TEK OLOJĐK ARAŞTIRMALAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TEK OLOJĐK ARAŞTIRMALAR"

Transkript

1 ISSN: Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi 2008 (2) TEK OLOJĐK ARAŞTIRMALAR Derleme Lütfiye EKĐCĐ*, Raziye TELLĐ**, Hasan YETĐM* *Erciyes Üniv. Müh. Fak. Gıda Mühendisliği Bölümü, Kayseri **Afyon Kocatepe Üniv. Afyon Meslek Yüksekokulu Gıda Teknolojisi Programı, Afyonkarahisar ÖZET Üretimin, gıda çeşitliliğinin ve hazır gıda tüketiminin artmasıyla birlikte gelişmiş ülkeler de dâhil olmak üzere dünyada gıda kaynaklı zehirlenmeler sıklıkla görülmektedir. Son zamanlarda gıda kaynaklı salgın hastalıkların artmasıyla birlikte gıdalarda görülen patojenler de ön plana çıkmıştır. Ülkemizde ve diğer ülkelerde görülen, hafif seyretmekle birlikte ölümle de sonuçlanabilen bu vakalar aynı zamanda gıdaların israfı ve hastane masrafları gibi etmenlerle ülke ekonomisini de ciddi şekilde etkilemektedir. Bu derlemede gıdalardan sıklıkla izole edilen enfeksiyon ve intoksikasyon etmenlerinden bahsedilmiştir. Anahtar Kelimeler: Patojen, Gıda, Đnfeksiyon, Đntoksikasyon. 1. ESCHERICHIA COLI Đlk defa 1885 te Dr. Theodor Escheric tarafından tanımlanan Escherichia coli, 1950 yılına kadar insan ve hayvanların bağırsak sisteminde normal florada bulunan, patojen olmayan bir mikroorganizma olarak kabul edilmiştir. Gıda hijyeninde indikatör mikroorganizma olarak kabul edilen ve fekal kontaminasyonun bir göstergesi olarak değerlendirilen E. coli; bazı serotiplerinin hastalıklara neden olduğunun ortaya çıkmasıyla potansiyel bir patojen olarak tanımlanmıştır [1;2]. Escherichia coli, Enterobacteriaceae familyasına ait, gram negatif, çubuk şeklinde, fakültatif anaerob, spor oluşturmayan, peritratik flegellası ile hareketli bir bakteri olup insan ve çoğu sıcakkanlı hayvanların doğal bağırsak florasında bulunmaktadır [3]. Ortalama x µm boyutlarındadır. Laktozu fermente ederler. Optimum üreme sıcaklığı 37 C olup 7-46 C ler arasında üreme görülür. 4.4 ile 9.0 ph değerlerinde canlılığını koruyabilmektedir. Minimum a w değeri 0.95 değerindedir. Genetik olarak Shigella ile benzerlik gösterir. E coli diğer Enterobacteriacae üyelerinden pek çok şekeri fermente etme özelliği ve diğer biyokimyasal testlerle ayrılmaktadır [2;4]. E. coli ve özellikle E. coli O157:H7 düşük ph (ph 3,6 altında) değerlerindeki ortamlarda gelişim gösterebilmektedir. Ayrıca aside maruz kalma durumunda asit toleransının arttığı kaydedilmiştir [5]. Aside dayanıklı olduğundan dolayı ph sı 1-2 olan midede yaklaşık 3 saat süren sindirime dayanmakta ve ince bağırsaklara geçebilmektedir. Donma ve asiditeye karşıda son derece dayanıklı olan E. coli 0157:H7 den korunmak için ABD de kırmızı etlerin ışınlanmasına izin verilmiştir [6]. Patojenitesi mikroorganizmanın insanların bağırsak epitellerine bağlanıp, verotoksin olarak da bilinen Shiga toksini üretmesine bağlıdır [7]. Shiga toksini üreten E. coli nin (STEC) çok düşük dozları bile hastalık oluşturmaya yeterli olduğu bilinmektedir [8].

2 Teknolojik Araştırmalar : GTED 2008 (2) E. coli genel olarak özellikle çocuklarda diyare, hemorojik kolits, dizanteri, böbrek ve mesane infeksiyonları, cerrahi yara infeksiyonları, septisemi, hemolitik üremik sendrom, zatürree, menenjit, ve bu hastalıklardan bazılarının sonucu ölüm vakalarına neden olabilmektedir [4;9]. Bu bakterinin insanlar için patojen olanları 6 grupta toplanmaktadır. Bunlar; Enteropatojenik E. coli (EPEC), Enteroinvaziv E. coli (EIEC), Enterotoksijenik E. coli (ETEC), Enterohemorajik E. coli (EHEC), Enteroaggregatif E. coli (EaggEC), Diffuz adeziv E. coli (DAEC) [10] olarak sıralanabilir. Escherichia coli O157:H7 en yoğun, en çok izole edilen ve en yüksek virülens özellik gösteren Stx (shiga toksin üreten) üreten Escherichia coli dir. Diğer önemli EHEC serotipleri O26: H11, O103: H2, O111: NM ve O113:H21 dir [11]. E coli her ne kadar gıda kaynaklı salgınlara neden olduğu uzun yıllardır kabul edilse de gıda endüstrisi açısında son zamanlarda özellikle verotoksin üreten E. coli (Vero cytotoxigenic E. coli: VTEC) esas tehlike olarak görülmektedir. Đngiltere ve ABD nin de içinde bulunduğu pek çok ülkede başta E. coli O157:H7 olmak üzere, E. coli O26, O103, O111, O118 ve O 145 VTEC in pek çok hastalıklara neden olduğu rapor edilmiştir [4]. Đnsanlarda görülen E. coli 0157:H7 enfeksiyonları daha çok pişmemiş et ve sütlerden kaynaklandığı bilinmekle [12] beraber dışkıyla kontamine olmuş et ve diğer gıdalarda bu suşun esas kaynağı olarak belirtilmektedir [13]. E. coli varlığını belirlemek için daha çok ELĐSA, PCR-ELĐSA, PCR-elektroforez, real time PCR, fiber optik immunosensor, SPR biyosensor, QCM immunosensor, amperometry, konduktimetrik biyosensor ve impedimetrik immunosensorler gibi metotlar kullanılmaktadır [14]. 2. SALMO ELLA SPP. Salmonella Enterobacteriaceae ailesindeki Salmonellae kabilesinin tek cinsidir [15] yılında Amerikalı bakteriyolog D.E. SALMON ilk anda bu mikroorganizmayı Bacterium suipestifer olarak adlandırmış ve domuz vebasına neden olan domuz kolera bacillus şeklinde karakterize etmiştir [4;16]. Salmonella lar, fakültatif anaerob, gram negatif, çubuk şeklinde, S. gallinarum haraketsiz, S. pullorum çoğunlukla hareketsiz, diğer türleri ise hareketli olan bir bakteri olarak bilinmektedir. Ancak hareketli türlerin bazı mutantları da hareketsizdir. Salmonella lar, 0,7-1,5x2-5 µm boyutlarında kemoorganotrof beslenme şekli gösteren, başta glikoz olmak üzere arabinoz, maltoz, ramnoz, sorbitol ve ksiloz gibi karbonhidratları ve polihidroksi alkolü fermente ederek asit ya da asitle birlikte gaz oluşturur. Ancak S. typhi gaz üretmez. Spor ve kapsül oluşturmamakla birlikte, mikrokapsülleri mevcuttur [1;2;4;17;18;19]. Son çalışmalara göre olduğu bildirilen Salmonella serotiplerinin hepsi iki tür içine girmektedir. Bu serotiplerin tümü patojenite göstermekle beraber, şu an için 150 tanesinin insan hastalıklarıyla ilgili olduğu belirtilmektedir. Serotiplerin ağırlıklı bölümü günümüzde S. enterica türü içinde toplanmıştır. Đnsandan ve sıcakkanlı hayvanlardan en çok izole edileni Salmonella enterica subspecies enterica dır. Diğer Salmonella enterica alt türleri ve Salmonella bongori genellikle daha çok çevreden ve sıcakkanlı hayvanlardan gelmektedir ve daha düşük patojeniteye sahiptirler [1;20;21]. Salmonella lar mezofilik bakteriler olup, minimum üreme sıcaklığı 7ºC maksimum üreme sıcaklığı 50ºC dir. Optimum üreme sıcaklığı ise 35-37º olarak belirtilmektedir[2;18;20;22]. Salmonella ların minimum üreme ph değeri 3,8, optimum 7-7,5, maksimum 9,5 dir. Doyle ve Cliver [1] ph 3,7 değerinde üremenin çok nadir görülebileceğini belirtmişlerdir. Minimum üreme ph değeri sıcaklık, asit varlığı, nitrit varlığı gibi birçok faktörlerden etkilenmektedir. Optimal ph değerinde inaktivasyon, sıcaklık ve asit tipi içeriği gibi pek çok faktöre bağlı olduğu bilinmektedir. Su aktivitesi değeri düştükçe gelişime izin veren ph değeri yükselmektedir [1;5]. Salmonella lar için minimum üreme su aktivitesi (a w ) değeri 0,94, optimum 0,99 dur [5]. Salmonella lar genellikle % 3-4 tuz varlığında inhibe olmalarına rağmen tuza karşı toleransları 10-30ºC lerde sıcaklık yükseldikçe artış göstermektedir. Yüksek tuz konsantrasyonu gıdadaki mikrofloranın gelişimini durdurarak raf ömrünü uzatmaktadır. Tuz ilavesiyle birlikte bakterinin ölümüne neden olan bakteriyostatik etki su aktivitesi değerindeki azalmadan kaynaklanmaktadır [23]. 30

3 EKİCİ, L., TELLİ, R., YETİM, H. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2008 (2) Genel olarak Salmonella ların neden olduğu hastalıklar salmonellozis olarak adlandırılmaktadır [1]. Salmonella enfeksiyonları, insanlarda üç farklı sendroma yol açmaktadır. Bunlar ilki Salmonella typhi nin neden olduğu tifo, en ciddi sendromdur [24]. Đkinci grupta enterik hastalıklar yer almaktadır. Üçüncü grupta ise salmonellozisin en yaygın tipi olarak bilinen gastroenteritis gıda zehirlenmeleri yer almaktadır [1]. Salmonella lar için minimal enfeksiyon dozu (MID), serotipe bağlı olduğu kadar, kişinin yaşı, direnci gibi diğer faktörlerden de etkilenmektedir. Çocuklarda, yaşlılarda, ağır hastalık geçirmiş, radyoterapi, kemoterapi görmüş kişilerde enfeksiyon dozunun 10 2 'ye kadar indiği görülmektedir [1;15]. Bergey s Manual of Systematic Bacteriology de hastalığa neden olan doz kob/gr şeklinde belirtilmişse de Doyle ve Cliver [1], daha düşük sayıda hastalık yaptıklarını ve kural olarak 10 5 kob/gr üzerindeki Salmonella sayısının hastalığa neden olduğunu bildirmişlerdir. Hayes [18], sağlıklı bir erişkinin hastalık belirtisi gösterebilmesi için 500 adet canlı hücreyi barındırması gerektiğini belirtirken, yaşlı ve bebekler için bu sayı daha düşük olduğunu bildirmiştir. Kümes hayvanlarının Salmonella enfeksiyonlarının yayılmasında önemli bir yeri vardır. Geçmişte kanatlılar ve yumurta bir Salmonella kaynağı olarak görülmüştür. Bazı araştırıcılar Salmonella ile kanatlıların özel bir ilişki içinde olduğunu ileri sürmüşlerdir [25]. Capita ve ark. [26] salmonellozisin dünyada en yaygın görülen gıda zehirlenmelerinden biri olduğunu belirtmiş, kanatlı etleri ve bunlardan hazırlanan ürünlerin Salmonella ların en önemli rezarvuarı olduğunu bildirmişlerdir. En önemli bulaşı kaynaklarının kontamine et ürünleri ile yumurta olduğu da belirtilmektedir [10;27]. Huis in t Veld ve ark. [28], salmonellozise yol açan gıdalar arasında ilk sıralarda yer alan tavuk eti ve kırmızı etin Salmonella lar ile kontaminasyonu genellikle mezbahada kesim, iç organların çıkarılması ve parçalama aşamalarında meydana geldiğini belirtmişlerdir. Salmonella nın bu hayvanlarda hastalığa neden olmadığı belirtilmektedir [29]. IMS-plating, IMS-ELĐSA, elektrokimyasal sandwich ELĐSA, PCR-ELĐSA, QCM ve amperometrik biosensör yöntemleri Salmonella ların belirlenmesinde kullanılan teknikler arasında yer almaktadır [14]. 3. LISTERIA SPP. Listeria spp. ilk olarak 1926 da hasta tavşanların ve Gine domuzlarının karaciğerlerinden izole edilmiş ve Bacterium monocytogenes olarak isimlendirilmiş, listeroisis olarak bilinen hastalık ise ilk kez koyunlarda görülmüştür [30]. Listeria genusu içinde 6 tür bulunmakta olup bunlar L. monocytogenes, L. ivanovii, L. innocua, L. welshimeri ve L. seeligeri L. gray dir. Bunlardan L. monocytogenes hem insanlarda hem de hayvanlarda hastalığa neden olduğundan esas patojen tür olarak önem kazanmaktadır [31]. Listeria türleri; aerob veya fakültatif anaerob, µm eninde, µm boyunda, basil veya kokobasil, gram (+), kapsülsüz, spor oluşturmayan, tek veya kısa zincirler halinde bulunmaktadırlar o C de peritrik flagellaları sayesinde yarı katı besiyerinde tipik şemsiye tarzında üreme gösterirler ve psikrotrof olmalarına rağmen optimum gelişmesi o C de olmakla birlikte 1-45 o C ler arasında da üreyebilen canlılardır. Listeria spp ph değerleri arasında üreyebilmekte ve üreme görülen minimum su aktivitesi değeri 0, arasındadır [10;32;33]. L. monocytogenes genel olarak sıcaklık, asidite, su aktivitesi gibi çevresel şartlara dayanıklı bir patojen olarak bilinmekle birlikte [34] L. monocytogenes in gelişimini etkileyen önemli faktörler; inkübasyon sıcaklığı ph, tuz, ortamdaki besin maddeleri ve antimikrobiyel ajanlar olarak belirtilmektedir [34;35]. Psikrofil bir mikroorganizma olan L. monocytogenes in minimum üreme derecesinin -0.1 ile -0.4 o C arasında olduğu ve buzdolabı şartlarında da üreyerek halk sağlığı açısından önemli bir tehlike oluşturduğu bildirilmektedir [36]. Isı uygulamalarının bu patojen üzerine önemli ölçüde etki ettiği bildirilmektedir [37]. Ancak tahrip olmuş mikroorganizmaların daha sonraki aşamalarda gıda işleme sırasında ve buzdolabı şartlarında tekrar kendini yenileyerek üreyebildiği bildirilmiştir [38]. 31

4 Teknolojik Araştırmalar : GTED 2008 (2) Listeria spp. çeşitli infeksiyonlara neden olmakla birlikte listeriosis en yaygın görülen hastalıktır. Listeriois beyin sisteminde ve dolaşım sisteminde hastalıklara ve ayrıca hamile bayanlarda düşüğe neden olmaktadır [4]. Genellikle birkaç haftalık inkübasyon periyoduna sahip olup, ateş, kusma, gastrointestinal semptomlar hastalık belirtileri olarak gözlemlenmektedir. Listeria monocytogenes in etkisi hemolisinin özel bir tipi olan listeriolisin O ile ortaya çıkmaktadır. Patojen farklı vücut dokularına yerleşerek çoğalmakta, ortama toksin bırakarak vücut hücrelerinin ölümüne neden olmaktadır [32]. L. monocytogenes septisemi (kana mikrop ve toksin karışması), merkezi sinir sistemi enfeksiyonları, menenjit, endokardit (kalp iç zarı iltihaplanmaları), gastroenterit (mide iltihaplanması) ve lokalize enfeksiyonlara neden olmaktadır [39]. Sistemik listeriosis vakalarının %20-40 ının ölümle sonuçlandığı belirtilmektedir [40]. Etkene maruz kalan kişinin duyarlılığına göre değişmekle birlikte insanlarda enfeksiyon için gerekli doz miktarı bilinmemektedir [41]. Ette L. monocytogenes varlığının % 0 dan % 92 ye kadar değiştiği bildirilmektedir [42]. L. monocytogenes düşük sıcaklıklarda da üreme gösterdiğinden özellikle et ve et ürünlerinde önemli bir risk faktörü olarak bildirilmektedir [43]. Listeria spp. doğada yaygın bir şekilde görülmektedir. Toprak, bitkiler kanalizasyon, su, hayvan yemleri, taze veya dondurulmuş kırmızı ve beyaz et, mezbaha atıkları, insan ve sağlıklı hayvanların dışkıları doğadaki Listeria spp. kaynakları olarak sayılabilmektedir [40]. L. monocytogenes çeşitli çiğ ve işlenmiş gıdalarda bulunabilmektedir. Nitekim süt ve ürünleri, çeşitli hayvan etleri, fermente et ürünleri, kırmızı turp, lahana, deniz ürünleri ile işlenmiş balıklar gibi birçok gıdada bulunduğu belirtilmektedir [44]. Yemeye hazır gıdalar ile uzun süre buzdolabı sıcaklığında muhafaza edilen gıdalarda riskin daha yüksek olduğu, asidik ve dondurularak muhafaza edilen gıdaların ise düşük risk taşıdığı aktarılmaktadır [45]. Low ve Donachie [46], çalışmalarında Listeria çeşitlerinin tanımlanmasında birkaç basit biyokimyasal test ile 10 hızlı tanımlama sistemi geliştirildiğini belirtmektedir. Listeria monocytogenes in belirlenmesinde günümüzde uygulanan teknikler arasında PCR (polimerase chain reaction), real time PCR, magnetik DNA izolasyonu-pcr, QCM (quartz crystal microbalance), amperometri ve amperometrik immünosensor yer almaktadır [14]. 4. CLOSTRIDIUM SPP. Clostridium spp. ilk kez 1880 li yıllarda görüldüğü belirtilmektedir. Clostridium spp her yerde bulunabilen (ubiquitous) bir mikroorganizma olup toprakta, deniz ürünlerinde, hayvansal ve bitkisel ürünlerde bulunabilmektedir. Tipik olarak insanlarda intestinal bölgede insanlarda ve hayvanlarda yaralı bölgelerde bulunmaktadır [47]. Clostridium spp. gram pozitif, peritrik flagella ile çoğu hareketli, obligat anaerob, katalaz negatif, fermentatif, oval ve hücre çapından daha büyük çapta, endospor üreten, çubuk şeklinde bakterilerdir. Bu bakterinin sakkarolitik ve proteolitik türleri mevcuttur. Bu bakteri doğal olarak toprakta bulunmaktadır. Bu tür içinde mezofil ve termofil türlere rastlanılmaktadır. Termofilik C. thermosaccharolyticum konserve gıdalarda termofilik anaerobik bozulmaya neden olmaktadır. Proteolitik C. sporogenes ve C. putrefaciens gıdalarda anaerobik koşullarda pütrefaktif bozulmaya neden olmaktadır. Bu türler aynı zamanda CO 2 ve H 2 gazı üreterek bombaja neden olurlar. Fermantatif C. butyricum ve C. pasteurianum bütirik asit fermantasyonu sonucu bütirik asit, CO 2 ve H 2 üreterek kutularda bombaja sebep olduğu bilinmektedir. C. tetani, kirli ve derin yaralardaki nekrotik dokularda gelişerek merkezi sinir sistemini etkileyen bir toksin üretmekte ve tetanoz hastalığına neden olmaktadır. Tetanoz toksini bilinen en güçlü toksinlerden biridir. 0,25 mg toksin bir insanı öldürmek için yeterli olduğu belirtilmiştir. Mezofilik C. perfringens özellikle et ürünlerinde ve C. botulinum ise düşük asitli konserve gıdalarda gelişerek gıda zehirlenmelerine yol açmakta, C. perfringens ise kirli yaralarda gelişerek gazlı kangren oluşturmaktadır [3]. Cl. perfringens ve Cl. botulinum bu türdeki iki önemli etkendir. Clostridium perfringens in sebep olduğu gıda zehirlenmesi ilk kez 1895 yılında KLEIN tarafından belirtilmiştir [47]. 32

5 EKİCİ, L., TELLİ, R., YETİM, H. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2008 (2) Bacillaceae familyasından olan bu patojen, gram pozitif, uçları yuvarlak çubuk şeklinde, sporlu, kapsüllü, anaerobik, hareketsiz bir bakteridir [3;47;48]. Genellikle tekli veya ikili hücreler şeklinde görülmektedir. Nadiren zincir oluşturmakta ve 2-4x µm boyutlarındadır. Hücre büyüklükleri besiyerine göre farklılık gösterebilmekte; glikozca zengin besiyerinde kısa, koka benzer, hücreler gözlenirken, nişastalı sporulasyon besiyerinde uzun hücreler oluşturmaktadır. Vejetatif hücrelerin spor halinde dönüşmesi sıklıkla görülmemekle birlikte sporları geniş, oval şeklindedir. C. perfringens in iyi üreme gösterebilmesi için aminoasitçe zengin protein hidrolizatlarını veya peptonları içeren besiyerlerinde fermente olabilen bir karbonhidratla birlikte vitamin ve nükleotidlerce zengin maya ekstraktına gereksinim duymaktadır. Yaklaşık olarak 14 aminoasit, 5 vitamin ile urasil ve adenin nükleotidlerine gereksinim duyduğu belirtilmiştir. C. perfringens çok geniş bir enzim spektrumuna sahip olduğu için (hemolizin, üreaz, lesitinaz, kollaganez, hiyalurinidaz, deoksirbonükleaz) gereksinim duyduğu birçok besin öğesini polimerik kaynaklardan sağlayabilir. Fermantasyon sırasında çoğunlukla CO 2 veya H 2 gazları ile beraber asidik ve alkolik son ürünler oluşturmaktadır. Laktoz fermantasyonu, tanısında diagnostik test olarak kullanılır. Nitratı nitrite, sülfitleri sülfüre indirger. Üremenin başlaması için anaerobik koşullara gereksinim duymaktadır [3]. Mezofilik bir mikroorganizma olmasına rağmen bir mezofil mikroorganizmanın maksimum üreme sıcaklığı olan C gibi yüksek sıcaklıklar bu canlı için optimum üreme sıcaklığıdır [3;48]. Üreme sıcaklık aralığı C dir [3]. Bu tür düşük sıcaklıklara karşı hassasiyet gösterir [47]. Sporları düşük sıcaklılara karşı dirençlidir ve soğutulmuş ve dondurulmuş pişmiş gıdalarda yaşayabilmektedirler [48]. Üreme ph aralığı, olup optimum ph 6-7 dir. %5-6 tuz konsantrasyonunda belli bir inhibisyon gözlense de üreme ancak %7-8 NaCI konsantrasyonunda engellenmektedir [3]. Thippareddi ve ark. [49] yaptıkları bir çalışmada %2.5 oranında laktik asidin sodyum tuzu ve %1,3 oranında sitrik asidin sodyum tuzunda inhibisyon gözlendiğini belirtmişlerdir. Nitritin besiyeri ile birlikte steril edilmesi bu maddenin inhibitif etkisini yükseltir, yani daha az sodyum nitrit ile organizmanın inhibe edilmesi sağlanır ki bu etkiye perigo etki denmektdir. Minimum su aktivitesi değeri suda çözünen maddeye bağlı olarak dir [3]. Cl perfringens düşük su aktivitesi ve düşük ph değerlerine karşı toleranslı olmadığı belirtilmiştir [48]. C perfringens sporları ısıya dirençli olup ısısal işlemler sonucu canlı kalan sporlar uygun şartlarda çimlenerek vejetatif hücreleri oluştururlar. Organizmanın enterotoksin sentezini sporulasyon aşamasında gerçekleştirmesi de sporulasyonun önemini artırmaktadır. Gıda zehirlenmesinde gıda ile birlikte alınan vejetatif hücrelerin ince bağırsaklarda sporulasyonu sırasında sentezlenen egzotoksijenik karakterli enterotoksin hastalığa yol açmaktadır. C. perfringens sporulasyonu yeterli düzeyde olmadığından, dolayısıyla yeterli miktarda enterotoksin sentezlenemediğinden C. perfringens zehirlenmesine enfeksiyon tipi gıda zehirlenmeleri gurubunda yer verilir. Sporulasyon aralığı daha dar olup C dir. ph 6-8 su aktivitesi ise 0,98 dir [3]. C perfringens sporları sıcağa dayanıklı olanlar ve sıcağa hassas olanlar şeklinde farklı gruplara ayrılmaktadır. Isıya dayanıklı sporlar 100 C de 5 saat yaşabilmektedir. C perfringens toksinlerine göre A, B, C, D ve E olmak üzere 5 tipe ayrılmaktadır [47]. Hastalıkta görülen belirtiler, diyare, az da olsa karın kramplarıdır. Đnkübasyon periyodu genellikle 8-24 saattir [50]. Yaşlı ve genç hastalarda dehidrasyonla birlikte ölüm görülebilmektedir [51]. C. perfringens zehirlenmeleri, genellikle okul kantinleri, hastaneler, hapishaneler gibi toplu yemek tüketim yerlerinde sıklıkla görülmektedir. Bu bakteri genellikle mide ph sında öldüğünden dolayı genellikle gıdadaki bakteri sayısı kob/gr gibi yüksek değerlerde olduğunda zehirlenmeler görülmektedir [52;53]. Ubiqitous bir mikroorganizma olduğu için kırmız et ve kanatlı ürünlerinde spor oluşturması açısından potansiyel tehlike olarak kabul edilmektedir [51;54]. Clostridium botulinum ilk kez 1895 yılında E. VanERMANGEN tarafından tuzlu jambonlardan izole edilmiştir. Đlk anda Yunanca da salam-sosis anlamına gelen botulustan esinlenerek Bacillus botulinus olarak isimlendirilmiştir [47]. C. botulinum, obligat anaerobik, gram pozitif, çubuk şeklinde, sporlu bir 33

6 Teknolojik Araştırmalar : GTED 2008 (2) bakteri olup sporları oval veya silindiriktir. Boyutları 2-10 µm civarındadır. Peritrik falegelları ile hareketlidir [2;3;47]. Bu bakteri oluşturduğu farklı antijenik yapıdaki nörotoksin tiplerine göre sınıflandırılmaktadır. Bu nörotoksinler A, B, C (C α, C β ), D, E, F, ve G dir [3;47]. Đki farklı toksini bir arada üreten türler de vardır. Đnsanlarda en sık botulizme neden olan A ve B tipi toksinler olup bunlar toprakta yaygın olarak bulunmaktadır [3]. C. botulinum en iyi nötr ph da gelişir. ph 4,7 nin altında ve 8,9 üstünde toksin üretmemektedir. C. botulinum toksinleri bilinen en kuvvetli biyolojik toksinler olup 1 gramı 140 milyon insanı öldürecek güçtedir. Bu toksinlerin inaktivasyonu için 79 C de 20 dakika veya 85 C de 5 dakikalık ısıl işlem gerekmektedir. Gıda intoksikasyonunda inkübasyon süresi genelde saat olup 2 saat ile 8 gün arasında inkübasyon süresi belirtilmiştir. Hastalığın başlangıcında bulantı, kusma ve ishal gibi gastronintestinal belirtiler ve halsizlik baş dönmesi, baş ağrısı görülür. Botulizm halsizlik ve kaslarda güçsüzlükle başlar. Bu belirtileri göz kapaklarında düşme, bulanık ve çift görme, ağızda kuruluk, konuşma yutkunmada zorlanma gibi şikâyetler takip eder. Đstemsiz kaslarda giderek artan felç oluşur ve 3-5 gün içinde genellikle solunum yetmezliğinden ölüm görülür [3]. Botulizm Clostridium botulinum nörotoksininin neden olduğu bir intoksikasyon olup [3] beş farklı şekilde gelişir. Bunlar, Gıda botulizmi (gıda intoksikasyonu) Yara botulizmi Bebek botulizmi Gizli botulizm (hidden botulism) Đnadvertent botulizmdir [55]. Botulizm nerotoksinleri sadece aminoasitlerden oluşan basit protein yapıdadırlar. Staphlococcus toksinlerinin aksine botulinum toksinleri ısıya hassas olup 10 dk kaynatmayla yıkımlanabilmektedir [47]. Botulizm diğer gıda kaynaklı hastalıklara oranla daha seyrek görülmekle birlikte, ölüm oranının yüksek olması nedeniyle önemlidir [3]. C. botulinum başta toprakta ve suda bulunmakla birlikte [48]. C. botulinum intoksikasyonuna neden olan gıdaların başında düşük asitli ev konserveleri, konserve et ve et ürünleri, sebze konserveleri ve sebzeler, balık ve balık ürünleri gelmektedir [3]. Pek çok gıda zehirlenmesi olayının ise ev yapımı gıdalar ve sebzelerden kaynaklandığı belirtilmektedir [47]. 5. STAPHYLOCOCCUS AUREUS Stapylococcus ilk kez 1882 yılında Alexander OGSTON adlı bir cerrah tarafından insanlarda piyogenik infeksiyonlara neden olduğu belirtilerek ortaya çıkmıştır [2]. Staphylococcus spp. Micrococcaceae familyasında yer alan gram pozitif, kok şeklinde, aerob yada fakültatif anaerob bir mikroorganizmadır. Sıvı besiyerlerinden yapılan mikrobiyolojik muayenelerde üzüm formunda görülür. Hareketsiz olup spor oluşturmaz ancak genç hücrelerde kapsül görülmektedir. Triptik soy agar gibi seçici olmayan besiyerlerinde beyaz-krem renkte yada parlak turuncu renkte renk pigmentasyonu yapar µm boyutlarında olup, tek, çift, dörtlü, kısa zincir oluşturacak şekilde veya düzensiz kümeler şeklinde görülebilmektedir. Mannitol ve çeşitli şekerleri fermente ederek asit oluşturur ancak gaz oluşturmaz. Kanlı agarda beta-hemoliz yapma özelliğine sahiptir [10;56;57]. Staphylococcus katalaz pozitif oksidaz negatiftir. Optimum gelişme sıcaklığı 37 C de olup, 7-48 C sıcaklık aralığında gelişim görülmektedir. Optimum ph değeri 6-7 dir. Gelişimin görüldüğü minimum ph değeri 4 maksimum dur. %5-7 tuzlu ortamda gelişim gösterir. Bazı türleri, %20 lik tuz konsantrasyonuna kadar gelişebildiği belirtilmiştir. Düşük su aktivitesine sahip ortamlarda yaşayabilmektedir a w aralığında gelişim gösterirken S. aureus, enterotoksin üretmesi için minimum 0.86 a w değerine ihtiyaç duyar. Optimum a w değeri ise 0,99-0,99 dur. Üzüm salkımına benzeyen bir şekle sahip olmasından dolayı Staphylococcus olarak adlandırılmıştır [2;10;57]. 34

7 EKİCİ, L., TELLİ, R., YETİM, H. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2008 (2) Stafilokoklar, sporsuz bakteriler içinde çevre şartlarına ve dezenfektanlara en çok dayanan, kültürlerde 4 0 C de 2-3 ay, C de 3-6 ay dayanma süresine sahip mikroorganizmalardır C deki ısıya 30 dakika dayanabilirler. Antibiyotiklere karşı çok çabuk direnç oluştururlar. Sahip olduğu penisilinaz etkisiyle penisilinin etkisini ortadan kaldırırlar [58]. Bütün dünyada sıklıkla rastlanan bakteriyel kaynaklı gıda zehirlenmesi olguları arasında ilk sıralarda yer alan Staphylococcus intoksikasyonları, sindirim sistemi üzerine etkili enterotoksinler tarafından meydana getirilirler. Bazen diğer stafilokok türleri de stafilokokal enterotoksin üretseler de toksinler hemen hemen yalnızca Staphlocoocus aureus tarafından oluşturulurlar [10]. Diğer toksin üreten türler S. haemoliyticus, S. cohnii, S. xylosus, S. equorum, S. lentus, S. capitis, S. intermedius dur [59]. Staphylococcus cinsi içinde en önemli iki tür S. aureus ve S. epidermidis tir. Birçok S. aureus suşu koagülaz pozitiftir. S. epidermidis ise koagülaz negatiftir. Her iki türde patojen olmakla birlikte özellikle S. aureus insan ve hayvanlarda apseli enfeksiyonlara ve hayvanlarda mastitise neden olmaktadır. Staphlococcus türlerine insanların ağız, burun, el ve derilerinde normal veya geçici flora olarak her zaman rastlanmaktadır. Bu bakteriler özellikle derideki sivilce ve yaralarda yaygın olarak bulunmaktadır. Staphylococcus türleri patojen ve patojen olmayan olarak iki gruba ayrılmaktadır. Patojen olanlar olmayanlardan koagülaz üretimleri, mannitolü fermente etmeleri, termostabil DNaz testlerinde pozitif sonuç vermeleri ve kanlı agar besiyerlerinde kolonilerin etrafında berrak zonlu hemoliz oluşturmalarıyla ayrılmaktadır. Staphylococcus un en önemli kontaminasyon kaynağı hijyen ve sanitasyon kurallarına uymayan gıda işçileridir. Gıdalardaki tehlike sınırı 10 6 kob/gr olarak kabul edilmektedir [3]. Staphylococcus aureus başta ısıl işlem olmak üzere mikroorganizmaların indirgenmesine yönelik tüm uygulamalara karşı yüksek düzeyde duyarlılık göstermektedir. dolayısıyla gıdalarda ve/veya proses ekipmanlarında bu mikroorganizma ve/veya toksinlerine rastlanması zayıf bir sanitasyon göstergesi olarak kabul edilmektedir [59]. Staphylococcus içerisinde S. aureus gibi enterotoksin oluşturma özelliğinde olan ve gıda zehirlenmelerine neden olan patojen türlerin yanı sıra S. carnosus ve S. xylosus gibi fermantasyon teknolojisinde starter kültür olarak kullanılan türler de bulunmaktadır. Starter olarak kullanılan bu türleri katalaz enzimi ile peroksit oluşturan mikroorganizmalar tarafından oluşturulan H 2 O 2 parçalanır ve bu şekilde et ürünlerin acılaşması önlenir yada geciktirilir. Ayrıca bu mikroorganizmalar nitrataz enzimleri ile nitratın parçalanması ve buna bağlı olarak renk oluşumu ve stabilitesini sağlar [10]. Isı uygulaması ile birlikte Staphylococcus türlerinin çoğu inaktive edilebilmektedir Isıya karşı dayanıklılık göstermez [10;56]. Gıdaların çoğunda Staphylococcus türleri ph değerleri arasında enterotoksin üretirken, ph değeri 5 in altında genelde toksin oluşturamadıkları bildirilmektedir. Ancak laboratuar şartlarında ph 4,6 da SEA, ph 4,9 da SEB ve SEC üretilebildiği bildirilmiştir. Özellikle S. aureus en çok %20 tuz konsantrasyonunda üreyebilmekte ve en çok %10 tuz konsantrasyonunda toksin oluşturmaktadır [10]. Staphycococcus lar karışık kültürlerde diğer mikroorganizmalar tarafından kolay baskılanır. Enterococcus, Lactococcus, Leuconostoc önemli baskılayıcı bakteriler olarak bildirilmektedir. Bunun yanında E. coli, Pseudomonas, Serratia ve Aerobacter, S. aureus un gelişimi üzerine baskılayıcı etki gösterirler [10]. S. aureus suşları gıdalarda gelişerek ısıya dayanıklı enterotoksin üretir ve gıda zehirlenmelerine neden olur. S. aureus suşlarının yaklaşık %30 unun enterotoksin ürettiği bildirilmiştir. Stafilokok ların salgıladıkları toksinler ekzotoksin ve enterotoksin olarak ikiye ayrılmaktadırlar [58]. Ekzotoksinler, hemolizinler, lökosidinler, lökosit sitotoksinler, eksfoliyatif toksin, Pirojenik Ekzotoksin ve Toksik Şok Sendromu Toksin 1 (TŞST) den oluşmaktadır [60]. S. aureus 4 saat gibi kısa bir inkübasyon periyoduna sahiptir. Bulantı, kusma, mide krampı, halsizlik ve diyare görülen belirtilerdir. S. aureus, A, B, C 1, C 2, C 3 3, D ve E olmak üzere 7 tane protein yapıda 35

8 Teknolojik Araştırmalar : GTED 2008 (2) ekzotoksin üretmektedir. Daha önce F tipi olarak adlandırılan toksinin, enterotoksin olmadığının anlaşılması üzerine Toksik Şok Sendrom Toksin 1 (TSST-1) olarak adlandırılmıştır. A ve D toksinleri tek başlarına veya kompozisyon halinde salgınların büyük bir çoğunluğuna neden olmaktadır [2;10;56;61]. Genel olarak Staphylococcus enterotoksinleri (SE) tekli polipeptid zincirlerden oluşur ve molekül ağırlıkları dalton arasında değişir [10].Türlerin toksin oluşturma oranı büyüme oranı ve ortamdaki hücre konsantrasyonuyla ilişkili olarak gelişir. Optimum büyüme C civarındadır. Optimum şartlar altında yaklaşık 4 saat içinde gramda birkaç milyon hücre oluşur ve toksin oluşur [50]. Son zamanlarda antibiyotik dirençli S. aureus türleri ön plana çıkmaktadır. Yapılan bir çalışmada kanatlı eti, domuz eti ve sığır etinden oluşan 176 örnekten 42 adet S. aureus izole edilmiş ve bunların %30,95 inin en az 3 antibiyotiğe karşı direnç gösterdiği belirtilmiştir [62]. Staphylococcus lar havada, suda, insan ve hayvansal organizma ile temas edebilecek her türlü ortamda bulunabilmektedir. Ancak esas kaynağı insanlar ve hayvanlar oluşturmaktadır. Gıdaların bu patojenlerle kontamine olmasında en büyük rolü insanlar oynamasına karşın, başta mastitisli hayvanlardan sağlanan sütler olmak üzere kontamine hayvansal büyük önem taşımaktadır. Stafilokoklar ubiquiter özelliğe sahip bakterilerdir. Đnsan ve hayvanların normal deri ve mukoza florasını oluştururlar. Stapylococcus intoksikayonlarında sıklıkla rastlanılan gıdalar arasında kontamine süt ve süt ürünleri ilk sıralarda yer almaktadır. Özellikle kremalı pastalar, dondurma bu patojen açısından risk taşıyan sütlü gıdalardır. Et ürünlerin içerisinde özellikle ısıl işlem görmüş et ürünleri içeren sandviç vb. ürünler, starter kültür içermeyen ve uygunsuz koşullarda hazırlanan sucuklar riskli gıdalar grubunda yer almaktadır. Bu patojen ile kontamine gıdaların görünüm, koku ve lezzetinde anormal bir değişiklik olmamakta ve bu nedenle organoleptik olarak saptanmaları mümkün değildir [10]. 6. SHIGELLA SPP. Shigella ilk kez basilli dizanteri etkeni olarak Japon mikrobiyolog Kiyoshi SHIGA tarafından 1898 yılında keşfedilmiştir [2]. Shigella soyu içerisinde S. dysanteriae, S. flexneri, S. boydii, S. sonnei olmak üzere 4 tür yer almakla birlikte [10;50] bunların serotipleri vardır. S. dysentriae 10 serotip, S. flexneri 6 serotip, S. boydii 18 serotip ve S. sonnei 1 serotip içerir [63]. S. dysenteriae daha çok tropikal memleketlerde görülmekle birlikte Avrupa ve Amerika da nadiren salgınlara neden olmaktadır. En yaygın görülen tür S. sonnei [2] ve S. dysanteriae dir [10]. Shigella Enterobacteriaceae familyasında yer alan gram negatif, çubukçuk formunda, hareketsiz, spor oluşturmayan, fakültatif anaerob ve çoğu karbonhidratları fermente ederek genelde gaz oluşturmaksızın asit oluşturan bakterilerdir [2;10]. Shigella nın optimum üreme sıcaklığı 37ºC olmakla birlikte bazı suşlar 7-46ºC de üremektedirler [50]. Suşların çoğu 63ºC de 5 dakikada inaktif hale gelir. Shigella için ph değeri 5-8 dir [10]. Türler genellikle ısıya karşı duyarlılık gösterirler [2]. Ancak soğutma, dondurma, %5 NaCI konsantrasyonunda, ph 4,5 gibi farklı fiziksel ve kimyasal şartlar altında günlerce yaşayabilmektedir [50]. Shigella rekabetçi özelliği yüksek bakteriler olup, ortamda diğer bakterilerin bulunmasından fazla etkilenmezler [10]. Shigella, E. coli ile benzerlik göstermekte olup biyokimyasal olarak E. coli nin inaktif türü olarak düşünülmektedir. Shigella genellikle konakçıya adapte olarak bulunur ve çoğunlukla insanlarda hastalığa neden olmaktadır [56]. Shigella, insanlarda diyareye neden olan bir etken olup, oluşturduğu hastalığa basilli dizanteri ve Shigellosis denir. Shigellosis te bulaşma genelde fekal-oral yolla insandan insana bulaşma şeklinde olmakla birlikte, su ve gıdaların fekal kontaminasyonu ile de şekillenir. Hastalığın asıl kaynağını asemptomatik taşıyıcılar oluşturmaktadır. Etken bağırsakta aylarca kalmakta ve dışkı ile çevreye yayılmaktadır. Bu nedenle gıda kaynaklı Shigella infeksiyonları Shigella ile infekte insanların gıda hazırlama biriminde çalışmalarına bağlı yetersiz hijyen sonucu meydana gelir [10]. Shigella invasiv bir patojendir [56]. S. dysenteriae bağırsak mukozasına nüfuz edip çoğaldıktan sonra enfeksiyona neden olmaktadır. Shigella nın patojenitesinde en önemli faktör, etkenlerin bağırsaktaki ana 36

9 EKİCİ, L., TELLİ, R., YETİM, H. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2008 (2) hedef bölgeleri olan ileumun sonu ile kolonda epitelyum hücrelerine penetre olmaları, epitelyum hücreleri içerisinde çoğalmaları ve hücreyi parçalayarak hücre ölümüne neden olmalarıdır. Bunun sonucu olarak da dışkıda kan ve mukus bulunur [10]. Enfeksiyonda oluşturduğu enterotoksin rol oynamaktadır [3]. S. dysenteriae tip 1 in invasiv alt türleri, yüksek oranda ısıya duyarlı sitotoksin üretir ve bu toksin Shigatoksin olarak bilinir. Sitotoksin dışında neurotoksin ve enterotoksin aktivitesi olmakla birlikte bunların mekanizması tam olarak anlaşılamamıştır. Her ne kadar Shiga-toksin yüksek düzeyde S. dysenteriae 1 tarafından üretilse de az miktarlarda S. flexneri ve S. sonnei tarafından Shiga-toksin benzeri metabolitler üretilebilmektedir [56]. Shigella nın infektif dozu oldukça düşük olup 10 1 ile 10 3 hücre arasında değişir. Semptomlar 12 saat ile 7 gün arasında oluşmakla birlikte genellikle 1-3 gün sürmektedir. Hastalık seyrinde karın krampları, kanlı ve mukuslu diyare, ateş, baş ağrısı, dehidrasyon, toksemi, tenasmus, kusma görülmektedir [2;10;50]. Yetişkinlerde ölüm çok nadir görülmekte, ancak Shigella dizanterisi, hijyenin zayıf olduğu ülkelerde bebek ölümlerinin esas nedeni olarak ortaya çıkmaktadır. Shigella çevrede yaygın olarak bulunabilen bir patojen değildir. Genellikle insanlar ve su en önemli kontaminasyon kaynağı olarak görülmektedir. Genellikle hijyen seviyesinin düşük olduğu ülkelerde shigellosis yaygın olarak görülmektedir [56]. Gelişmiş ülkelerde ise içme suyu shigellosisin esas kaynağı olarak kabul edilmektedir [50]. Shigella enfeksiyonlarının yaygın olarak ortaya çıktığı gıdalar salatalar, yumuşak peynir, pişmiş pirinç ve süttür [56]. Oda sıcaklığında süt, yumurta gibi ürünlerde 50 günden fazla süreyle, asitli gıdalarda 5-10 gün süreyle, soğutulmuş fermente sütte ise birkaç hafta yaşadığı belirtilmiştir [64]. 7. SO UÇ Bahsedilen bu patojenler gıdalardan sıklıkla izole edilen ve önemli gıda kaynaklı zehirlenmelere yol açan bakterilerdir. Bunlardan Salmonella spp., Listeria spp. gıda kaynaklı enfeksiyona neden olurken Clostridium spp. ve Staphylococcus aureus gıda kaynaklı intoksikasyona neden olmakta, E. coli ve Shigella spp. ise gıda kaynaklı enfeksiyon yanında ürettikleri toksinlerle de gıda kaynaklı zehirlenmelere neden olabilmektedir. Gıdaların hammaddeden tüketicinin sofrasına ulaşıncaya kadarki tüm aşamalarda mikrobiyal bulaşma için alınabilecek önlemler ve tüketicilerini bilinçlendirilmesiyle mikrobiyal kaynaklı risklerin ortadan kaldırılması mümkün olabilecektir. 8. KAY AKLAR 1. Doyle MP and Cliver DO.,1990. Escherichia coli, Chapter 13, Foodborne Diseases, Ed, DO Cliver, , Academic Press, Inc, San Diego, California 92101, USA. 2. Adams, M.R. and Moss, M.O., Food Microbiology, University of Surrey, Guildford, UK, The Royal Society of Chemistry 3. Ünlütürk, A., Turantaş, F., Gıda Mikrobiyolojisi, Mengi Tan Basımevi, 1. Baskı, Đzmir, Bell, C. and Kyriakides, A., Pathogenic Escherichia coli in: Foodborne pathogens, Hazard, risk analysis and control, Edited by; Blacburn, C.W., McClure, J., CRC Press, Washington, DC, Lake, R., Hudson, A., Cressey, P., Risk Profile: Shıga toksin-producing Escherichia coli in red meat and meat products, Institute of Environmental Science & Research Limited Christchurch Science Centre, New Zealand. 37

10 Teknolojik Araştırmalar : GTED 2008 (2) Park S, Worobo R, Durst R., Escherichia coli O157:H7 as an emerging food borne pathogen: a literature review, Crit. Rev. In Food Science and Nutrition, 39: Duffy, G., Cummins, E., Nally, P., O Brien, S., Butler, F., A review of quantitative microbial risk assessment in the management of Escherichia coli O157:H7 on beef. Meat Science, 74, Karch, H., Bielaszewska, M., Bitzan, M., Schmidt, H., Epidemiology and diagnosis of shiga toxin-producing Escherichia coli infections. Diagn. Microbiol. Infect. Dis., 34, Coia, J.E., Clinical, microbiological and epidemiological aspects of Escherichia coli O157 infection. FEMS Immunology and Medical Microbiology, 20, Erol, Đ., Besin Hijyeni, Ankara Üniv. Vet Fak., Ankara, Tutenel AV, Pierard D, Uradzinski J, Jozwik E, Pastuszczak M, Van Hende J, Uyttendaele M, Debevere J, Cheasty T, Hoof T, Van Hoof J, Zutter LD., Isolation and characterization of enterohaemorrhagic Escherichia coli O157:H7 from cattle in Belgium and Poland, Epidemiol., Infect., 129: Armstrong GL, Hollingsworth J, Morris JG., Emerging food borne pathogens: Escherichia coli O157:H7 as a model of entry of a new pathogen into the food supply of the developed world, Epidemiol. Rew, 18: Jo, M., Kim, J., Lim, J., Kang, M., Koh, H., Park, Y., Yoon, D., Chae, J., Eo, S., Lee, J.H., Prevalence and characteristics of Escherichi coli O157:H7 from major food animals in Korea, Int. J. Of Food Microbiol., 95, Lazcka, O., Del Campo, F. J., Munoz, F. X., Pathogen detection: A perspective of traditional methods and biosensors. Biosensors and Bioelectronics, in press. 15. Cox, J., Salmonella in; Encylopedia of Food Microbiology, Volume 2, Edit by; Robinson, R.K., Acedemic Press, Great Britain, Tauxe, R.V., Salmonella, A Postmodern Pathogen, J. Food Prot. 54(7), Tunail, N. ve Halkman, A.K., Gıda Mikrobiyolojisi II Ders Notları, Ank. Üniv. Ziraat Fak., Gıda Müh. Bölümü, Ankara. 18. Hayes, P.R., Food Microbiology and Hygiene, Department of Microbiology University of Leeds UK, 2. Ed., Chapman&Hall, Çarlı, K.T., Kanatlı hayvanların infeksiyoz hastalıkları, U. Üniv., Veteriner Fak. Yayınları, Bursa,

11 EKİCİ, L., TELLİ, R., YETİM, H. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2008 (2) D Aoust, J.Y., Salmonella Chapter 45 in: The microbiological safety and quality of food, Edited by; Lund, B.M., Baird-Parker, A.C., Gould, G.W., vol II, Popoff, M. Y., Bockemühl, J., Brenner, F. W., Supplement 1997 to the Kauffmann-White Scheme., Res. Microbiol., 149, ICMSF, Microorganisms in Foods 5. Microbilogical Specifications of food pathogens. International Commission on Microbiological Specifications for Foods (ICMSF), London: Blackie Academic and Professional 23. Ayres, J.C., Mundt, J,O., Sandine, W.E., Microbiology of Foods. W. H. Freeman and Comp., San Francisco. 24. Haimovich, B., Venkatesan, MM., Shigella and Salmonella: death as means of survival. Microbes and Infection, 8, Göktan, D., Gıdaların Mikrobiyal Ekolojisi, Ege Üniv. Müh. Yayınları, Bornava-Đzmir. 26. Capita, R., Alvarez-Astorga, M., Alonso-Calleja, C., Moreno, B., Garcia-Fernandez, M.C., Occurance of Salmonella in retail chicken carcasses and their products in Spain, I. J. Food Microbiol., 81(2), Mutluer, B., Kanatlı etlerinde Salmonella Kontrolü, Uluslararası Tavukçuluk Kongresi, Mayıs, Đstanbul. 28. Huis in t Veld, J.H.J., Mulder, R.W.A.W., Snijders, J.M.A., Impact of Animal Husbandry and Slaughter Technologies on Microbial Contamination of Meat: Monitoring and Control, Meat Science, 36, Butaye, P., Michael, G. B., Schwartz, S., Barrett, T. J., Brisabois, A., White, D. G., The colonal spread of multidrug-resistant non-typhi Salmonella serotypes. Microbes and Infection, 8, Bahk J and Marth EH., Listeriosis and L. monocytogenes, Chapter 18, in Foodborne Disease Editor, DO Cliver, Academic Press, Inc. London. 31. McLauchlin, J., Jones, D., Erysipelothrix and Listeria. In: Borriello, S.P., Duerden, B.I. (Eds.), Topley and Wilson s Microbiology and Microbial Infections, 9th ed. Systematic Bacteriology, vol. 2. Update 1. CDRom London, Arnold. 32. Lovett, J., Listeria monocytogenes, in Foodborne Bacterial Pathogens, Ed: Doyle, M. P., Marcel Dekker, New York. 33. Martin, S.E. and Fisher, C.W., Listeria monocytogenes in Encylopedia of food microbiology Ed: Robinson, R.K., Batt, C.A., Patel, P.D., Acedemic Press,

12 Teknolojik Araştırmalar : GTED 2008 (2) Doyle M.P., Effect of Environmental and Processing Conditions on Listeria monocytogenes. Food Technol., 42: Wilkins,P.O., Bourgeois, R., Murray, RG., Psychrotrophic properties of Listeria monocytogenes. Can J Microbiol. May;18(5): Walker S.J., Archer P. and Banks J.G., Growth of L. monocytogenes at refrigeration temperatures, J Appl Bacteriol, 68, Mackey BM and Bratchell N., The heat resistance of L. monocytogenes, Lett Appl Microbiol, 9, Papageorgiou DK and Marth EH., Fate of L. monocytogenes during the manufacture, ripening and storage of Feta cheese, J Food Prot, 52 (2), Doganay, M., Listeriosis: clinical presentation. FEMS Immunology and Medical Microbiology, 35 (3), McLauchlin, J., Mittchell, R.T., Smerdon,W.J., Jewell, K., Listeria monocytogenes and Listeriosis: a review of hazard characterisation for use in microbiological risk assessment of foods, Int. J. of Food Microbiol., 92, Jones D and Seeliger HPR., The Genus Listeria, Chapter 71, in The Prokaryotes Editors, A Balows, HG Trüper, M Dworkin, W Harder, KH Schleifer, 2 nd Ed., Springer-Verlag, New York. 42. Johnson, J.L., Doyle, M.P. CassensR.G., Listeria monocytogenes and other Listeria spp. in meat and meat products: a review J. Food Protect., 53, Selby, T. L., Berzins, A., Gerrard, D. E., Corvalan, C.M., Grant, A. L., Linton, R. H., Microbial heat resistance of Listeria monocytogenes and impact on ready-to-eat meat quality after post-package pasteurization, Met Science 74, Gandhi, M., Chikindas, M. L., Listeria: A foodborne pathogen that knows how to survive. International Journal of Food Microbiology, in press. 45. Meng, J., Doyle, M. P., Emerging and evolving microbial foodborne pathogens. Bull. Int. Pasteur, 96, Low, J. G., Donachie, W., A review of Listeria monocytogenes and listeriosis. The Veterian Journal, 153, Blaschek, H. P., Clostridium, in: Encyclopedia of Food Microbiology, London. Edt: Robinson RK, Batt, CA, Patel PD. Academic Press,

13 EKİCİ, L., TELLİ, R., YETİM, H. Teknolojik Araştırmalar: GTED 2008 (2) Gibbs, P., Clostridium spp. in: Foodborne Pathogenes Hazards, Risk Analysis and Control Ed: Blackburne C., McClure P. J., CRC Pres Boca Raton Boston New York Washington, DC. 49. Thippareddi, H., Juneja, V.K., Phebus, R.K., Marsden, J. L., Kastner, C.L., Control of Clostridium perfringens germination and outgrowth by buffered sodium citrate during chilling of roast beef and injected pork, Journal of Food Protection 66, Ray, B., Foodborne Toxicoinfections, in: Fundamental Food Microbiology, CRC Press, Brynestad, S. and Granum, P.E., Clostridium perfringens and foodborne infections, Int. J. of Food Microbiol., 74, Novak, J.S. and Juneja, V.K., Clostridium perfringens: hazards in new generation foods, Innovative Food Science&Emerging Technologies. 53. Gibert, L.P. and Popoff, M.R., Detection of Enterotoxin of Clostridium perfringens, in: Encyclopedia of Food Microbiology, London. Edt: Robinson RK, Batt, CA, Patel PD. Academic Press, Juneja, V.K., Huang, L.,Thippareddi, H.H., Predictive odel for growth of Clostridium perfringens in cooked cured pork, Int. J. of Food Microbiol., 110, Caya, J.G., Clostridium botulinum and the Ophthalmologist: A Review of Botulism, Including Biological Warfare Ramifications of Botulinum Toxi, ed by:weinberg, R. Reviews in medicine, Survey of ophthalmology, 46, 1, Sutherland, J., Varnam, A., Enterotoxin-producing Staphylococcus, Shigella, Yersinia Vibrio, Aeromonas and Plesiomonas. in: Foodborne pathogens, Hazard, risk analysis and control, Edited by; Blacburn, C.W., McClure, J., CRC Press, Washington, DC, Martin, S.,E., Iandolo, J.J., Staphylococcus in: Encyclopedia of Food Microbiology, London. Edt: Robinson RK, Batt, CA, Patel PD. Academic Press. 58. Leloğlu N., Gram pozitif Koklar, Özel Mikrobiyoloji, Arda M, Minbay A, Leloğlu N, Aydın N ve Akay Ö., Vol. 2, 31-39, Medisan Yayınları, Ankara. 59. Anonim, Staphylococcus aureus, (Erişim tarihi: ). 60. Arbuthnott J P, Coleman D C and Azavedo J S., Staphylococcal Toxins in Human Disease, J. Appl. Bacteriol. Symp. Suppl., , Alınmıştır Çiğ Sütte Patojen Mikroorganizmalar, (1998). Kınık Ö, Gönç S, Akalın S, IDF Yayını, Vol. 3, 21-44, Ege Üni. Basımevi, Đzmir. 41

14 Teknolojik Araştırmalar : GTED 2008 (2) Stiles, B.G.,Krakauer, T., Staphylococcal Enterotoxins: a purging experience in Review, Part I, Cl,n,cal Microbiology Newsletter, 27, Pesavento, G.,Ducci, B., Comodo, N., Lo-Nostro, A., Antimicrobial resistance profile of Staphylococcus aureus isolated from raw meat: A research for methicillin resistant Staphylococcus aureus (MRSA), Food Control, 18, Salam. M. A., Bennish, M. L., Antimicrobial therapy for shigellosis Rev. Infect Dis. 13 suupl 4S Lampel, K. A., Sandlin, R. C., Formal, S., Shigella in: Encyclopedia of Food Microbiology, London. Edt: Robinson RK, Batt, CA, Patel PD. Academic Press,

Gıda zehirlenmeleri neden önemlidir?

Gıda zehirlenmeleri neden önemlidir? GIDA KAYNAKLI İNTOKSİKASYON VE ENFEKSİYONLAR Gıda zehirlenmesi nedir? 1 2 İNTOKSİKASYON TİPİ GIDA ZEHİRLENMESİ Bazı bakteriler gıda üzerinde gelişerek toksin üretirler ve toksin içeren gıdanın tüketilmesi

Detaylı

Gıda Kaynaklı İnfeksiyon Hastalıkları

Gıda Kaynaklı İnfeksiyon Hastalıkları Gıda Kaynaklı İnfeksiyon Hastalıkları Dr. Serap Şimşek-Yavuz İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Gıda Kaynaklı İnfeksiyon Hastalıkları

Detaylı

Enterohemorajik Escherichia coli nin Gıda Güvenliği Yönünden Önemi

Enterohemorajik Escherichia coli nin Gıda Güvenliği Yönünden Önemi Enterohemorajik Escherichia coli nin Gıda Güvenliği Yönünden Önemi Escherichia coli Enterobacteriaceae familyasında Gram negatif Mezofil E. coli Min.-Maks. Opt. Sıcaklık( o C) 7-45 37 ph değeri 4.4-9.0

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ. Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ. Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Mikrobiyal kaynaklı Kimyasal kaynaklı Alerjik Diğerleri Zayıf hijyenik koşullar Gıda üretiminin büyük

Detaylı

GIDA KAYNAKLI HASTALIKLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

GIDA KAYNAKLI HASTALIKLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 GIDA KAYNAKLI HASTALIKLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 1 Amaç Eğitimin amacı : Gıda sanayinde hataların sonuçlarını belirtmek. Yaptığımız işin ciddiyetini göstermek. Dikkatli olunmaması durumunda gıdaların

Detaylı

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi (16.12.2001) İçindekiler... 1 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Oluşur?... 1 Gıdalara Nasıl Bulaşma Olur?... 2 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Önlenir?... 3 Bazı Yaygın Gıda Zehirleyen Bakteriler... 3 Salmonella... 3 Bacillus...

Detaylı

TEBLİĞ VE STANDARTLARDA MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER

TEBLİĞ VE STANDARTLARDA MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞ VE STANDARTLARDA MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER P R O F. D R. M Ü K E R R E M K AYA A T A T Ü R K Ü N İ V E R S İ T E S İ Z İ R A A T F A K Ü L T E S İ G I D A M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ B Ö L Ü M Ü E R

Detaylı

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015 Mikrobiyal Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde funguslarda görülen

Detaylı

İzmir'de Piyasada Açıkta Satışa Sunulan Bazı Gıdaların Staphylococcus aureus ve Enterotoksinleri Bakımından İncelenmesi 1

İzmir'de Piyasada Açıkta Satışa Sunulan Bazı Gıdaların Staphylococcus aureus ve Enterotoksinleri Bakımından İncelenmesi 1 Orlab On-Line Mikrobiyoloji Dergisi Yıl: 2005 Cilt: 03 Sayı: 06 Sayfa: 6 www.mikrobiyoloji.org/pdf/702050601.pdf İzmir'de Piyasada Açıkta Satışa Sunulan Bazı Gıdaların Staphylococcus aureus ve Enterotoksinleri

Detaylı

Ne yediğimizi düşünüyoruz? Gerçekte ne yiyoruz?

Ne yediğimizi düşünüyoruz? Gerçekte ne yiyoruz? Gıda kaynaklı hastalıklar : Gıda Kaynaklı Hastalıklar GIDA KAYNAKLI HASTALIKLAR Çok kişiyi etkileyen salgınlara Büyük işgücü kayıplarına Ekonomik kayıplara neden olmaktadır. 3 Ne yediğimizi düşünüyoruz?

Detaylı

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 1 Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde

Detaylı

Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır.

Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır. Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır. Birbirine bağlı bu hücreler genellikle kendilerince üretilen hücre dışı

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Gıda ve Yemlerde Salmonella Gelişimi imi ve Analiz Metotları Şebnem Ö Budak 08-09 09 Ekim 2008, İzmir Salmonella spp. Salmonella spp., enterobacteriaceae familyası üyesi, fakültatif anaerob, gram negatif,

Detaylı

BALIKLARDA BOTULİSMUS

BALIKLARDA BOTULİSMUS BALIKLARDA BOTULİSMUS *Yüksel DURMAZ Giriş Botulizm, insanlarda ve hayvanlarda görülen öldürücü bir intoksikasyondur. Toksinlerin veya sporların sindirim yoluyla alınmasıyla ortaya çıkar ve gıda kaynaklı

Detaylı

Konservelerin mikrobiyolojisi ve mikrobiyel değişimler

Konservelerin mikrobiyolojisi ve mikrobiyel değişimler Konservelerin mikrobiyolojisi ve mikrobiyel değişimler 1. Isıl işlemden önceki bozulma 2. Sızıntı nedeniyle bozulma 3. Yetersiz ısıl işlem nedeniyle bozulma 3.1. Sporlu termofil bakterilerin neden oldukları

Detaylı

VİBRİONACEAE FAMİLYASI. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ D.Ü TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ A.D

VİBRİONACEAE FAMİLYASI. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ D.Ü TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ A.D VİBRİONACEAE FAMİLYASI Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ D.Ü TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ A.D Genel Özellikleri Gram negatif basiller Polar flajellası ile hareketli Sporsuz, kapsülsüz Fakültatif anaerop Fermentatif

Detaylı

ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ. Koliform Bakteri Grubunun Tanımı

ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ. Koliform Bakteri Grubunun Tanımı ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ Koliform Bakteri Grubunun Tanımı Koliform grubunu oluşturan bakteriler; tamamı aerobik veya fakültatif anaerobik olan, gram negatif, spor oluşturmayan,

Detaylı

CLOSTRİDİUM BOTULİNUM

CLOSTRİDİUM BOTULİNUM CLOSTRİDİUM BOTULİNUM I.TARİHSEL GELİŞİM M.S.886-912 de Makedonya İmparatoru IV Leo zamanında kan sosislerinden kaynaklanan insan botulizmi ilk örnektir. 1793 de Almanya Wurttemberg de kan sosisinden zehirlenme

Detaylı

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Dr. Tolga BAŞKESEN GİRİŞ Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Erken ve doğru tedavi ile mortaliteyi azaltmak mümkün GİRİŞ Kan

Detaylı

Prof. Dr. Gülşen Hasçelik Hasçelik. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobioloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Gülşen Hasçelik Hasçelik. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobioloji Anabilim Dalı GASTROİNTESTİNAL SİSTEM ÖRNEKLERİ Prof. Dr. Gülşen Hasçelik Hasçelik Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobioloji Anabilim Dalı G A S T R O İ N T E S T İ N A L S İ S T E M Y O L U Ö R N E K

Detaylı

Öğrenim Durumu. Verdiği Dersler

Öğrenim Durumu. Verdiği Dersler Kişisel Bilgiler Ad-Soyad : Süreyya SALTAN EVRENSEL Ünvan : Yrd.Doç.Dr E-posta : ssaltanev@ gmail.com Telefon :02242942342 Göreve Başlama Tarihi :29/12/1986 Uzmanlık Alanları : Laboratuar Teknikleri, Süt

Detaylı

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ Hatice YILDIRAN Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ GIDA TAKVİYELERİ Eğitim Yeri Eğitim Konusu : HOLLANDA-TNO : Gıda Takviyeleri Eğitim Süresi : 21 Aralık 2012-20 Mart 2013 Danışman : Dr. Koen VENEMA Eğitim

Detaylı

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm Et Endüstrisinde Elektrolize Yükseltgen Su Uygulaması Cem Okan ÖZER, Birol KILIÇ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ Elektrolize yükseltgen su Kontaminasyon=problem Bakteriler otostopçudur.

Detaylı

tarafından alınması sonucu oluşan hastalıklar birer enfektif gıda zehirlenmesidir (Şengöz, 2004).

tarafından alınması sonucu oluşan hastalıklar birer enfektif gıda zehirlenmesidir (Şengöz, 2004). 1 1. GİRİŞ Gıdalardaki mikrobiyal patojenler ve biyotoksinler nedenleriyle ortaya çıkabilecek hastalıklar insan sağlığı için ciddi tehlikeler oluşturmaktadır. Son yıllarda meydana gelen gıda kaynaklı hastalık

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarının Adres : Merkez Mah. Ceylan Sok. No:24 Mart Plaza 2.Kat Kağıthane 34384 İSTANBUL / TÜRKİYE Akreditasyon No: Tel Faks E-Posta Website : 0212

Detaylı

Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA)

Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA) Süt ve Süt Ürünlerinde Hijyen ve Kontroller (27-31 Mayıs 2013, Brescia, İTALYA) Dr. İLKNUR GÖNENÇ Gıda Mühendisi 30 EKİM 2013 ANKARA SUNU AKIŞI Eğitim; Amaç Yer Ġçerik Değerlendirme Eğitimle İlgili Bilgiler

Detaylı

Gıda Zehirlenmeleri. PANEL: Bulaşıcı Hastalıklar - Tanı ve Tedavi Yaklaşımı. Dr. F. Şebnem ERDİNÇ. SB Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Gıda Zehirlenmeleri. PANEL: Bulaşıcı Hastalıklar - Tanı ve Tedavi Yaklaşımı. Dr. F. Şebnem ERDİNÇ. SB Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi PANEL: Bulaşıcı Hastalıklar - Tanı ve Tedavi Yaklaşımı Gıda Zehirlenmeleri Dr. F. Şebnem ERDİNÇ SB Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji seberd67@yahoo.com

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON

HİJYEN VE SANİTASYON HİJYEN VE SANİTASYON TEMİZLİK+ HİJYEN= SANİTASYON Bulunduğumuz ortamda hastalık yapan mikroorganizmaların hastalık yapamayacak seviyede bulunma durumuna hijyen denir. Sağlıklı (temiz ve hijyenik) bir ortamın

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Nitrit ve nitrat nedir? Nitrit gıdalara niçin eklenir? Genel Özellikler

Nitrit ve nitrat nedir? Nitrit gıdalara niçin eklenir? Genel Özellikler Nitrit ve nitrat nedir? Nitrit ; et, balık ve tavuk gibi gıdaları korumak için kullanılan bir tuzdur. Nitrit aynı zamanda insan vücudunda bulunan kimyasal bir maddedir, normal fizyolojik yollarla ve nitrit

Detaylı

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL)

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) TANIMI Shigella türü bakterilerde meydana gelen;karekteristik belirti ve bulguları olan,ilium ve kolonun akut enfeksiyonudur.basilli ve amipli dizanteri olmak

Detaylı

TEK OLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEK OLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN: 1306-7648 Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi 2008 (3) 31-39 TEK OLOJĐK ARAŞTIRMALAR Derleme Raziye TELLĐ 1, Lütfiye EKĐCĐ 2, Hasan YETĐM 2 1 Afyon Kocatepe Üniv.

Detaylı

BESİN HİJYENİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI ANALİZ FİYAT LİSTELERİ

BESİN HİJYENİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI ANALİZ FİYAT LİSTELERİ BESİN HİJYENİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI ANALİZ FİYAT LİSTELERİ I- İÇME SUYU ANALİZİ A- Kimyasal Analiz FİYAT 1 ph 20.00 TL 2 Klorür (klorid) 30.00 TL 3 Serbest Klor 35.00 TL 4 Total Sertlik 40.00 TL

Detaylı

Biyoterörizm ve Besin Güvenliğine Diyetisyen Yaklaşımı: Mevcut Hızlı Teşhis Yöntemleri

Biyoterörizm ve Besin Güvenliğine Diyetisyen Yaklaşımı: Mevcut Hızlı Teşhis Yöntemleri Biyoterörizm ve Besin Güvenliğine Diyetisyen Yaklaşımı: Mevcut Hızlı Teşhis Yöntemleri Hacettepe Beslenme ve Diyetetik Günleri V. Mezuniyet Sonrası Eğitim Kursu Hacettepe Üniversitesi Kongre Merkezi 26.06.2015

Detaylı

PEYNİR, TEREYAĞI VE KUMPİRDE PATOJENİK MİKROFLORANIN BELİRLENMESİ VE BAZI PATOJENLERİN VIDAS YÖNTEMİ İLE TAYİNİ YÜKSEK LİSANS TEZİ.

PEYNİR, TEREYAĞI VE KUMPİRDE PATOJENİK MİKROFLORANIN BELİRLENMESİ VE BAZI PATOJENLERİN VIDAS YÖNTEMİ İLE TAYİNİ YÜKSEK LİSANS TEZİ. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PEYNİR, TEREYAĞI VE KUMPİRDE PATOJENİK MİKROFLORANIN BELİRLENMESİ VE BAZI PATOJENLERİN VIDAS YÖNTEMİ İLE TAYİNİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Hatice İmge OKTAY

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Deney Laboratuvarı Adresi : Yokuşbaşı Mah. Emin Anter Bulvarı No:43/B BODRUM 48400 MUĞLA / TÜRKİYE Tel : 0252 313 20 06 Faks : 0252 313 20 07 E-Posta : info@akademi-lab.com

Detaylı

IDC Savunma Sanayi Nakliye Ticaret A.Ş. HIZLI BİYOLOJİK PATHOJEN/TOKSİN ve KİMYASAL GAZ TESPİT SİSTEMLERİ

IDC Savunma Sanayi Nakliye Ticaret A.Ş. HIZLI BİYOLOJİK PATHOJEN/TOKSİN ve KİMYASAL GAZ TESPİT SİSTEMLERİ IDC Savunma Sanayi Nakliye Ticaret A.Ş HIZLI BİYOLOJİK PATHOJEN/TOKSİN ve KİMYASAL GAZ TESPİT SİSTEMLERİ IDC Savunma Sanayi Nakliye Ticaret A.Ş HIZLI BİYOLOJİK PATHOJEN/TOKSİN TESPİT SİSTEMLERİ Biyolojik

Detaylı

GIDALARDA BİYOJEN AMİNLER VE ÖNEMİ

GIDALARDA BİYOJEN AMİNLER VE ÖNEMİ GIDALARDA BİYOJEN AMİNLER VE ÖNEMİ BİYOJEN AMİNLER Gıdalarda bazı spesifik amino asitlerin dekarboksilasyonuna veya aldehit ve ketonların transaminasyonuna bağlı olarak oluşan temel azotlu bileşiklerdir.

Detaylı

E. coli; Escherichia coli; E. Coli enfeksiyonu; Escherichia coli O157:H7; EHEC; ETEC; EPEC; EIEC.

E. coli; Escherichia coli; E. Coli enfeksiyonu; Escherichia coli O157:H7; EHEC; ETEC; EPEC; EIEC. KOLİ BASİLİ E. coli; Escherichia coli; E. Coli enfeksiyonu; Escherichia coli O157:H7; EHEC; ETEC; EPEC; EIEC. E.coli insanların ve hayvanların bağırsaklarında bol miktarda bulunan bir bakteridir. Yüzden

Detaylı

KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ

KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ Hazırlayan Öğrenciler Fulya MORDOĞAN 7-B Pırıl ALP 7-B Danışman Öğretmen Demet EROL İZMİR, 2012 1 İÇİNDEKİLER 1. Proje özeti...3 2. Projenin amacı...3

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

BAKTERİ ORJİNLİ GIDA ENFEKSİYONLARI

BAKTERİ ORJİNLİ GIDA ENFEKSİYONLARI 165 BAKTERİ ORJİNLİ GIDA ENFEKSİYONLARI Dr. Can DEMİR Veteriner Gıda Hijyenistleri Derneği Başkanı, İstanbul Bakteriler, uygun sıcaklıklarda kolayca üreyip hızla çoğalabilen tek hücreli organizmalardır.

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR Kurallar Laboratuvar saatinde geç kalan öğrenciler, eğitim başladıktan sonra laboratuvara alınmayacaktır. Laboratuvarlar devamlılık arzettiği için

Detaylı

Minimum Bakterisidal. Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın

Minimum Bakterisidal. Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın Minimum Bakterisidal Konsantrasyon (MBC) Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın Antimikrobik Tedavinin Başarısı Esas olarak konak defans mekanizmasına bağlıdır Konak antibiyotikle etkisi azalmış mikroorganizmayı

Detaylı

İki temel sorun. Gıda güvenliğinin yetersizliği Gıda güvencesizliği

İki temel sorun. Gıda güvenliğinin yetersizliği Gıda güvencesizliği İki temel sorun Gıda güvenliğinin yetersizliği Gıda güvencesizliği Tüm insanların sağlıklı ve aktif yaşamlarını sürdürebilmeleri için, her zaman yeterli, güvenli, besin değeri olan gıdalara ulaşabilmeleri

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U)

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DERS

Detaylı

Besin Hijyeni Açısından Mikroorganizmalar. Prof. Dr. Ali AYDIN

Besin Hijyeni Açısından Mikroorganizmalar. Prof. Dr. Ali AYDIN Besin Hijyeni Açısından Mikroorganizmalar Prof. Dr. Ali AYDIN Mikroorganizmalar Bakteri Virüs Küf Maya Bazıları yararlıdır Bazıları gıdaları bozar Bazıları gıda zehirlenmesi yapar Bazı gıdaların üretimi

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Deney Laboratuvarı Adresi : Yenisahra Mah. Fatih Cad.. No:18/20 Ataşehir 34347 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0216 470 81 48 Faks : 0216 470 09 38 E-Posta : saniter@saniter.com.tr

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : Kozyatağı, Bayar Cad. No: 78 Kadıköy 34736 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0216 464 44 12 Faks : 0216 464 44 58 E-Posta : gozlem@gozlemgidalabs.com

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Uzman Kalite Eğitim Danışmanlık Ve Laboratuvar Hizmetleri Ltd.şti Deney Laboratuvarı Akreditasyon No: Adresi :Mecidiye mah. Bestekar Şevki bey, Sok 32, Balmumcu

Detaylı

Gıdalarda Mikrobiyel Gelişim Üzerine Etkili Faktörler. Prof. Dr. Ali AYDIN

Gıdalarda Mikrobiyel Gelişim Üzerine Etkili Faktörler. Prof. Dr. Ali AYDIN Gıdalarda Mikrobiyel Gelişim Üzerine Etkili Faktörler Prof. Dr. Ali AYDIN Mikroorganizmaların gıdalarda gelişimini etkileyen faktörler genel olarak A. İç faktörler, B. Dış faktörler, C. İşlemsel faktörler,

Detaylı

EYLÜL 2011 S0485&S0486

EYLÜL 2011 S0485&S0486 İSTANBUL İL KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU EYLÜL 2011 S0485&S0486 İstanbul İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı

Gıda güvenliği TEHLİKELİ PATOJENLER

Gıda güvenliği TEHLİKELİ PATOJENLER Akıllı Satış Otomasyon Programı Akıllı depo-stok kontrol, izlenebilirlik programı BAKTERİLER Salmonella Önemi: İkinci en yaygın gıda kaynaklı hastalık nedeni olarak yılda milyonlarca gıda kaynaklı hastalık

Detaylı

2013-2014 ÖĞRETİM YILI LABORATUVAR DERSLERİ BAŞLAMA, BİTİŞ VE SINAV TARİHLERİ

2013-2014 ÖĞRETİM YILI LABORATUVAR DERSLERİ BAŞLAMA, BİTİŞ VE SINAV TARİHLERİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ UZAKTAN EĞİTİM ÖNLİSANS PROGRAMLARI 2013-2014 ÖĞRETİM YILI LABORATUVAR DERSLERİ KAYIT DUYURUSU ÖNEMLİ UYARILAR LABORATUVAR DERSLERİNE KAYIT İŞLEMLERİ 05-09 MAYIS 2014 TARİHLERİ ARASINDA

Detaylı

1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü

1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü EK-1 Mikrobiyolojik Kriterler Gıda 1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü 1.1.1. Pastörize süt Mikroorganizmalar Numune alma planı Limitler ( 1 ) n c m M E. coli ( 3 ) 5 0

Detaylı

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya.

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin

Detaylı

Olgularla Klinik Bakteriyoloji: Antibiyotik Duyarlılık Testleri Yorumları. Dilara Öğünç Gülçin Bayramoğlu Onur Karatuna

Olgularla Klinik Bakteriyoloji: Antibiyotik Duyarlılık Testleri Yorumları. Dilara Öğünç Gülçin Bayramoğlu Onur Karatuna Olgularla Klinik Bakteriyoloji: Antibiyotik Duyarlılık Testleri Yorumları Dilara Öğünç Gülçin Bayramoğlu Onur Karatuna Olgularla Klinik Bakteriyoloji: Antibiyotik Duyarlılık Testleri Yorumları Dr Dilara

Detaylı

Kateter İnfeksiyonlarında Mikrobiyoloji Doç. Dr. Deniz Akduman Karaelmas Üniversitesi it i Tıp Fakültesi İnfeksiyon hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D Kateter infeksiyonlarında etkenler; kateter

Detaylı

Doktora Tezi : Growth abilities and enterotoxin production of Staphylococcus aureus strains in herby cheese.

Doktora Tezi : Growth abilities and enterotoxin production of Staphylococcus aureus strains in herby cheese. CURCICULUM VITAE Name Surname: LEVENT AKKAYA Birth Date: 1967 E-mail: leventakkaya@aku.edu.tr Phone: 05057922925 Degree Department University Years Master of Science Faculty of Veterinary Medicine Uludağ

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ Mikrobiyolojik Kriterler Tebliği

TÜRK GIDA KODEKSİ Mikrobiyolojik Kriterler Tebliği Resmi Gazete; tarih 02. 09. 2001, sayı: 24511 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından ve Sağlık Bakanlığından TÜRK GIDA KODEKSİ Mikrobiyolojik Kriterler Tebliği (Tebliğ No : 2001 / 19) Amaç Madde 1- Bu Tebliğin

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BESĠN GÜVENLĠĞĠ. BES-337 5.güz 2 0 0 4 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BESĠN GÜVENLĠĞĠ. BES-337 5.güz 2 0 0 4 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar BESĠN GÜVENLĠĞĠ BES-337 5.güz 2 0 0 4 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin öğrenme ve Tartışma öğretme teknikleri Anlatım Dersin sorumlusu(ları)

Detaylı

DONDURMA ÖRNEKLERİNDE BAZI MİKROORGANİZMALARIN VARLIĞI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ÖZET A STUDY ON EXISTENCE OF SOME MICROORGANISMS IN ICE-CREAM SAMPLES

DONDURMA ÖRNEKLERİNDE BAZI MİKROORGANİZMALARIN VARLIĞI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ÖZET A STUDY ON EXISTENCE OF SOME MICROORGANISMS IN ICE-CREAM SAMPLES ARAŞTIRMA Cilt 57, No 3, S : 165-170 Türk Hij Den Biyol Derg 2000 DONDURMA ÖRNEKLERİNDE BAZI MİKROORGANİZMALARIN VARLIĞI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Nihal YÜCEL 1 Sumru ÇITAK 1 ÖZET Bu çalışma, Ankara da halkın

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. NÜKHET NİLÜFER DEMİREL ZORBA

Yrd.Doç.Dr. NÜKHET NİLÜFER DEMİREL ZORBA Yrd.Doç.Dr. NÜKHET NİLÜFER DEMİREL ZORBA ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1972 Amasya T: 286 2180018 2260

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İdealtepe Mah. Dik Sok. No: 25 İdealtepe Maltepe 34854 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 216 518 05 57 Faks : 0 216 518 05 60 E-Posta : info@gda.com.tr

Detaylı

ANALİZ FİYAT LİSTESİ 07.01.2015. 1 % Dolum Oranı 25,00. 2 Acılık (Kreiss) 32,00

ANALİZ FİYAT LİSTESİ 07.01.2015. 1 % Dolum Oranı 25,00. 2 Acılık (Kreiss) 32,00 ANALİZ FİYAT LİSTESİ 07.01. 1 % Dolum Oranı 25,00 2 Acılık (Kreiss) 32,00 3 Aerobik Bakteri Sayısı (Aerobik Mezofilik Bakteri Sayısı, Aerobik Koloni Sayısı) 55,00 5,50 4 Aflatoksin B1 ve Toplam Aflatoksin

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

Et Ve Et Ürünlerİnde Mİkrobİyolojİk Bozulmalar

Et Ve Et Ürünlerİnde Mİkrobİyolojİk Bozulmalar Et Ve Et Ürünlerİnde Mİkrobİyolojİk Bozulmalar Etler taze, tütsülenmiş, kurutulmuş ve işlenmiş olabilirler. Her ne kadar lenf sistemi ve kemik iliğinde ve taze ette mikroorganizma bulunmuş olsa da, sağlıklı

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Gıda maddelerinin kalite kriterleri Beslenmeyle ilgili genel bilgilerin verilmesi Gıda güvenliği Halk Sağlığı Zoonoz enfeksiyonlarla

Detaylı

Besin Mikrobiyolojisine Giriş

Besin Mikrobiyolojisine Giriş Besin Mikrobiyolojisine Giriş Besin mikrobiyolojisine giriş Mikroorganizmalar tüm biyosferde yaşarlar: Suda: okyanuslar, göller, göletlerde, şelalelerde, bataklılarda, hatta yağmur bulutlarında! Karada:

Detaylı

Besinlerin Bozulma Nedenleri

Besinlerin Bozulma Nedenleri Besinlerin Bozulma Nedenleri Besinlerde Bozulma Nedir? Tüketilebilirlik niteliğinin yitirilmesine yönelik, bileşim ve karakter özelliklerini değiştirebilecek doğrultuda kayıpların olmasına besinlerde bozulma

Detaylı

VİRAL GASTROENTERİTLER. Dr. Fatma SIRMATEL 30.1.2013

VİRAL GASTROENTERİTLER. Dr. Fatma SIRMATEL 30.1.2013 VİRAL GASTROENTERİTLER Dr. Fatma SIRMATEL 30.1.2013 Viral gastroenteritler Her yıl yeni enterik viruslar izole edilmektedir. Her yıl 2.2. milyon insan AGE nedeni ile ölmektedir Rotaviruslar < 2 çocuklarda

Detaylı

Kanatlı. Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi

Kanatlı. Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi KONU etkisi İLGİ Tamponlanmış organik asit kombinasyonunun broyler performansına Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık

Detaylı

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Normal Mikrop Florası Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Vücudun Normal Florası İnsan vücudunun çeşitli bölgelerinde bulunan, insana zarar vermeksizin hatta bazı yararlar sağlayan mikroorganizma topluluklarına vücudun

Detaylı

www.idc-defence.com - info@idc-defence.com - Tel : +90 312 466 4740 - Faks : +90 312 466 5966

www.idc-defence.com - info@idc-defence.com - Tel : +90 312 466 4740 - Faks : +90 312 466 5966 Biyoluminesans Hücre + Monoklonal Antikor BioSiS, genetik olarak önceden DNA sı değiştirilmiş Biyoluminesans hücreler ile tespit edilmesi istenen mikroorganizmaya spesifik Monoklonal Antikorların birlikte

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta verimi Kabuk kalitesi Civciv kalitesi Döllülük Çıkım oranı Karaciğer sağlığı Bağırsak sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA

Detaylı

ISO 22000 TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ TALİMATI

ISO 22000 TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ TALİMATI SAYFA NO 1/5 1. AMAÇ Bu talimatta; - ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi içerisinde işletmede muhtemel olan bütün tehlikelerin veya risklerin tespit edilmesi, - Mevcut tehlike ve/veya risklerin tanımlanması,

Detaylı

EYLÜL 2010 S0461&S0462

EYLÜL 2010 S0461&S0462 İSTANBUL İL KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU EYLÜL 2010 S0461&S0462 İstanbul İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı

MAYIS 2012 S0501&S0502

MAYIS 2012 S0501&S0502 İSTANBUL GIDA KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU MAYIS 2012 S0501&S0502 İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı

Ülkemiz Peynirleri Üzerine Mikrobiyolojik Araştırmalar

Ülkemiz Peynirleri Üzerine Mikrobiyolojik Araştırmalar Türk Mikrobiyol Cem Derg 41(1):1-8, 11 doi:1./tmcd.11.1 Derleme Ülkemiz Peynirleri Üzerine Mikrobiyolojik Araştırmalar Pınar KAYNAR Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkez Başkanlığı ÖZET Peynir, yüksek besin

Detaylı

Numuneden 10 gr tartılır, 90 ml BPW üzerine eklenerek stomacher de (stomacher yoksa elde) homojen hale getirilir. Bu, 1/10 luk ilk dilusyondur.

Numuneden 10 gr tartılır, 90 ml BPW üzerine eklenerek stomacher de (stomacher yoksa elde) homojen hale getirilir. Bu, 1/10 luk ilk dilusyondur. Besiyerlerinin genel özellikleri ile ilgili bilgi ve resimler aşağıdadır. Numuneden 10 gr tartılır, 90 ml BPW üzerine eklenerek stomacher de (stomacher yoksa elde) homojen hale getirilir. Bu, 1/10 luk

Detaylı

Y. pestis, Y. pseudotuberculosis, Y. enterocolitica

Y. pestis, Y. pseudotuberculosis, Y. enterocolitica Yersinia Enterobacteriaceae ailesindedir Y. pestis, Y. pseudotuberculosis, Y. enterocolitica Y.frederiksenii, Y.kristensenii,Y.intermedia Yersinia pestis Veba hastalığının etkeni (Kara ölüm) İlk pandemi

Detaylı

BAĞIRSAK YANGISINDA ÖNLEYiCi ETKi. Bağırsak Sağlığı Yem Sindirilebilirliği Hayvan Sağlığı Yüksek Performans Bitki Ekstraktı

BAĞIRSAK YANGISINDA ÖNLEYiCi ETKi. Bağırsak Sağlığı Yem Sindirilebilirliği Hayvan Sağlığı Yüksek Performans Bitki Ekstraktı BAĞIRSAK YANGISINDA ÖNLEYiCi ETKi Bağırsak Sağlığı Yem Sindirilebilirliği Hayvan Sağlığı Yüksek Performans Bitki Ekstraktı Bakterilerle mücadele onları sadece öldürmek ile olmaz. Öldükten sonra ortaya

Detaylı

E. coli O157:H7 Genel Bilgiler (Kaynak 3) 1

E. coli O157:H7 Genel Bilgiler (Kaynak 3) 1 E. coli O157:H7 Genel Bilgiler (Kaynak 3) 1 01. Giriş 02. Kaynağı ve Yayılması 03. Enfeksiyona Aracı olan Gıdalar 04. Biyokimyasal ve Antijenik Özellikleri 05. Gelişmesi ve Canlı Kalması 06. Kontrolü 07.

Detaylı

MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞİ

MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞİ MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete : 06.02.2009-27133 Tebliğ No: 2009/6 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; gıda maddelerinin mikrobiyolojik

Detaylı

Hazırlayanlar İpek KARŞI Ayda ZEYBEK Sezgi KIPÇAK Türker GÜL. Danışmanlar Araş.Gör.Dr. Ali KOÇYİĞİT Araş.Gör. Caner VURAL 2012

Hazırlayanlar İpek KARŞI Ayda ZEYBEK Sezgi KIPÇAK Türker GÜL. Danışmanlar Araş.Gör.Dr. Ali KOÇYİĞİT Araş.Gör. Caner VURAL 2012 Ege Üniverstesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Temel ve Endüstriyel Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Uygulamalı Mikrobiyoloji Laboratuar Dersi Sauerkraut Turşusu Yapımı ve Mikrobiyolojik Analizi Hazırlayanlar

Detaylı

GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YAPILAN ÇALIŞMALAR ANALİZLER 1.1 GENEL ANALİZLER 1. KİMYASAL ANALİZLER kodu GM1101 Nem tayini Etüv yöntemi GM1102 Kül tayini Fırın yöntemi kuru yakma GM1103 Protein tayini Kjeldahl

Detaylı

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Dr. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 26.12.15 KLİMİK - İZMİR 1 Eklem protezleri

Detaylı

Bu durumda klasik yöntemler hâlâ geçerlidir ve FDA ile ISO gibi kuruluşlar bu yöntemleri esas almaktadırlar.

Bu durumda klasik yöntemler hâlâ geçerlidir ve FDA ile ISO gibi kuruluşlar bu yöntemleri esas almaktadırlar. Orlab On-Line Mikrobiyoloji Dergisi Yıl: 2006 Cilt: 04 Sayı: 05 Sayfa: 6-10 www.mikrobiyoloji.org/pdf/702060502.pdf Gıdaların Mikrobiyolojik Analizi (01) 01. Önsöz Gıda güvenliği konusunda yeni yaklaşımlar,

Detaylı

Meyve suları ve konsantreleri ile sebze sularının mikrobiyolojisi ve mikrobiyel değişimler

Meyve suları ve konsantreleri ile sebze sularının mikrobiyolojisi ve mikrobiyel değişimler Meyve suları ve konsantreleri ile sebze sularının mikrobiyolojisi ve mikrobiyel değişimler Meyve suları ile sebze suları birbirlerinden farklı özellik gösterdiklerinden bu ürünlerde mikrobiyolojik bozulma

Detaylı

Firma Profili: Akreditasyon: Kalite Politikası: Hijyen ve Sanitasyon Denetimi: Hizmet Verdiğimiz Sektörler:

Firma Profili: Akreditasyon: Kalite Politikası: Hijyen ve Sanitasyon Denetimi: Hizmet Verdiğimiz Sektörler: Firma Profili: Mikrokim Gıda Analiz ve Kontrol Laboratuarı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı nın yetkilendirmesiyle 2010 yılında İstanbul da kurulmuş olup, ülke çapında gıda-yem sanayisinin çıtasının

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

ADAPAZARI TİCARET BORSASI ÖZEL GIDA KONTROL LABORATUVARI ANALİZ LİSTESİ. Analiz Adı Ürün Deney Metodu

ADAPAZARI TİCARET BORSASI ÖZEL GIDA KONTROL LABORATUVARI ANALİZ LİSTESİ. Analiz Adı Ürün Deney Metodu Analiz Adı Ürün Deney Metodu Analiz Süresi **Aflatoksin Analizi Yağlı-Kuru Meyveler (Fındık, Mısır, Yerfıstığı, Ceviz, Antep Fıstığı, Susam, Kabak Çekirdeği, Ayçiçeği Çekirdeği) RHONE IFU (PO7.V1) Aflatoksin

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Serkan Kemal BÜYÜKÜNAL 2. Doğum tarihi : 24 Haziran 1978 3. Unvanı : Yrd.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Veteriner Fakültesi İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Dr. İsmail Yaşar AVCI GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Dr. İsmail Yaşar AVCI GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı KLİNİK BELİRTİ ve BULGULAR KOLERA Dr. İsmail Yaşar AVCI GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 1 Koleranın temel kliniği yoğun ishal ve kusma ile seyreden ve sonucunda gelişen

Detaylı

ŞEBEKE SULARINDA CL. PERFRİNGENS İN BİR İNDİKATÖR OLARAK ARAŞTIRILMASI. Yazarlar: Özlem Terzi, Yıldız Pekşen

ŞEBEKE SULARINDA CL. PERFRİNGENS İN BİR İNDİKATÖR OLARAK ARAŞTIRILMASI. Yazarlar: Özlem Terzi, Yıldız Pekşen ŞEBEKE SULARINDA CL. PERFRİNGENS İN BİR İNDİKATÖR OLARAK ARAŞTIRILMASI Yazarlar: Özlem Terzi, Yıldız Pekşen Giriş Sağlıklı ve temiz su; İçinde hastalık yapıcı mikroorganizmaları ve vücutta toksik etkiler

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı