Kanser tedavisinin yan etkilerine yönelik alternatif uygulamalar

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kanser tedavisinin yan etkilerine yönelik alternatif uygulamalar"

Transkript

1 72 DERLEME Kanser tedavisinin yan etkilerine yönelik alternatif uygulamalar Emel Taþçý Duran Süleyman Demirel Üniversitesi, Saðlýk Bilimleri Fakültesi, Doðum ve Kadýn Hastalýklarý Hemþireliði AD., Isparta. Özet Kanser tanýsý almak, bireyde gelecekle ilgili belirsizlikleri beraberinde getirirken, kemoterapi de yan etkiler nedeniyle yeni korkular eklemektedir. Birçok hasta, spritüel destek saðlamasý, tanýdan sonra yaþam süresini ve kalitesini artýrmasý, semptomlar ve kanser tedavilerinin yan etkileriyle baþ etmek için tamamlayýcý alternatif tedavileri (TAT) kullanmaktadýr. Konvansiyonel tedavi alan kanser hastalarýnýn TAT kullanýmlarý artmakla birlikte olup birçok saðlýk profesyoneli TAT kullanýmý hakkýnda yeterli bilgi sahibi deðillerdir. Saðlýk profesyonellerinin hastalarýn alternatif tedavi kullanýmlarýnýn belirlenmesinde rol almalarý önemlidir. Ek olarak saðlýk profesyonelleri, TAT kullanýmýnýn deðerlendirilmesi, saðlýk bakým sisteminin koordinasyonunun saðlanmasý, TAT kullanýmý ile ilgili bilgilerin artýrýlmasý, kullaným ile ilgili kültürel ve cinsiyet farklarýnýn anlaþýlmasý gibi sorumluluklar taþýmaktadýr. Bu makale, kanser tedavilerinin yan etkilerine yönelik olarak kullanýlan alternatif tedaviler konusunda genel bir deðerlendirmeyi yansýtmak amacýyla derlenmiþtir. Anahtar kelimeler: Kanser, alternatif tedavi, yan etki. Abstract Alternative application for side effects of gynecologic cancer treatment To receive cancer diagnosis brings future-related ambiguity along with it, whereas chemotherapy adds new fears due to side effects. A number of patients use Complementary Alternative Medicine (CAM) to increase the spiritual support, quality of life and survival after cancer diagnose and against symptoms and side effects of cancer therapies. CAM usage rates are increasing in patients who receive conventional treatment whereas many of the health care providers do not have any information about the use of CAM. Is important to take a role health professional in determining use of alternative therapy in patients. In addition, health professionals the evaluation of CAM, health care system, coordination, information related to the increasing use of CAM, such as determining the user about the cultural and gender differences have important responsibilities. This article has been compiled that is about the alternative therapies used for cancer treatment side effects in order to reflect an overall assessment. Key words: Cancer, alternative treatment, side-effect. Giriþ Kanser tanýsý almak, bireyde gelecekle ilgili belirsizlikleri beraberinde getirirken, kemoterapi de yan etkiler nedeniyle yeni korkular eklemektedir. Kanser tedavisi cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi ile yapýlmaktadýr. Yüksek doz kemoterapi ve beraberinde oluþan yan etkiler, hastalarda strese neden olmaktadýr (1). Kanser tedavisine baðlý olarak yan etkiler oluþabilmekte ve bu yan etkilerin bir bölümü hastalarýn yaþam kalitesinde, günlük fonksiyonlarýnda ve tedaviye uyumlarýnda bazý güçlükleri de beraberinde Yazýþma Adresi: Yard. Doç. Dr. Emel Taþçý Duran Süleyman Demirel Üniversitesi Saðlýk Bilimleri Fakültesi, Doðu Yerleþkesi, Atatürk Spor Salonu, 32260/Merkez/Isparta, Turkey Tel: Fax Numarasý: Müracaat tarihi: Kabul tarihi: getirebilmektedir. Bazý hastalar bu güçlüklerle baþ edemeyerek tedaviye ara vermekte veya tedavilerini yarým býrakmaktadýrlar. Bu durumda tedavinin etkinliði azalmakta ve hastalar hastalýklarý daha ilerlemiþ bir evrede tekrar gelmektedirler. Tedavinin tamamlanmasý ile birlikte yan etkilerin birçoðu ortadan kalksa da, bir kýsmý uzun süre hissedilebileceðinden hastanýn sýkýntýlý bir dönem yaþamasýna neden olabilmektedir (2). Birçok hasta, spritüel destek saðlamasý, tanýdan sonra yaþam süresini ve kalitesini artýrmasý, semptomlar ve kanser tedavilerinin yan etkilerine karþý tamamlayýcý alternatif tedavi (TAT) kullanmaktadýrlar (3). Dünya Saðlýk Örgütü, Geleneksel Týp (Traditional Medicine) yani GT ile Tamamlayýcý ve Alternatif Týbbý (TAT)

2 Taþcý Duran, alternatif uygulamalar 73 birbirinden ayýrmak için TM/TAT kýsaltmasýný kullanmaktadýr (4). Literatürde TAT kullanan kiþilerin yaþýnýn daha genç, daha yüksek eðitim seviyesine sahip, yüksek gelirli, kemoterapi ile tedavi gören, daha iyi saðlýk bilincine sahip, daha fazla ana týbbi tedavi merkezlerinden yararlandýklarý ve kadýn olduklarý belirtilmektedir (3,5,6). Richardson un (2002) belirttiðine göre, Avusturya da radyoterapi alan hastalarda, TAT kullaným oranlarý %24 tür. Hastalarýn çoðunun TAT kullanýmýnýn iyimserlik ve umut duygularýný artýrdýðýný bildirdikleri belirtilmiþtir. Terapotik dokunma ve inanç iyileþtirme geniþ çapta kullanýlan spritüel yaklaþýmlardýr. Spritüel bazlý enerji terapileri, yatan ve ayaktan kemoterapi alan hastalarda kullanýlabilmektedir (3). Bindokuzyüzdoksanlarda spritüel iyilik, homeopati, besinsel ve bitkisel destek, zihin-beden yaklaþýmlarýndan oluþan TAT geniþ çapta popüler olmuþtur. Scott ve arkadaþlarý (2005) kemoterapi alan hastalar üzerinde yaptýklarý çalýþmada, en çok kullanýlan terapinin relaksasyon teknikleri/meditasyon olduðunu saptamýþlardýr. Hastalara bu konuda kimlerden bilgi edindikleri sorulduðunda %57 oranýnda medya, %57 oranýnda arkadaþlar, benzer oranda aile üyelerini belirttikleri saptanmýþtýr. Doktor ya da alternatif tedavi uygulayýcýlarýnýn oranlarý %14 olarak belirtilmiþtir. Ýnternet %9 oranýnda kaynak olarak gösterilmiþtir (7). Birçok akademik merkezde, kanser tedavilerinin parçasý olarak tamamlayýcý tedavilerin kullanýmý artmýþtýr (8,9). Kanser hastalarýnda tamamlayýcý tedaviler; aðrý, anksiyete, sýkýntý, uyku bozukluðu, yorgunluk, stres, anoreksi, bulantý, diyare, konstipasyon, lenfödem, pruritüs, nöropati, eklem ve kas disfonksiyonu, hormonal tedavilerden dolayý vazomotor semptomlar gibi yakýnmalarda kullanýlmaktadýr. Hastalar, bu gibi tedavilerin doðal olduðu inancýyla kendi bakýmlarýnda daha fazla sorumluluk ve kontrol etme fýrsatýna sahip olabilme gibi nedenlerden dolayý alternatif tedavileri kullanmaktadýrlar (10,11). Konvansiyonel tedavi alan kanser hastalarýnýn TAT kullanýmlarý her geçen gün artmakta ancak birçok saðlýk profesyoneli TAT kullanýmý hakkýnda yeterli bilgi sahibi deðildir. Saðlýk profesyonellerinin bu konularda bilgilenmeleri gerekmektedir (12). Saðlýk profesyonellerinin hasta eðitimi, TAT için kanýta dayalý uygulamalar, güvenlik gibi konularda profesyonel uygulamalara iliþkin bilgi gereksinimleri artmaktadýr (12). Hastalarýn TAT kullanýmlarý ve nedenlerini anlayabilmeleri için saðlýk profesyonelleri açýk bir iletiþim saðlamalýdýrlar. Ek olarak saðlýk profesyonelleri, TAT kullanýmýnýn deðerlendirilmesi, saðlýk bakým sisteminin koordinasyonunun saðlanmasý, TAT kullanýmý ile ilgili bilgilerin artýrýlmasý, kullaným ile ilgili kültürel ve cinsiyet farklarýnýn anlaþýlmasý gibi sorumluluklar taþýmaktadýr (13). Bu makale, kanser tedavilerinin yan etkilerine yönelik olarak kullanýlan alternatif tedaviler konusunda genel bir deðerlendirme yansýtmak amacýyla derlenmiþtir. Semptomlara Yönelik Tamamlayýcý Tedaviler Kanser tedavisine baðlý geliþen semptomlara yönelik yapýlan tamamlayýcý tedaviler Tablo 1 de görülmektedir. Tablo 1: Semptomlar ve Tamamlayýcý Tedaviler (14). Semptom Klinik Çalýþmalarla Desteklenen Etki Potansiyel(muhtemel) Fayda Aðrý Akupunktur, zihin-beden tedavileri Masaj terapi Bulantý ve kusma Akupunktur, zihin-beden tedavileri Masaj terapi Anksiyete Zihin- beden, masaj tedavi Yorgunluk Akupunktur Uyku bozukluklarý Zihin -beden tedavi Vazomotor semptomlar Akupunktur Ýnkontinans Zihin-beden tedavi Lenfödem Masaj tedavi Xerostomi Akupunktur Bu tamamlayýcý tedavilerden biri olan akupunktur, masaj tedavisi, zihin-beden tedavisi, bitkisel ve diðer besinsel destekler, aromaterapi, müzik ve antioksidanlarýn semptomlar üzerindeki etkileri pek çok çalýþmaya konu olmuþtur. 1. Akupunktur; Geleneksel Çin týbbýnýn önemli öðelerinden olan akupunktur, batýda konvansiyonel týpla birlikte büyük ölçüde bütünleyici olmuþtur. Akupunktur vücutta bulunan özel noktalarýn iðnelerle uyarýlmasý sonucunda, vücudun dengesini yeniden bulmasýný saðlayan bilimsel bir tedavi yöntemidir (15). Akupunktur 1970 lerden beri de, tamamlayýcý ve alternatif týpta araþtýrma konularýndan biri olmuþtur (16). 1.1.Aðrýda; Akupunktur, aðrý tedavisinde

3 74 Taþcý Duran, alternatif uygulamalar kullanýlmaktadýr. Akut ve kronik aðrý gibi durumlarda aðrýyý azaltmaktadýr (11). Kas iskelet sisteminde yardýmcý olup olmadýðý tartýþma konusudur (17). Aðrýda, akupunktur, masaj, otojenik tedavi, biblioterapi, dans/hareket terapi, egzersiz, meditasyon, müzik ve relaksasyon terapi kullanýlmaktadýr (18). Ulusal saðlýk enstitüsü (NIH), 1997 de, yetiþkinlerde postoperatif aðrý, kemoterapiye baðlý bulantý-kusmada yararlý olduðu düþüncesini desteklemiþtir (11). Alimi ve arkadaþlarý nýn (2003) belirttiðine göre bu yýldan sonra akupunkturun kanser aðrýsý, bulantý ve diðer problemlerde yararlý olduðuna dair birçok yayýn çýkmýþtýr (19). Akupunktur, kanserle ilgili aðrýda da etkilidir. Alimi ve arkadaþlarý nýn (2003), yaptýklarý randomize, plesebo-kontrollü bir çalýþmada, sürekli aðrý tedavisine raðmen, aðrýsý devam eden hastalarda akupunkturun etkisini test etmiþlerdir. Toplam 90 hasta araþtýrmaya alýnmýþtýr ve çalýþma grubuna doðru akupunktur noktalarýyla uygulama yapýlýrken, diðer gruplardan birine yanlýþ noktaya akupunktur ya da yanlýþ noktaya basýnç uygulanmýþtýr. Tedavi grubunda 2 ay içinde aðrý yoðunluðunda %36 azalma olurken, diðer 2 kontrol grubunda aðrý olmuþ ve yapýlan analiz sonucunda anlamlý bir fark saptanmýþtýr (19). 1.2.Bulantý ve Kusmada; Deng in (20049 belirttiðine göre, yüksek emetojenik kemoterapi alan meme kanserli 104 hasta ile yapýlan randomize kontrollü bir çalýþmada elektro akupunkturun bulantý ve kusmayý azalttýðý belirlenmiþtir (6). Bulantý tedavisinde akupunktur kullanýmý son yýllarda dikkati çekmiþ ve antiemetik ilaçlara alternatif oluþturabileceði düþünülmüþtür. Bindokuzyüzseksenbeþli ve sonrasý yýllarda, özellikle Dundee ve arkadaþlarý nýn (1989), yaptýðý çalýþmalarda perikardium meridyeni üzerinde yer alan P6 (Neiguan) noktasýnýn uyarýlmasý sonucu beliren antiemetik etki deðerlendirilmiþtir (20). Ýki akupunktur noktasý kusma ve bulantý ile ilgilidir. Bunlar, perikardium 6 (P6 ya da Neiguan) ve mide 36 (ST 36 veya Zusanli) dir. Daha çok perikardium meridyeninin iki tarafýnda bulunan P6 noktasý kullanýlmaktadýr (21). Akupunkturun analjezik etkisini endorfinler üzerinden meydana getirdiði birçok çalýþmayla gösterilmiþ olmakla birlikte akupunktur ve akupressurun antiemetik etkisinin mekanizmasý tam olarak açýklanamamýþtýr (22). 1.3.Uykusuzlukta; Uykusuzluk, yetersizlik, yorgunluk, kararsýzlýðýn artmasý gibi problemlere yol açabilmektedir. Bu deðiþiklikler de fiziksel ve psikolojik yetersizliklere neden olmaktadýr. Akupunktur, uykusuzlukta kullanýlabilmektedir. Kore de araþtýrmacýlar, uykusuzlukta akupunkturun anlamlý sonuçlar verebileceðini göstermiþtir (23). 1.4.Diðer semptomlarda; Yorgunluk kemoterapi ve radyoterapiyi takiben geliþen bir diðer sorundur. Anemi gibi medikal etiyolojisi tanýmlanmayan hastalarda tedavinin güvenilirliði daha azdýr (6). Vickers ve arkadaþlarý nýn(2004), yaptýklarý çalýþmada, akupunkturun, tedaviden 6 hafta sonra %31 oranýnda yorgunluðu azalttýðý saptanmýþtýr (24). Akupunkturun, solunum fonksiyonlarýný iyileþtirdiði belirtilmektedir (6). 2. Masaj Terapi; Masaj terapisi, relaksasyonu ve sirkülâsyonu artýrarak, aðrý ve gerginliði azaltmayý amaçlar. Bu amaçlara ulaþmak için iliþkili dokular ve kaslara basýnç uygulanýr. Swedish metot en çok kullanýlan çeþididir. Çok nazik bir þekilde ve beþ ana vuruþtan ve varyasyonlarýndan oluþur. Diðer masaj tipleri, Shiatsu, Reiki, Refloksoloji, Rolfing ve derin doku masajýdýr. Masajýn uzmanlar tarafýndan yapýlmasýnýn daha güvenli olduðu belirtilmiþtir (25). Kanserli hastalarla yapýlan çalýþmalarda, lezyonlu bölge ya da anatomik bozukluðu olan bölgeye, derin, yoðun basýnç uygulanarak masaj yapýlmasý önerilmemektedir (6) Anksiyetede; Yapýlan çalýþmalar, masajýn anksiyeteyi azalttýðýný kanýtlamýþtýr. Kemik iliði transplantasyonunu bekleyen 35 hasta ile yürütülen randomize bir çalýþmada masaj uygulanan grupta anksiyete skorlarýnýn anlamlý bir þekilde azaldýðý belirlenmiþtir. Aðrý, depresyon ya da duygu durumunda gözlenen iyileþmenin anlamlý olmadýðý bulunmuþtur (6). Aromatik yað ve masaj yaðý masajýn etkisini artýrmaktadýr. Wilkonson ve arkadaþlarý nýn (1999), yaptýklarý randomize bir çalýþmada, 103 hasta üzerinde aromaterapiyle masaj yapýlmýþtýr. Aromaterapiyle yapýlan masajýn, standart masaja göre anksiyeteyi azaltmada daha etkili olduðu saptanmýþtýr (26) Bulantý-kusmada; Literatürde özellikle sýrta yapýlan hafif masajýn kemoterapiye baðlý bulantýkusmada etkili olduðu belirtilmektedir. Bunun için hasta yüz üstü yatmakta, hemþire (evde ise bir yakýný) hastanýn sýrtýna hafif masaj uygulayabilmektedir. Sýrta yapýlan hafif masajýn bir çeþit terapotik dokunma olduðu düþünülmektedir (27). 3. Zihin-Beden Terapileri; Zihin- beden tekniði beden fonksiyonlarý ve semptomlarýný etkileyen ve mental kapasiteyi artýrmak için dizayn edilmiþ bir yöntemdir. Bunlar, davranýþsal terapi, biofeedback, biliþsel terapi,

4 Taþcý Duran, alternatif uygulamalar 75 rehberli söz sanatlarý, hipnoz, meditasyon ve relaksasyon yaklaþýmlarýdýr. Bu tekniklerin çoðu ana bakýmýn bir parçasý olmuþtur. Devine in (1995) belirttiði gibi, bir araþtýrmada, Amerikalýlarýn %19 unun bir yýl süresince zihin-beden terapisinden en az bir tanesini kullandýklarý saptanmýþtýr. Ayrýca, zihin-beden terapilerinin kanser hastalarýnda, anksiyete, depresyon, duygu durum bozukluklarý ve baþ etme sorunlarýnda yararlý olduðu da ifade edilmiþtir (28) Psikolojik semptomlarda; Deng in (2004) belirttiðine göre randomize bir çalýþmada, relaksasyon eðitimi alan radyasyon terapisindeki hastalarýn, gerginlik öfke, yorgunluklarýnýn azaldýðý saptanmýþtýr (6) Aðrýda; NIH teknoloji deðerlendirme heyeti, kanserle ilgi aðrýnýn azaltýlmasýnda hipnozun ve kronik aðrýnýn azaltýlmasýnda relaksasyon tekniklerinin güçlü kanýtlarýný saptamýþlardýr (6). 3.4.Bulantýda; Bulantýnýn giderilmesinde zihin-beden terapileri yardýmcý olabilmektedir. Hipnoz kanser hastalarýnda bulantýda etkili olmaktadýr. Hipnoz, bulantý-kusmayý kontrol etmede kullanýlan ilk psikolojik tekniktir (6). Kemoterapinin yarattýðý bulantý-kusmayý, hipnozun, hayal etme, kas relaksasyonu ile azalttýðý belirlenmiþtir. Tedavilerin yan etkilerine baðlý olarak geliþen kaþeksi gibi durumlarda beslenme uygulamalarýna ihtiyaç duyulmaktadýr (29). Bulantý-kusmada kullanýlan relaksasyon tekniðinde, hastanýn bütün vücudunun gevþemesi amaçlanmaktadýr. Hasta yavaþ yavaþ gevþerken, hastadan kusmayý uyarýcý olan ilk olayý hatýrlamasý ve 20 dakika için bu olay üzerine yoðunlaþmasý, sonra hastanýn bu hayalin çözülmesi ya da kaybolmasýný hayal etmesi istenir. Gevþemiþ bir duruma ulaþýncaya kadar tekrarlanýr. Derin olarak gevþerken hastalar durumlarýna uygun olarak düþ kurabilmektedirler. Demir in (1996) belirttiðine göre, yapýlan araþtýrmalarda hastalarýn bu davranýþsal araçlarla kemoterapi uygulamasý sonucu geliþen yan etkilerin süresini, þiddetini ve sýklýðýný azalttýðý görülmüþtür (30). 3.5.Diðer Semptomlarda; Biofeedback, konstipasyon, fekal inkontinans, üriner inkontinansýn tedavisinde kaslarýn güçlülüðünü artýrarak etkili olabilmektedir. Uykusuzluk, kanserli hastalarýn yüz yüze olduðu diðer bir problemdir. Zihin-beden terapileri bu soruna yardýmcý olabilmektedir. Ellidokuz çalýþmanýn metaanalizi, psikolojik giriþimlerle saðlanan bakýmýn uyku sorunlarýný azalttýðýný göstermiþtir (6). 4. Bitkisel ve Diðer Besinsel Destekler; Bitki ve diðer besinsel destekler, kanser hastalarýnda, immün fonksiyonlarý güçlendirmede ve tedavi ile iliþkili yan etkileri azaltmada kullanýlmaktadýr. Besinsel destekler, biyolojik olarak aktif bileþenlerden oluþur. Bileþenler, verilen tedaviyle negatif etkileþime yol açabileceðinden dikkatli olunmalýdýr (31). 4.1.Nöropatide; Paclitaxel (kemoterapi ajaný), halsizliðe ve periferal nöropatiye yol açabilmektedir. Bu problemin güvenilir bir tedavisi olmadýðý için önlenmesi önem taþýmaktadýr. Vahdat ve arkadaþlarý nýn (2001), yaptýklarý randomize olmayan bir çalýþmada, 45 hasta 4 gün boyunca, günde 3 kez oral olarak 10 gr glutamine almýþtýr. Baþladýktan 24 saat sonra, paclitaxelin yüksek doz infüzyonu tamamlanmýþtýr. Glutamin alanlarla almayanlar karþýlaþtýrýldýðýnda, alanlarda periferal nöropatide anlamlý bir azalma olduðu ve uyuþma, motor güçsüzlük, yürüme güçlükleri, günlük aktivitelerde de geliþme saðlandýðý belirtilmiþtir (32) Dermatolojik problemlerde; Coenzyme Q10 kemoterapi ile iliþkili yan etkileri azaltabilen baþka bir destektir. Bazý kanser hastalarý, radyasyon terapinin deride yol açtýðý sorunlara yönelik, calendula ya da aloe vera gibi topikal bitkisel ürünler kullanmaktadýrlar. Aloe vera jel eklenmiþ sabunlar, yüksek doz kümülatif radyasyon alan hastalarda koruyucu etkiye sahiptir. Aloe vera ve calendulanýn alerjik reaksiyonlarý önleyebildiði belirtilmektedir. Klinik çalýþmalarda, aloe vera jel in, radyasyon dermatitinin azaltýlmasýnda, aqueous krem ya da plasebodan daha iyi olmadýðý saptanmýþtýr (6) Anksiyetede; Birçok kanser hastasý, anksiyete ve depresyonu azaltmak için bitkisel destek tedavilerini denemektedirler. Bitkisel kava kava nýn, uykusuzluk, stres ve anksiyetede plasebodan daha etkili olduðu bulunmuþtur. Son çalýþmalar, bu bitkinin ölümle sonuçlanabilen hepatotoksisiteye yol açtýðýný ve hastalarýn kava kava içeren ürünlerden kaçýnmalarý gerektiðini belirtmektedirler (6) Diðer semptomlarda; Kanser tedavileri sýrasýnda medikal gereksinimlerle birlikte koordine edilmek üzere tamamlayýcý uygulamalara gereksinim vardýr. Hastanýn fizyolojik krizde (örneðin kaþeksi ya da metastaz nedeniyle) olup olmadýðýna baðlý olarak beslenme ve yaþam biçimi uygulamalarýna gereksinim vardýr. Bu beslenmenin kapsamý geleneksel ya da alternatif yemek alýþkanlýklarý olabilmektedir (29). 5.Aromaterapi; Kanser hastalarý için uygun yaðlarla yapýlan masajýn yararlý olduðu belirtilmektedir. Bununla birlikte, inhalasyon aromaterapisinin radyasyon terapisi altýndaki hastalarda anksiyeteyi

5 76 Taþcý Duran, alternatif uygulamalar azalttýðý saptanmamýþtýr. Ýsteyen hastalara evlerde aromaterapi masajýnýn yapýlabilmesi için seçeneklerin yaygýnlaþtýrýlmasý gerekmektedir (29). 6.Müzik; Radyasyon tedavisi ve diðer uygulamalar sýrasýnda anksiyeteyi azaltmada müziðin kullanýmý, büyük deðer taþýmaktadýr (29). 7.Antioksidanlar; Antioksidanlarýn kanser tedavilerinin yan etkilerini artýrabileceðine dair tartýþmalar mevcuttur. Ancak Frenkel ve arkadaþlarý nýn (2005), yaptýklarý bir çalýþmada, glutasyon alan ve almayan grup karþýlaþtýrýlmýþ, çalýþma sonucunda, ya da glutasyonun, tedavinin yol açtýðý nöropatiyi önlemede etkili olduðu saptanmýþtýr (33). Görüldüðü gibi TAT kullanýmý kanser tedavilerinin bazý yan etkilerine yönelik olarak çeþitli semptomlarda kullanýlmaktadýr. Ülkemizde ve dünyada TAT kullanýmýnýn yaygýn olduðu inkâr edilemez bir gerçektir. Hastalarýn ne tür yöntemlere baþvurduðu bilinmelidir. Bilimsel araþtýrmalar yapýlmalý, bu yöntemlerin varsa etkileri, yan etkileri, ilaç etkileþimleri ortaya konulmaya çalýþýlmalýdýr. Bu sayede hasta ve yakýlarýna daha fazla yardýmcý olunabilecektir (34). Tamamlayýcý/alternatif tedaviler, farmakolojik tedavilerle veya tek baþlarýna kullanýlabilirler, kolay öðrenilirler, pahalý deðildirler. Saðlýk profesyonellerinin ve onkoloji hemþirelerinin bu konularda bilgilenmeleri gerekmektedir (12). Kaynaklar 1. Holland J.C. Kanserin Ýnsani Yönü Ovayolu N, Parlar S, Karakaþ S. Kemoterapi uygulamasýnýn toksik ve yan etkilerine yönelik alýnabilecek hemþirelik önlemleri. Hemþirelik Forumu Dergisi 2003;6(2): Richardson MA. Complementary and alternative therapy use in gynecologic oncology: implications for clinical practice. Gynecologic Oncology 2002;84: Alternatif Týp Klein A, He X, Roche M. et al. Prolonged stabilization of platinum-resistant overian cancer in a single patient consuming a fermented soy therapy. Gynecologic Oncology 2006;100: Deng G, Cassileth BR, Yeung S. Complemantary therapies for cancer-related symptoms. J Support Oncol 2004;2: Scott JA, Kearney N, Hummerston S, Molassiotis A. Use of complementary and alternative medicine in patients with cancer: a uk survey. European Journal of Cassileth BR, The Integrative medicine service at memorial sloan- kettering cancer center. Semin Oncol 2002;29: Weiger WA, Smith M, Boon H, et al. Advising patients who seek complementary and alternative medical therapies for cancer. Ann Intern Med 2002;137: Anon NIH Consensus Conference. Acupuncture, JAMA 1998;280: Lengacher CA., Bennett MP, Kipp KE, Berarducci A, Co CE. Design mkand testing of the use of a complementary and alternative therapies survey in women with breast cancer. Oncology Nursing Forum 2003;30: Fouladbakhsh JM, Stommel M, Given BA, Given CW. Predictors of use of complementary and alternative therapies among patients with cancer. Oncology nursing Forum 2005;32(6): Deng G, Casslith BR, Yeung S. Complemantary Therapies for Cancer-Related Symptoms. J Support Oncol. 2004; Simkin P, Bolding A. Update on nonpharmacologic approaches to relieve labor pain and prevent suffering. Journal of Midwifery & Women s Health 2004;49: Kmd LH, Ernst E. Acupuncture for labor pain management: a systematic review akupunktur. American Journal of Obstetrics and Gynecology 2004;191(5): Enst E, White AR. Acupuncture for back pain: a meta analysis of randomized controlled trials. Arch Intern Med 1998;158: Slawson D. Complementary/alternative medicine for anxiety, American Family Physican 2005;71: Alimi D, Rubino C, Pichard LE. et al. analgesic effect of auricular acupuncture for cancer pain: a randomize, blinded, controlled trial. J Clin Oncol. 2003;21: Dundee JW, Ghaly RG. Effect of stimulation of the p6 antiemetic point on post-operatif nause and vomiting, Br J. Anaesth 1989;63: Shi YH, Kim TI, et al., Effect of acupressure by seabands on nause and vomiting of pregnancy. JOGNN. 2004;30(1): Acupuncture-Acupressure,www.acupunctureacupressure-points.com/p6.htmal Sok RS, Erlen AJ. Kim BK, Effects of acupuncture therapy on insomnia. Journal of Advanced Nursing 2003;44(4): Vickers AJ, Straus DJ, Fearon B, Cassilet BR. Acupuncture for post-chemotherapy fetigue: a phase II study. J Clin Oncol 2004;22: Ernst E. The safety of massage thearph. Rheumatology 2003;42:

6 Taþcý Duran, alternatif uygulamalar Wilkinson S, Aldridge J, Salmon I. An Evaluation of aromatherapy massage in palliative care. Palliat Med 1999;13: Kav SB.Kemoterapiye baðlý bulantý-kusmanýn kontrolünde hemþirelik uygulamalarýnýn etkisi, Hacettepe Üniv, Sað.Bil.Ens., Bil.Uzm. Tezi.1997.Ankara. 28. Devine EC, Westlake SK. The effect of psychoeducational care provided to adults with cancer:meta-analysis of 116 studies. Oncol Nurs Forum 1995;22: Block K, Block P, Gyllenhaal C, The role of optimal healing environments in patients undergoing cancer treatmant: clinical reserch protocol guidelines. The Journal of Alternative and Complementary Medicine 2004;10(1): Demir Ü. Kemoterapiye baðlý bulantý ve kusmalarýn önlenmesinde hemþirenin rolü. SSK Tepecik Hast. Dergisi 1996;6(1-2): Vogelzang NJ, Rusthoven JJ, Symannowski J, et al. Phase II study of pemetrexed in combination with cisplatin versus cisplatin alone in patients with malignant pleral mesothelioma. J Clin Oncol 2003;21: Vahdat L, Papadopoulos K, Lange D, et al. Reduction of paclitaxel-induced perpheral neuropaty with glutamine. Clin Cancer Res 2001;7: Frenkel M, Arye BE, Baldwin DC, Sierpina V. Approach to communicating with patients about the use of nutritional supplements in cancer care. Southern Medical Journal 2005;98(3): Güllü Ý. Kanserde komplementer ve alternatif tedaviler. 26&mNo=46. Eriþim tarihi:29 Aðustos 2009.

Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri

Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri Ağrı Tedavisinde Akupunkturun Yeri Zekeriya AKTÜRK Şifa Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği AD 22 Mart 2016 zekeriya.akturk@sifa.edu.tr, http:aile.sifa.edu.tr 1 Sunum planı Akupunktur nedir? Akupunkturun

Detaylı

Semptom Yönetimi ve İntegratif Tıp Uygulamaları

Semptom Yönetimi ve İntegratif Tıp Uygulamaları Doç.Dr. Gülbeyaz CAN İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, İSTANBUL gulbeyaz@istanbul.edu.tr Semptom Yönetimi ve İntegratif Tıp Uygulamaları Kanserle Yaşam Ağrı Yorgunluk Bulantı-

Detaylı

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2015;7 (2):

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2015;7 (2): Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2015;7 (2): 100-104 Editöre Mektup Basol ve ark. Amerika da Acil Servis Hekimlerine Palyatif Bakım Üzerine Uygulanan Bir Anket Çalışması A survey Study

Detaylı

TAMAMLAYICI TERAPĠLERLE AVRUPA BĠRLĠĞĠ SATANDARTLARINDA HEMġĠRELĠK BAKIMINI GELĠġTĠRME (BestCARE)

TAMAMLAYICI TERAPĠLERLE AVRUPA BĠRLĠĞĠ SATANDARTLARINDA HEMġĠRELĠK BAKIMINI GELĠġTĠRME (BestCARE) TAMAMLAYICI TERAPĠLERLE AVRUPA BĠRLĠĞĠ SATANDARTLARINDA HEMġĠRELĠK BAKIMINI GELĠġTĠRME (BestCARE) Hemşirelik bakımı bireyi, fiziksel, zihinsel, duygusal ve ruhsal boyutlarıyla birlikte bir bütün olarak

Detaylı

Palyatif Bakım için Eksik bir Parçanın Tamamlanması: Kamu-Üniversite-Endüstri İşbirliği. 3. TÜKED Kongresi, Mart 2016, Dalaman - Muğla

Palyatif Bakım için Eksik bir Parçanın Tamamlanması: Kamu-Üniversite-Endüstri İşbirliği. 3. TÜKED Kongresi, Mart 2016, Dalaman - Muğla Palyatif Bakım için Eksik bir Parçanın Tamamlanması: Kamu-Üniversite-Endüstri İşbirliği Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı Prof. Dr. Bülent Gümüşel Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir

Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Fibromiyalji hasta görüntüleri Aðrý tanýsý klinik olarak, DITI ile konulabilir Aðrýyý görüntüleme ve patolojisini tanýmlamada baþarýlý yöntemdir. Aðrý kaynaðýnýn vücudun neresinde olduðunu gösterebilir.

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

Rapor edilen iðne batma yaralanmalarýnýn %56 sý güvenlikli ürünler kullanýlarak önlenebilir den fazla patojen bulaþabilir.

Rapor edilen iðne batma yaralanmalarýnýn %56 sý güvenlikli ürünler kullanýlarak önlenebilir den fazla patojen bulaþabilir. Rapor edilen iðne batma yaralanmalarýnýn %56 sý güvenlikli ürünler kullanýlarak önlenebilir. 7 20 den fazla patojen bulaþabilir. 8 En büyük tehlike Hepatit B, Hepatit C ve HIV dir. Yaralananlarýn %40 ý

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma Genel Bakış DSÖ ne

Detaylı

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (1),49-64 Dave/li Derleme EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Ziya KORUÇ, Perlearı BAYAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

Jinekolojik Kanserlerde Tamamlayıcı Ve Alternatif Tıp Yaklaşımları

Jinekolojik Kanserlerde Tamamlayıcı Ve Alternatif Tıp Yaklaşımları KONGRE KONUŞMA METİN ÖZETLERİ Jinekolojik Kanserlerde Tamamlayıcı Ve Alternatif Tıp Yaklaşımları Yard. Doç.Dr Gülbeyaz Can İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu, İSTANBUL Jinekolojik

Detaylı

0 KLÝNÝK ARAÞTIRMA Romatolojik Sorunu Olan Hastalarda Yaþam Kalitesi ve Bazý Semptomlarla Ýliþkisi Quality Of Life Patients With Rheumatologic Problems And Its Correlates With Some Symptoms Arþ.Gör. Seda

Detaylı

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi

KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ. Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi KANSER TEDAVİSİ SIRASINDA VERİLEN EĞİTİMİN YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ Doç. Dr. Özgül Karayurt Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İçerik Yaşam kalitesi kavramı Kanser hastalarının bilgi gereksinimleri

Detaylı

29 Fizik Tedavi Alan Hastalarýn Yaþam Kalitesinin Deðerlendirilmesi Assessment For Quality Of Life Of Patients Receiving Physical Therapy 1 Yrd.Doç. Dr.Birsen ALTAY 2 Yrd.Doç. Dr. H.Demet GÖNENER 1 Hemþ.

Detaylı

JİNEKOLOJİK KANSERİ OLAN KADINLARIN BİLGİ GEREKSİNİMLERİ: LİTERATÜR İNCELEMESİ

JİNEKOLOJİK KANSERİ OLAN KADINLARIN BİLGİ GEREKSİNİMLERİ: LİTERATÜR İNCELEMESİ JİNEKOLOJİK KANSERİ OLAN KADINLARIN BİLGİ GEREKSİNİMLERİ: LİTERATÜR İNCELEMESİ Teskereci G*., Arslan İ*. & Akman G** *Akdeniz Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, Antalya ** Ondokuz Mayıs Üniversitesi Samsun

Detaylı

AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ

AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ Öğr. Gör. Müjgan ONARICI Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Çankırı 2013 Ağrı / Organizmayı koruyan bir duyu Duyu doku hasarının olduğu bölgede yanıt Ağrı Tarih

Detaylı

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen

Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen 9 Prof. Dr. Selçuk BÖLÜKBAÞI Yaþlanma ile birlikte deri ve saçlarda görülen deðiþiklikler gibi vücut duruþunda ve yürüyüþünde de deðiþiklikler meydana gelir. Kas-iskelet sistemi vücudun destek ve temelidir.

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

İntrapartum Ebelik Hizmetlerinin Kapsam ve Kalitesi

İntrapartum Ebelik Hizmetlerinin Kapsam ve Kalitesi İntrapartum Ebelik Hizmetlerinin Kapsam ve Kalitesi Yrd. Doç. Dr. Nazan KARAHAN Ebeler Derneği Genel Başkanı Karabük Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürü/Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik Bölüm

Detaylı

klinik yazı ABSTRACT ÖZET HATİCE BEBİŞ* DERCAN AKPUNAR* SABAHAT COŞKUN* SERPİL ÖZDEMİR*

klinik yazı ABSTRACT ÖZET HATİCE BEBİŞ* DERCAN AKPUNAR* SABAHAT COŞKUN* SERPİL ÖZDEMİR* Meme Kanserli Hastaların Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi Kullanımı: Literatür Taraması Complementary and Alternative Treatments in Patients with Breast Cancer: A Literature Review HATİCE BEBİŞ* DERCAN

Detaylı

Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor

Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor Performance of Cytoreductive Surgery and early postoperative intraperitoneal chemotherapy in a Gastric Carcinoma Patient with Huge Krukenberg tumor Dev Krukenberg tümörlü Mide Kanserli hastada Sitoredüktif

Detaylı

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER

YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER YENÝ YAYINLARDAN ÖZETLER Kistik Fibrozisli Çocuk ve Ergenlerde Psikopatoloji ve Tedavi Uyumu White T, Miller J, Smith GL ve ark. (2008) Adherence and psychopathology in children and adolescents with cystic

Detaylı

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi ARAÞTIRMA Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi The Efficacy of Psychoeducation as an Adjuvant Therapy in Generalized Anxiety Disorder Havva

Detaylı

Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý

Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi Uygulanan Hastalarda Psikiyatrik Bozukluklar, Algýlanan Sosyal Destek ve Yaþam Kalitesi Düzeylerinin Karþýlaþtýrýlmasý The Comparison of Psychiatric Disorders,

Detaylı

Nazofarenks Kanseri Tedavisinde Üç Farklı İndüksiyon Rejiminin Retrospektif Değerlendirilmesi (CF vs DC vs DCF )

Nazofarenks Kanseri Tedavisinde Üç Farklı İndüksiyon Rejiminin Retrospektif Değerlendirilmesi (CF vs DC vs DCF ) Nazofarenks Kanseri Tedavisinde Üç Farklı İndüksiyon Rejiminin Retrospektif Değerlendirilmesi (CF vs DC vs DCF ) Neyran Kertmen, Sercan Aksoy, Mustafa Cengiz, Gözde Yazıcı, Özge Keskin, Taner Babacan,

Detaylı

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor Türkiye'nin insanlarý, mevcut saðlýk düzeyini hak etmiyor. Saðlýk hizmetleri için ayrýlan kaynaklarýn yetersizliði, kamunun önemli oranda saðlýk

Detaylı

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Dr. Sema Ýlhan Akalýn* Dr. Can Cimili**, Dr. Esma Kuzhan*** Giriþ: Depresyon birinci basamakta en yaygýn görülen ruh saðlýðý sorunudur, çok azýnýn ikinci

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

Kemoterapiye bağlı gelişen bulantı-kusmanın yönetiminde kullanılan tamamlayıcı tedavi yöntemleri

Kemoterapiye bağlı gelişen bulantı-kusmanın yönetiminde kullanılan tamamlayıcı tedavi yöntemleri Türk Onkoloji Dergisi 2015;30(2):82-89 doi: 10.5505/tjoncol.2015.1204 DERLEME REVIEW Kemoterapiye bağlı gelişen bulantı-kusmanın yönetiminde kullanılan tamamlayıcı tedavi yöntemleri Complementary and alternative

Detaylı

Ayaktan Kemoterapi Ünitesinde Tedavi Alan Hastaların Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Uygulamalarına Başvurma Sıklığı ve Nedenleri*

Ayaktan Kemoterapi Ünitesinde Tedavi Alan Hastaların Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Uygulamalarına Başvurma Sıklığı ve Nedenleri* Uğurluer ve ark. Van Tıp Dergisi: 14 (3):68-73, 2007 Ayaktan Kemoterapi Ünitesinde Tedavi Alan Hastaların Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Uygulamalarına Başvurma Sıklığı ve Nedenleri* Gamze Uğurluer**, Aktan

Detaylı

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi ARAÞTIRMA 1 Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi Fahriye Oflaz, Huriye Varol GATA Hemþirelik Yüksek Okulu 06010 Etlik-Ankara Özet Amaç: Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. AYLA TUZCU

Yrd.Doç.Dr. AYLA TUZCU Yrd.Doç.Dr. AYLA TUZCU ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1974 Diğer T: 24231069146914 F: 2422261258 atuzcu@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Palyatif kanser bak m nda tamamlay c tedaviler

Palyatif kanser bak m nda tamamlay c tedaviler REVIEW DERLEME Palyatif kanser bak m nda tamamlay c tedaviler Yasemin Kuzeyli Y ld r m*, Çiçek Fad lo lu*, Meltem Uyar** SUMMARY Complementary therapies in palliative cancer care The use of complementary

Detaylı

Amblem-Logotayp Kurumsal Kimlik Uygulamalarý Kurumsal Kimlik

Amblem-Logotayp Kurumsal Kimlik Uygulamalarý Kurumsal Kimlik Amblem-Logotayp Kurumsal Kimlik Uygulamalarý Kurumsal Kimlik Ýhsan Çamlýca kurumsal logo uygulamalarý aþaðýdaki gibidir. Baský aþamasý web dizayný vs. için renk kodlarý belirtilmiþtir. 1 CMYK : C100 M0

Detaylı

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði The Evaluation of Satisfaction With Nursing Care; an Example of Gynaecology Service Tuðba

Detaylı

Hemşirelikte Yeni Bir Sorumluluk Alanı: Tamamlayıcı Terapi*

Hemşirelikte Yeni Bir Sorumluluk Alanı: Tamamlayıcı Terapi* Hemşirelikte Yeni Bir Sorumluluk Alanı: Tamamlayıcı Terapi* Nuray TURAN* *, Aylin ÖZTÜRK**, Nurten KAYA*** ÖZET Günümüzde birçok sağlıklı/hasta birey, sağlığı geliştirmek, hastalıkları önlemek, hastalık

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

KANITLARI UYGULAMAYA YANSITMAK Kanıta Dayalı Kanser Bakımı

KANITLARI UYGULAMAYA YANSITMAK Kanıta Dayalı Kanser Bakımı KANITLARI UYGULAMAYA YANSITMAK Kanıta Dayalı Kanser Bakımı Doç.Dr. Gülbeyaz Can İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Mayıs 202 tarihinde Acıbadem Sağlık Grubu nda XII. Hemşirelik

Detaylı

Türkiyede Kanserli Hastalarda Tamamlay c ve Alternatif Tedavi Yöntemlerinin Kullan m : Literatür Taramas

Türkiyede Kanserli Hastalarda Tamamlay c ve Alternatif Tedavi Yöntemlerinin Kullan m : Literatür Taramas ULUSLARARASı HEMATOLOJI-ONKOLOJI DERGISI MAKALE / ARTICLE International Journal of Hematology and Oncology Türkiyede Kanserli Hastalarda Tamamlay c ve Alternatif Tedavi Yöntemlerinin Kullan m : Literatür

Detaylı

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım. Adjuvan Kemoterapi. Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004

Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım. Adjuvan Kemoterapi. Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004 Erken Evre Mide Kanserine Yaklaşım Adjuvan Kemoterapi Prof. Dr. N. Faruk AYKAN İstanbul 2004 Rudolph Carl Virchow 13/10/1821-5/9/1902 Adjuvan Tedaviye İhtiyacı Olan Mide Kanserleri D1 veya D2, ama mutlaka

Detaylı

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý

Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Mersin Ýlinde Hassas Bölgelerde Gürültü Düzeylerinin 1998-2002 Yýllarý Arasýndaki Deðiþiminin Araþtýrýlmasý Ekoloji Cilt: 13 Sayý: 49 25-30, 2003 Halil KUMBUR, Havva Duygu ÖZSOY, Zafer ÖZER Mersin Üniversitesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. Adı Soyadı: Melike DEMİR DOĞAN İletişim Bilgileri: Telefon: 0(456) 2331172-3810 (Dahili) Yazışma Adresi: Gümüşhane Üniversitesi SYO / Hemşirelik Bölümü

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D.

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. PSA nın tanımı Prostate Specific Antigen PSA yı hasta nasıl

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

Jinekolojik kanserli hastaların tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanım durumları ve tutumlarının incelenmesi

Jinekolojik kanserli hastaların tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanım durumları ve tutumlarının incelenmesi RESEARCH ARTICLE Gaziantep Medical Journal 2016;22(3):141-147 DOI: 10.5152/EurJMedSci.2016.006 Jinekolojik kanserli hastaların tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanım durumları ve tutumlarının incelenmesi

Detaylı

Kanser tedavisi uzun süreli bir tedavi olup çoğu zaman. Hastanede Kemoterapi Alan Hastaların Yaşam Kalitesi ve Bunu Etkileyen Faktörler

Kanser tedavisi uzun süreli bir tedavi olup çoğu zaman. Hastanede Kemoterapi Alan Hastaların Yaşam Kalitesi ve Bunu Etkileyen Faktörler ARAŞTIRMA YAZISI / ORIGINAL ARTICLE Hemşirelik / Nursing Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Cilt: 6 Sayı: 1 Ocak 2015 Hastanede Kemoterapi Alan Hastaların Yaşam Kalitesi ve Bunu Etkileyen Faktörler

Detaylı

Paroksetinin Sosyal Anksiyete Bozukluðu Tedavisinde Kullanýmý

Paroksetinin Sosyal Anksiyete Bozukluðu Tedavisinde Kullanýmý Paroksetinin Sosyal Anksiyete Bozukluðu Tedavisinde Kullanýmý Aslýhan Sayýn 1 1 Uz.Dr., Gazi Üniversitesi Týp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalý, Ankara GÝRÝÞ Sosyal anksiyete bozukluðunun (SAB) tedavisi,

Detaylı

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomunda Neoadjuvant Kemoterapi Prof. Dr. Hakan Bozcuk Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Antalya Plan } KHDAK da kemoterapinin lokal tedavilere

Detaylı

DERLEME REVIEW Bilgisayar Kullananlarda Mesleki Kas Ýskelet Hastalýklarýndan Prof. Dr. Emel Özcan, Dr. Sina Esmaeilzadeh, Dr. Nalan Bölükbaþ Ýstanbul Üniversitesi, Ýstanbul Týp Fakültesi, Fiziksel Týp

Detaylı

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU Dr. Mustafa ERMAN Hacettepe Kanser Enstitüsü İzmir, Kasım 2014 36 y, E Aralık 2009 da sol orşiektomi Markerlar ve CT normal Patoloji: Klasik seminom, tm 2,5 cm. Tm testis içine

Detaylı

Kronik böbrek yetmezliðine bitkisel ürünlerin etkisi

Kronik böbrek yetmezliðine bitkisel ürünlerin etkisi Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 189-193 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 DERLEME Kronik böbrek yetmezliðine bitkisel ürünlerin etkisi Belgüzar Kara (*) Özet Kronik böbrek yetmezliði hastalarý, hipertansiyon,

Detaylı

Alzheimer Hastalarý. P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n

Alzheimer Hastalarý. P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n Alzheimer Hastalarý D u r u m - Ö n g ö r ü - Ö n e r i P r o f. D r. Ý s m a i l T u f a n Alzheimer hastalarý örneðinde bakýma muhtaçlýk sorunu ele alýnacak, gelecek üzerine öngörüler ortaya konulacak

Detaylı

Quality of life assesment in patients with non-small cell lung cancer patients who have or have not received second line chemotherapy

Quality of life assesment in patients with non-small cell lung cancer patients who have or have not received second line chemotherapy Özgün Araştırma 53 Quality of life assesment in patients with non-small cell lung cancer patients who have or have not received second line chemotherapy İkinci basamak kemoterapi alan veya almayan ileri

Detaylı

Bel ve Boyun Aðrýsý Hastalarýnda Anksiyete, Depresyon ve Yaþam Kalitesi #

Bel ve Boyun Aðrýsý Hastalarýnda Anksiyete, Depresyon ve Yaþam Kalitesi # Bel ve Boyun Aðrýsý Hastalarýnda Anksiyete, Depresyon ve Yaþam Kalitesi # Kemal YAZICI*, Þenel TOT*, Ali BÝÇER**, Aylin YAZICI*, Visal BUTURAK*** ÖZET Bu çalýþmada bel ve boyun aðrýsý olan hastalarda anksiyete

Detaylı

Ýleri evre küçük hücreli dýþý akciðer kanserinde sað kalýmý etkileyen faktörlerin analizi

Ýleri evre küçük hücreli dýþý akciðer kanserinde sað kalýmý etkileyen faktörlerin analizi Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2006: 4 (3): 19-23 ARAÞTIRMA Ýleri evre küçük hücreli dýþý akciðer kanserinde sað kalýmý etkileyen faktörlerin analizi Taha Tahir Bekci, Nuray Bayrak Erdal Saðlýk Bakanlýðý Süreyyapaþa

Detaylı

YÜKSEK LİSANS TEZ BAŞLIĞI VE DANIŞMAN

YÜKSEK LİSANS TEZ BAŞLIĞI VE DANIŞMAN KİŞİSEL BİLGİLER: Adı- Soyadı: ESRA KÜÇÜK Ünvanı: Bilim uzmanı Öğrenim Durumu: Doktora Devam Ediyor (2013) Üniversite/fakülte/departman: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Bölümü: Hemşirelik

Detaylı

Özgün Problem Çözme Becerileri

Özgün Problem Çözme Becerileri Özgün Problem Çözme Becerileri Research Agenda for General Practice / Family Medicine and Primary Health Care in Europe; Specific Problem Solving Skills ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ

Detaylı

KANSER HASTALARINA VERİLEN EĞİTİMİN SEMPTOM YÖNETİMİNE ETKİSİ ŞEFİKA EYİLİ

KANSER HASTALARINA VERİLEN EĞİTİMİN SEMPTOM YÖNETİMİNE ETKİSİ ŞEFİKA EYİLİ KANSER HASTALARINA VERİLEN EĞİTİMİN SEMPTOM YÖNETİMİNE ETKİSİ ŞEFİKA EYİLİ Kanserli hastalar hastalık sürecinden kaynaklanan semptomlar kadar kemoterapi ve radyoterapinin yan etkileri nedeni ile de fiziksel

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

CONSORT'da yapýlan deðiþikler

CONSORT'da yapýlan deðiþikler CONSORT KILAVUZU R andomize Edilmiþ Paralel-Grup Çalýþmasý Raporlarýnýn Kalitesinin Artýrýlmasý Yönünde Revize Edilmiþ Önergeler: Randomize Kontrollü Çalýþma (RCT) sonuçlarýný anlayabilmek için okuyucularýn

Detaylı

Alkol çok eski zamanlardan beri (M.Ö. 2000) var. Alkol Kullaným Bozukluklarý. Özet

Alkol çok eski zamanlardan beri (M.Ö. 2000) var. Alkol Kullaným Bozukluklarý. Özet Alkol Kullaným Bozukluklarý Uz. Dr. Ayhan KALYONCU*, Uz. Dr. Hasan MIRSAL* Özet Alkol kullaným bozukluklarý hem yetiþkinleri hem de gençleri etkileyen oldukça ciddi ve önemli bir saðlýk sorunudur. Alkolle

Detaylı

YURTDIŞI KAYNAKLI AKUPUNKTUR VE TAMAMLAYICI TIP DERGİLERİ

YURTDIŞI KAYNAKLI AKUPUNKTUR VE TAMAMLAYICI TIP DERGİLERİ YURTDIŞI KAYNAKLI AKUPUNKTUR VE TAMAMLAYICI TIP DERGİLERİ FOREIGN-BASED ACUPUNCTURE AND COMPLEMENTARY MEDICINE JOURNALS Doç. Dr. H. Volkan ACAR Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon

Detaylı

Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi

Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi Bir Hastane Bilgi Sistemi Çaðrý Merkezine Gelen Ýsteklerin Türkiye deki Hastane Bilgi Sistemi Profili Açýsýndan Analizi Yrd. Doç. Dr. Kemal TURHAN a, Neslihan KALAYCI b, Serbülent ÜNSAL b, Vildan KAYIKÇI

Detaylı

Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler

Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler Metabolic Regulation and Related Factors in Diabetic

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

Akaryakýt, Alkollü Ýçkiler, Tütün Mamulleri Ve Cep Telefonlarýnýn ÖTVleri

Akaryakýt, Alkollü Ýçkiler, Tütün Mamulleri Ve Cep Telefonlarýnýn ÖTVleri 2010-15 Akaryakýt, Alkollü Ýçkiler, Tütün Mamulleri Ve Cep Telefonlarýnýn ÖTVleri Ýstanbul, 06 Ocak 2010 Sirküler Numarasý : Elit - 2010/15 Sirküler Akaryakýt,Alkollü Ýçkiler,Tütün Mamulleri ve Cep Telefonlarýnýn

Detaylı

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 63-69 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Levent Akýn (*), Nilüfer Özaydýn

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi Change of Smoking Prevalence among Erciyes University Students between 1985

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 2 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi Kesintisi

Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi Kesintisi 2009-11 Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi Kesintisi Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/11 Dar Mükellef Kurumlara Yapýlan Ödemelerdeki Kurumlar Vergisi

Detaylı

Kemoterapi Alan Kanser Hastalar nda Anksiyete Düzeylerindeki De ifliklikler

Kemoterapi Alan Kanser Hastalar nda Anksiyete Düzeylerindeki De ifliklikler ULUSLARARASı HEMATOLOJI-ONKOLOJI DERGISI MAKALE / ARTICLE International Journal of Hematology and Oncology Kemoterapi Alan Kanser Hastalar nda Anksiyete Düzeylerindeki De ifliklikler Ahmet ALACACIOĞLU*,

Detaylı

MEZOTERAPİ NEDİR? Dr.Sedat YILDIZ. Dr.Sedat Yıldız Tamamlayıcı ve İntegratif Sağlık Akademisi

MEZOTERAPİ NEDİR? Dr.Sedat YILDIZ. Dr.Sedat Yıldız Tamamlayıcı ve İntegratif Sağlık Akademisi MEZOTERAPİ NEDİR? Dr.Sedat YILDIZ Mezoterapi, mezoderm kaynaklı organ patolojilerinin iyileşmesini amaçlayan bitkisel ve farmakolojik ilaçların bölgesel, küçük dozlarda, özel iğneler ve özel tekniklerle

Detaylı

Evre 3 Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomu (KHDAK) ve etkin sistemik tedavi

Evre 3 Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomu (KHDAK) ve etkin sistemik tedavi Evre 3 Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomu (KHDAK) ve etkin sistemik tedavi Dr. Hakan Bozcuk Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Tıbbi Onkoloji BD Antalya Akış Kemoradyoterapi Biolojik

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

AKCİĞER KANSERİNDE DESTEK TEDAVİSİ. Editörler Meral Gülhan Ülkü Yılmaz

AKCİĞER KANSERİNDE DESTEK TEDAVİSİ. Editörler Meral Gülhan Ülkü Yılmaz AKCİĞER KANSERİNDE DESTEK TEDAVİSİ Editörler Meral Gülhan Ülkü Yılmaz 2016 TÜSAD Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği AKCİĞER KANSERİNDE DESTEK TEDAVİSİ Editörler: Prof. Dr. Meral Gülhan Doç. Dr. Ülkü

Detaylı

Astımda Alternatif Tedaviler

Astımda Alternatif Tedaviler Bölüm 19 Astımda Alternatif Tedaviler Dr. Yusuf AKYÜZ ve Dr. Mustafa DİNÇ Genel Bilgi Astım, yaşam kalitesini düşüren, işgücü kaybına ve sağlık harcamalarının artmasına neden olan hava yollarının kronik

Detaylı

Hemşirelikte Yeni Bir Sorumluluk Alanı: Tamamlayıcı Terapi*

Hemşirelikte Yeni Bir Sorumluluk Alanı: Tamamlayıcı Terapi* Hemşirelikte Yeni Bir Sorumluluk Alanı: Tamamlayıcı Terapi* Nuray TURAN* *, Aylin ÖZTÜRK**, Nurten KAYA*** ÖZET Günümüzde birçok sağlıklı/hasta birey, sağlığı geliştirmek, hastalıkları önlemek, hastalık

Detaylı

Ümmügül Üyetürk Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Tıp Fakültesi,İç Hastalıkları AD, Tıbbi Onkoloji BD, BOLU

Ümmügül Üyetürk Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Tıp Fakültesi,İç Hastalıkları AD, Tıbbi Onkoloji BD, BOLU P1 Ümmügül Üyetürk Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Tıp Fakültesi,İç Hastalıkları AD, Tıbbi Onkoloji BD, BOLU Slayt 1 P1 PackardBell; 01.11.2013 Pankreas kanseri tanısı konulduğu zaman, hastaların sadece

Detaylı

Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma

Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma Meme Kanserinin Ruhsal ve Sosyal Etkileri Üzerine Bir Çalýþma Þahnur ÞENER*, Nazan GÜNEL**, Zafer AKÇALI***, Selahattin ÞENOL* #, Aylin Ýlden KOÇKAR** # ÖZET Psikolojik, sosyal ve çevresel etkenlerin hastalýklarýn

Detaylı

ONKOLOJİ HEMŞİRELİĞİ HEM AKTS 4. yıl 2. yarıyıl Lisans seçmeli. Dersle İlgili Görüşme Saati: Pazartesi :

ONKOLOJİ HEMŞİRELİĞİ HEM AKTS 4. yıl 2. yarıyıl Lisans seçmeli. Dersle İlgili Görüşme Saati: Pazartesi : ONKOLOJİ HEMŞİRELİĞİ HEM 406 30 AKTS 4. yıl 2. yarıyıl Lisans seçmeli 32 s/hafta 19 kredi Teorik: 8 s/hafta Uygulama: 24s/hafta Türkçe İletişim: Yrd. Doç.Dr. Elçin B. Akdeniz e-posta: elcinakdeniz@maltepe.edu.tr

Detaylı

KANSERDE DESTEKLEYİCİ BAKIM SEMPOZYUMU

KANSERDE DESTEKLEYİCİ BAKIM SEMPOZYUMU KANSERDE DESTEKLEYİCİ BAKIM SEMPOZYUMU MASCC/2006/Toronto KANADA Özlem ASLAN Dr. Dz. Sağ. Bnb. Gölcük Asker Hastanesi TAKDİM PLANI MASCC tanımı Sempozyum Ana Temaları Sözel Sunum ve Konferans Poster Bildiriler

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

OKULLARIMIZ VE YÖNETİCİLERİ

OKULLARIMIZ VE YÖNETİCİLERİ HEDEF CS Basın Yayın Adına Sahibi Uğur Hakkı CANBAZ Genel Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Füsun TERZİOĞLU Genel Yayın Yönetmeni Yardımcısı Öğr. Gör. Dr. Handan BOZTEPE Sorumlu Yazı işleri Müdürü Başak CANBAZ

Detaylı

DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM

DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2013; 14(1) : 1-9 Araþtýrma DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ 1 1 1 Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM

Detaylı

09/11/2015 ANEMİ (KANSIZLIK)

09/11/2015 ANEMİ (KANSIZLIK) ANEMİ (KANSIZLIK) Vücut dokularında enerji oluşumu için gerekli kimyasal işlemlerde kullanılacak oksijeni taşıyacak yeterlilikte kırmızı kan hücresi bulunamaması veya bulunanların bu görevi yapamayacak

Detaylı

Kalp Hastalarının Tamamlayıcı Tedavileri Kullanma Durumu

Kalp Hastalarının Tamamlayıcı Tedavileri Kullanma Durumu Original Article Spatula DD. 2012; 2(3):135-139 Kalp Hastalarının Tamamlayıcı Tedavileri Kullanma Durumu Use of Complementary Therapies in the Patients with Heart Disease Zeynep Erdoğan 1, Sıdıka Oğuz

Detaylı

Nöropatik Aðrý Tedavisinde Gabapentin Kullanýmý ve Etkinliði

Nöropatik Aðrý Tedavisinde Gabapentin Kullanýmý ve Etkinliði ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Nöropatik Aðrý Tedavisinde Gabapentin Kullanýmý ve Etkinliði Efficacy and Usage of Gabapentin in the Treatment of Neuropathic Pain Ýlke Coþkun-Benlidayý M.D. icbenlidayi@cu.edu.tr

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz****

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz**** Ýstanbul'da Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Kadýnlarýn Genel Saðlýk Anketine Göre Ruhsal Durumlarýnýn Deðerlendirilmesi Assessment of the Psychological Status of Women Who Applied to a Primary Care Unit in

Detaylı

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý An Intervention Study on Handwashing Among Secondary School Students in Ankara Mehmet Kaya M.D.

Detaylı

Gelir Vergisi Kesintisi

Gelir Vergisi Kesintisi 2009-16 Gelir Vergisi Kesintisi Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/16 Gelir Vergisi Kesintisi 1. Gelir Vergisi Kanunu Uyarýnca Kesinti Yapmak Zorunda Olanlar: Gelir Vergisi

Detaylı

Epidermoid Akciğer Kanseri Sistemik Tedavisinde Gelişmeler

Epidermoid Akciğer Kanseri Sistemik Tedavisinde Gelişmeler Epidermoid Akciğer Kanseri Sistemik Tedavisinde Gelişmeler Dr. Özden Altundağ Başkent Üniversitesi Medikal Onkoloji TAKD İÇ ANADOLU BÖLGE TOPLANTISI 10/05/2016, Ankara Akciğer Kanseri Geleneksel Sınıflandırma

Detaylı

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gül (Oban) Dikeç 2. Doğum Tarihi : 08.02.1986 3. Akademik Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Hemşirelik Yüksek Okulu Koç Üniversitesi

Detaylı

Kanser tanýsýna normal yanýt, endiþe, gerginlik,

Kanser tanýsýna normal yanýt, endiþe, gerginlik, Kanserli Hastalarda Depresyon Prof. Dr. Hayriye Elbi METE*, Dr. Özen ÖNEN* Kanser tanýsýna normal yanýt, endiþe, gerginlik, kaybedilen saðlýk için keder ve üzüntüden hastalýðýn önemini yadsýma, bu süreci

Detaylı

Radyoterapi Alan Hastaların Evde Bakım Gereksinimleri Ve Yaşam Kaliteleri*

Radyoterapi Alan Hastaların Evde Bakım Gereksinimleri Ve Yaşam Kaliteleri* Radyoterapi Alan Hastaların Evde Bakım Gereksinimleri Ve Yaşam Kaliteleri* Gül ERTEM **, Aslı KALKIM***, Süreyya BULUT****, Ümran SEVİL***** ÖZET Amaç: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma, radyoterapi alan

Detaylı