SOSYAL BİLGİLER 6 DERS NOTLARI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SOSYAL BİLGİLER 6 DERS NOTLARI"

Transkript

1 SOSYAL BİLGİLER 6 DERS NOTLARI Öğrencinin ADI: SOYADI: SINIFI: NO:

2 BU DERS NOTLARI, SOSYAL BİLGİLER DERS KİTAPLARI VE WEB ORTAMINDAKİ BİLGİLERDEN DERLENEREK, TAMAMEN ÖĞRENCİLERİN YARARLANMASI AMACIYLA HAZIRLANMIŞTIR. TİCARİ AMAÇLI KULLANILMASI YASAKTIR. ZEKİ DOĞAN SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENİ ssyalciniz.wrdpress.cm Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 1

3 İÇİNDEKİLER 1.ÜNİTE SOSYAL BİLGİLER ÖĞRENİYORUM..3 OLAYLAR KİMLERİ NASIL ETKİLİYOR...3 OLGU VE GÖRÜŞÜ AYIRT EDİYORUM....3 BİLİMSEL ARAŞTIRMA BASAMAKLARI 3 ÇÖZÜM BULUYORUZ. 4 BEN ETKİN BİR VATANDAŞIM.. 4 ATATÜRK VE SOSYAL BİLİMLER..5 2.ÜNİTE YERYÜZÜNDE YAŞAM...7 DÜNYA BİR KAĞIDA NASIL SIĞAR 7 COĞRAFİ KONUM. 10 FARKLI YAŞAM ŞEKİLLERİ VE İKLİM.12 TÜRKİYE NİN İKLİMİ. 14 GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE YERLEŞME UYGARLIKLARIN BEŞİĞİ ÜNİTE-İPEK YOLUNDA TÜRKLER.19 ANAYURTTAN ANADOLU YA..19 ATLI ASKERLERDEN MODERN TÜRK ORDUSUNA 20 İPEK YOLU..21 İSLAMİYETİN DOĞUŞU VE YAYILIŞI 22 İLK TÜRK İSLAM DEVLETLERİ 26 KÜLTÜRÜMÜZÜN YAŞAYAN DEĞERLERİ.29 BOZKIRIN SANATKÂRLARI 29 4.ÜNİTE ÜLKEMİZİN KAYNAKLARI..30 DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ..30 TÜRKİYEDE TARIM HAYVANCILIK SANAYİ TİCARET TURİZM MADENCİLİK 31 VERGİM BANA DÖNÜYOR ÜNİTE ÜLKEMİZ VE DÜNYA DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER...39 KAYNAKLAR VE İHTİYAÇLAR...40 ULUSLARARASI İLİŞKİLERİMİZ.41 YARDIMLAŞMA VE İŞBİRLİĞİ ÜNİTE DEMOKRASİNİN SERÜVENİ.43 DEVLETLER VE YÖNETİM BİÇİMLERİ...43 DEMOKRASİ TARİHİNE YOLCULUK..44 TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİMİZ...44 BELGELERİN DİLİ DÜNDEN BUGÜNE TÜRK KADINI.47 7.ÜNİTE ELEKTRONİK YÜZYIL..49 HAYATIN İÇİNDEN GELECEKTEKİ YAŞAM...49 SAĞLIK İÇİN DAYANIŞMA-EMEĞE SAYGI Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 2

4 SOSYAL BİLGİLER 6 ÜNİTE 1 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRENİYORUM OLAYLAR KİMLERİ NASIL ETKİLİYOR OLAY: Meydana gelen ya da rtaya çıkan hal, iş veya duruma lay denir. Yaşamımız byunca her gün birçk laya tanık luruz. Bazı layları televizyn, gazete, dergi, internet gibi iletişim araçlarından öğreniriz. Bazı laylar dğrudan bizimle alakalı lup ve ilgimizi çekerken bazıları da ilgilendirmez. OLAYLARIN ÖZELLİKLERİ Her layın birden fazla nedeni labilir Her layın birden fazla lumlu ya da lumsuz snucu da labilir. Tplumsal laylar her zaman aynı snucu dğurmaz. Her tplumsal layın farklı snucu vardır. Olaylar insanları farklı etkiler. Aynı laydan birçk kişi farklı şekillerde etkilenebilir. Olaylara sadece insanlar sebep lmaz. Bir layın snucu başka bir layın sebebi labilir. ÇOK BOYUTLULUK: Bir layın birden çk nedeni ve snucu labilmesine layların çk byutluluğu denir. Örneğin trafik kazaları; sürücü hataları, ylcu hataları, yl kusurları ya da araç kusurlarından kaynaklanabilir. OLGU VE GÖRÜŞÜ AYIRT EDİYORUM OLGU: Herkes tarafından aynı kabul edilen, klayca anlaşılabilir, kanıtlanabilir ve bilimsel verilere dayanan bilgidir. Olgu kişiden kişiye değişmez. Örnekler: Türkiye nin başkenti Ankara dır. İstanbul en kalabalık şehrimizdir. Adana da Akdeniz iklimi görülür. Su 100 derecede kaynar. GÖRÜŞ: Kişiden kişiye değişen, insanların kendi düşüncelerini yansıtan ve bilimsel verilere dayanmayan bilgilere görüş denir. Örnekler: En güzel renk mavidir. Adana Türkiye nin en güzel şehridir. Bence pilav en güzel yemektir. KAVRAM: Bir fikri, bir gerçeği ya da bir nesneyi syutlayarak ifade eden terime kavram denir. Örnekler: Yeşil, kırmızı, mavi bunların hepsini renk larak ifade ederiz. Renk bir kavramdır. Bir sınıfta bulunan ( Busenaz, Sudenaz, Nisanaz, vs.) öğrencilerin hepsini birden öğrenci larak ifade ederiz. Öğrenci bir kavramdır. GENELLEME: Olgu ve kavramlardan yararlanarak daha kapsamlı bilgiler elde etmektir. Örnekler: Büyük şehirlerde nüfus yğundur. Karadeniz bölgesinde çk yağmur yağar. TÜMEVARIM: Parçadan bütüne varmaktır. ( Özelden genele ) Ülkemizde köyler ilçeleri, ilçeler illeri, iller bölgeleri, bölgeler de Türkiye'yi meydana getirir. TÜMDENGELİM: Bütünden parçaya varmaktır. ( Genelden özele ) Türkiye - Akdeniz Bölgesi - Adana ili Pzantı ilçesi - Gökbez köyü BİLİMSEL ARAŞTIRMA YAPIYORUM Bilimsel Araştırma: Bilimsel araştırma, sistemli bir şekilde veri (bilgi) tplama ve açıklama sürecidir. BİLİMSEL ARAŞTIRMA BASAMAKLARI 1- Araştırma knusunun ( prblemin) belirlenmesi 2- Knu ile ilgili hiptezlerin (varsayımların) belirlenmesi HİPOTEZ (VARSAYIM): Dğruluğu henüz deneylerle kanıtlanmamış ancak araştırma snucunda kanıtlanacağı sanılan bilgilerdir. 3- Kaynak taraması yapma (Bilgi-verilerin tplanması): Bilgi tplamak için sözlü kaynaklar ( insanlar), yazılı kaynaklar ( Kitap, dergi, gazete, internet çıktısı vb. ) ve görsel kaynaklar ( Televizyn prgramları, görüntü, resim ve ftğraflar) kullanılabilir. Üçüncü basamakta öncelikle seçilen knularla ilgili kaynak taraması yapılır. Kitaplar, dergiler, gazeteler, ansiklpediler, internet ve hatta insanlar kaynak larak kullanılabilir. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 3

5 En çk bilgi kitaplarda bulunur. En çk kitaplar ise kütüphanelerde bulunur. Kütüphanelerdeki kitaplar, bulması ve kullanımı klay lsun diye Katalg Sistemi ne göre gruplandırılmıştır. Kullandığımız kaynakları; kaynak adı, yazarın adı, yayım tarihi, cilt ve sayfa numarasını da nt almalıyız. Bilgileri yazarken mutlaka yararlandığımız kitapları ve kaynakları dipnt şeklinde belirtmeliyiz. 4- Varsayımların test edilmesi 5- Rapr yazma (Metin luşturma) ÇÖZÜM BULUYORUZ HAK: İnsanların herhangi bir işi yapma yetkisine hak denir. Hukuk düzeninin kişilere tanıdığı yetkilerdir. Yaşama hakkı, eğitim hakkı gibi. ÖZGÜRLÜK: Kişinin başkasına zarar vermeden dilediği her şeyi yapabilmesine özgürlük denir. Düşünce özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğü gibi. SORUMLULUK: Kişinin, kendine ve başkasına karşı yerine getirmesi gereken yükümlülükleri zamanında yerine getirmesine srumluluk denir. Bireyler karşılaştıkları srunların çözümünde hak, özgürlük ve srumlulukları göz önünde bulundurmalı ve buna göre davranmalıdır. TEMEL HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER: Kişinin insanca yaşayabilmesi için gerekli lan haklar ve özgürlüklerdir. Bazı temel haklarımız şunlardır: Dipnt: Metni yazarken alıntı yaptığımız kısımları nereden ve kimden aldığımızı gösteren ntlardır. Alıntının yazıldığı sayfaların altına eklenir. Amaç emek ve bilgi hırsızlığı yapmamaktır. Yazarın adı, kitabın adı, alıntı yapılan sayfa numarası yazılır. Kaynakça: Yararlandığımız kaynakların adını belirtmeye denir. Kitapların sn sayfalarında gösterilir. Yazarın adı, kitabın adı, sayfa sayısı, basım tarihi ve yeri yazılır. Yaşama Hakkı: En temel insan hakkıdır. Diğer hakların kullanılması bu hakkın varlığına bağlıdır. Kişi Dkunulmazlığı Hakkı Knut dkunulmazlığı Hakkı Eğitim ve Öğrenim Hakkı Sağlık Hakkı Din ve vicdan özgürlüğü Düşünceyi ifade etme özgürlüğü Tüketici Hakları: Hakkımızı arayabilmek için aldığımız ürünün garanti belgesini, fiş veya faturasını mutlaka almalıyız. Tüketici hakları, yasayla kruma altına alınmıştır. Herhangi bir ürün satın alındıktan itibaren 7 gün içinde hiç bir gerekçe gösterilmeden geri iade edilebilir. Tüketici hakları ihlal edildiğinde, Belediyelere Tüketici Hakları Derneğine Tüketici Hakları Merkezine Tüketici Mahkemesine Tüketici Srunları İl/İlçe Hakem Heyetine Reklam Kuruluna başvurulabilir. Devletin hizmet aksamalarında ise; Belediyelere, Muhtarlıklara, Kaymakamlıklara, Valiliklere başvurulabilir. Dilekçe Hakkı: Resmi kurumlara istek ve şikâyetlerimizi bu hak ile bildirebiliriz. Bilgi Edinme Hakkı: Bir kişinin bir knu hakkında bilgi edinmek istemesidir. Her hangi bir kamu kuruluşundan istediğimiz knu hakkında bilgi edinme hakkına sahibiz. Vatandaşlık görevlerinden(srumluluk) bazıları şunlardır: Seçme ve seçilme hakkı: Hem görev(seçme) hem de haktır (seçilme). Kanunlara uymak Vergi vermek Askerlik yapmak BEN ETKİN BİR VATANDAŞIM Ssyal Bilimler: Tplumsal laylar ile insanların ssyal ve kültürel faaliyetleri knusunda araştırma ve inceleme yapan bilim dalıdır. Ssyal Bilimler hayatın her alanındadır. Nrmal kurumlara yazılan dilekçeler 30 gün içinde, TBMM ye yazılan dilekçeler 60 gün içinde cevaplandırılmak zrundadır. Ssyal Bilimlere ait bilim dalları: Tarih, Cğrafya, Psiklji, Ssylji, Eknmi, Din Bilimleri, Fillji, Arkelji, Hukuk vb. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 4

6 Ssyal Bilgiler dersini niçin görürüz? Vatandaşlık görev ve srumluluklarımızı öğrenmek Etkin ve srumlu vatandaş lmak Vatanını ve milletini seven vatandaşlar lmak Haklarını bilen vatandaşlar lmak Türk kültürünü ve tarihini luşturan temel öğe ve süreçleri bilen vatandaşlar lmak Ssyal Bilgiler Dersi; Vatandaşlık görevi ve srumluluklarının öğrenilmesini sağlar. Öğrencilerin, Türk milletine, bayrağına ve Türk rdusuna karşı sevgi, saygı ve güven duygusunu artırır. Atatürk ilke ve inkılâplarının öneminin anlaşılması ve bunların krunması bilincinin yerleşmesini sağlar. Türkiye Cumhuriyeti'nin dayandığı temel ilkeleri öğretir. Türk tarihinin öğretilmesini amaçlar. Hem ülkemizi hem de dünyayı tanımamızı sağlar. Demkratik yaşam kurallarını öğretir. Beraber yaşama, srumluluk alma, yardımlaşma ve karar verme duygularını geliştirir. İnsanların, birbirlerine karşı lan hak ve srumluluklarını kavramalarını sağlar. Bilimin ve tekniğin gelişmesinin insan hayatı üzerindeki etkilerini öğretir. ATATÜRK VE SOSYAL BİLİMLER Atatürk, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti ni çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmak için çalışmalar yapmıştır. Atatürk, diğer bilim alanlarında lduğu gibi ssyal bilimler alanında da eğitime ve bu alanda araştırmalar yapacak kurumlar açılmasına öncülük etmiştir. Bu dğrultuda: 1- Türk Tarih Kurumu nun Kurulması Atatürk, Türk milletinin zengin ve köklü bir tarihe sahip lduğunu söylemiş bu amaçla Türk tarihinin araştırılmasına önem vermiştir. Türklerin dünya uygarlığına katkılarının anlatılması için çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalardan biride 15 Nisan 1931 de Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti kurulmasıdır. Kurumun adı 3 Ekim 1935 te Türk Tarih Kurumu larak değiştirilmiştir. Türk Tarih Kurumu, Türk tarihi ve Türkiye tarihi ilgili knuları inceleyen ve elde edilen snuçları her türlü ylla yaymayı amaçlamıştır. Özellikle, Türklerin Selçuklu ve Osmanlıdan önceki tarihinin aydınlatılmasında büyük katkıları lmuştur. BELLETEN (1937), BELGELER (1964), HÖYÜK (1991) TTK nin düzenli aralıklarla yayımladığı yayınlardır. 2- Türk Dil Kurumu nun Kurulması Atatürk milli kimliğimizin ve kültürümüzün ancak milli bir dil ile krunabileceğini inanıyrdu. İnsanlarımızın eğitim ve kültür seviyelerinin arttırılması için 1928 yılında yeni Türk harfleri kabul edilmiş, kuma yazma bilen sayısı artmıştır yılında da dilimizin güzelliğini ve zenginliğini rtaya çıkarmak, dünya dilleri arasındaki saygınlığını arttırmak ve yabancı dillerin etkisinden kurtarmak amacıyla Türk Dil Kurumu kurulmuştur. 3- Dil ve Tarih-Cğrafya Fakültesinin (DTCF) Kurulması: Türkiye de ssyal bilimlerin gelişmesini sağlamak ve bu alanda nitelikli eleman yetiştirmek amacıyla Ankara da 1936 yılında kurulmuştur. İsmini bizzat Atatürk kymuştur. Birçk bilim dalında eğitim vermiştir. Özellikle arkelji bölümü Anadlu da kazılar yapmıştır. DTCF, 1945 yılında Ankara Üniversitesine bağlanmıştır. ATATÜRK ÜN SOSYAL BİLİMLERİN GELİŞMESİ İÇİN YAPTIĞI DİĞER ÇALIŞMALAR yılında Halkevleri kurulmuştur. Yurdun pek çk yerine yayılan Halkevlerinde halka kuma yazma öğretilmiş, dilin Türkçeleştirilmesi sağlanmış, tarih bilinci yerleştirilmiş, milli ve manevi değerler tpluma kazandırılmıştır. 2- Anadlu nun eski dönemlerinin aydınlatılması için arkeljik kazılar desteklenmiştir. Bu kazılardan çıkan eserler Anadlu Medeniyetleri Müzesi nde sergilenmektedir yılında Tpkapı Sarayı müze larak açılmıştır yılında Etnğrafya Müzesi açılmıştır. Birçk ilde müzeler açılmış, eski müzeler narılmıştır. Böylece Türk milletinin ve Anadlu nun zengin kültürel mirasının insanlara tanıtılması amaçlanmıştır. 5- Ayrıca cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye den Avrupa ülkelerine farklı alanlarda öğrenim görmeleri için öğrenciler gönderildi. Bu öğrenciler arasında Afet İnan, Jale İnan, Burhan Tprak, Halet Çambel, Muazzez İlmiye Çığ gibi alanında çk önemli çalışmalara yapacak öğrenciler de vardı. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 5

7 Yurt dışında eğitim gören ve döndükten snra değerli çalışmalara yapan bazı bilim insanları şöyledir: Burhan TORPAK: Fransa da eğitim görmüş, ülkemize döndükten snra İstanbul Güzel Sanatlar fakültesinde Türk Süsleme Sanatları bölümünün açılmasına öncülük etmiştir. Ayrıca değişik knularda eserler yazmıştır. Prf. Dr. Jale İNAN: Almanya da devlet bursu ile arkelji eğitimi görmüştür. Ülkemize döndükten snra yaptığı kazılarla ilkçağ Anadlu tarihinin aydınlatılmasına büyük katkılarda bulunmuştur. Türkiye nin ilk kadın arkelğudur. Prf. Dr. Afet İNAN: Atatürk tarafından eğitim görmesi için İsviçre ye gönderilmiştir. Ülkemizde döndükten snra Türk Tarih Kurumu nun kuruluşunda yer aldı ve yıllarca da başkanlığını yaptı. Atatürk ve Türk Tarihi knularında pek çk eseri ve kitabı vardır Prf. Dr. Muazzez İlmiye ÇIĞ: Ankara Dil ve Tarih- Cğrafya Fakültesi nde Sümerlji, Hititlji, Arkelji ve Tarih bölümünden dersler alarak mezun ldu. Arkelji müzesinde görev yaptı. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 6

8 SOSYAL BİLGİLER 6 ÜNİTE 2 YERYÜZÜNDE YAŞAM DÜNYA BİR KAĞIDA NASIL SIĞAR? Yeryüzünde luşan layları, bu layların nasıl meydana geldiğini, nerelerde dağılım gösterdiğini ve luşturduğu snuçların çevresine ve insanlara etkilerini inceleyen bilim dalına cğrafya denir. Cğrafya başlıca iki bölüme ayrılır: 1. Genel cğrafya 2. Yerel cğrafya 1. Genel Cğrafya kendi içinde ikiye ayrılır: a) Fiziki Cğrafya: Yeryüzü şekillerini, dünyadaki iklim çeşitleri ve bitki örtüsü çeşitliliğini, dünyanın şekli ve şeklinin snuçlarını inceler. b) Beşeri ve Eknmik Cğrafya: Dünya üzerinde var lan insan tpluluklarını, bu insanların çevre ile ilişkilerini, eknmik faaliyetlerini inceleyen bir bilim dalıdır. Kısaca insanı ve eknmik faaliyetleri inceler. 2. Yerel Cğrafya: Dünya üzerinde herhangi bir alandaki tüm cğrafi layları birlikte inceler. Bu alan kimi zaman bir ülke, kimi zaman bir bölge labilir. HARİTA BİLGİSİ Dünyanın tamamının ya da belli bir kısmının kuşbakışı larak ve belirlenmiş bir ölçek ranında küçültülerek bir düzleme aktarılmış haline harita denir. Harita çizilirken şu hususlara dikkat edilmelidir: Haritayı hangi amaç dğrultusunda kullanacağımızı belirlemeliyiz. Bu amaç dğrultusunda bize uygun lan ölçeği seçmeliyiz. Haritaya uygun bir isim kymalıyız. Yönleri düzgün biçimde kullanabilmek için, daima kuzeyi gösterir bir yön ku kullanmalıyız. Lejand bölümü lmalıdır. LEJAND: Haritalarda kullanılan sembl ve işaretlerin ne anlama geldiğini gösteren tabldur. PLAN: Plan en ayrıntılı haritalardır. Küçük alanlara ilişkin detaylı bilgi verir. Okullar, alışveriş merkezleri, parklar plan ile gösterilirler. KROKİ: Bir yerin kuşbakışı görünüşünün belli bir ölçeğe uymadan kabataslak çizimine denir. Ölçeksiz lduklarından harita değildir. Çğu zaman bir yerin adresini tarif etmek için kullanılır. Uyarı: Planlarda ve haritalarda belli bir ölçeğe göre küçültme yapılırken krkilerde ölçek yktur. Bir çizimin harita sayılabilmesi için; Kuşbakışı çizilmiş lması, Belli bir ölçeğinin lması, Düzleme aktarılmış lması gerekmektedir. HARİTA ÇEŞİTLERİ I. Kullanım Amaçlarına Göre Haritalar Haritalar kullanım amaçlarına göre iki bölüme ayrılırlar. A) GENEL HARİTALAR Tplumun her kesimi tarafından kullanılan haritalardır. Tpgrafya haritaları, atlas haritaları, duvar haritaları, ansiklpedik haritalar, şehir haritaları ve turist haritaları bu gruba girer. 1- Fiziki Haritalar: Yer şekillerini (dağ, va, plat, vadi vb.) gösteren haritalardır. 2- Siyasi ve İdari Haritalar: Kıtaların, ülkelerin sınırlarını gösteren haritalar siyasi haritalardır. Ülke içindeki il, ilçe, kasaba ve köy gibi idari birimler arasındaki sınırları gösteren haritalara da idari haritalar denir. 3- Beşeri ve Eknmik Haritalar: Nüfus miktarını, dağılışını, yğunluklarını, göçleri, insanların milliyetlerini, dinlerini, dillerini, kültürlerine ait özelliklerin dağılışını gösteren haritalara beşeri haritalar denir. İnsanların eknmik faaliyetlerini ve bu eknmik faaliyetlerin gerçekleşmesi için gerekli lan mal ve hizmetlerin dağılışını gösteren haritalara eknmik haritalar denir. B) ÖZEL HARİTALAR Bu tür haritalar herhangi bir knuyu detaylarıyla gösteren, dlayısıyla uzmanlaşma isteyen haritalardır. Belirli bir alanda uzmanlaşmış kişi ya da kuruluşların özel amaçları için hazırlanmış jelji, meterlji, tprak, bitki örtüsü gibi haritaları kapsar. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 7

9 II. Ölçeklerine Göre Haritalar A) BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTALAR Büyük ölçekli haritalarda, yeryüzü şekilleri daha az küçültülerek düzleme aktarıldıklarından daha fazla ayrıntı gösterirler. Kesir ölçeklerde, ölçek ile ölçek paydası arasında ters rantı vardır. Ölçeğin paydası büyüdükçe ölçek küçülür, ölçek paydası küçüldükçe ölçek büyür. Çizgi Ölçek 1- Plan: Ölçekleri 1/20.000'e kadar lan haritalardır. Planların ayrıntı gösterme gücü daha fazladır. 2- Tpgrafya haritaları: Ölçekleri 1/ ile 1/ arasında lan haritalardır. Küçültme ranının çizgi şeklinde gösterildiği ölçeklerdir. Eşit aralıklara bölünmüş lan çizgi üzerinde, aralıkların gerçekte ne kadar uzaklığa eşit lduğu belirtilir km B) ORTA ÖLÇEKLİ HARİTALAR 1/ ile 1/ arasında değişen haritalardır. Duvar haritaları rta ölçekli haritalardır. C) KÜÇÜK ÖLÇEKLİ HARİTALAR Ölçekleri 1/ 'den daha küçük lan haritalardır. Atlaslar küçük ölçekli haritalardır. Büyük ve Küçük ölçekli haritalar arasındaki fark Büyük Ölçekli Haritalar Paydası küçüktür. Küçük Ölçekli Haritalar Paydası büyüktür. 1cm Yukarıda verilen ölçekte, haritadaki 1 cm'lik uzunluk, arazide cm'yi yani 20 km'yi göstermektedir. Haritalarda genellikle çizgi ve kesir ölçek birlikte kullanılır. Çizgi ölçek, kesir ölçeğe göre daha kullanışlıdır. Bunun nedeni harita, ftğraf veya ftkpi ile küçültülüp büyütülse de çizgi ölçeğin gösterdiği uzunlukların değişmemesidir. Çünkü bu işlem sırasında çizgi ölçek de aynı randa küçültülmüş veya büyütülmüş lur. Küçültme ranı azdır. Ayrıntısı fazladır. Hata ranı azdır. Daha küçük alanları gösterir. Aynı alan çizildiğinde harita alanı daha büyük lur. Küçültme ranı fazladır. Ayrıntısı azdır. Hata ranı fazladır. Daha geniş alanları gösterir. Aynı alan çizildiğinde harita alanı daha küçük lur. ÖLÇEKLERİN DÖNÜŞÜMÜ Kesir Ölçeğin Çizgi Ölçeğe Çevrilmesi Kesir ölçeğin çizgi ölçeğe çevrilmesi için haritadaki 1 cm'nin gerçekte kaç km'yi gösterdiğinin bulunması gerekir. Örnek: 1/ kesir ölçeğinin çizgi ölçek larak ifadesi nedir? ÖLÇEK Haritadaki küçültme ranına ölçek denir. Ölçek, harita uzunluğu ile gerçek uzunluğun birbirine ranıdır. Bir haritanın ölçeği iki şekilde gösterilir. Kesir Ölçek Haritalarda uygulanan küçültme ranın kesirle ifade edildiği ölçeklerdir. Kesir ölçekte pay daima 1 ile gösterilir. 1/ , 1/ gibi paydadaki sayı, çizimin ne kadar küçültüldüğünü ifade eder. Çözüm: HU 1 Ö GU Haritadaki 1 cm gerçekte cm'ye yani 20 km'ye eşittir. Buna göre, 1 cm'nin 20 km larak gösterildiği çizgi ölçek hazırlanır km 1cm Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 8

10 NOT: Cm km ye çevrilirken 5 sıfır silinir. Km cm ye çevrilirken 5 sıfır eklenir. Metrenin alt ve üst katları: Çizgi Ölçeğin Kesir Ölçeğe Çevrilmesi Çizgi ölçeğin byu haritadaki uzunluğu verir. Çizgi ölçek üzerindeki tüm bölümlerin tplamı gerçekteki uzunluğu ifade eder. ÇizgiÖlçeğinHaritaUzunluğu Ölçek ÇizgiÖlçeğinGerçekUzunluğu km ÖRNEK: Yukarıdaki çizgi ölçeğin harita uzunluğu 5 cm'dir. Buna göre, kesir ölçek larak değeri nedir? Çözüm: Gerçek uzunluk kilmetreli lan uzunluktur. Buna göre = 50 km km Uzunluk hesaplamalarında; Gerçek uzunluk Harita uzunluğu Harita ölçeği hesaplanır. 1- Gerçek uzunluk= Harita uzunluğu x Harita ölçeğinin paydası GU = HU x HÖ GerçekUzunluk 2- HaritaUzunluğu HaritaÖlçeğininPaydası GU HU HÖP HaritaUzunluğu 3- HaritaÖlçeğininPaydası GerçekUzunluk HU HÖP GU NOT: Frmülleri pratik larak öğrenebilmek için üçgen tablyu kullanabiliriz. Haritadaki uzunluk cm li lan uzunluktur. Bu da 5 cm lduğuna göre H.U. = 5 cm G.U. = 50 km Ölçek =? HU 5cm 5cm 1 Ölçek GU 50km ÖLÇEK HESAPLAMALARI NOT: Kilmetre cinsinden bir değer istendiğinde beş (5) sıfır silinir. Santimetre cinsinden istendiğinde beş (5) sıfır eklenir. Harita üzerinden, haritadaki uzunluk, gerçek uzunluk ve ölçek hesaplamaları yapılabilir. Uzunluk hesaplarını hatasız yapabilmek için uzunluk ölçüsü birimlerini bilmek gerekir. Uzunluk ölçüleri 10'ar 10'ar büyür, 10'ar 10'ar küçülürler. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 9

11 COĞRAFİ KONUM Bazı paralel dairelerinin özel isimleri vardır. Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu knuma cğrafi knum denir. Cğrafi knum, matematik ve özel knum larak ikiye ayrılır. 0 paraleli Ekvatr 23 27' kuzey paraleli Yengeç Dönencesi 23 27' güney paraleli Oğlak Dönencesi 66 33' kuzey paraleli Kuzey Kutup Dairesi 66 33' güney paraleli Güney Kutup Dairesi 90 kuzey paraleli Kuzey Kutup Nktası 90 güney paraleli Güney Kutup Nktası Ekvatr; yıl byunca gece ile gündüz eşitliğinin yaşandığı, çizgisel hızın en fazla, yer çekiminin en az lduğu paralel dairesidir. Meridyen ve Özellikleri 1- MATEMATİK KONUM Dünya üzerindeki bir yerin başlangıç paraleline (Ekvatr) ve başlangıç meridyenine (Greenwich) göre lan knumuna matematik knum denir. Ekvatr: Kutup nktalarından eşit uzaklıkta lan ve Dünyayı iki eşit parçaya ayıran daireye Ekvatr denir. Paralel: Ekvatru teğet (paralel) geçtiği varsayılan hayali çizgilere paralel denir. Paralellerin Özellikleri Başlangıç paraleli (0 ) ve en büyük paralel dairesi Ekvatr'dur. Ekvatr'un kuzeyindeki paralellere kuzey paralelleri, güneyindekilere ise güney paralelleri denir. Paraleller, Ekvatr'dan kutuplara dğru birer derece aralıklarla çizilir. 90 tane Kuzey Yarım Küre'de, 90 tane Güney Yarım Küre'de lmak üzere tplam 180 tane paralel dairesi vardır. Dünya'nın şeklinden dlayı Ekvatr'dan kutuplara dğru gidildikçe paralellerin byları kısalır ve kutuplarda nkta şeklini alır. Birbirini takip eden (ardışık) iki paralel arasındaki uzaklık her yerde eşittir ve yaklaşık 111 km'dir. Bir kutup nktasından diğer kutup nktasına uzanan, Ekvatr ve paralelleri dik larak kesen yarım çemberlere meridyen denir. Meridyenler, 360 lan Ekvatr çemberinin birer derecelik aralıklara ayrılmasıyla luşturulmuştur. Başlangıç meridyeni (0 ), İngiltere'ni başkenti Lndra yakınlarındaki Greenwich Gözlem Evi'nden geçer. Başlangıç meridyeninin dğusunda kalan meridyenlere dğu meridyenleri, batısında kalan meridyenlere batı meridyenleri denir. 180 tane dğuda, 180 tane batıda lma üzere tplam 360 tane meridyen yayı vardır. Dünya'nın şeklinden dlayı tüm meridyenler kutup nktalarında birleşirler ve birbirlerini kesmezler. Buna bağlı larak tüm meridyenleri uzunlukları aynıdır. İki meridyen arasındaki uzaklık, sadece Ekvatr üzerinde 111 km'dir. Bu uzaklık, Dünyanın şeklinden dlayı kutuplara gidildikçe azalır ve kutup nktalarında sıfır lur. İki meridyen arasındaki zaman farkı 4 dakikadır. Ekvatr'dan kutuplara dğru gidildikçe meridyenler arasındaki uzaklık azaldığı hâlde zaman farkı değişmez. Aynı meridyen üzerinde bulunan tüm nktalarda yerel saat aynıdır. Çünkü aynı meridyen üzerindeki bütün nktalar Güneş'in karşısında aynı anda geçerler. Meridyenler, Dünya üzerindeki herhangi bir yerin matematik knumunun belirlenmesinde yardımcı lur. Ayrıca meridyenler yardımıyla; Dünya üzerinde iki yer arasındaki yerel saat farkı da bulunabilir. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 10

12 TÜRKİYE'NİN MATEMATİK KONUMUNUN SONUÇLARI bğazlara, kanallara, eknmik ve siyasi teşkilatlara, kmşularına göre knumu ile yer şekilleri ve yükselti özellikleri yerin özel knumunu belirler. Kuzey Yarımkürenin Orta Kuşağı'nda yer alır. Başlangıç Meridyeninin (Greenvvich) dğusundadır. En kuzeyi (42 Kuzey) ile en güneyi (36 Kuzey) arasındaki kuş uçuşu uzaklık, yaklaşık 666 km'dir (42-36 =6 6x111 =666 km). En dğusu (45 Dğu) ile en batısı (26 Dğu) arasında, 76 dakikalık zaman farkı vardır (45-26 = 19 19x4'=76'). Orta Kuşakta yer aldığı için yıl içinde dört mevsimi belirgin larak yaşar. Kuzeyden esen rüzgârlar hava sıcaklığını düşürürken, güneyden esen rüzgarlar ise hava sıcaklığını arttırır. 2- ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMUNUN SONUÇLARI Üç kıtanın (Asya, Avrupa, Afrika) birbirine en yakın lduğu yerde bulunur. Üç tarafı denizlerle (Karadeniz, Ege Denizi, Akdeniz) çevrili bir yarımadadır. Marmara Denizi'ne sahiptir. Önemli ticaret yllarına ve bğazlara sahiptir (İstanbul ve Çanakkale Bğazları). Bu durum Türkiye'nin jeplitik önemini artırmıştır. Gelişmiş Avrupa ülkeleri ile zengin petrl yataklarına sahip Orta Dğu ülkeleri arasında yer alır. Ortalama yükseltisi fazladır (1132 m). Batıdan dğuya dğru gidildikçe yükselti artar. Dağlar genelde dğu-batı yönünde uzanır. Sıcaklık rtalamaları batıdan dğuya gidildikçe azalır. Yer şekillerinin çeşitli lması, farklı iklim tiplerinin görülmesine neden lur. Yüzyıllar byunca çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapması nedeniyle, tarihsel ve kültürel bakımdan çk zengindir. DÜNYANIN ŞEKLİ: Dünya nın kutuplardan basık Ekvatrdan şişkin kendine özgü şekline geid denir. DÜNYANIN HAREKETLERİ VE SONUÇLARI Dünyanın 2 türlü hareketi vardır. 1-Dünyanın Günlük Hareketi: Dünya kendi ekseni etrafında batıdan dğuya dğru 24 saatte döner. Buna 1 gün, harekete ise günlük hareket denir. Dünyanın Günlük Hareketinin Snuçları Gece ve gündüz luşur. Gün içinde güneş ışınlarının yere düşme açısı değişir ve buna bağlı larak gün içinde; sıcaklıklar değişir, Dğudaki bir yerde güneş batıdaki bir yere göre erken dğar ve erken batar. Dğu ve batı yönleri belirlenir. Yerel saat farkları luşur. 2-Dünyanın Yıllık Hareketi: Dünya, güneş çevresindeki dönüşünü 365 gün 6 saatte tamamlar. Buna 1 yıl, harekete ise yıllık hareket denir. Dünya üzerinde bir yerin veya bir ülkenin kıtalara, kyanuslara, denizlere, işlek ticaret yllarına, Dünyanın Yıllık Hareketinin Snuçları Mevsimler luşur. Güneş ışınlarının bir yere geliş açısı yıl byunca değişir. Bunun snucunda; sıcaklık yıl içinde değişir. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 11

13 Yıl içinde gece ile gündüz süreleri değişir. Dönence: Güneş ışınlarının yeryüzüne dik açıyla geldiği en sn sınırdır. 23 derece 27 dakika kuzey ve güney enlemlerinden geçer. Kuzey yarımküredekine yengeç dönencesi, güney yarımküredekine ğlak dönencesi adı verilir. Kutup Dairesi: 24 saatlik zaman dilimi içerisinde gece ve gündüz durumlarının yaşandığı en sn sınırdır. 66 derece 33 dakika güney enlemlerinden geçer. KITALAR ve OKYANUSLAR Dünya yüzeyinin % 71 i Okyanus ve denizlerle, %29 u karalarla kaplıdır.) Kıta: Kendine bağlı lan adalarla, etrafı denizlerle ve kyanuslarla çevrili lan büyük kara parçalarına denir. 7 tane kıta vardır: Asya, Avrupa, Afrika Kuzey Amerika, Güney Amerika, Antarktika, Okyanusya(Avustralya) Batıdaki bir nktanın yerel saati verilip, dğudaki bir nktanın yerel saati isteniyrsa; dğuda yerel saat ileri lacağından aradaki yerel saat farkı tplanır. Dğudaki bir nktanın yerel saati verilip, batıdaki bir nktanın yerel saati isteniyrsa; batıda yerel saat geri lacağından aradaki yerel saat farkı çıkarılır. FARKLI YAŞAM ŞEKİLLERİ VE İKLİM İKLİM: Belli bir yerde görülen ( sıcaklık, nem, yağış, basınç, rüzgâr ve bulutluluk gibi ) hava laylarının uzun yıllar byunca gösterdikleri rtalama duruma iklim denir. İklimi inceleyen bilim dalına Klimatlji denir. Sıcaklık, rüzgâr ve yağış gibi hava laylarının bir yerde gösterdiği kısa süreli değişime de hava durumu denir. Hava durumunu inceleyen bilim dalına meterlji denir. Adana da kışlar ılık ve yağmur yağışlıdır. ifadesi iklim belirtir. Adana da dlu yağışı görüldü. ifadesi hava durumu belirtir. Okyanus: Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş ve derin su kütlelerine denir. Okyanuslar büyükten küçüğe; Büyük Okyanus (Pasifik Okyanusu), Atlas Okyanusu ve Hint Okyanusudur NOT: Kuzey yarımkürede karalar güney yarımküredekilerden daha fazladır. Bu nedenle Kuzey yarımküre güney yarımküreye göre 1-2 derece daha sıcaktır. ZAMAN ( YEREL SAAT ) PROBLEMLERİ 1-Öncelikle iki nkta arasındaki meridyen farkı bulunur ve ardışık iki meridyen arası zaman farkı lan 4 dakika ile çarpılır. Böylece yerel saat farkı bulunmuş lur. 2-Dünya batıdan dğuya dğru döndüğü için; Dğuda yerel saat batıya göre ileri, Batıda yerel saat dğuya göre geridir. Buna göre; İKLİM KUŞAKLARI Sıcak kuşak ve ılıman kuşak, Kuzey Yarım Küre'de, Güney Yarım Küre'ye göre daha geniş alan kaplar. Bunun sebebi Kuzey Yarım Küre'de karaların ranının daha fazla lmasıdır. Denizler karalara göre az ısınırlar. Oysa karalar çk ısınırlar. Bu durum Kuzey Yarım Küre'de sıcak ve ılıman kuşağın daha geniş alan kaplamasına neden lmaktadır. Yine bu durumun snucu larak Kuzey Yarım Küre Güney Yarım Küre'ye göre 2 C daha sıcak lmaktadır. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 12

14 Sıcak bir günde yağış görülebilmektedir. Sudan platsu, Dğu, Güney ve Merkez Afrika'da sıklıkla görülmektedir. 4- Çöl İklimi: Bu iklim tipinde sıcaklıklar ldukça yüksek, yağışlar ise sn derece azdır. Arabistan yarımadası. Büyük Sahra Çölü, Avustralya'nın iç kısımları, Kızılkum, Karakum ve Taklamakan Çölleri bu iklimin görüldüğü yerlerdir. Bitki örtüsü bakımından ldukça fakirdir. Çğunlukla dikenli çalılar ve kaktüsler görülür. Çöl ikliminin simgesi hurmadır. Yeraltı suyunun yüzeye çıktığı yerler lan vahalarda sulama ile pamuk, yer fıstığı, tahıl ve üzüm yetiştirilir. Kyun ve deve en çk Sıcaklık İklim Kuşakları İklim tiplerini üç bölümde inceleyebiliriz: A) Sıcak iklimler B) Ilıman iklimler C) Sğuk iklimler B) ILIMAN İKLİMLER 1- Okyanus İklimi: Genellikle karaların batı kıyılarında hüküm süren bu iklim tipinde yazlar serin, kışlar ise ılık geçmektedir. Bitki örtüsü rmanlardır. Görüldüğü yerler: Şili'nin güney kıyıları. Batı Avrupa ve Yeni Zelanda vb. A) SICAK İKLİMLER 1- Ekvatral İklim: Bu iklim tipi günlük ve yıllık sıcaklık farklılıklarının en az lduğu iklimdir. Amazn ve Kng havzaları, Malezya, Filipinler ve Papua Yeni Gine'de görülmektedir. Ormanların çk gür lması nedeniyle çk sayıda maymun ve kuş türü yaşar.. Yıl byunca yüksek sıcaklık ve bl yağış nedeniyle bütün yıl yeşil kalan m uzunluğundaki ağaçlardan luşan trpikal yağmur rmanları dğal bitki örtüsüdür. Kahve, kaka, kauçuk, ananas, şeker kamışı, sya fasulyesi, turunçgiller, Hindistan cevizi, mısır ve pirinç yetiştirilir. 2- Musn İklimi: Bu iklim tipinde yaz mevsimi yağışlı, kış mevsimi kurak geçmektedir. Sıcaklık rtalamaları 10 C'nin altına hiç düşmemektedir. Genellikle Güney, Güneydğu Asya ve Dğu Asya'da etkilidir. Yağışsız dönemde yaprağını döken rmanlar dğal bitki örtüsünü luşturur. Pirinç, çay, kahve, pamuk, muz, ananas, turunçgiller, zeytin önemli tarım ürünleridir. 3- Trpikal İklim (Savan) İsmini sıcak iklimlerde yetişen çayırlardan almaktadır. Sıcaklıklar bütün mevsimlere yayılır. 2- Akdeniz İklimi: Ülkemizde de görülen bir iklim tipidir. Yazlar sıcak ve kurak kışlar ılık ve yağışlı geçmektedir. Bitki örtüsü makilerdir. Akdeniz'e kıyısı lan ülkelerin büyük çğunluğu ile Orta Şili ve Califrnia kıyılarında görülmektedir. Buğday, arpa, zeytin, turunçgiller, üzüm, pamuk, şekerpancarı yetiştirilir. 3- Karasal İklim: Yazlar sıcak, kışlar ise çk sğuk ve kar yağışlı geçer. Denizden uzak karaların iç kesimlerinde görülmektedir. Yıllık sıcaklık farklılıkları ldukça fazladır. Bitki örtüsü bzkır (step) dır. Buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır, patates, çeşitli baklagiller, üzüm, elma, armut, şekerpancarı, keten ve tütün yetiştirilen başlıca ürünlerdir. Karasal iklimin görüldüğü alanlarda küçükbaş hayvancılık yapılır. Kyun en çk yetiştirilen küçükbaş hayvandır. C) SOĞUK İKLİMLER 1- Tundra iklimi: Sıcaklıklar sn derece düşüktür. Yılın büyük bir bölümü sğuk geçer. Yazlar kısa ve serin, kışlar ise uzun ve serttir. Bitki örtüsü bataklıklarda bdur çalı, çayır ve ysunlardan luşan tundradır. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 13

15 Sibirya'nın kuzeyi, Grönland kıyıları ve Kanada'nın kuzeyi görüldüğü yerlerdir. Tundra ikliminin görüldüğü yerlerde ren geyiği, misk öküzü ve bizn gibi hayvanlar görülür. 2- Kutup İklimi: İklim tipleri içerisinde en sğuk lanıdır. Yılın büyük kısmında güneş ışınları görülmez. Hakim bir bitki örtüsü yktur. Görüldüğü yerlere Antarktika, Grönland'ın iç kesimleri ve kuzey kutbunu örnek verebiliriz. İç Anadlu, Dğu Anadlu ve Güneydğu Anadlu bölgeleri ile Marmara Bölgesinin denizden uzak iç kesimlerinde görülür. Bitki örtüsü bzkır(step)dır. Bzkır ilkbahar yağışlarıyla yeşeren yaz sıcaklığı ile kuruyan ve sararan kısa bylu t tpluluğudur. Buğday, şeker pancarı, arpa, çavdar, mercimek gibi ürünler yetiştirilir. En çk yağış ilkbaharda düşer. Knveksiynel (Yükselim) yağışlar görülür. TÜRKİYE DE SICAKLIK DAĞILIŞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER 1.ENLEMİN ETKİSİ: Dünya nın şeklinden dlayı, kutuplara gidildikçe güneş ışınlarının düşme açısı küçülür, atmsferde aldıkları yl uzar. Bu nedenle kutuplara gidildikçe sıcaklık azalır, ekvatra yaklaşıldıkça sıcaklık artar. Buna enlem etkisi denir. Türkiye nin güneyi ekvatra yakın lduğu için daha sıcaktır. Kuzeye gidildikçe sıcaklık azalır. 2.RÜZGÂRLAR: Türkiye de kuzeyden esen rüzgarlar sğuk, güneyden esen rüzgarlar ılıktır. Bu durum, ülkemizin kuzey yarımkürede yer aldığını gösterir. 3.YÜKSELTİ: Türkiye de sıcaklıklar yükseltinin etkisiyle batıdan dğuya gidildikçe azalır. Çünkü dğuya gidildikçe yükselti artar. 4.DENİZELLİK-KARASALLIK: Türkiye de kıyılar iç kesimlerden daha sıcaktır. Kıyılarda denizler ılıtıcı etki yapar. 5.BAKI: Güneş gören yerlerin gölgelere göre daha sıcak lmasıdır. Türkiye de güney bölgeler bakının etkisiyle daha sıcaktır. İlkbaharda ısınan hava yükselir. Yükselen hava sğur ve içindeki nem yağmura dönüşür. İç Anadlu Bölgesi nde ilkbahar aylarında yaygın larak görülür. Halk arasında Kırkikindi yağmurları larak bilinir. 2. KARADENİZ İKLİMİ Her mevsimi yağışlı lup, yazları serin, kışları ise ılıktır. En fazla yağışı snbahar aylarında almaktadır. Karadeniz Bölgesi nin kıyı kesimleri ile Marmara Bölgesi nin Karadeniz kıyılarında etkilidir. Bitki örtüsü rmandır. Evler ahşaptan yapılır. Çay, kivi, fındık, mısır yetiştirilir. Yamaç yağışları (Orgrafik) görülür. 6.DAĞLARIN UZANIŞ YÖNÜ: Karadeniz ve Akdeniz de dağlar kıyıya paralel uzandığı için denizin ılıtıcı etkisi iç kesimlere girmez. Ege Bölgesinde dağlar kıyıya dik uzandığı için ılımanlaştırıcı etki iç kesimlere girer. TÜRKİYE DE GÖRÜLEN İKLİMLER Türkiye de farklı iklimlerin görülmesinin nedenleri: Üç tarafı denizle çevrili lması Yükseltisinin fazla lması Ilıman (rta)kuşakta yer alması Yer şekillerinin çeşitlilik göstermesi 1.KARASAL İKLİM Yazlar sıcak ve kurak, kışlar sğuk ve kar yağışlıdır. Sıcaklık kışın 0 derecenin altına düşer. 3.AKDENİZ İKLİMİ Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise ılık ve yağışlıdır. Evler taştan yapılır. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 14

16 Bu iklim Akdeniz ve Ege bölgesinin kıyı kesimleri ile güney Marmara Bölümü nde etkilidir. Yağış en çk kışın düşer. Kıyı kuşağında kar yağışı ve dn layları nadiren görülür. Dğal bitki örtüsü makidir. Makiler, her mevsim yeşilliğini kruyan, kışın yapraklarını dökmeyen, kısa bylu (1-2 m.) ağaç ve çalılıklardan luşur. Mersin, keçibynuzu, sakız, zakkum, zeytin, erguvan ve defne maki bitki örtüsüne örnek larak gösterilebilir. Turunçgiller, muz, zeytin, pamuk yetiştirilir. Cephe yağışları etkilidir. Denizden gelen sıcak hava ile karadaki sğuk havanın karşılaşması ile kışın yağışlar lmaktadır. Yazının bulunmasından önceki çağlara tarih öncesi çağlar (devirler), yazının icadından snraki çağlara ise tarih çağları denir. Tarihi dönemler 2 ye ayrılır. A) Tarih Öncesi Devirler(Çağlar): Yazının lmadığı dönemlerdir. Kullanılan araç gereçlere göre bölümlere ayrılır. Taş Devri: 1- Kabataş Devri 2- Yntma Taş Devri 3-Cilalıtaş Devri Maden Devri: 1-Bakır Devri 2-Tunç Devri 3-Demir Devri Kabataş Devri: En uzun devirdir. Hakkında kesin bilgiler yktur. Yntma Taş Devri: Yntma taş devrinde insanlar, havalar sğuk lduğundan ve yırtıcı hayvanlardan krunmak için mağara ve ağaç kvuklarında yaşarlardı. Avcılık ve tplayıcılık yaparlardı. Üretim lmadığı için bu döneme tüketici hayat denilmektedir. En önemli buluşları ateşi bulmalarıdır. Yntma Taş Devri'ne ait kalıntılar, Antalya yakınlarındaki Karain, Beldibi ve Belbaşı mağaralarında bulunmuştur. Cilalı Taş Devri Marmara Bölgesinde üç iklimin görülmesi tarım ürünü çeşidini arttırmıştır. GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE YERLEŞME TARİH: Geçmişte yaşamış insan tpluluklarının yaşamlarını belgelere dayanarak neden-snuç ilişkisi içerisinde inceleyen bilim dalıdır. Tarihi incelerken geçmişi daha klay algılayabilmek için dönemlere ayırıyruz. YÜZYIL (Asır): Yüz yıllık zaman dilimine denir. MİLAT: Başlangıç anlamına gelir. Hz. İsa'nın dğumunu da ifade eder. Takvimde 0 larak kabul edilir. Bir tarihin hangi yüzyıla ait lduğunu bulmak için; sn iki basamağı silinir ve kalan sayıya 1 (bir) ilave edilir. Örnek: 1998 = 1998 geriye 19 kalır. 19+1= 20. yüzyıl larak buluruz. Örnek: 657= 657 geriye 6 kalır. 6+1 = 7. yüzyıl Kısaca 4 basamaklı tarihlerde ilk 2 basamağa, 3 basamaklı tarihlerde ilk basamağa 1 ilave edilir. ÇAĞ: Benzer ssyal ve siyasal layların yaşandığı dönemlere denir. Bu devirde insanlar üretici hayata geçmiş ve tarım yapmaya başlamış ve yerleşik hayata geçmişlerdir. Hayvanlar evcilleştirilmiş ve hayvanlardan da yararlanılmaya başlamıştır. Tarım yapabilmek için düz, verimli tprak ve su kaynakları lan yerleri seçtiler. Tarlaya yakın lması içinde bölgedeki malzemelerden ev yaptılar. İnsanlar belirli yerlere yerleşmeye başladığı için nüfus artmış, önce köyler snrada şehirler luşmaya başlamıştır. Güvenlik amacı ile evler birleşik yapılmaya başlanmış ve girişleri çatıdan yapılmıştır. Yine güvenlik için şehirlerin etrafı surlarla çevrilmiştir. Knya yakınlarındaki Çatalhöyük bu yerleşme türüne güzel bir örnektir. Cilalı Taş Devri'ne ait kalıntılar Diyarbakır'da (Çayönü) ve Knya'da (Çatalhöyük) bulunmuştur. MADEN DEVRİ Kullanılan madenlere göre sırasıyla bakır, tunç ve demir larak üçe ayrılır. Maden devrine ait kalıntılar, Yzgat (Alişar), Çrum (Alacahöyük), Çanakkale (Truva), Kayseri (Kültepe), Burdur (Hacılar Höyüğü) ve Van (Tilkitepe)'da bulunmuştur. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 15

17 YERLEŞMEDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLER Geçmişte: İklim şartlarının uygunluğu Su kaynakları Verimli tarım alanları Madenler (Yer altı kaynakları) Güvenlik ( krunaklı Alanlar ) Ticaret ve göç yllarına yakın lma Günümüzde: Sanayi Bölgeleri Ulaşım lanakları Eğitim ve Sağlık hizmetleri Ticaret, Turizm ve İş Olanakları Tarım, İklim ve Yer şekilleri Anadlu daha ilk çağlardan itibaren insanlar için tercih edilen bir yer lmuştur. Bunun nedenleri; B) Tarihi Devirler (Çağlar): Yazının icadıyla başlar. Tüm insanlığı etkileyen evrensel laylara göre bölümlere ayrılmıştır. 1- İlk Çağ (MÖ 3200-MS 375) :M.Ö yılında Sümerlerin yazıyı icat etmesi ile başlayıp M.S. 375 yılındaki Kavimler Göçüne kadar süren dönemdir. 2- Orta Çağ ( ) :Kavimler Göçü ile başlayıp, İstanbul un fethine kadar süren dönemdir. 3- Yeni Çağ ( ): İstanbul'un fethinden, Fransız İhtilali ne kadar süren dönemdir. 4-Yakın Çağ (1789-?): Fransız İhtilali'nden günümüze kadar süren dönemdir. UYGARLIKLARIN BEŞİĞİ MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI Tarihte, Dicle ve Fırat nehirleri arasındaki bölgeye Mezptamya denir. Bu bölgede Sümerler Akadlar Babiller Elamlar Asurlar kurulmuştur. SÜMERLER Mezptamya Uygarlığının kurucusu Sümerler dir. Dünyanın bilinen ilk uygarlığıdır. Şehir devletleri halinde yaşamışlardır. Ur, Uruk, Eridu, Lagaş gibi şehir devletleri kurmuşlardır. Şehir devletlerini yöneten kişilere Patesi adını vermişlerdir. Sümerlerde çk tanrılı din hâkimdi. Bölgede sulama kanalları açarak ve bataklıkları kurutarak tarım yapabilecek araziler elde etmişlerdir. Şehirlerini Ziggurat adını verdikleri tapınakların çevresinde kurmuşlardır. Zigguratlar çeşitli amaçlar içi kullanılmıştır: Alt katlar dep ve pazar yeri, rta katlar dini ibadet ve eğitim, üst katlar gözlem evi (rasathane) Bu durum astrnmi yani gökbilimin gelişmesini sağlamıştır. Sümerler yazıyı icat eden ve kullanan ilk uygarlıktır. Böylece tarihi çağları başlatmışlardır. Yazıyı kil tabletler üzerine yazmışlar ve şekiller çiviye benzediği için çivi yazısı larak adlandırmışlardır. Bilgi birikimi ve aktarımı klaylaşmıştır. Sümerlerin kullandığı yazı, Asurlu tüccarlar tarafından Anadlu ya getirilmiş, böylece Anadlu tarihi çağlara girmiştir. Yaratılış ve Gılgamış (Gılgameş) destanları Sümerlere ait önemli destanlardır. Dört işlemi kullanmışlar, sayıları bulmuşlar ve çemberi 360 dereceye bölmüşlerdir. Tarihte bilinen ilk yazılı kanunlar Sümerler tarafından yapılmıştır. ( Urgakina Kanunları ) Sümerler matematik ve astrnmide ileri gitmişler ay takvimini yapmışlardır, güneş sistemini incelemişlerdir. Sümerlerin bir başka önemli buluşu da tekerlektir. BABİLLER Babil krallığı Amurrular tarafından Babil merkez larak kurulmuştur. Merkeziyetçi bir krallıkla yönetilmişlerdir. En güçlü hükümdarları lan Hammurabi nin hazırladığı Hammurabi Kanunları ile ünlüdür. Önemli eserleri dünyanın yedi harikasından biri lan Babil in Asma Bahçeleri ve Babil Kulesi dir. Güneş saatini, Ay ve Güneş tutulmasının devirli lduğunu buldular. Tarihte ilk anayasayı hazırladılar. Bu anayasa Hammurabi tarafından hazırlanmış ve kısasa kısas esasına dayanıyrdu. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 16

18 ASURLULAR Başkentleri Ninva dır. Asurlu tüccarlar Kayseri deki Kültepe ile ticaret yapmışlardır. Kültepe deki kazılarda Sümer Çivi yazısı ile yazılmış tabletler bulunmuştur. Sümerlerin kullandığı yazı, Asurlu tüccarlar tarafından Anadlu ya getirilmiş, böylece Anadlu Tarihi Çağlara girmiştir. Dünyadaki ilk kütüphaneyi başkent Ninva da yaptılar ve arşivcilik faaliyetlerini başlattılar. Çömlekçi çarkını kullanan Asurlular bu sayede hızlı ve seri kap kacak üretebiliyrlardı. Ticaretle uğraşmışlar ve Anadlu da karum adı verilen ticaret klnileri kurmuşlardır. İLK ÇAĞ ANADOLU UYGARLIKLARI (MEDENİYETLERİ) HİTİTLER ( ETİLER ) MÖ 1200-MÖ 200 Başkentleri Hattuşaş'tır (Çrum-Bğazköy). M.Ö. 1700'lerde Kızılırmak yayı içerisinde kurulmuşlardır. Devleti krallar yönetirdi. Pankuş adı verilen meclis ise krala yardımcı lmaktaydı. Gerektiğinde bu meclis kralın işlerini denetlerdi. Tavananna adlı kraliçelerde yönetimde etkiliydi. Klni: Bir devletin kendi ülkesinin sınırları dışında egemenlik kurarak yönettiği eknmik veya siyasal çıkarlar sağladığı ülke, sömürülen ülke. Tanrıya hesap vermek için bir yıl içinde lan iyi veya kötü layları Anal dediğimiz yıllıklara yazarak, tarafsız ve bjektif tarih yazıcılığını başlatmışlardır. Medeni hukuk gelişmiştir. Eknmileri tarım ve hayvancılığa dayanmaktaydı. Tarihte bilinen ilk yazılı antlaşma lan Kadeş Antlaşmasını Mısır ile M.Ö 1280'de imzalamışlardır. Hitit kralları hem başkmutan, başrahip ve baş yargıç idi. Askeri, dini ve hukuki triteye sahiptiler. Halk yöneticiler, rahipler, hürler ve köleler gibi ssyal sınıflara ayrılmıştır. Hititlerde din çk tanrılıdır. Hitit ülkesine Bin tanrı ili denirdi. Çivi ve hiyerglif (resim) yazıları lmak üzere iki çeşit yazı kullanmışlardır. Frigyalılar tarafından yıkılmışlardır. URARTULAR (MÖ 900 -MÖ 600) Dğu Anadlu Bölgesi'nde kurulmuştur. Başkenti Tuşpa (Van)dır. Devlet yönetimi kralın mutlak egemenliğine dayanıyrdu Çk tanrılı dine inanmışlardır. Ölümden snra yaşamın devam ettiğini düşünmüşlerdir Urartular, mezarlarını bile taştan da şeklinde yapmışlardır Bu mezarlara günlük hayatta kullandığı değerli eşyaları da kymuşlardır Çünkü Ölümden snra yaşamın devam ettiğini düşünmüşlerdir yani ahiret inancı vardır. Bulunduğu bölgede maden çk lduğu için kuyumculukta ve maden işlemeciliğinde gelişmişlerdir Savaş Tanrısı Haldi'ye inanmaları Urartularda rdunun çk önemli lduğunu gösterir Dağlık bir bölgede kurulan Urartular düşmanlardan krunmak amacı ile taştan kaleler yapmışlardır. Urartular taştan kale yapımında, taş işçiliğinde ve kaya ymacılığında gelişmişlerdir. Tarımı geliştirmek için sulama kanalları ve barajlar yapmışlardır. Urartuların yapmış lduğu Şamran Kanalı günümüzde bile kullanılmaktadır. İYONLAR (MÖ 1200-MÖ 700) Şehir devletleri (plis) halinde yaşamışlardır. En önemli şehir devletleri Efes, Milet, Fça, Bdrum ve İzmir'dir. Kurulan şehir devletlerinde sırası ile krallık, ligarşik ve demkratik yönetim şekilleri görülmüştür. Kurulan şehir devletleri arasında siyasi bir birlik yktur. Hititler kayaları düzleştirerek, tanrı kabartmaları yapmışlardır. İvriz ve Yazılıkaya Kabartmaları Hititlere aittir. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 17

19 Deniz ticaretinde gelişmişlerdir. Akdeniz ve Karadeniz de klniler (ticaret şehirleri) kurmuşlardır. Çk tanrılı dine inanmışlardır. Halk çeşitli ssyal sınıflara ayrılmış, kölelik yaygındı. Demkratik ve özgür düşünce rtamı lduğu için bilim ve felsefede gelişmişlerdir. Önemli bilim adamları arasında; Herdt, Pisagr, Tales, Hmers ve Hipkrat yer almaktadır. Efes Artemis Tapınağı İynların önemli sanat eserlerinden biridir. İyn edebiyatının en önemli eseri İlyada ve Odessa destanlarıdır. Anadlu'da kurulan ilkçağ uygarlıkları içinde en gelişmiş ve ileri düzeyde lanıdır. Çünkü İynlar, Ön Asya'dan gelen ticaret yllarının bitiş nktasında ldukları için ve dğu batı arasında köprü vazifesi görürlerdi. FRİGLER (MÖ 750 MÖ 600) Orta Anadlu'da Sakarya Nehri çevresinde kurulmuştur. Başkentleri Grdin (Ankara yakınlarındaki Platlı) dır. Ülke krallıkla yönetilirdi. Krallarına Midas unvanı verilmiştir LİDYALILAR (MÖ MÖ 546) Lidyalılar ise Menderes ve Gediz ırmakları arasında kurulmuştu. Başkentleri Manisa yakınlarındaki Sard'dır. Tarım, hayvancılık ve ticaret başlıca geçim kaynakları lmuştur. İlk Çağda Anadlu'nun en işlek ticaret ylu lan "Kral Ylu" nu yapan Lidyalılar, bu yl ile dğu -batı kültürlerinin kaynaşmasını sağlamışlardır. Kral Ylu Sard dan başlar Mezptamya da Ninva da biterdi. Kara ticaretinde gelişen Lidyalılar ürettikleri malları Kral Ylu ile Mezptamya ya gönderir radan da ihtiyaçlarını alırlardı. Lidyalılar ticareti klaylaştırmak amacı ile parayı icat ettiler. Böylece takas usulü Değiş-Tkuş usulü sna erdi. Ticaret klaylaştı. Eknmik hayat canlandı. Zengin lan Lidyalıların rdusu da paralı askerlerden luşurdu. Bu durum kısa sürede yıkılmalarına neden lmuştur. Lidyalılar, Frigler gibi Tümülüs tipi mezarlar yapmışlarıdır Çk tanrılı inanca sahip lmuşlardır. Altın işletmeciliği, heykeltraşlık, dkumacılık ve seramikte ileri gitmişlerdir. Ülke krallıkla yönetiliyrdu. En önemli tanrıları Kibele adı verilen tprak ve bereket tanrıçasıydı. En önemli geçim kaynağı tarımdı. Bu nedenle tarımla ilgili ağır cezaları vardı. Öküz öldüren ya da saban kırana ağır cezalar verilirdi. Fibula adı verilen çengelli iğneler yaptılar. Madencilikte ilerlemişlerdir. Frigler hiç çivi kullanmadan mbilya yapabiliyrlardı. Ağaç işlemeciliği ve mbilyacılıkta ilerlemişlerdir. Tapates adı verilen halı ve kilimleri çk meşhurdu. Dkumacılıkta ilerlemişlerdir. Frigler Krallarını ve sylu kişileri Tümülüs denilen yığma mezarlara gömerdi. Ağaçtan işlenerek üzeri tprakla örtülen mezar çeşididir. Diğer ölülerini ise gemetrik şekillerle süslü Kaya Mezarları na gömmüşlerdir. Çk tanrılı inanca sahip lmuşlardır. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 18

20 SOSYAL BİLGİLER 6 ÜNİTE 3 İPEK YOLUNDA TÜRKLER TÜRKLERİN ANA YURDU ANAYURTTAN ANADOLUYA Türklerin ana yurdu Orta Asya'dır. Orta Asya; Dğuda Kingan Dağları, Batıda Hazar Denizi, Güneyde Himalaya Dağları, Kuzeyde Sibirya ile çevrili bölgedir. ORTA ASYA DAN GÖÇLERİN SEBEPLERİ 1- Nüfus artışı ve tlakların yetersiz kalışı, 2- Olumsuz iklim şartları (Kuraklık, şiddetli kışlar) 3- Kendi aralarında ve diğer kavimlerle lan mücadeleler 4- Salgın hastalıklar 5- Türklerin Dünya hakimiyeti düşüncesi (Güneşin dğduğu yerden, battığı yere kadar her yeri fethetme arzusu) 6- Dış baskılar (Çin ve Mğl baskıları) GÖÇLERİN SONUÇLARI 1- Orta Asya kültür ve medeniyeti dünyanın değişik bölgelerine taşınmıştır. 2- Göç etmeyip, Orta Asya'da kalan Türkler, ilk Türk Devleti lan "Asya Hun Devleti"ni kurmuşlardır. 3- Göç eden Türk byları gittikleri yerlerde yeni Türk Devletleri kurarlarken, ralardaki bazı devletleri de yıktılar. ASYA HUN DEVLETİ (BÜYÜK HUN DEVLETİ) Kurulduğu tarih kesin larak bilinmemektedir. Bilinen ilk hükümdarı Teman'dır. Teman'dan snra yerine ğlu Mete Han geçmiştir. Asya Hun devleti Mete Han zamanında en geniş sınırlarına ulaşmıştır. Mete Han döneminde; "nlu sistem"e dayalı ilk düzenli Türk rdusu kuruldu. Çinliler Türk akınlarına karşı kymak için Çin Seddini yaptılar. Başkenti Ötüken dir. Tarihte bilinen ilk Türk devletidir. Destanları Oğuz Kağan Destanı dır. Türkler Çinlileri yenmişler ve vergiye bağlamışlar ama Çin e yerleşmeyi düşünmemişlerdir. Çünkü Çin çk kalabalık lduğu için Türkler ( milli benliklerini ) kültürlerini kaybetmekten, kalabalık Çinliler arasında eriyip yk lmaktan krkmuşlardır. Büyük Hun Devleti veraset sistemi ve Çin siyaseti nedeniyle Dğu ve Batı Hun Devleti diye ikiye ayrıldı. Orta Asya Türk devletleri ile Çin arasındaki mücadelelerin asıl nedeni İpek Ylu na hakim lmaktır. Veraset Sistemi: Türklerde devlet, hükümdar ailesinin rtak malı sayılırdı. Ve ülke hükümdarın sağlığında ğulları arasında paylaştırılırdı. Bu durum taht kavgalarına ve devletin yıkılmasına neden lurdu. Çin Siyaseti: Çin, göçebe hayatı yaşayan ve savaşçılıkları gelişmiş lan Türk Ordusu karşısında çaresiz kalıyrdu. Hatta Türk Akınlarını durdurmak için Çin Seddi'ni yaptırmıştı. Buna rağmen Türkleri durduramamıştı. Bu durum karşısında çaresiz kalan Çin şu siyaseti takip etti: 1- Çin prenslerini Hun Hakanlarıyla evlendirerek, prensesin yanında Hun sarayına çk sayıda hizmetçi gönderdiler. Bu hizmetçiler casusluk faaliyetinde bulunarak, Türkler hakkında bilgi tpladılar. 2- Türk Beylerine hediyeler göndererek, nları kendilerine bağlamaya ve eknmik larak Çin'e bağımlı yaşamaya alıştırdılar. 3- Türk Beylerini birbirlerine karşı kışkırtarak, Türk devletinin parçalanmasını sağladılar. AVRUPA ( BATI ) HUNLARI VE KAVİMLER GÖÇÜ KAVİMLER GÖÇÜ (375) Batı Hunları, Balamir kmutasında, MS. 374 yılında Vlga (İtil ) nehrini aşarak Batı'ya (Avrupa'ya) dğru ilerlemeye başladılar. Türklerin bu ilerlemeleri karşısında önlerinde bulunan Vizigt, Ostrgt, Vandal, Saksn, Frank, Germen gibi birçk kavim hareketlenerek Türklerden kaçmaya başladılar. Böylece Batı Hun Türklerinin, sebep lduğu bu büyük yer değiştirme layına tarihte Kavimler Göçü adı verilir.(375) KAVİMLER GÖÇÜNÜN SONUÇLARI İlk çağ kapandı, Ortaçağ başladı. Rma İmparatrluğu; Dğu ve Batı Rma İmparatrluğu lmak üzere ikiye ayrıldı.(395) Avrupa nın yapısı değişti. İngiltere, Fransa gibi Avrupa devletlerinin temeli atıldı. Barbar kavimler arasında Hristiyanlık yayıldı. Avrupa'da Fedalite (Derebeylik) adı verilen yönetim biçimi rtaya çıktı. Zeki DOĞAN-Ssyal Bilgiler Öğretmeni Sayfa 19

YERYÜZÜNDE YAŞAM. Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır.

YERYÜZÜNDE YAŞAM. Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır. YERYÜZÜNDE YAŞAM COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır. 1- MATEMATİK KONUM Dünya üzerindeki bir yerin

Detaylı

ADI: DÜNYA ĠKLĠMLERĠ

ADI: DÜNYA ĠKLĠMLERĠ ADI: DÜNYA ĠKLĠMLERĠ DERS : SOSYAL BĠLGĠLER SINIF : 6 YAKLAġIK SÜRE : 2 DERS SAATĠ ÖĞRENME ALANI : ĠNSANLAR YERLER VE ÇEVRELER ÜNĠTE : YERYÜZÜNDE YAġAM KAZANIMLAR : 3.Dünyanın farklı doğal ortamlarındaki

Detaylı

YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI

YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI YUNAN ANADOLU MEZAPOTAMYA İRAN MISIR HİNT ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI GENEL ÖZELLİKLERİ: 1- Genellikle iklim

Detaylı

Anadolu eski çağlardan beri insanların dikkatini çekmiş, önemli bir yerleşim ve uygarlık merkezi olmuştur.

Anadolu eski çağlardan beri insanların dikkatini çekmiş, önemli bir yerleşim ve uygarlık merkezi olmuştur. Bilim Tarihi I Ders Notları ESKİÇAĞ DA BİLİM ANADOLU MEDENİYETLERİ Anadolu eski çağlardan beri insanların dikkatini çekmiş, önemli bir yerleşim ve uygarlık merkezi olmuştur. Hititler Anadolu da kurulan

Detaylı

Ölçek değişince değişen özellikler. Ayrıntı. Küçültme oranı. Gösterilen alan

Ölçek değişince değişen özellikler. Ayrıntı. Küçültme oranı. Gösterilen alan ÖLÇEKLER HARİTA: Yeryüzünün tamamının veya belli bir bölümünün belirli oranda küçültülerek bir düzleme çizilmiş halidir. ÖLÇEK: Gerçek uzunlukların haritaya aktarılırken belirli oranda küçültülürler. Bu

Detaylı

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI COĞRAFİ KONUM Herhangi bir noktanın dünya üzerinde kapladığı alana coğrafi konum denir. Özel ve matematik konum diye ikiye ayrılır. Bir ülkenin coğrafi konumu, o ülkenin tabii, beşeri ve ekonomik özelliklerini

Detaylı

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA Yeryüzünün belli bir bölümünü FİZİKİ coğrafya BEŞERİ ve gösterir. EKONOMİK -Doğa olaylarını -Kıtalar coğrafya konu alır. -Ülkeler -İnsanlar ve -Klimatoloji

Detaylı

1.1 COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır.

1.1 COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır. 1. Yeryüzünde Yaşam 1.1 COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır. 1.2 MATEMATİK KONUM Dünya üzerindeki bir

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER-6 1.ÜNİTE ( SOSYAL BİLGİLER ÖĞRENİYORUM ) DERS NOTLARI

SOSYAL BİLGİLER-6 1.ÜNİTE ( SOSYAL BİLGİLER ÖĞRENİYORUM ) DERS NOTLARI SOSYAL BİLGİLER-6 1.ÜNİTE ( SOSYAL BİLGİLER ÖĞRENİYORUM ) DERS NOTLARI ZEKİ DOĞAN-Sosyal Bilgiler Öğretmeni http://www.zekidogan.net OLAYLAR KİMLERİ NASIL ETKİLİYOR OLAY: Meydana gelen ya da ortaya çıkan

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI Kelime anlamı İki nehrin arası olan Mezopotamya,

Detaylı

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri Türkiye de Sıcaklık Türkiye de Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı Türkiye haritası incelendiğinde Yükseltiye bağlı olarak

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler :

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler : TÜRKİYE NİN İKLİMİ İklim nedir? Geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen atmosfer olaylarının ortalaması olarak ifade edilir. Bir yerde meydana gelen meteorolojik olayların toplamının ortalamasıdır.

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 1

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 1 T.C. MİLLÎ ĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇM, DĞRNDİRM V SINAV HİZMTRİ GNL MÜDÜRLÜĞÜ 2016-2017 SINIF DĞRNDİRM SINAVI - 1 2016-2017 SINIF DĞRNDİRM SINAVI - 1 SOSYAL BİLGİR Adı ve Soyadı :... Sınıfı :... Öğrenci Numarası

Detaylı

PARALEL VE MERİDYENLER

PARALEL VE MERİDYENLER PARALEL VE MERİDYENLER Nasıl ki şehirdeki bir evi bulabilmek için mahalle, cadde, sokak ve ev numarası gibi unsurlara ihtiyaç varsa Yerküre üzerindeki herhangi bir yeri bulabilmek için de hayalî çizgilere

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

Dünya nın Şekli ve Hareketleri

Dünya nın Şekli ve Hareketleri Dünya nın Şekli ve Hareketleri YGS Coğrafya 1 Dünya nın Şekli ve Hareketleri Dünya nın Şekli ve Hareketleri başlıklı hazırladığımız bu yazıda, dünyanın şeklinin getirdiği sonuçları; enlem, boylam ve meridyenlerin

Detaylı

İklim---S I C A K L I K

İklim---S I C A K L I K İklim---S I C A K L I K En önemli iklim elemanıdır. Diğer iklim olaylarının da oluşmasında sıcaklık etkilidir. Güneşten dünyamıza gelen enerji sabittir. SICAKLIK TERSELMESİ (INVERSİON) Kışın soğuk ve durgun

Detaylı

İnsanların var oluşundan yazının icadına kadar olan döneme denir. Tarih öncesi devirlerin birbirinden

İnsanların var oluşundan yazının icadına kadar olan döneme denir. Tarih öncesi devirlerin birbirinden Tarih Öncesi Devirlerde Anadolu Video Ders Anlatımı TARİH ÖNCESI DEVİRLERDE ANADOLU Türkiye tarih öncesi devirlerde üzerinde birçok medeniyet kurulan çok önemli bir yerleşim merkeziydi. Ülkemizin tarihi

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI 0 DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI Dünya güneşten koptuktan sonra, kendi ekseni etrafında dönerken, meydana gelen kuvvetle; ekvator kısmı şişkince, kutuplardan basık kendine özgü şeklini almıştır. Bu şekle

Detaylı

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır.

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır. Büyük İklim Tipleri Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi Hisar Okulları İçindekiler Büyük İklim Tipleri... 3 Ekvatoral İklim... 3 Görüldüğü Bölgeler... 3 Endonezya:... 4 Kongo:... 4 Tropikal İklim:...

Detaylı

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den İKLİM TİPLERİ Dünya'nın hemen her bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Ancak, benzer iklim kuşaklarına sahip alanlar büyük iklim kuşakları oluştururlar. Yüzlerce km 2 lik sahaları etkileyen

Detaylı

Test. Yerküre nin Şekli ve Hareketleri BÖLÜM 4

Test. Yerküre nin Şekli ve Hareketleri BÖLÜM 4 Yerküre nin Şekli ve Hareketleri 1. Dünya ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden yanlış olan hangisidir? A) Dünya, ekseni etrafındaki bir turluk dönüş hareketini 24 saatte tamamlar. B) Dünya ekseni etrafındaki

Detaylı

MEVSİMLER VE OLUŞUMU

MEVSİMLER VE OLUŞUMU MEVSİMLER VE OLUŞUMU Mevsimler Güneş in gün dönümü ve gece gündüz eşitliği noktaları arasından geçişleri arasındaki sürelerdir. Mevsimlerin oluşmasının temel sebebi eksen eğikliği ve Dünya nın Güneş çevresindeki

Detaylı

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2 ULUTAŞ DÜNYA'NIN HAREKETLERİ ve SONUÇLARI Dünya'nın iki çeşit hareketi vardır. Dünya bu hareketlerin ikisini de aynı zamanda gerçekleştirir.

Detaylı

***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir.

***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir. HARİTA BİLGİSİ Harita Kuşbakışı görünümün Ölçekli Düzleme aktarılmasıdır. ***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir. Kroki Kuşbakışı

Detaylı

Test. Coğrafi Konum BÖLÜM 3

Test. Coğrafi Konum BÖLÜM 3 BÖLÜM 3 Coğrafi Konum 1. Coğrafi konum aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır? A) Bir ülkenin askeri açıdan ve savunma amaçlı konumu demektir. B) Yeryüzünde herhangi bir noktanın coğrafi

Detaylı

Bir olayın birden çok nedeni ve sonucu olmasına olayların çok boyutluluğu denir.

Bir olayın birden çok nedeni ve sonucu olmasına olayların çok boyutluluğu denir. ÇOK BOYUTLULUK Bir olayın birden çok nedeni ve sonucu olmasına olayların çok boyutluluğu denir. Bireyler bir olaydan farklı şekilde etkilenebilirler. (Trafik kazasında, sürücü, tamirci, sigortacı ) 1 OLGU

Detaylı

GÜNLÜK ÇALIŞMA PLANI

GÜNLÜK ÇALIŞMA PLANI LÜK ÇALIŞMA PLANI 1. 2. ÜN KONUSU TÜRKİYE NİN MATEMATİK KONUMU ÖZEL TARİHLER VE TÜRKİYE NİN ÖZEL KONUMU ÜN İÇERİĞİ SAYFA NO Coğrafi Konum 1 Türkiye nin Matematik Konumu ve Sonuçları 3 Günün Sorusu 8 Özel

Detaylı

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1 Sunum ve Sistematik SUNUM Sayın Eğitimciler, Sevgili Öğrenciler, ilindiği gibi gerek YGS, gerekse LYS de programlar, sistem ve soru formatları sürekli değişmektedir. Öğrenciler her yıl sürpriz olabilecek

Detaylı

Dünya'da Görülen Đklim Tipleri

Dünya'da Görülen Đklim Tipleri Dünya'da Görülen Đklim Tipleri Bir yerde benzer sıcaklık, basınç, rüzgar, nemlilik ve yağış özelliklerinin uzun süre etkili olmasıyla iklim tipleri belirmektedir. Đklimi oluşturan bu öğelerden birinin

Detaylı

kpss ğrencinin D ers D efteri genel yetenek genel kültür COĞRAFYA Kolay oku Hızlı düşün Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ

kpss ğrencinin D ers D efteri genel yetenek genel kültür COĞRAFYA Kolay oku Hızlı düşün Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ kpss genel yetenek genel kültür Ö ğrencinin D ers D efteri COĞRAFYA Kolay oku Hızlı düşün PEGEM AKADEMİ Kalıcı öğren Yazar: Önder Cengiz ÖĞRENCİNİN DERS DEFTERİ COĞRAFYA ISBN 978-605-364-979-3 Kitap içeriğinin

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ. Doruk Aksel Anil

Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ. Doruk Aksel Anil Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ Doruk Aksel Anil YERYÜZÜNDEKİ BAŞLICA İKLİM TİPLERİ Dünya'nın hemen her bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Yüzlerce km² lik sahaları

Detaylı

DOĞAL SİSTEMLER DÜNYA'NIN ŞEKLİ ve HAREKETLERİ

DOĞAL SİSTEMLER DÜNYA'NIN ŞEKLİ ve HAREKETLERİ 102 1. Ünite DOĞAL SİSTEMLER 2. BÖLÜM DÜNYA'NIN ŞEKLİ ve HAREKETLERİ 1. Dünya'nın Şekli... 38 2. Dünya'nın Hareketleri... 40 3. Mevsimlerle İlgili Önemli Tarihler... 43 4. İklim Kuşakları... 45 5. Eksen

Detaylı

Coğrafya ve Türkiye nin En'leri

Coğrafya ve Türkiye nin En'leri Coğrafya ve Türkiye nin En'leri Enlemin etkilediği en önemli faktör iklimdir. Boylam en çok yerel saat farklılaşmasını sağlar. En büyük paralel Ekvator, en küçük paraleller kutup noktalarıdır. Meridyenlerin

Detaylı

Sosyal Bilimleri söyleyebilir ve yazabilir. Olay-görüş ve Olayı açıklayabilir. Temel insan haklarını söyleyebilir.

Sosyal Bilimleri söyleyebilir ve yazabilir. Olay-görüş ve Olayı açıklayabilir. Temel insan haklarını söyleyebilir. ... ORTAOKULU SOSYAL BİLGİLER -6-2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI BEP YILLIK PLANI DERSİN ADI: SOSYAL BİLGİLER- 6 ÖĞRENCİNİN ADI ve SOYADI:.. OKUL NO:.. SINIFI: 6 AYLAR SAAT HAFTA KONULAR ÜNİTELER KAZANIMLAR

Detaylı

Arap Yarımadasından Mezopotamya'ya gelen Sami kökenli bir kavimdir.

Arap Yarımadasından Mezopotamya'ya gelen Sami kökenli bir kavimdir. Akadlar,Babiller,Asurlular ve Elamlılar Video Ders Anlatımı AKADLAR M.Ö. 2350 2150 Arap Yarımadasından Mezopotamya'ya gelen Sami kökenli bir kavimdir. Samiler tarafından Orta Mezopotamya da Kral Sargon

Detaylı

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014 BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER 26 ŞUBAT 2014 1 19.02.2014 TANIŞMA, DERSLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER, DERSTEN BEKLENTİLER 2 26.02.2014 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 3 05.03.2014 DOĞAL

Detaylı

KONU: HARİTA BİLGİSİ

KONU: HARİTA BİLGİSİ KONU: HARİTA BİLGİSİ Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün, kuşbakışı görünüşünün, belli bir ölçek dahilinde küçültülerek, bir düzlem üzerine aktarılmasıyla elde edilen çizime harita denir. Bir çizimin

Detaylı

KPSS. coğrafya. kim korkar. dan DERS NOTLARI. Türkiye'nin En Çok Satan. Önder Cengiz - Mesut Atalay

KPSS. coğrafya. kim korkar. dan DERS NOTLARI. Türkiye'nin En Çok Satan. Önder Cengiz - Mesut Atalay KPSS Türkiye'nin n Çok Satan DRS NOTLARI coğrafya kim korkar dan Önder Cengiz - Mesut Atalay Önder CNGİZ & Mesut ATALAY KPSS Coğrafya DRS NOTLARI ISBN: 978-605-4282-59-3 Kitapta yer alan bölümlerin tüm

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 KPSS BAYRAM MERAL

COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 KPSS BAYRAM MERAL COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 BAYRAM MERAL 1 Genel Yetenek - Cihan URAL Yazar Bayram MERAL ISBN 978-605-9459-31-0 Yayın ve Dağıtım Dizgi Tasarım Kapak Tasarımı Yayın Sertifika No. Baskı

Detaylı

TARİH 1.

TARİH 1. TARİH 1 16.02.2017 ARİF ÖZBEYLİ ERBAA ANADOLU ÖĞRETMEN LİSESİ TARİHİ ÇAĞLARA GİRİŞ... VE,TARİH YAZIYLA BAŞLAR TARİHİ ÖNCESİ DEVİRLER Taş Devri (MÖ.600.000-5500) Kalkolitik Dönem (MÖ.5500-2500) Maden Devri

Detaylı

koşullar nelerdir? sağlamaktadır? 2. Harita ile kroki arasındaki fark nedir?

koşullar nelerdir? sağlamaktadır? 2. Harita ile kroki arasındaki fark nedir? 1. Bir çizimin harita özelliği taşıması için gerekli koşullar nelerdir? 2. Harita ile kroki arasındaki fark nedir? 3. Haritalar günlük hayatımızda ne gibi kolaylıklar sağlamaktadır? 4. Haritalar hangi

Detaylı

KONU 1: DÜNYA BİR KÂĞIDA NASIL SIĞAR?

KONU 1: DÜNYA BİR KÂĞIDA NASIL SIĞAR? 2.ÜNİTE YERYÜZÜNDE YAŞAM ÖĞRENME ALANI: İNSANLAR, YERLER, ÇEVRELER KONU 1: DÜNYA BİR KÂĞIDA NASIL SIĞAR? KAVRAMLAR Coğrafi konum: Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Ekvator:

Detaylı

1. HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR

1. HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR 1 1. HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR Harita nedir? Yeryüzünün veya bir parçasının belli bir rana göre küçültülerek ve belirli işaretler kullanılarak yatay düzlem üzerinde gösterilmesine harita adı

Detaylı

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler Nüfusun Dağılışında Etkili Faktörler Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler 1-Doğal Faktörler: 1.İklim : Çok sıcak ve çok soğuk iklimler seyrek nüfusludur.

Detaylı

Yazı Menu. 1 - Anadolu Uygarlıkları. Hititler. Frigyalılar. Lidyalılar. Urartular. İyonyalılar. 2 - Kültür ve Uygarlık. Devlet Yönetimi.

Yazı Menu. 1 - Anadolu Uygarlıkları. Hititler. Frigyalılar. Lidyalılar. Urartular. İyonyalılar. 2 - Kültür ve Uygarlık. Devlet Yönetimi. Yazı Menu 1 - Anadolu Uygarlıkları Hititler Frigyalılar Lidyalılar Urartular İyonyalılar 2 - Kültür ve Uygarlık Devlet Yönetimi Din ve İnanış 1 / 12 Sosyal ve Ekonomik Hayat Yazı-Dil-Bilim-Sanat 3 - Uygarlıkların

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır.

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. RÜZGARLAR Yüksek basınçtan alçak basınca doğru olan hava hareketidir. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. Rüzgarın Hızında Etkili

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Tarihteki Önemli Buluşlar Bilim, Türk ve İslam Devletlerinde yaşayan bilginler ile yükseliyor Coğrafi Keşifler...

İÇİNDEKİLER. Tarihteki Önemli Buluşlar Bilim, Türk ve İslam Devletlerinde yaşayan bilginler ile yükseliyor Coğrafi Keşifler... 4. ÜNİTE İÇİNDEKİLER Tarihteki Önemli Buluşlar... 6 Bilim, Türk ve İslam Devletlerinde yaşayan bilginler ile yükseliyor...21 Coğrafi Keşifler... 26 Rönesans... 32 Reform... 36 Mucitler... 43 Düşünce, sanat

Detaylı

TÜRKİYE'DE NÜFUSUN TARİHSEL SÜREÇTEKİ GELİŞİMİ

TÜRKİYE'DE NÜFUSUN TARİHSEL SÜREÇTEKİ GELİŞİMİ TÜRKİYE'DE NÜFUSUN TARİHSEL SÜREÇTEKİ GELİŞİMİ Türkiye de Nüfusun Tarihsel Gelişimi I. Türkiye de nüfus ve nüfus sayımları II. III. IV. Türkiye de nüfus grafiği Türkiye de nüfus sayımının amaçları ve snuçları

Detaylı

HARİTA ve ÖLÇEK HARİTALAR

HARİTA ve ÖLÇEK HARİTALAR Madde ve Özkütle 2 YGS Fizik 1 Bu yazıda ne anlatıyoruz? Coğrafyanın temel konularından biri olan, haritalarla ilgili hazırladığımız bu yazıda harita ve ölçek çeşitlerini basitleştirerek anlattık. Çok

Detaylı

HARİTA BİLGİSİ. Produced by M. EKER 1

HARİTA BİLGİSİ. Produced by M. EKER 1 HARİTA BİLGİSİ Produced by M. EKER 1 ÖLÇÜ BİRİMLERİ Uzunluk, Alan ve AçıA Ölçü Birimleri Herhangi bir objenin ölçülmesinden, aynı nitelikteki objeden birim olarak belirlenen bir büyüklükle kle kıyaslanmask

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

DÜNYA NIN ŞEKLİ VE HAREKETLERİ

DÜNYA NIN ŞEKLİ VE HAREKETLERİ DÜNYA NIN ŞEKLİ VE HAREKETLERİ YERKÜRE NİN ŞEKLİ Bilim ve teknolojik seviyeye bağlı olarak, İlk Çağ da Dünya mızın şekli, değişik biçimlerde tahmin ediliyordu. Dünya nın çevresi günümüzden yaklaşık 2.200

Detaylı

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA III.BÖLÜM Bu bölümde ağırlıklı olarak Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik'in doğusuna kadar uzanan ve Kastamonu yu içine alan Batı Karadeniz Bölümü, Kastamonu ili, Araç

Detaylı

ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 1.Ders. Dr. İsmail BAYTAK. Orta Asya Tarihine Giriş

ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 1.Ders. Dr. İsmail BAYTAK. Orta Asya Tarihine Giriş ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 1.Ders Dr. İsmail BAYTAK Orta Asya Tarihine Giriş Türk Adının Anlamı: Türklerin Tarih Sahnesine Çıkışı Türk adından ilk olarak Çin Yıllıklarında bahsedilmektedir. Çin kaynaklarında

Detaylı

Harita : Yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün kuşbakışı görünümünün belli bir ölçek dahilinde küçültülerek düzleme aktarılmasına denir

Harita : Yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün kuşbakışı görünümünün belli bir ölçek dahilinde küçültülerek düzleme aktarılmasına denir Harita : Yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün kuşbakışı görünümünün belli bir ölçek dahilinde küçültülerek düzleme aktarılmasına denir Not: Bir çizimin harita olması için 2 temel unsur gereklidir :

Detaylı

1. HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR

1. HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR 1. HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİ HARİTALAR Harita nedir? Yeryüzünün veya bir parçasının belli bir rana göre küçültülerek ve belirli işaretler kullanılarak yatay düzlem üzerinde gösterilmesine harita adı

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

Hitit Devleti M.Ö 1200 yılında Anadolu ya gelen Frigyalılar tarafından yıkıldı.

Hitit Devleti M.Ö 1200 yılında Anadolu ya gelen Frigyalılar tarafından yıkıldı. HİTİTLER: - M.Ö 2000 yıllarında Anadolu ya gelerek Kızılırmak çevresinde devlet kurmuşlardır. - Başkentleri Hattuşaş ( Boğazköy) şehridir. Çorum yakınlarındadır. - Hititliler Suriye yi ele geçirmek için

Detaylı

TANER ÖZDEMİR TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ ZAMAN VE TAKVİM

TANER ÖZDEMİR TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ ZAMAN VE TAKVİM ZAMAN VE TAKVİM Takvim zamanı günlere, aylara, yıllara bölme metoduna takvim adı verilir. DİKKAT: Takvimlerin ortaya çıkmasında insanların ekonomik uğraşları önemlidir. UYARI: Hicri takvimin başlangıcı

Detaylı

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS 31. 32. Televizyonda hava durumunu aktaran sunucu, Türkiye kıyılarında rüzgârın karayel ve poyrazdan saatte 50-60 kilometre hızla estiğini söylemiştir. Buna göre, haritada numaralanmış rüzgârlardan hangisinin

Detaylı

COĞRAFYA. kpss SORU. Lise ve Ön Lisans. Önce biz sorduk. Güncellenmiş Yeni Baskı. Genel Yetenek Genel Kültür. 120 Soruda

COĞRAFYA. kpss SORU. Lise ve Ön Lisans. Önce biz sorduk. Güncellenmiş Yeni Baskı. Genel Yetenek Genel Kültür. 120 Soruda Önce biz sorduk kpss 2 0 1 8 120 Soruda 85 SORU Güncellenmiş Yeni Baskı Genel Yetenek Genel Kültür Lise ve Ön Lisans COĞRAFYA Konu Anlatımı Pratik Bilgiler Sınavlara En Yakın Özgün Sorular ve Açıklamaları

Detaylı

Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) Orta Asya da bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Hunlar tarafından kurulmuştur. Hunların ilk oturdukları yer

Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) Orta Asya da bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Hunlar tarafından kurulmuştur. Hunların ilk oturdukları yer Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) Orta Asya da bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Hunlar tarafından kurulmuştur. Hunların ilk oturdukları yer Sarı Irmak ın kuzeyi idi. Daha sonra Orhun ve Selenga ırmakları

Detaylı

- M.Ö 2000 yıllarında Anadolu ya gelerek Kızılırmak çevresinde devlet kurmuşlardır.

- M.Ö 2000 yıllarında Anadolu ya gelerek Kızılırmak çevresinde devlet kurmuşlardır. HİTİTLER: - M.Ö 2000 yıllarında Anadolu ya gelerek Kızılırmak çevresinde devlet kurmuşlardır. - Başkentleri Hattuşaş ( Boğazköy) şehridir. Çorum yakınlarındadır. - Ülke krallık ile yönetilmiştir. - Kraldan

Detaylı

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli

31.10.2014. CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli CEV 361 CBS ve UA Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli 1 Yerin Şekli Ekvator çapı: 12756 km Kuzey kutuptan güney kutuba çap: 12714 km

Detaylı

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ İklim Tipleri Dünya da İklim ve Doğal Bitki Örtüsü Dünya da Görülen İklim Tipleri Bir yerde benzer sıcaklık, basınç, rüzgar, nemlilik

Detaylı

Cihan SOYALP Ticaret Dairesi Başkanı 31 MART 2017 ANTALYA

Cihan SOYALP Ticaret Dairesi Başkanı 31 MART 2017 ANTALYA Cihan SOYALP Ticaret Dairesi Başkanı 31 MART 2017 ANTALYA 1 YURT DIŞI PİYASALAR 2 DÜNYA BUĞDAY DURUMU Milyn Tn 11/12 12/13 13/14 14/15 15/16 16/17 17/18 Üretim 699 657 716 730 736 754 735 Tüketim 700 678

Detaylı

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS 18. Doğal ve beşerî unsurlar birbirleriyle karşılıklı etkileşim içindedir. 19. Arazide yön ve hedef bulma sporlarında pusula ve büyük ölçekli haritalar sporcuların en önemli yardımcılarıdır. Sporcular

Detaylı

Uygarlığın Doğuşu ve İlk Çağ Uygarlıkları Video Flash Anlatımı 2.ÜNİTE: UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLI

Uygarlığın Doğuşu ve İlk Çağ Uygarlıkları Video Flash Anlatımı 2.ÜNİTE: UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLI Uygarlığın Doğuşu ve İlk Çağ Uygarlıkları Video Flash Anlatımı 2.ÜNİTE: UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLI 1.KONU: TARİHÎ ÇAĞLARA GİRİŞ 2.KONU: İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI 1.K0NU TARİHİ ÇAĞLARA GİRİŞ İnsan, düşünebilme

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

2.ÜNĠTE: YERYÜZÜNDE YAġAM

2.ÜNĠTE: YERYÜZÜNDE YAġAM 2.ÜNĠTE: YERYÜZÜNDE YAġAM KAZANIMLAR 1. Farklı ölçeklerde çizilmiş haritalardan yararlanarak ölçek değiştiğinde haritanın değişen özellikleri hakkında çıkarımlarda bulunur. 2. Konum ile ilgili kavramları

Detaylı

YGS Coğrafya Koordinat Sistemi Testi Soruları

YGS Coğrafya Koordinat Sistemi Testi Soruları YGS Coğrafya Koordinat Sistemi Testi Soruları Koordinat Sistemi 1 Soru 01 Bir haritanın ölçeğinin küçültülmesi durumunda; I. hata payı, II. ayrıntıyı gösterme gücü, III. gerçek alan ile harita alanı arasındaki

Detaylı

Finlandiya nın Tarihçesi

Finlandiya nın Tarihçesi Finlandiya Yüzölçümü :338.145 km 2 Nüfusu :5.175.783 İdare şekli :Cumhuriyet Başkenti :Helsinki Önemli şehirleri :Tampere, Espoo, Turku Dili :Fince Dini :Hristiyanlık Para birimi :Euro, Fin Markası Finlandiya

Detaylı

COĞRAFYA. kpss SORU. Önce biz sorduk. Güncellenmiş Yeni Baskı. Genel Yetenek Genel Kültür. 120 Soruda 83

COĞRAFYA. kpss SORU. Önce biz sorduk. Güncellenmiş Yeni Baskı. Genel Yetenek Genel Kültür. 120 Soruda 83 Önce biz sorduk kpss 2 0 8 20 Soruda 83 SORU Güncellenmiş Yeni Baskı Genel Yetenek Genel Kültür COĞRAFYA Konu Anlatımı Pratik Bilgiler Sınavlara En Yakın Özgün Sorular ve Açıklamaları Çıkmış Sorular ve

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN Yerin Şekli

CEV 361 CBS ve UA. Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri. Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN  Yerin Şekli CEV 361 CBS ve UA Koordinat ve Projeksiyon Sistemleri Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Yerin Şekli 1 Yerin Şekli Ekvator çapı: 12756 km Kuzey kutuptan güney kutuba çap: 12714

Detaylı

KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER

KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER 392 4. Ünite KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER 1. Bölge Kavramı... 146 2. Bölge Sınırları... 148 Konu Değerlendirme Testi-1... 151 145 Bölge Kavramı 393 394 BÖLGE NEDİR? Yeryüzünde doğal, beşeri ve ekonomik

Detaylı

Test. Beşeri Yapı BÖLÜM 7

Test. Beşeri Yapı BÖLÜM 7 BÖLÜM 7 Beşeri Yapı 1. Yeryüzünde sıcaklık ve yağış gibi iklim özellikleriyle birlikte denizler, buzullar ve yüksek alanlar gibi etkenler nüfus ve yerleşmenin dağılışında önemli rol oynar. Doğal şartlar

Detaylı

HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR

HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR HARİTA BİLGİSİ ve TOPOĞRAFİK HARİTALAR Harita nedir? Yeryüzünün veya bir parçasının belli bir orana göre küçültülerek ve belirli işaretler kullanılarak yatay düzlem üzerinde gösterilmesine harita adı verilir.

Detaylı

kpss türkiye'nin en çok satan ders notları COĞRAFYAdan

kpss türkiye'nin en çok satan ders notları COĞRAFYAdan kpss 2013 ders notları türkiye'nin en çok satan kim korkar CĞRAFYAdan ' Özgün onu Anlatımı Haritalı ve Tablolu Tekrarlar Görsel Sunumlar Güncel Veriler ve Projeler statistiki Bilgiler Önder CENGZ & Mesut

Detaylı

Tarihin Çeşitleri Hikayeci Tarih: Nakilci tarih yazımıdır. Eski Yunan Tarihçisi Heredot'la başlar.

Tarihin Çeşitleri Hikayeci Tarih: Nakilci tarih yazımıdır. Eski Yunan Tarihçisi Heredot'la başlar. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ Tarihin Tanımı Tarih, insan topluluklarının geçmişteki yaşayışlarını, birbirleriyle olan ilişkilerini, neden-sonuç ilişkisi içerisinde yer ve zaman göstererek, belgeler ışığında objektif

Detaylı

İKLİM BİLGİSİ - 5 BASINÇ VE RÜZGARLAR - 1. cografya cepte 14 TON. Basınç Dağılışını Etkileyen Faktörler BASINÇ. cografya CEPTE

İKLİM BİLGİSİ - 5 BASINÇ VE RÜZGARLAR - 1. cografya cepte 14 TON. Basınç Dağılışını Etkileyen Faktörler BASINÇ. cografya CEPTE cografya cepte BASINÇ İKLİM BİLGİSİ 5 BASINÇ VE RÜZGARLAR 1 Basınç Dağılışını Etkileyen Faktörler 14 TON Atmosfer basıncıyla, ortalama fiziğe sahip bir insanın üstüne 14 ton ağırlık yüklenmiş gibidir.

Detaylı

kpss coğrafya tamam çözümlü mesut atalay - önder cengiz

kpss coğrafya tamam çözümlü mesut atalay - önder cengiz kpss soru bankası tamam çözümlü coğrafya mesut atalay - önder cengiz Mesut Atalay - Önder Cengiz KPSS Coğrafya Soru Bankası ISBN 978-605-364-240-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

TÜRKİYENİN COĞRAFİ KONUMU

TÜRKİYENİN COĞRAFİ KONUMU TÜRKİYENİN COĞRAFİ KONUMU..Türkiye nin Matematik(Mutlak) Konumunun Sonuçları Değerli arkadaşlar, Türkiye 36-42 Kuzey paralelleri, 26-45 Doğu Meridyenleri arasında yer alır. Türkiye; Kuzey yarım Kürenin

Detaylı

C O Ğ R A F İ K O NU M

C O Ğ R A F İ K O NU M BÖLÜM 3 C O Ğ RA Fİ K ON U M BÖLÜM 3 COĞRAFYA Yeryüzünde herhangi bir noktanın coğrafi koordinatlar ve coğrafi oluşumlar yardımıyla Dünya daki yerinin belirlenmesine coğrafi konum denir. İkiye ayrılır:

Detaylı

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz.

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz. 17. 18. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti sadece iki şeye güvenir. Biri millet kararı, diğeri en elim ve güç şartlar içinde dünyanın takdirlerine hakkıyla layık olan ordumuzun kahramanlığı; bu iki şeye güvenir.

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

Harita Bilgisi-izohips

Harita Bilgisi-izohips Harita Bilgisi-izohips Harita Bilgisi Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün, kuşbakışı görünüşünün, belli bir ölçek dahilinde küçültülerek, bir düzlem üzerine aktarılmasıyla elde edilen çizime harita

Detaylı

III. ÜNİTE: İLK TÜRK DEVLETLERİ 2. KONU: ORTA ASYA DA KURULAN İLK TÜRK DEVLETLERİ

III. ÜNİTE: İLK TÜRK DEVLETLERİ 2. KONU: ORTA ASYA DA KURULAN İLK TÜRK DEVLETLERİ III. ÜNİTE: İLK TÜRK DEVLETLERİ 2. KONU: ORTA ASYA DA KURULAN İLK TÜRK DEVLETLERİ a. Türk Göçleri ve Sonuçları Göçlerin Nedenleri İklim koşullarının değişmesine bağlı olarak meydana gelen kuraklık, artan

Detaylı

İlk Uygarlıklar MEZOPOTAMYA MEDENİYETLERİ

İlk Uygarlıklar MEZOPOTAMYA MEDENİYETLERİ İlk Uygarlıklar YGS Tarih 1 Bu yazıda ne anlatıyoruz? İlk Uygarlıklar İlk uygarlıklar hakkında sınava yönelik bilgiler ile hazırladığımız bu yazı hem YGS de hem de LYS de çıkması muhtemel soruları yapmanıza

Detaylı

ezberbozan serisi COĞRAFYA SORU BANKASI KPSS 2017 eğitimde tamamı çözümlü Önder Cengiz Mustafa Mervan Demir 30.yıl

ezberbozan serisi COĞRAFYA SORU BANKASI KPSS 2017 eğitimde tamamı çözümlü Önder Cengiz Mustafa Mervan Demir 30.yıl ezberbozan serisi COĞRAFYA KPSS 2017 SORU BANKASI eğitimde tamamı çözümlü 30.yıl Önder Cengiz Mustafa Mervan Demir KOMİSYON KPSS EZBERBOZAN COĞRAFYA SORU BANKASI ISBN: 978-605-66845-4-8 Kitapta yer alan

Detaylı

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir.

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir. Çaldıran Tarihçesi: İlçe birçok tarihi medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Medler, Bizanslılar, Urartular, İranlılar ve son olarak Osmanlı devleti bu ilçede hâkimiyet sürmüşlerdir. İlçenin tarih içerisindeki

Detaylı