22q11 Delesyon Sendromunda İmmünoloji

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "22q11 Delesyon Sendromunda İmmünoloji"

Transkript

1 22q11 Delesyon Sendromunda İmmünoloji İçerik: Bayan Henrike Ritterbusch; Bay Prof. Dr. Stephan Ehl Freiburg Üniversite Kliniği Giriş İmmun sistemi Timüs ve savunma sistemindeki görevi İmmünolojik arızanın sebebi Kısmi Di George Sendromu Komple Di George Sendromu Muayene metodları Tedavi konsepti: Kısmi Di George Sendromunda önlemler Ekspozisyon profilaksisi Enfeksiyon profilaksisi Aşılar Genel geçerli hususlar Komple Di George Sendromunda önlemler Enfeksiyon yatkınlığı mı, immun bozukluğu mu söz konusu? Özet

2 Giriş: 22q11 Delesyon sendromu terimi değişik şiddette beliren bir sendrom grubu için kullanılır. Bunların arasında Di George Sendromu (DGS), velo kardiyo fasiyal (veya Sphrintzen) Sendro-mu (VCFS), ve CHARGE Asosiyasyon anomalisi dahildir. Genetikte, bir kromozomun bir parçasının kaybolduğu kromozomal bir hata, delesyon kelimesiyle ifade edilmektedir. Bu kapsamda sendrom kelimesi de, belirli bir hastalık tablosunda daima beraber beliren birçok hastalık belirtisi, yanlış oluşum veya anomali durumu anlamında kullanılır. Bu terim çeşitli hastalıklarda belirli bir semptom kompleksi için toplam terim olarak kullanılır. Burada sayılan sendromların hepsi 22.ci kromozomun mikro delesyonu şeklinde q11 alanında oluşan küçük bir arıza tarafından sebebiyet verilen belirtilerdir. Yani bir kromozom arızası durumu mevcuttur ve bu arıza çok variasyonlu ve kompleks erken bir embriyonal gelişim bozukluğuna yol açar. Bundan muzdarip çocuklar birçok sıhhi problemlere sahip olabileceklerinden, çocukların değişik uzmanlık alanlarından doktorlar tarafından başlangıçtan itibaren sürekli muayene ve tedavi edilmeleri gereklidir. Kural olarak evvela kardiyal problemler ve kalsiyum dengesinin bozukluğunu ele almak, uygulanacak tıbbi tedavinin ilk başında gelir. Ama bağışıklık sistemi de az veya çok etkilenebileceğinden, muhtemel mevcut bağışıklık zayıflığına karşı uygun önlemler alınabilmesi amacıyla, mümkün olduğunca erken bir safhada tedavininin yönünü belirtici immünolojik bir diyagnostiğe de başvurmalıdır. Eldeki bu bilgilendirmede 22q11 delesyon sendromunun savunma sistemine nasıl etki edebileceğini ve bu alanda hangi diyagnostik ve terapi imkanlarının mevcut olduğunu burada belirtmeyi amaçlamaktayız.

3 İmmun (Bağışıklık) Sistemi İnsan immun sistemi çeşitli organlardan ve kan hücrelerinden oluşmaktadır. Immun sisteminin esas görevi, vücuda zarar vermeden enfeksiyona sebep olan unsurlardan vücudu korumaktır. Enfek-siyon unsurları için daha vücudun savunma sistemi görevine başlamadan et-kili olabilen bazı bariyerler mevcuttur. Bunlar örneğin cildimiz, gözyaşı, solu-num yollarındaki hassas kıllar, salgı ve sümük ve de mide asididir. Ancak bu bariyerler hastalık unsurları tarafından aşıldıktan sonra vücudun immun sistemi aktifleşir. Vücudun immun savunması büyük boyutta bazı kan hücreleri tarafından gerçekleştirilir. Bunların başında lökosit denilen beyaz kan parçacıkları yani alyuvarlar gelir. Löko-sitler ise şu üç gruba ayrılırlar: Granu-lositler, Monositler ve Lenfositler. İmmun sisteminin iki ana kolu mevcuttur. Spesifik olmayan doğal immun savunma üzerinden her organizma çabucak vücuda giren hastalık unsurlarına karşı bir reaksiyon gösterebilir. Bu reaksiyon granulositler, magrofaglar ve dendritik hücreler fakosite edilerek gerçekleştirilir ( imha edilerek ). Savunma sisteminin bu cevabı çabuk gerçekleşir ama ancak orta şiddette efektif olumlu netice verir. Spesifik savunma ise daha efektif ve etkilidir. Spesifik savunma iki bölümden oluşur. Birincisi humoral (yani vücut sıvısında mevcut), ikincisi selüler (yani kan hücrelerince üstlenilen) korun-madır. Burada belirtilen ve kan hücre-lerince gerçekleştirilen spesifik savun-maya B lenfositler, ve T lenfositler da-hildir. Bunlar kendi üst yüzeylerinde çok spezial algılama antenleri (reseptörler) taşımaktadırlar. Bu reseptörler hastalık tetikçilerini bağlayabilme özel-liğine sahiptirler. Bu hücrelerin önemli özelliklerinden biri de onların bir nevi hafızalı olmalarıdır. Yani hastalık te-tikçileriyle ikinci temaslarında daha şiddetli bir reaksiyon gösterebilme ka-biliyetine sahiptirler. İşte reseptörle-rin bu özelliklerinden her aşıda fayda-lanılır. T lenfositler fonksiyonlarına göre T yardımcı hücreleri ve T öldürücü hücreleri diye ikiye ayrılırlar. Bunlar diğer görevlerinin yanı sıra özellikle virüs enfeksiyonlarının kontrolundan sorumludurlar. Öte yandan vücudun immun sisteminden sorumlu birçok diğer hücrelerine de onların görevlerinin yerine getirilmesinde yardımcı olurlar. T lenfositler bu özelliklerinden dolayı vücudun immun sisteminin anahtar hücreleri konumundadırlar. B hücreleri bir hastalık tetikçisiyle

4 temastan sonra bu tetikçiye özel olarak yönlendirilmiş antikorlar (yani immun globulinler) oluşturma kabiliyetine sahiptirler. İmmun globulinler (Ig) özelliklerine göre çeşitli sınıflara (İgG, IgM, IgD, IgA, IgE) ve alt sınıflara ayrılabilirler. Antikorlar tetikçileri bağlayabilme ve bu suretle onları zararsız hale getirebilme kabiliyetine sahiptirler. İmmun sistemine katkıda bulunan en önemli organlar ve oluşumlar şunlardır: Bademcikler (tonsiller), lenf düğümleri, bağırsaklardaki ve akciğerlerdeki len-fatik doku, dalak, kemik iliği ve timüs. Kemik iliğinde kan hücreleri oluşturulur ve bunlar dalak ve timüs organlarında tam işlev görecek duruma gelir ve olgunlaşırlar. Diğer lenf organlarında ise bir enfeksiyona cevap verebilme çerçe-vesinde gerekli en uygun strüktürler mevcuttur. Bu cevap çerçevesinde, ör-neğin herhangi bir enfeksiyon duru-munda lenf boğumları şişer. Aktif lenfosit Uyuyan lenfosit Resim 1: Resimdeki pembe veya mor diğer hücrelerin çoğu eritrositlerdir. Timüs ve savunma sistemindeki görevi Timüs organı iki oval lopa sahip olup göğüs kemiğinin arkasında kalbimizin üst tarafında yer almaktadır. Bu organ emzirme yaşında ve henüz çocuk yaş-larındayken tam gelişmiş konum-dadır, ama ergenliğin başlamasıyla yavaş yavaş geriler. Timüs dokusunun kendine ait doğrudan bir savunma fonksiyonu yok-tur ama lenfositlerin olgunlaşması için gerekli bir organdır. Timüste olgunlaşan lenfo-

5 sitler T lenfositler diye tanım-lanır, çünkü bunlar timüsün içinde sonraki görevlerine hazırlanırlar. T hücreleri, olgunlaşmamış öncü hücre olarak kemik iliğinde oluşturulurlar ve oradan timüse geçerler. Bu hücreler timüs içindeyken daha sonraki fonksiyonları konusunda adeta eğitim görürler. T hücreleri bir yandan timüs içinde çoğalırlar, öte yandan vücudun kendine özgü parçalarını (antigenleri) ve yabancı genleri (hastalık tetikçileri) arasında fark edebilmeyi öğrenirler. T lenfositleri ancak bu adeta timüs eğitiminden geçtikten sonra immun sistemindeki spesifik görevlerini tam anlamıyla üstlenebilecek konuma gelirler. Şayet timüs dokusu hiç mevcut değilse, T hücreleri oluşturulamaz ve bunun neticesinde enfeksiyonlara karşı şiddetli bir zayıflık söz konusu olur. Solunum borusu Timüs Akciğer Kalp (kalp torbasında) Resim 2: Bir bebeğin timüsü Kaynak: Benninghoff/Goerttler: Lehrbuch der Anatomie des Menschen (İnsan Anatomisi Ders Kitabı), 10. Baskı 1968 Urban & Schwarzenberg Verlag München.

6 İmmünolojik bozukluğun sebebi: 22q11 Delesyon sendromu, çocuk henüz embriyon devresindeyken üçüncü ve dördüncü solungaç yayında arızalara sebebiyet verir, yani daha hamileliğin ilk aylarında bazı organların oluşturul-masında veya gelişiminde arızalar mey-dana gelir. Sonraki devrelerde bu organların arızalı yapısına bağlı olarak diğer arızalar baş gösterebilir. Bu arızalardan diğer organların yanı sıra timüs organı da etkilenir. Timüs organının gelişim arızası hastadan hastaya çok değişik bir görünüm arz eder. Bu arızanın görünümüne göre ve boyutuna göre Di George Sendromunun değişik şekilleri arasında bir ayırım yapılır. 22q11 Delesyonuna sahip hastaların büyük bir çoğunluğunda timüs organı normal bir konum arz eder ve immun sistemine yeterli ölçüde katkıda bulunur. Adına kısmi Di George sendromu denilen sendroma sahip hastalarda (hastaların % <10) timüs gerçi mevcuttur ama tam gelişmemiştir (hipoplastik). Tamami yani komple Di George-Sendromu durumunda ise timüs mevcut değildir. Buna timüs plasi duru-mu denir (hastaların % <1). Öte yandan bir röntgen filminde timüs görünmezse veya bir kalp operasyonu durumunda timüse rastlanmazsa, illa ki bir timüs plasi durumu mevcut anlamına gelmez. Çünkü çoğu hallerde görülmemesine rağmen dağınık biraz timüs dokusu yine de mevcuttur ve bu dokularda yeterli düzeyde T hücreleri olgunlaşması müm-kün kılınır. Timüs gölgesi Timüs gölgesi yok Bebekte normal gelişmiş timüs boyun altı bezi Resim 3: Röntgen filmleri Bebekte az gelişmiş timüs boyun altı bezi

7 Kısmi Di George-Sendromu: Timüs hipoplasi durumu, kandaki T hüc-releri sayısının düşmesine sebep olur. Bu çok variasyonlu olabilir ve az veya çok derecede artan bir enfeksiyon yatkınlığına sebep olur. İşte bu nedenle Di George sendromuna sahip çocuklarda diyognozun hemen ardından T hücrele-rinin sayısının belirlenmesi önemlidir. Bunu yaparken çocuğun yaşına uygun norm değerlerinin dikkate alınması ge-reklidir. Çocukta T hücrelerinde düşüklük olduğu tespit edilirse, bazı özel koruma önlemleri gerekli olabilir, örneğin özel hijyen önlemleri, normal aşı proğramından sapma ve ihtiyati ön-lem olarak antibiyotik verilmesi gibi. Bu adımlar hastadan hastaya değişik olarak bir uzmanla konuşularak ele alınmalıdır ve timüs hipoplasi yanı sıra enfeksiyon yatkınlığı oluşturabilen bazı diğer fak-törlere de bağlıdır, örneğin kalp hatası veya bir refluks hastalığı gibi. Timüs hipoplasi durumunda çoğu hallerde doğumdan sonraki ilk aylarda T hücre-leri sayısı spontan olarak kendiliğinden yükselir ve bunun neticesinde artık bir enfeksiyon yatkınlığı durumu oluşmaz. Timüs hücrelerinin timüs hipoplasi du-rumunda bozulan olgunlaşmaları hem düşük sayıda T hücreleri oluşturulmasına neden olur, hem de bu-nun yanı sıra bu hücrelerin terbiyesi yani adeta eğitimi gereken boyutta gerçekleşmez. Böyle bir durumda ken-dine özgü ve yabancıya özgü arasında fark edebilme kabiliyeti olumsuz etki-lenir ve otoimmun hastalığına karşı ar-tan bir yatkınlık durumu oluşur. Böyle bir durumda vücudun savunma sistemi, kendi vücuduna ait strüktürleri saldırı hedefi olarak belirler. Bu durum hastanın özellikle kendi kan hücrelerine veya kendi eklemlerine karşı söz konu-sudur. Komple Di George Sendromu: Komple Di George sendromunda timüs hiç yoktur. Çocukların % 1 den azında 22q11 delesyon sendromunun bu cinsi mevcuttur. Timüs mevcut olmadığından immunite oluşturulamaz. Ayrıca T hücreleri de bulunmadığından, B hücrelerinin fonksi-yonu (antikor üretimi) olumsuz et-kilenir. Bunlardan dolayı korunma sisteminde bu kombinasyonlu eksiklik sebebiyle ağır arızalar belirebilir. Bu ender hastalığın erken belirtileri arasında mide ve bağırsaklarda ciddi enfeksiyonlar sayılabilir. Bu enfeksiyon-lara bağlı olarak hastada ishal oluşur ve gelişmesinde düzensizlik görülür. Bunların yanı sıra sağlıklı bir orga-

8 nizma için aslında önemsiz olan bazı hastalık tetikçileri sebebiyle de olsa vücutta tekrar tekrar solunum yolları enfeksiyonları belirir. Pek de ender sayılmayacak bir oranda bazı hastalarda onları uzun süre rahatsız eden bir şekilde genellikle ağızda başlıyarak mi-de ve bağırsaklardan geçtikten sonra çocuğun poposunda tekrar beliren ve çocuk bezinin koyulduğu yerleri kapsay-an pamukçuk (Soor) denilen bir mantar cinsi görülür. çocuklarda aslında normal hallerde örneğin su çiçeğine yol açan bazı virüsler bile, timüs bezi olmayan komple Di George sendromu durumunda hayati tehlike arz edecek şekilde sey-redebilir. Bu sendromun kliniksel tablosu, şiddetli kombinasyonlu immun arızası (SCID) durumu ile kıyaslanabilecek bir durumdadır ve dolayısıyla immünolojik acil bir durum oluşturur. Timüs hücrelerinin timüs hipoplasi du-rumunda bozulan olgunlaşmaları hem düşük sayıda T hücreleri oluşturulmasına neden olur, hem de bu-nun yanı sıra bu hücrelerin terbiyesi yani adeta eğitimi gereken boyutta gerçekleşmez. Böyle bir durumda ken-dine özgü ve yabancıya özgü arasında fark edebilme kabiliyeti olumsuz etki-lenir ve otoimmun hastalığına karşı ar-tan bir yatkınlık durumu oluşur. Böyle bir durumda vücudun savunma sistemi, kendi vücuduna ait strüktürleri saldırı hedefi olarak belirler. Bu durum hastanın özellikle kendi kan hücrelerine veya kendi eklemlerine karşı söz konu-sudur. Normal timüs görünümü Rudimenter timüs görünümü Resim 4: Ultrasonda timüs görünümü

9 Muayene metodları: 22q11 sendromu bulunduğuna dair bir diyagnozdan sonra immünolojik bir la-boratuvar muayenesi yaptırılmalıdır. Buna bağlı olarak gerekli önlemler alınabilir ve komplikasyonlardan kaçınılabilir. Laboratuvar tahlilleri bir-kaç çeşitli kan numunesine dayanılarak yapılır. Diyagnostik kapsamında kan tablosu oluşturularak lökositlerin sayısı belirlenir (burada lenfosit sayısına dik-kat edilmelidir), immun globulin miktarı belirlenir (yeni doğanlarda annenin antikorlarının çocuğa geçmesi sebebiyle buradan elde edilecek sonuç ancak sınırlı bir değere sahiptir) ve bir akım sitometrisi yapılır. Bu otomatikleşmiş uygulanan kan araştırma metodu, kan hücrelerinin bazı özelliklerinin spezial bir şekilde işaretlenmesi yardımıyla, T hücrelerinin görülebilmesini ve sayılabilmesini mümkün kılar. Muayene neticesinde T hücreleri azlığı durumu söz konusu ise, diğer kan testleri yardımıyla mevcut T hücrelerinin cins-leri ve fonksiyon kabiliyetleri incelen-melidir. Ayrıca 22q11 sendromu bulunan her çocukta ultrason muayenesi yoluyla timüs hacminin belirlenmesi gerekir. Resim 5: Kan alınması, numunelerin laboratuvarda muayenesi ve tahlil edilmesi. Tedavi konsepti: Profilaktik önlemlerin gerekliliği hususu, T hücreleri eksikliği boyutuna bağlıdır. 22q11 delesyon sendromuna sahip çocukların %90 kadarında özel önlemlerin alın-masına gerek yoktur. T hücreleri eksikliği durumunda önlem alınması, ancak bir im-münoloji uzmanına danışılarak hastadan hastaya karara bağlanmalıdır. Bu konuda aşağıda sunulan tablo yardımcı olabilir (ama bu bir reçete değildir): Tabela 1:

10 Kısmi Di George sendromu (CD4+-T-hücreleri sayısı < 400/μl birinci yaş için) Ekspozisyon profilaksisi Enfeksiyon profilaksisi Aşı planı Ellerin dezenfekte edilmesi, enfeksiyonlu insanlarla kısıtlı temas. Cotrim 5 mg/kg 1 ED için, 3 /hafta. Varisel eksposizyonunda VZV-IgG. Kış aylarında Palivizumab ile RSV-Profilaksisi. Ölü aşılara ilişkin normal aşı planı uygulanır. Pnömokok, meningokok ve infulenza aşıları (+ aile fertleri!) uygulanır. Tetanos ve pnömokok aşılarının başarı derecesi kontrol edilmelidir. Canlı aşı vurulmasından evvel temel muayene yapılır. Komple Di George sendromu (basit CD4+-T-hücreleri sayısı < 50/μl) Bütün çocuklarda HLA aynı olan kardeşlerde Bağış yapan yoksa Yukarıdaki gibi bütün önlemler alınmalıdır. İzolasyon uygulanmalıdır. Sadece ışınlanmış ve CMV-negatif kan ürünleri. Gereken hallerde immun globulin yetmezliği terapisi. Olgun T hücrelerinin adoptif transferi. Timüs dokusunun transplantasyonu. Tabela 1.: Di George sendromunda immünolojik profilaksi ve terapi*. * = Yazarın tavsiyesidir, evident kesin sabit kurallar mevcut değildir.

11 Kısmi Di George sendromunda önlemler: Ekspozisyon profilaksisi: Yakın çevredeki hastalarla temastan kaçınılmalıdır. Elleri yıkama ve dezenfekte etme gibi hijyen önlemleri alınmalıdır; şayet bakıcıda bir enfeksiyon mevcutsa, bu şahıs ağız ve burun maskesi takmalıdır. Enfeksiyon profilaksisi: Ağır solunum yolları hastalıklarının örneğin RS virüsü sebebiyle oluşmasını ön-lemek amacıyla, kış aylarında Synagis müstahzarı ile tedavi düşünülmelidir. Varisellerle (su çiçeği tetikçileri) temastan sonra çocuklar intravenöz yani bir infüzyon yoluyla özel su çiçeği antikorları ile tedavi edilmelidir. Bu suretle en-feksiyon sebepli olası komplikasyonlardan kaçınmak mümkündür. Pnömozistiz tetikçisi sebebiyle bir akciğer iltihabı riskini azaltmak için ve diğer bakterilere bağlı enfeksiyonların sayısını da mümkün mertebe azaltmak amacıyla uzun süreli olarak antibiyotik ilaçlar verilmesi gerekebilir. Aşılar: Genel aşı tavsiyelerine bağlı olarak ölü yani canlı olmayan aşı maddesi içeren aşı maddeleri herhangi bir risk olmaksızın verilebilir. Ama hastada T hücreleri yoksa, bu aşılar etkisiz kalır. Standart aşı planının ötesinde pnömokok, meningokok ve grip hastalığına karşı aşılar yapılmalıdır. Hasta şahısla yakın teması bulunan her insana da senelik bir grip aşısı yapılması uygundur. Aşı antikorlarının sayısı belirlenerek aşının başarısı kontrol edilmelidir. Canlı aşı maddesi içeren aşılardan evvel (kızamık, kabakulak, kızamıkçık, vari-sel, BCG) immünolojik temel muayene gereklidir. Bu aşıların yapılabilmesi için belirli asgari bir sayıda T hücrelerinin mevcut olması şarttır. Genel olarak geçerli olan hususlar: Savunma sistemi zayıf olan çocuklarda sağlıklı bir immun sistemine sahip in-sanlar için önemsiz olan bazı hastalık tetikçileri, hastalıklara sebebiyet verebi-lirler ve bu sebeple bir tehlike oluşturabilirler. Profilaktik önlemler, mevcut arızanın boyutuna ve kliniksel bulgulara bağlı ola-rak alınır. İmmun sistemleri hiç etkilenmeyen çocuklara, bir immünoloji uzmanı tarafından herhangi bir tedavi uygulanmasına gerek yoktur.

12 T hücreleri sayısı kendiliğinden artar ve normal düzeye ulaşırsa, profilaktik önlemlere son verilebilir. Komple Di George sendromunda önlemler: Komple Di George sendromunda yukarıda belirtilen şekilde kısmi Di George sendromunda sayılan önlemler aynen uygulanmalıdır. Ek olarak dikkat edilecek hususlar: Enfeksiyonlara karşı korunma amacıyla kesin izolasyon uygulanmalıdır. Hijyen kurallarına kesinlikle uyulmalıdır. Antimikotik profilaks (mantar enfeksiyonlarına karşı önlem olarak ilaç verilmesi) uygulanmalıdır. Gereken hallerde immunglobulinler (infüzyon yoluyla antikor yetmezliği tera-pisi) verilmelidir. Enfeksiyon durumunda kesin ve çabuk diyagnoz ve terapi gereklidir. Komple Di George sendromunda yukarıda sayılan bu önlemler, enfeksiyon sayısını mümkün mertebe düşük tutmak için ancak geçici karakterde terapiler olarak değerlendirilebilir. Uzun vadeli başarılı olabilecek tek terapi yolu, timüs dokusunun nakledilmesidir. Bu tür transplantasyonlar şimdiye kadar sadece ABD (Amerika Birleşik Devletleri) ve kısa bir süreden beri İngiltere de yapılabilmektedir. Sürekli olarak olgun T hücrelerinin transfüzyon yoluyla nakledilmesi diğer bir terapi im-kanıdır ama bunun için immğnolojik uygun bir kardeşin mevcut olması gerekir. Enfeksiyon yatkınlığı mı, immun arızası mı söz konusu? Kendilerinde 22q11 mikro delesyon sendromu mevcut hastaların sadece takriben %10 kadarında arızalı timüs gelişmesine bağlı olarak gerçekten bir savunma zayıflığı söz konusudur. Böyle bir doğuştan immun arızası diye tanımlanabilecek timüs hipoplasi hastalığı değişik şiddette hastalık gelişmelerine sebep olabilir. Böyle ço-cuklar bağışıklık sistemlerindeki rahatsızlık sebebiyle diğerlerine kıyasla daha sıkça hallerde enfeksiyonlardan şikayetçi olurlar. Öte yandan gerçek bir immun arızasına bağlı olan bu savunma zayıflığı, bazı çocukların

13 doğal olarak özellikle küçük yaşlardayken çok sayıda enfeksiyonlarla karşılaşmalarına bağlı olarak görülen enfeksiyona yatkınlık du-rumu ile karıştırılmamalıdır. Sağlıklı o-larak yeni doğan bebek henüz olgunlaşmamış ve adeta eğitilmemiş bir immun sistemine sahiptir ve önceleri plasenta (döl eşi) ve daha sonra ana sütü yoluyla anneden aktarılan antikorlarla enfeksiyonlara karşı korunur. Bu tabii korunma bebeğe daha yaşamının ilk aylarında enfeksiyonlara karşı bir korunma oluşturmaktadır. Ama doğumdan itibaren bebek kendine özgü ve önceleri tecrübesiz antikorlar oluşturmaya başlar. Bebek büyüdükçe ve anneden aldığı antikorlar tüketilince (takriben 6 aylıkken), çocuk artık kendiliğinden çeşitli enfeksiyon tetikçileriyle boğuşmalı ve kendine özgü bir immünite yani bağışıklık sistemi oluşturmalıdır. Geçirdiği her enfeksiyonla immun sistemi yeni bir tetikçi ile yani hastalık başlatıcı bir unsurla tanışır ve buna uygun antikor oluşturur. Aynı unsurla sonradan tekrar karşılaştığında, ona karşı daha çabuk reaksiyon gösterebilir ve bu suretle bir enfeksiyon hastalığı oluşmasına mani olur. İmmun sistemi çeşitli hastalık tetikçileriyle tecrübeler toplayana kadar çocuk birçok kez hastalanır. Yaş (Yıl) NORMAL ENFEKSİYON YATKINLIĞI Yılda enfeksiyon oluş-ma sayısı Maksimum < 1 6, 11, , 11, , 10, , 8, ,7 7,2 Tabela 2: Enfeksiyon yatkınlığı - Kaynak: J. Epidemiol. 94:269 Pediatrics 79:55 Yukarıda belirtilen bu tabii ve fizyolojik enfeksiyon yatkınlığı durumuna ek olarak, örneğin bir kalp hatası bulunan veya kronik akciğer hastalıklı çocuklarda artan boyutta enfeksiyon yatkınlığı durumu görülebilir. Ama bu durum immun sistemine bağlı bir savunma zayıflığı anlamında değildir. Bu bağlamda 22q11 mikro delesyon sendromlu çocuklarda da daha sık enfeksiyona yol açan çeşitli faktörler mevcut olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

14 Solunum yollarının tekrar tekrar enfeksiyona bulaşması durumu örneğin bir kalp hastalığına bağlı olarak kolaylaşabilir. Yeniden beliren solunum yolları enfeksiyonları, gıda alınmasında çeşitli düzensizliklerden de kaynaklanabilir (damak kemerinde ayrılık, yutkunma bozukluğu ve refluks yani geriye akma). Aynı şekilde bu doğuştan hatalara bağlı olan orta kulak havalandırmasının yetersiz bir derecede gerçekleştirilmesi, çoğu durumlarda orta kulak iltihaplarının oluşmasına sebep olabilir. Artan sayıdaki bu enfeksiyonlar gerçek bir immun arızası halinde olduğu gibi, çocuğun tekrar tekrar doktora götürülmesini gerekli kılabilir ve oluşum sebeplerine bağlı olarak tedaviyi gerektirirler. Çocuğun immun sistemine yönelik kuvvetlendirme önlemleri şu şekilde sıralanabilir: İlk 6 ay süresince çocuğu emzirmek (6 ay sonrasında anne sütünde hemen hemen hiç antikor kalmaz), çocuğu sigara dumanından uzak tutmak, çocuğa yeterli bedensel hareket imkanı sağlamak, çocuğu sıkça temiz havaya çıkabilme olanağı sağlamak, çocuğun dengeli beslenmesini ve normal hacimde sıvı almasını sağlamak, yeterli uyku uyuyabilmesini mümkün kılmak ve çocuğu stresten ve aşırı uyartıcı ortamlardan uzak tutmak. Bunların yanısıra düzenli olarak koruma aşısını yaptırmak özel bir öneme sahiptir. Gerçek bir immun arızası durumu mevcutsa, aşıların duruma ve ihtiyaca göre özenle ayarlanması gerekir. Kullanıma sunulan immun sistemini sti-mule eden maddeler, bu konuda yapılan büyük araştırmaların sonucuna bakılırsa, ancak pek az ölçüde olumlu neticeler verebilmektedir. Bu konuda piyasaya sunulan bakteri özleri biraz ol-sun enfeksiyon sayısını azaltmaya katkıda bulunabilirler. Resim 6: Di George sendromlu yeni doğmuş bebek

15 Özet 22q11 delesyonlu çocuklarda immun sisteminin ne durumunda olduğu müm-kün olduğunca erken incelenmelidir. Ama bunu yaparken tedavi unsuru, an-cak pek az vakada önde gelen bir amaçtır. Vakaların çoğunda prognoz yani gelişme beklentisi iyi sayılır. Ayrıca vakaların çoğunda çocuğun ilk senesi boyunca savunma sisteminde spontan olarak yani kendiliğinden bir iyileşme görülür. Kısmi Di George sendromunda ise, enfeksiyona karşı ihtiyati önlem oluşturan gerekli işlemlerin gerçekten dikkate alınması, uygulanan tedavinin olumlu seyredebilmesi için mutlaka ge-rekli ve önemlidir. Hastaların büyük çoğunluğunda T hücrelerinin artık toparlanmasından sonra düzenli aralıklarla sürekli diğer tıbbi bakımların bir immünoloji uzmanı tarafından yapılması gerekli değildir. Öte yandan sonradan bir otoimmun hastalığının be-lirme riski, artan boyutta mevcuttur. Komple Di George sendromu hayati teh-like arz eden bir hastalıktır ve prognoz büyük ölçüde savunma zayıflığına bağlıdır. Mümkün olduğunca erken ve vaktinde T hücrelerini bağışlayacak uy-gun bir bağışçının veya uygun timüs do-kusunun aranıp bulunması zorlukları, çoğu hallerde başarılı bir terapi uygu-lanma beklentisine maalesef biraz gölge düşürmektedir. KiDS 22q11 e.v. Derneği KiDS-22q11 e.v. derneği kamu yararına çalışan bir organizasyondur ve 22q11 dele-syon sendrumlu insanlara ve onların yakınlarına yardımcı olmayı kendine hedef edinmiştir. Bu dernek 2001 senesinde iki yerel veli inisiyatif grubu tarafından kurulmuştur. Bugün için bu dernek Almanya da, Avusturya da ve İsviçre nin Almanca konuşulan yörelerinde 12 yerel yardım grubu ve 1200 üyeye sahiptir. Dernek idare-si ve faaliyetleri hasta çocukların velileri tarafından fahri olarak kendi çıkarını gütmeksizin gerçekleştirilmektedir. Bunların yanısıra saygın bazı tıp uzmanlarından oluşan bir bilimsel danışma kurulu dernek çalışmalarına destek vermektedir. KiDS 22q11 e.v. derneğinin amacı, 22q11 delesyon sendrumlu insanları ve onların yakınlarını desteklemektir. Bu amaçla hastaların ailelerine yönelik çeşitli etkinlik ve aktiviteler sunulmaktadır. Bunların bazıları şunlardır: Hastalar ve uzmanlar için sendromların tanımlarının yapılması. Çeşitli semptomlar konusunda tıbbi bilgi ve raporların sunulması.

16 KiDS-Info başlıklı dernek üyelerine yönelik bir derginin yayınlan-ması. Tıbbi bilgileri ve tecrübeleri içeren bu yayın senede iki defa sunulur. Şu internet web sitesinin sunulması: Bu sitede çeşitli bilgiler, güncel etkinlikler ve kamuya açık bir fo-rum sunulmaktadır. Bilim, terapi, pedagoji ve sosyal haklar alanlarından uzmanların katıldığı yerel ve daha geniş kapsamlı bilgilendirme etkinlikleri sunmak. Ayrıca hafta sonlarında ve düzenli aralıklarla hastalara ve yakınlarına belirli yerlerde buluşabilme imkanı sunmak. Aileleri bilgilendiren, hekimlere ve terapi uzmanlarına bağlantıyı sağlayan ve ayrıca benzeri durumdaki diğer ailelerle bağlantıya yardımcı olan yerel sorumluları belirlemek. 12 yaşından büyük hastalar ve kardeşleri için gençlik grupları oluş-turmada yardımcı olmak. Bizimle ilk bağlantıyı kurabilmek için lütfen şu idare merkezimize başvurunuz: KiDS-22q11 e.v. Geschäftsstelle Wiesstrasse 13a Kempten Tel: 08379/ Fax: 08379/ Yazarlar: Henrike Ritterbusch Bereichsschwester Immunologie (İmmünoloji alanında uzman hastabakıcı) Universitätsklinikum Freiburg Zentrum für Kinder und Jugendmedizin Mathildenstr Freiburg Tel: Prof. Dr. Stephan Ehl Oberarzt Immunologie und Rheumatologie (İmmünoloji ve romatoloji uzmanı başhekim) Universitätsklinikum Freiburg Zentrum für Kinder und Jugendmedizin Mathildenstr Freiburg Tel:

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler Güncelleme: 11/2010 Otoimmun Lenfoproliferatif Sendromlu Hastalar İçin Bilgilendirme (ALPS) 1. ALPS nedir? 2. Bu hastalığa hangi sıklıkta rastlanır?

Detaylı

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler. Variasyonlu İmmun Arızası Sendromlu (CVID) Hastalar İçin Bilgilendirme

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler. Variasyonlu İmmun Arızası Sendromlu (CVID) Hastalar İçin Bilgilendirme Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler Güncelleme: 11/2010 Variasyonlu İmmun Arızası Sendromlu (CVID) Hastalar İçin Bilgilendirme 1. CVID nedir? 2. Bu hastalığa hangi sıklıkta rastlanır?

Detaylı

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler. Hiper- IgE Sendromlu (HIES) Hastalar İçin Bilgilendirme

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler. Hiper- IgE Sendromlu (HIES) Hastalar İçin Bilgilendirme Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler Güncelleme: 10/2010 Hiper- IgE Sendromlu (HIES) Hastalar İçin Bilgilendirme 1. HIES nedir? 2. Bu hastalığa hangi sıklıkta rastlanır? 3. Bu hastalığın

Detaylı

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler. Wiskott-Aldrich Sendromlu (WAS) Hastalar İçin Bilgilendirme

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler. Wiskott-Aldrich Sendromlu (WAS) Hastalar İçin Bilgilendirme Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler Güncelleme: 11/2010 Wiskott-Aldrich Sendromlu (WAS) Hastalar İçin Bilgilendirme 1. WAS hastalığı nedir? 2. Bu hastalığa hangi sıklıkta rastlanır? 3.

Detaylı

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler. X Kromozomal Lenfoproliferatifli Hastalar İçin Bilgilendirme (XLP)

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler. X Kromozomal Lenfoproliferatifli Hastalar İçin Bilgilendirme (XLP) Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler Güncelleme: 11/2010 X Kromozomal Lenfoproliferatifli Hastalar İçin Bilgilendirme (XLP) 1. XLP nedir? 2. Bu hastalığa hangi sıklıkta rastlanır? 3. Bu

Detaylı

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler. Antikor Yetmezliği Terapisi Hakkında Hasta Bilgilendirmesi

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler. Antikor Yetmezliği Terapisi Hakkında Hasta Bilgilendirmesi Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler Antikor Yetmezliği Terapisi Hakkında Hasta Bilgilendirmesi Güncelleme: 11/2010 1. Antikor yetmezliği terapisi nedir? 2. Bende veya çocuğumda neden bir

Detaylı

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK AŞI ve SERUMLAR Dr. Sibel AK Bugün; Ak#f İmmünizasyon Bakteriyel Aşılar Viral Aşılar Aşı Takvimi Pasif İmmünizasyon Aşı Etkileşimleri Tanımlar İmmünite (Bağışıklık): Konağın, kendisinden farklı yapıya

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

RSV. RSV kennen. Anne babaların bilmesi gereken bir virüs. Kinder schützen

RSV. RSV kennen. Anne babaların bilmesi gereken bir virüs. Kinder schützen RSV kennen Kinder schützen RSV Anne babaların bilmesi gereken bir virüs. Pek tanınmayan bir virüse dair bilgiler - RSV enfeksiyonu riskini nasıl azaltabileceğinize yönelik pratik ipuçları. Bu brosürün

Detaylı

GEBELİK VE LOHUSALIK

GEBELİK VE LOHUSALIK GEBELİK VE LOHUSALIK ANA SAĞLIĞI Sağlık hizmetleri açısından doğurganlık çağındaki (15-49 yaş arası) tüm kadınlara ana denir. 15-49 yaş doğurganlık çağındaki kadınlar nüfusumuzun % 27 sini oluşturmaktadır.

Detaylı

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler:

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler: LÖKOSİT WBC; White Blood Cell,; Akyuvar Lökositler kanın beyaz hücreleridir ve vücudun savunmasında görev alırlar. Lökositler kemik iliğinde yapılır ve kan yoluyla bütün dokulara ulaşır vücudumuzu mikrop

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 İmmün sistemin gelişimini, fonksiyonlarını veya her ikisini de etkileyen 130 farklı bozukluğu tanımlamaktadır. o Notarangelo L et al, J Allergy Clin Immunol 2010 Primer immün yetmezlik sıklığı o Genel

Detaylı

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler Hemofagozitoz Sendromlu Hastalar İçin Bilgilendirme

Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler Hemofagozitoz Sendromlu Hastalar İçin Bilgilendirme Primer İmmun Yetmezlikleri Hakkında Bilgilendirmeler Hemofagozitoz Sendromlu Hastalar İçin Bilgilendirme 1. Hemofagozitoz sendromu nedir? 2. Bu hastalığa hangi sıklıkta rastlanır? 3. Bu hastalığın sebepleri

Detaylı

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor.

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor. Her yıl milyonlarca kişiyi etkileyen bir solunum yolu enfeksiyonu olan grip, hastaneye yatışı gerektirecek kadar ağır hastalık tablolarına neden olabiliyor. Grip ve sonrasında gelişen akciğer enfeksiyonları

Detaylı

Kronik Hastalığı Olanlarda ve İmmünsüpresif Hastalarda Bağışıklama. Dr. Hüsnü Pullukçu Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Kronik Hastalığı Olanlarda ve İmmünsüpresif Hastalarda Bağışıklama. Dr. Hüsnü Pullukçu Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Kronik Hastalığı Olanlarda ve İmmünsüpresif Hastalarda Bağışıklama Dr. Hüsnü Pullukçu Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Bağışıklığın Baskılanması Birincil İkincil B hücre hastalıkları

Detaylı

KRİYOGLOBÜLİN. Cryoglobulins; Soğuk aglutinin;

KRİYOGLOBÜLİN. Cryoglobulins; Soğuk aglutinin; KRİYOGLOBÜLİN Cryoglobulins; Soğuk aglutinin; Kriyoglobülin kanda bulunan anormal proteinlerdir ve 37 derecede kristalleşirler. Birçok hastalık sırasında ortaya çıkabilirler ancak vakaların %90ı Hepatit

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ENFEKSİYON RİSKLERİ Sağlık hizmeti veren, Doktor Ebe Hemşire Diş hekimi Hemşirelik öğrencileri, risk altındadır Bu personelin enfeksiyon açısından izlemi personel sağlığı ve hastane

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim. Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN

Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim. Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Bağışık Sistemler Bağışıklık sistemi insan vücudunun hastalıklara karşı savunma mekanizmasını oluşturan

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LEVOSOL 30 mg/5 ml Şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 1 ml de 6 mg levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Sakkaroz, metil parahidroksi benzoat, propil parahidroksi benzoat, sodyum

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VE VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VE VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VE VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I V. KURUL DERS PROGRAMI HEMOPOETİK VE İMMÜN SİSTEM

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I V. KURUL DERS PROGRAMI HEMOPOETİK VE İMMÜN SİSTEM T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I Dekan Baş Koordinatör Dönem I Koordinatörü Dönem I Koordinatör Yardımcısı Dönem I Koordinatör Yardımcısı Kurulun

Detaylı

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL)

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) TANIMI Shigella türü bakterilerde meydana gelen;karekteristik belirti ve bulguları olan,ilium ve kolonun akut enfeksiyonudur.basilli ve amipli dizanteri olmak

Detaylı

Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler

Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler Information for contacts of Tuberculosis (TB) - Turkish January 2013 Page 1 Verem (Tüberküloz) için sizinle niçin ilişkiye geçtik? Veremli bir kişiyle temasınız

Detaylı

Universitäts-Frauenklinik Essen. Koryon villus biyopsisi ve Amniyosentez

Universitäts-Frauenklinik Essen. Koryon villus biyopsisi ve Amniyosentez Universitäts-Frauenklinik Essen Koryon villus biyopsisi ve Amniyosentez Koryon villus biyopsisi Sorular ve cevaplar Koryon villus biyopsisi nedir? Trizomi 21(Down Sendromu), Trizomi 18(Edwards Sendromu)

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KETORAL vajinal suppozituar Vajina içerisine uygulanarak kullanılır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Ketokonazol. Her bir KETORAL vajinal suppozituar, 400 miligram ketokonazol içerir. Yardımcı maddeler:

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI FUSİNAT 500 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir film kaplı tablet 500 mg sodyum fusidat içerir. Yardımcı maddeler: Mikrokristal selüloz PH 200, krospovidon, laktoz anhidrat,

Detaylı

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I V. KURUL DERS PROGRAMI HEMOPOETİK VE İMMÜN SİSTEM

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I V. KURUL DERS PROGRAMI HEMOPOETİK VE İMMÜN SİSTEM T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I Dekan Baş Koordinatör Dönem I Koordinatörü Dönem I Koordinatör Yardımcısı Dönem I Koordinatör Yardımcısı Kurulun

Detaylı

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER Gribin nasıl bir hastalık olduğunu, Gripten korunmak için neler yapmamız gerektiğini, Grip aşısını ve ne zaman aşı olmamız

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME. Priorix Enjeksiyonluk solüsyon hazırlamak için toz ve çözücü Canlı kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısı

KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME. Priorix Enjeksiyonluk solüsyon hazırlamak için toz ve çözücü Canlı kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısı KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME Priorix Enjeksiyonluk solüsyon hazırlamak için toz ve çözücü Canlı kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısı LÜTFEN AŞAĞIDAKİ SORULARI CEVAPLAYINIZ: ( Lütfen uygun olan seçeneği

Detaylı

Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count

Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count TAM KAN SAYIMI Tam Kan; Hemogram; CBC; Complete blood count Tam kan sayımı kanı oluşturan hücrelerin sayılmasıdır, bir çok hastalık için çok değerli bilgiler sunar. Test venöz kandan yapılır. Günümüzde

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Çevre Koşullarının İnsan Üzerindeki Etkileri Çevre: Bir elemanın dışında çeşitli olayların geçtiği

Detaylı

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader OLGU 1 İkinci çocuğuna hamile 35 yaşında kadın gebeliğinin 6. haftasında beş yaşındaki kız çocuğunun rubella infeksiyonu geçirdiğini öğreniyor. Küçük

Detaylı

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri Buzağılar Sürünün Geleceğidir. Buzağı yetiştiriciliğinde anahtar noktalar! Doğum Kolostrum (Ağız Sütü) Besleme Sistemi Sindirim Sağlık Doğum ile ilgili anahtar noktalar

Detaylı

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir.

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. KEMOTERAPİ KEMOTERAPİ NEDİR? Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. Kemoterapide, bir veya birden fazla ilaç bir arada kullanılabilir. Her ilacın

Detaylı

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Tıp Fakülteleri Mezuniyet Öncesi İmmünoloji Eğitim Programı Önerisi in hücre ve dokuları ilgi hücrelerini isim ve işlevleri ile bilir. Kemik iliği, lenf nodu, ve dalağın anatomisi,

Detaylı

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR?

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR? LENFOMA NEDİR? Lenfoma, diğer grup onkolojik hastalıklar içinde yaşamın uzatılması ve daha kaliteli yaşam sağlanması ve hastaların kurtarılmaları açısından daha fazla başarı elde edilmiş bir hastalıktır.

Detaylı

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir Grip. Korunun, koruyun. MEVSİM GRİBİ: NEDEN AŞI OLMANIZ GEREKİR Son zamanlarda sık sık mevsim gribi ve domuz gribi gibi farklı grip türlerinden söz edildiğini duymuş

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI LEVOPRONT öksürük şurubu Ağızdan alınır. Etkin madde: 1 ml de 6 mg Levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Metil paraben, propil paraben, sakkaroz, kiraz aroması, monohidrat sitrik

Detaylı

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır.

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır. Sayın meslektaşlarım, Kişisel çalışmalarım sonucu elde ettiğim bazı bilgileri, yararlı olacağını düşünerek sizlerle paylaşmak istiyorum. Çalışmalarımı iki ana başlık halinde sunacağım. MADDE BAĞIMLILIĞI

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir?

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir? TÜBERKÜLOZ Verem; TB; TBC; Hava yoluyla yayılan bulaşıcı akciğer hastalığıdır. Akciğer dışında kemik, lenf bezleri, böbrek, beyin zarları gibi diğer organları da tutabilir. Tüberküloz bakterisi Mycobacterium

Detaylı

Sheet > > yılda 1 Yılda 1 Yılda yilda 1 Yılda 1 Yılda 1. varsa 20 yaşından. 1-2 yılda 1** 2 yılda 1**

Sheet > > yılda 1 Yılda 1 Yılda yilda 1 Yılda 1 Yılda 1. varsa 20 yaşından. 1-2 yılda 1** 2 yılda 1** KAN BASINCI KOLESTERO L DİYABET DİŞ GÖZ FİZİK MUAYENE KENDİ KENDİNE MEME VE MAMOGRAM PELVİK MUAYENE VE PAP SMEAR 18-39 40-64 >65 18-39 40-64 >65 3-5 Yılda 1 Yılda 1 3-5 yilda 1 Yılda 1 Yılda 1 5 * BMı>25

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Gebelere hangi aşıları önerelim? Kılavuzlar ne öneriyor? Dr. Selim BÜYÜKKURT

Gebelere hangi aşıları önerelim? Kılavuzlar ne öneriyor? Dr. Selim BÜYÜKKURT Gebelere hangi aşıları önerelim? Kılavuzlar ne öneriyor? Dr. Selim BÜYÜKKURT selimbuyukkurt@gmail.com WHO CDC ACOG Up To Date MedScape EKMUD KLİMİK KLİMUD Kaynaklar Ülke için kaynak oluştururken

Detaylı

Aufklärung in türkischer Sprache zur Schutzimpfung gegen Masern, Mumps und Röteln

Aufklärung in türkischer Sprache zur Schutzimpfung gegen Masern, Mumps und Röteln Aufklärung in türkischer Sprache zur Schutzimpfung gegen Masern, Mumps und Aydınlatma Kızamık, kabakulak ve kızamıkçığa karşı koruyucu aşı konusunda Kızamık, kabakulak ve kızamıkçık, çok yaygın olan çeşitli

Detaylı

WEİL-FELİX TESTİ NEDİR NASIL YAPILIR? Weil Felix testi Riketsiyozların tanısında kullanılır.

WEİL-FELİX TESTİ NEDİR NASIL YAPILIR? Weil Felix testi Riketsiyozların tanısında kullanılır. WEİL FELİX TESTİ WEİL-FELİX TESTİ NEDİR NASIL YAPILIR? Weil Felix testi Riketsiyozların tanısında kullanılır. Riketsiyöz tanısında çapraz reaksiyondan faydalanılır bu nedenle riketsiyaların çapraz reaksiyon

Detaylı

Subkutan spesifik immünoterapi

Subkutan spesifik immünoterapi Subkutan spesifik immünoterapi Hasta için bir bilgi Spesifik immünoterapi Doktorunuzun yaptığı alerji testleri, sizde (veya çocuğunuzda) alerji olduğunu göstermiştir. Gözde kaşınma veya sulanma (= konjunktivitis),

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI Dok No: ENF.TL.15 Yayın tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/no: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları tehlikeler ve meslek risklerine karşı korumak. 2.0 KAPSAM:Hastanede

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU

EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU EĞİTİM SONRASI BAŞARI ÖLÇME FORMU KATILIMCI: GÖREV YERİ: 1. Transfüzyon tarihindeki önemli buluşu (ABO antijenleri tanımı) ile Nobel ödülü alan bilim adamı kimdir? a. Robert Cook b. Anthony Van Löwenhook

Detaylı

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Dolaşım Sistemi Belirtileri Solunum Sistemi Belirtileri Sindirim

Detaylı

Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın. * belli human papillom virüsleri neden olur

Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın. * belli human papillom virüsleri neden olur Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın * belli human papillom virüsleri neden olur TÜM INSANLARIN %80 i hayatları boyunca bunlarla temas eder HPV nedir ve neye yol

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

O Gelişim, organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme

O Gelişim, organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme BİREY GELİŞİMİ O Gelişim, organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimidir. O Gelişim; organizmanın

Detaylı

Astım hastalarında görülen öksürük, hırıltı ve nefes darlığı gibi yakınmaların sebebi, solunum

Astım hastalarında görülen öksürük, hırıltı ve nefes darlığı gibi yakınmaların sebebi, solunum Bölüm 28 Çocuğum Astımlı mı Kalacak? Dr. S. Tolga YAVUZ Astım hastalarında görülen öksürük, hırıltı ve nefes darlığı gibi yakınmaların sebebi, solunum yollarında ortaya çıkan ve şiddeti zaman içinde değişmekle

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

2015 YILI HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI

2015 YILI HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI DÖK.NO:YÖN.PL.01 YAYIN TARİHİ :01.01.2013 T.C. 2015 YILI HİZMET İÇİ PLANI REVİZYON NO : 2 REVİZYON TARİHİ :08.12.2014 SAYFA NO :1/ TARİH İN KONUSU İN ALT KONUSU YER SÜRE CİNİN ADI SOYADI KATILIMCILAR HASTA

Detaylı

f D r. f akup İMREN Halk Sağlığı Müdürü

f D r. f akup İMREN Halk Sağlığı Müdürü T.C. VAN V A LİLİĞ İ Van Halk Sağlığı M üdürlüğü Sayı : 37.811.563-934/ 30/11/2015 Konu : Teklife Davet Kurumumuzun ihtiyacı olan (2) kalem AFİŞ VE BROŞÜR ALIMI işi için aşağıda yazılı ihtiyaç kalemleri,4734

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI. Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI. Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılmıştır. Kişilerin

Detaylı

EĞİTİM ÖNCESİ BAŞARI ÖLÇME FORMU

EĞİTİM ÖNCESİ BAŞARI ÖLÇME FORMU EĞİTİM ÖNCESİ BAŞARI ÖLÇME FORMU KATILIMCI: GÖREV YERİ: 1. Aşağıdakilerden hangisi transfüzyon reaksiyonlarından biri değildir? A) Akut hemolitik transfüzyon reaksiyonu B) Akut normovolemik hemodilüsyon

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Palivizumab (Her bir flakon 50 mg palivizumab içerir).

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Palivizumab (Her bir flakon 50 mg palivizumab içerir). KULLANMA TALİMATI SYNAGIS 50 mg I.M. Enjeksiyon İçin Liyofilize Toz İçeren Flakon İntramüsküler yoldan alınır. Etkin madde: Palivizumab (Her bir flakon 50 mg palivizumab içerir). Yardımcı maddeler: Histidin,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. DİYACURE 250 mg liyofilize toz içeren saşe Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. DİYACURE 250 mg liyofilize toz içeren saşe Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI DİYACURE 250 mg liyofilize toz içeren saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir poşet 282.5 mg Liyofilize Saccharomyces boulardii içerir. Yardımcı maddeler: Fruktoz, karışık meyve aroması.

Detaylı

Benim Aşım Seni Korur. kızamık ve boğmacaya karşı

Benim Aşım Seni Korur. kızamık ve boğmacaya karşı Benim Aşım Seni Korur kızamık ve boğmacaya karşı Kızamık Hem Federal Sağlık Dairesi, hem de doktorlar, anne babalara, yeni doğan bebeklerini kızamığa karşı korumak için, kızamık aşısı olmalarını tavsiye

Detaylı

Yıllık grip aşısıyla ilgili bilgiler 2010 Yıllık grip aşısı

Yıllık grip aşısıyla ilgili bilgiler 2010 Yıllık grip aşısı Yıllık grip aşısıyla ilgili bilgiler 2010 Yıllık grip aşısı Grip Her kış ortalama on kişiden biri gribe yakalanmaktadır. Gribin sebebi, influenza virüsü de denilen grip virüsüdür. Grip insandan insana,

Detaylı

SAINT-JOSEPH LİSESİ EĞİTİM VAKFI ÖZEL KÜÇÜK PRENS OKULLARI ÖĞRENCİ KAYIT FORMU

SAINT-JOSEPH LİSESİ EĞİTİM VAKFI ÖZEL KÜÇÜK PRENS OKULLARI ÖĞRENCİ KAYIT FORMU SAINT-JOSEPH LİSESİ EĞİTİM VAKFI ÖZEL KÜÇÜK PRENS OKULLARI ÖĞRENCİ KAYIT FORMU ÖĞRENCİ ANNE BABA 1-ÖĞRENCİNİN / / 20 TC Kimlik Numarası (Gün, Ay, Yıl) Cinsiyeti Anne Baba Ayrı mı? Evet ise kiminle beraber

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 2. TEŞHİS VE TEDAVİ 2.1 Nasıl teşhis edilir? Klinik belirtiler ve araştırmalar

Detaylı

Çocukluk Çağı Aşılamaları. Doç. Dr. Güldane Koturoğlu

Çocukluk Çağı Aşılamaları. Doç. Dr. Güldane Koturoğlu Çocukluk Çağı Aşılamaları Doç. Dr. Güldane Koturoğlu Rutin Aşı Takvimi-2012 ÖNERİLEN RUTİN AŞI PROGRAMI-2012 Ulusal aşı programı DOĞUM 1. AYIN SONU 2. AYIN SONU 4. AYIN SONU 6. AYIN SONU HEPATİT B 1. Doz

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

Seyahat Tıbbı Yolcu sağlığı

Seyahat Tıbbı Yolcu sağlığı KLİMİK 2015 yolcudur abbas, bağlasan durmaz Seyahat Tıbbı Yolcu sağlığı Bülent Bozdoğan Adnan Menderes Üniversitesi GİRİŞ - ÇIKIŞ YAPAN ZİYARETÇİLER, YABANCI VE VATANDAŞLAR Aralık 2014 SAYI: 12 26.01.2015-11:00

Detaylı

HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI KİMLERE YAPILIR? HEPATİT B RİSKİ OLAN KİŞİLER

HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI KİMLERE YAPILIR? HEPATİT B RİSKİ OLAN KİŞİLER HEPATİT B AŞISI HEPATİT B AŞISI Hepatit B aşısı bilinen en etkili aşılardan biridir. Hepati B aşısı inaktif ölü bir aşıdır, aşı içinde hastalık yapacak virus bulunmaz. Hepatit B aşısı 3 doz halinde yapılmalıdır.

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #3

YGS ANAHTAR SORULAR #3 YGS ANAHTAR SORULAR #3 1) Bir insanın kan plazmasında en fazla bulunan organik molekül aşağıdakilerden hangisidir? A) Mineraller B) Su C) Glikoz D) Protein E) Üre 3) Aşağıdakilerden hangisi sinir dokunun

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir.

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. BEYAZ KAN HÜCRELERİ Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. 1 Görevleri nelerdir? Bu hücreler vücudu bulaşıcı hastalıklara ve yabancı maddelere karşı korur.

Detaylı

10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Kalıtımın Genel İlkeleri Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları

10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Kalıtımın Genel İlkeleri Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları 10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Mitoz ve Eşeysiz Üreme Canlılarda hücre bölünmesinin gerekliliği Mayoz ve Eşeyli Üreme Kalıtımın Genel İlkeleri Kalıtım ve Biyolojik Çeşitlilik Kalıtımın genel

Detaylı

Sonradan Kazandırılan Bağışıklık

Sonradan Kazandırılan Bağışıklık Sonradan Kazandırılan Bağışıklık 1 Çocukların Ölüm Nedenleri Arasında Aşı İle Önlenebilir Hastalıklar İlk Sırada Bulunur Boğmaca 11% Tetanoz 8% Diğerleri 1% Pnömokok 28% Hib 15% Rotavirus 16% Kızamık 21%

Detaylı

Dr. Atıl YÜKSEL İstanbul Tıp Fakültesi KHD AD, Perinatoloji BD. Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği

Dr. Atıl YÜKSEL İstanbul Tıp Fakültesi KHD AD, Perinatoloji BD. Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği Dr. Atıl YÜKSEL İstanbul Tıp Fakültesi KHD AD, Perinatoloji BD Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği Vakanın tanımlanması, nedeninin belirlenmesi, sonraki gebeliklere hazırlık yapılması. Doğum

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM Gastrointestinal Sistem Hastalıkları Dr. Nazan ÇALBAYRAM ÇÖLYAK HASTALIĞI Çölyak hastalığı bir malabsorbsiyon sendromudur. Hastalık; gluten içeren unlu gıdalara karşı genetik bazda immünojik bir intolerans

Detaylı

Bacillus anthracis. Hayvanlarda şarbon etkenidir. Bacillus anthracis. Gram boyama. Bacillus anthracis. Bacillus anthracis

Bacillus anthracis. Hayvanlarda şarbon etkenidir. Bacillus anthracis. Gram boyama. Bacillus anthracis. Bacillus anthracis Bacillus anthracis Gram pozitif, obligat aerop sporlu, çomak şeklinde bakterilerdir. 1µm eninde, 2-4 µm uzunluğunda, konkav sonlanan, kirpiksiz bakterilerdir. Bacillus anthracis in doğal yaşam ortamı topraktır.

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir?

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir? TÜBERKÜLOZ Verem; TB; TBC; Hava yoluyla yayılan bulaşıcı akciğer hastalığıdır. Akciğer dışında kemik, lenf bezleri, böbrek, beyin zarları gibi diğer organları da tutabilir. Tüberküloz bakterisi Mycobacterium

Detaylı

Toxoplasma tüm omurgalı canlıları ve çekirdeği olan tüm hücreleri enfekte edebilen bir protozoondur.

Toxoplasma tüm omurgalı canlıları ve çekirdeği olan tüm hücreleri enfekte edebilen bir protozoondur. Toxoplasma gondii Toxoplasma gondii Toxoplasma tüm omurgalı canlıları ve çekirdeği olan tüm hücreleri enfekte edebilen bir protozoondur. İnsanların yaklaşık 1/3 ü yaşamlarının herhangi bir döneminde bu

Detaylı

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi?

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi? GEBELİKTE HEPATİT Gebelik ve hepatit Gebelik ve hepatit iki ayrı durumu anlatır. Birincisi gebelik sırasında ortaya çıkan akut hepatit tablosu, ikincisi ise kronik hepatit hastasının gebe kalmasıdır. Her

Detaylı

Normal değerler laboratuarlar arası değişiklik gösterebilir. Kompleman seviyesini arttıran hastalıklar nelerdir?

Normal değerler laboratuarlar arası değişiklik gösterebilir. Kompleman seviyesini arttıran hastalıklar nelerdir? KOMPLEMAN C3 ve C4 Complement components; C3; C4; Kompleman 9 proteinden oluşan immün sistemin önemli bir parçasıdır. C3 kompleman sisteminin 3. proteinidir. C3 ve C4 en sık bakılan kompleman proteinleridir.

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih: 10/09/2015 Sayı : 8 Dünya Lenfoma Farkındalık Günü 15 Eylül 2015 Hazırlayan Neşet SAKARYA Birkaç dakikanızı ayırarak ülkemizde 2011

Detaylı