SULARIN DERLENMESİ KAPTAJ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SULARIN DERLENMESİ KAPTAJ"

Transkript

1 SULARIN DERLENMESİ KAPTAJ

2 Herhangi bir topluluğun ihtiyacı olan su miktarı tayin edildikten sonra yapılacak ikinci önemli iş, bu ihtiyacı karşılayacak en uygun su kaynağının seçilmesidir. İhtiyaçlar sadece bir kaynaktan karşılanabileceği gibi, birkaç kaynaktan da temin edilebilir. Bu durumda suların şebekeye verilmeden önce karıştırılması gerekir A-Yer altı Sularının Kaptajı B- Yüzeysel Suların Kaptajı

3 Menbaların Sınıflandırılması 1. Yerçekimi etkisiyle meydana gelen menbalar : Bu tip menbalarda su akışı hidrostatik basınç altında cereyan eder. Bu menbalar aşağıdaki gruplara ayrılır: a. Yamaç menbaları b. Tabaka menbaları c. Savak menbaları d. Zemin çatlak ve boşluklarında oluşan menbalar e. Yeraltı boşluklarındaki su kütlelerinin meydana getirdiği menbalar.. Yerçekimi kuvvetinin dışındaki tesirler neticesinde meydana gelen menbalar: Bu grubu volkanik menbalar ile yer kabuğunun derinliklerine ulaşan zemin çatlaklarında ortaya çıkan menbalar oluşturur. Sıcak su menbaları ile karstik menbalar da bu gruba girer

4 MENBA SULARININ DERLENMESİ Menbalar yeraltı sularını taşıyan tabakaların herhangi bir şekilde yer yüzeyine çıkması sonucu oluşur. Yamaç Menbaları Vadinin geçirimli tabakayı kesmesi sonucu oluşur. Bazen yer altı suyu bir yüzey boyunca açığa çıkar. Zemin yüzü Y.A.S.S. Geçirimsiz tabaka Menba

5 YAMAÇ MENBALARININ KAPTAJI Menbada su toplama tesisi bir odadan ibarettir. En basit şekli ile bu oda tek bölmeden oluşur. Bunların vanaları dışarıdadır. Bunlar, toplama odaları girişçıkış, dolu ve dip savak boruları ile donatılmıştır. İnsan girişi 0.60x0.60 m Çevre hendeği Kil m (en az) Kaynak Dolu savak Gidiş Boşaltma Geçirimsiz zemin Kil Gidiş Dren Boşaltma

6

7 Tabaka Menbaları Vadinin su taşıyan tabakanın altındaki geçirimsiz tabakayı kesmesi sonucu oluşur. Burada yer altı suyu akışı bir çizgi boyunca açığa çıkar Zemin yüzü Y.A.S.S. Menba Geçirimsiz tabaka

8 TABAKA MENBALARININ KAPTAJI Suların geri tepmemesi ve kabarmaması için, bütün kaptaj elemanları, akım serbest yüzeyli olacak şekilde projelendirilir. Hareketsiz yer altı suyu içinde açılmış olan ve suları her iki taraftan alan kaptaj tesisatı, sızdırma galerisi (dren borusu), iletim borusu ve toplama odasından meydana gelir. Sızdırma borularında hız 0,0 v 0,40 m/s alınmaktadır. İletim borusundaki hız ise 0,50 civarında alınması uygundur. Sızdırma borularında minimum çap 10 cm alınmalıdır.

9

10 Savak Menbaları Yer altı suyu yüzeyi ile geçirimsiz tabakanın eğiminin zıt yönde olması halinde savak menbaları oluşur. Dolu ve dip savak menbaı olmak üzere iki tipi vardır. Dip savak verimi daha yüksek, dolu savak menbaı zaman zaman kuruyabilir Dip savak menbaı Y.A.S.S. Zemin yüzü Dolu savak menbaı Geçirimsiz tabaka

11 Zemin çatlak ve boşluklarında oluşan menbalar İki geçirimsiz tabaka arasında kalan yer altı suyu üstteki tabakanın çatlak ve yarıklarından yer yüzüne çıkarak tabaka çatlağı menbaını oluşturur. Şayet sular bir fay çatlağı boyunca yüzeye çıkarsa fay menbaı adını alır Geçirimsiz tabaka Menba Yeraltı suyu Geçirimsiz tabaka Tabaka çatlağı menba Menba Fay menbaları

12 Yer altı boşluklarındaki su kütlelerinin meydana getirdiği menbalar Kütle halinde yeraltındaki boşluklarda hareket eden sular, bu boşlukların zeminle irtibatlı olduğu bir noktadan açığa çıkar ve menbaı meydana getirir. Menba Zemin boşluğundaki menba

13 MENBALARIN DEBİLERİ Bir menbadan alınabilecek su miktarının bağlı olduğu faktörler: 1. Su taşıyan tabakanın porozitesine. Menbanın morfolojik yapısı 3. Zeminin sızdırma kapasitesi 4. Beslenme havzasının büyüklüğü 5. Bölgenin topoğrafyası 6. Yağışların şiddet, süre ve frekansı 7. Zemindeki bitki örtüsü 8. Yağış bölgesindeki meteorolojik şartlar. Debisi mevsime göre değişmeyen menbalar, su temini bakımından en uygun olan menbalardır. Debisi çok değişkense o menba, su kalitesi ve su miktarı bakımından uygun değildir, tercih edilemez.

14 Menba debilerinin ölçümü: Menba debilerini ölçme metotları, menba debisinin büyüklüğüne bağlıdır. - Verim 1lt/sn veya daha küçük ise; hacmi beli olan kaplarla (mesela 0 lt olabilir), bir kabın doluş süresinin ölçülmesi ile ölçülür. - Verim biraz daha büyük ise (1~10 lt/sn)arasında ise; 0,5*0,5*1 m boyutlarında sızdırmaz sandıklar kullanılır. - Eğer verim 10 lt/sn den daha büyük ise savaklar yardımıyla ölçülür.

15 Menbadan ölçülen en büyük ve en küçük debi arasındaki oran; oran varsa bu tip menbalar çok uygundur. Bu menba kaynak olarak kullanılabilir. menbada kirlenme söz konusu olabilir, basit arıtma ile kullanılabilir. böyle bir menba kaynak olarak kullanılamaz

16 Kum Tutucu Bölmenin Hesabı Menbalardan alınan suların ince kumları sürüklemesi halinde bu kumların isale ve şebekede işletme güçlükleri doğurmaması için sulardan ayrılması gerekir. Bu yüzden menba kaptajlarında su bölmesinden önce bir kum tutma bölmesi teşkil edilir.

17 Kum tutucuların boyutlandırılabilmesi için sudan ayrılması istenen en küçük kum taneciğinin çapı, özgül ağırlığı ve su sıcaklığı bilinmelidir. Kum tutucu bölme, o şekilde boyutlandırılmalıdır ki çökelmesi istenen zerrecik suyun yatay doğrultudaki hızı ile L mesafesini kat ederek bölmenin sonuna geldiğinde, düşey doğrultudaki çökelme hızı ile h mesafesini almış olsun ve bölmenin tabanına inerek orada biriksin

18 Kum tutucu bölmenin hesabında; esas alınacak akış hızı (Va), çökelen tanelerin su ile sürüklenmesi için Va 5 cm/sn olacak şekilde seçilir. Daha büyük olursa çökelen taneler su ile akıp gider. Çökelme hızı (Vç) ise tablo veya Reynolds tan bulunur. Vç : çökelme hızı, d : dane çapı, n : kinematik viskozite γ : tanenin özgül ağırlığı

19 Çökelme ve akış hızları tespit edildikten sonra çökelen daneciğin yörüngesi takip edilerek aşağıdaki denklem elde edilir. Daneciğin Vç hızı ile h yolunu alması için geçen süre, aynı taneciğin Va hızı ile L yolunu alması için geçen zamana eşittir. Buna göre aşağıdaki ifade yazılabilir: Burada, h : kum tutucu bölmedeki su derinliğini, L: kum tutucu bölmenin uzunluğunu gösterir.

20 TOPLAMA ODALARI Dren borularıyla alınan sular şehrin su haznesine gönderilmek üzere, önce Savak A >0.75 m D >0.90 m Dolusavak Kurbağa klapeli tahliye borusu bir toplama odasına iletilir. >0.90 m Su alma borusu B Merdiven C E-F Kesiti Baca Kapağı 0.80 A-B Kesiti Merdiven Savak E F >0.0 m Su Alma C-D KESİTİ Kurbağa Klapeli Tahliye Borusu

21 Menbalardan Emin ve Sürekli Bir Şekilde Su Alabilmek İçin Dikkat Edilesi Gereken Noktalar Suyun akımına mani olacak ve suyu kabartacak hiçbir tesis yapılmamalıdır. İçine girilmesi gereken kaptajların kârgir kısımları zeminden yeteri kadar yüksek tutulmalıdır. Kaptaj kapakları içeriye hiçbir yabancı madde girmeyecek şekilde tecrit edilmelidir. Yağmur sularının menbaya girmesini önlemek için kaptaj çevresine bir çevirme hendeği yapılmalıdır. Ağaç kökleri drenleri tıkayabileceğinden kaptajdan itibaren en az 0 m mesafede ağaç bulunmamalıdır. Kaptajların kirlenmesini önlemek için kaptaj çevresinde bir koruma bölgesi oluşturulmalıdır. Kaptajın yakın çevresi m mesafede tel örgü ile çevrilmelidir.

22 Yeraltı Suyu Yerkabuğunu oluşturan kayaçların ortalama olarak ağırlıklarının %5 ini, hacimlerinin ise%1.5 unu yer altı suları oluşturur. Slichter (190), yer altı suyunun karalarda 9656 m, denizlerin diplerinde ise 8041 m derine inebileceğini ve yaklaşık %10 da kayaçların gözenekliliğini kabul ederek yer altı suyununtoplammiktarını43x10 16 m 3 olduğunuiddiaetmiştir. Bu miktar da arzı örtecek m kalınlığındaki bir su tabakasına karşılık gelmektedir. Yeraltı suyu akifer denilen jeolojik formasyonda birikir. Yer altı suyu, yağışın zemine süzülen ve yeraltının boşluk, çatlak ve yarıklarında toplanan sudur. Akifer su taşıyan tabaka demektir.

23 YER ALTI SUYU BÖLGELERİ Suya doygun olmayan bölge Zemin yüzeyi Zemin suyu Kapiler saçak Suya doygun bölge Su tablası Yer altı suyu

24 Akifer Özellikleri Doygun olmayan Doygun bölge bölge Bütün boşluklar su+hava ile dolu Yer altı su seviyesi Bütün boşluklar su ile dolu Doygun olmayan (doymamış bölgede) zemin daneleri arasında su ve hava bulunur. Doygun bölgede ise zemin daneleri arasındaki tüm boşluklar su ile doludur. Doymamış bölgedeki su yerçekiminin etkisi ile derine süzülerek (perkolasyon) yeraltısuyuna karışır. Doymamış bölgede süzülmeden sonra geriye moleküler çekim kuvvetleriyle tutulan (peliküler su) ile kapiler gerilmelerle tutulan (kapiler saçak) su bulunur.

25 Porozite POROZ MALZEME İYİ DERECELENMİŞ KUM KÖTÜ DERECELENMİŞ KUM ÇATLAKLI KAYA GRANİT TE KIRIKLAR ERİME BOŞLUKLU KİREÇTAŞI

26 Porozite Porozite :Kayaçların içindeki boşlukların hacminin toplam hacme oranıdır. V t hava V V zemin Kuru POROZİTE => V zemin V S n = V v V t BOŞLUK ORANI => e = V V V S n e = 1+ e ; e = n 1+ n

27 Porozite V v = 0.3 m³ su 1 m 1 m 1 m V t = 1.0 m³ Kuru kum Suya doygun kum Porozite => n = V V V = = t 0.30

28 Özgül Verim ve Özgül Tutma Kapilarite ve moleküler çekim etkisi ile doymamış bölgede kalan ve yerçekimi ile veya pompajla çekilemeyen su Arazi Kapasitesi (zemin nemi) olarak adlandırılır. Benzer etkilerle doygun bölgedenpompajla çekilemeyen su da Kalan Su olarak adlandırılır. Doymuş bölgedetutulan suyun (kalan su) toplam kayaç hacmine oranına Özgül Tutma (Tutulma) denilir. Doymuş bölgeden pompajla alınabilen suya ise Özgül Verim adı verilir. Efektif porozite de denilir.

29 Özgül Verim ve Özgül Tutma su W y = alınabilen su hacmi W r = tutulan su hacmi Özgül Verim => S y = W V y nemli kum V = toplam kayaç hacmi Özgül Tutulma => S r = W V r Gerçek porozite => n = S y + S r

30 Özgül Verim ve Özgül Tutma Kil Silt Kum Çakıl Porozite Boşluk Oranı Özgül tutma Özgül verim 0,001 0,01 0, Dane Çapı (mm)

31 Özgül Verim ve Özgül Tutma Zemin Cinsi Porozite (%) Özgül Tutulma, Sr (%) Özgül Verim, Sy (%) Kum 5 3 Çakıl Kireçtaşı 0 18 Bazalt Kumtaşı Kil Granit 0,10 0,01 0,09

32 Hidrolik İletkenlik (Permeabilite) Hidrolik iletkenlik (K): değişir. farklı jeolojik katmanlarla fiziksel ölçekle (dane boyutuyla) akımın ölçüldüğü yönle Homojen: Bütün yerlerde K aynıdır. Heterojen: Yere ve katmanlara göre K değişir. İzotrop: Bütün yönlerde K aynıdır. Anizotrop: K ölçüm yönüne göre değişir.

33 Hidrolik İletkenlik K z K x Zemin tabakalarında yatay yönde değişim K z K x Zemin tabakalarında düşey yönde değişim

34 Hidrolik İletkenlik Hidrolik iletkenliğin Yönlere göre değişimi: K 1 K K 3 h 1 h h 3 Düşey yöndeki ortalama hidrolik iletkenlik h1 + h + h3 K mv = h h h + K K K 3 K 1 K h 1 h Yatay yöndeki ortalama hidrolik iletkenlik ( K h ) + ( K h ) + ( K h ) 1 K mh = h + h + h K 3 h 3 K mh / K mv ortamın niteliğini göstermektedir. Heterojen ortamda K mh > K mv

35 Hidrolik İletkenliğin Ölçümü Hidrolik iletkenlik (permeabilite): Laboratuvarda Sabit seviyeli permeabilite testi Düşen seviyeli permeabilite testi Arazide ölçülebilir

36 AKİFER (SU TAŞIR) ÇEŞİTLERİ Serbest Akifer Basınçlı Akifer Asılı veya Tünek Akiferler Beslenme Alanı Serbest yüzeyli kuyu Basınçlı kuyu Tünek akifer Piyezometre Yüzeyi Basınçlı Su Artezyen Geçirimsiz Tabaka Geçirimsiz tavan Geçirimsiz taban Geçirimsiz Tabaka

37 Darcy Kanunu Enerjinin yüksek olduğu yerlerden alçak olan yerlere doğru olan yeraltısuyu hareketi; Sürtünme ile meydana gelen enerji kaybının fazlalığından dolayı yavaştır (permeabiliteye bağlı olarak) Genelde 10 ile 100 cm/gün dür. Akım genelde laminerdir

38 Darcy Kanunu Genelde yeraltısuyu akımı Darcy kanununa uyar (büyük boşluklar bulunan akiferlerde ile kuyu civarları hariç). statik Düzenli akım

39 Darcy Kanunu I = V f = h L Q A V f = K I Re = V f µ Piyezometrik eğim (Hidrolik gradyan) D Filtre hızı Reynolds Re < 1-10 (Darcy kanunu geçerli) V Q A Q p A ) g = = = g ( V f p Referans düzlemi Gerçek hız Enkesit alanı, A kum I

40 Darcy Kanunu h V g = z 0 1 h I = = L + p1 γ dh dl z + p γ kum Enkesit alanı, A Dracy Kanunu Referans düzlemi Q = K A dh dl Q = K I A

41 Darcy Kanunu Q = K I A K = hidrolik iletkenlik (geçirimlilik, permeabilite) (cm/s) I = hidrolik gradyan (piyezometrik eğim) K = µ γ k k = özgül geçirimlilik (Darcy = 0, cm) µ = dinamik viskozite (kg.m -.s)

42 Darcy Kanunu Zemin cinsi K (cm/s) k (Darcy) Kum taşı ² Çakıl, iri kum Çakıllı kum ² Orta kum ² İnce kum ² Çok ince kum Silt Kumlu kil Kil

43 YERALTI SULARININ SU ALMA YAPILARINA GİRİŞİ Yeraltı suyu tabakasının yüzeye yakın ve kalınlığının da az olması durumunda sular yatay tesisler ile (sızdırma boru ve galerileri ile), derinde bulunması halinde ise düşey tesisler ile (kuyularla) alınır. Yeraltı sularını toplayan tesislerin boyutlandırılmasında Darcy (1856) Kanununa uyarak aktığı ve Dupuit (1863) kabullerinin geçerli olduğu varsayımları yapılır. Dupuit Kabulleri Tesise giren su, tesisten çekilen suya eşittir. Su ve zemin sıkıştırılamaz. Su yüzü eğimi küçüktür. Yer altı suyu boyunca akım üniform ve yatay doğrultudadır. Zemin homojen ve izotroptur. Darcy kanunu geçerlidir. Su alma tesisi su tabakasını taşıyan geçirimsiz zemine kadar indirilmiştir

44 BİR KUYUYA DOĞRU BASINÇSIZ PERMENAN AKIM ).(... xy dx dy k A J k Q π = = = = = = = y y y y x x x x y dy k x dx Q π ln y y y y x x x x y k x Q = = = = = π 1 ln.. x x y y k Q = π Statik su seviyesi h s H D=r r y 1 y YERYÜZÜ Dinamik s. s. Pompaj kuyusu ln x1 r R h H k Q ln.. = π s H h = [ ] [ ] ) s s(h s Hs s Hs H H s Hs H H s) (H H h H = = + = + = = r R s H s k Q ln ) (.. = π h R y 1 y x 1 x AKİFER

45 BİR KUYUYA DOĞRU BASINÇLI PERMENAN AKIM Bu durumda artezyen kuyusu söz konusudur. Sular kuyuya sadece basınçlı su tabakasının m kalınlığı boyunca girmektedir. dy Q = k.j.a = k..(πxm) dx x= x x= x 1 Qln x Q = dx Q. x x= x x= x 1 =. π.m.k. y y. π.m.k. x ln x =.k. π.m.y 1 1 y= y y= y 1 y= y y= y dy H h Q = π. m. k h=h-s R ln r 1 H Q s π.m.k R ln r r Piyezometre çizgisi s r h Geçirimsiz tavan m Geçirimsiz taban R π.k = Q = [ s.(h s) (H m) ] R ln r

46 YER ALTI SULARININ DÜŞEY TESİSLERLE ALINMASI PROJE İNŞAAT ESASLARI Yer altı sularını toplayan düşey tesisler, yani kuyular, inşa şekillerine göre şu kısımlara ayrılır. 1) Hazneli kuyular a)adi (basit) kuyular b)yatay ve diyagonal filtreli kuyular ) Borulu kuyular a) Burgu ile açılan kuyular b) Çakma kuyular c) Sondaj usulü ile açılan kuyular 1-Döner sondaj -Darbeli sondaj

47 HAZNELİ KUYULAR Bunlar; kazma, kürek ve benzeri kazı aletleri ile açılan kuyulardır. Özellikle sığ tabakalarda açılırlar. Çapları 3 metreden büyük olması ve sürekli olarak su alınmaması halinde kuyu içinde uzun zaman bekleyen su bayatlar m den daha küçük çaplı kârgir kuyu inşa etmek uygun değildir. Nadiren 30 m den derin yapılırlar. Hazneli kuyuların üstünlükleri; Çaplarının büyük olması sebebiyle içlerinde su depo edilebilir. Çapları büyük olduğundan verimsiz ve sığ tabakalardan su almak mümkündür. Göl ve nehir sahillerinde en az 50 m uzakta açılan hazneli kuyular kirli suların süzülerek temizlenmesini sağlar. Hazneli kuyuların dezavantajları; Çapları büyük olduğundan rüzgar ve yağış suları ile kirlenebilir. Derin su tabakalarında yapılamazlar.

48 Kirlenmeyi önlemek için tercihen betondan bir kapak yapılır. Kapak tabii zemin seviyesinden 30 cm yukarıda olmalıdır. Motor platformu en yüksek su seviyesinin en az m. yukarısında yapılmalıdır. Müsaade edilen maksimum giriş hızı, Sichardt a göre; k v max. = burada k nın birimi (m/s) dir. 15 Su kuyunun tabanından veya yanlarından gelebilir. Eğer su tabandan geliyorsa; ince taneli zeminlerde kuyu tabanına üç tabakaya kadar kum-çakıl filtresi serilir.

49 Hazneli Kuyularda Debi Hesabı Sadece yan yüzeyden su alan kuyu Tabandan su alan hazneli kuyu Hem tabandan hem yan yüzeyden su alan kuyu Q = v. A + A 1 v. v = k 15 Q k k = π. r. +. π. r. h. α α: Kuyu yan cidarlarındaki boşlukların kuyu yan yüzeyine oranı. α = olarak alınabilmektedir.

50 HAZNELİ KUYULARDAN İYİ BİR NETİCE ALINABİLMESİ İÇİN AŞAĞIDAKİ HUSUSLARA DİKKAT EDİLMELİDİR Kuyu muhafaza borusu veya kaplama yüzeyi zemin yüzeyinden en az 30 cm (1.0 m tavsiye edilir) yukarıda kalacak şekilde oluşturulur. Kuyudaki su yüksekliği.0 metrenin altına düşmemeli ve emme borusunun krepini sürekli su içerisinde kalmalıdır. Yan cidarlardan beslenen kuyularda su alan kısımların derinliği min m. olmalıdır. Kuyudaki su seviyesi zemin yüzeyinden en az 4-5 m. aşağıda olmalıdır. Hazneli kuyuların ağız kısmı zemin yüzeyinden başlamak üzere -3 m. derinlik ve 0.50m. kalınlıkta bir kil tabakasıyla örtülmelidir.

51 BORULU KUYULAR Emme Borusu Boru parçaları ile teşkil edilen kuyulardır. Su, kuyulara borunun yan cidarında bırakılan deliklerden girer. Daha ucuza mal olmaları, daha çabuk inşa edilebilmeleri ve kirlenme ihtimalinin az olması sebebiyle hazneli kuyulardan daha çok tercih edilmektedir. Muhafaza Borusu Klape Redüksiyon Filtre Borusu Sondaj Borusu m 1m 1m 1m Y.A.S.S Geçirimsiz Tabaka

52 ÇAKMA KUYULAR Bu kuyular birbirine eklenmiş boru parçalarının bir şahmerdanla zemine çakılması ile yapılır. En alttaki borunun üzeri deliklidir ve ucuna çakma ucu geçirilmiştir. Çapları.5-10 cm arasında değişir. Derinlikleri 15 m yi geçmez. Bu kuyuların verimleri azdır m 3 /gün ü geçmez. BURGU İLE AÇILAN KUYULAR Bu kuyular yer altı suyu seviyesinin zemin yüzeyine yakın olduğu, konsolide olmamış akiferlerde inşa edilir. ENJEKSİYON USÜLÜ İLE AÇILAN KUYULAR Bu kuyular zemin içerisine püskürtülen su jetlerinin parçalayıcı etkilerinden faydalanılarak inşa edilir. Bu metotla 3-10 cm çaplı 15 m derinliğinde kuyular açılır.

53 DARBELİ SONDAJ METODU Bu metotla kuyu açılmasında standart sondaj makineleri kullanılır. Darbeli sondaj metodu ile 8-60 cm çaplı kuyular 600 m ye kadar yapılabilir. DÜZ SIVI DEVİRLİ DÖNER SONDAJ METODU Boru ucuna bağlı matkabın döndürülmesi ile zemin parçalanır ve boru içinden verilen basınçlı su ile parçalar, dışarı çıkarılır. 45 cm çaplı derin kuyular inşa edilebilir.

54 Debi Formüllerinin Kritiği Hem sızdırma galerileri hem de kuyular için verilen debi formüllerindeki s in dışındaki parametrelerin sabit olduğu veya büyük bir yakınlıkla sabit kabul edildiklerinden dolayı hesaplanacak debi, s e bağlıdır. s=0 için h=h ve Q=Q min =0 (Hiç su çekilmez) s=h için h=0 ve Q=Q mak (Pratik olarak mümkün değil) Seviye alçalmasının kritik değerden daha fazla seçilmesinin pratik bir faydası yoktur. Bunun için seviye alçalmasının maksimum değeri olarak s=h/ alınır. s max H

55 Kritik Hız Yer altı sularının kaptajlara doğru olan akış hızları büyük olursa tesise giren debi de büyük olur. Ancak hız büyüdükçe zemin içindeki su ile sürüklenen ince tanelerin miktarı artar. Sürüklenen bu ince malzeme zemin boşluklarının bir kısmı ile su toplayan tesislerin filtre ve krepinlerini tıkar. Ayrıca zeminde boşalmalar ve çökelmeler meydana gelebilir. Bundan dolayı yer altı suyu hızının belirli bir değeri geçmemesi gerekir. Aşılmaması gereken bu hız değerine kritik hız adı verilir. Kritik hıza karşılık gelen debi değerine de izin verilen debi adı verilir. Sichardt Formülü; v mak = k 15

56 İzin verilen debi; r: Kuyu yarıçapı h: Kuyudaki su derinliği k: Hidrolik iletkenlik; m=iki geçirimsiz tabaka arasındaki mesafe Q mü = v.a v mü = k 30 Serbest yüzeyli kuyu A =. π. r. h Q mü = k 30.. π.r.h Basınçlı kuyu için; A =. π.r.m Q mü =. π.r.m. k 30

57 KUYULARDAN ALINACAK OPTİMUM DEBİNİN HESABI Kuyu hesaplamalarında; Q Mü =Q Dupuit oluncaya kadar bir çözüm aranır. Bu Q ya optimum debi denir. Q opt. İle gösterilir. Bu eşitliği sağlayan seviye alçalmasına da optimum seviye alçalması adı verilir. Borulu kuyular için, optimum debi ve optimum seviye alçalması değerleri, tatonman (deneme- yanılma) ve grafik metot ile hesaplanır.

58 Serbest Yüzeyli Yer Altı Suyu Yataklarında Kuyudan Çekilen Opt. Debi; s.(h s) π. k. = R ln r. π. r. h. 30 k R = s. Bu değer ve h=h-s değeri yerlerine yazılırsa; k s.(h s) π. k s. k ln r =. π. r.( H 30 s). k

59 Yer Altı Suyu Yatağının Basınçlı Olması Durumu; Q mü s k k =. π. r. m. Q Dupuit =Q. π. m. k. =. π. r. m. opt s. k ln r k. s r. k = s. k 30 ln r

60 İletim kapasitesi: Birim genişlikteki bir akiferin kesitinden birim eğimde ve birim zamanda geçen su miktarına denir ve T ile gösterilir. Bunun boyutu uzunluğunun karesinin zamana oranı şeklindedir. Bir akiferin kalınlığı m ve hidrolik iletkenlik K olarak ifade edilirse iletim kapasitesi; Kuyu hidroliğinde, Darcy kanunu ve Dupuit hipotezlerinden yararlanılarak bir pompaj kuyusundan çekilen debi değeri elde edilebilmektedir. Bu yaklaşımlarda yeraltı suyu hızının düşey bir kesit boyunca her noktada yatay bir hızı olduğu, üniform bir hız dağılımı sergilediği kabul edilmektedir. Bu kabuller gerçekte tam doğru olmasa da yeraltı suyu yüzeyinin eğiminin çok büyük olmadığı haller için kabul edilebilir. Ancak yeraltı suyu yüzeyinin eğimi büyük ise sonuçlara pek güvenilmez.

61 Serbest yüzeyli bir akiferde açılan bir kuyudan kararlı halde su çekilmesi durumunda pompaj debisi aşağıdaki bağıntı ile hesaplanır.

62 Basınçlı bir akiferde açılan bir kuyudan kararlı halde su çekilmesi durumunda pompaj debisi aşağıdaki bağıntı ile hesaplanır.

63 Nehirlerden Su Alınması YÜZEYSEL SULARIN TOPLANMASI Havalandırma Su Alma Kuyusu Yıkama Borusu En Yüksek Su Seviyesi İletilen Debi Alçak Su Seviyesi 100 cm 100 cm Su alma Geri Yıkama 50 cm Giriş Borusu Izgara Çubuk Aralığı 0mm

64 GÖL VE HAZNELERDEN SU ALMA Sıcaklık o ~ 15 C Epilimnion Derinlik ~ 5 o C Thermocline Hypolimnion Derin göl ve rezervuarlardaki termal tabakalaşma durumu Çok seviyeli sifon su alma kulesi, baraj rezervuarından su temini

Akifer Özellikleri

Akifer Özellikleri Akifer Özellikleri Doygun olmayan bölge Doygun bölge Bütün boşluklar su+hava ile dolu Yer altı su seviyesi Bütün boşluklar su ile dolu Doygun olmayan (doymamış bölgede) zemin daneleri arasında su ve hava

Detaylı

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout Su seviyesi = h a in Kum dolu sütun out Su seviyesi = h b 1803-1858 Modern hidrojeolojinin doğumu Henry Darcy nin deney seti (1856) 1 Darcy Kanunu Enerjinin yüksek olduğu yerlerden alçak olan yerlere doğru

Detaylı

Hidroloji. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat

Hidroloji. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Hidroloji Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat 2 Hidroloji Bölüm-1 Hidrolojinin Tanımı ve Önemi Bölüm-2 Yağışlar (Precipitation)

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu B - Zeminlerin Geçirimliliği Giriş Darcy Kanunu Geçirimliği Etkileyen Etkenler Geçirimlilik (Permeabilite) Katsayısnın (k) Belirlenmesi * Ampirik Yaklaşımlar ile * Laboratuvar deneyleri ile * Arazi deneyleri

Detaylı

Bahar. Hidroloji. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 1.

Bahar. Hidroloji. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü 1. Hidroloji Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi naat Mühendislii Bölümü 1 Hidroloji

Detaylı

Su Temini ve Sistem Tasarımı Adı Soyadı: Öğrenci No: SORU 1) Verilenler: SORU 2) a) b) c) SORU 3) Soru 4) (Çözüm çift kollu olarak yapılacaktır.

Su Temini ve Sistem Tasarımı Adı Soyadı: Öğrenci No: SORU 1) Verilenler: SORU 2) a) b) c) SORU 3)  Soru 4) (Çözüm çift kollu olarak yapılacaktır. S. Ü. Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su Temini ve Sistem Tasarımı Dersi Ara Sınavı - 9..0 Adı Soyadı: 4 Toplam Öğrenci No: SORU ) Nüfusu 6000, ortalama günlük su sarfiyatı 00 L/kişi-gün

Detaylı

713 SU TEMİNİ VE ÇEVRE ÖDEV #1

713 SU TEMİNİ VE ÇEVRE ÖDEV #1 713 SU TEMİNİ VE ÇEVRE ÖDEV #1 Teslim tarihi:- 1. Bir şehrin 1960 yılındaki nüfusu 35600 ve 1980 deki nüfusu 54800 olarak verildiğine göre, bu şehrin 1970 ve 2010 yıllarındaki nüfusunu (a) aritmetik artışa

Detaylı

ZEMİNLERİN GEÇİRİMLİLİĞİ YRD. DOÇ. DR. TAYLAN SANÇAR

ZEMİNLERİN GEÇİRİMLİLİĞİ YRD. DOÇ. DR. TAYLAN SANÇAR ZEMİNLERİN GEÇİRİMLİLİĞİ YRD. DOÇ. DR. TAYLAN SANÇAR Suyun Toprak ve Kayalar içerisindeki hareketi Suyun Toprak ve Kayalar içerisindeki hareketi Hatırlanması gereken iki kural vardır 1. Darcy Kanunu 2.

Detaylı

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Zemindeki mühendislik problemleri, zeminin kendisinden değil, boşluklarında bulunan boşluk suyundan kaynaklanır. Su olmayan bir gezegende yaşıyor olsaydık, zemin

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Akifer Özellikleri Kuyulara Yeraltısuyu Akışı. 7.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT

HİDROJEOLOJİ. Akifer Özellikleri Kuyulara Yeraltısuyu Akışı. 7.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT HİDROJEOLOJİ 7.Hafta Akifer Özellikleri Kuyulara Yeraltısuyu Akışı Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Akifer Özellikleri Gözeneklilik (n)-etkin gözeneklilik (ne) Hidrolik iletkenlik katsayısı

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Yeraltında suyun bulunuşu Akifer özellikleri_gözenekli ortam. 4.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT

HİDROJEOLOJİ. Yeraltında suyun bulunuşu Akifer özellikleri_gözenekli ortam. 4.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT HİDROJEOLOJİ 4.Hafta Yeraltında suyun bulunuşu Akifer özellikleri_gözenekli ortam Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-terleme Yağış Yüzeysel akış Yeraltına

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

Yeraltısuları. nedenleri ile tercih edilmektedir.

Yeraltısuları. nedenleri ile tercih edilmektedir. DERS 2 Yeraltısuları Türkiye'de yeraltısularından yararlanma 1950den sonra hızla artmış, geniş ovaların sulanmasında, yerleşim merkezlerinin su gereksinimlerinin karşılanmasında kullanılmıştır. Yeraltısuları,

Detaylı

508 HİDROLOJİ ÖDEV #1

508 HİDROLOJİ ÖDEV #1 508 HİDROLOJİ ÖDEV #1 Teslim tarihi: 30 Mart 2009 16:30 1. Yüzey alanı 40 km 2 olan bir gölde Haziran ayında göle giren akarsuyun ortalama debisi 0.56 m 3 /s, gölden çıkan suyun ortalama debisi 0.48 m

Detaylı

Yüzeysel Akış. Giriş 21.04.2012

Yüzeysel Akış. Giriş 21.04.2012 Yüzeysel Akış Giriş Bir akarsu kesitinde belirli bir zaman dilimi içerisinde geçen su parçacıklarının hareket doğrultusunda birçok kesitten geçerek, yol alarak ilerlemesi ve bir noktaya ulaşması süresince

Detaylı

b. Gerek pompajlı iletimde, gerekse yerçekimiyle iletimde genellikle kent haznesine sabit bir debi derlenerek iletilir (Qil).

b. Gerek pompajlı iletimde, gerekse yerçekimiyle iletimde genellikle kent haznesine sabit bir debi derlenerek iletilir (Qil). 4. GÜNLÜK DÜZENLEME HAZNESİ TASARIMI 4.1. Düzenleme İhtiyacı: a. Şebekeden çekilen debiler, iletimden gelen debilerden günün bazı saatlerinde daha büyük, bazı saatlerinde ise daha küçüktür. b. Gerek pompajlı

Detaylı

Yüzeyaltı Drenaj (Subsurface Drainage) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Yüzeyaltı Drenaj (Subsurface Drainage) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Yüzeyaltı Drenaj (Subsurface Drainage) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Neden gerekli? Hat üstyapısının drenajı için Yer altı suyunu kontrol etmek için Şevlerin drene edilmesi için gereklidir. Yüzeyaltı drenaj,

Detaylı

Akışkanların Dinamiği

Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiğinde Kullanılan Temel Prensipler Gaz ve sıvı akımıyla ilgili bütün problemlerin çözümü kütlenin korunumu, enerjinin korunumu ve momentumun korunumu prensibe dayanır.

Detaylı

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ 4/3/2017 1 INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ e-posta : orhan.arkoc@klu.edu.tr Web : http://personel.klu.edu.tr/orhan.arkoc 4/3/2017 2 BÖLÜM 6 YERALTI SULARI JEOLOJİSİ (HİDROJEOLOJİ)

Detaylı

KENTSEL ALTYAPI SİSTEMLERİNİN HİDROLİĞİ 1. ÖDEVİ

KENTSEL ALTYAPI SİSTEMLERİNİN HİDROLİĞİ 1. ÖDEVİ KENTSEL ALTYAPI SİSTEMLERİNİN HİDROLİĞİ 1. ÖDEVİ Soru 1: Zemin boy kesiti şekilde verilen serbest yüzeyli akiferde açılacak bir d= 0.8 m çaplı bir kuyudan; a) Çekilebilecek optimum debiyi, b) Bu kuyunun

Detaylı

Prof.Dr. Mehmet Faik SEVİMLİ Yrd.Doç.Dr.Süheyla TONGUR Arş.Grv.Mehmet TÜRKYILMAZ. Nüfuslar 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1997 2000

Prof.Dr. Mehmet Faik SEVİMLİ Yrd.Doç.Dr.Süheyla TONGUR Arş.Grv.Mehmet TÜRKYILMAZ. Nüfuslar 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1997 2000 S.Ü. Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü Su Temini ve Sistem Tasarımı Dersi 2014-2015 Öğretim Yılı Uygulaması Sorumlu Öğretim Elemanı ve Yardımcı Öğretim Elemanları Prof.Dr. Mehmet Faik SEVİMLİ

Detaylı

Akışkanların Dinamiği

Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiği Akışkanların Dinamiğinde Kullanılan Temel Prensipler Gaz ve sıvı akımıyla ilgili bütün problemlerin çözümü kütlenin korunumu, enerjinin korunumu ve momentumun korunumu prensibe dayanır.

Detaylı

CEV306-SU TEMİNİ VE ATIKSULARIN UZAKLAŞTIRILMASI YIL İÇİ UYGULAMASI (1+2=2)

CEV306-SU TEMİNİ VE ATIKSULARIN UZAKLAŞTIRILMASI YIL İÇİ UYGULAMASI (1+2=2) CEV306-SU TEMİNİ VE ATIKSULARIN UZAKLAŞTIRILMASI YIL İÇİ UYGULAMASI (1+2=2) Sorumlu Öğretim Üyeleri ve Yardımcı Öğretim Elemanları: A Grubu Doç. Dr. Senar AYDIN Arş. Grv. Havva KILIÇ B Grubu Yrd. Doç.

Detaylı

İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji

İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji Hafta_9 İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji Yeraltı Suları ve jeolojisi Yrd.Doç.Dr. İnan KESKİN inankeskin@karabuk.edu.tr, inankeskin@gmail.com Dersin Amacı Yer bilimlerinin temel kavramlarını inşaat

Detaylı

3. YÜZEYSEL SULARDAN SU ALMA

3. YÜZEYSEL SULARDAN SU ALMA 3. YÜZEYSEL SULARDAN SU ALMA Akarsu veya göllerin yakınında bulunan beldeler, eer akarsuyun debisi veya göl yada rezervuarın kapasitesi senenin bütün mevsimlerinde gerekli miktarda suyu çekmeye yeterli

Detaylı

5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE)

5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE) 5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE) Toprak içindeki su: Toprağa giren su, yerçekimi etkisi ile aşağı doğru harekete başlar ve bir geçirimsiz tabakayla karşılaştığında, birikerek su tablasını

Detaylı

ÇÖZÜMLER ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Uygulama VII

ÇÖZÜMLER ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Uygulama VII Soru 1 : Şekildeki hazne boru sisteminde; a- 1, 2, 3 noktalarındaki akışkanın basınçlarını bulunuz. b- Rölatif enerji ve piyezometre çizgilerini çiziniz. Sonuç: p 1=28.94 kn/m 2 ; p 2=29.23 kn/m 2 ; p

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Akış ve süzülme. 3.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT

HİDROJEOLOJİ. Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Akış ve süzülme. 3.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT HİDROJEOLOJİ 3.Hafta Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Akış ve süzülme Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-terleme Yağış Yüzeysel akış Yeraltına süzülme ve

Detaylı

AÇIK KANAL AKIMI. Hopa Yukarı Sundura Deresi-ARTVİN

AÇIK KANAL AKIMI. Hopa Yukarı Sundura Deresi-ARTVİN AÇIK KANAL AKIMI Hopa Yukarı Sundura Deresi-ARTVİN AÇIK KANAL AKIMI (AKA) Açık kanal akımı serbest yüzeyli akımın olduğu bir akımdır. serbest yüzey hava ve su arasındaki ara yüzey @ serbest yüzeyli akımda

Detaylı

Zemin Suyu. Yrd.Doç.Dr. Saadet BERİLGEN

Zemin Suyu. Yrd.Doç.Dr. Saadet BERİLGEN Zemin Suyu Yrd.Doç.Dr. Saadet BERİLGEN Giriş Zemin içinde bulunan su miktarı (su muhtevası), zemin suyundaki basınç (boşluk suyu basıncı) ve suyun zemin içindeki hareketi zeminlerin mühendislik özelliklerini

Detaylı

Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su Temini ve Projesi Dersi 2014-2015 Öğretim Yılı

Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su Temini ve Projesi Dersi 2014-2015 Öğretim Yılı Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su Temini ve Projesi Dersi 2014-2015 Öğretim Yılı Sorumlu Öğretim Üyesi ve Yardımcı Öğretim Elemanları: Dersin Amacı Yrd.Doç.Dr. Ertuğrul

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ

TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 Zemin incelemesi neden gereklidir? Zemin incelemeleri proje maliyetinin ne kadarıdır? 2 Zemin incelemesi

Detaylı

HİDROLİK. Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU

HİDROLİK. Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU HİDROLİK Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Ders Hakkında Genel Bilgiler Görüşme Saatleri:---------- Tavsiye edilen kitaplar: 1-Hidrolik (Prof. Dr. B. Mutlu SÜMER, Prof. Dr. İstemi ÜNSAL. ) 2-Akışkanlar Mekaniği

Detaylı

BAHAR YARIYILI KENTSEL ALTYAPI SİSTEMLERİNİN HİDROLİĞİ ÖDEV I

BAHAR YARIYILI KENTSEL ALTYAPI SİSTEMLERİNİN HİDROLİĞİ ÖDEV I 2015-2016 BAHAR YARIYILI KENTSEL ALTYAPI SİSTEMLERİNİN HİDROLİĞİ ÖDEV I Öğrenci Numarası 060410ba (b ve/veya a 0 ise 5 olarak alınacak.) (NOT 1: ÖDEVLER 1. YILİÇİ SINAV GÜNÜ TOPLANACAK OLUP, DAHA SONRA

Detaylı

ÖRNEK PROJENİN HİDROLİK HESAPLARI: HİDROLİK BOYUTLANDIRMAYA ESAS KAPASİTE DEĞERLERİ. DİZAYN KAPASİTESİ m 3 /gün. Havalandırma 42 500 0,492 -

ÖRNEK PROJENİN HİDROLİK HESAPLARI: HİDROLİK BOYUTLANDIRMAYA ESAS KAPASİTE DEĞERLERİ. DİZAYN KAPASİTESİ m 3 /gün. Havalandırma 42 500 0,492 - Pnömatik Sistem Hava Kompresörü Tesisteki tüm pnömatik kapak ve vanaların operasyonunda kuru ve temiz havayı temin edecektir. Tank basıncına göre otomatik olarak devreye girip çıkacaktır. Gerekli emniyet

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I OSBORN REYNOLDS DENEY FÖYÜ 1. Deney Amacı Bu deneyin amacı laminer (katmanlı)

Detaylı

SIZMA SIZMA. Yağışın bir kısmının yerçekimi, Kapiler ve moleküler gerilmeler etkisi ile zemine süzülmesi sızma (infiltrasyon) olarak adlandırılır

SIZMA SIZMA. Yağışın bir kısmının yerçekimi, Kapiler ve moleküler gerilmeler etkisi ile zemine süzülmesi sızma (infiltrasyon) olarak adlandırılır SIZMA SIZMA Yağışın bir kısmının yerçekimi, Kapiler ve moleküler gerilmeler etkisi ile zemine süzülmesi sızma (infiltrasyon) olarak adlandırılır Yüzeysel akış miktarı kaybına neden olur. Zemin nemini artırır.

Detaylı

ATIK SULARIN TERFİSİ VE TERFİ MERKEZİ

ATIK SULARIN TERFİSİ VE TERFİ MERKEZİ ATIK SULARIN TERFİSİ VE TERFİ MERKEZİ Pompa; suya basınç sağlayan veya suyu aşağıdan yukarıya terfi ettiren (yükselten) makinedir. Terfi merkezi; atık suların, çamurun ve arıtılmış suların bir bölgeden

Detaylı

ÇEVRE GEOTEKNİĞİ DERSİ

ÇEVRE GEOTEKNİĞİ DERSİ ÇEVRE GEOTEKNİĞİ DERSİ ATIK VE ZEMİNLERİN OTURMASI DERSİN SORUMLUSU YRD. DOÇ DR. AHMET ŞENOL HAZIRLAYANLAR 2013138017 ALİHAN UTKU YILMAZ 2013138020 MUSTAFA ÖZBAY OTURMA Yapının(dolayısıyla temelin ) düşey

Detaylı

KARAYOLLARINDA YÜZEY DRENAJI. Prof. Dr. Mustafa KARAŞAHİN

KARAYOLLARINDA YÜZEY DRENAJI. Prof. Dr. Mustafa KARAŞAHİN KARAYOLLARINDA YÜZEY DRENAJI Prof. Dr. Mustafa KARAŞAHİN Drenajın Amacı Yağmur veya kar suyunun yolun taşkına neden olmasına engel olmak ve yol yüzeyinde suyun birikmesine engel olmak, Karayolu üstyapısı

Detaylı

İÇME SUYU HAZNELERİ 01.12.2011 İÇME SUYU HAZNELERİNİN İNŞA AMAÇLARI

İÇME SUYU HAZNELERİ 01.12.2011 İÇME SUYU HAZNELERİNİN İNŞA AMAÇLARI B Ö L Ü M 4 İÇME SUYU HAZNELERİ İÇME SUYU HAZNELERİNİN İNŞA AMAÇLARI Sarfiyatların Dengelenmesi Şebekedeki sarfiyat salınımlarının düzenlenmesi gelir. Günün çeşitli saatlerinde şebekede kullanılan su isaleden

Detaylı

Zeminlerin Sıkışması ve Konsolidasyon

Zeminlerin Sıkışması ve Konsolidasyon Zeminlerin Sıkışması ve Konsolidasyon 2 Yüklenen bir zeminin sıkışmasının aşağıdaki nedenlerden dolayı meydana geleceği düşünülür: Zemin danelerinin sıkışması Zemin boşluklarındaki hava ve /veya suyun

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Yoğunluğu 850 kg/m 3 ve kinematik viskozitesi 0.00062 m 2 /s olan yağ, çapı 5 mm ve uzunluğu 40

Detaylı

PERKOLASYON İNFİLTRASYON YÜZEYSEL VE YÜZETALTI AKIŞ GEÇİRGENLİK

PERKOLASYON İNFİLTRASYON YÜZEYSEL VE YÜZETALTI AKIŞ GEÇİRGENLİK PERKOLASYON İNFİLTRASYON YÜZEYSEL VE YÜZETALTI AKIŞ GEÇİRGENLİK Toprak yüzüne gelmiş olan suyun, toprak içine girme olayına ve hareketine denir. Ölçü birimi mm-yağış tır. Doygunluk tabakası. Toprağın yüzündeki

Detaylı

HİDROLOJİ. Buharlaşma. Yr. Doç. Dr. Mehmet B. Ercan. İnönü Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

HİDROLOJİ. Buharlaşma. Yr. Doç. Dr. Mehmet B. Ercan. İnönü Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü HİDROLOJİ Buharlaşma Yr. Doç. Dr. Mehmet B. Ercan İnönü Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü BUHARLAŞMA Suyun sıvı halden gaz haline (su buharı) geçmesine buharlaşma (evaporasyon) denilmektedir. Atmosferden

Detaylı

KARAYOLLARINDA YÜZEY DRENAJI. Prof. Dr. Mustafa KARAŞAHİN

KARAYOLLARINDA YÜZEY DRENAJI. Prof. Dr. Mustafa KARAŞAHİN KARAYOLLARINDA YÜZEY DRENAJI Prof. Dr. Mustafa KARAŞAHİN Drenajın Amacı Yağmur veya kar suyunun yolun taşkına neden olmasına engel olmak ve yol yüzeyinde suyun birikmesine engel olmak, Karayolu üstyapısı

Detaylı

Yüzeysel Akış. Havza Özelliklerinin Yüzeysel Akış Üzerindeki Etkileri

Yüzeysel Akış. Havza Özelliklerinin Yüzeysel Akış Üzerindeki Etkileri Oluşumu Yeryüzünde belli bir alan üzerine düşen yağışın, sızma ve evapotranspirasyon kayıpları dışında kalan kısmı yüzeysel akışı meydana getirir. Dere, çay, ırmak, nehir gibi su yollarıyla akışa geçen

Detaylı

BAÜ Müh. Mim. Fak. İnş. Müh. Böl. HAZNELER (DEPOLAR)

BAÜ Müh. Mim. Fak. İnş. Müh. Böl. HAZNELER (DEPOLAR) VI. BÖLÜM HAZNELER (DEPOLAR) Kaptajdan isale hatları ile alınan sular bir haznede biriktirildikten sonra sarfiyat yerlerine dağıtılır. Gerçekte hazneler isale ile arasında bir düzenleme yapısıdır. Dolayısı

Detaylı

TEBLİĞ. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

TEBLİĞ. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 10 Ekim 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28437 Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: TEBLİĞ İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

ZEMİNDE SU AKIMININ MATEMATİKSEL İFADESİ (LAPLACE DENKLEMİ)

ZEMİNDE SU AKIMININ MATEMATİKSEL İFADESİ (LAPLACE DENKLEMİ) ZEMİNDE SU AKIMININ MATEMATİKSEL İFADESİ (LAPLACE DENKLEMİ) 1 3 Boyutlu Yeraltısuyu Akımı q zo Yeraltı suyu akım bölgesi Darcy yasası geçerli dz Su akımı sırasında zemin elemanının hacmi sabit Z Y X dx

Detaylı

SU YAPILARI. 3.Hafta. Bağlama Yapıları. Bağlama nedir? Barajdan farkları Bağlamaların genel özellikleri ve türleri Bağlamaların projelendirilmesi

SU YAPILARI. 3.Hafta. Bağlama Yapıları. Bağlama nedir? Barajdan farkları Bağlamaların genel özellikleri ve türleri Bağlamaların projelendirilmesi SU YAPILARI 3.Hafta Bağlama Yapıları Bağlama nedir? Barajdan farkları Bağlamaların genel özellikleri ve türleri Bağlamaların projelendirilmesi Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Derivasyon Derivasyon;

Detaylı

. KUM TUTUCULAR 12.03.2012. You created this PDF from an application that is not licensed to print to novapdf printer (http://www.novapdf.

. KUM TUTUCULAR 12.03.2012. You created this PDF from an application that is not licensed to print to novapdf printer (http://www.novapdf. . KUM TUTUCULAR Kum, çakıl gibi atıl maddeleri sudan ayırmak maksadıyla kum tutucular teşkil edilir. Bu çeşit atıl maddeler ekseriya yağmur suyu ile sürüklenerek mecralara geldiğinden kum tutucular esas

Detaylı

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: SORULAR-CEVAPLAR MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ II FİNAL SINAVI 22.05.2015 Numara: Adı Soyadı: 1- (24 Puan) Şekildeki 5.08 cm çaplı 38.1 m uzunluğunda, 15.24 cm çaplı 22.86 m uzunluğunda ve 7.62 cm çaplı

Detaylı

KAPTAJ UYGULAMALARI VE İYİ UYGULAMA YÖNTEMLERİ

KAPTAJ UYGULAMALARI VE İYİ UYGULAMA YÖNTEMLERİ KAPTAJ UYGULAMALARI VE İYİ UYGULAMA YÖNTEMLERİ Kaptajlar bilindiği üzere bir su kaynağının isale hattına verilebilmesini, (boruya alınabilmesini) sağlamak amacıyla yapılan su toplama odalarıdır. Kaptajlar

Detaylı

FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI

FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI FORE KAZIK En basit tanımlamayla, fore kazık imalatı için önce zeminde bir delik açılır. Bu deliğe demir donatı yerleştirilir. Delik betonlanarak kazık oluşturulur. FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI 1) Temel kazısı

Detaylı

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN 1-1 YARDIMCI DERS KİTAPLARI VE KAYNAKLAR Kitap Adı Yazarı Yayınevi ve Yılı 1 Hidroloji Mehmetçik Bayazıt İTÜ Matbaası, 1995 2 Hidroloji Uygulamaları Mehmetçik Bayazıt Zekai

Detaylı

Gereği gibi projelendirilen ve inşa edilen bir kuyu, su taşıyan bir formasyondan ekonomik olarak su alınmasını sağlayan hidrolik bir yapıdır.

Gereği gibi projelendirilen ve inşa edilen bir kuyu, su taşıyan bir formasyondan ekonomik olarak su alınmasını sağlayan hidrolik bir yapıdır. DERS 5 Gereği gibi projelendirilen ve inşa edilen bir kuyu, su taşıyan bir formasyondan ekonomik olarak su alınmasını sağlayan hidrolik bir yapıdır. Başarılı bir kuyu projesi hazırlamak ve inşa edebilmek

Detaylı

SU TEMİNİ VE KANALİZASYON

SU TEMİNİ VE KANALİZASYON SU TEMİNİ VE KANALİZASYON İÇME SUYU HAZNELERİ Erciyes Üniversitesi İnşaat Mühendisliği 06 İÇME SUYU HAZNELERİNİN İNŞA AMAÇLARI. Sarfiyatların Dengelenmesi. İşletme Emniyeti. Gerekli Basıncın Temini 4.

Detaylı

2. Bölüm ZEMİNLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

2. Bölüm ZEMİNLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 2. Bölüm ZEMİNLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ Zeminler yapıları itibariyle heterojen malzemelerdir. Yani her noktasında fiziksel ve mekanik özellikleri farklılık göstermektedir. Zeminin Öğeleri Birçok yapı

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I DENEY 2 : BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ (AKIŞKANLAR MEKANİĞİ) DENEYİN AMACI:

Detaylı

1 L=50 m. 2 L=60 m. 3 L=50 m. A=0,25 ha. A=0,2 ha. (90 m)

1 L=50 m. 2 L=60 m. 3 L=50 m. A=0,25 ha. A=0,2 ha. (90 m) KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01-013 BAHAR YARIYILI SU TEMİNİ VE ÇEVRE SAĞLIĞI BÜTÜNLEME SINAV SORULARI 1/06/013 Adı Soyadı: Soru 1: Şekilde boy kesiti verilen isale

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1 Y. Doç. Dr. Güray Doğan 1 Kinematik Kinematik: akışkanların hareketlerini tanımlar Kinematik harekete sebep olan kuvvetler ile ilgilenmez. Akışkanlar mekaniğinde

Detaylı

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ 1 INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ e-posta: orhan.arkoc@kirklareli.edu.tr Web : http://personel.kirklareli.edu.tr/orhan-arkoc 2 BÖLÜM 12 Baraj Jeolojisi 3 Barajlar ve Baraj inşaatlarında

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Akışkanlar Mekaniği Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No : Grup

Detaylı

ÇÖZÜM 1) konumu mafsallı olup, buraya göre alınacak moment ile küçük pistona etkileyen kuvvet hesaplanır.

ÇÖZÜM 1) konumu mafsallı olup, buraya göre alınacak moment ile küçük pistona etkileyen kuvvet hesaplanır. SORU 1) Şekildeki (silindir+piston) düzeni vasıtası ile kolunda luk bir kuvvet elde edilmektedir. İki piston arasındaki hacimde yoğunluğu olan bir akışkan varıdr. Verilenlere göre büyük pistonun hareketi

Detaylı

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1)

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1) Yer altı Suyu Yeraltı Suyu Hidrolojisi Giriş Hidrolojik Çevrim Enerji Denklemleri Darcy Kanunu Akifer Karakteristikleri Akım Denklemleri Akım Ağları Kuyular Yeraltısuyu Modellemesi 1 Su, tüm canlılar için

Detaylı

Açık Drenaj Kanallarının Boyutlandırılması. Prof. Dr. Ahmet ÖZTÜRK

Açık Drenaj Kanallarının Boyutlandırılması. Prof. Dr. Ahmet ÖZTÜRK Açık Drenaj Kanallarının Boyutlandırılması Prof. Dr. Ahmet ÖZTÜRK Drenaj kanalları, drenaj alanına ilişkin en yüksek yüzey akış debisi veya drenaj katsayısı ile belirlenen kanal kapasitesi gözönüne alınarak

Detaylı

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi

Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Bernoulli Denklemi, Basınç ve Hız Yükleri Borularda Piezometre ve Enerji Yükleri Venturi Deney Sistemi Akışkanlar dinamiğinde, sürtünmesiz akışkanlar için Bernoulli prensibi akımın hız arttıkça aynı anda

Detaylı

SU YAPILARI. Su alma yapısı nedir?

SU YAPILARI. Su alma yapısı nedir? SU YAPILARI 5.Hafta Su Alma Yapıları Doç.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Su alma yapısı nedir? Akarsu ya da baraj gölünden suyu alıp iletim sistemlerine veren yapılara su alma yapısı denir. Su

Detaylı

SU YAPILARI. Sulama ve Kurutma. 9.Hafta. Prof.Dr. N.Nur ÖZYURT

SU YAPILARI. Sulama ve Kurutma. 9.Hafta. Prof.Dr. N.Nur ÖZYURT SU YAPILARI 9.Hafta Sulama ve Kurutma Prof.Dr. N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Sulama ve Kurutma Nedir? Bitkilerin gelişmesi için gerekli olan fakat doğal yollarla karşılanamayan suyun zamanında,

Detaylı

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 ÖZET Yer yüzündeki her cismin bir konumu vardır. Zemine her cisim bir konumda oturur. Cismin dengede kalabilmesi için konumunu koruması gerekir. Yapının konumu temelleri üzerinedir.

Detaylı

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM Yavaş değişen akımların analizinde kullanılacak genel denklem bir kanal kesitindeki toplam enerji yüksekliği: H = V g + h + z x e göre türevi alınırsa: dh d V = dx dx

Detaylı

5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE)

5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE) 5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE) Toprak içindeki su: Toprağa giren su, yerçekimi etkisi ile aşağı doğru harekete başlar ve bir geçirimsiz tabakayla karşılaştığında, birikerek su tablasını

Detaylı

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü

Selçuk Üniversitesi. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı. Venturimetre Deney Föyü Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya Mühendisliği Laboratuvarı Venturimetre Deney Föyü Hazırlayan Arş.Gör. Orhan BAYTAR 1.GİRİŞ Genellikle herhangi bir akış

Detaylı

SU VE RUTUBET YALITIMI

SU VE RUTUBET YALITIMI SU VE RUTUBET YALITIMI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi BİR YAPIYI ETKİLEYEN SULAR 1.YERALTI SULARI Yeraltı su seviyesine

Detaylı

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON 8 Yrd.Doç.Dr. Mehmet Ali Dayıoğlu Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları & Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Su Ürünleri Teknolojileri Su temini Boru parçaları

Detaylı

SU MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ YRD. DOÇ. DR. FATİH TOSUNOĞLU

SU MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ YRD. DOÇ. DR. FATİH TOSUNOĞLU SU MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ YRD. DOÇ. DR. FATİH TOSUNOĞLU DERS HAKKINDA GENEL BİLGİLER Görüşme Saatleri:---------- Tavsiye edilen kitaplar: 1-Kavramsal su mühendisliği, Prof.Dr. A.Melih Yanmaz, Prof. Dr. Nurunnisa

Detaylı

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan

ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1. Y. Doç. Dr. Güray Doğan ÇEV207 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ KİNEMATİK-1 Y. Doç. Dr. Güray Doğan 1 Kinematik Kinematik: akışkanların hareketlerini tanımlar Kinematik harekete sebep olan kuvvetler ile ilgilenmez. Akışkanlar mekaniğinde

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YERALTI SUYU KORUMA ALANLARI

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YERALTI SUYU KORUMA ALANLARI T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YERALTI SUYU KORUMA ALANLARI SU KALİTESİ YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI YERALTI SULARI KALİTE ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ Haziran 2014 Sunu İçeriği Koruma

Detaylı

1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin dönüşümünde? işareti yerine gelecek sayıyı bulunuz.

1. Aşağıda verilen fiziksel büyüklüklerin dönüşümünde? işareti yerine gelecek sayıyı bulunuz. Şube Adı- Soyadı: Fakülte No: NÖ-A NÖ-B Kimya Mühendisliği Bölümü, 2016/2017 Öğretim Yılı, 00323-Akışkanlar Mekaniği Dersi, 2. Ara Sınavı Soruları 10.12.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20) 5 (20)

Detaylı

Akarsu Geçişleri Akarsu Geçişleri

Akarsu Geçişleri Akarsu Geçişleri Akarsu Geçişleri Akarsu Geçişleri Akarsu Geçişleri Akarsu Geçişleri Akarsu Geçişleri Akarsu Geçişleri KÖPRÜLER Köprü yapımı ile; Akarsu tabanında oyulmalar Yatak değişmeleri Membada su kabarmaları meydana

Detaylı

2. Basınç ve Akışkanların Statiği

2. Basınç ve Akışkanların Statiği 2. Basınç ve Akışkanların Statiği 1 Basınç, bir akışkan tarafından birim alana uygulanan normal kuvvet olarak tanımlanır. Basıncın birimi pascal (Pa) adı verilen metrekare başına newton (N/m 2 ) birimine

Detaylı

(0503505) SU TEMİNİ. Yrd. Doç. Dr. A.Dilek ATASOY

(0503505) SU TEMİNİ. Yrd. Doç. Dr. A.Dilek ATASOY (0503505) SU TEMİNİ Yrd. Doç. Dr. A.Dilek ATASOY KAYNAKLAR Su Temini ve Çevre Sağlığı(Prof. Dr. Mehmet Karpuzcu, İTÜ İnşaat Fak. Çevre Müh. Böl.) Su ve Atıksu Teknolojisi-Su Getirme ve KullanılmışSularıUzaklaştırma

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

12.163/12.463 Yeryüzü Süreçleri ve Yüzey Şekillerinin Evrimi K. Whipple Eylül, 2004

12.163/12.463 Yeryüzü Süreçleri ve Yüzey Şekillerinin Evrimi K. Whipple Eylül, 2004 MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 12.163./12.463 Yeryüzü Süreçleri ve Yüzey Şekillerinin Evrimi 2004 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms

Detaylı

Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış

Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış Bölüm 8: Borularda sürtünmeli Akış Laminer ve Türbülanslı Akış Laminer Akış: Çalkantısız akışkan tabakaları ile karakterize edilen çok düzenli akışkan hareketi laminer akış olarak adlandırılır. Türbülanslı

Detaylı

Bölüm 5: Sonlu Kontrol Hacmi Analizi

Bölüm 5: Sonlu Kontrol Hacmi Analizi Bölüm 5: Sonlu Kontrol Hacmi Analizi Reynolds Transport Teoremi (RTT) Temel korunma kanunları (kütle,enerji ve momentumun korunumu) doğrudan sistem yaklaşımı ile türetilmiştir. Ancak, birçok akışkanlar

Detaylı

ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI

ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI ATIKSU ARITIMINDA TESİS TASARIMI Doç. Dr. Eyüp DEBİK 02.12.2013 Son çöktürme havuzları Biyolojik arıtmadan sonra arıtılmış atıksuyu biokütleden yerçekimi etkisi ile fiziksel olarak ayıran dairesel ya da

Detaylı

Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran

Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran Üst yapı yüklerinin bir bölümü ya da tümünü zemin yüzünden daha derinlerdeki tabakalara aktaran temel derinliği/temel genişliği oranı genellikle 4'den büyük olan temel sistemleri derin temeller olarak

Detaylı

SU YAPILARI. 2.Hafta. Genel Tanımlar

SU YAPILARI. 2.Hafta. Genel Tanımlar SU YAPILARI 2.Hafta Genel Tanımlar Havzalar-Genel özellikleri Akım nedir? ve Akım ölçümü Akım verilerinin değerlendirilmesi Akarsularda katı madde hareketi Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-Yağış. 2.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT

HİDROJEOLOJİ. Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-Yağış. 2.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT HİDROJEOLOJİ 2.Hafta Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-Yağış Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-terleme Yağış Yüzeysel akış Yeraltına süzülme

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı

Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı Su Debisi ve Boru Çapı Hesabı Su Debisi Hesabı Sıcak sulu ısıtma sistemleri, günümüzde bireysel ve bölgesel konut ısıtmasında, fabrika ve atölye, sera ısıtmasında, jeotermal enerjinin kullanıldığı ısıtma

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ HİDROLİK LABORATUVARI ÇALIŞMA EKİBİ

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ HİDROLİK LABORATUVARI ÇALIŞMA EKİBİ ÇALIŞMA EKİBİ Prof. Dr. M. Şükrü GÜNEY Laboratuvar Sorumlusu sukru.guney@deu.edu.tr Em. Prof. Dr. S. Turhan ACATAY Laboratuvarın Kurucusu ve Onursal Danışmanı Yrd. Doç. Dr. Ayşegül ÖZGENÇ AKSOY aysegul.ozgenc@deu.edu.tr

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET A BASINÇ VE BASINÇ BİRİMLERİ (5 SAAT) Madde ve Özellikleri 2 Kütle 3 Eylemsizlik 4 Tanecikli Yapı 5 Hacim 6 Öz Kütle (Yoğunluk) 7 Ağırlık 8

Detaylı