Küçük Menderes Havzasý Tarým Topraklarýnda Doðal Radyonüklit Seviyesinin Belirlenmesi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Küçük Menderes Havzasý Tarým Topraklarýnda Doðal Radyonüklit Seviyesinin Belirlenmesi"

Transkript

1 Ekoloji 18, 70, (2009) Yasemin IÞIK CAMGÖZ*, Günseli YAPRAK Ege Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü Bornova, Ýzmir-TÜRKÝYE *Corresponding author: ARAÞTIRMA NOTU Küçük Menderes Havzasý Tarým Topraklarýnda Doðal Radyonüklit Seviyesinin Belirlenmesi Özet Tarým topraklarýndaki uzun yarý ömürlü doðal radyonüklitler, insanlarýn maruz kaldýðý dýþsal gama dozunu ve gýda zinciri yoluyla insanlarýn maruz kaldýðý içsel dozu büyük oranda arttýrmaktadýr. Bu doðrultuda sunulan çalýþmada, tarýmsal üretimin sürdürülebilirliði ve gýda güvenliði açýsýndan Küçük Menderes Havzasý tarým topraklarýnda doðal radyonüklit daðýlýmýnýn saptanmasý ve bölgeye ait radyolojik veri tabaný oluþturulmasý hedeflenmiþtir. Küçük Menderes Havzasý tarým topraklarýnda boyunca sürdürülen bu radyolojik incelenmede, sistematik olarak toplanan 105 toprak örneðinde doðal radyonüklit aktivite konsantrasyonlarý HPGe gama spektrometre sistemi ile ölçülmüþtür. Tarým topraklarýnda 226 Ra,. 232 Th ve 40 K aktivite konsantrasyonlarýnýn, sýrasý ile Bqkg -1, Bqkg -1 ve Bqkg -1 aralýðýnda deðiþtiði gözlenmiþtir. Çalýþma altýndaki bölgede, topraklarda ölçülen doðal radyonüklit aktivite konsantrasyonlarýna dayalý olarak ortalama karasal gama doz hýzý 59 ngyh -1 hesaplanmýþ ve bu kaynaklardan insanlarýn maruz kaldýðý yýllýk ortalama etkin doz eþdeðeri 70 μsvy -1 tahmin edilmiþtir. Radyolojik risk açýsýndan bu deðerlerin literatürde verilen sýnýr deðerleri aþmadýðý gözlenmiþtir. Anahtar Kelimeler: Doðal radyonüklitler, karasal gama doz hýzý, Küçük Menderes Havzasý, tarýmsal topraklar. Determination Natural Radioactivity Levels Agricultural Soils Küçük Menderes Basin Abstract The long-lived natural radionuclides within the agricultural soils can even many years still cause an enhanced radiation exposure of the population either via direct external radiation, or by their transfer in the food chain via root uptake. The main objective of this study is, therefore, to investigate the distribution of natural radionuclides in agricultural soils of Küçük Menderes Basin in terms of sustainable agricultural productivity and food safety, and to generate a radiological database. For this purpose, a total of 105 representative surface soil samples were systematically collected all over the agricultural lands and analyzed for naturally occurring radionuclides using gamma spectrometry system with HPGe during the The activity concentrations of 226 Ra, 232 Th and 40 K in the soils were found to be in the range of Bqkg -1, Bqkg -1 and Bqkg -1, respectively. In the region, mean outdoor terrestrial gamma dose rate of 59 ngyh -1 was calculated from the observed concentrations of the natural radionuclides. The mean annual effective dose equivalent to the population due to the natural radionuclides was also estimated to be 70 μsvy -1. These values fall within the range of average values summarized in the literature. Keywords: Agricultural soils, Küçük Menderes Basin, natural radionuclides, terrestrial gamma dose rate. Camgöz YI, Yaprak G (2009) Küçük Menderes Havzasý Tarým Topraklarýnda Doðal Radyonüklit Seviyesinin Belirlenmesi. Ekoloji 18, 70, GÝRÝÞ Türkiye tarým alanlarýnýn %12,2' si Ege Bölgesinde olup 3.204,470 ha'dýr ve bunun %11,60'ý tarla alaný, %19,30'u sebze bahçeleri, %24,57' si meyvelikler ve %7,18'i nadas alaný oluþturmaktadýr (Anonymous 2006). Ürün çeþitliliðini saðlayan uygun ekolojik koþullara raðmen, Ege Bölgesindeki hýzlý sanayileþme ve þehirleþme, endüstriyel ve evsel atýklar ile birlikte bilinçsizce kullanýlan tarýmsal gübre ve ilaçlar, yer altý ve yerüstü sularý ile birlikte tarým topraklarýnda kirlilik meydana getirmiþtir. Bu durum, toplam istihdamýn %38'inin tarým sektöründe yer aldýðý Ege Bölgesinde, tarýmsal üretimi ve ihracatý olumsuz yönde etkilemektedir (Anonymous 2004). Ülkemizde, 2003 yýlý itibarýyla, resmi verilere göre; gübre üretimi yaklaþýk 1,3 milyon ton, dýþ alýmý 860 bin ton, tüketimi ise 2 milyon ton bitki besin maddesidir. Ancak, tarýmsal ürünlerin üretiminde, yoðun gübre kullanýmý, topraklarýn kirlenmesine ve doðal dengenin bozulmasýna neden olarak, organik tarýmýn geliþimini olumsuz yönde Geliþ: / Kabul:

2 Küçük Menders Havzasý Tarým Topraklarýnda Doðal... Ekoloji etkilemektedir. Bileþiminde azot, fosfor ve potasyum gibi bitki besin maddelerinden birini veya birkaçýný bir arada bulunduran kimyasal gübrelerin kullanýmý ile artan toprak ve su kirliliði çevresel bir problem olarak tüm dünyada incelenmektedir. Kimyasal gübrelerin, bitkiler için gerekli temel besin maddeleri yanýnda, aðýr metalleri ve radyoaktif elementleri içermesi çevre kalitesi için potansiyel bir tehlike oluþturmaktadýr. Fosfatlý gübreler, topraktaki makro (N, P, K, Ca, Mg ve S ) ve mikro (B, Cl, Co, Cu, Fe, Mn, Mo, Ni, Se, Si ve Zn) besin eksikliðini gidermek için kullanýlmaktadýr. Ancak, fosfat kayalarýndan üretilen fosfatlý gübreler, jeolojik orjinlerine göre çeþitli aðýr metalleri (Co, Cu, Fe, Mn, Mo, Ni, Zn) flor ve toksik metaller (As, Al, Cd, Pb ve Hg) ile birlikte radyoaktif elementleri ( 238 U, 226 Ra, 210 Pb ve 210 Po) bünyesinde barýndýrabilmekte ve bu materyallerin küresel taþýnýmýnda potansiyel bir kaynak olarak ele alýnmaktadýr (Sainis et al. 1993). Fosfatlý gübrelerin ve yan ürünlerinin uzun süre topraða uygulanmalarý, topraklarda flor, aðýr metal ve radyoaktif element içeriðini zenginleþtirmekte ve bu materyallerin bitkilerdeki akümülasyonu ile insan besin zincirine girerek ciddi saðlýk riski oluþturabilmektedir. Fosfat kayalarýndaki uranyum konsantrasyonu, ppm arasýnda deðiþmektedir. Dünya fosfat ihtiyacýnýn %85'ini karþýlayan sedimenter tip fosfat kayalarýnda üretilen fosfatlý gübrelerde, 1 kg P 2 O 5 baþýna, 238 U aktivite konsantrasyonu Bq/kg, 226 Ra, 210 Pb ve 210 Po aktivite konsantrasyonu, Bq/kg'dýr. Bu konsantrasyonlar yer kabuðu ortalamasý olan 40Bq/kg ile karþýlaþtýrýldýðýnda oldukça yüksektir (Maiin J et al. 1988). Bu nedenle fosfatlý gübre üretimi ve kullanýmý teknolojik olarak zenginleþmiþ doðal radyoakti-vitenin en önemli kaynaðý olarak gösterilmekte ve radyoekolojik açýdan risk olarak ele alýnmaktadýr. Radyoekoloji bilimi, çevre ile radyoaktivitenin etkileþmesi üzerine kurulmuþ bir bilim dalýdýr ve temel olarak radyoaktivitenin kaynaðý, çevre üzerine etkisi, bitkiler, hayvanlar ve insanlardaki akümülasyonu, radyasyon dozu ve oluþturacaðý radyolojik risk ile ilgilidir. Temel olarak spesifik bir ortam içinde radyonüklitlerin birikimi, hareketi ve taþýnmasý üzerine bilgi edinilerek, insan saðlýðýnýn korunmasý ve çevre kalitesi için geçmiþ, þimdi ve gelecekte var olacak olan kontaminasyon düzeyinin tahmin edilmesi çalýþmalarýnýn tümünü içeren radyoekoloji çalýþmalarý, 50 yýlý aþkýn süredir dünya çapýnda yapýlmaktadýr. Besin zinciri yoluyla insanlarýn maruz kaldýðý içsel doza tarýmsal ürünlerin önemli katkýsý olduðundan, tarým ekosistemleri, radyoekoloji çalýþmalarýnda baþlangýçtan bu yana önemini korumuþtur. Bu doðrultuda sunulan çalýþmada, tarýmsal üretimin sürdürülebilirliði ve gýda güvenliði açýsýndan Küçük Menderes Havzasý tarým topraklarýnda, 226Ra, 232 Th ve 40 K radyonüklit içeriklerinin saptanmasý ve radyoaktivite daðýlým-larýnýn haritalanarak, bölgeye ait radyolojik veri tabaný oluþturulmasý amaçlanmýþtýr. MATERYAL VE METOT Bu çevresel radyoaktivite gözlem programý kapsamýnda, yýllarý arasýnda Küçük Menderes tarýmsal alanlarýnda doðal radyonüklit ( 226 Ra, 232 Th ve 40 K ) aktivite konsantrasyonlarý daðýlýmý incelenmiþ ve bölgeye ait radyolojik veri tabaný oluþturulmuþtur. Bu doðrultuda uygulanan metodoloji aþaðýdaki baþlýklar altýnda toplanmýþtýr. Çalýþma Alaný ve Genel Jeolojik Yapýsý Küçük Menderes Havzasý: Bozdaðlar dan kaynaðýný alarak batýya doðru akan 175 km uzunluðundaki Küçük Menderes'in 6900 km 2 'lik yaðýþ alaný ve 1900 km 2 sulanabilir tarým alaný bulunmaktadýr (Þekil 1). Küçük Menderes Ovasý, Batý Anadolu'da çok geniþ alanda yüzlek veren ve kristalen kayaçlardan yapýlý Menderes Masifi'nin üzerinde açýlmýþ Küçük Menderes Grabeninin Kuaterner tortul dolgusunu oluþturmaktadýr. Küçük Menderes Ovasý'ný çevreleyen ve temel teþkil eden kayaçlar üç ana grup altýnda toplanabilir Menderes Masifi Metamorfitleri -Ýzmir-Ankara Zonuna ait tortul kayaçlar -Neojen yaþlý sedimanter ve volkanik kayaçlardýr (Candan ve ark. 2001). Menderes Masifi Metamorfitleri: Aydýn ve Bozdaðlar'da geniþ alanlarý kapsayan ve Batý Anadolu'daki en yaþlý temeli oluþturan tümüyle kristalen kayaçlardan yapýlý bir komplekstir. Farklý zamanlarda deðiþik koþullarda çoklu metamorfizmaya uðramýþ bu kompleks çok evreli deformasyon sonucu bir nap yýðýný yapýsý kazanmýþtýr. Deðiþik bileþim ve yaþlardaki gnays, þist, fillit ve mermerler bu temeldeki belli baþlý kayaç türlerini oluþturmaktadýr (Candan ve ark. 2001). Ýzmir-Ankara Zonuna ait tortul kayaçlar: Küçük Menderes Ovasý'nýn kuzeybatý kesiminde yüzlek vermektedir. Bugün evrimini tamamlamýþ ve 75

3 Ekoloji Iþýk Camgöz ve Yaprak Þekil 1. Küçük Menderes havzasýnýn jeolojik haritasý. yok olmuþ olan Neotetis Okyanusunun çökelleri ve onun okyanusal kabuðuna ait parçalardan yapýlý bu zon yaklaþýk 65 milyon yýl yaþlý kayalardan yapýlýdýr. Ýzmir-Ankara Zonu ana hatlarý ile filiþ fasiyesinde çökelmiþ tortul kayalar ve onlarýn içerisindeki kireç taþý ve serpantinit bloklarýndan oluþmaktadýr (Erdoðan ve Güngör 1990). Neojen yaþlý sedimanter ve volkanik kayaçlar: Batý Anadolu'daki son on milyon yýllýk genç olaylarla baðlantýlý bu kayaçlar gölsel ortamda çökelmiþ tortul kayaçlar ile karasal kökenli volkanitlerden oluþmaktadýr. Gölsel çökeller alttan üste doðru, çakýl taþý, kum/kil taþý ve kireç taþlarýndan yapýlýdýr. Volkanitler ise baskýn olarak andezit bileþimindedir (Aydar 1998). Toprak Örnekleme Toprak örnekleri, 38º 41' 05'' ve 37º 53' 08'' kuzey enlemleri ile 28º 41' 36'' ve 26º 11' 48'' doðu boylamlarý arasýnda bulunan tarýmsal alanlardan toplanmýþtýr. Bu amaçla, çalýþma havzasý boyunca, 3x3 km'lik karelajlar oluþturularak, sistematik örnekleme noktalarý GPS (global position system) ile belirlenmiþtir. Her bir toprak örneði, birbirinden eþit uzaklýkta ve her biri kendi kareleri içinde olacak þekilde, yüzey gama ölçümleri yapýlarak alýnmýþtýr. Çalýþma altýndaki 105 örnekleme noktasýnýn, insan kaynaklý yapýlardan uzakta ve radyonüklit depozisyonundaki fiziksel taþýnmayý minimize etmek için düz alanlar üzerinde olmasýna özen gösterilmiþtir. Tarýmsal alanlarýn periyodik olarak sürülmesi, radyonüklitlerin toprak profili ve bitki kök derinliði boyunca homojen olarak daðýlmasýný saðlamaktadýr. Bu gözleme paralel olarak, toprak örnekleri yüzeyden pulluk derinliði olan 20 cm'ye kadar alýnmýþtýr. Örnek Hazýrlama Yaþ aðýrlýklarý belirlenen toprak örnekleri, açýk 76 havada birkaç gün býrakýldýktan sonra, sabit aðýrlýða gelene kadar etüvde 105 C'de kurutulmuþ ve nem kayýp oranlarý hesaplanmýþtýr. Toprak örnekleri bitki kökleri ve taþlar uzaklaþtýrýldýktan sonra öðütülerek homojenize edilmiþtir. Gama spektrometrik analiz için 1 L'lik Marinelli kaplara (yoðunluðuna baðlý olarak 1,2-1,65 kg) yerleþtirilen örnekler, 226 Ra ve 222Rn arasýndaki radyoaktif dengenin saðlanmasý ve Compton bölgesinin kararlý hale gelmesi için ölçümlerden önce 4-5 hafta süre ile bekletilmiþtir. Radyonüklit Analizi Gama Spektrometre Sistemi: Ýncelenen örneklerin 226Ra ( 214 Bi, 1764 kev), 232Th ( 208 Tl,2614 kev.) ve 40 K (1461 kev) içeriklerinin saptanmasýnda kullanýlan gama spektrometre sistemi, 184 cc HPGe coaksial dedektör (dedektör verimi: %25, 60 Co'ýn 1.33 MeV gama enerjisi için FWHM: 1.83 kev ve pik/compton oraný: 57:1), Ortec Model-671 spektroskopi amplifikatörü ve Canberra PC bazlý MCA (8K, Wilkinson ADC)' dan oluþmuþ ve 100 mm kurþun ile zýrhlanmýþtýr. Curie (1968) kriterlerine dayalý olarak, gama spektrometre sisteminin s'de ölçebileceði minumum dedekte edilebilen aktiviteler (MDA); 226Ra için 2 Bqkg -1, 232 Th için 1 Bqkg -1 ve 40 K için 4 Bqkg -1 'dýr. Radyometrik sayým hatasý, incelenen toprak örneklerinde % 20'nin altýnda kalmýþtýr. Analitik Kalite Kontrolü: Gama spektrometre sisteminin analitik kalite kontrolü, IAEA ve Amersham kaynaklý standard referans materyallerden, örneklerle benzer matris ve geometride (1 L Marinelli kaplarý için) hazýrlanan standartlar kullanýlarak yapýlmýþtýr. Daðýlýmlarýn Haritalanmasý ve Veri Analizi: Radyoaktivite haritalarý, GIS bilgi sisteminden yararlanýlarak, Surfer 8.0 yazýlýmý ile oluþturulmuþtur. Elde edilen verilerin istatistik analizleri SPSS 11.0 programý ile yapýlmýþtýr. BULGULAR VE TARTIÞMA Sunulan bu geniþ kapsamlý radyolojik gözlem çalýþmasýnda Küçük Menderes Havzasý tarým topraklarýnda radyoaktivite düzeyi saptanmýþ, radyoaktive daðýlýmlarý bölgenin genel jeolojik yapýsý dikkate alýnarak incelenmiþ, doðal radyasyondan kaynaklanan karasal gama doz hýzý hesaplanmýþ ve sonuçlar radyolojik risk açýsýndan deðerlendirilmiþtir. Tarým topraklarýnda doðal radyoaktivite düzeyi Küçük Menderes Havzasý tarým alanlarýnda, sistematik olarak toplanan 105 toprak örneðinde gama

4 Küçük Menders Havzasý Tarým Topraklarýnda Doðal... Ekoloji spektroskopik olarak saptanan doðal radyonüklid( 226 Ra, 232 Th ve 40 K)aktivite konsantras-yonlarýnn, aritmetik ortalamasý, medyaný, geometrik ortalamasý, minimum ve maksimum dðerleri, standart sapmalarýný ve aktivite konsantrasyonlarý deðiþim katsayýsý gama spektroskopik olarak (%CV= Ölçülen aktivite konsantrasyonlarýnýn standart sapmasý/aritmetik ortalama) SPSS 11.0 istatistik programý kullanýlarak derlenmiþtir (Tablo 1). Ayrýca, toprak örneklerinde saptanan doðal radyonüklit ( 226 Ra, 232 Th ve 40 K) aktivite konsantrasyonlarýnýn frekans daðýlýmlarý elde edilerek (Þekil 2-4)bu daðýlýmlarýn normal ve log-normal daðýlým fonksiyonlarý ile uygunluðu tartýþýlmýþtýr. Frekans daðýlýmlarýnýn normal ve log-normal daðýlým fonksiyonlarý ile karþýlaþtýrýlmasýnda, Kolmogorov-Smirnov normalite testi yanýnda kullanýlan daha basit bir yöntem, daðýlýmlarýn aritmetik ortalamasý, medyan ve geometrik ortalamasýnýn karþýlaþtýrýlmasýdýr (Lilliefors 1969). Normal daðýlým fonksiyonunda. aritmetik ortalama ile medyan benzer iken, log-normal daðýlým fonksiyonunda geometrik ortalama ile medyan birbirine benzer olmaktadýr (Blagoeva ve Zikovssky 1995). Bu doðrultuda, normal daðýlýmýn aritmetik ortalama, log-normal daðýlýmlarýn ise medyan deðeri ile ifade edilmesi önerilmektedir. Elde edilen doðal radyonüklit aktivite konsantrasyonlarý daðýlýmlarýna uygulanan Kolmogorov-Smirnov normalite testi ( = 0,05 anlam düzeyinde) ve gözlenen aritmetik ortalama, medyan ve geometrik ortalama deðerlerinin benzer olmasý bu histogramlarýn normal daðýlýma uyduðunu göstermiþtir. Bu anlamda, aktivite daðýlýmlarýný karakterize eden aritmetik ortalamalar; 226 Ra için 33,71 Bqkg -1, 232Th için 31,56 Bqkg -1 ve 40 K için 585,41 Bqkg -1 'dýr. Bu deðerler, son 20 ylda dünyanýn birçok ülkesinde gerçekleþtirilen ve düya nüfusunun %70'ini kapayan ölçüm sonuçlarýna dayalý olarak Yonekra et al. (2000) raporunda topraklar için verilen dünya otalamalarý [ 226 Ra için 35(17-60) Bqkg -1, 232 Th için 30(11-64) Bqkg -1, 40 K için 400( ) Bqkg -1 ] ile karþýlaþtýrýlabilir düzeydedir (Þekil 2-4). Radyoaktivite ve Daðýlýmlarý Küçük Menderes Havzasý tarým topraklarýnda gözlenen doðal radyonüklit ( 226 Ra, 232 Th, 40 K) aktivite konsantrasyonlarý da daðýlýmlarý haritalanmýþtýr (Þekil 5-7). Elde edilen radyoaktivite haritalarýn, genel jeolojik yapý ile olasý iliþkisi dikkate alý- Tablo 1. Küçük Menderes tarým topraklarýnda 226 Ra, 232 Th ve 40 K aktivite konsantrasyonlarý(%cv= / N ort ). Þekil 2. Toprak örneklerinin 40 K aktivite konsantrasyonu frekans daðýlýmlarý. Þekil 3. Toprak örneklerinin 226 Ra aktivite konsantrasyonu frekans daðýlýmlarý. Þekil 4. Toprak örneklerinin 232 Th aktivite konsantrasyonu frekans daðýlýmlarý. 77

5 Ekoloji Iþýk Camgöz ve Yaprak 78 Þekil Ra, aktivite daðýlým haritasý. Þekil K aktivite daðýlým harita. Þekil Th, aktivite daðýlým haritasý. narak incelenmiþtir. Küçük Menderes tarým topraklarýnda ölçülen 226Ra aktivite konsantrasyonlarý daðýlýmýnýn, havzanýn kuzey doðusunda, Kiraz çevresinde yoðunlaþtýðý gözlenmektedir (Þekil 5). Bu bölgede, yüzey topraklarýnda en yüksek 226 Ra aktivite konsantrasyonu 76 Bqkg -1 olarak saptanmýþtýr. 232 Th radyonükliti için oluþturulan daðýlým haritasýnda ise bu radyonüklitin havzanýn batýsýndan doðusuna kadar bir çok alanda artýþlar gösterdiði ve maksimum 51 Bq/kg deðerini aldýðý izlenmektedir. 40K daðýlým haritasýnda ise bu radyonüklitin havza genelinde 600 Bqkg -1 'olduðu ve 1305 Bqkg -1 'a varan deðerler aldýðý gözlenmektedir (Þekil 7). Küçük Menderes çevresinin genelleþtirilmiþ jeoloji haritasý dikkate alýndýðýnda, bölgenin batýda örtü serileri olarak tanýmlanan þist ve mermerlerden yapýlý olduðu, doðuda ise çekirdek serileri olarak adlandýrýlan meta asidik magmatiklerden (gnays) yapýlý olduðu görülmektedir (Dora ve ark. 1994) (Þekil 1). Bu durumda, batýda Tire ve doðuda Kiraz'a kadar benzer kaya türlerine dayalý sade jeolojik yapýsý olan Havzada, sadece Kiraz çevresinde gözlenen 226Ra ve batýda Belevi'den doðuda Kiraz'a kadar birçok noktada yoðunlaþtýðý gözlenen 232 Th ve 40 K daðýlýmlarýný, kaya türleri ve jeolojik yapý ile açýklamak mümkün gözükmemektedir. Sonuç olark, inceleme altýndaki havzada, doðal radyonüklit daðýlýmlarýnda gözlenen ve jeolojik yapý ile iliþkilendirilemeyen bu farklýlýklarýn, yoðun þekilde tarým yapýlan alanda, fosfatlý ve potasyumlu gübre kullanýmýna baðlý olarak geliþtiði görülmektedir. Doðal Radyasyondan Kaynaklanan Karasal Gama Doz Hýzý Açýk alanlarda insanlar, yüzey topraklarýndaki (veya yüzeyi örten diðer tabakalar) radyoaktiviteye dayalý olarak karasal radyasyona maruz kalmaktadýr. Bu doðrultuda, dýþsal gama doz hýzý yüzey topraklarýnýn doðal radyonüklit aktivite konsantrasyonlarýna dayalý olarak hesaplanmaktadýr (Sainis et al. 1993, Yonekra et al. 2000). Bu çalýþmada, Küçük Menderes tarým alanlarýnda doðal radyasyondan kaynaklanan karasal gama doz hýzlarý, yüzey topraklarýnda ölçülen 226 Ra, 232 Th ve 40 K aktivite konsantrasyonlarýndan yararlanýlarak ve Yonekra et al. 2000'de verilen doz dönüþüm katsayýlarý kullanýlarak, aþaðýdaki eþitlik uyarýnca hesaplanmýþtýr D(nGyh -1 )= 0,0417AK ARa+0,604 ATh Bu eþitlikte; ARa, ATh ve AK sýrasý ile topraklarda gözlenen 226 Ra, 232 Th ve 40 K aktivite konsantrasyonlarýdýr (Bq kg -1 ). Tarýmsal alanlarda karasal gama radyasyonuna maruz kalma sonucu tahmin edilen doz hýzlarý verilmiþtir (Tablo 2). Ayrýca bu çizelgeye, son 20 yýlda dünyanýn birçok ülkesinde gerçekleþtirilen ve dünya nüfusunun %70'ini kapsayan alanlarda gözlenen karasal gama doz hýzlarý eklenmiþtir. Ýlgili çizele incelendiðinde tarýmsal alanlarda havada soðurulan karasal gama doz hýzlarý, normal alanlar içi rapor edilen 60 (10-200) ngyh -1 deðerlerini aþmadýð gözlenmektedir. (Tablo 2) (Yonekra et

6 Küçük Menders Havzasý Tarým Topraklarýnda Doðal... Ekoloji al. 2000). Küçük Menderes Havzasýnda insanlarýn maruz kaldýðý ortalama karasal gama doz hýzýna (59 ngyh -1 ), doðal radyonüklitlerin % katkýlarý, hesaplanmýþtýr. Bu daðýlým incelendiðinde, karasal gama doz hýzýna 40 K'ýn % 41, 226 Ra'nýn % 27 ve 232 Th'nin % 32 oranýnda katký yaptýðý gözlenmektedir. Toplam karasal gama doz hýzý içinde 40 K'ýn önemli bir payý olduðunu gösteren bu daðýlým, tarýmsal topraklara potasyum içeren gübrelerin sýklýkla uygulandýðý gözlemini desteklemektedir. Radyolojik Risk Tayini Küçük Menderes Havzasýnda radyolojik veri tabanýnýn oluþturulduðu bu çalýþmada, tarýmsal topraklarda gözlenen ortalama 226 Ra, 232 Th ve 40 K aktivite konsantrasyonlarýna dayalý olarak elde edilen; karasal gama doz hýzý, yýllýk etkin doz eþdeðeri ve radyasyon zarar indeksleri (Anonymous 1982) Raporlarý ile birlikte verilmiþtir (Tablo 3). Topraklardaki doðal radyonüklitler nedeni ile dýþsal maruz kalma (karasal gama radyasyonu) ve içsel maruz kalma ( 222 Rn ve ürünlerinin solunmasý ) ile oluþabilecek, dýþ ve iç radyasyon zarar indeksleri (Anonymous 1982) Raporunda aþaðýdaki þekilde tanýmlanmaktadýr. Tablo 2. Küçük Menderes Havzasýnda karasal gama doz hýzlarý. *Havada Soðurulan Gama Doz Hýzý: Radyasyonla ýþýnlanan materyalin birim kütlesine aktarýlan enerji olarak tanýmlanýr ve SI sistemindeki birimi Gray (1 joule/kg= 1Gy)'dir. Þekil 8. Toplam absorbe edilen doza K, U ve Th'nin rölatif katkýsý. Tablo 3. Küçük Menderes havzasýnýn radyolojik risk açýsýndan deðerlendirilmesi. Bu dozimetrik eþitlikte; ARa, ATh ve AK; sýrasý ile topraklarýn Bqkg-1 olarak içerdiði 226 Ra, 232 Th ve 40K aktivite konsantrasyonlarýdýr. Radyolojik risk açýsýndan tanýmlanan bu iki radyasyon zarar indeksi dýþýnda, havadaki karasal kaynaklardan alýnan yýllýk etkin doz eþdeðeri aþaðýdaki þekilde hesaplanmaktadýr. DE (msvy -1 )= [D( ngyh -1 ) x 0,7 SvGy -1 x 8760 saat/yýl x 0,2] x 10-6 Bu eþitlikte doz dönüþüm katsayýsý 0,7 Sv/Gy ve bina dýþý ortamda maruz kalma faktörü 0,2 olarak alýnmýþtýr (Maiin J et al. 1988, Sainis et al. 1993, Yonekra et al. 2000). Doðal kaynaklardan alýnan yýllýk etkin doz eþdeðeri, dünya ortalamasý 2,4 msv olarak tahmin edilmekte ve karasal gama radyasyonuna dýþsal maruz kalma için yýllýk etkin doz eþdeðeri, 0,07mSv olarak rapor edilmektedir (Maiin J et al. 1988, Sainis et al. 1993, Yonekra et al. 2000). Ayrýca, radyolojik risk açýsýndan, H ex ve H in radyasyon zarar indekslerini <1 olmasý durumunda insanlarýn maruz kaldýðý radyasyon dozunun yýlda 1,5 mgy'i geçmeyeceði tahmin edilmektedir (Anonymous 1982). Bu doðrultuda havzanýn radyolojik risk açýsndan deðerlendirme tablosu incelendiðinde, H ex ve H in radyasyon zarar indekslerinin ve yýllýk etkin doz eþdeðerlerinin, raporlarda verilen sýnýr deðerleri aþmadýðý görülmektedir (Tablo 3) (Maiin J et al. 1988, Sainis et al. 1993, Yonekra et al. 2000). Uygun ekolojik koþullarý ve henüz kirlenmemiþ doðasý ile ülkemiz organik tarým yapmaya oldukça elveriþlidir. Bu anlamda, AB uyum süreci içindeki Türkiye'nin dýþ pazardaki ciddi rekabet sorunu ve iç pazara güvenilir ürün sunmasý ekolojik tarým ile baþarýlacaktýr. Üretimde sentetik girdi ve ilaç kullanmayan, üretiminden tüketimine kadar her aþamasý 79

7 Ekoloji Iþýk Camgöz ve Yaprak kontrollü olan ve elde edilen ürünün sertifikalandýðý bu tarýmsal üretim modeli, dünya üzerinde 120 ülkede ve 24.1 milyon hektar alanda ve iþletmede yapýlmaktadýr. AB ülkelerinde yýllarý arasýnda, toplam alanýn %40'ýnýn organik tarýma çevrilmesi planlanmaktadýr. Ege Bölgesi, ha. organik bitkisel üretim alaný ile Türkiye genelindeki organik tarým faaliyetlerinde (%32,83) dikkat çekmektedir (Anonymous 2006). Bu doðrultuda zirai ekosistem kalitesinin belirlenmesine yönelik, tarým topraklarýnda doðal radyasyon seviyesinin saptandýðý ve radyolojik risk açýsýndan deðerlendirildiði bu çalýþma, tarýmsal üretimin sürdürülebilirliði ve gýda güvenliði açýsýndan Ege Bölgesinin organik tarým potansiyeline üzerine Küçük Menderes Havzasý tarýmsal alanlarýnda -ekosistem kalitesi ve insan saðlýðýna yönelik "Koruma", -gelecekte herhangi bir radyoaktif kirlilik deðiþiminin deðerlendirilmesine ve izlenmesine yönelik "Kontrol" ve -radyonüklitlerin topraktan -biyolojik sisteme hareketi ile ilgili radyoekolojik bilgi üretmeye yönelik araþtýrma imkanlarýný saðlayan önemli bir veri tabaný oluþturmuþtur. KAYNAKLAR Anonymous (2004) Türkiye'de tarýmsal yapý ve istihdam raporu. Devlet Ýstatistik Enstitüsü (DÝE), Ankara. Anonymous (2006) TR3 Ege Bölgesi tarým master planý raporu. T.C. Tarým ve Köy Ýþleri Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý, Ankara. Anonymous (1982) UNSCEAR Report, Sources, Effects and Risks of Ionizing Radiation. Aydar E (1998) Early Miocene to Quaternary evolution of volcanism and the basin formation in western Anatolia: a review. Journal of Volcanology and Geothermal Research 85, Blagoeva R and Zikovsky L (1995)Geographic and Vertical Distribution of Cs-137 in Soils in Canada. Journal of Environmental Radioactivity 27, 3, Candan O, Dora Ö, Oberhänsli R, Çetinkaplan M, Partzsch JH, Warkus FC, Dürr S (2001) Pan- African high-pressure metamorphism in the Precambrian basement of the Menderes Massif, Western Anatolia, Turkey. International Journal of Earth Sciences 89, 4, Curie LA (1968) Limits for Qualitative Detection and Quantitative Determination. Analytical Chemistry 40, 3, Dora OÖ, Candan O, Kun N, Akal C (1994) Menderes Masifi'nin Metamorfik Evrimi ve Orta Kesiminin (Ödemiþ-Kiraz Asmasifi) 1/ Ölçekli Jeoloji Haritasýnýn Yapýlmasý. TÜBÝTAK Proje No: TBAG-937, Ankara. Erdoðan B ve Güngör T (1990) Stratigraphic Features and Tectonic Evolution of the Ýzmir-Ankara Zone in the Region between Ýzmir and Seferihisar. Türkiye Petrol Jeologlarý Dernegi Bülteni 2, Lilliefors HW (1969) On the Kolmogorow-Smirnov Test for the Exponential Distribution with Mean Unknown. Journal of the American Statistical Association 64, 325, Maiin J, Gentner N, Pan Z (1988) Sources, effects and risks of ýonizing radiation. United Nations Scientific Committee on the Effect of Atomic Radiation (UNSCEAR),United Nations, New York. Sainis K, Burns P, Metter F, Holm LE (1993) Exposure from naturel sources of radiation. United Nations Scientific Committee on the Effect of Atomic Radiation (UNSCEAR),United Nations, New York. Yonekra Y, Pinillos Ashton L, Holm LE (2000)Sources, effects and risks of ýonizing radiation. United Nations Scientific Committee on the Effect of Atomic Radiation (UNSCEAR), United Nations, New York. 80

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Rukiye Çakır 1 ve Özlem Karadeniz 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Fizik Anabilim Dalı, İzmir;

Detaylı

ADANA İLİ VE ÇEVRESİNİN ÇEVRESEL DOĞAL RADYOAKTİVİTESİNİN SAPTANMASI VE DOĞAL RADYASYONLARIN YILLIK ETKİN DOZ EŞDEĞERİNİN BULUNMASI 1

ADANA İLİ VE ÇEVRESİNİN ÇEVRESEL DOĞAL RADYOAKTİVİTESİNİN SAPTANMASI VE DOĞAL RADYASYONLARIN YILLIK ETKİN DOZ EŞDEĞERİNİN BULUNMASI 1 ADANA İLİ VE ÇEVRESİNİN ÇEVRESEL DOĞAL RADYOAKTİVİTESİNİN SAPTANMASI VE DOĞAL RADYASYONLARIN YILLIK ETKİN DOZ EŞDEĞERİNİN BULUNMASI 1 Determination Of Enviromental Natural Radioactivity Of Adana And The

Detaylı

İzmir-Urla Bölgesi Tarım Topraklarında Doğal Radyoaktivitenin Belirlenmesi

İzmir-Urla Bölgesi Tarım Topraklarında Doğal Radyoaktivitenin Belirlenmesi Türkiye de Tarımsal Yayım Sisteminde Çoğulcu Yapının Bir Görünümü Araştırma Makalesi (Research Article) Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 2016, 53 (2):189-193 ISSN 1018 8851 Müslim Murat SAÇ Kıvanç EKİN İzmir-Urla

Detaylı

Sigara tütününün doğal ve yapay radyoaktivitesinin belirlenmesi. Determination of the natural and artificial radioactivity of the tobacco

Sigara tütününün doğal ve yapay radyoaktivitesinin belirlenmesi. Determination of the natural and artificial radioactivity of the tobacco SAÜ Fen Bil Der 20. Cilt, 3. Sayı, s. 559-563, 2016 Sigara tütününün doğal ve yapay radyoaktivitesinin Yusuf Ağuş * 28.06.2016 Geliş/Received, 04.08.2016 Kabul/Accepted doi: 10.16984/saufenbilder.978 ÖZ

Detaylı

ISSN : 1308-7231 iskender@fef.sdu.edu.tr 2010 www.newwsa.com Isparta-Turkey BAZI MERMER ÖRNEKLERİNDE DOĞAL RADYOAKTİVİTE

ISSN : 1308-7231 iskender@fef.sdu.edu.tr 2010 www.newwsa.com Isparta-Turkey BAZI MERMER ÖRNEKLERİNDE DOĞAL RADYOAKTİVİTE ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Article Number: 1A0243 Kadir Gunoglu Betul Mavi ENGINEERING SCIENCES İskender Akkurt Received: May 2011 Suleyman Demirel

Detaylı

TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU TEKNİK RAPOR

TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU TEKNİK RAPOR TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU TEKNİK RAPOR TÜRKİYE'DEKİ ÇEVRE RADYOAKTİVİTESİNİN İZLENMESİ, 2010 2011 TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU 2690 sayılı kanun ile kurulmuş olan Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun ana

Detaylı

İYONLAŞTIRICI RADYASYON BULUNAN İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ

İYONLAŞTIRICI RADYASYON BULUNAN İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ İYONLAŞTIRICI RADYASYON BULUNAN İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ Dr. Sibel TÜRKEŞ YILMAZ İçerik Türkiye de Radyasyon Kaynakları Radyasyona Maruz Kalma Çeşitleri Temel Güvenlik Standartları Doz Sınırları

Detaylı

Karadeniz Teknik üniversitesi, Fen Fakültesi, Trabzon

Karadeniz Teknik üniversitesi, Fen Fakültesi, Trabzon GÜFBED/GUSTIJ (2015) 5 (1): 24-33 Research/Araştırma Gümüşhane İli Çevresinde Toplanan ve Karayosunu Örneklerinde Doğal ( 226 Ra, 232 Th ve 40 K) ve Yapay ( 137 Cs) Radyoaktivite Konsantrasyonlarının Belirlenmesi

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

MENEMEN (ÝZMÝR) OVASI SU VE TOPRAKLARINDA RADYOAKTÝVÝTE ARAÞTIRMASI VE AÐIR METAL KÝRLÝLÝÐÝ

MENEMEN (ÝZMÝR) OVASI SU VE TOPRAKLARINDA RADYOAKTÝVÝTE ARAÞTIRMASI VE AÐIR METAL KÝRLÝLÝÐÝ Cilt: 9 Sayý: 35 (2000), 26-30 MENEMEN (ÝZMÝR) OVASI SU VE TOPRAKLARINDA RADYOAKTÝVÝTE ARAÞTIRMASI VE AÐIR METAL KÝRLÝLÝÐÝ Mustafa BAKAÇ Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eðitim Fakültesi, Fizik Bölümü, ÝZMÝR

Detaylı

KAPALI ORTAMLARDA RADON GAZI

KAPALI ORTAMLARDA RADON GAZI KAPALI ORTAMLARDA RADON GAZI 2012 Teknik Rapor 2012/3 Adres : Tel : +90(312) 295 87 00 Fax : +90(312) 287 87 61 Web : www.taek.gov.tr insanlar ; na, n ve 8 k ortalama radyasyon dozuna lar. G gelmektedir.

Detaylı

TRAKYA BÖLGESİNDE DOĞAL VE YAPAY RADYONÜKLİDLERİN BİYOİNDİKATÖR ORGANİZMALARLA İZLENMESİ

TRAKYA BÖLGESİNDE DOĞAL VE YAPAY RADYONÜKLİDLERİN BİYOİNDİKATÖR ORGANİZMALARLA İZLENMESİ X. Ulusal Nükleer Bilimler ve Teknolojileri Kongresi, 6-9 Ekim 2009,187-1 ^ ^ ^ ^ ^ ^ M.Belivermiş TRAKYA BÖLGESİNDE DOĞAL VE YAPAY RADYONÜKLİDLERİN BİYOİNDİKATÖR ORGANİZMALARLA İZLENMESİ Murat Belivermiş,

Detaylı

Mersin Ýlinde Tarýmsal Alanlarda Kullanýlan Kimyasallarýn Su Kalitesi Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi

Mersin Ýlinde Tarýmsal Alanlarda Kullanýlan Kimyasallarýn Su Kalitesi Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi Ekoloji 17, 68, 54-58 (2008) ARAÞTIRMA NOTU Mersin Ýlinde Tarýmsal Alanlarda Kullanýlan Kimyasallarýn Su Kalitesi Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi Halil KUMBUR, Havva Duygu ÖZSOY*, Zafer ÖZER Mersin Üniversitesi

Detaylı

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA Dr. Sibel TÜRKEŞ YILMAZ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi sibel.turkes@taek.gov.tr İçerik Türkiye Atom Enerjisi Kurumu

Detaylı

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey Bu makale, 2008. Uluslararası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Sempozyumu Kitabı (Editör: Dr. Eşref Atabey), ISBN: 978-975-7946-33-5, Sayfa: 69-72 yayımlanmıştır. Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in

Detaylı

Arýtma Tesisi Çamurlarýndan Piroliz ile Elde Edilen Adsorbentlerin Tekstil Atýk Sularýndan KOI ve Renk Giderimi için Kullanýmýnýn Araþtýrýlmasý

Arýtma Tesisi Çamurlarýndan Piroliz ile Elde Edilen Adsorbentlerin Tekstil Atýk Sularýndan KOI ve Renk Giderimi için Kullanýmýnýn Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA NOTU Ekoloji 16, 64, 43-48 2007 Arýtma Tesisi Çamurlarýndan Piroliz ile Elde Edilen Adsorbentlerin Tekstil Atýk Sularýndan KOI ve Renk Giderimi için Kullanýmýnýn Araþtýrýlmasý Serdar AYDIN, Sinan

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor Türkiye'nin insanlarý, mevcut saðlýk düzeyini hak etmiyor. Saðlýk hizmetleri için ayrýlan kaynaklarýn yetersizliði, kamunun önemli oranda saðlýk

Detaylı

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA Dr. Sibel TÜRKEŞ YILMAZ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi sibel.turkes@taek.gov.tr İçerik Türkiye Atom Enerjisi Kurumu

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

Ýzmit Endüstriyel Ve Evsel Atýksu Arýtma. Tesisi Atýklarýnýn Konvansiyonel Karakterizasyonu Ve Deðerlendirilmesi

Ýzmit Endüstriyel Ve Evsel Atýksu Arýtma. Tesisi Atýklarýnýn Konvansiyonel Karakterizasyonu Ve Deðerlendirilmesi 14, 54, 7-12 25 Ýzmit Endüstriyel Ve Evsel Atýksu Arýtma Tesisi Atýklarýnýn Konvansiyonel Karakterizasyonu Ve Deðerlendirilmesi Ayla ARSLAN, Savaþ AYBERK Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

Betül Mavi 1 ENGINEERING SCIENCES İskender Akkurt 2 Received: May 2011 Amasya University 1 Accepted: October 2011 Suleyman Demirel University 2

Betül Mavi 1 ENGINEERING SCIENCES İskender Akkurt 2 Received: May 2011 Amasya University 1 Accepted: October 2011 Suleyman Demirel University 2 ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Article Number: 1A0226 Betül Mavi 1 ENGINEERING SCIENCES İskender Akkurt 2 Received: May 2011 Amasya University 1 Accepted:

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması

İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması Öğr.Gör. Türkan ÖZBAY Doç. Dr. Özlem KARADENİZ Prof.Dr. Hatice DURAK Genel Bilgiler Çalışmanın Amacı

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER Dünya üzerinde çay bitkisi, Kuzey yarımkürede yaklaşık 42 0 enlem

Detaylı

Antalya Ýli Sera Sebze Yetiºtiriciliðinde Modern ve Geleneksel Sera ݺletmelerinin Kýyaslanmasý

Antalya Ýli Sera Sebze Yetiºtiriciliðinde Modern ve Geleneksel Sera ݺletmelerinin Kýyaslanmasý Antalya Ýli Sera Sebze Yetiºtiriciliðinde Modern ve Geleneksel Sera ݺletmelerinin Kýyaslanmasý Murad ÇANAKCI (1), Ýbrahim AKINCI (2) (1) Batý Akdeniz Tarýmsal Araºtýrma Enstitüsü Müdürlüðü, Antalya (2)

Detaylı

ISO 9001 CERTON N.008/02. SAIT Abrasivi S.p.A.

ISO 9001 CERTON N.008/02. SAIT Abrasivi S.p.A. C TIFIE D ER ISO 9001 CERTON N.008/02 SAIT Abrasivi S.p.A. 1953 yýlýnda kurulmuþ olan SAIT ABRASIVI, üstün kaliteli aþýndýrýcý imalatýnda lider firmadýr. Torino fabrikasý ve Piozzo Fabrikasý tamamen otomatik

Detaylı

FEN BÝLÝMLERÝ. TEOG-2 DE % 100 isabet

FEN BÝLÝMLERÝ. TEOG-2 DE % 100 isabet TEOG-2 DE % 1 isabet 1. Geyik Aslan Ot Fare ýlan Atmaca Doðal bir ekosistemde enerji aktarýmý þekildeki gibi gösterilmiþtir. Buna göre, aþaðýdaki açýklamalardan hangisi yanlýþtýr? Aslan ile yýlan 2. dereceden

Detaylı

DOĞAL TAŞLARIN TÜRKİYE MADENCİLİĞİNDEKİ ÖNEMİ VE MTA DOĞAL TAŞ LABORATUVARLARI

DOĞAL TAŞLARIN TÜRKİYE MADENCİLİĞİNDEKİ ÖNEMİ VE MTA DOĞAL TAŞ LABORATUVARLARI DOĞAL TAŞLARIN TÜRKİYE MADENCİLİĞİNDEKİ ÖNEMİ VE MTA DOĞAL TAŞ LABORATUVARLARI Mehmet ULUSOY* ÖZET Ülkemizin 2013 yılı ihracatı 151,7 milyar dolar, madencilik sektörünün payı ise 5,04 milyar dolar ile

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Ayşe Gülbin ÖZGER CEYHAN, YUMURTALIK VE POZANTI BÖLGELERİNİN DOĞAL RADYOAKTİVİTE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ FİZİK ANABİLİM DALI ADANA, 2005

Detaylı

Fosfat Kayasý, Fosforik Asit Ve Fosforlu Gübrelerdeki Toksik Aðýr Metal (Cd, Pb, Ni, As) Konsantrasyonu

Fosfat Kayasý, Fosforik Asit Ve Fosforlu Gübrelerdeki Toksik Aðýr Metal (Cd, Pb, Ni, As) Konsantrasyonu 14, 55, 1-5 2005 Fosfat Kayasý, Fosforik Asit Ve Fosforlu Gübrelerdeki Toksik Aðýr Metal (Cd, Pb, Ni, As) Konsantrasyonu Nurcan KÖLELÝ, Çetin KANTAR Mersin Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliði

Detaylı

Ýnsan Saçýnda Bulunan (Manisa Ýlinin Üç Farklý Yerleþim Bölgesinde) Bazý Aðýr Metallerin ICP-OES Yöntemi ile Tayini

Ýnsan Saçýnda Bulunan (Manisa Ýlinin Üç Farklý Yerleþim Bölgesinde) Bazý Aðýr Metallerin ICP-OES Yöntemi ile Tayini Ekoloji 19, 73, 71-75 (2009) ARAÞTIRMA NOTU Ýnsan Saçýnda Bulunan (Manisa Ýlinin Üç Farklý Yerleþim Bölgesinde) Bazý Aðýr Metallerin ICP-OES Yöntemi ile Tayini Ali ÇELÝK 1, Yüksel ABALI 1, Gökhan EDGÜNLÜ

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Ekoloji Cilt: 13 Sayý: 49 25-30, 2003 Halil KUMBUR, Havva Duygu ÖZSOY, Zafer ÖZER Mersin Üniversitesi

Detaylı

EÞÝTSÝZLÝKLER. I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik. Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik

EÞÝTSÝZLÝKLER. I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik. Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik l l l EÞÝTSÝZLÝKLER I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik Çift ve Tek Katlý Kök, Üslü ve Mutlak Deðerlik Eþitsizlik l Alýþtýrma 1 l Eþitsizlik

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi 10 Faaliyet Raporu Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi Ýçindekiler Yönetim ve Denetim Kurulu Temettü Politikasý Risk Yönetim Politikalarý Genel Kurul Tarihine Kadar Meydana

Detaylı

Termal Sularýn Radyoaktivite ve Kimyasal Ýçeriklerinin Ýncelenmesi; Ýzmir, Seferihisar Bölgesi Örneði

Termal Sularýn Radyoaktivite ve Kimyasal Ýçeriklerinin Ýncelenmesi; Ýzmir, Seferihisar Bölgesi Örneði Ekoloji 19, 76, 78-87 (2010) doi: 10.5053/ekoloji.2010.769 Termal Sularýn Radyoaktivite ve Kimyasal Ýçeriklerinin Ýncelenmesi; Ýzmir, Seferihisar Bölgesi Örneði Berkay CAMGÖZ 1*, Müslim Murat SAÇ 1, Mustafa

Detaylı

Kafes Sisteminde Gübrenin Uzaklaþtýrýlmasý ve Yönetimi. Manure Management and Removal at Cage System

Kafes Sisteminde Gübrenin Uzaklaþtýrýlmasý ve Yönetimi. Manure Management and Removal at Cage System 5 Kafes Sisteminde Gübrenin Uzaklaþtýrýlmasý ve Yönetimi Ömer CAMCI 1 Musa SARICA 2 Ahmet ÞEKEROÐLU ÖZET: Kafes Tavukçuluðunda gübrenin kýsa zamanda ve saðlýklý bir þekilde kümesten uzaklaþtýrýlmasý hayvan

Detaylı

hkm Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi 2007/1 Sayý 96 www.hkmo.org.tr Kanser Vakalarýnýn Coðrafi Bilgi Sistemleri ile Ýrdelenmesi: Trabzon Örneði Ebru ÇOLAK 1, Tahsin YOMRALIOÐLU 2 Özet

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

Bursa Ýlinde Nilüfer-Ayvalý Deresiyle Sulanan ve Sulanmayan Tarým Topraklarýnýn Bazý Kimyasal Özellikleri

Bursa Ýlinde Nilüfer-Ayvalý Deresiyle Sulanan ve Sulanmayan Tarým Topraklarýnýn Bazý Kimyasal Özellikleri 13, 51, 33-38 2004 Bursa Ýlinde Nilüfer-Ayvalý Deresiyle Sulanan ve Sulanmayan Tarým Topraklarýnýn Bazý Kimyasal Özellikleri Fatma Olcay KOCAER, Hüseyin Savaþ BAÞKAYA Uludað Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlýk

Detaylı

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır.

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Giriş Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Bu özellikteki elementlere radyoaktif element denir. Doğada bulunan kayaçlar farklı oranlarda radyoaktif

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Amasya Üzümü Beslenme Problemlerinin Tespiti Üzerine Bir Araþtýrma

Amasya Üzümü Beslenme Problemlerinin Tespiti Üzerine Bir Araþtýrma Doç. Dr. N. Mücellâ MÜFTÜOÐLU - Yrd. Doç. Dr. Tuncay DEMÝRER ARAÞTIRMA MAKALESÝ Amasya Üzümü Beslenme Problemlerinin Tespiti Üzerine Bir Araþtýrma Cilt: 10 Sayý: 39 (2001), 7-12 Arþ. Gör. Fadime ATEÞ -

Detaylı

Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1

Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1 GÝRݪ BAZI ÜZÜMSÜ MEYVELERÝN (Frenküzümü, Ahududu, Böðürtlen ve Nar) EKOLOJÝK YETݪTÝRÝCÝLÝÐE UYGUNLUÐU Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1 Dünyada artan çevre kirliliði ve yarattýðý

Detaylı

ÜLKEMİZDE ÜRETİLEN VE AMERİKA - UZAK DOĞU PAZARLARINDA İLGİ GÖREN BAZI DOĞAL TAŞLARIN RADYOAKTİVİTE ÖZELLİKLERİ

ÜLKEMİZDE ÜRETİLEN VE AMERİKA - UZAK DOĞU PAZARLARINDA İLGİ GÖREN BAZI DOĞAL TAŞLARIN RADYOAKTİVİTE ÖZELLİKLERİ TÜRKİYE IV. MERMER SEMPOZYUMU (MERSEM^OO.I) BİLDİRİLER KİTABI 18-19 Aralık 2003 ÜLKEMİZDE ÜRETİLEN VE AMERİKA - UZAK DOĞU PAZARLARINDA İLGİ GÖREN BAZI DOĞAL TAŞLARIN RADYOAKTİVİTE ÖZELLİKLERİ Ferah TÜRKMEN*.

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7 TEST 8 Ünite Sonu Testi 1. 40 m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 2. A noktasýndan harekete baþlayan üç atletten Sema I yolunu, Esra II yolunu, Duygu ise III yolunu kullanarak eþit sürede B noktasýna

Detaylı

DOĞAL GAZ KULLANIMIYLA MARUZ KALINAN RADYOAKTİVİTE ((Doğal gazın bileşimi, kaynağına göre değişir)

DOĞAL GAZ KULLANIMIYLA MARUZ KALINAN RADYOAKTİVİTE ((Doğal gazın bileşimi, kaynağına göre değişir) DOĞAL GAZ KULLANIMIYLA MARUZ KALINAN RADYOAKTİVİTE ((Doğal gazın bileşimi, kaynağına göre değişir) Hidrokarbonlar % 80-99 Metan (CH 4 ) Etan (C 2 H 6 ) (Azalan Propan (C 3 H 8 ) Konsantras Bütan (C 4 H

Detaylı

Üsküdar Ýlçesi Açýk Yeþil Alan Durumunun Ýrdelenmesi

Üsküdar Ýlçesi Açýk Yeþil Alan Durumunun Ýrdelenmesi Üsküdar Ýlçesi Açýk Yeþil Alan Durumunun Ýrdelenmesi 13, 52, 38-44 2004 Yýldýz AKSOY Bahçeþehir Üniversitesi, Mimarlýk Fakültesi, Ýç Mimarlýk ve Çevre Tasarýmý Bölümü, ÝSTANBUL Özet Üsküdar Ýlçesi yeþil

Detaylı

Gaziantep Ýlinde Organize Sanayi Bölgesi Atýk Sularý Ýle Sulanan Bazý Tarým Bitkilerinde Kurþun (Pb) Miktarlarýnýn Belirlenmesi

Gaziantep Ýlinde Organize Sanayi Bölgesi Atýk Sularý Ýle Sulanan Bazý Tarým Bitkilerinde Kurþun (Pb) Miktarlarýnýn Belirlenmesi Ekoloji 19, 75, 41-48 (2010) doi: 10.5053/ekoloji.2010.756 Gaziantep Ýlinde Organize Sanayi Bölgesi Atýk Sularý Ýle Sulanan Bazý Tarým Bitkilerinde Kurþun (Pb) Miktarlarýnýn Belirlenmesi Feyza Nur KAFADAR

Detaylı

RADYONÜKLİTLERİN KİMYASI VE ANALİZİ

RADYONÜKLİTLERİN KİMYASI VE ANALİZİ RADYONÜKLİTLERİN KİMYASI VE ANALİZİ 6. ALKALİ TOPRAK METALLERİN RADYOKİMYASI Doç. Dr. Gaye Çakal ALKALİ TOPRAK METALLERİN RADYOKİMYASI 1. ALKALİ TOPRAK METALLERİN EN ÖNEMLİ RADYONÜKLİTLERİ 2. ALKALİ TOPRAK

Detaylı

Mobile Batman Üniversitesi Batı Raman Kampüsü Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Batman

Mobile Batman Üniversitesi Batı Raman Kampüsü Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Batman Sorumlu Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Mahmut AYDIN İletişim:aydinm135@gmail.com, Mobile.05357236743 Batman Üniversitesi Batı Raman Kampüsü Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Batman Taşınabilir Enerji

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIÐI ÇED ve Planlama Genel Müdürlüðü Çevre Envanteri Dairesi Baþkanlýðý ÇEVRESEL GÖSTERGELER 2009 Veri Deðerlendirme Þube Müdürlüðü Ankara-2010 Hazýrlayanlar Tuncay DEMÝR Ýbrahim

Detaylı

2014 YILINDA UYGULANACAK ÜCRET TARİFELERİ İÇİNDEKİLER

2014 YILINDA UYGULANACAK ÜCRET TARİFELERİ İÇİNDEKİLER NDA UYGULANACAK ÜCRET TARİFELERİ İÇİNDEKİLER SIRA NO TARİFENİN NEV'İ KARAR NO KARAR TARİHİ SAYFA NO 1 ANADOLU YAKASI PARK VE BAHÇELER MÜDÜRLÜĞÜ 1 Ağaç Budama Bedeli 1.1 Ağaç Budama Ücreti 2 Ağaç Kesim

Detaylı

Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi. Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK

Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi. Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK 2 3 4 Termolüminesans (TL) Tekniği TL Tekniği ile Tarihlendirme

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 4 puanlýk sorular 1. Dünyanýn en büyük dairesel pizzasý 128 parçaya bölünecektir. Her bir kesim tam bir çap olacaðýna göre kaç tane kesim yapmak gerekmektedir? A) 7 B) 64 C) 127 D) 128 E) 256 2. Ali'nin

Detaylı

KIZILCAHAMAM BÖLGESÝNÝN YERBÝLÝMSEL ÖZELLÝKLERÝ Arazi yapýsý ve yerþekilleri Soðuksu Milli Parký ve civarý, az engebeli

KIZILCAHAMAM BÖLGESÝNÝN YERBÝLÝMSEL ÖZELLÝKLERÝ Arazi yapýsý ve yerþekilleri Soðuksu Milli Parký ve civarý, az engebeli KIZILCAHAMAM BÖLGESÝNÝN YERBÝLÝMSEL ÖZELLÝKLERÝ Arazi yapýsý ve yerþekilleri Soðuksu Milli Parký ve civarý, az engebeli iç Anadolu platosundan daðlýk oluk/çöküntüdür. Ýstanbul-Samsun otoyolu yak- Anadolu

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim Matematik 1. Fasikül ÜNÝTE 1 Geometriye Yolculuk ... ÜNÝTE 1 Geometriye Y olculuk Çevremizdeki Geometri E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim E E E E E Üçgenler

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

4. f(x) = x 3 3ax 2 + 2x 1 fonksiyonunda f ý (x) in < x < için f(x) azalan bir fonksiyon olduðuna

4. f(x) = x 3 3ax 2 + 2x 1 fonksiyonunda f ý (x) in < x < için f(x) azalan bir fonksiyon olduðuna Artan - Azalan Fonksionlar Ma. Min. ve Dönüm Noktalarý ÖSYM SORULARI. Aþaðýdaki fonksionlardan hangisi daima artandýr? A) + = B) = C) = ( ) + D) = E) = + (97). f() = a + fonksionunda f ý () in erel (baðýl)

Detaylı

KONUTLARDA RADON KONSANTRASYON DEĞERLERİNİN YAPI BİYOLOJİSİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

KONUTLARDA RADON KONSANTRASYON DEĞERLERİNİN YAPI BİYOLOJİSİ AÇISINDAN İNCELENMESİ _ 397 KONUTLARDA RADON KONSANTRASYON DEĞERLERİNİN YAPI BİYOLOJİSİ AÇISINDAN İNCELENMESİ Nilgün ÇELEBİ ÖZET Yerkabuğunda bulunan çok uzun yarı ömürlü doğal radyoaktif kaynakların ve bunların bozunma ürünlerinin

Detaylı

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü

LOGO. Doç. Dr. Esin SUZER. Prof. Dr. Aynur KONTAŞ. Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü LOGO Doç. Dr. Esin SUZER Prof. Dr. Aynur KONTAŞ Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Deniz Kimyası Bölümü Deniz Kirliliği İnsan kaynaklı ya da doğal etkiler sonucu ortaya çıkan,

Detaylı

Ýçel de Gýda Sanayii Sektöründe Çevre Bilincinin Araþtýrýlmasý

Ýçel de Gýda Sanayii Sektöründe Çevre Bilincinin Araþtýrýlmasý Cilt: 11 Sayý: 42 (22), 3-35 GÝRÝÞ Yoðun tarýmsal üretimin yapýldýðý Ýçel'de gýda sanayi sektörü, ilk üç sýrada yer alan önemli sektörlerden biridir. Ancak, iþgücü ve sermaye üretkenliði yönünden Türkiye

Detaylı

Gediz Nehri Aþaðý Gediz Havzasý'ndan Alýnan Su ve Sediment Örneklerinde Bazý Kirlilik Parametrelerinin Ýncelenmesi

Gediz Nehri Aþaðý Gediz Havzasý'ndan Alýnan Su ve Sediment Örneklerinde Bazý Kirlilik Parametrelerinin Ýncelenmesi Ekoloji 20, 78, 48-52 (2011) doi: 10.5053/ekoloji.2011.788 ARAÞTIRMA NOTU Gediz Nehri Aþaðý Gediz Havzasý'ndan Alýnan Su ve Sediment Örneklerinde Bazý Kirlilik Parametrelerinin Ýncelenmesi Özge ÖNER *,

Detaylı

rm o f t a l ip j o l o n ek gýda T a d ý G m için ya þ a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJÝ PLATFORMU y a þ a m i ç i n g ý d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gýda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halký gýda

Detaylı

Trabzon Þehri Katý Atýk Toplama Ýþleminin Coðrafi Bilgi Sistemi (CBS) Destekli Optimizasyonu Ýçin Bir Uygulama

Trabzon Þehri Katý Atýk Toplama Ýþleminin Coðrafi Bilgi Sistemi (CBS) Destekli Optimizasyonu Ýçin Bir Uygulama 14, 54, 1-6 2005 Trabzon Þehri Katý Atýk Toplama Ýþleminin Coðrafi Bilgi Sistemi (CBS) Destekli Optimizasyonu Ýçin Bir Uygulama Ömer APAYDIN Yýldýz Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliði Bölümü 34349,

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

Sivas Kent Merkezindeki Çevresel Gürültü Kirliliðinin Araþtýrýlmasý

Sivas Kent Merkezindeki Çevresel Gürültü Kirliliðinin Araþtýrýlmasý Ekoloji 18, 69, 75-80 (2008) Sivas Kent Merkezindeki Çevresel Gürültü Kirliliðinin Araþtýrýlmasý Fuat ÖZYONAR 1 *, Ýbrahim PEKER 2 1Cumhuriyet Üniversitesi, Çevre Mühendisliði Bölümü, 58140 Sivas-TÜRKÝYE

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU T.C. AYDIN BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ SU VE KANALÝZASYON ÝDARESÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ TEMMUZ 215-1 215 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU KURUMSAL MALÝ DURUM VE BEKLENTÝLER RAPORU SUNUÞ 518 Sayýlý Kamu

Detaylı

OTEKOLOJİ TOPRAK FAKTÖRLERİ

OTEKOLOJİ TOPRAK FAKTÖRLERİ OTEKOLOJİ TOPRAK FAKTÖRLERİ - Kayaların ayrışması + organik maddeler - Su ve hava içerir - Bitki ve hayvanlar barındırır - Mineral maddeler TOPRAKLARI OLUŞTURAN ANA MATERYAL TİPLERİ - Toprak tipi-ana materyalin

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

POMZANIN ÝZOLE MONOLÝTÝK MALZEME ÝMALÝNDE KULLANILMASI

POMZANIN ÝZOLE MONOLÝTÝK MALZEME ÝMALÝNDE KULLANILMASI MTA Dergisi 129, 89-96, 2004 POMZANIN ÝZOLE MONOLÝTÝK MALZEME ÝMALÝNDE KULLANILMASI Günnur ULUSOY* ÖZ.- Bu çalýþmada; Pomza, genleþtirilmiþ perlit ve diyatomit ile portland çimentosu içeren monolitik refrakter

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

Sunan: Ahmet Börüban Makina Mühendisi, Şirket Müdürü

Sunan: Ahmet Börüban Makina Mühendisi, Şirket Müdürü Sunan: Ahmet Börüban Makina Mühendisi, Şirket Müdürü KARE Mühendislik Çevre Teknolojileri Sanayi ve Tic. A.Ş. A.O.S.B. 23. Cadde no:28 ADANA /TURKEY Tel: +90 322 394 4464 E-mail: ahmet48@yahoo.com Web:www.kareeng.com

Detaylı

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP 520 Profesyonellik detaylarda gizli... Kolay ve pratik kalýp deðiþimi için tasarlanmýþ açýlýr makina gövdesi, kalýp deðiþtirme için gereken zamaný kýsaltmaktadýr.

Detaylı

TÜRKİYE TAŞKÖMÜRÜ KURUMU (TTK) YERALTI MADEN OCAKLARINDA RADON GAZI YAYILIMININ İNCELENMESİ

TÜRKİYE TAŞKÖMÜRÜ KURUMU (TTK) YERALTI MADEN OCAKLARINDA RADON GAZI YAYILIMININ İNCELENMESİ Türkiye 14 Komur Kongresi Bıldırıleı Kitabı 02-04 Haziran 2004 Zonguldak, Türkiye Proceedings of the 14 th Turkey Coal Congress, June 02-04,2004, Zonguldak, Turkey TÜRKİYE TAŞKÖMÜRÜ KURUMU (TTK) YERALTI

Detaylı

TEKNİK RAPOR TÜRKİYE DE KULLANILAN YAPI MALZEMELERİNDEKİ DOĞAL RADYOAKTİVİTEDEN KAYNAKLANAN RADYASYON DOZUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

TEKNİK RAPOR TÜRKİYE DE KULLANILAN YAPI MALZEMELERİNDEKİ DOĞAL RADYOAKTİVİTEDEN KAYNAKLANAN RADYASYON DOZUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU TEKNİK RAPOR TÜRKİYE DE KULLANILAN YAPI MALZEMELERİNDEKİ DOĞAL RADYOAKTİVİTEDEN KAYNAKLANAN RADYASYON DOZUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU 2690 sayılı Kanun

Detaylı

Sera Sebzelerinin Karþýlaþtýrmalý Girdi Analizi

Sera Sebzelerinin Karþýlaþtýrmalý Girdi Analizi Ekoloji 19, 74, 122-130 (2010) Sera Sebzelerinin Karþýlaþtýrmalý Girdi Analizi Sait ENGÝNDENÝZ 1, Ýbrahim YILMAZ 2, Enver DURMUÞOÐLU 3, Bülent YAÐMUR 4, Raþit Zeki ELTEZ 5, Bekir DEMÝRTAÞ 6, Dilek ENGÝNDENÝZ

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM)

BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM) BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM) Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Işık Enerjisinin Kimyasal Enerjiye Dönüştürülmesi Fotosentez, karbon (C), oksijen (O) ve hidrojen (H) atomlarını

Detaylı

KENT KONSEYÝ Çevre ve Saðlýk Çalýþma Grubu GAZÝANTEP ÝLÝ HAVA KÝRLÝLÝÐÝ DEÐERLENDÝRME VE GERÝ KAZANILABÝLÝR AMBALAJ ATIKLARI RAPORU Gaziantep - 2011 GAZÝANTEP ÝLÝ HAVA KÝRLÝLÝÐÝ DEÐERLENDÝRME VE GERÝ KAZANILABÝLÝR

Detaylı

Yeni Teknolojiler ve Halkla Ýliþkiler: Halkla Ýliþkiler Alanýnda Internet Kullanýmý Üzerine Bir Araþtýrma

Yeni Teknolojiler ve Halkla Ýliþkiler: Halkla Ýliþkiler Alanýnda Internet Kullanýmý Üzerine Bir Araþtýrma Yeni Teknolojiler ve Halkla Ýliþkiler: Halkla Ýliþkiler Alanýnda Internet Kullanýmý Üzerine Bir Araþtýrma Doç. Dr. Beril AKINCI VURAL, Arþ. Gör. Gül COÞKUN Ege Üniversitesi Ýletiþim Fakültesi Özet Halkla

Detaylı

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Orhan DOÐAN* ÖZET Bu çalýþmada mezuniyet öncesi ve/veya sonrasý psikiyatri eðitimi ve hizmeti veren

Detaylı

TÜRKÝYE VE AVRUPA BÝRLÝÐÝ'NÝN TARIMSAL MEKANÝZASYON DÜZEYÝ * GÖSTERGELERÝNÝN KARÞILAÞTIRILMASI. Osman GÖKDOÐAN

TÜRKÝYE VE AVRUPA BÝRLÝÐÝ'NÝN TARIMSAL MEKANÝZASYON DÜZEYÝ * GÖSTERGELERÝNÝN KARÞILAÞTIRILMASI. Osman GÖKDOÐAN Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 202; 9(2) : - 4 Journal of Adnan Menderes University Agricultural Faculty 202; 9(2) : - 4 Araþtýrma / Research TÜRKÝYE VE AVRUPA BÝRLÝÐÝ'NÝN TARIMSAL

Detaylı

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý Köylerden (kýrsal kesimden) ve iþ olanaklarýnýn çok sýnýrlý olduðu kentlerden yapýlan göçler iþ olanaklarýnýn fazla olduðu kentlere olur. Ýstanbul, Kocaeli, Ýzmir, Eskiþehir, Adana gibi iþ olanaklarýnýn

Detaylı

1. BÖLÜM. 4. Bilgi: Bir üçgende, iki kenarýn uzunluklarý toplamý üçüncü kenardan büyük, farký ise üçüncü kenardan küçüktür.

1. BÖLÜM. 4. Bilgi: Bir üçgende, iki kenarýn uzunluklarý toplamý üçüncü kenardan büyük, farký ise üçüncü kenardan küçüktür. 8. SINIF COÞMY SORULRI 1. ÖLÜM DÝKKT! u bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. 1. 1 1 1 1 1 1 D E F 1 1 1 C 1 ir kenarý 1 birim olan 24 küçük kareden oluþan þekilde alaný 1 birimkareden

Detaylı

Atýk Bor, Atýk Kâðýt ve Perlit Katkýlý Sýva Malzemesinin Üretimi ve Karakterizasyonu

Atýk Bor, Atýk Kâðýt ve Perlit Katkýlý Sýva Malzemesinin Üretimi ve Karakterizasyonu Ekoloji 18, 72, 45-53 (2009) Atýk Bor, Atýk Kâðýt ve Perlit Katkýlý Sýva Malzemesinin Üretimi ve Karakterizasyonu Turan BATAR 1*, N. Sinan KÖKSAL 2, Þ. Erkan YERSEL 1 1Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik

Detaylı

ISPARTA ÝLÝNDEKÝ TARIMSAL ÝÞLETMELERÝN TARIMSAL YAPISI VE * MEKANÝZASYON ÖZELLÝKLERÝ. Osman GÖKDOÐAN

ISPARTA ÝLÝNDEKÝ TARIMSAL ÝÞLETMELERÝN TARIMSAL YAPISI VE * MEKANÝZASYON ÖZELLÝKLERÝ. Osman GÖKDOÐAN Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 2012; 9(2) : 13-17 Journal of Adnan Menderes University Agricultural Faculty 2012; 9(2) : 13-17 Araþtýrma / Research ISPARTA ÝLÝNDEKÝ TARIMSAL ÝÞLETMELERÝN

Detaylı

ŞEHİR ATMOSFERİNDE ESER METALLERİN KURU ÇÖKELMESİ

ŞEHİR ATMOSFERİNDE ESER METALLERİN KURU ÇÖKELMESİ 269 ŞEHİR ATMOSFERİNDE ESER METALLERİN KURU ÇÖKELMESİ Gülay ÖNAL, Semra G. TUNCEL ( ) ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Ankara ÖZET Ankara şehir atmosferindeki eser element çökelmesi, alıcı ortam

Detaylı