Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý"

Transkript

1 Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 MAKALELER / Articles Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý Child Brides and Expected Negative Results Sare MIHÇIOKUR, Feryal ERBAÞ, Ayþe AKIN ÖZET Uluslararasý belgelerde insan hakký ihlali olarak nitelendirilen erken yaþta evlilikler, kadýnýn statüsünün düþük olduðu, kadýna karþý ayýrýmcýlýðýn uygulandýðý az geliþmiþ ülkelerde yaygýn bir sorundur. Çok sayýda kýz, erken yaþlarda evlendirilmek suretiyle öðrenim ve saðlýklý yaþama hakkýndan alýkonulmaktadýr. Bunun sonucunda kýz çocuklarý bir meslek sahibi olma ve çalýþma haklarýndan yoksun býrakýlmakta, ekonomik özgürlükleri engellenmekte ve yoksulluk, baðýmlýlýk döngüsüne hapsedilmektedirler. Erken yaþta evlilik özellikle gebelik ve doðum, kadýn saðlýðýný da olumsuz etkilemektedir. Bu derlemede, dünyada ve Türkiye'de çocuk yaþta evliliklerin boyutu, sosyal nedenleri, adolesanýn sosyal geliþimi, saðlýðý ve özellikle de üreme saðlýðý üzerine olumsuz etkilerinin incelenmesi ve çözüm önerilerinin oluþturulmasý amaçlanmýþtýr. Türkiye'de, TNSA 2008 araþtýrmasý sonuçlarýna göre yaþlarýndaki kadýnlarýn %17.1'inin 18 yaþýna kadar, %2.3'ünün de 15.yaþ gününden önce evlendikleri belirlenmiþtir yaþ grubundaki evli kadýnlarýn %36.5'inin bir, %3.7'sinin iki, %0.6'sýnýn üç çocuðu mevcut olup, %59.8'i ise gebelikten korunma yöntemi kullanmamaktadýr. Erken yaþta evliliklerin temel nedenlerinden biri ve en önemli sonucu da eðitimsizliktir. Erken yaþta evliliklerin önlenmesinde, mevcut yasal düzenlemelerin uygulamalara yansýtýlmasý önemli olmakla birlikte; özellikle yoksullukla mücadele, cinsiyet eþitliðinin her alanda saðlanmasý, toplumdaki geleneksel feodal yapýnýn deðiþtirilmesi ve kýz çocuklarýnýn okullaþmasý ve eðitimini sürdürebilmesi ile ilgili çalýþmalara önem verilmelidir. Anahtar Kelimeler: Çocuk gelinler, adolesan anneler SUMMARY Early aged marriages described in international documents as a violation of human rights and a widespread problem in developing countries where the status of woman is low and the women are subjected to gender discrimination. A large number of girls being married at early age are detained from their rights to education, right to live a healthy life. So, girls are deprived of having a profession and right to work, their social and economic freedom is obstructed, they are confined in a cycle of poverty and dependency. Early aged marriage, pregnancy and delivery affects the woman's health adversely. In this review, the patterns and trends, social causes of early aged marriages, its negative impacts on social development, health and especially the reproductive health of child brides and solutions aimed to be developed According to the results of DHS 2008 in Turkey, 17.1% of years aged women are married before 18th years of age and 2.3% married before reaching 15th birthday. 36.5% of married women in the age group of have one child, 3.7% two children, 0.06% three children and 59.8% of them don't use any contraceptive method. One of the leading causes and the most important result of early marriages is lack of education. Beside the importance of the implementation of current legal regulations for prevention of marriages at early age, also the activities related to combating poverty, ensuring gender equality in all fields of life, changing the traditional feudal structure of the society and efforts related to the girls enrollment and continuing their education should be prioritized. Key Words: Child brides, adolescent mothers 1.Dr.Baþkent Üniv. Kadýn-Çocuk Saðlýðý ve Aile Planlamasý Araþtýrma ve Uygulama Merkezi, Halk Saðlýðý AD. 2.Dr.Baþkent Üniv. Halk Saðlýðý AD. 3.Prof. Dr.Baþkent Üniv. Kadýn-Çocuk Saðlýðý ve Aile Planlamasý Araþtýrma ve Uygulama Merkezi GÝRÝÞ Geliþmekte olan ülkelerde çok sayýda kýz çocuðu çocuk yaþta evlendirilmektedir. Uluslararasý belgelerde insan hakký ihlali olarak nitelendirilen erken evlilikler, kadýnýn statüsünün düþük olduðu kadýna karþý ayýrýmcýlýðýn uygulandýðý ülkelerde daha yaygýn bir sorundur (1). Kýz çocuðu, kadýn, çocuklar ve toplum yönünden saðlýk ve sosyal sonuçlarý aðýr olan bu sorunla mücadele edebilmek için sorunun hazýrlayýcý faktörlerinin ve sonuçlarýnýn kapsamlý bir þekilde irdelenmesi gerekir. Konunun iyi anlaþýlabilmesi için bazý yaþ dönemlerinin ortak tanýmý incelenmelidir: Çocuðun tanýmý: Haklar açýsýndan bakýldýðýnda, 3

2 Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý 1989 Çocuk Haklarý Sözleþmesi'nin 1.maddesinde Çocuklara uygulanan kanunlar çerçevesinde daha erken yaþta reþit olma durumu hariç, 18 yaþýna kadar insan çocuk sayýlýr (0-18 yaþ arasý) ve haklarýnýn korunmasý gerekmektedir (2). Türk Medeni Kanunu'na göre 18 yaþýnýn tamamlanmasý reþit olma yaþýnýn baþlangýcý olarak kabul edilmekle birlikte, evlilikle ya da mahkeme kararýyla 18 yaþýndan küçük olanlarýn da reþit olduðu kabul edilebilmektedir. Saðlýk açýsýndan çocuk, doðumdan 20 yaþa kadar olan dönem, bazý kaynaklara göre ise 24 yaþýna kadar olan dönem olarak tanýmlanmaktadýr (3). Adolesan (ergenlik) dönemi: Çocukluðun baðýmlýlýðýndan eriþkinin baðýmsýzlýðýna geçiþte, bir takým psikolojik, duygusal ve biyolojik deðiþikliklerin hýzlý yaþandýðý fýrtýnalý bir dönemdir. Dünya Saðlýk Örgütü yaþ arasýný adolesan, yaþ arasýný ise genç ve yaþ arasýnda olanlarý genç insanlar olarak tanýmlamaktadýr (4, 5, 6). Çocuk ve buna baðlý olarak çocuk evliliði kavramlarýnýn tanýmlarý kaynaðýna göre deðiþse de küresel ölçekte kabul edilen görüþ, 18 yaþ altýný çocuk ve bu yaþtan önce evlenen kýza da çocuk gelin denilmektedir (7). Erken yaþta yapýlan evlilikler kadýnlarýn toplumdaki eþitsiz konumunu pekiþtirmekte ve hayat tercihlerini azaltmaktadýr. Kadýnlarý eðitimsizlik, yoksulluk, cahillik ve baðýmlýlýk kýsýr döngüsüne hapseden bu evlilikler onlarýn geleceðe dair hayallerini de ellerinden almaktadýr. Erken yaþta yapýlan evliliklerin bir çocuk hakký, kadýn hakký ve insan hakký ihlali olduðu pek çok ulusal ve uluslar arasý belgede vurgulanmaktadýr (3). Bu yazý kapsamýnda dünyada ve Türkiye'de çocuk yaþta evliliklerin boyutu, sosyal nedenleri, adolesanýn sosyal geliþimi, saðlýðý ve özellikle de üreme saðlýðý üzerine olumsuz etkilerinin incelenmesi ve çözüm önerilerinin oluþturulmasý amaçlanmýþtýr. Dünyadaki Durum Küresel ölçekte, yapýlan araþtýrmalar, kýz çocuklarýnýn erken yaþta evlendirilmeleri ile ülkenin geliþmiþlik düzeyi arasýnda doðrusal bir iliþki olduðunu göstermektedir. Az geliþmiþ ülkelerde, çok sayýda kýz, erken yaþlarda evlendirilmek suretiyle; öðrenim ve saðlýklý yaþama hakkýndan alýkonulmaktadýr. Bu ise, kadýnýn toplumdaki zaten düþük olan statüsünün daha da düþmesine ve daha yoðun cinsiyet ayrýmcýlýðýna maruz kalmasýna neden olmaktadýr. Dünyada Adolesanlarýn / Gençlerin Durumu: Erken evlilik nedeniyle geliþmekte olan ülkelerde, yaklaþýk 82 milyon genç kýz, eðitimlerini yarýda býrakmakta, her yýl doðum yapan 14 milyon adolesanýn birçoðu gebeliðe baðlý ciddi saðlýk sorunlarýyla karþýlaþmaktadýr (8). Birleþmiþ Milletler Ýktisadi ve Toplumsal Ýþler Birimi tarafýndan 2000 yýlýnda yapýlan Evlilik Modellemeleri Araþtýrmasý'na göre, çocuk gelinlere, geliþmiþ ülkelerde çok düþük oranda rastlanmaktadýr. Ülkelerin geliþmiþlik düzeyi düþtükçe, çocuk gelinlerin görülme sýklýðý da artmaktadýr (7, 9). Türkiye'de Durum Türkiye'de erken yaþta evlilikler uzun yýllardan beri var olmasýna raðmen toplumun çoðunluðu tarafýndan bir sorun olarak deðerlendirilmemektedir. Evliliðin en önemli meþruluk kaynaðý toplumsal mutabakattýr. Ataerkil ve geleneksel toplum yapýsý erken yaþta evlilikleri normalleþtirmiþ ve meþrulaþtýrmýþtýr (3, 7, 10). Türkiye'de, çocuk gelinlerin görülme sýklýðý her ne kadar %15.5 olarak bildirilse de, bunun gerçeði yansýtmadýðýný belirtmek gerekir. Çünkü Evlilik Modellemeleri Araþtýrmasý yapýlýrken, Türkiye verileri, Nüfus ve Vatandaþlýk Ýþleri Genel Müdürlüðü'nden alýnan bilgilerle tespit edilmiþtir. Nüfus ve Vatandaþlýk Ýþleri Genel Müdürlüðü'nde ise sadece medeni kanunun öngördüðü þekilde hakim kararýyla yapýlmýþ olan erken evliliklerin kaydý bulunmakta, sosyolojik anlamda yapýlan erken evliliklerin yani dini nikaha dayanan erken evliliklerin kaydý bulunmamaktadýr. Kadýnýn Ýnsan Haklarý-Yeni Çözümler Derneði tarafýndan 2004 yýlýnda hazýrlanan ve Türk Ceza Kanunu Kadýn Platformu tarafýndan desteklenen Rapora göre, Türkiye'de resmi nikahý olmayan yani hukuki olarak nikahsýzlar %7.7 ve sadece dini nikahý olanlar ise %7.4'tür (11). Doðu ve Güneydoðu'da, kýz çocuklarýnýn 4

3 Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 Tablo 1:Geliþmiþ ülkelerde ve geliþmekte olan ülkelerde yaþ aralýðýnda kýzlarda evlenme sýklýðý* Geliþmiþ Ülkeler Geliþmekte Olan Ülkeler Ülkeler % Ülkeler % Ýsveç 0.4 Þili 11.7 Fransa 0.6 Azerbayca 12.0 Kanada 0.6 n Arjantin 12.4 Finlandiya 0.6 Peru 12.5 Japonya 0.7 Lübnan 13.2 Almanya 1.2 Türkiye 15.5 Belçika 1.6 Mýsýr 15.9 Ýngiltere 1.7 Mozambik 47.1 Ýspanya 2.3 Bangladeþ 51.3 Hollanda 2.4 Afganistan 53.7 Ýtalya 3.0 Nijer 61.9 ABD 3.9 Demokrati k Kongo Yunanistan 5.5 Cumhuriye ti Portekiz * Kaynak: World Marriage Patterns (2000). United Nations, Population Division, Department of Economic and Social Affairs. evlendirilmesi en çok baþlýk paralý, kan bedeli ve berdel evliliði þeklinde olmaktadýr. Kýz çocuklarýný evlendiren ailelerin büyük çoðunluðunun, mutlak yoksulluk sýnýrý altýnda yaþayan aileler olduklarý gerçeði göz önünde bulundurulduðunda, çocuk gelinlere rastlanma sýklýðý ile ailelerin refah düzeyi arasýndaki iliþki kendiliðinden ortaya çýkmaktadýr (11). Diðer bir ifade ile yoksulluðun önlenmesi çocuk gelinler konusunda yapýlacak mücadelede dikkate alýnmasý gereken bir husustur. açabilmektedir. Türkiye'de ebeveynlerin onayýyla en düþük yasal evlilik yaþý hem erkekler hem kadýnlar için 17'dir (12). Birleþmiþ Milletler Kalkýnma Programý tarafýndan hazýrlanan Türkiye'de Gençlik konulu Ulusal Ýnsani Geliþim Raporu 2007 çerçevesinde Yaþama Dair Vakýf tarafýndan 12 ilde yürütülen ve yaþ arasý genç nüfusu temsil eden 3322 genci kapsayan Türkiye'de Gençlik Halleri Araþtýrmasý raporuna göre gençlerin ancak %5'inin evli, %3'ünün sözlü veya niþanlý olduðu saptanmýþtýr. Evli olan gençlerin evlenme yaþýna göre daðýlýmý incelendiðinde %36.2'sinin 18 yaþýndan önce evlenmiþ olduðu belirlenmiþtir (Þekil 1). Araþtýrmanýn katýlýmcýlarýný oluþturan yaþ arasý gençler arasýnda evli kadýnlar %7,6'lýk bir dilimi oluþturmaktadýr. Ayný oran genç erkekler için %3.2'dir (13). TNSA 2008'den elde edilen verilere göre yaþlarýndaki kadýnlarýn %43'ünün 20 yaþýndan önce, dörtte birinin 18 yaþýna kadar, %5.0'inin de 15 yaþýndan önce evlendikleri belirlenmiþtir. Eþler arasýndaki yaþ ve eðitim farkýnýn büyük olmasý göreceli olarak güç iliþkilerinde farklýlaþmayý getirebilmektedir. Eþler arasýnda ortalama yaþ farkýnýn en büyük olduðu grup özellikle 20 yaþýn altýndaki genç kadýnlardýr yaþ grubundaki kadýnlarla eþleri arasýndaki yaþ farký ortalama 6.6 yýl olarak belirlenmiþtir. Bu yaþ grubundaki genç kadýnlarýn %59.6'sýnýn eþleri ile aralarýndaki yaþ farký 5-9 iken %16.0'sýnýn yaþ farký 10 ve daha fazladýr yaþ grubundaki kadýnlarýn %9.6'sýnýn evli olduðu ve %6.0'sýnýn doðurganlýk davranýþýna Þekil 1:Evli olan gençlerin evlendiði yaþa göre daðýlýmý. Türkiye'de adolesanlarýn durumu: Türkiye'de evlilik, çocuk doðurmak için toplumsal olarak kabul gören dönemin baþlangýcýdýr. Ýlk evlilik yaþýnýn doðurganlýk üzerinde önemli bir etkisi vardýr; daha erken yaþlarda evlenen kadýnlar ortalama olarak daha uzun süre gebelik riski altýna girmekte, bu da genellikle daha fazla sayýda doðuma yol 5

4 Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý Tablo 2:15 19 yaþlarýndaki anne olmuþ ya da ilk çocuðuna gebe olan adolesan kadýnlarýn bazý temel özelliklerine göre yüzdesi, Türkiye 2008* Temel Özellikler Yaþ Anne olmuþ Yüzdeler Ýlk çocuðuna gebe Çocuk doðurmaya baþlayanlarýn yüzdesi Adolesan kadýn sayýsý Eðitim yok/ýlk.bitirmemiþ Ýlk. birinci kademe Ýlk. Ýkinci kademe Lise ve üzeri Toplam * Kaynak: 2008 Türkiye Nüfus ve Saðlýk Araþtýrmasý, TNSA-2008 baþladýðý saptanmýþtýr. Bu kadýnlarýn %4.0'ünün çocuk sahibi olduðu ve %2.0'sinin de ilk çocuklarýna gebe olduðu belirlenmiþtir. Bu yaþ grubundaki kadýnlarda, doðurganlýk, öðrenim düzeyinin artmasýyla birlikte azalma göstermektedir (Tablo 2) yaþ grubundaki kadýnlarýn %3.5'inin bir çocuðu, %0.4'ünün iki çocuðu mevcuttur (tüm kadýnlar içinde) yaþ grubundaki evli kadýnlar içinde %36.5'inin bir, %3.7'sinin iki, %0.6'sýnýn üç çocuðu mevcut olup, sadece %17.6'sý herhangi bir modern gebelikten korunma yöntemi kullanmaktadýr. %59.8'i ise gebelikten korunma yöntemi kullanmamaktadýr yaþ grubundaki kadýnlarýn, %20.9'unun eðitimi yok / ilkokulu bitirmemiþ, %18.5'i ilköðretim birinci kademe, %48.2'si ilköðretim ikinci kademe, %12.4'ü lise ve üzeri eðitimli olup ortanca eðitim süresi 7.3 yýldýr (12). Erken Yaþta Evliliklerin Nedenleri 1.Sosyo-Ekonomik Gerekçeler Çocuklarýn erken yaþta evlendirilmelerinin çeþitli nedenleri olmakla birlikte bunlar arasýnda en öne çýkanlarý sosyo-ekonomik gerekçelerdir. Özellikle kýz çocuklarý bazý ailelerde ekonomik bir yük olarak görülmektedir. Kimi zaman sofradan bir tabaðýn eksilmesi fikri dahi aileler için küçük yaþta evlilikleri teþvik edici bir unsurdur. Ayrýca kýzlar evlendirilirken baþlýk parasý adý altýnda kendilerine biçilen deðer karþýlýðýnda ailelerine kazanç saðlamaktadýrlar. Hem üzerlerindeki ekonomik yükü hafifletmek hem de baþlýk parasý yoluyla aileye gelir getirmek için aileler kýzlarýný çocuk yaþta evlendirmektedirler. Ailenin içinde bulunduðu geçim sýkýntýsý ve nüfus fazlalýlýðý ekonomik durumu iyi olan ailelere kýz vermede rekabet yaþanmasýna yol açmakta ve kimi zaman kýzlar da daha rahat bir hayat ve zengin eþ hayaliyle bu evliliklere gönüllü görünmektedirler. Baba evinde çektiði maddi sýkýntýlardan ve çocuk yaþta katlanmak zorunda býrakýldýðý iþ yükünden kurtulacaðýný hayal eden kýzlar evliliði bir çýkýþ yolu olarak görmektedirler. Sonuç olarak çocuklarýn erken yaþta evlendirilme sýklýðý ile ailenin yoksulluðu arasýnda doðru orantý mevcuttur. Yapýlan araþtýrmalar ekonomik sýkýntý içinde olmayan ailelerin kýrsalda dahi çocuklarýný erken yaþta evlendirme eðilimi içinde olmadýklarýný göstermektedir (3, 10). 6

5 Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 Tablo 3:Adolesan Anneler ve Bebeklerinde Karþýlaþýlan Týbbi ve Psiko-Sosyal Sorunlar* Týbbi Anneler Vücut aðýrlýðý artýþýnýn yetersiz olmasý Þiþmanlýk, vücut aðýrlýðýnda aþýrý artýþ Preeklampsi, eklamsi Anemi Cinsel yolla bulaþan enfeksiyonlar Baþ-pelvis uyuþmazlýðý Aðýr hemorajiler Doðum sonrasý sorunlar Sýk gebelik, istenmeyen gebelik Ýsteyerek düþükler Anne ölümleri Psiko-Sosyal Öðretim kurumlarýna devam etmeme Sosyal aktivitelerde sýnýrlýlýk Ýþ fýrsatlarýnýn kaybý Yoksulluk Boþanma ve ayrýlma Sosyal izolasyon, dýþlanma Stres/depresyon Madde kullanýmý Sýk gebelik, istenmeyen gebelik Bebekler Ýntrauterin geliþme geriliði Düþük doðum aðýrlýðý Prematüre doðum Ani bebek ölümü sendromu Akut enfeksiyonlar Kazalar Bebek ölümleri Geliþme geriliði Ýstismar Davranýþ bozukluklarý/madde kullanýmý Okul baþarýsýzlýðý ve okulu býrakma Ýþsizlik/yoksulluk Ýstenmeyen gebelik, istenmeyen çocuk * Kaynak: (TBMM Kadýn Erkek Fýrsat Eþitliði Komisyonu Erken Yaþta Evlilikler Hakkýnda Komisyon Raporu, Mayýs 2010). 2.Gelenekler, Görenekler ve Dini Ýnançlarýn Yanlýþ Algýsý Gelenekler, görenekler ve dini inançlarýn yanlýþ algýlanmasý da erken yaþta evlenmeye zemin hazýrlamaktadýr. Geleneksel aile, kýz çocuðunu, aileye belirli bir zaman için emanet edilmiþ bir varlýk olarak görmekte ve kýzýn asýl yuvasýnýn evlendiði eþinin yuvasý olduðunu düþünmektedir. Toplumsal cinsiyet eþitsizliðinin yaratmýþ olduðu ayrýmcýlýk sonucunda özellikle kýz çocuklarýnýn gözü açýlmadan evlendirilmesinin gerektiði düþünülmektedir. Küçük yaþta yapýlan evlilikle kocaya itaatin ve yeni yuvaya uyumun daha kolay saðlanacaðýna inanýlmaktadýr. Erkek aileleri de kendilerine uyumu daha kolay olsun diye mümkün olduðunca küçük yaþta gelin almak istemektedirler. Kýz çocuklarýnýn bir an önce bir erkeðin himayesine sokulmasýyla, gelebilecek cinsel taciz ve þiddetten korunabileceði sanýlmaktadýr. Ayrýca, bu evliliklerin genç kýzlarýn karþý cinsiyetle evlilik dýþý iliþkiye girmelerine ve hamile kalmalarýna engel olacaðý kanaati yaygýn bir düþünce olarak görülmektedir. Çevresinde kendi yaþýtlarýnýn evlenmesi, ailesinde erken yaþta evlenenlerin çoðunlukta olmasý çocuklarý, olumsuz örneklerin etkisinde kalarak evliliðe özendirmektedir (10). 3.Eðitimsizlik Eðitim düzeyi düþük ve düþük sosyo-kültürel yapýdaki ailelerin çocuklarýnda erken yaþta evliliklerin daha sýk yaþandýðý gözlenmektedir. Genel eðilim erkek çocuklarýnýn belirli bir düzeyde eðitim görüp, askerlik yaptýktan ve bir iþ sahibi olduktan sonra evlenmeleri yönündedir. Bu durum erkeklerin nispeten ileriki yaþlarda evlenmelerine sebep olmaktadýr. Buna karþýlýk kýz çocuklarý, eðitimlerini erken yaþta býrakmaya zorlanmaktadýr. Kýzlarýn eðitimlerini tamamlamalarý gerekli görülmemektedir; zira ailenin kýsýtlý ekonomik kaynaklarý erkek çocuklarýn eðitimi için harcanmaktadýr. Ayrýca ergenlik dönemine girmeleriyle birlikte fiziksel anlamda dikkat çekmeye baþlayan kýz çocuklarýnýn eðitimleri aileleri tarafýndan niþanlama veya evlendirme gerekçesiyle yarýda kesilmektedir (3). 4.Aile Ýçi Þiddet Aile içi þiddet, geçimsizlik, baský, çocuk sevgisinin yokluðu, küçük yaþlarda anne veya babadan birinin kaybedilmesi ve üvey anne veya babaya sahip olunmasý diðer bir ifadeyle aile içinde çocuðun gereksinimi olan huzurlu ortamýn olmamasý çocuklarda, evlenme sonucunda bu 7

6 Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý durumdan kurtulacaðý inancýný geliþtirmekte ve erken yaþta evliliklere yol açmaktadýr (10). Kýz çocuklarýn erken yaþta ve zorla evlendirilmeleri, günümüzde kadýna yönelik þiddet kapsamýnda deðerlendirilmektedir. Bu durum saðlýk ve sosyal yönden kýz çocuklarý üzerinde ciddi olumsuz sonuçlar doðurmaktadýr. Kýz çocuðunun insan haklarýný ihlal eden ve ilerlemesinin önündeki en büyük engel olan kadýna yönelik þiddetin kökeninde ise, kadýnla erkek arasýnda eþit olmayan güç iliþkileri yatmaktadýr. 5.Diðer Nedenler Baþta kýzlar olmak üzere çocuklara yapýlan evde kalýrsýn, bahtýn kapanýr, yaþýn geçerse seni kimse almaz, bir an önce evlen ve çocuk yap ve benzeri toplum baskýlarý da erken yaþta evliliklerin önünü açmaktadýr (3). Diðer taraftan, toplumda geleneksel olarak kabul gören, uygulanan evlilik türleri de (berdel, beþik kertmesi, baþlýk parasý evliliði, kan bedeli evliliði, kuma evliliði, levirat, sororat, akraba evliliði gibi) erken evliliklere zemin hazýrlamaktadýr. Ataerkil ailelerde, gençlere evlilikleriyle ilgili karar verme veya tercihte bulunma hakký tanýnmamaktadýr. Bunlarýn dýþýnda tacize veya t e c a v ü z e u ð r a y a n k ý z ç o c u k l a r ý n ý n tecavüzcüsüyle ya da baþka birisiyle hemen evlendirilmesi, kaçma veya kaçýrýlma gibi durumlar da erken yaþta evliliklere sebep olmaktadýr. Ayrýca zorunlu göç sebebiyle insanlarýn yaþadýðý ekonomik ve kültürel karmaþa da erken yaþta evlilikleri artýran faktörler arasýndadýr (3). Erken Evliliklerin Olumsuz Sonuçlarý Erken Yaþta Evlilikler ve Eðitim Dünyada birçok çalýþma ve rapor erken evliliklerle yetersiz eðitimin iliþkisini ortaya koymaktadýr. Bunlara göre ebeveynlerin ve çocuklarýn eðitim düzeyi düþtükçe erken evliliklerin oraný artmaktadýr. Eðitimsizliðin önüne geçemeyen toplumlarda erken evliliklerin de önlenmesi imkânsýz hale gelmektedir. Eðitim, erken yaþta evliliklerin hem sebebi hem de sonucudur. Evlilik yaþýný yükseltmenin en etkili yolu çocuklarýn eðitime kavuþmasýdýr. Türkiye'de kadýnlarýn %20'sinin hala okur-yazar olmamasý Cumhuriyetin kuruluþunda kadýna verilen haklarýn devlet tarafýndan yýllar içinde tam olarak uygulanmadýðýný göstermektedir.. Eðitim, bireyin hayatýna iliþkin temel karar mekanizmalarýnda daha etkin olmasýný saðlayarak ve bilinç geliþtirerek evliliklerin ertelenmesine sebep olmaktadýr. Birçok kültürde ebeveynler yatýrýmlarýnýn boþa gideceðini düþündüklerinden evlendikten sonra baba evini terk edecek olan kýzlarýnýn eðitimine yatýrým yapmama eðilimindedirler. Özellikle sosyoekonomik durumu düþük aileler, kýzlarýný okula göndermemekte veya gönderse bile evlendirmek için okuldan almaktadýrlar. Türkiye'de de erken yaþta evlendirilen çocuklarýn öncelikle eðitim yaþamlarý kesintiye uðramaktadýr. Eðitim haklarýndan mahrum edilmiþ olan çocuklar, üretime katýlma yani bir meslek sahibi olma ve çalýþma haklarýndan da yoksun býrakýlmaktadýr. Bu durum özellikle kýzlarýn ekonomik özgürlükleri olmadan eðitimsizlik, yoksulluk ve baðýmlýlýk döngüsüne hapsedilmesine yol açmaktadýr (3, 7, 10). Erken Yaþta Evlilikler ve Saðlýk Erken yaþta evlenen kýz çocuðu, psiko-sosyal geliþmiþliði yönünden evlilik gibi çeþitli sorumluluðu ve dengeleri olan bir kurumu yönetebilecek güçte deðildir. Ayrýca, erken yaþta evlilikler çoðu zaman erken annelik demektir. Erken yaþta gebelik ve yapýlan doðumlar anne ve bebek için tehlike oluþturmaktadýr; çünkü çocuklarýn vücutlarý henüz gebelik ve doðum yükünü kaldýracak kadar olgunlaþmamýþtýr. Çocuklarýn çoðu, aile planlamasý hakkýnda da bilinçli olmadýklarýndan bakamayacaklarý sayýda çocuk sahibi olmaktadýrlar. Ayrýca, genç gebeler doðum öncesi bakým hizmetlerini de yeterli alamamaktadýrlar. Gebe olan bütün adolesanlar týbbi açýdan riskli grup olarak deðerlendirilmektedir yaþ arasýndaki genç kadýnlarýn doðum sýrasýnda yaþamlarýný kaybetme riskinin yirmili yaþlardaki kadýnlara kýyasla iki ile beþ kat daha fazla olduðu bilinmektedir. Bu evliliklerde, HIV/AIDS de dâhil olmak üzere cinsel yolla bulaþan hastalýklara yakalanma olasýlýðý artmaktadýr. 8

7 Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 Gebelik, bir ergen için ciddi psikolojik etkilenimlere neden olabilir. Adolesan dönemde bir genç kýzda anne olabilecek bedensel geliþme tamamlanmadýðý gibi doðacak çocuða bakabilecek ve bu yükü kaldýrabilecek bilgi birikimi ve sorumluluk bilinci de geliþmemiþtir. Bu nedenle adolesan annelerde emosyonel stres ve sosyal sorunlar daha yoðun yaþanmakta ve bu sorunlar doðal olarak bebeði, aileyi ve toplumu da etkilemektedir (3, 10). Erken Yaþta Evlilikler ve Toplumsal Yaþam Adolesanlar, toplumsal olarak olgunlaþmamýþ bireyler olarak tanýmlanmaktadýr. Bu yaþ grubundaki bireylerin, gerekli toplumsal rollere uyum saðlayamadýklarý ve toplumsal geliþimlerini tamamlayamadýklarý kabul edilmektedir. Dolayýsýyla bu yaþ aralýðýnda evlenen çocuklarda, evlilik sonrasýnda, arkadaþlarýndan kopma, özgüven eksikliði, toplumsal faaliyetlere katýlýmdan uzaklaþma gibi sonuçlar ortaya çýkmaktadýr. Ayrýca, ruhsal ve bedensel geliþimin tamamlanmamýþ olmasý çocuklarda çeþitli hastalýklara ve psikolojik rahatsýzlýklara yol açabilmektedir. Kýz çocuklarý kendilerini koruyamayacak yaþta ve eðitimsiz olarak evlendirilmeleri durumunda, eþleri tarafýndan fiziksel, duygusal, sözel ve hatta cinsel þiddete maruz kalabilmektedirler. Bu evliliklerde aile içi þiddet, geçimsizlik ve bunun sonucunda boþanmalar ve hatta intiharlar görülmektedir. Kendi ergenlik sorunlarýný halletmeden önce anne baba olan bu ailelerin çocuklarý da sorunlu olabilmektedir. Geleneksel ev içi rolleri pekiþtiren erken yaþta evlilikler, hazýr olmadýklarý bir yaþta henüz kendileri çocukken, aile, ev, çocuk vb. sorumluluklarýn altýna giren bireylerde fiziksel ve ruhsal açýdan çöküntü oluþturmaktadýr. Sosyal baskýyý artýran ve kadýnýn ev içine hapsolmasýna neden olan bu tarz evlilikler, kadýnýn statüsünün düþmesine yol açmaktadýr (10). Erken Yaþta Evliliklerin Önlenmesine Yönelik Çözüm Önerileri Uluslararasý düzeyde Uluslararasý Mevzuat Uluslararasý belgelerde çocuk evliliði bir seçim olamayacak temel ilke sayýlmakta ve çocuk evliliði bir insan hakký ihlali olarak kabul edilmektedir tarihli Ýnsan Haklarý Evrensel Beyannamesi'nin 16. Maddesi'nde Evlenme sözleþmesi, ancak evleneceklerin özgür ve tam iradesiyle yapýlýr denilmektedir (7). Türkiye'nin 1995 yýlýnda iç hukukuna geçirdiði Çocuk Haklarý Sözleþmesi'nin 12.Maddesi'nin 1.fýkrasýnda þöyle denilmektedir: Taraf devletler, görüþlerini oluþturma yeteneðine sahip çocuðun kendisini ilgilendiren her konuda görüþlerini serbestçe ifade etme hakkýný bu görüþlere çocuðun yaþý ve olgunluk derecesine uygun olarak, gereken özen gösterilmek suretiyle tanýrlar. Ayný Sözleþme'nin 36.Maddesi'nde Taraf devletler, esenliðine herhangi bir biçimde zarar verebilecek her türlü sömürüye karþý çocuðu korurlar denilmektedir (3, 14) yýlýnda, Türkiye'nin çekincelerini kaldýrarak iç hukukuna geçirdiði Kadýnlara Karþý Her Türlü Ayrýmcýlýðýn Elimine Edilmesine Dair Sözleþme'nin (CEDAW) Önyargýlarýn ve Geleneklerin Tasfiye Edilmesi baþlýklý 5.Maddesi'nin 1.fýkrasýnýn (a) bendinde þöyle denilmektedir: Taraf devletler, her iki cinsiyetten birinin aþaðý veya üstün olduðu veya erkekler ile kadýnlarýn basmakalýp rollere sahip olduklarý düþüncesine dayanan bütün önyargýlar ve gelenekler ile her türlü uygulamayý tasfiye etmek amacýyla erkeklerin ve kadýnlarýn sosyal ve kültürel davranýþ tarzlarýný deðiþtirmek konusunda gerekli tedbirleri alýrlar. Ayný Sözleþme'nin Evlenme ve Aile Ýliþkileri Alanýndaki Haklar baþlýklý 16.Maddesi'nin 1.fýkrasýnýn (b) bendinde ise þöyle denilmektedir: Taraf devletler, kadýnlara, serbestçe eþ seçmede ve serbest ve kendi rýzasýyla evlenmede erkeklerle ayný hakka sahip olma hakkýný tanýrlar. Ayný Madde'nin 2.fýkrasýnda Taraf devletlerce, asgari evlenme yaþýnýn tespit edilmesi ve evliliklerin resmi sicile kaydýnýn zorunlu hale getirilmesi için yasama tedbirleri de dahil gerekli tüm iþlemler yapýlýr (15). Son yýllarda erken evlilikler ve onlarýn trajik sonuçlarý daha çok görünür hale gelmiþtir. UNICEF tüm dünyada problemin araþtýrýlmasý ve sorunla mücadele için kampanyalar düzenlenmesine öncülük etmektedir. Kýz çocuklarýn eðitimine yönelik çalýþmalar UNICEF'in bu sorunla baþ etmek için öngördüðü yollardan 9

8 Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý biridir; çünkü araþtýrmalar kýz çocuklarýnýn eðitim düzeyinin yükselmesinin erken evlilikleri engellediðini göstermektedir. Diðer ülkelerde UNICEF, ergenlik dönemindeki kýz çocuklarýný eðitimlerine devam etmesi ve yaþam becerilerinin güçlendirilmesi ile mesleki eðitimler almasý konusunda desteklemektedir. Diðer ülkelerdeki deneyimlere dayanarak UNICEF Türkiye, çocuklarýn korunmasý ve problemin yarattýðý kötü sonuçlarýn engellenmesi yönünde sonuçlar doðurabilecek politikalarýn oluþturulmasýný destekleyecek projeler üzerinde çalýþmaktadýr (16). Türkiye'de Ulusal Mevzuat T.C Anayasasý Madde 42: Kimse eðitim ve öðrenim hakkýndan yoksun býrakýlamaz. Ýlköðretim, kýz ve erkek bütün vatandaþlar için zorunludur ve devlet okullarýnda parasýzdýr hükmü yer almaktadýr (3) sayýlý Umumi Hýfzýsýhha Kanununun çeþitli maddelerinde kadýn ve çocuk saðlýðýna yönelik alýnmasý gerekli önlemler ve yapýlmasý gerekenler belirtilmiþ ve çocukluk ve gençlik döneminde saðlýðýn korunmasý ve sürdürülmesine yönelik çalýþmalarda devlet görevlendirilmiþtir (17). Türk Medeni Kanunu, on yedi yaþýný doldurmadan evlenen kýzý, çocuk gelin saymaktadýr. Bununla birlikte, Kanun'da, genel hükme göre çocuk gelin sayýlabilecek olan, on yedi yaþýný doldurmamýþ bir genç kýzýn, olaðanüstü durumlarda, hakim kararýyla evlenebileceði kabul edilmektedir (7). Çocuk Koruma Kanunu, çocuðu, daha erken yaþta ergin olsa bile, on sekiz yaþýný doldurmamýþ kiþi olarak tanýmlamaktadýr. On sekiz yaþýný doldurmayan yurttaþlarý; bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal geliþimini tamamlamamýþ, ihmal veya istismara açýk bireylerden saymakta ve bu bireyleri korunma ihtiyacý olan çocuklar olarak nitelendirmektedir (18). Türk Ceza Kanunu'nun 104.Maddesi'nin 1.fýkrasýnda ise cebir, tehdit ve hile olmaksýzýn, onbeþ yaþýný bitirmiþ olan çocukla cinsel iliþkide bulunan kiþi, þikayet üzerine, altý aydan iki yýla kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr denilmektedir (19). On beþ yaþýný doldurmuþ bir kýz, hukuki olarak deðilse de, sosyolojik anlamda evlendirildiðinde, bu kýzla cinsel iliþkiye giren eþ, þikayet edilmediði sürece cezalandýrýlmamaktadýr. Yani, Türk Ceza Kanunu, evlilik yaþýný, örtülü olarak, on sekiz yaþýn altýnda tutmaktadýr. On beþ yaþýný doldurmuþ bir kýz, evlenmesi durumunda, çocuk gelin sayýlmayabilmektedir. Türk hukuk sisteminde, çocuk gelin kavramýnýn tarifinin, kanuna göre deðiþtiðini söylemek mümkündür. Türk Medeni Kanunu'na göre 17 yaþýný doldurmamýþ kýzlar, Çocuk Koruma Kanunu'na göre 18 yaþýný doldurmamýþ kýzlar, Türk Ceza Kanunu'na göre ise 15 yaþýný doldurmamýþ kýzlar çocuk gelin sayýlmaktadýrlar. Kanunlar arasýndaki bu uyumsuzluk, geleneksel yaþayýþa sahip ailelerin, kýz çocuklarýný erken yaþta evlendirmelerine karþý verilen tüm mücadeleleri zayýflatan hatta sonuçsuz býrakacak önemli bir husustur. Erken evlilikler, Türk toplumu özellikle de ülkenin geleceðini temsil eden genç kuþak içinönemsenmesi gereken bir konudur. Güvenilir verilerin olmamasý ve konunun duyarlýlýðý nedeniyle sorun haritasýnýn çýkarýlamamasý, çözümünün de önünde bir engeldir. Öte yandan, yakýn zamandaki bir giriþimle TBMM çatýsý altýnda konunun araþtýrýlmasý için bir alt komisyon kurulmasý çok olumludur. Bu çalýþma, erken evliliklerin önlenmesine yönelik politikalarýn geliþtirilmesi ve 18 yaþýn altýndaki tüm çocuklarýn yaþama, þiddetten ve ayrýmcýlýktan uzak durma haklarýnýn koruma altýna alýnmasý için önemli bir baþlangýç noktasý olarak görülmektedir (20). Gençler bir ülkenin gelecek için fýrsat pencereleridir. Bu fýrsat pencerelerinden yararlanýlabilmesi için genç nüfusunun eðitimli, saðlýklý ve yetenekli olmasý gerekir kaldý ki; bütün bunlar onlarýn almasý gereken insan haklarýdýr. Bu haklarý vermek için gerekli önlemleri almak ise devletin, hükümetlerin görevidir. "Gençler bugünün ortaklarý, geleceðin 10

9 Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 liderleri olacaklardýr. Onlarýn gelecekteki rollerine hazýrlanabilmeleri için gerekli her önlemin zamanýnda alýnmasý gerekmektedir. Yapýlmasý gerekenler özetle; 1)Yasal düzenlemeler: Türk Medeni Kanununda açýkça belirtildiði üzere olaðanüstü durumlar hariç evlenmek için bireylerin 17 yaþýný doldurmuþ olmasý gerekir. Hâkim kararýyla 16 yaþýnda yapýlabilen evlilikler dýþýnda 17 yaþýn altýndaki evliliklerin tamamý bu durumda hukuken geçersizdir. Üstelik yaþ engeli nedeniyle resmi olarak mümkün kýlýnmayan aile birliði dini nikâh yoluyla oluþturulmaya çalýþýlmakta ve söz konusu yöntem baþlý baþýna bir hukuki sorun teþkil etmektedir. Erken yaþta evlilikleri önlemek mevcut Medeni Kanunun uygulanmasýnýn özellikle yerel düzeydeki yöneticiler tarafýndan yakýndan, ödünsüz ve özenle takip edilmesiyle mümkündür. Erken yaþta evlilik sorunu mevcut yasal düzenlemeler uygulandýðý takdirde büyük ölçüde önlenebilecektir sayýlý Türk Medeni Kanunu, 5237 sayýlý Türk Ceza Kanunu ve 5395 sayýlý Çocuk Koruma Kanunu arasýndaki uyumsuzluk mutlaka giderilmelidir. Türkiye'nin taraf olduðu ve Anayasanýn 90.maddesi gereði üst hukukumuz olan uluslararasý sözleþmelere uygun olacak þekilde kanunlardaki çocuk tanýmýnýn yapýlmasý ve aradaki çeliþkilerin giderilmesi Adalet Bakanlýðýndan talep edilmelidir sayýlý Türk Ceza Kanunundaki konuyla ilgili cezalarýn caydýrýcýlýðý artýrýlmalýdýr. Kanunlarýn uygulanmasýnda denetimi saðlayan mekanizmalarýn oluþturulmasý gerekmektedir sayýlý Türk Medeni Kanunu, 5237 sayýlý Türk Ceza Kanunu ve 5395 sayýlý Çocuk Koruma Kanununun uygulanmasý için bilinç yükseltme toplantýlarý yapýlmalýdýr. Özellikle 5237 sayýlý Türk Ceza Kanununun azmettirme baþlýklý 38.maddesi hususunda ailelerin bilinçlendirilmesi saðlanmalýdýr (3). Kuþkusuz yasalarda yer alan hükümlerin uygulamalara yansýtýlmasýný saðlamak, merkezi ve yerel düzeydeki yöneticilere düþen temel bir görevdir, bu görevler ödünsüz yerine getirilmelidir. 2)Çocuklarýn Eðitimi: Yasal düzenlemeler erken evliliklerin önlenmesinde çok önemli olsa da tek baþýna yeterli olmamaktadýr. Yoksullukla mücadele, cinsiyet eþitliðinin geliþtirilmesi, özellikle kýz çocuklarýn eðitimi ve orta öðrenime devam etmelerini saðlamaya yönelik çalýþmalar erken yaþta evliliklerin önlenmesinde etkili olacaktýr. Zorunlu eðitimin süresinin uzatýlmasý da ailelerin kýz çocuklarýný erken yaþta evlendirmelerini engelleyecektir. Eðitim düzeyi arttýkça erken evliliklerin sayýsý düþmektedir. Eðitim ayrýca dolaylý olarak da bireyin hayatýna iliþkin temel karar mekanizmalarýnda daha etkin olmasýný saðlamakta ve bilinç geliþtirmektedir. Örgün eðitim içinde yer alan çocuklar için erken yaþta evlenmenin sakýncalarýnýn anlatýldýðý kazanýmlar müfredata eklenmelidir. Anne-çocuk saðlýðý, üreme saðlýðý gibi konular müfredatta yeterince yer almalýdýr. Geleneksel deðerlerin hâkim olduðu ekonomik yönden geri bölgelerdeki bölge okullarý ve pansiyonlarýnýn sayýlarý artýrýlmalýdýr yýlýnda 8 yýla çýkarýlmýþ olan zorunlu eðitim, okul öncesi eðitimle birlikte 13 yýla çýkarýlmalýdýr. Küçük yaþta evliliklerin önlenmesi bakýmýndan meslek edindirme kurslarýna önem verilerek kadýnlarýn iþ kurabilmeleri için imkanlar saðlanmalýdýr. 3)Halkýn Eðitimi/Bilinçlendirilmesi: Kadýnlar arasýndaki okur yazarlýk ve genelde eðitim düzeylerinin artýrýlmasý temel strateji olmalýdýr. Aileler, erken yaþta evliliklerin çok yönlü sakýncalarý konusunda ikna edilmelidir. Milli Savunma Bakanlýðý ile Saðlýk Bakanlýðý'nýn askere alýnan gençlere yönelik uyguladýklarý ortak projedeki eðitim programýna erken evlilik konusu da dahil edilmelidir. Konuyla ilgili, okullar, Birinci Basamak Saðlýk Kuruluþlarý ve halk eðitim merkezleri odaklý eðitim projeleri geliþtirilerek özellikle varoþlarda ve kýrsalda farkýndalýðýn artýrýlmasý saðlanmalýdýr. Yine farkýndalýðý arttýrmak için medyanýn ve sivil toplum kuruluþlarýnýn, toplum liderlerinin geniþ ölçüde desteði alýnmalýdýr. Sorunlarla karþý karþýya kalýndýðýnda þikâyet baþvurusu yapýlacak birim ile SHÇEK'in telefon numaralarý ve oluþturulacak bir þikâyet hattýnýn 11

10 Çocuk Gelinler ve Beklenen Olumsuz Sonuçlarý irtibat numaralarý kamuoyuyla paylaþýlmalýdýr (3). 4)Yanlýþ Dini Algýlarýn ve Geleneksel Uygulamalarýn Önlenmesi: Yanlýþ dini bilgilerin düzeltilmesi, yanlýþ dini algýlarýn ve yorumlarýn önlenmesi; Ýslam dinine göre nikahýn ne olduðunun, gerekçelerinin ve sonuçlarýnýn toplumla paylaþýlmasý; özellikle hutbe ve vaazlarda erken evliliðin sakýncalarýna yer verilmesi ve Diyanet Ýþleri Baþkanlýðý'yla iþbirliðine gidilmesi saðlanmalýdýr. Ayrýca, dini nikahýn temel unsurlarýnýn rýza, denklik, alenilik, ilan, tescil gibi þartlar olduðu ve dolayýsýyla resmi nikahýn bütün bu þartlarý saðlamak zorunda olduðu bilgisi toplumla paylaþýlmalýdýr (3, 10). 5)Erken Evliliklerin Tespiti: Erken yaþta yapýlan evliliklerdeki en önemli sorunlardan biri de bu evliliklerin resmi evlilik olmamasýdýr. Dini törenle gerçekleþtirilen evliliklerin herhangi bir resmiyeti ve kaydý bulunmamaktadýr. A r a þ t ý r m a l a r l a / m e v c u t v e r i l e r i n deðerlendirilmesi ile erken evliliklerin gerçek boyutunu ortaya koyan haritalama yapýlmalýdýr. Niteliksel araþtýrmalarla, erken evliliklerin nedenleri ortaya konmalýdýr. Türkiye'de yapýlan her bir evliliðin resmi nikahla yapýlarak mutlaka kayýtlara geçmesi saðlanmalýdýr. Bu konunun izleyicisi durumunda olan sektör ve yöneticilere yaptýrýmlar getirilmelidir. 7)Toplumsal Yapýnýn Deðiþtirilmesi: Toplumsal Cinsiyet Ayýrýmcýlýðýnýn önlenmesi, kadýn-erkek eþitliðinin saðlanmasý, kadýnýn güçlendirilmesi konu ile mücadelede önemli stratejiler olup mutlaka saðlanmalýdýr. Din ve geleneklerce meþrulaþtýrýlan ve þeyhlik ve aðalýk düzeni ile beslenen olumsuz kültürel deðerler tasfiye edilmelidir. Bunun gerçekleþtirilmesi ise toplumda, dinsel ve geleneksel ahlak yerine, laik ahlakýn yerleþtirilmesi ile mümkündür. Bu sayede, Türk siyasal yaþamýnda, siyasal aktörler, dinsel ve geleneksel cemaatler yerine, bireylerle iletiþim üzerinden siyaset yapma alýþkanlýðý kazanacaklar ve kýz çocuklarýnýn evlilikleri üzerinde de otorite sahibi olan þeyh ve aða, öncelikle siyasi sistemde, daha sonra da toplumsal sistemde etkili ve etkin olmaktan çýkacaklardýr. (7, 10, 20). KAYNAKLAR 1.UNICEF Early Marriage Child Spouses, Innocenti Digest Florence, Iyaly, No 7, March Kayar, Yýlmaz, H., Çocuk Haklarý Sözleþmesi, 3.TBMM Kadýn Erkek Fýrsat Eþitliði Komisyonu Erken Yaþta Evlilikler Hakkýnda Ýnceleme Yapýlmasýna Dair Alt Komisyonun Raporu, 2010, komisyon/kefe/docs/komisyon_rapor.pdf 4.Adolescence and Adolescent Reproductive Health, International Children's Center (ICC), Teaching Materials fort he Training Courses, Ankara, Sezgin, B., Akýn, A., Adolesan Dönemi Üreme Saðlýðý, Saðlýk ve Toplum Journal of Health and Society-, Kadýn Saðlýðý yýl, 8, Sayý, 3-4, sayfa, 27-32, Temmuz-Aralýk, Promoting Adolescent Sexual and Reproductive Health, Guidance Note for the UN Resident Coordinator System, unpublished report, August, Çakmak, D., Çocuk Gelinler, HukukunGencleri/TamMetinlerSunular/DirenCakmak.pdf 8.UNFPA, State of World Populaton, World Marriage Patterns 2000 United Nations, Population Division, Department of Economic and Social Affairs. 10. Erken ve Zorla Evlilikler Uçan Haber, sayý 26, Ankara Dördüncü ve Beþinci Dönem Birleþtirilmiþ Periyodik Ülke Raporu'na Ýliþkin CEDAW- Türkiye Gölge Raporu, CEDAW-Türkiye Yürütme Kurulu Kasým, 2004, ndex6aaf.html?option=com_content&task=view&id=134 4&Itemid= Türkiye Nüfus ve Saðlýk Araþtýrmasý, TNSA-2008, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, SB AÇSAP Genel Müdürlüðü, DPT, TÜBÝTAK, KAMAG, Ankara Ekim Türkiye'de Gençlik Halleri Araþtýrmasý, s., 12-13, Yaþama Dair Vakýf, Çocuk Haklarýna Dair Sözleþme. Birinci Kýsým, Madde 1-20, 15.Kadýnlara Karþý Her Türlü Ayrýmcýlýðýn Önlenmesi Sözleþmesi ve Ýhtiyari Protokol, T.C. Baþbakanlýk Kadýnýn Statüsü ve Sorunlarý Genel Müdürlüðü, UNICEF, Ankara, Kasým UNICEF Türkiye, Erken Evlilikler, Uçan Haber Ocak 10, Özel Sayý Erken ve Zorla Evlilikler, S a y ý l ý U m u m i H ý f z ý s s ý h h a K a n u n u, 18.Ç o c u k K o r u m a K a n u n u, M a d d e 3. a, 19.Türk Ceza Kanunu Madde 104, kanunlar/k5237.html 20.Early Marriage A Harmful Practice, UNICEF,

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 2 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor Türkiye'nin insanlarý, mevcut saðlýk düzeyini hak etmiyor. Saðlýk hizmetleri için ayrýlan kaynaklarýn yetersizliði, kamunun önemli oranda saðlýk

Detaylı

OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008

OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008 OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008 6 Eylül 2008 CUMARTESÝ Resmî Gazete Sayý : 26989 YÖNETMELÝK Millî Eðitim Bakanlýðýndan: OKUL ÖNCESÝ

Detaylı

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý Köylerden (kýrsal kesimden) ve iþ olanaklarýnýn çok sýnýrlý olduðu kentlerden yapýlan göçler iþ olanaklarýnýn fazla olduðu kentlere olur. Ýstanbul, Kocaeli, Ýzmir, Eskiþehir, Adana gibi iþ olanaklarýnýn

Detaylı

Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddetle Mücadelede Saðlýk Hizmetleri 1. Basamak Saðlýk Kuruluþlarý ve Hastane Acil Servislerinde Çalýþan Saðlýk Personeli Ýçin Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddetle Mücadelede Saðlýk

Detaylı

ÇALIùMA HAYATINA øløùkøn ANAYASA DEöøùøKLøKLERø "Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn Bazý Maddelerinin Deðiþtirilmesi Hakkýnda Kanun" Av.

ÇALIùMA HAYATINA øløùkøn ANAYASA DEöøùøKLøKLERø Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn Bazý Maddelerinin Deðiþtirilmesi Hakkýnda Kanun Av. ÇALI MA HAYATINA L K N ANAYASA DE KL KLER I. Avrupa Birliði sürecinde demokrasi ve insan haklarý açýsýndan önemli bir dönüm noktasý olarak kabul edilen Anayasa deðiþiklikleri, 17 Ekim 2001 tarih ve 24556

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

Dövize Endeksli Kredilerde KKDF

Dövize Endeksli Kredilerde KKDF 2009-10 Dövize Endeksli Kredilerde KKDF Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/10 Dövize Endeksli Kredilerde KKDF 1. Genel Açýklamalar: 88/12944 sayýlý Kararnameye iliþkin olarak

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler Ýçin Geçerli Olan KDV Ve ÖTV Ora

Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler Ýçin Geçerli Olan KDV Ve ÖTV Ora 2009-40 Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler Ýçin Geçerli Olan KDV Ve ÖTV Ora Ýstanbul, 25 Aðustos 2009 Sirküler Numarasý : Elit - 2009/40 Sirküler Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Önsöz Birleþmiþ Milletler Ortak Programýnýn uygulandýðý altý þehirde kadýnlarýnýn durumunu, ihtiyaçlarýný ve taleplerini belirlemek üzere yapýlan kamuoyu araþtýrmasýnýn sonuçlarýný sizlerle paylaþmaktan

Detaylı

Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddetle Mücadelede Saðlýk Hizmetleri HAZIRLAYANLAR EDÝTÖR Prof. Dr. Ayþe Akýn YAZARLAR (Alfabetik Sýrayla) Prof. Dr. Þevkat Bahar Özvarýþ Dr. Meral Demirören Dr. Serap Þener Dr.

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 1 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

Hekimlerin Erken Yaþta Evliliklere Yönelik Farkýndalýklarý ve Tutumlarý

Hekimlerin Erken Yaþta Evliliklere Yönelik Farkýndalýklarý ve Tutumlarý ARAÞTIRMA Hekimlerin Erken Yaþta Evliliklere Yönelik Farkýndalýklarý ve Tutumlarý Awareness and Attitudes of Physicians Towards Early-Age Marriage Nagihan Saday Duman 1, Emel Sarý Gökten 2, Hasan Nadir

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler 1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler 1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 3 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

Toplumsal Cinsiyet Eþitliði Toplumsal Cinsiyet Eþitliði Hazýrlayan Dr. Sarp Üner T.C. Baþbakanlýk Kadýnýn Statüsü Genel Müdürlüðü Ekim 2008 Bu kitabýn basým, yayýn, çoðaltým ve daðýtým hakký T.C. Baþbakanlýk

Detaylı

Merkezi Finans ve Ýhale Birimi'nin sözleþme makamý olduðu bu araþtýrma, Avrupa Komisyonu'nun mali destekleriyle ICON Institut Public Sector Gmbh, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü ve BNB

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007

2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007 2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007 GENELGE 2007/ 82 2007/46 sayýlý Fatura Bedellerinin Ödenmesi konulu Genelge gereði Kurum web sayfasýnda

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

Gelir Vergisi Kesintisi

Gelir Vergisi Kesintisi 2009-16 Gelir Vergisi Kesintisi Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/16 Gelir Vergisi Kesintisi 1. Gelir Vergisi Kanunu Uyarýnca Kesinti Yapmak Zorunda Olanlar: Gelir Vergisi

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

O baþý baðlý milletvekili Merve Kavakçý veo refahlý iki meczup milletvekili þimdi nerededirler?

O baþý baðlý milletvekili Merve Kavakçý veo refahlý iki meczup milletvekili þimdi nerededirler? 28 Þubat Bildirisi MGK'nun 28 Þubat 1997 TARÝHLÝ BÝLDÝRÝSÝ Aþaðýdaki bildiri, o günlerdeki bir çok tehdidin yolunu kapatmýþtý. Ne yazýk ki, þimdiki Akepe'nin de yolunu açmýþtýr. Hiç bir müdahale, darbe

Detaylı

Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir

Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir 2008-96 Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir Ýstanbul, 19 Kasým 2008 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2008/96 Ücretlerin Bankalardan Ödenmesi Zorunlu Hale Getirilmiþtir 4857 sayýlý

Detaylı

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 63-69 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Levent Akýn (*), Nilüfer Özaydýn

Detaylı

ARAÞTIRMALAR / Researches. Kezban ÇELÝK, Ayþegül ESÝN, Gözde DAÐDELEN

ARAÞTIRMALAR / Researches. Kezban ÇELÝK, Ayþegül ESÝN, Gözde DAÐDELEN Saðlýk ve Toplum Yýl:20, Sayý: 1 Ocak-Mart 2010 ARAÞTIRMALAR / Researches Ankara Ýlinde Ýlköðretim ve Lise Son Sýnýfa Devam Eden ve Gençlik Danýþmanlýk ve Saðlýk Hizmet Merkezi Hizmetlerine Baþvuran Gençlerin

Detaylı

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI SAÐLIK HÝZMETLERÝ SAÐLIK POLÝTÝKALARI. Türkiye'de Çocuk Politikalarý... 402-408 Nilay ETÝLER

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI SAÐLIK HÝZMETLERÝ SAÐLIK POLÝTÝKALARI. Türkiye'de Çocuk Politikalarý... 402-408 Nilay ETÝLER Kuruluþ: 1978 ÝKÝ AYDA BÝR YAYINLANIR ISSN 1300-4387 Kasým - Aralýk 2007 Cilt: 22 Sayý: 6 Toplum ve Hekim Yayýn Kurulu'ndan... 401 ÇOCUK VE SAÐLIK Türkiye'de Çocuk Politikalarý... 402-408 Nilay ETÝLER

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

Kentsel Alanlarda Kadýn Sorunlarý

Kentsel Alanlarda Kadýn Sorunlarý GÝRÝÞ Ýçinde yaþadýðýmýz yýllarýn en önemli toplumsal olgulardan biri olan ve Türkiye açýsýndan çok önemli deðiþimleri beraberinde getiren göç, halen gerek toplumsal, gerekse siyasi deðerlendirmelerde

Detaylı

Erken Yaşlardaki Evlilikler ve Gebelikler

Erken Yaşlardaki Evlilikler ve Gebelikler Erken Yaşlardaki Evlilikler ve Gebelikler Banu Akadlı Ergöçmen, Prof.Dr. İlknur Yüksel Kaptanoğlu, Doç.Dr. 20 Mart 2015 Erken Evlilik/Çocuk Yaşta Evlilik Çocuk yaşta evlilik, fiziksel, fizyolojik ve psikolojik

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

.:: TÇÝD - Tüm Çeviri Ýþletmeleri Derneði ::.

.:: TÇÝD - Tüm Çeviri Ýþletmeleri Derneði ::. Membership TÜM ÇEVÝRÝ ÝÞLETMELERÝ DERNEÐÝ YÖNETÝM KURULU BAÞKANLIÐINA ANTALYA Derneðinizin Tüzüðünü okudum; Derneðin kuruluþ felsefesi ve amacýna sadýk kalacaðýmý, Tüzükte belirtilen ilke ve kurallara

Detaylı

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý*

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Dr. Burcu Tokuç**, Dr. Muzaffer Eskiocak***, Dr. Galip Ekuklu***,Dr. Ahmet

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddet Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddet Hazýrlayanlar Prof. Dr. Fidan Korkut-Owen Prof. Dr. Dean W. Owen T.C. Baþbakanlýk Kadýnýn Statüsü Genel Müdürlüðü Ekim 2008 Bu kitabýn basým,

Detaylı

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi GÝRÝÞ Ýnsanoðlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kýymetli olduðu dönemi yaþamaktadýr. Çaðýmýzda bilgiye sahip olmanýn ya da bilgi kaynaðýna kolaylýkla ulaþabilmenin önemi her geçen gün artmaktadýr.

Detaylı

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi 10 Faaliyet Raporu Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi Ýçindekiler Yönetim ve Denetim Kurulu Temettü Politikasý Risk Yönetim Politikalarý Genel Kurul Tarihine Kadar Meydana

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

Ergen Etiði. Dr. Selda Hýzel Bülbül*

Ergen Etiði. Dr. Selda Hýzel Bülbül* Ergen Etiði Dr. Selda Hýzel Bülbül* Çocuk Haklarý Bildirgesi nin kabülünün 15. yýlýndayýz, ancak 1990 yýlýnda öne koyulan hedeflerden çoðuna bugün eriþilememiþtir. Tüm dünyada beþ yaþ altý ölüm hýzý, yalnýzca

Detaylı

Birleþmiþ Milletler Kadýn ve Kýz Çocuklarýnýn Ýnsan Haklarýnýn Korunmasý ve Geliþtirilmesi Ortak Programý BMOP Bülteni

Birleþmiþ Milletler Kadýn ve Kýz Çocuklarýnýn Ýnsan Haklarýnýn Korunmasý ve Geliþtirilmesi Ortak Programý BMOP Bülteni i kkadýn dostu entlere doðru Tt owa rreds w l Kadýn Dostu Birleþmiþ Milletler Kadýn ve Kýz Çocuklarýnýn Ýnsan Haklarýnýn Korunmasý ve Geliþtirilmesi Ortak Programý BMOP Bülteni UNFPA at Work SÝX HUMAN

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi The level of knowledge of inpatiens at Erciyes University hospital on the patient

Detaylı

Platformdan Yeni ve Ýleri Bir Adým: Saðlýk ve Sosyal Güvence için Bir Bildirge

Platformdan Yeni ve Ýleri Bir Adým: Saðlýk ve Sosyal Güvence için Bir Bildirge Platformdan Yeni ve Ýleri Bir Adým: Saðlýk ve Sosyal Güvence için Bir Bildirge Onaylayan Administrator Thursday, 05 August 2010 Son Güncelleme Thursday, 05 August 2010 HSGG GÜVENLÝ GELECEK ÝÇÝN SAÐLIK

Detaylı

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Proje Yönetimi ÝÇÝNDEKÝLER Konular 5 Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23 Araç 1: Araþtýrma sorularý Araç 2: Belirsiz talimatlar Araç 3: Robotlar 28 Örnek

Detaylı

16 5. Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý: Erken Çocukluk Geliþimi Politikalarý Raporun bu bölümünde eþitliði saðlayýcý politikalar incelenmektedir ve yüksek düzeydeki maliyet etkinliði ile

Detaylı

ünite1 Sosyal Bilgiler Verilenlerden kaçý sosyal bilimler arasýnda yer alýr? A. 6 B. 5 C. 4 D. 3

ünite1 Sosyal Bilgiler Verilenlerden kaçý sosyal bilimler arasýnda yer alýr? A. 6 B. 5 C. 4 D. 3 ünite1 Sosyal Bilgiler Sosyal Bilgiler Öðreniyorum TEST 1 3. coðrafya tarih biyoloji fizik arkeoloji filoloji 1. Ali Bey yaþadýðý yerin sosyal yetersizlikleri nedeniyle, geliþmiþ bir kent olan Ýzmir e

Detaylı

KADINLAR AÇISINDAN SAVUNMASIZLIK/ÖRSELENEBİLİRLİK. Prof. Dr. Şevkat BAHAR ÖZVARIŞ

KADINLAR AÇISINDAN SAVUNMASIZLIK/ÖRSELENEBİLİRLİK. Prof. Dr. Şevkat BAHAR ÖZVARIŞ KADINLAR AÇISINDAN SAVUNMASIZLIK/ÖRSELENEBİLİRLİK Prof. Dr. Şevkat BAHAR ÖZVARIŞ HÜKSAM Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi Cinsiyetle ilgili savunmasızlık UNESCO Uluslar

Detaylı

Yeni zirvelere doðru, mükemmellikle... ÝNÞAAT, TAAHHÜT VE MÜHENDÝSLÝK GÜÇLÜ BAÞLADI GÜCÜNE GÜÇ KATARAK DEVAM EDÝYOR! Deðerlerimiz Vizyonumuz Mevcut kültür, iþ ahlaký ve deðerlerini muhafaza ederken, tüm

Detaylı

Alzheimer Hastalarý. P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n

Alzheimer Hastalarý. P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n Alzheimer Hastalarý D u r u m - Ö n g ö r ü - Ö n e r i P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n Alzheimer hastalarý örneðinde bakýma muhtaçlýk sorunu ele alýnacak, gelecek üzerine öngörüler ortaya konulacak

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140 ..T.C. Davacý Davalý : Trabzon Baro Baþkanlýðý Trabzon Barosu Adliye Sarayý : 1- Maliye Bakanlýðý 2- Baþbakanlýk -TRABZON Davanýn Özeti: Karaparanýn Aklanmasýnýn Önlenmesine Dair 4208 sayýlý Kanunun Uygulanmasýna

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A²

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A² EK 17-A RÝA ÝÇÝN DEÐERLENDÝRME KONTROL LÝSTESÝ ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ Hizmet verenin sorularý: Hizmet alana aþaðýdaki sorularý sorun: Hizmet veren için kurallar: Eðer yanýtlar evet sütununda ise aþaðýdaki

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

Yuvarlak Masa Toplantýsý: Evlilik Raporlarý

Yuvarlak Masa Toplantýsý: Evlilik Raporlarý Yuvarlak Masa Toplantýsý: Evlilik Raporlarý Ýstanbul Tabip Odasý Pratisyen Hekim Komisyonu Atölye Çalýþmasý Raporu* Ýstanbul Tabip Odasý nda yapýlan toplantýda Pratisyen Hekim Komisyonu üyeleri, birinci

Detaylı

Harcirahlar. Sirküler. Sirküler Numarasý : Elit /32. Harcirahlar

Harcirahlar. Sirküler. Sirküler Numarasý : Elit /32. Harcirahlar 2007-32 Harcirahlar Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2007/32 Harcirahlar 06.12.2007 tarih ve 2007-4 sayýlý Sirkülerimizde, 2008 yýlý baþýndan itibaren uygulanacak Gelir Vergisinden istisna yurt içi

Detaylı

EÞÝTSÝZLÝKLER. I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik. Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik

EÞÝTSÝZLÝKLER. I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik. Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik l l l EÞÝTSÝZLÝKLER I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik Çift ve Tek Katlý Kök, Üslü ve Mutlak Deðerlik Eþitsizlik l Alýþtýrma 1 l Eþitsizlik

Detaylı

Kamu Ýhalelerine Katýlacak Olan Mükelleflere Verilecek Vergi Borcu Olmadýðýna Dair Belge Ýle Ýlgili Cuma, 31 Aðustos 2007

Kamu Ýhalelerine Katýlacak Olan Mükelleflere Verilecek Vergi Borcu Olmadýðýna Dair Belge Ýle Ýlgili Cuma, 31 Aðustos 2007 Kamu Ýhalelerine Katýlacak Olan Mükelleflere Verilecek Vergi Borcu Olmadýðýna Dair Belge Ýle Ýlgili Cuma, 31 Aðustos 2007 Taþpýnar Muhasebe Kamu Ýhalelerine Katýlacak Olan Mükelleflere Verilecek Vergi

Detaylı

Yrd. Doç. Dr.. Faruk F

Yrd. Doç. Dr.. Faruk F Yrd. Doç. Dr.. Faruk F SAPANCALI ANCALI Dokuz Eylül Üniversitesi, Ýktisadi ve Ýdari Bilimler Fakültesi F Öðretim Üyesi. 1969 yýlýnda Sorgun da doðdu. Ýlk ve orta öðrenimini Ýzmir de tamamladýktan sonra

Detaylı

ünite 3. Ýlkokullarla ilgili aþaðýdakilerden hangisi yapýlýr? Vatan ve ulus sevgisinin yerdir. 1. Okulun açýlýþ töreninde aþaðýdakilerden

ünite 3. Ýlkokullarla ilgili aþaðýdakilerden hangisi yapýlýr? Vatan ve ulus sevgisinin yerdir. 1. Okulun açýlýþ töreninde aþaðýdakilerden ünite 1 OKUL HEYECANIM TEST 1 3. Ýlkokullarla ilgili aþaðýdakilerden hangisi yanlýþtýr? Hayat Bilgisi Vatan ve ulus sevgisinin öðrenildiði yerdir. 1. Okulun açýlýþ töreninde aþaðýdakilerden hangisi yapýlýr?

Detaylı

KPSS PUANLARI. Avrupa Birliði Genel Sekreterliði. Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Avrupa Birliði Uzman Yardýmcýsý ( Uluslararasý Ýliþkiler )

KPSS PUANLARI. Avrupa Birliði Genel Sekreterliði. Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Avrupa Birliði Uzman Yardýmcýsý ( Uluslararasý Ýliþkiler ) KPSS PUANLARI AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken testler harflerle ifade edilmiþtir. Harflerin

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması

Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması Rapor No 48627-TR Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması Yaşam Fırsatları Konulu Rapor Şubat, 2010 Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Bölgesi Beşeri Kalkınma Bölümü Bu Rapor Dünya Bankası

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

TÜRKÝYE'DE KADIN ÝÞGÜCÜ ÝSTANBUL ÝMALAT SEKTÖRÜNDEKÝ ÇALIÞMA ÞARTLARI VE KAYIT DIÞI ÝSTÝHDAM

TÜRKÝYE'DE KADIN ÝÞGÜCÜ ÝSTANBUL ÝMALAT SEKTÖRÜNDEKÝ ÇALIÞMA ÞARTLARI VE KAYIT DIÞI ÝSTÝHDAM TÜRKÝYE'DE KADIN ÝÞGÜCÜ ÝSTANBUL ÝMALAT SEKTÖRÜNDEKÝ ÇALIÞMA ÞARTLARI VE KAYIT DIÞI ÝSTÝHDAM GÝRÝÞ Dr.Necati KAYHAN * Uluslararasý Sözleþmeler ve baþta Anayasamýz (49 ve50. Md.) olmak üzere ulusal mevzuata

Detaylı

Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi Kesintisi

Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi Kesintisi 2009-11 Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi Kesintisi Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/11 Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması

Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması Rapor No 48627-TR Türkiye: Gelecek Nesiller İçin Fırsatların Çoğaltılması Yaşam Fırsatları Konulu Rapor Şubat, 2010 Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Bölgesi Beşeri Kalkınma Bölümü Public Disclosure Authorized

Detaylı

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.

Detaylı

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Stajyer Kontrolör (Ýdari) Atama Yapýlmasý Planlanan Kadro Sayýsý: Ýdari+Mühendis Kadrolarý Toplamý : 5 Test Aðýrlýklarý: GY:0,1, GK:0,1, HU:0,2,

Detaylı

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir.

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir. 1/7 AMT FÜR SOZIALE DIENSTE FÜRSTENTUM LIECHTENSTEIN Sosyal Hizmetler Dairesi Çocuk ve gençlik hizmetleri Sosyal hizmetler Terapi hizmetleri Ýç hizmetler konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler

Detaylı

25 Mart 2007 Kol Toplantýsý

25 Mart 2007 Kol Toplantýsý 25 Mart 2007 Kol Toplantýsý 25 Mart 2007 tarihinde Türk Tabipleri Birliði GMK Bulvarý Þehit Daniþ Tunalýgil sok. No: 2 / 17-23 Maltepe-Ankara adresinde Kol Toplantýmýzý gerçekleþtiriyoruz. Türkiye saðlýk

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

2010 YILI FAALÝYET RAPORU

2010 YILI FAALÝYET RAPORU TÜRKÝYE CUMHURÝYETÝ KAMU ÝHALE KURUMU 2010 YILI FAALÝYET RAPORU Yayýn No: 27 Aðustos 2011 - Ankara Ýçindekiler ÝÇÝNDEKÝLER BAÞKANIN SUNUÞU...5 KAMU ÝHALE KURULU ÜYELERÝ...7 1. KURUM HAKKINDA GENEL BÝLGÝLER...9

Detaylı

DÜ ÜK GEL R. Kötü konut ko ulları. Kötü çevre ko ulları Sa lıksız içme suyu Sa lıksız tuvalet Kapalı ortam hava kirlenmesi.

DÜ ÜK GEL R. Kötü konut ko ulları. Kötü çevre ko ulları Sa lıksız içme suyu Sa lıksız tuvalet Kapalı ortam hava kirlenmesi. Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2003; 46: 251-260 Yorum Yoksulluk ve çocuklar üzerine etkileri Þükrü Hatun 1, Nilay Etiler 2, Erdem Gönüllü 3 Kocaeli Üniversitesi Týp Fakültesi 1 Pediatri Profesörü,

Detaylı

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir Ebelik Son Sýnýf Öðrencilerinin Aile Planlamasý Eðitimi Etkinliðinin Deðerlendirilmesi* The Evaluation of the Educational Activitres of Pregraduate Midwifery Students on Family Planning Methods Dr. Emel

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

ÇIRAKLIK ALANINDA YAPILAN SON YASAL DEÐÝÞÝKLÝKLERÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

ÇIRAKLIK ALANINDA YAPILAN SON YASAL DEÐÝÞÝKLÝKLERÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ makale - 2 1968 yýlýnda Ankara'da doðmuþtur. Ýlk, orta ve lise öðrenimini Ankara'da tamamlamýþtýr. Haziran 1990 yýlýnda Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olmuþtur. Çýraklýk Sözleþmesi adlý

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Aslý Eker*, Mine Yurdakul* Öz Bu çalýþma hastanede

Detaylı

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU T.C. AYDIN BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ SU VE KANALÝZASYON ÝDARESÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ TEMMUZ 215-1 215 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU KURUMSAL MALÝ DURUM VE BEKLENTÝLER RAPORU SUNUÞ 518 Sayýlý Kamu

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI

BASIN AÇIKLAMALARI TMMOB EMO ADANA ÞUBESÝ 12. DÖNEM ÇALIÞMA RAPORU BASIN AÇIKLAMALARI BASIN AÇIKLAMALARI Egemenler Arasý Dalaþýn Yapay Sonucu Zamlar EKONOMÝK KRÝZ VE ETKÝLERÝ 6 Aðustos 1945'te Hiroþima'ya ve 9 boyutu bulunmaktadýr. Daha temel nokta Aðustos 1945'te Nagasaki'ye

Detaylı

Giriþ Yaþlanma kaçýnýlmaz sosyal, biyolojik, bir yaþam sürecidir. Altmýþ beþ yaþ üzeri kiþiler geriatrik yaþ grubu olarak tanýmlanmaktadýr

Giriþ Yaþlanma kaçýnýlmaz sosyal, biyolojik, bir yaþam sürecidir. Altmýþ beþ yaþ üzeri kiþiler geriatrik yaþ grubu olarak tanýmlanmaktadýr Karamürsel Ýlçesi nde Yaþayan Yaþlýlarýn Sosyal Yaþama Ýliþkin Özellikleri Characteristics of the Elderly People Residing in Karamursel District, Regarding Social Life Dr. M. Eþber Özkömür*, Dr. Nüket

Detaylı

TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN

TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝNÝN DIÞ ÝLÝÞKÝLERÝNÝN DÜZENLENMESÝ HAKKINDA KANUN Kanun Numarasý : 3620 Kabul Tarihi : 28/3/1990 Resmi Gazete : Tarih: 6/4/1990 Sayý: 20484 Dýþ Ýliþkiler MADDE 1- Türkiye Büyük

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

Türkiye de Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddet

Türkiye de Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddet T.C. BAÞBAKANLIK Kadýnýn Statüsü Genel Müdürlüðü Türkiye de Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddet Türkiye de Kadýna Yönelik Aile Ýçi Þiddet T.C. Baþbakanlýk Kadýnýn Statüsü Genel Müdürlüðü Ziya Gökalp Cad. No:

Detaylı