Çanakkale nin Tetrapodları (Amphibia, Reptilia, Aves, Mammalia) ve Korunma Statüleri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çanakkale nin Tetrapodları (Amphibia, Reptilia, Aves, Mammalia) ve Korunma Statüleri"

Transkript

1 Araştırma Makalesi Çanakkale nin Tetrapodları (Amphibia, Reptilia, Aves, Mammalia) ve Korunma Statüleri Cemal Varol TOK 1, Beytullah ÖZKAN 2, Mert GÜRKAN 1*, Batuhan Yaman YAKIN 1 1. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü, 17100, Merkez, Çanakkale, TÜRKİYE. 2. Trakya Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 22030, Edirne, TÜRKİYE. Özet: Bu çalışmada, 2013 yılı sonuna kadar yapılmış amfibi, sürüngen, kuş ve memelilere ait çalışmaların sonuçları topluca verilmiştir. Çalışmada 9 amfibi, 5 kaplumbağa, 14 kertenkele ve 15 yılan olmak üzere 19 aileye dâhil 43 amfibi ve sürüngen türü, 44 aileye dâhil 185 kuş türü ve 21 aileye dâhil 77 memeli türü yer almaktadır. Ayrıca gruplara ait tablolarda türlerin Türkçe, Latince ve İngilizce isimlerinin yanı sıra güncel korunma statüleri belirtilmiş, tehdit altındaki türlere dikkat çekilmiş ve korunmalarına yönelik önerilere yer verilmiştir. Farklı gruplara ait örneklerin teşhisinde ve yakalanmasında izlenen yöntemlere kısaca değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Çanakkale, Marmara, Ege, herpetofauna, Ornitofauna, Memeli faunası, Tetrapod. Tetrapods (Amphibia, Reptilia, Aves, Mammalia) of Çanakkale and Conservation Status Abstract: In this study, the result of the amphibian, reptiles, birds and mammalia studies by the end of 2013 are given. Nine amphibian, five turtles, 14 lizards and 15 snakes including 43 amphibian and reptile species in 19 families; 185 bird species in 44 families and 77 mammalian species in 21 families are given in this study. Also in the tables, the Turkish, Latin and English name of the species are given with the actual conservation status, threatened species are remarked and made suggestions for conservations. The identification and the methods of collecting different species are also mentioned briefly. Keywords: Çanakkale, Marmara, Aegean, Herpetofauna, Ornitofauna, Mammalian fauna, Tetrapod. Giriş Biga Yarımadası olarak da adlandırılan Çanakkale İli nin büyük bölümü, Marmara Bölgesi sınırları içinde kalır ve 9887 km 2 lik bir alanı kapsar. Çanakkale nin doğu ve güneydoğusunda Balıkesir, batısında Ege Denizi, kuzeybatısında Edirne, kuzeyinde Tekirdağ ve Marmara Denizi bulunmaktadır. Türkiye nin iki büyük adası, Gökçeada ve Bozcaada, Çanakkale il sınırları içinde yer alır. Ayrıca Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı ve Kazdağı Milli Parkı nı içerir. Çanakkale İli nin topraklarının yarısından fazlası (% 53.9) ormanlarla kaplıdır. İlin kıyı ilçelerinde ve adalarda iklim oldukça benzerdir. Akdeniz iklimi ile Karadeniz iklimi arasında bir geçişin yaşandığı Çanakkale topraklarında daha çok Akdeniz iklimi egemendir. İç bölgelerde, denizden yükseklik artış göstermektedir ve bu nedenle kıyı bölgelere oranla aradaki sıcaklık ortalaması oldukça fazladır. Yılın büyük bölümünde hemen her ilçede rüzgârlı günler yaşanır. Yağışlar genellikle bahar ve kış aylarında görülür. Türkiye de yaşayan amfibi ve sürüngen faunasını belirlemeye yönelik çok sayıda bilimsel çalışma bulunmaktadır (Boulenger, 1886; Werner, 1902; Venzmer, 1919; Bodenheimer, 1944; Mertens, 1952; Böhme, 1973; Clark ve Clark, 1973; Andren ve Nilson, 1976; Başoğlu ve Baran, 1977, 1980; Baran ve ark., 2012). Son çalışmalarda yurdumuzda toplam 33 amfibi (17 semender ve 16 kuyruksuz kurbağa) ve 131 sürüngen (11 kaplumbağa, 63 kertenkele ve 57 yılan) türünün dağılış gösterdiği bildirilmektedir (Baran ve ark., 2012). Çanakkale İli ve çevresinde ise sayısı son yıllarda artış gösteren herpetofauna çalışmalarının olduğu belirlenmiştir (Baran, 1981; Yılmaz, 1981; Çevik, 1982, 1999; Kaya, 2005; Hür ve ark., 2008; Tosunoğlu ve ark., 2009; Bulut, 2010; Uysal, 2011; Tok, 2012a; Tok, 2012b). Bu konuda yapılmış son çalışma Tok ve Çiçek (2014)

2 tarafından yayımlanmıştır. Bu çalışmada Çanakkale İli ndeki türlerin dağılışı ve türleri tehdit eden çevresel faktörler bildirilmekte ve Çanakkale İli nde 9 amfibi ve 34 sürüngen türünün yaşadığı belirtilmektedir. Türkiye kuş faunasını belirlemeye yönelik ilk çalışmalar, doğa bilimcilerin gezi notlarıyla 1830 larda başlamıştır (Kumerloeve, 1986). Bu çalışmaların başladığı tarihten günümüze kadar farklı ülkelerden ve yurdumuzdan bilim adamlarının yaptıkları çalışmalarla Türkiye kuş faunası hakkında net bilgilere ulaşılmıştır. Türkiye de yaşayan kuş türlerinin listelendiği ilk bilimsel çalışma Ergene (1945) tarafından yayımlanmıştır. Bu çalışmanın ardından çeşitli bilim insanları tarafından Türkiye kuş faunasını belirlemeye yönelik pek çok çalışma yapılmıştır (Kasparyan, 1956; Kiziroğlu, 1989; Turan, 1990; Kasparek, 1992; Kasparek ve Bilgin, 1996). Türkiye de 463 kuş türünün barındığı bildirilmektedir (Kirwan ve ark., 2008). Son yıllarda yurdumuzun çeşitli bölgelerinde yapılan kuş faunasını belirlemeye yönelik çalışmalarının sayısı gittikçe artmaktadır (Kaya ve ark., 1999; Kılıç, 1999; Erdoğdu, 2001; Aslan ve Kiziroğlu, 2003; Kaya ve Kurtonur, 2003; Karakaş ve Kılıç, 2004; Sert ve Erdoğan, 2004; Perktaş ve Ayaş, 2005; Gürkan, 2006; Sevim, 2007; Yaman, 2008; Samsa, 2012; Şengül, 2012). Çanakkale, coğrafi konumu gereği Anadolu dan geçen kuş göç yolları üzerinde yer almaktadır. Bu sebeple özellikle göç mevsimlerinde araştırma alanı ve çevresinde toplu kuş göçleri gözlenmektedir. Yapılan literatür incelemelerinde, Çanakkale İli kuş faunasına yönelik ilk çalışmanın Ertan (2001) tarafından yapıldığı belirlenmiştir. Bu çalışmalarda Çanakkale ili sulak alanları ve Gökçeada kuş faunası hakkında ön bilgiler verilmiştir. Söz konusu çalışmaların ardından günümüze kadar Çanakkale İli kuş faunasını belirlemeye yönelik çeşitli araştırmalar yapılmıştır (Gürkan, 2006; Sevim, 2007; Samsa, 2012, Şengül, 2012; Erdoğan ve ark., 2012). Son verilere göre Türkiye de 162 memeli türü yaşamaktadır (Krystufek ve Vohralik, 2001; Krystufek ve ark., 2005; 2009a; Yiğit ve ark., 2006a). Çanakkale il sınırları içinde 8 takıma ve 21 aileye ait 43 cins ve 77 memeli türün (%47.53) yaşaması alanın faunal zenginliğin diğer bir göstergesidir. Bu alan içerisindeki günümüzde yaşayan memeli tür sayısı ve dağılımları kendi çalışmalarımız ve mevcut literatür çalışmalarından elde ettiğimiz verilerle ortaya konmuştur (Osborn, 1964; Çağlar, 1965, 1968, 1969; Corbet ve Morris, 1967; Spitzenberger, 1968; Kurtonur, 1972, 1975, 1982; Doğramacı, 1974, 1989; Huş, 1974; Kumerloeve, 1975, 1986; Felten ve ark., 1977; Corbet, 1978; Neithammer ve Krapp, 1978, 1982; Turan, 1984; Şimşek, 1986; Albayrak, 1988, 1993, 1999; Kıvanç, 1988; Kurtonur ve Özkan, 1990, 1991; Doğramacı ve Tez, 1991; Wilson ve Reeder, 1993; Civitelli ve ark., 1995; Filippucci ve ark., 1995; Özkan, 1995, 1999, 2006; Demirsoy, 1996; Kurtonur ve ark., 1994; 1996; Krystufek ve ark., 1997,1998, 2005,2009a, 2009b; Benda, 1998; Çolak ve ark., 1998, 2000, 2005; Mitchell-Jones ve ark., 1999; Sözen ve ark., 1999, 2013; Krystufek ve Vohralik, 2001; Özkan ve Türkyılmaz, 2001; Yiğit ve Çolak, 2002; Yiğit ve ark., 2003, 2006a, 2006b; Kasparek ve ark., 2004; Özkan ve ark., 2004; Niermann ve ark., 2007; Paksuz ve ark., 2007; Özkan ve Paksuz, 2010; Paksuz ve Özkan, 2011, 2012; İnanmaz ve ark., 2014; SAD-AFAD, 2014; Tok ve ark., 2014a). Bu çalışmanın amacı mevcut gözlem kayıtları, arazi çalışmalarında toplanan örnekler ve önceki çalışmalardaki kayıtları bir araya getirerek, Çanakkale İli (Gökçeada ve Bozcaada dâhil) amfibi, sürüngen, kuş ve memeli faunasının ayrıntılı bir şekilde belirlenmesidir. Materyal ve Yöntem Türkiye nin Marmara Bölgesi ne dâhil olan Çanakkale İli, iki yarımada (Gelibolu ve Biga Yarımadaları) ve Ege Denizi nde yer alan iki adayı (Gökçeada ve Bozcaada) içermektedir. Biga Yarımadası şehrin Asya kıtasında, Gelibolu Yarımadası ise Avrupa kıtasında kalan kısmını oluşturmaktadır. İklim durumu Çanakkale İli nde, deniz seviyesinden yükseklik ve denize uzaklık gibi bazı etmenler sebebiyle il içerisinde bazı lokal değişiklikler göstermektedir (Utku, 1991). Söz konusu değişiklikler, yüksek bölgelerin daha fazla yağış alması, buna karşılık ilin iç kesimlerinde gece-gündüz arasındaki sıcaklık farkının artması ve kış mevsiminde kar yağışlı günlerin daha fazla olması şeklinde gözlenmektedir

3 Amfibiler, kasık çizmeleri (sucul olan türler için) giyilerek yakalama (su) kepçeleri ile karasal türler ise el ile yakalanmıştır. Amfibi türlerinden nokturnal olanlar genellikle fener yardımı ile akşam geç vakitlerde sulak kısımlar civarından toplanmıştır. Örnekler bez torbalar içerisinde nemli olarak muhafaza edilmiş ve bazıları sistematik değerlendirme yapılabilmesi için laboratuvara taşınmıştır. Kaplumbağalar arazide gözlemlenerek tür seviyesinde kayıtları yapılmıştır. Ancak su kaplumbağaları için yakalama kepçesi veya pinter kullanılmıştır. Kertenkeleleri yakalamak için en uygun mevsim olan ilkbahar ve yaz aylarında açık alanda, kış aylarında ise toprak, taş altlarında ve taş yığınları arasında aramalar yapılmıştır. Örnekler deri eldiven kullanılarak doğada dolaşırken, taş, kütük altlarında, duvarlarda tespit edilmiştir. Yılanlar çok soğuk olan kış ayları dışında alanda görülmüş veya yolda araçlar tarafından ezilmiş olarak tespit edilmiştir. Dinlenme halinde olanlar ise taş ya da kütük altlarında tespit edilmiştir. Zehirsiz türler elle, deri eldiven kullanılarak yakalanmıştır. Yarı zehirli türler deri eldiven ile yakalanmıştır. Zehirli yılan türleri ise L harfi şeklindeki yılan sopası yardımıyla yakalanmıştır. Örneklerin görüldüğü yerlerde GPS yardımı ile koordinat bilgileri kaydedilmiştir. Ayrıca müze kayıtlarından da koordinat ve yükseklik bilgileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler neticesinde, veri tabanı üzerinden türlerin dağılış alanı, alttür durumu ve yaşadığı alanın genel yapısı bulunabilecek ve türler için yapılacak sistematik yorumlara yardımcı olacaktır. Kuş gözlemlerine ait kayıtlar yılları arasında yapılmıştır. Sulak alanların civarında yapılan kuş gözlemlerinde genellikle transekt metodu kullanılmıştır. Bu metoda göre daha önce belirlenen bir hat boyunca ilerlenerek gözlem yapılması esastır. Bu metodun dışında gözlem yapılacak günün hava koşulları dikkate alınıp, uygun yerler seçilerek rastgele gözlem metoduyla çalışma yürütülmüştür. Her bir arazi gözleminde tutulan kayıtlar bir araya getirilerek tür listeleri oluşturulmuştur. Türün statüsü tespit edilirken, yıl boyunca görülen türler Yerli, sadece kış aylarında görülenler Kış Göçmeni, sadece yaz aylarında görülenler Yaz Göçmeni, ilkbahar ve/veya sonbahar göçü sırasında alanda kısa süreli görülen türler Transit ve asıl bulundukları yerleri beslenmek amacıyla kısa bir süre için terk eden türler ise Besin Ziyaretçisi olarak isimlendirilmiştir. Küçük memelilerin yakalanmasında metal canlı yakalama tuzakları, köstebek ve körfare gibi toprak altında yaşayan küçük memelilerin yakalanmasında özel tuzaklar ve yarasaların yakalanmasında da özel yarasa ağları kullanılmıştır. Yakalanan küçük memeliler incelemenin ardından yakalandıkları alana geri salınmıştır. Büyük memeliler dürbün, kamera gibi optik araçlarla doğrudan gözlenmiştir. Ayrıca alandaki memelilerin tespitinde; ölü örnekler, ayak izleri, dışkı, kıl, bitkiler üzerinde bıraktıkları özel kemirme işaretleri, baykuşların peletleri de kullanılmıştır. Bununla birlikte bölgedeki yerel halktan güvenilir olanların bilgilerinden ve ilgili yayınlardan da faydalanmıştır. Bulgular Yapılan arazi çalışmaları sonucunda Çanakkale İli nde 9 amfibi (3 semender, 6 kuyruksuz kurbağa) ve 34 sürüngen (5 kaplumbağa, 14 kertenkele ve 15 yılan) olduğu belirlenmiştir. Türlere ait sistematik bilgiler ve risk durumları Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1. Çanakkale de Dağılış Gösteren Amfibi ve Sürüngen Türleri. Takım/Alttakım Aile Latince İsmi Türkçe İsmi Bern IUCN Urodela Salamandridae Lissotriton vulgaris Küçük Semender Ek III LC Ommatotriton ophryticus Şeritli Semender Ek III NT Triturus karelini Pürtüklü Semender Ek II LC Anura Bufonidae Bufo bufo Siğilli Kurbağa Ek III LC Bufo viridis complex Gece Kurbağası EkII LC Hylidae Hyla sp. Ağaç Kurbağası Ek II LC Pelobatidae Pelobates syriacus Toprak Kurbağası Ek II LC Ranidae Pelophylax sp. Ova Kurbağası Ek III LC

4 Testudinata Rana dalmatina Çevik Kurbağa Ek II LC Cheloniidae Caretta caretta İri Başlı Deniz Kaplumbağası Ek II EN Emydidae Emys orbicularis Benekli Kaplumbağa Ek II NT Geoemydidae Mauremys rivulata Çizgili Kaplumbağa Ek II LC Testudinidae Testudo graeca Tosbağa Ek II VU Squamata/Lacertilia Testudo hermanni Trakya Tosbağası Ek II NT Agamidae Stellagama stellio Dikenli Keler Ek II LC Anguidae Anguis fragilis Yılan Kertenkele Ek III LC Pseudopus apodus Oluklu kertenkele Ek II LC Gekkonidae Cyrtopodion kotschyi İnce Parmaklı Keler Ek II LC Hemidactylus turcicus Geniş Parmaklı Keler Ek III LC Lacertidae Anatololacerta anatolica Anadolu Kertenkelesi Ek III LC Lacerta trilineata İri Yeşil Kertenkele Ek II LC Lacerta viridis Yeşil Kertenkele Ek II LC Ophisops elegans Tarla Kertenkelesi Ek II LC Podarcis muralis Duvar Kertenkelesi Ek II LC Podarcis siculus İstanbul Kertenkelesi Ek II LC Podarcis tauricus Trakya Kertenkelesi Ek II LC Scincidae Ablepharus kitaibellii İnce Kertenkele Ek II LC Squamata/Ophidia Trachylepis aurata Şeritli Kertenkele Ek III LC Boidae Eryx jaculus Mahmuzlu Yılan Ek III LC Colubridae Coronella austriaca Avusturya Yılanı Ek II LC Dolichophis caspius Hazer Yılanı Ek III LC Eirenis modestus Uysal Yılan Ek III LC Elaphe sauromates Sarı Yılan Ek II LC Hemorrhois nummifer Sikkeli Yılan Ek III LC Malpolon insignitus Çukurbaşlı Yılan Ek III LC Platyceps collaris Toros Yılanı Ek III LC Platyceps najadum İnce Yılan Ek II LC Telescopus fallax Kedi Gözlü Yılan Ek II LC Zamenis situla Ev Yılanı Ek II LC Natricidae Natrix natrix Yarı Sucul Yılan Ek III LC Natrix tessellata Su Yılanı Ek II LC Typhlopidae Typhlops vermicularis Kör Yılan Ek III LC Viperidae Montivipera xanthina Şeritli Engerek Ek II LC IUCN: Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği, EN (Endangered): Tehlike altında, VU (Vulnerable): Hassas, NT (near threatened): Şu anda tehlikede olmayan fakat yakın gelecekte VU, EN veya CR kategorisine girmeye aday türler, LC (least concern): En düşük derecede tehdit altında, CITES: Nesli tehlikedeki yabani hayvan ve bitki türlerinin uluslararası ticaretine ilişkin bir sözleşme, Ek I: Nesilleri tükenme tehdidi ile karşı karşıya bulunan ve bu nedenle örneklerinin ticaretinin sıkı mevzuata tabi tutulması ve bu ticarette sadece istisnai durumlarda izin verilmesi zorunlu olan türleri içerir, Ek II: Nesilleri mutlak suretle tükenme tehdidiyle karşı karşıya olmamakla birlikte, nesillerinin devamıyla bağdaşmayan kullanımları önlemek amacıyla ticaretleri belli esaslara bağlanan türleri içerir, Ek III: Herhangi bir taraf ülkenin kendi yetki alanı içinde düzenlenmeye tabi tuttuğu ve aşırı kullanımını önlemek veya kısıtlamak amacıyla ticaretinin denetime alınmasında diğer taraflar ile iş birliğine ihtiyaç duyduğunu belirttiği bütün türleri kapsar. BERN: Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi, Ek II: Mutlak koruma altında olan türlerdir, Ek III: Koruma altında olan türlerdir. OSB ve MAKK: Orman ve Su İşleri Bakanlığınca belirlenen av hayvanları (Ek II) ve koruma altına alınan yaban hayvanları (Ek III). Mevcut kuş gözlemlerine ait kayıtlar ve araştırma alanında yapılmış önceki çalışmalar birlikte değerlendirildiğinde; Çanakkale İli sınırlarında 15 takım, 44 aileye dâhil toplam 185 kuş türünün barındığı tespit edilmiştir. Kuş türlerine ait sistematik bilgiler ve risk durumları Tablo 2 de verilmiştir

5 Tablo 2. Çanakkale de Dağılış Gösteren Kuş Türleri. Takım Aile Latince İsmi Türkçe İsmi Bern IUCN Gaviiformes Gaviidae Gavia arctica Karagerdanlı Dalgıç Ek II LC Podicipediformes Podicipedidae Podiceps cristatus Tepeli Batağan-Bahri Ek III LC Podiceps nigricollis Karaboyunlu Batağan Ek II LC Tachybaptus ruficollis Küçük Batağan Ek II LC Procellariiformes Procellariidae Calonectris diomedea Boz Yelkovan Ek II LC Puffinus yelkouan Yelkovan Ek II VU Pelecaniformes Phalacrocoracidae Phalacrocorax aristotelis Tepeli Karabatak Ek II LC Phalacrocorax carbo Büyük Karabatak Ek II LC Phalacrocorax pygmeus Cüce Karabatak Ek II LC Pelecanidae Pelecanus crispus Tepeli Pelikan Ek II VU Ciconiiformes Ardeidae Ardea cinerea Gri Balıkçıl Ek III LC Ardeola ralloides Alaca Balıkçıl Ek II LC Casmerodius albus Büyük Akbalıkçıl Ek II LC Egretta garzetta Küçük Akbalıkçıl Ek II LC Ardea purpurea Erguvani Balıkçıl Ek II LC Nycticorax nycticorax Gece Balıkçılı Ek II LC Botaurus stellaris Balaban Ek III LC Ixobrychus minutus Küçük Balaban EkII LC Ciconiidae Ciconia ciconia Ak Leylek Ek II LC Ciconia nigra Kara Leylek Ek II LC Threskiornithidae Platalea leucorodia Kaşıkçı Ek II LC Plegadis falcinellus Çeltikçi Ek II LC Phoenicopteriformes Phoenicopteridae Phoenicopterus roseus Flamingo Ek II LC Anseriformes Anatidae Anser anser Boz Kaz Ek III LC Anser albifrons Sakarca Ek II LC Anas acuta Kılkuyruk EK III LC Anas penelope Fiyu Elmabaş Pakta Ek III LC Aythya ferina Elmabaş Patka Ek III LC Aythya nyroca Pasbaş Patka Ek III LC Aythya fuligula Tepeli Patka Ek III LC Anas clypeata Kaşıkgaga Ek III LC Netta rufina Macar Ördeği Ek II LC Anas crecca Çamurcun Ek III LC Cygnus olor Kuğu Ek III LC Cygnus cygnus Ötücü Kuğu Ek III LC Mergus serrator Tarakdiş Ek III LC Bucephala clangula Altıngöz Ek III LC Tadorna ferruginea Angıt Ek II LC Tadorna tadorna Suna Ek II LC Falconiformes Accipitridae Accipiter nisus Atmaca Ek II LC Milvus migrans Kara Çaylak Ek II LC Haliaeetus albicilla Ak kuyruklu Kartal Ek II LC Aquila chrysaetos Kaya Kartalı Ek II LC Buteo buteo Şahin Ek II LC Buteo rufinus Kızıl Şahin Ek II LC Circaetus gallicus Yılan Kartalı Ek II LC Circus aeruginosus Saz Delicesi Ek II LC Circus cyaenus Gökçe Delice Ek II LC Pernis apivorus Arı Şahini Ek II LC Falconidae Falco eleonorae Ada Doğanı Ek II LC Falco peregrinus Gökdoğan Ek II LC Falco columbarius Bozdoğan Ek II LC Falco subbuteo Delice Doğan Ek II LC Falco tinnunculus Kerkenez Ek II LC Falco vespertinus Aladoğan Ek II NT Galliformes Phasianidae Alectoris chukar Kınalı Keklik Ek III LC Rallidae Fulica atra Sakarmeke Ek III LC Porzana porzana Benekli Su Yelvesi Ek II LC Porzana parva Bataklık Su Yelvesi Ek II LC Porzana pusilla Küçük Su Yelvesi Ek II LC Rallus aquaticus Sukılavuzu Ek III LC Gallinula chloropus Saz Tavuğu Ek III LC Charadriiformes Haematopodidae Haematopus ostralegus Poyraz Kuşu Ek III LC Recurvirostrıdae Himantopus himantopus Uzun Bacak Ek II LC Burhinidae Burhinus oedicnemus Kocagöz Ek II LC Charadriidae Chadrius alexandrinus Akça Cılıbıt Ek II LC Charadrius dubius Halkalı Küçük Cılıbıt Ek II LC

6 Pluvialis squatorola Gümüş Yağmurcun Ek III LC Calidris alba Ak Kumkuşu Ek II LC Calidris alpina Karakarınlı Kumkuşu Ek III LC Scolopacidae Calidris ferruginea Kızıl Kumkuşu Ek II LC Calidris minuta Küçük Kumkuşu Ek II LC Limosa limosa Çamur Çulluğu Ek III NT Philomachus pugnax Döğüşken Kuş Ek III LC Tringa glareola Orman Düdükçünü Ek II LC Tringa nebularia Yeşilbacak Ek III LC Tringa totanus Kızılbacak Ek III LC Tringa ochropus Yeşil Düdükçün Ek II LC Actitis hypoleucos Dere Düdükçünü Ek III LC Laridae Larus audouinii Ada Martısı Ek II NT Larus cachinnans Hazar Martısı Ek III LC Larus michahellis Gümüş Martı Ek III LC Larus genei İncegagalı Martı Ek II LC Larus melanocephalus Akdeniz Martısı Ek II LC Larus minutus Küçük Martı Ek II LC Larus ridibundus Karabaş Martı Ek III LC Larus canus Küçük Gümüş Martı Ek III LC Sterna hirundo Sumru Ek II LC Sterna albifrons Küçük Sumru Ek II LC Columbiformes Columbidae Columba livia Kaya Güvercini Ek III LC Columba palumbus Tahtalı Ek III LC Streptopelia decaocto Kumru Ek III LC Streptopelia turtur Üveyik Ek III LC Strigiformes Strigidae Athene noctua Kukumav Ek II LC Strix aluca Alaca Baykuş Ek II LC Asio otus Kulaklı Orman Baykuşu Ek II LC Otus scops İshak Kuşu Ek II LC Tytonidae Tyto alba Peçeli Baykuş Ek II LC Apodiformes Apodidae Apus apus Ebabil Ek III LC Coraciiformes Alcedinidae Alcedo atthis Yalıçapkını Ek II LC Meropidae Merops apiaster Arıkuşu Ek II LC Upupidae Upupa epops İbibik Ek II LC Picidae Jynx torquilla Boyunçeviren Ek III LC Picus viridis Yeşil Ağaçkakan Ek II LC Dendrocopus syriacus Alaca Ağaçkakan Ek II LC Dendrocopus leucotos Ak sırtlı Ağaçkakan Ek II LC Dendrocopus major Orman Ağaçkakanı Ek II LC Dendrocopus medius Ortanca Ağaçkakan Ek II LC Dendrocopus minor Küçük Ağaçkakan Ek II LC Passeriformes Alaudidae Alauda arvensis Tarlakuşu Ek III LC Calandrella brachydactyla Bozkır Toygarı Ek II LC Galerida cristata Tepeli Toygar Ek III LC Lullula arborea Orman Toygarı Ek III LC Melanocorypha calandra Boğmaklı Toygar Ek II LC Hirundinidae Delichon urbicum Ev Kırlangıcı Ek II LC Hirundo daurica Kızıl Kırlangıç Ek II LC Hirundo rustica Kır Kırlangıcı Ek II LC Riparia riparia Kum Kırlangıcı Ek II LC Motacillidae Anthus campestris Kır İncirkuşu Ek II LC Anthus pratensis Çayır İncirkuşu Ek II LC Motacilla alba Akkuyruksallayan Ek II LC Motacilla cinerea Dağ Kuyruksallayanı Ek II LC Motacilla flava Sarı Kuyruksallayan Ek II LC Troglodytidae Troglodytes troglodytes Çitkuşu Ek II LC Prunellidae Prunella modularis Dağbülbülü Ek II LC Muscicapidae Erithacus rubecula Kızılgerdan Ek II LC Luscinia megarhynchos Bülbül Ek II LC Monticola solitarius Gökardıç Ek II LC Oenanthe hispanica Karakulaklı Kuyrukkakan Ek II LC Oenanthe isabellina Boz Kuyrukkakan Ek II LC Oenanthe oenanthe Kuyrukkakan Ek II LC Phoenicurus ochruros Kara Kızılkuyruk Ek II LC Phoenicurus phoenicurus Kızılkuyruk Ek II LC Saxicola torquatus Taşkuşu Ek II LC Ficedula albicollis Halkalı Sinekkapan Ek II LC Turdidae Turdus merula Karatavuk Ek III LC

7 Turdus philomelos Öter Ardıç Ek III LC Turdus pilaris Tarla Ardıcı Ek III LC Turdus viscivorus Ökseotu Ardıcı Ek III LC Sylviidae Acrocephalus arundinaceus Büyük Kamışcın Ek II LC Acrocephalus melanopogon Bıyıklı Kamışçın Ek II LC Cettia cetti Kamış Bülbülü Ek II LC Hippolais pallida Ak Mukallit Ek II LC Locustella lusciniodes Bataklık Kamışçını Ek II LC Phylloscopus collybita Çıvgın Ek II LC Phylloscopus trochilus Söğüt Bülbülü Ek II LC Sylvia atricapilla Karabaşlı Ötleğen Ek II LC Sylvia cantillans Bıyıklı Ötleğen Ek II LC Sylvia communis Akgerdanlı Ötleğen Ek II LC Sylvia curruca Küçük Akgerdanlı Ötleğen Ek II LC Sylvia hortensis Akgözlü Ötleğen Ek II LC Sylvia melanocephala Maskeli Ötleğen Ek II LC Ficedula albicollis Halkalı Sinekkapan Ek II LC Muscicapa striata Benekli Sinekkapan Ek II LC Paridae Parus caeruleus Mavi Baştankara Ek II LC Parus major Büyük Baştankara Ek II LC Sittidae Sitta neumayer Kaya Sıvacısı Ek II LC Sitta europaea Sıvacı Ek II LC Sitta krueperi Anadolu Sıvacısı Ek II NT Laniidae Lanius collurio Kızıl Sırtlı Örümcek Kuşu Ek II LC Lanius minor Kara Alınlı Örümcek Kuşu Ek II LC Lanius nubicus Maskeli Örümcek Kuşu Ek II LC Corvidae Corvus corax Kuzgun Ek III LC Corvus corone Leş Kargası --- LC Corvus monedula Küçük Karga --- LC Garrulus glandarius Ala Karga --- LC Pica pica Saksağan --- LC Sturnidae Sturnus vulgaris Sığırcık --- LC Passeridae Passer domesticus Serçe --- LC Passer hispaniolensis Söğüt Serçesi Ek III LC Passer montanus Ağaç Serçesi Ek III LC Fringillidae Carduelis cannabina Keten Kuşu Ek II LC Carduelis carduelis Saka Ek II LC Carduelis chloris Florya Ek II LC Carduelis spinus Karabaşlı İskete Ek II LC Coccothraustes coccothraustes Kocabaş Ek II LC Fringilla coelebs İspinoz Ek III LC Serinus serinus Küçük İskete Ek II LC Emberizidae Emberiza caesia Kızıl Kirazkuşu Ek II LC Emberiza cirus Bahçe Kirazkuşu Ek II LC Emberiza citrinella Sarı Çinte Ek II LC Emberiza hortulana Kirazkuşu Ek III LC Emberiza melanocephala Karabaşlı Kirazkuşu Ek II LC Emberiza schoenicius Bataklık Kirazkuşu Ek II LC Emberiza (Miliaria) calandra Tarla Kirazkuşu Ek III LC Çanakkale de yaşayan memeli türleri belirlenirken arazi çalışmalarımız ve mevcut literatür birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre Çanakkale de 8 takım ve 21 aileye dâhil toplam 43 cins ve 77 memeli türü yaşamaktadır. Memeli türlerine ait sistematik bilgiler ve risk durumları Tablo 3 ve 4 de verilmiştir. Çanakkale İli in Anadolu, Gelibolu yarımadası, Bozcada ve Gökçeada da dağılış gösteren memeli türlerine ait sistematik bilgilerin özeti Tablo 5 te verilmiştir

8 Tablo 3. Çanakkale de Dağılış Gösteren Memeli Türleri. Takım Aile Latince İsmi Türkçe İsmi Bern IUCN CITES OSB-MAKK Eulipotyphla Erinaceidae Erinaceus concolor Kirpi --- LC --- Ek III Erinaceus roumanicus Balkan Kirpisi --- LC --- Ek III Soricidae Sorex minutus Cüce Sivriburunlu Ek III LC --- Ek III Sorex araneus Orman Sivriburunlusu Ek III LC --- Ek III Neomys anomalus Su Sivriburunlusu Ek III LC --- Ek III Crocidura suaveolens Bahçe Sivriburunlusu Ek III LC --- Ek III Crocidura leucodon Tarla Sivriburunlusu Ek III LC --- Ek III Suncus etruscus Etrüsk Sivriburunu --- LC --- Ek III Talpidae Talpa europaea Köstebek --- LC --- Ek III Talpa levantis Akdeniz Köstebeği --- LC --- Ek III Chiroptera Rhinolophidae Rhinolophus ferrumequinum Nalburunlu Büyük Yarasa Ek II LC --- Ek III Rhinolophus hipposideros Nalburunlu Küçük Yarasa Ek II LC --- Ek III Rhinolophus euryale Akdeniz Nalburunlu Yarasası Ek II NT --- Ek III Rhinolophus mehelyi Mehely Yarasası Ek II VU --- Ek III Vespertilionidae Myotis bechsteini Büyük Kulaklı Yarasa Ek II NT --- Ek III Myotis blythii Farekulaklı Küçük Yarasa Ek II LC --- Ek III Myotis capaccinii Uzun Ayaklı Yarasa Ek II VU --- Ek III Myotis daubentonii Su Yarasası Ek II LC --- Ek III Myotis emarginatus Kirpikli Yarasa Ek II VU --- Ek III Myotis myotis Farekulaklı Büyük Yarasa Ek II LC --- Ek III Myotis mystacinus Bıyıklı Yarasa Ek II LC --- Ek III Myotis nattereri Saçaklı Yarasa Ek II LC --- Ek III Pipistrellus kuhlii Beyazyakalı Yarasa Ek II LC --- Ek III Pipistrellus pipistrellus Cüce Yarasa Ek II LC --- Ek III Pipistrellus pygmaeus Cüce Yarasa Ek II LC --- Ek III Nyctalus leisleri Küçük Akşamcı Yarasa Ek II LC --- Ek III Nyctalus noctula Akşamcı Yarasa Ek II LC --- Ek III Nyctalus lasiopterus Büyük Akşamcı Yarasa Ek II NT --- Ek III Barbastella barbastellus Sakallı Yarasa Ek II VU --- Ek III Plecotus auritus Kahverengi Uzunkulaklı Yarasa Ek II LC --- Ek III Plecotus austriacus Gri uzunkulaklı Yarasa Ek II LC --- Ek III Miniopterus schreibersii Uzunkanatlı Yarasa Ek II NT --- Ek III Molosssidae Tadarida teniotis Serbest kuyruk Yarasa Ek III LC --- Ek III Lagomorpha Leporidae Lepus europaeus Kır Tavşanı, Yabani Tavşan Ek III LC --- Ek II Oryctolagus cunicullus Ada Tavşanı Ek III NT --- Ek II Rodentia Sciuridae Sciurus vulgaris Avrupa Sincabı Ek II LC --- Ek III Sciurus anomalus Anadolu Sincabı Ek II LC --- Ek III Spermophilus citellus Gelengi, Yer Sincabı, Kazık Sıçanı Ek II VU --- Ek III Spermophilus xanthoprymnus Gelengi, Yer Sincabı, Kazık Sıçanı --- NT --- Ek III Spalacidae Nannospalax leucodon Beyazdişli Körfare --- DD Nannospalax xanthodon Anadolu Körfaresi, Kösnü --- DD Cricetidae Microtus subterraneus Küçük Oyucufare --- LC Microtus levis Uzun Kuyruklu Çayır Faresi --- LC Microtus guentheri Kısa Kuyruklu Tarla Faresi --- LC Cricetulus migratorius Avurtlak --- LC Muridae Apodemus mystacinus Kaya Faresi --- LC Apodemus flavicollis Sarıboyunlu Orman Faresi --- LC Apodemus sylvaticus Tarla faresi, Dağ Faresi --- LC Apodemus uralensis Ural Orman Faresi, Cüce Orman Faresi --- LC Apodemus witherby Step Tarla Faresi --- LC Rattus rattus Ev Sıçanı --- LC Rattus norvegicus Göçmen Sıçan --- LC Mus macedonicus Makedonya Ev Faresi --- LC Mus domesticus Ev faresi --- LC Gliridae Glis glis Yediuyur, Kataliks Ek III LC --- Ek III Dryomys nitedula Ağaç Faresi, Cevizkıran Ek III LC --- Ek III Myomimus roachi Yer Uyuru Ek II VU --- Ek III Carnivora Canidae Canis lupus Kurt Ek II LC Ek II Ek III Canis aureus Çakal Ek II LC --- Ek II Vulpes vulpes Tilki --- LC --- Ek II Mustelidae Martes foina Kaya Sansarı Ek III LC --- Ek II Martes martes Ağaç Sansarı Ek III LC --- Ek III Meles meles Porsuk Ek III LC --- Ek II Lutra lutra Su Samuru Ek II NT Ek I Ek III Mustela nivalis Gelincik Ek III LC --- Ek II Mustela putorius Kokarca Ek III LC --- Ek II Vormela peregusna Alaca kokarca Ek II VU --- Ek III Ursidae Ursus arctos Ayı, Kahverengi Ayı Ek II LC Ek II Ek III Hyaenidae Hyaena hyaena Çizgili Sırtlan --- NT --- Ek III Felidae Felis silvestris Yaban Kedisi Ek II LC Ek II Ek III Lynx lynx Vaşak Ek III LC --- Ek III

9 Pinnipedia Phocidae Monachus monachus Akdeniz Foku Ek II CR Ek I Ek III Artiodactyla Suidae Sus scrofa Yaban Domuzu --- LC --- Ek II Cervidae Cervus elaphus Ulu Geyik Ek III LC --- Ek III Capreolus capreolus Karaca Ek III LC Ek I Ek III Cetacea Delphinidae Delphinus delphis Yunus Ek II LC Ek II --- Tursiops truncatus Afalina Ek II LC Ek II --- Tablo 4. Çanakkale de Dağılış Gösteren Memeli Türleri ve Korunma Durumları. Aile Cins Tür IUCN Bern CITES OSB-MAKK Eulipotyphla LC=10 Ek III= Ek III=10 Chiroptera LC=15 Ek II= Ek III=23 VU=4 NT=4 Ek III=1 Lagomorpha LC=1 Ek III=2 --- Ek II=2 NT=1 Rodentia LC=17 VU=2 NT=1 DD=2 Carnivora LC=11 VU=1 NT=2 Ek II=4 Ek III=2 Ek II=6 Ek III=6 --- Ek III=7 Ek I=1 Ek II=3 Ek II=6 Ek III=8 Pinnipedia CR=1 Ek II=1 Ek I=1 Ek III=1 Artiodactyla LC=3 Ek III=2 Ek I=1 Ek II=1 Ek III=2 Cetacea LC=2 Ek II=2 Ek II=2 --- Toplam LC=59 VU=7 NT=8 CR=1 DD=2 Ek II=35 Ek III=18 Ek I=3 Ek II=5 Ek II=9 Ek III=51 Tablo 5. Çanakkale de Dört Farklı Özellikteki Alanda Dağılış Gösteren Memeli Türleri. Bölge Takım Aile Cins Tür Anadolu Gelibolu Bozcada Gökçeada Tartışma ve Sonuç Çanakkale de bulunan amfibi türleri, Türkiye de dağılış gösteren amfibi türlerinin % 27.3 lik kısmını kapsamaktadır [Semenderler (3 tür), % 17.7 lik kısmı (Şekil 2a); kuyruksuz kurbağalar (6 tür), %37.5 lik kısmı (Şekil 2b)]. Sürüngen türleri ise Türkiye deki sürüngen türlerinin % 26 sını kapsamaktadır [Kaplumbağalar (5 tür), %45.5 lik kısmı (Şekil 2c); kertenkeleler (14 tür), %22.2 lik kısmı (Şekil 2d); yılanlar (15 tür), %26.3 lük kısmı (Şekil 1e)]. Çalışma alanında tespit edilen amfibi ve sürüngen türlerinden IUCN kriterlerine göre 38 i LC, 3 ü NT (O. ophryticus, E. orbicularis ve T. hermanni), 1 i VU (T. graeca) ve 1 tanesi (C. caretta) de EN kategorisine dâhildir (Şekil 2f)

10 Şekil 2. Çanakkale de dağılış gösteren a. Semender türleri sayısının Türkiye ye oranı, b. Kuyruksuz kurbağa türlerinin sayısının Türkiye ye oranı, c. Kaplumbağa türlerinin sayısının Türkiye ye oranı, d. Kertenkele türlerinin sayısının Türkiye ye oranı, e. Yılan türlerinin sayısının Türkiye ye oranı, f. Amfibi ve sürüngen türlerinin IUCN kriterlerine göre risk durumları. Çanakkale de görülen kuş türleri (185 tür), Türkiye kuş faunasının yaklaşık % 38 lik kısmını oluşturmaktadır (Şekil 3a). Çanakkale de dağılış gösteren kuş türlerinin 76 si yerli yani tüm yıl boyunca adada gözlenebilen, 57 si yaz göçmeni, 33 ü kış göçmeni ve 19 u transit göçerdir (Şekil 3b). IUCN kriterlerine göre 179 u Düşük Riskli, 2 si Hassas (P. yelkouan ve P. crispus), 4 ü Tehdide Yakın (F. vespertinus, L. limosa, L. audouini, S. krueperi) kategorisine dâhildir (Şekil 3c). Şekil 3. a. Çanakkale de dağılış gösteren kuş türlerinin sayısının Türkiye ye Oranı, b. Çanakkale de dağılış gösteren Kuşlarının Statüleri, c. IUCN Kriterlerine Göre Risk Durumları. Araştırma alanında gözlem periyodu boyunca yırtıcı kuşlardan başlıca M. migrans (Karaçaylak), H. albicilla (Akkuyruklu Kartal), A. nisus (Atmaca), B. buteo (Şahin), B. rufinus (Kızıl Şahin), A. chrysaetos (Kaya Kartalı), F. tinnunculus (Kerkenez), F. peregrinus (Gökdoğan), O. scops (İshakkuşu)ve A. noctua (Kukumav) türleri sıklıkla gözlenmiştir. Ancak bunlardan B. buteo (Şahin) dışındaki türlerin sayılarının oldukça az olduğu tespit edilmiştir. IUCN e risk değerlendirmesine göre, NT kategorisine dâhil F. vespertinus (Aladoğan) türü çalışma bölgesinde

11 gözlenmiştir. Balıkçıl türleri ve diğer su kuşları için Atikhisar baraj göleti ve Sarıçay boyu önemli beslenme ve barınma alanlarını oluşturmaktadır. Balıkçıllardan A. cinerea (Gri Balıkçıl) ve E. garzetta (Küçük Ak Balıkçıl) türleri söz konusu alanlarda sıklıkla gözlenmiştir. Araştırma alanında Anatidae (Ördekgiller) familyasından sıklıkla T. ferruginea (Angıt) gözlenmiştir. Diğer ördekgiller sıklıkla, Sarıçay ın denize döküldüğü kısımdaki bataklıklar ve sazlıklarda beslenirken gözlenmiştir. Bu bölgelerde yuvası tespit edilemeyen bu türün, araştırma alanını genellikle besin ziyaretçisi olarak kullanmaktadır. Yapılan gözlemlerde diğer Anatidae temsilcisine rastlanılmamış olup, bu familyaya dâhil türlerin daha çok Gelibolu Yarımadası ndaki Tuz Gölü ve civarındaki sulak alanlarda kışladıkları belirtilmiştir. Çanakkale ili sınırları içerisinde bulunan Gökçeada ve Bozcaada civarındaki küçük adalar özellikle flamingolar, adalarda dağılış gösteren martı türleri ve diğer su kuşları için önemli barınma ve beslenme alanlarını oluşturmaktadır. Bunlardan L. audouinii (Ada Martısı, IUCN risk kategorisi: NT) ve P. yelkouan (Yelkovan, IUCN risk kategorisi: VU) bölgeyi barınma ve beslenme amaçlı kullanmaktadır. Ayrıca Gökçeada sınırları içerisinde ötücü kuşlar için de uygun üreme ortamlarını bulundurmaktadır. Sıvacı kuşlarının araştırma alanında gözlenen türleri; S. krueperi (Anadolu Sıvacısı), S. europaea (Sıvacı) ve S. neumayer (Kaya Sıvacısı) dir. Kuş faunası bakımından oldukça zengin olduğu tespit edilen Çanakkale ili ve çevresinin korunmasına yönelik önlemlerin alınması ve burada yaşayan kuş türlerinin biyolojilerinin detaylı olarak incelenmesine ihtiyaç bulunduğu düşünülmektedir. Bölgede endemik memeli türü bulunmamaktadır. IUCN kriterlerine göre 2 tür yetersiz veriye sahip türleri (DD), 59 tür yaygın türleri (LC), 8 tür neredeyse tehdit altındaki türleri (NT), 7 tür hassas türleri (VU) ve 1 tür de kritik düzeydeki türleri (CR) içermektedir. Bern Anlaşması kriterlerine göre bölgedeki memelilerin 35 türü kesinlikle korunması gereken türlerden (Ek II) ve 18 tür de korunması gereken türler (Ek III) arasındadır. CITES kapsamında 8 tür yer almaktadır. OSB-MAKK a göre bölgedeki memelilerin 9 türü av hayvanı (EkII) kapsamında ve 51 türü ise koruma altına alınan yaban hayvanlarındandır (EkIII). Çanakkale ilinin hem Avrupa hem de Asya kıtasında toprakları olduğundan ve Türkiye nin 2 önemli adasına da sahip olduğundan Çanakkale ilini 4 özellikli bölgeye ayırabiliriz. Buna göre Anadolu da 75, Gelibolu Yarımadası nda 38, Bozcaada da 9 ve Gökçeada da 21 hem karasal hem de denizsel memeli türü yaşamaktadır. Bölgede küçük memelilerden kirpi (Erinaceus concolor) Anadolu da dağılım gösterirken Balkan kirpisi (Erinaceus roumanicus) ise Adalar ve Gelibolu da dağılım göstermektedir (Krystufek ve Vohralik, 2001; Krystufek ve ark., 2009). 3.5 gram ağırlığında ve böcekçil olan Etrüsk sivriburunlusunun (Suncus etruscus) Çan-Göleköy civarında il için ilk tespiti yapılmıştır yılı içinde Çan-Söğütalan ve Çanakkale-Kirazlı çevresinde ormanlarda ve Çanakkale nin diğer bölgelerinde yaptığımız çalışmalar ile ve ilgili literatürlerin taranması sonucunda 23 yarasa türünün Çanakkale il sınırları içinde yaşadığı tespit edilmiştir (Çağlar, 1965, 1968, 1969; Albayrak, 1993; 1998; Paksuz ve Özkan, 2011). Çanakkale de dağılış gösteren yarasalar, Türkiye yarasalarının % 60.5 ini oluşturmaktadır. Bu çalışma kapsamında nadir yarasa türlerinden büyük akşamcı yarasa (Nyctalus lasiopterus) Çan-Söğütalan dan bölge için ilk, Türkiye için 6. Kayıttır (Paksuz ve Özkan, 2011). Ayvacık civarından serbest kuyruklu yarasa (Tadarida teniotis) Helversen (1989) tarafından kayıt edilmiştir. Ada tavşanı (Oryctolagus cuniculus) Türkiye de doğal olarak sadece Bozcaada adasında bulunur (Özkan, 1995). Kaya faresi (Apademus mystacinus) ilin sadece Anadolu kısmında dağılış göstermektedir (Çolak ve ark., 1998). Gökçeada da 21, Bozcaada da 9 memeli türü tespit edilmiş, örnekler Anadolu ve Trakya örnekleri ile karşılaştırılmıştır (Özkan, 1995, 1999; Özkan ve Krystufek, 1999; Krytufek ve ark., 2009; Tok ve ark., 2014). Ağaç farelerinden 3 tür; ağaç faresi (Dryomys nitedula), yer uyuru (Myomimus roachi-vu) ve yediuyur (Glis glis) Çan-Terzialan Beldesi çevresinden kayıt edilmiştir. Yer uyuru Çanakkale de ilk kez Truva harabelerinde Mursaloğlu (1973) tarafından kaydedilmiştir. Gelibolu-Sütlüce den canlı yakalanan yer uyuru örneğinden ise ilk kez yer uyurunun kromozomu çıkartılmıştır (Kurtonur ve Özkan, 1991; Civitelli ve ark., 1995). CITES kapsamında olan kurt (Canis lupus) ve su samuru (Lutra lutra) bölgede sayıları hızla azalan memelilerdendir (Albayrak, 1999). Batı Anadolu dan kaydı verilen sırtlan (Hyaena hyaena) Çan Beşyol mevkii, Bayramiç Yassıbağ Köyü ve Biga Bekirli Köyleri civarlarında bilinir (Kasparek ve ark., 2004). Vaşak (Lynx lynx) da son zamanlarda az görülen ve nesli bölgede tükenme tehlikesinde olan memelilerdendir. Yaban kedisi (Felis silvestris) ise bölgede uygun habitatlarda varlığını devam

12 ettirebilmektedir. Sansarlardan kaya sansarının (Martes foina) bölgede varlığı artmakla birlikte kaya sansarı (Martes martes) ise en az bulunan karnivor türlerindendir. Çevre illerde kaydı verilen (Özkurt ve ark., 2000) alaca kokarcanın (Vormela peregusna) Çanakkale için ilk kaydı Çan-Terzialan Beldesi baraj bölgesindendir. Kaz dağları ve çevresindeki dağlık alanlarda koruma tedbirleri nedeniyle ayıların (Ursus arctos) sayılarında artış gözlenmektedir. Ayıların diğer yeni dağılım alanları ise Çan-Karadağ, Ağı Dağı ve çevresi, Lapseki-Dumanlı- Nursetiye-Taştepe üçgenindeki dağlık alan ve Biga-Işıkeli-Elmalı-Arabaalan üçgenidir. Son zamanlarda insan baskısı altında zor da olsa buralarda varlığını sürdürmektedir. Deniz memelisi olan fok (Monachus monachus) Biga-Karabiga-Kemer de deniz mağaralarında 1980 lerde görülürken bugün ise bölgedeki sanayileşmenin ve yaşam alanlarının tahribiyle bölgede tamamen yok olmuş gibi görünmektedir (Kıraç ve ark., 1997; İnanmaz ve ark., 2014; SAD-AFAD, 2014). Bölgede tilki (Vulpes vulpes) varlığını başarılı bir şekilde devam ettirebilen memeliler arasında yer almaktadır. Yaşama alanlarına en iyi uyum sağlayan, populasyonu artan ve tarımsal zararlara sebebiyet veren yaban domuzu (Sus scrofa) en yaygın memelilerdendir. Ormanlarda geyik (Cervus elaphus) ve karaca (Cervus capreolus) da koruma tedbirlerin uygulanmasının göstergesi olarak son zamanlarda sayıları az da olsa artan büyük memelilerdendir. Deniz memelilerinden yunus (Delphinus delphis) ve afalina (Truncatus truncatus) bölge ve çevre denizlerinde görülen deniz memelilerindendir (Öztürk, 1998). Kar faresi (Chionomys nivalis) Kazdağı zirvesinde yakalanmış (Krystufek ve Vohralik, 2001) fakat Çanakklae il sınırları dışında olduğundan Çanakkale İli memeli tür listesine ilave edilememiştir (Şekil. 4). Şekil 4. Çanakkale de nadir görülen ve/veya ilk kayıt olan bazı memeliler: Etrüsk Sivriburunu - Suncus etruscus ( ); Büyük Akşamcı Yarasa - Nyctalus lasiopterus ( ); Serbest Kuyruklu Yarasa - Tadarida teniotis ( ); Ada Tavşanı - Oryctolagus cunicullus ( ); Yediuyur - Glis glis ( ); Yer Uyuru - Myomimus roachi ( ); Kurt - Canis lupus ( ); Su Samuru - Lutra lutra ( ); Alaca kokarca - Vormela peregusna ( ); Ayı - Ursus arctos ( ); Çizgili Sırtlan - Hyaena hyaena ( ); Yaban Kedisi - Felis silvestris ( ); Vaşak - Lynx lynx ( ); Fok - Monachus monachus ( ) İl sınırları içerisinde en fazla türü sırasıyla Chiroptera (23), Rodentia (22), Carnivora (14) ve Eulypotyphla (10) takımları içermektedir (Şekil 5)

13 Şekil 5. Çanakkale memelilerin takımlara göre tür dağılımları. Çanakkale sınırları içerisinde dağılış gösteren memeli türleri ve çeşitli kriterlere göre korunma durumlarının oranları Şekil 6 da topluca sunulmuştur. Şekil 6. Çanakkeli İli memeli türlerinin korunma durumları. a. IUCN kriterleri, b. Bern Anlaşması, c. CITES kriterleri d. OSB-MAKK kriterleri. Çanakkale civarında yaşayan amfibi, sürüngen, kuş ve memeli türleri benzer olumsuz faktörlere maruz kaldığı için türleri tehdit eden faktörlere topluca değinilmiştir. Türleri tehdit eden faktörler aşağıdaki gibidir;

14 Giderek artan madencilik faaliyetleri (karasal omurgalıların üreme, beslenme ve sonuçta yaşama faaliyetlerini doğrudan etkilemesi) Yanlış tarım, hayvancılık faaliyetleri (anız yakma, aşırı zirai ilaç kullanımı, doğal ortamların tarla ve bahçeye dönüştürülmesi) Turizm nedeniyle oluşan insan baskısı (giderek artan turistik yatırımlar) Bilinçsiz yapılaşma (İkinci konutların, tatil sitelerinin, kara yollarının, köprülerin yapımı ile habitatların tahribi ve bölünmesi; inşaat faaliyetleri sonucu oluşan molozların ve çöp dökme alanlarının karasal omurgalıların yaşam alanlarına bırakılması) Bilgisizlik sonucu ve/veya yanlış inanışlar nedeniyle bazı omurgalılardan tiksinilmesi ve/veya korkulması ve bu hayvanların görüldüğü yerde öldürülmesi, yollarda araçla ezilmeye çalışılması (Tok ve ark., 2011, 2014b) Türlerin korunmasına yönelik önlemlerin alınmaması (Ekolojik kara köprülerinin yapılmaması ve türlerin sık görüldüğü doğal alanların yakınındaki kara yollarında uyarı levhalarının belirli aralıklarla yer almaması) Yukarıda değinilen faktörler doğadaki hayvanlardan başta karasal omurgalıları doğrudan etkilemekte ve nesillerinin devamını tehlikeye sokmaktadır. Madencilik faaliyetlerine doğal zenginliği uluslararası yayınlarca da kanıtlanmış Kaz Dağları gibi ortamlarda izin verilmemelidir. Önceden izin almış olanlarının faaliyetleri bilhassa canlıların üreme ve beslenme aktiviteleri nedeniyle doğada sık görüldüğü bahar aylarında uzmanlarca sıkıca denetlenmesi ve yavaşlatılması sağlanmalıdır. Tarım ile uğraşanlar bilinçlendirilmeli gereksiz yere aşırı tarım ilacı kullanımının önüne geçilmeli, ayrıca kullanılan zirai ilaç kutuları uygun şekilde saklanmalı veya yok edilmelidir. Doğal yaşamın sürdüğü ve canlıların habitatlarının bölünmesine veya tahribatına neden olabilecek alanlarda ikinci konutların ve turistik tesislerin yapımına izin verilmemeli, verilmiş olanlarda ise canlılar için yaşam koridorları oluşturulması için vakit kaybetmeden önlem alınmalıdır. Özellikle asfalt yolların sürekli olduğu ve habitatları böldüğü yerlerde Ekolojik Köprüler oluşturulmalıdır. Başta yerli halk olmak üzere gelen tatilcilere karasal omurgalıların doğadaki önemini anlatacak broşür ve kitapçıklar hazırlanmalı ve toplantılar düzenlenmelidir. Sadece iki yaşamlı ve sürüngenler için değil diğer yaban hayvanlarının da temsili resimlerinin bulunduğu uyarı levhalarını belli aralıklarla yollara yerleştirerek, halkı doğaya karşı bilinçli davranmaya yönlendirilmelidir. Kaynaklar Albayrak, İ Batı Türkiye Yarasaları ve Yarasa Pireleri. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu. TBAG-663. Ankara (1-80). Albayrak, İ The Bats of Western Turkey and Their Distribution (Mammalia: Chiroptera). Turk. J. Zoology. 17: Albayrak, İ Fauna: Su Samuru, Yeşil Atlas, 2: Andren, C., Nilson, G Observations on the Herpetofauna of Turkey in Brit. J. Herpetol. 5(7): Aslan, A., Kiziroğlu, İ Sakaryabaşı/Eminekin Göleti ve Çevresinin Ornitofaunası Üzerine Araştırmalar. Turk J. of Zool. 27: Baran, İ Kuzey Ege Denizi, Marmara Denizi ve Karadeniz deki Adalarımızın Herpetofaunasının Taksonomik ve Ekolojik Araştırılması.- Doğa Bilim Dergisi. 5: Baran, İ., Ilgaz, Ç., Avcı, A., Kumlutaş, Y., Olgun, K Türkiye Amfibi ve Sürüngenleri [The Amphibians and Reptiles of Turkey]; Ankara TüBİTAk Popüler Bilim kitapları no: 207 (Semih Publishing house), 204. Başoğlu, M., Baran, İ Türkiye Sürüngenleri, Kısım I. Kaplumbağa ve Kertenkeleler [The Reptiles of Turkey, part I. The Turtles and Lizards]; Bornova-İzmir, ege university, Faculty of Science Book Series no: 76, (İlker Publishing house), 272. Başoğlu, M., Baran, İ Türkiye Sürüngenleri, Kısım II, Yılanlar [The Reptiles of Turkey, part II. The snakes]; Bornova-İzmir, ege university, Faculty of Science Book Series no: 80, (ege university Publishing house) 218. Benda, P., Horacek, I Bats (Mammalia: Chiroptera) of the Eastern Mediterranean. Part 1. Review of distribution and taxonomy of bats in Turkey. Acta Soc. Zool. Bohem. 62: Bodenheimer, F.S Introduction into the Knowledge of the Amphibia and Reptilia of Turkey. Rev. Fac. Sci. Univ. Istanb. IX(1):

15 Boulenger, G.A Note sur les Grenouilles rousses d Asie. Bull. soc. zool. 11: Böhme, W Erstnachweis zweier Eidechsengattungen für die Türkei. Bonner zoologische Beiträge. 24(4): Bulut, A Gökçeda daki (Çanakkale, Türkiye) Amfibi ve Sürüngenlerin Taksonomisi ve Ekolojisi. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Çanakkale Civitelli, M. V., Filuppucci, M. G., Kurtonur, C., Özkan, B., Capanna, E Chromosome Analysis of Three Species of Myoxidae. In: Flipppucci M. G. (ed). Proc. II. Conf. On Dormice. Hystrix (n.s.) 6 (1 2) : Clark, R. J., Clark, E. D Report on a Collection of Amphibians and Reptiles from Turkey. Occ. Pap. Calif. Acad. Sci. 104: Corbet, C. B The Mammals of The Palaearctic Region: A Taxonomic Review. (1 314). Cornell Uninersity Press, London. Corbet, G.B., Morris, P.A A Collection of Recent and Subfossil Mammals from Southern Turkey (Asia Minor) Including the Dormouse Myomius personatus. J. Nat. Hist. 4: Çağlar, M Türkiye nin Chiroptera Faunası. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Mecmuası. Seri B, 30(3-4): Çağlar, M Türkiye nin Yarasaları I. Türk Biologi Dergisi. 18(1): Çağlar, M Türkiye nin Yarasaları II. Türk Biologi Dergisi. 19(2-4): Çevik, E Trakya Kaplumbağa ve Kertenkelelerinin Taksonomik Araştırması. Doktora TeziEge Üniversitesi. İzmir Çevik, E Trakya da yaşayan kertenkele türlerinin taksonomik durumu (lacertilia: Anguidae, lacertidae, Scincidae). Turkish Journal of Zoology. 23 (suppl. 1): Çolak, E., Yiğit, N., Çolak, R., Sözen, M., Özkurt, Ö. Ş Taxonomic Status and Distribution of Apodemus mystacinus (Danford and Alston, 1877) (Mammalia: Rodentia) in Turkey. Tr. J. of Zoology. 28: Çolak, E., Yiğit, N., Sözen, M., Verimli, R., Özkurt, Ö.Ş On Coloration and Karyology of Vormela peregusna, in Turkey. Zoology in the Middle East. 21: Çolak, R., Çolak, E., Yiğit. N Morphometric, Karyotypic and Electrophoretic Analysis of the Genus Apodemus Kaup, 1826 (Mammalia: Rodentia) in Thrace. Turk J. Zool. 29: Demirsoy, A Türkiye Omurgalıları. Memeliler. Türkiye Omurgalı Faunasının Sistematik ve Biyolojik Özelliklerinin Araştırılması ve Koruma Önlemlerinin Saptanması. (1-292). Ankara. Doğramacı, S Türkiye Apodemus (Mammalia; Rodentia) larının Taksonomik Durumları. Tarım Hayvancılık Bakanlığı Zirai Mücadele Müdürlüğü Araştırma: Doğramacı, S Türkiye Talpa (Mammalia: Insectivora) Türlerinin Taksonomisi ve Yayılışı. Tr. J. of Zoology. 13: Doğramacı, S., Tez, Ç Türkiye Glis glis (Mammalia: Rodentia) Türünün Coğrafik Varyasyonları ve Karyolojik Özellikleri. Tr. J. of Zoology. 15: Erdoğan, A., Göktürk, R., Gökoğlu, M., Sönmez, N. K., Koyuncu, H., Albayrak, T., Şirin, D., Yüksel, E., Kaçar, S., Kılınç, S. F., Aydın, B Gökçeada Lagünü Sulak Alan Yönetim Planı Projesi Gökçeada Lagünü Sulak Alan Alt Havzası Biyolojik Çeşitlilik Araştırma Alt Projesi. (1-222). T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Yayınları, Ankara. Erdoğdu, E Eskişehir-Alpu Doğancı Göleti Ornitofaunası Üzerine Araştırmalar. Turk J. Zool. 25: Ergene, S Türkiye Kuşları. İ.Ü. Fen Fak. Monografileri. (1-362). Kenan Matbaası, İstanbul. Ertan, A Gökçeada nın Kuş Türlerine İlişkin Ön İncelemeler. Ulusal Ege Adaları 2001 Toplantısı Bildiriler Kitabı (78-84). Gökçeada. Felten, H., Spitzenberger, F., Storch, G Zur Kleinsäugerfauna West-Anatoliens. Teil IIIa. Senckenberg. biol. 58: Filippucci, M.G., Krystufek, B., Simson, S., Kurtonur, C., Özkan, B Allozymic and Biometric Variation in Dryomys nitedula (Pallas, 1778). In: Filippuci M.G. (ed.). Proc. II Conf. on Dormice. Hystrix. 6 (1-2): Gürkan, M Sarıçay Deltasının Ornitofaunası. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Çanakkale. Helversen, O.V New records of bats (Chiroptera) from Turkey. Zool. Middle East 3:5-18. Huş, S Av Hayvanları ve Avcılık [Hunting Game and Hunting]. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları. 202: 1-406, İstanbul. Hür, H., Uğurtaş, İ. H., İşbilir, A The Amphibian and Reptile Species of Kazdağı National Park. Turk. J. Zool. 32: İnanmaz, Ö.E., Değirmenci, Ö., Gücü, A.C A new sighting of the Mediterranean Monk Seal, Monachus monachus (Hermann, 1779), in the Marmara Sea (Turkey). Zoology in the Middle East, Vol. 60, No. 3, Karakaş, R., Kılıç, M Dicle Barajı (Diyarbakır) Kuşları. Turk J. Zool. 28: Kasparek, M Die Vögel der Türkei: eine Übersicht. M. Kasparek Verlag. Kasparek, M., Bilgin, C.C Türkiye Kuşları Tür Listesi, In: Kence, A. & Bilgin, C.C. (eds.) Türkiye Omurgalılar Tür Listesi, DPT/TÜBİTAK, Ankara. Kasparek, M., Kasparek, A. Gözcelioğlu, B., Çolak, E. Yiğit, N On the Status and Distribution of the Striped Hyaena, Hyaena hyaena, in Turkey. Zoology in the Middle East. 33:

16 Kasparyan, A Türkiye Kuşları Hakkında Preliminer Sistematik Bir Liste. Ist. Üniv. Fen Fak. Mec. Seri B, Cilt XXXI. (1-2): Kaya, M., Kurtonur, C Gala Gölü ve Çevresinin (Edirne) Ornitofaunası Üzerine Araştırmalar. Trakya Uni. J. Sci. 4(2): Kaya, M., Yurtsever, S., Kurtonur, C Trakya Ornitofaunası Üzerine Araştırmalar I. Turk J. Zool. 23, Ek Sayı: 3: Kaya, S Çanakkale İli ve Civarının Herpetofaunası. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Çanakkale Kılıç, A Karapınar (Konya) Yöresinin Kuşları. Turk J. of Zool. 23, Ek Sayı: 1: Kıraç, C.O., Savaş. Y., Veryeri, N. O., Güçlüsoy, H Türkiye nin Önemli Akdeniz Foklu Alanları: kiyi planlamacilari için bir rehber. In: Ed. Özhan, E., Proceeding of 1st National Conference on Coastal and Marine Areas in Turkey, June 1997, METU, Ankara. Kıvanç, E Türkiye Spalax larının Coğrafik Varyasyonları (Mammalia; Rodentia). Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi. Ankara (1-88). Kirwan, G., Demirci, B., Welch H., Boyla, K., Özen, M., Castell, P., Marlow, T The Birds of Turkey. A&C Black Publishers Kiziroğlu, İ Türkiye Kuşları. Orman Genel Müdürlüğü Eğitim Dairesi Başkanlığı, Ankara (1-314). Krystufek, B., Vohralik, V Mammals of Turkey and Cyprus. Introduction, Checlist, Insectivora. Zgodovinskodrustvozajuzno Primorsko Znanstveno-raziskovalnosredisce Republike Slovenije Koper, Krystufek, B., Murariu, D., Kurtonur, C Present Distribution of the Golden Jackal Canis aureus in the Balkans and Adjacent Regions. Mammal Rev. 27(2): Krystufek, B., Vohralik, V., Kurtonur, C A new look at the identity and distribution of Water shrews (Neomys spp.) Z. Saugetierkunde 63, ). Krystufek, B., Vohralík, V., Janžekovič, F Mammals of Turkey and Cyprus: Rodentia I: Sciuridae, Dipodidae, Gliridae, Arvicolinae. Zgodovinsko društvo za južno Primorsko (1-292). Krystufek, B., Vohralík, V., Janžekovič, F. 2009a. Mammals of Turkey and Cyprus: Rodentia III: Cricetinae, Muridae, Spalacidae, Calomyscidae, Capromyidae, Hysticidae, Castoridae. Zgodovinsko društvo za južno Primorsko (1-372). Krystufek, B.,Tvrtkovic, Paunovic, M., Özkan, B. 2009b. Size variation in the Northern white-breasted hedgehog Erinaceus roumanicus: latitudinal cline and the island rule. Mammalia Kumerloeve, H Die Saugetierte (Mammalia) der Turkei. Veröff. Zool. Staatssamlung München. 18: Kumerloeve, H Bibliographie der Saugetiere und Vögel der Türkei (Rezente Fauna). Bonner Zoologisch Monographien. Bonn. Kurtonur, C Trakya Rodentia'ları Üzerinde Taksonomik Bir Araştırma. Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi. İstanbul. Kurtonur, C New Records of Thracian Mammals. Saugetierk. Mitt. 23(1): Kurtonur, C Trakya Glirid Türleri (Rodentia; Gliridae). - Dağılımı, Habitat, Taksonomik Karekterler - İstanbul Üniversitesi (Doçentlik Tezi). Kurtonur, C., Krystufek, B., Özkan, B The European Polecat (Mustela putorius) in Turkish Thrace. Small Carnivora Conservation, (IUCN), 11: Kurtonur, C., Özkan, B Orman Ağaç Faresi Dryomys nitedula (Rodentia: Gliridae)'nın Trakya'daki Dağılımı ve Üreme Mevsimi. X. Ulusal Biyoloji Kongresi, Temmuz 1990, Erzurum. Zooloji. (4): Kurtonur, C., Özkan, B New Records of Myomimus roachi (Bate, 1937) From Turkish Tharace (Mammalia: Rodentia: Gliridae). Senckenbergiana Biol. 71: Kurtonur, C., Özkan, B., Albayrak, İ., Kıvanç, E., Kefelioğlu, H Memeliler (Mammalia); Türkiye Omurgalılar Tür Listesi. Edt. Kence, A., Bilgin, C. C.: DPT/TBAG - Çev. Sek Ankara. Mertens, R Turkiye Amfibi ve Reptilleri Hakkinda (Amphibien und Reptilien aus der Tuerkei). Istanb. Univ. f. fakult. Mecmuas. B XVII(1):40-75 Mitchell-Jones, A.J., Amori, G., Bogdanowicz, W., Krystufek, B., Reijnders, P.J.H., Spitzenberger, F., Stubbe, M., Thissen, J.B.M., Vohralik, V., Zima, J Atlas of European Mammals. Published by T & A D Poyserforthe Societas Europaea Mammalogica. The Academic Press, London. 496 pp. (Turkey coordinators. Kurtonur, C. & Özkan, B.) Mursaloğlu, B New records for Turkish rodents (Mammalia). Commun. Fac. Sci. Univ. Ankara. ser. C, 17: Neithammer, J., Krapp, F F. Handbuch der Saugetiere Europas. Wiesbaden (Akademische Verlagsgesellschaft) I: Neithammer, J., Krapp, F Handbuch der Saugetiere Europas. Wiesbaden (Akademische Verlagsgesellschaft) I: Niermann, I, Biedermann, M., Bogdanowicz, W., Brinkmann, R., Bris, Y., Ciechanowski, M., Dietz, C., Dietz, I., Estók, P., Helversen, O., Houédec, A., Paksuz, S., Petrov, B., Özkan, B., Piksa, K., Rachwald, A., Roué, Sébastien, Y., Sachanowicz, K., Schorcht, W., Tereba, A., Mayer, F Biogeography of the Recently Described Myotis alcathoe von Helversen and Heller. Acta Chiropterologica, 9(2): Osborn, D.J The Hare, Porcupine, Beaver, Squirrels, Jerboas and Dormice of Turkey. Mammalia 28: Özkan, B Gökçeada ve Bozcaada Adalarının Kemiricileri. Doktora Tezi. Trakya Üniversitesi. Edirne. (1-150). Öztürk, B Türkiye nin Balinaları, Türk Deniz Araştırmaları Vakfı, ATLAS- Yeşil Atlas, sayı 1, sayfa 60-65, Kasım

17 Özkan, B Gökçeada ve Bozcaada Kemirici Faunası (Mammalia; Rodentia). Turk. J. Zool. Ek sayı 1, Özkan, B., Türkyılmaz, T Istranca Dağlarında Yediuyur (Glis glis) un Kutuyuva kullanımı. Proje TÜAF 171. Özkan, B Trakya Bölgesinde Yaban Kedisi (Felis silvestris Schreber, 1775) in Dağılımı. 18. Ulusal Biyoloji Kongresi, Haziran 2006, Zooloji Özetler; s Kuşadası/AYDIN. Özkan, B., Paksuz, S Yıldız Dağlarında Radyoverici Yöntemi Kullanarak Myotis bechsteinii (Kuhl,1818) (Büyükkulaklı Yarasa) Kolonilerinin Tespiti. 20. Ulusal Biyoloji Kongresi, Haziran 2010, Özetler: s: Pamukkale Üniversitesi, Denizli, Türkiye. (Poster). Özkan, B., Krystufek B Wood Mice, Apodemus of Two Turkısh Islands: Gökçeada and Bozcaada, Folia Zool.-48 (1), pp Özkan, B., Paksuz, S., Kurtonur, C Dupnisa Mağara Sistemi Yarasaları (Mammalia; Chiroptera). Sözlü Bildiri. XVII. Ulusal Biyoloji Kongresi Haziran Çukurova Üniversitesi, Adana. Özkurt, Ö. Ş., Sözen, M., Yiğit, N., Çolak, E., Verimli, R On colouration and karyology of the Marbled Polecat, Vormela peregusna, in Turkey. Zoology in the Middle East 21: Paksuz, S., Özkan B New Distribution Records and Some Notes for Greater Noctule, Nyctalus lasiopterus (Mammalia: Chiroptera) from Turkey. Acta zool. Bul. 63 (2): Paksuz, S., Özkan B The Protection of the Bat Community in the Dupnisa Cave System, Turkey, Following Opening for Tourism. Oryx. 46 (1): Paksuz, S., Özkan, B., Postawa, T Seasonal Changes of Cave-dwelling Bat Fauna and Their Relationship with Microclimate in Dupnisa Cave System (Turkish Thrace). Acta Zoological Cracoviensia, 50 A (1-2): Perktaş, U., Ayaş, Z Nallıhan Kuş Cenneti (İç Anadolu, Türkiye) nin Kuşları. Turk. J. Zool. 29: SAD-AFAD Çanakkale İli, Biga İlçesi, Karabiga Kıyıları Akdenzi Foku ve Habitatları Üzerine Araştırma Çalışması Raporu. Samsa, Ş Çardak Lagünü (Lapseki)'nün Avifaunası. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Çanakkale. Sert, H., Erdoğan, A Termossos Milli Parkının (Antalya) Ornitofaunası. Turk. J. Zool. 28: Sevim, İ Çanakkale Adaları Kuş Populasyonları ve Habitat İlişkileri Üzerine Gözlemler. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Çanakkale. Sözen, M., Çolak, E., Yiğit, N., Özkurt. Ö.Ş., Verimli, R Contributions to the karyology and taxonomy of the genus Spalax Guldenstaedt, 1770 (Mammalia: Rodentia) in Turkey. Z. Säugetierk. 64: Sözen, M., Çolak, F., Sevindik, M., Matur, F Cytotypes of Nannospalax xanthodon (Satunin, 1898) (Rodentia: Spalacidae) from western Anatolia. Turk. J. Zool. 37: Spitzenberger, F Zur Verbreitung und Systematik Türkischer Soricinae (Insectivora, Mamm.). Ann. Naturhistor. Mus. Wien. 72: Şengül, E Kumkale Deltası'nın Avifaunası. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Çanakkale. Şimşek, N. A New Subspecies of Sorex caucasicus (Mammalia: Insectivora) from Turkey. Tr. J. Bio. 10(2): Tok, C. V., Çiçek, K., Ayaz, D., Hayretdağ, S., Yakın, B.Y Gökçeada (Çanakkale) Pseudopus apodus Populasyonunu Tehdit Eden Başlıca Faktörler. Poster Bildiri. X. Ulusal Ekoloji ve Çevre Kongresi Ekim Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale. Tok, C. V., Gürkan, M., YAkın, B. Y. 2012a. Ağı Dağı nın Herpetofaunası; pp In: Kazdağları III. National Symposium, May 2012, Çanakkale. Tok, C. V., Yakın, B. Y., Gürkan, M. 2012b. Kirazlı (Çanakkale) Civarının Herpetofaunası; p.621. In: Kazdağları III. National Symposium, May 2012, Çanakkale. Tok, C. V., Çiçek, K Amphibians and Reptiles in the Province of Çanakkale (Marmara Region, Turkey) (Amphibia; Reptilia). Herpetozoa. 27 (1/2): Tok, C.V., Özkan. B, Gürkan, M. 2014a. Gökçeada nın Karasal Omurgalı Hayvanları. S: İçinde: (Öztürk, B., Pazarkaya, Y. Gükçeada Doğa ve Kültür Varlıkları. Cem Yayınevi 224 sayfa. Ekim 2014, İstanbul). Tok, C.V., Gürkan, M., Yakın, B.Y. 2014b. Kurbağalar ve Sürüngenler Hakkında Doğru Sandığımız Yanlışlar, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Tosunoğlu, M., Gül, Ç., Uysal, İ The Herpetofauna of Tenedos (Bozcaada, Turkey). Herpetozoa. 22 (1/2): Turan, N Türkiye nin Av ve Yaban Hayvanları. Memeliler. Ongun Kardeşler Matbaacılık Sanayii, Ankara, (1-178). Turan, N Türkiye nin Av ve Yaban Hayvanları, Kuşlar. Ankara. (1-274). Utku, M Çanakkale İli nin İklim Durumu. Uzmanlık Tezi. T.C. Başbakanlık Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Ankara Uysal, İ Kavak Deltası (Saroz Körfezi, Çanakkale-Türkiye) nın Herpetofaunası ve Mevcut Türlerin Habitat Seçimleri. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Çanakkale

18 Venzmer, G Zur Schlangenfauna Süd-Kleinasiens, speziell des cilicischen Taurus. Arch. Naturgesch. 83(11): Werner, F Die Reptilien- und Amphibienfauna von Kleinasien. Sitz. Ber. Akad. Wiss. Wien. 111: Wilson, D.E., Reeder, D.M Mammals Species of the World: A Taxonomic and Geographical Reference, 2. Auflage. Smithsonian Institution Press, Washington. Yaman E Kocaçay Deltası Ornito Faunasının Tespiti ve Alanı Etkileyen Çevresel Faktörler.Doktora Tezi. Ege Üniversitesi. İzmir. Yılmaz, İ Trakya nın Amfibi Faunası Üzerinde Morfolojik Taksonomik Araştırmalar. Doktora Tezi. Ege Üniversitesi. Izmır Yiğit, N., Çolak, E On the distribution and taxonomic status of Microtus guentheri (Danford and Alston, 1880) and Microtus lydius Blackler, 1916 (Mammalia: Rodentia) in Turkey. Turk. J. Zool. 26: Yiğit, N., Çolak, E., Çolak, R., Özkan, B., Özkurt, Ö.Ş On the Turkish populations of Dryomys nitedula (Pallas, 1779) and Dryomys laniger Felten and Storch, 1968) (Mammalia: Rodentia). Acta Zool. Acad. Sci. Hung. 49 (1): Yiğit, N., Çolak, E., Sözen, M., Karataş, A. 2006a. Rodents of Türkiye (Türkiye Kemiricileri). (Ed. Ali Demirsoy). Meteksan Co. Ankara Yiğit, N., Demirsoy, A., Karataş, A., Özkurt, Ş., Çolak, E. 2006b. Notes on the mammals found in Kazdağı National Park and its environs. Turk. J. Zool. 30:

İZMİT KÖRFEZİ SULAKALANI. Hazırlayan : Bahar Bilgen

İZMİT KÖRFEZİ SULAKALANI. Hazırlayan : Bahar Bilgen İZMİT KÖRFEZİ SULAKALANI Hazırlayan : Bahar Bilgen Genel Tanıtım Alanın Genel Yerleşimi Genel Tanıtım - Cemal Turgay 1972 (Kocaeli fuarı) Kıyı alanı:36.43 ha. Su basar alan: 83.58 ha. Toplam: 120.01 ha.

Detaylı

KIŞ ORTASI SU KUŞU SAYIMLARI (KOSKS) RAPORU

KIŞ ORTASI SU KUŞU SAYIMLARI (KOSKS) RAPORU 2005 YILI İZMİR İLİ GEDİZ DELTASI GÜZEL HİSAR DELTASI, ALİAĞA ÇANDARLI KÖRFEZİ, ÇALTIDERE ALİAĞA BAKIRÇAY DELTASI İZMİR KÖRFEZİ ÇAKALBURNU DALYANI ÇEŞME KUTLU AKTAŞ BARAJI, ÇEŞME ALAÇATI KIŞ ORTASI SU

Detaylı

BULDAN İLÇESİ NİN (DENİZLİ) KUŞLARI

BULDAN İLÇESİ NİN (DENİZLİ) KUŞLARI BULDAN İLÇESİ NİN (DENİZLİ) KUŞLARI Doç. Dr. Raşit URHAN, Öğr. Gör. Derya KAHRAMAN Pamukkale Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, rurhan@pau.edu.tr ÖZET 2003-2006 tarihleri arasında Buldan

Detaylı

Osmaniye Rüzgar Elektrik Santrali (135 MW) Ornitoloji İzleme Çalışması. 2010 Yılı Turna Araştırması

Osmaniye Rüzgar Elektrik Santrali (135 MW) Ornitoloji İzleme Çalışması. 2010 Yılı Turna Araştırması (135 MW) Ornitoloji İzleme Çalışması 2010 Yılı Turna Araştırması Hazırlayan: Kerem Ali Boyla, MSc. Uzman Biyolog, Ornitolog (kuşbilimci) kerem.boyla@gmail.com +90 (212) 2496987 +90 (533) 3775191 Mayıs

Detaylı

SAPANCA GÖLÜ (SAKARYA) ORNİTOFAUNASININ BİYOEKOLOJİSİ

SAPANCA GÖLÜ (SAKARYA) ORNİTOFAUNASININ BİYOEKOLOJİSİ A.UZUN SAPANCA GÖLÜ (SAKARYA) ORNİTOFAUNASININ BİYOEKOLOJİSİ Ali UZUN Sakarya Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 54140 Esentepe Kampüsü, Serdivan/SAKARYA e-mail: aliuzun@sakarya.edu.tr

Detaylı

BÖLÜM 7.3.2.5. Memeliler

BÖLÜM 7.3.2.5. Memeliler BÖLÜM 7.3.2.5. Memeliler İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR... ii ŞEKİLLER... iii KISALTMALAR... iv 7.3.2.5. Memeliler...7.3.2.5-1 7.3.2.5.1. Metodoloji...7.3.2.5-1 7.3.2.5.2. Saha Çalışması

Detaylı

Sinop İli Memeli Hayvan Faunasının Değerlendirilmesi. Evaluation of the Mammalian Fauna of Sinop Province

Sinop İli Memeli Hayvan Faunasının Değerlendirilmesi. Evaluation of the Mammalian Fauna of Sinop Province Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 5(3): 9-16, 2015 Sinop İli Memeli Hayvan Faunasının Değerlendirilmesi Iğdır Üniversitesi Fen

Detaylı

GEDİ Z DELTASİ ve İ ZMİ R KÖ RFEZİ 2014 YİLİ KİŞ ÖRTASİ SU KUŞU SAYİMİ RAPÖRU. İzmir Kuş Cennetini Koruma ve Geliştirme Birliği

GEDİ Z DELTASİ ve İ ZMİ R KÖ RFEZİ 2014 YİLİ KİŞ ÖRTASİ SU KUŞU SAYİMİ RAPÖRU. İzmir Kuş Cennetini Koruma ve Geliştirme Birliği GEDİ Z DELTASİ ve İ ZMİ R KÖ RFEZİ 2014 YİLİ KİŞ ÖRTASİ SU KUŞU SAYİMİ RAPÖRU İzmir Kuş Cennetini Koruma ve Geliştirme Birliği 01.07.2014 İÇİNDEKİLER GEDİZ DELTASI 2014 YILI KIŞ ORTASI SU KUŞU SAYIMI...

Detaylı

HATAY İLİ NİN MEMELİ (MAMMALIA) FAUNASI

HATAY İLİ NİN MEMELİ (MAMMALIA) FAUNASI HATAY İLİ NİN MEMELİ (MAMMALIA) FAUNASI MAMMALIAN (MAMMALIA) FAUNA OF HATAY PROVINCE Prof.Dr. Ahmet KARATAŞ Niğde Üniversitesi, Biyoloji Bölümü 17 ÖZET ABSTRACT Anahtar Kelimeler : Key words : GİRİŞ Mustela

Detaylı

İSTİLACI TÜR TEHLİKESİ

İSTİLACI TÜR TEHLİKESİ İSTİLACI TÜR TEHLİKESİ Türkiye çok geniş flora ve faunaya sahiptir. Ülkemiz bu zenginliğin kıymetini bilmemekle beraber istilacı türlere bilerek veya bilmeyerek kapı açmaktadır. 12.01.2011 tarihinde Kuş

Detaylı

Antalya-Yamansaz Gölü ve Yakýn Çevresinin Avifaunasý ve Herpetofaunasý

Antalya-Yamansaz Gölü ve Yakýn Çevresinin Avifaunasý ve Herpetofaunasý Cilt: 10 Sayý: 43 (2002), 33-39 ARAÞTIRMA AÞTIRMA MAKALESÝ ALESÝ Antalya-Yamansaz Gölü ve Yakýn Çevresinin Avifaunasý ve Herpetofaunasý Doç.Dr. Ali ERDOÐAN-Prof.Dr. Mehmet ÖZ Araþ.Gör. Hakan SERT-Uzman

Detaylı

KARS IN KUŞLARI Kars Biyoçeşitlilik Projesi

KARS IN KUŞLARI Kars Biyoçeşitlilik Projesi KARS IN KUŞLARI Kars Biyoçeşitlilik Projesi Mutlu Yıllar... 2006 Saksağan Pica pica Fotoğraf: Çağan Hakkı Şekercioğlu Ocak-January 2006 Benekli bülbül - Luscinia luscinia bbenekli sinekkapan - Muscicapa

Detaylı

FOÇA ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ ORNİTOFAUNASININ VE BÖLGEYİ ETKİLEYEN ÇEVRESEL FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ

FOÇA ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ ORNİTOFAUNASININ VE BÖLGEYİ ETKİLEYEN ÇEVRESEL FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ (YÜKSEK LİSANS TEZİ) FOÇA ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ ORNİTOFAUNASININ VE BÖLGEYİ ETKİLEYEN ÇEVRESEL FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ Ömer DÖNDÜREN Biyoloji Bölümü Anabilim

Detaylı

T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı

T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı Türkiye Ulusal Halkalama Programı Raporu 2013 1 KUŞ HALKALAMA Kuşların bireysel olarak tanınmasını,

Detaylı

İ.Ü. REKTÖRLÜĞÜ BEYAZIT YERLEŞKE BAHÇESİNDE BULUNAN KUŞ TÜRLERİ

İ.Ü. REKTÖRLÜĞÜ BEYAZIT YERLEŞKE BAHÇESİNDE BULUNAN KUŞ TÜRLERİ İ.Ü. REKTÖRLÜĞÜ BEYAZIT YERLEŞKE BAHÇESİNDE BULUNAN KUŞ TÜRLERİ İ.Ü. Rektörlüğü Bahçesinde bakım ve düzenleme çalışmaları yapılmadan önce kuş gözlemleri gerçekleştirilmiştir. Bu gözlemlere göre bahçede

Detaylı

BAFA GÖLÜ TABĠAT PARKININ ORNĠTOFAUNASI NIN VE BÖLGEYĠ ETKĠLEYEN FAKTÖRLERĠN BELĠRLENMESĠ

BAFA GÖLÜ TABĠAT PARKININ ORNĠTOFAUNASI NIN VE BÖLGEYĠ ETKĠLEYEN FAKTÖRLERĠN BELĠRLENMESĠ ADNAN MENDERES ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ BĠYOLOJĠ ANABĠLĠM DALI 2012-YL-031 BAFA GÖLÜ TABĠAT PARKININ ORNĠTOFAUNASI NIN VE BÖLGEYĠ ETKĠLEYEN FAKTÖRLERĠN BELĠRLENMESĠ AyĢegül ATALAY Tez DanıĢmanları

Detaylı

T.C Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı

T.C Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı T.C Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı Fotoğraf: Kiraz ERCİYAS YAVUZ kiye Ulusal Halkalama Programı Raporu 2015 1 KUŞ HALKALAMA Kuşların

Detaylı

Kavak Deltası (Saroz Körfezi) nın Herpetofaunal Zenginliği

Kavak Deltası (Saroz Körfezi) nın Herpetofaunal Zenginliği Araştırma Makalesi. Kavak Deltası (Saroz Körfezi) nın Herpetofaunal Zenginliği (Bu çalışma Kavak Deltası (Saroz Körfezi, Çanakkale-Türkiye) nin Herpetofaunası ve Mevcut Türlerin Habitat seçimleri Başlıklı

Detaylı

İzmir Çiçekli Kent Ormanı, Ege Üniversitesi Kampüsü ve Kaynaklar Vadisi Kuşları

İzmir Çiçekli Kent Ormanı, Ege Üniversitesi Kampüsü ve Kaynaklar Vadisi Kuşları Araştırma Makalesi İzmir Çiçekli Kent Ormanı, Ege Üniversitesi Kampüsü ve Kaynaklar Vadisi Kuşları Orhan GÜL Ege Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 35100 Bornova, İzmir, TÜRKİYE orhan_gul@yahoo.com

Detaylı

Birds of Lake Gölcük (Isparta)

Birds of Lake Gölcük (Isparta) Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10-1 (2006),16-20 Gölcük Gölü (Isparta) Kuşları M. A. TABUR, Y. AYVAZ Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü

Detaylı

İZNİK GÖLÜ (BURSA) ORNİTHOFAUNASININ BİYOEKOLOJİSİ

İZNİK GÖLÜ (BURSA) ORNİTHOFAUNASININ BİYOEKOLOJİSİ İZNİK GÖLÜ (BURSA) ORNİTHOFAUNASININ BİYOEKOLOJİSİ Elif Necmiye IRMAK TÜRKMEN 1, Ali UZUN 2 1 Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Esentepe Kampüsü Serdivan/SAKARYA e-mail: elifdemik@gmail.com

Detaylı

T.C. ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI İSTANBUL ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ KIRKLARELİ ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ KIRKLARELİ OMURGALI FAUNASI

T.C. ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI İSTANBUL ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ KIRKLARELİ ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ KIRKLARELİ OMURGALI FAUNASI T.C. ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI İSTANBUL ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ KIRKLARELİ ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ KIRKLARELİ OMURGALI FAUNASI (Babaeski, Kofçaz, Lüleburgaz, Merkez, Pehlivanköy, Pınarhisar) (Tatlısu

Detaylı

Birds of Kütahya Urban Forest and Çamlıca Promenade Area

Birds of Kütahya Urban Forest and Çamlıca Promenade Area SDÜ Orman Fakültesi Dergisi SDU Faculty of Forestry Journal 2011, 12: 13-19 Araştırma makalesi/research article Kütahya Kent Ormanı ve mlıca Mesire Alanı nın kuş faunası Ayşe Gül Sarıkaya a, Ebubekir Gündoğdu

Detaylı

T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı

T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı Türkiye Ulusal Halkalama Programı Raporu 2012 KUŞ HALKALAMA Kuşların bireysel olarak tanınmasını,

Detaylı

GELEMİŞ, BEYMELEK, AVLAN GÖLÜ, GİRDEV GÖLÜ, ELMALI YAYLASI

GELEMİŞ, BEYMELEK, AVLAN GÖLÜ, GİRDEV GÖLÜ, ELMALI YAYLASI GELEMİŞ, BEYMELEK, AVLAN GÖLÜ, GİRDEV GÖLÜ, ELMALI YAYLASI ve ÇAYAĞZI SULAKALANI KUŞ GÖZLEM ETKİNLİĞİ Cem O.Kıraç 25 Mayıs 2017, Perşembe Yer: Kaş Kültür Merkezi Seminer programına katılan Kaşlı doğa severler

Detaylı

Önemli Kuş Alanları Eşik Değerleri

Önemli Kuş Alanları Eşik Değerleri Önemli Kuş Alanları Eşik Değerleri Kodu Adı Latince adı 00020 Kızılgerdanlı dalgıç Gavia stellata SPEC 3 W 3950 50 * 00030 Karagerdanlı dalgıç Gavia arctica SPEC 3 W 8900 3750 * 00070 Küçük batağan Tachybaptus

Detaylı

Sayım Tarihi - 26 Ocak 2013. GEDİZ DELTASI ve İZMİR KÖRFEZİ 2013 YILI KIŞ ORTASI SU KUŞU SAYIMI RAPORU

Sayım Tarihi - 26 Ocak 2013. GEDİZ DELTASI ve İZMİR KÖRFEZİ 2013 YILI KIŞ ORTASI SU KUŞU SAYIMI RAPORU Sayım Tarihi - 26 Ocak 2013 GEDİZ DELTASI ve İZMİR KÖRFEZİ 2013 YILI KIŞ ORTASI SU KUŞU SAYIMI RAPORU 2013 İ z m i r K u ş C e n n e t i n i K o r u m a v e G e l i ş t i r m e B i r l i ğ i İÇİNDEKİLER

Detaylı

Zonguldak Bölgesi Kuşları

Zonguldak Bölgesi Kuşları Zonguldak Bölgesi Kuşları Prof. Dr. Mustafa SÖZEN Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü Şekil 1. Prof. Dr. Mustafa SÖZEN Zonguldak yüz ölçümü bakımından Türkiye deki

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ (DOKTORA TEZİ) KOCAÇAY DELTASI ORNİTO FAUNASININ TESPİTİ VE ALANI ETKİLEYEN ÇEVRESEL FAKTÖRLER.

EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ (DOKTORA TEZİ) KOCAÇAY DELTASI ORNİTO FAUNASININ TESPİTİ VE ALANI ETKİLEYEN ÇEVRESEL FAKTÖRLER. EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ (DOKTORA TEZİ) KOCAÇAY DELTASI ORNİTO FAUNASININ TESPİTİ VE ALANI ETKİLEYEN ÇEVRESEL FAKTÖRLER Ercan YAMAN Biyoloji Anabilim Dalı Bilim Dalı Kodu: 401.04.00. Sunuş

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI II. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ (DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR) YALOVA ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ 2014

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI II. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ (DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR) YALOVA ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ 2014 T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI II. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ (DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR) YALOVA ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ 2014 ÖNSÖZ Yalova ili üç büyük metropolün ortasında yapraklı ve ibreli ormanları,şelaleleri,gölleri,yaylası

Detaylı

Demre Noel Baba Kuş Cenneti Kuşları Demre Noel Baba Bird Paradise

Demre Noel Baba Kuş Cenneti Kuşları Demre Noel Baba Bird Paradise Alcedo atthis (Yalıçapkını) Demre Noel Baba Kuş Cenneti Kuşları Demre Noel Baba Bird Paradise Fotoğraflar: Ali ERDOĞAN ÖZET Bir ülkenin veya bölgenin biyolojik zenginliği, doğal olarak barınan türlerin

Detaylı

Ihlara vadisinin (Aksaray) kuşları

Ihlara vadisinin (Aksaray) kuşları 162 Ihlara vadisinin (Aksaray) kuşları Mehmet Ali TABUR Süleymen Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü- Isparta ÖZET Anahtar Kelimeler: Ihlara Vadisi, Kuşlar, Avifuana, Aksaray Ihlara

Detaylı

YALOVA KUŞ LİSTESİ X X X X X X X X X

YALOVA KUŞ LİSTESİ X X X X X X X X X YALOVA KUŞ LİSTESİ Türün Adı Ada Doğanı Ada Martısı Ağaç İncirkuşu Ağaç Kamışçını Ağaç Serçesi Ak Çaylak Ak Kumkuşu Ak Mukallit Ak Pelikan Ak Sokumlu Kumkuşu Ak Turna Akbaşlı Çinte Akça Cılıbıt Akdeniz

Detaylı

BULDAN YÖRESİNİN MEMELİ HAYVANLARI

BULDAN YÖRESİNİN MEMELİ HAYVANLARI BULDAN YÖRESİNİN MEMELİ HAYVANLARI Yard. Doç. Dr. Serdar DÜŞEN, Doç. Dr. Raşit URHAN, Uzm. Gürçay Kıvanç AKYILDIZ, Doç. Dr. Yakup KASKA, Yard. Doç. Dr. Mustafa DURAN Pamukkale Üniversitesi, Fen Edebiyat

Detaylı

Kaş-Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi nin Herpetofaunası

Kaş-Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi nin Herpetofaunası Araştırma Makalesi Kaş-Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi nin Herpetofaunası Yusuf KUMLUTA޹, Salih Hakan DURMU޹*, Çetin ILGAZ² 1. Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 35160

Detaylı

İÇDAŞ Biyoçeşitlilik Raporu

İÇDAŞ Biyoçeşitlilik Raporu İÇDAŞ Biyoçeşitlilik Raporu 2016 01.01.2017 Çevre Müdürlüğü İÇİNDEKİLER TABLOLAR 3 GİRİŞ 4 BÖLGEMİZDEKİ EKOSİSTEMLER 4 BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİN İZLENMESİ ve KORUNMASI 8 DENİZEL EKOSİSTEM ÇALIŞMALARI 8 ORNİTOLOJİK

Detaylı

KUŞ ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ YUMURTALIK LAGÜNLERİ KUŞ ARAŞTIRMASI RAPORU

KUŞ ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ YUMURTALIK LAGÜNLERİ KUŞ ARAŞTIRMASI RAPORU KUŞ ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ YUMURTALIK LAGÜNLERİ KUŞ ARAŞTIRMASI RAPORU 2009 AMAÇ: Yumurtalık lagünlerinde 2009 Nisan 2010 Şubat dönemi içerisinde üreyen, kışlayan ve göçmen kuşların tespitidir. Yukarıda

Detaylı

BOZKIR IN KEMİRİCİ HAYVANLARI

BOZKIR IN KEMİRİCİ HAYVANLARI BOZKIR IN KEMİRİCİ HAYVANLARI Atilla ARSLAN * Emine ARSLAN ** Öz Bu çalışmada yaban hayatı besin zincirinin vazgeçilmez hayvanlarından olan kemiricilerin Bozkır daki türleri hakkında bilgi verilmeye çalışıldı.

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ/RESEARCH ARTICLE

ARAŞTIRMA MAKALESİ/RESEARCH ARTICLE ANADOLU ÜNİVERSİTESİ BİLİM VE TEKNOLOJİ DERGİSİ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY Cilt/Vol.:6 Sayı/No: 1 : 87-96 (2005) ARAŞTIRMA MAKALESİ/RESEARCH ARTICLE BAFA GÖLÜ ÇEVRESİ HERPETOFAUNASININ

Detaylı

DAĞPAZARI RES ĠġLETMESĠ YILI SONBAHAR DÖNEMĠ ĠZLEME ÇALIġMALARI. Eylül, 2016 Ankara

DAĞPAZARI RES ĠġLETMESĠ YILI SONBAHAR DÖNEMĠ ĠZLEME ÇALIġMALARI. Eylül, 2016 Ankara DAĞPAZARI RES ĠġLETMESĠ 2016 YILI SONBAHAR DÖNEMĠ ĠZLEME ÇALIġMALARI Eylül, 2016 Ankara ĠÇĠNDEKĠLER ÇalıĢmanın Amacı... 3 ÇalıĢma Ekibi... 3 ÇalıĢma Yöntemi... 4 1) KuĢlara Yönelik Gözlemler... 4 2) Karkas

Detaylı

Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması Akyatan-Tuzla Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2009

Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması Akyatan-Tuzla Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2009 Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2005 Akyatan-Tuzla Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2009 Alanların Özellikleri Lagünler, tuzlu bataklıklar, tatlısu bataklıkları,

Detaylı

ABOUT THE EDITOR AND AUTHORS

ABOUT THE EDITOR AND AUTHORS ABOUT THE EDITOR AND AUTHORS Prof. Dr. Ali DEM RSOY was born in Yuva (Kemaliye) in 1945. He is one of the leading scientists among Animal Systematicians in Türkiye and also is professor in the Biology

Detaylı

KARAR. h) Korunan hayvan: Bakanlık ve Merkez Av Komisyonunca avı yasaklanan av ve yaban hayvanlarını, (EK

KARAR. h) Korunan hayvan: Bakanlık ve Merkez Av Komisyonunca avı yasaklanan av ve yaban hayvanlarını, (EK 26 Mayıs 2013 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 28658 KARAR Orman ve Su İşleri Bakanlığından: 2013-2014 AV DÖNEMİ MERKEZ AV KOMİSYONU KARARI Karar Tarihi: 16/05/2013 Karar No : 12 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun

Detaylı

VİZE FAUNASI. (Tatlısu Balıkları, İkiyaşamlılar, Sürüngenler, Memeliler)

VİZE FAUNASI. (Tatlısu Balıkları, İkiyaşamlılar, Sürüngenler, Memeliler) T.C. ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI 1. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ VİZE ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ VİZE FAUNASI (Tatlısu Balıkları, İkiyaşamlılar, Sürüngenler, Memeliler) Hazırlayan Yrd.Doç.Dr. Beytullah ÖZKAN Kırklareli-Vize

Detaylı

Amatör Ku bilimcinin. Bu elkitab n n sahibi

Amatör Ku bilimcinin. Bu elkitab n n sahibi Amatör Ku bilimcinin Elkitab Bu elkitab n n sahibi Haz rlayan: Tu ba Can Çizimler: Robin Reckitt Grafk Tasar m: Ay egül Do an Bircan Eylül 2009 Bu elkitab n n haz rlanmas na katk lar ndan dolay Eray Ça

Detaylı

YENİCE FAUNA RAPORU. Doç. Dr. Sabri ÜNAL. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi

YENİCE FAUNA RAPORU. Doç. Dr. Sabri ÜNAL. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi YENİCE FAUNA RAPORU Doç. Dr. Sabri ÜNAL Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Aralık 2012 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER DİZİNİ TABLOLAR DİZİNİ i ii iii 1.GİRİŞ 1 1.1.Yaban Hayatının Ekonomik Önemi

Detaylı

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA TRA1 FLORA Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA Avrupa dan Asya ya geçiş, saatten saate belli oluyor. Yiten ormanların yerini sık ve bitek çayırlar alıyor. Tepeler yassılaşıyor. Bizim ormanlarımızda bulunmayan

Detaylı

BÖLÜM 7.3.2.7. Sürüngenler

BÖLÜM 7.3.2.7. Sürüngenler BÖLÜM 7.3.2.7. Sürüngenler İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR... ii ŞEKİLLER... iii KISALTMALAR... iii 7.3.2.7 Sürüngenler...7.3.2.7-1 7.3.2.7.1. Metodoloji...7.3.2.7-1 7.3.2.7.2. Saha Çalışması

Detaylı

BOZKIR IN YIRTICI (KARNİVOR) MEMELİLERİ

BOZKIR IN YIRTICI (KARNİVOR) MEMELİLERİ BOZKIR IN YIRTICI (KARNİVOR) MEMELİLERİ Atilla ARSLAN * Öz Bu çalışmada, yaban hayatında ekolojik dengenin sağlanmasında önemli görevi olan yırtıcı memelilerin Bozkır da yayılış gösteren türleri hakkında

Detaylı

Kastamonu Yöresi Beyler ve Karaçomak Baraji Gölü Sucul Kuşları

Kastamonu Yöresi Beyler ve Karaçomak Baraji Gölü Sucul Kuşları Kastamonu Yöresi Beyler ve Karaçomak Baraji Gölü Sucul Kuşları Abdullah UGIŞ 1*, Erol AKKUZU 1, Özkan EVCİN 1 Kastamonu Üniversitesi, Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü, Kastamonu Sorumlu Yazar:

Detaylı

POYRAZLAR GÖLÜ ORNİTOFAUNASI (Sakarya)

POYRAZLAR GÖLÜ ORNİTOFAUNASI (Sakarya) POYRAZLAR GÖLÜ ORNİTOFAUNASI (Sakarya) ORNITHOFAUNA OF LAKE POYRAZLAR ( Sakarya) Ali UZUN*, Mehmet Ali TABUR**, Yusuf AYVAZ** *Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 54140, Sakarya

Detaylı

HATAY KUŞ GÖZLEM RAPORU 1997 2007

HATAY KUŞ GÖZLEM RAPORU 1997 2007 HATAY KUŞ GÖZLEM RAPORU 1997 2007 Ali Atahan Orhan Gül Mehmet Atahan 2008, Antakya Hatay Kuş Gözlem Raporu: 1997-2007 ISBN: 978-9944-62-343-8 2008, Antakya Editörler: Ali Atahan, Orhan Gül, Mehmet Atahan

Detaylı

AKDENĠZ ÜNĠVERSĠTESĠ FEN FAKÜLTESĠ BĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ ANTALYA TEKNOKENT A. ġ. ORNĠTOLOJĠ RAPORU

AKDENĠZ ÜNĠVERSĠTESĠ FEN FAKÜLTESĠ BĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ ANTALYA TEKNOKENT A. ġ. ORNĠTOLOJĠ RAPORU AKDENĠZ ÜNĠVERSĠTESĠ FEN FAKÜLTESĠ BĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ ANTALYA TEKNOKENT A. ġ. ORNĠTOLOJĠ RAPORU AFYON ĠLĠ DĠNAR ĠLÇESĠNDE KURULMASI PLANLANAN RÜZGÂR ENERJĠ SANTRALĠNĠN KUġ GÖÇ HAREKETLERĠ VE YABAN HAYATINA

Detaylı

Bazı Ötücü Kuşlarda (Aves: Passeriformes) Bulunan Bit (Phthiraptera; Ischnocera, Amblycera) Türleri

Bazı Ötücü Kuşlarda (Aves: Passeriformes) Bulunan Bit (Phthiraptera; Ischnocera, Amblycera) Türleri Kafkas Univ Vet Fak Derg 19 (5): 755-760, 2013 DOI: 10.9775/kvfd.2013.8740 Journal Home-Page: http://vetdergi.kafkas.edu.tr Online Submission: http://vetdergikafkas.org RESEARCH ARTICLE 1 2 3 Bazı Ötücü

Detaylı

Biyolojik Çeşitlilik

Biyolojik Çeşitlilik Biyolojik Çeşitlilik Biyolojik çeşitlilik dünyada yaşayan canlıların ve yaşam şekillerinin eşitliliği demektir. Bir bölgede yaşayan canlı türleri, tür cinsindeki farklılıklar ve farklı yaşam biçimleri

Detaylı

V 16.3.7. SİNİR SİSTEMİ... 16 Prosencephalon = Önbeyin... 16 Mesencephalon = Ortabeyin... 16 Cerebellum ( = Metencephalon) = Beyincik = Küçükbeyin...

V 16.3.7. SİNİR SİSTEMİ... 16 Prosencephalon = Önbeyin... 16 Mesencephalon = Ortabeyin... 16 Cerebellum ( = Metencephalon) = Beyincik = Küçükbeyin... V 16.3.7. SİNİR SİSTEMİ... 16 Prosencephalon = Önbeyin... 16 Mesencephalon = Ortabeyin... 16 Cerebellum ( = Metencephalon) = Beyincik = Küçükbeyin... 16 Medulla Oblongata ( = Myelencephalon) = Omuriliksoğanı...

Detaylı

DADAY ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ FAUNASI

DADAY ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ FAUNASI DADAY ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ FAUNASI DOÇ. DR. ÖMER KÜÇÜK KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ Biyolojik çeşitlilik YABAN HAYATI VE SERTİFİKASYON YABAN HAYATI NEDİR? Yaban hayatı (YH); işletmeye konu

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Nuri Kaan ÖZKAZANÇ 2. Doğum Tarihi: Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Nuri Kaan ÖZKAZANÇ 2. Doğum Tarihi: Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Nuri Kaan ÖZKAZANÇ 2. Doğum Tarihi: 26.01.1971 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Ziraat Fakültesi Uludağ Üniversitesi 1994 Y. Lisans

Detaylı

Artvin Çoruh Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, 9 (1-2): 33-43 (2008) Artvin Çoruh University, Faculty of Forestry Journal, 9 (1-2): 33-43 (2008)

Artvin Çoruh Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, 9 (1-2): 33-43 (2008) Artvin Çoruh University, Faculty of Forestry Journal, 9 (1-2): 33-43 (2008) ARTVİN KUŞ FAUNASI Temel GÖKTÜRK Artvin Çoruh Üniversitesi, Orman Fakültesi, Artvin Taner ARTVİNLİ Hatay Tarım Ġl Müdürlüğü, Hatay Faruk BUCAK Artvin Ġl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar

Detaylı

2229 Ayrıntılı Etkinlik Eğitim Programı

2229 Ayrıntılı Etkinlik Eğitim Programı 2229 Ayrıntılı Etkinlik Eğitim Programı SAAT/GÜN 1. GÜN SAAT/GÜN 2. GÜN SAAT/GÜN 3. GÜN Açılış ve Tanışma Yaban Hayatı Ekolojisinde Temel Büyük Memeli (Mammalia) Yaban Hayvanları (Teorik) Kavramlar Prof.Dr.

Detaylı

KİTAPÇIK TR 2016 TÜRKİYE DEKİ MEMELİ HAYVANLARIN İZ REHBERİ

KİTAPÇIK TR 2016 TÜRKİYE DEKİ MEMELİ HAYVANLARIN İZ REHBERİ KİTAPÇIK TR 2016 TÜRKİYE DEKİ MEMELİ HAYVANLARIN İZ REHBERİ Türkiye deki Memeli Hayvanların İz Rehberi WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı), İstanbul, Türkiye, Temmuz 2016 Tüm hakları saklıdır. Bu yayının

Detaylı

AK KUYRUKLU KARTAL YIRTICILAR. Haliaeetus albicilla. Ağırlığı 4-6.5 kg Beslenme Yaşadığı Alan Renk Gri kahve, koyu kemiksi gri-siyah

AK KUYRUKLU KARTAL YIRTICILAR. Haliaeetus albicilla. Ağırlığı 4-6.5 kg Beslenme Yaşadığı Alan Renk Gri kahve, koyu kemiksi gri-siyah AK KUYRUKLU KARTAL Haliaeetus albicilla 01 YIRTICILAR 75-108 cm Kanat Açıklığı 180-240 cm 4-6.5 kg Gri kahve, koyu kemiksi gri-siyah Özellikleri: Çok iri, hantal, büyük kafalı, uzun ve geniş kanatlı, çok

Detaylı

Araştırma Makalesi / Research Article

Araştırma Makalesi / Research Article BEÜ Fen Bilimleri Dergisi BEU Journal of Science 1(2), 107-113, 2012 1(2), 107-113, 2012 Araştırma Makalesi / Research Article Bitlis İli nden Anadolu Yer Sincabı, Spermophilus xanthoprymnus (Bennett,

Detaylı

İzmir Gediz Deltası nın UNESCO Doğa Mirası Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Ahmet Karataş Yard. Doç. Dr. Erol Kesici Itri Levent Erkol

İzmir Gediz Deltası nın UNESCO Doğa Mirası Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Ahmet Karataş Yard. Doç. Dr. Erol Kesici Itri Levent Erkol İzmir Gediz Deltası nın UNESCO Doğa Mirası Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi Prof. Dr. Ahmet Karataş Yard. Doç. Dr. Erol Kesici Itri Levent Erkol Aralık 2017 Giriş ve Amaç 1975 yılında yürürlüğe giren

Detaylı

KUŞLAR. İlker Özbahar Kuş Araştırmaları Derneği

KUŞLAR. İlker Özbahar Kuş Araştırmaları Derneği KUŞLAR İlker Özbahar Kuş Araştırmaları Derneği Kuşların genel özellikleri (biyoloji, uçuş, ekolojileri,göçleri ve sistematik) Türkiye'nin kuş türleri Kuş Gözlemciliği nedir? (teknik ve etik kuralları)

Detaylı

A Study On Ornithofauna of Muş Plain

A Study On Ornithofauna of Muş Plain A Study On Ornithofauna of Muş Plain Feridun AVCI 1, Özdemir ADIZEL 1,*, Erkan AZİZOĞLU 1 1 Yüzüncü Yıl University. Science Faculty, Department of Biology, VAN Geliş (Received): 09.03.2017 Kabul (Accepted):

Detaylı

Phaselis Antik Kenti ve Yakın Çevresinin Memeli Faunası: Yılları Çalışmaları

Phaselis Antik Kenti ve Yakın Çevresinin Memeli Faunası: Yılları Çalışmaları e-issn: 2149-7826 journal.phaselis.org Volume II (2016) Disiplinlerarası Akdeniz Araştırmaları Dergisi Journal of Interdisciplinary Mediterranean Studies Phaselis Antik Kenti ve Yakın Çevresinin Memeli

Detaylı

İlimizde Memelilerin Populasyon Durumları ve Tehdit Eden Faktörler. Yrd. Doç. Dr. Mustafa YAVUZ Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü

İlimizde Memelilerin Populasyon Durumları ve Tehdit Eden Faktörler. Yrd. Doç. Dr. Mustafa YAVUZ Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü İlimizde Memelilerin Populasyon Durumları ve Tehdit Eden Faktörler Yrd. Doç. Dr. Mustafa YAVUZ Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Ülkemizde yayılış gösteren 170 civarındaki memeli türünün

Detaylı

Çevre ve Orman Bakanlığından:

Çevre ve Orman Bakanlığından: 29 Mayıs 2008 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 26890 Çevre ve Orman Bakanlığından: KARAR Karar Tarihi : 21/5/2008 Karar Nosu : 7 2008-2009 AV DÖNEMİ MERKEZ AV KOMİSYONU KARARI 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun

Detaylı

UZUNDERE VADĠSĠNĠN (ÇORUH VADĠSĠ) KUġ GÖZLEMCĠLĠĞĠ YÖNÜNDEN FIRSATLARI

UZUNDERE VADĠSĠNĠN (ÇORUH VADĠSĠ) KUġ GÖZLEMCĠLĠĞĠ YÖNÜNDEN FIRSATLARI UZUNDERE VADĠSĠNĠN (ÇORUH VADĠSĠ) KUġ GÖZLEMCĠLĠĞĠ YÖNÜNDEN FIRSATLARI Soner BEKĠR 1 Egemen ÇAKIR 2 Musa HAN 3 Yavuz GÜLTEKĠN 4 Tuba ORHAN 5 Faris KARAHAN 6 1 Soner BEKİR, Kuş Gözlem Uzmanı, Tel: 535-217

Detaylı

ACIGÖL DEKİ KUŞ TÜRLERİNİN TESPİTİ, SAYILARININ BELİRLENMESİ VE KORUNMASI

ACIGÖL DEKİ KUŞ TÜRLERİNİN TESPİTİ, SAYILARININ BELİRLENMESİ VE KORUNMASI ACIGÖL DEKİ KUŞ TÜRLERİNİN TESPİTİ, SAYILARININ BELİRLENMESİ VE KORUNMASI Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi Biyoloji Anabilim Dalı Derya KAHRAMAN Danışman: Doç. Dr. Raşit

Detaylı

KARAR. h) Korunan hayvan: Bakanlık ve M erkez Av Komisyonunca avı yasaklanan av ve yaban hayvanlarını, (EK LİS TE-I

KARAR. h) Korunan hayvan: Bakanlık ve M erkez Av Komisyonunca avı yasaklanan av ve yaban hayvanlarını, (EK LİS TE-I 26 Mayıs 2013 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 28658 KARAR Orman ve Su İşleri Bakanlığından: 2013-2014 AV DÖNEMİ MERKEZ AV KOMİS YONU KARARI Karar Tarihi: 16/05/2013 Karar No : 12 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun

Detaylı

Yeşilırmak Deltası Sulak Alanı

Yeşilırmak Deltası Sulak Alanı Kızılırmak Deltası Ramsar Alanı Kızılırmak Deltası YHGS YHGS Yeşilırmak Deltası Sulak Alanı Terme Gölardı Simenlik Gölü YHGS Hoynat Adası Teknik Gezi ve Arazi Uygulaması Ordu; Perşembe Hoynat (Akkuş) Adası

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar 10. SINIF KONU ANLATIMI 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDAKİ İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere olarak bitki ve hayvan topluluklarını

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

Tabiat ve İnsan. Yıl: 50 Sayı : 194 Haziran 2016 ISSN:

Tabiat ve İnsan. Yıl: 50 Sayı : 194 Haziran 2016 ISSN: Yıl: 50 Sayı : 194 Haziran 2016 ISSN: 1302-1001 1 HASSA-REYHANLI (HATAY) ARASI BÖLGEDE ÇİZGİLİ SIRTLANIN (Hyaena hyaena) YAYILIŞ VE EKOLOJİSİNİN BELİRLENMESİ ÖN ÇALIŞMALARI A PRELIMINARY STUDY TO DETERMINE

Detaylı

PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KALE İLÇESİ VE ÇEVRESİNİN HERPETOFAUNASI YÜKSEK LİSANS NAZLI ÜNAL

PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KALE İLÇESİ VE ÇEVRESİNİN HERPETOFAUNASI YÜKSEK LİSANS NAZLI ÜNAL PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KALE İLÇESİ VE ÇEVRESİNİN HERPETOFAUNASI YÜKSEK LİSANS NAZLI ÜNAL Anabilim Dalı: Biyoloji Tez Danışmanı: Yard. Doç. Dr. Yusuf KATILMIŞ MAYIS 2012 Bu tezin

Detaylı

Kızılırmak Vadisinde Kuşları Etkileyen Olumsuz Faktörler

Kızılırmak Vadisinde Kuşları Etkileyen Olumsuz Faktörler Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Suleyman Demirel University Journal of Natural and Applied Science 19(1), 98-102, 2015 Kızılırmak Vadisinde Kuşları Etkileyen Olumsuz Faktörler

Detaylı

Düzce İlinde Yırtıcı Memeli Türlerin Zamansal ve Mekânsal Dağılımı

Düzce İlinde Yırtıcı Memeli Türlerin Zamansal ve Mekânsal Dağılımı Düzce İlinde Yırtıcı Memeli Türlerin Zamansal ve Mekânsal Dağılımı Akif KETEN Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölümü Sorumlu yazar: akifketen@duzce.edu.tr Geliş Tarihi:

Detaylı

KARAR. Orman ve Su İşleri Bakanlığından: 2012-2013 AV DÖNEMİ MERKEZ AV KOMİSYONU KARARI. Karar Tarihi: 24.05.2012 Karar No : 11

KARAR. Orman ve Su İşleri Bakanlığından: 2012-2013 AV DÖNEMİ MERKEZ AV KOMİSYONU KARARI. Karar Tarihi: 24.05.2012 Karar No : 11 KARAR Orman ve Su İşleri Bakanlığından: 2012-2013 AV DÖNEMİ MERKEZ AV KOMİSYONU KARARI Karar Tarihi: 24.05.2012 Karar No : 11 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun 3. maddesi doğrultusunda, Orman ve Su İşleri

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Murat AFSAR Doğum Tarihi: 09.06.1974 Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Biyoloji/Zooloji Ege Üniversitesi

Detaylı

KARAR 2013-2014 AV DÖNEMĠ MERKEZ AV KOMĠSYONU KARARI

KARAR 2013-2014 AV DÖNEMĠ MERKEZ AV KOMĠSYONU KARARI 26 Mayıs 2013 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 28658 Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığından: KARAR 2013-2014 AV DÖNEMĠ MERKEZ AV KOMĠSYONU KARARI Karar Tarihi: 16/05/2013 Karar No : 12 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun

Detaylı

Phaselis Antik Kenti ve Yakın Çevresinin Faunası I

Phaselis Antik Kenti ve Yakın Çevresinin Faunası I journal.phaselis.org Volume I (2015) Disiplinlerarası Akdeniz Araştırmaları Dergisi Journal of Interdisciplinary Mediterranean Studies Phaselis Antik Kenti ve Yakın Çevresinin Faunası I The Fauna of Phaselis

Detaylı

İÇDAŞ Biyoçeşitlilik Raporu

İÇDAŞ Biyoçeşitlilik Raporu 2013 Çevre Müdürlüğü İÇDAŞ Biyoçeşitlilik Raporu Bu raporda, 2013 Yılında İÇDAŞ Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım San. A.Ş. tarafından biyoçeşitliliğin izlenmesi ve korunması amacıyla yapılan çalışmalara

Detaylı

Proje Koordinatörleri Özge Özden ve Hasan Sarpten

Proje Koordinatörleri Özge Özden ve Hasan Sarpten KARPAZ YARIMADASINDAKİ HABİTATLARIN NATURA 2000 AĞINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI Altın Kumsal, Karpaz PROJE RAPORU ARALIK 2007 Bu çalışma; Karpaz bölgesindeki Milli Parkın içerisinde bulunan doğal yaşam alanlarının

Detaylı

Aras ın Kuflları KARS-IĞDIR

Aras ın Kuflları KARS-IĞDIR KARS-IĞDIR Aras ın Kuflları Türkiye deki sulak alanlarda en yaygın görülen yırtıcı kuş saz delicesi (Circus aeruginosus). Aras kıyılarının keskin bakışlı sakininin ağırlığı yarım kiloyu geçebiliyor. Saz

Detaylı

YAMANLAR DAÐI VE KARAGÖL CÝVARINDAKÝ KURBAÐA VE SÜRÜNGENLERÝN TAKSONOMÝSÝ VE EKOLOJÝSÝ

YAMANLAR DAÐI VE KARAGÖL CÝVARINDAKÝ KURBAÐA VE SÜRÜNGENLERÝN TAKSONOMÝSÝ VE EKOLOJÝSÝ YAMANLAR DAÐI VE KARAGÖL CÝVARINDAKÝ KURBAÐA VE SÜRÜNGENLERÝN TAKSONOMÝSÝ VE EKOLOJÝSÝ Cilt: 10 Sayý: 37 (2000) 12-16 Yusuf KUMLUTAÞ - S. Hakan DURMUÞ - Çetin ILGAZ Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eðitim

Detaylı

SÖKÜ YABAN HAYATI KORUMA ALANI NDA TESPİT EDİLEN BÜYÜK MEMELİ HAYVANLAR

SÖKÜ YABAN HAYATI KORUMA ALANI NDA TESPİT EDİLEN BÜYÜK MEMELİ HAYVANLAR Bartın Orman Fakültesi Dergisi 2012, Cilt: 14, Sayı: 21, 92-99 ISSN: 1302-0943 EISSN: 1308-5875 SÖKÜ YABAN HAYATI KORUMA ALANI NDA TESPİT EDİLEN BÜYÜK MEMELİ HAYVANLAR Nuri Kaan ÖZKAZANÇ Bartın Üniversitesi

Detaylı

2. MATERYAL VE METOD

2. MATERYAL VE METOD 1. GİRİŞ En yaşlı fosilleri Kuzey Amerika da 70 milyon yıl yaşındaki Üst kretase tabakalarından bilinen böcekçiller (Insectivora) günümüze kadar gelerek Avustralya ve Güney Amerika dışında dünyanın her

Detaylı

UŞAK İLİ BANAZ İLÇESİ ARNAZ RES RÜZGAR ENERJİSİNDEN ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ LTD. ŞTİ. UŞAK RÜZGAR SANTRALI ORNİTOLOJİK ETKİLEŞİM RAPORU

UŞAK İLİ BANAZ İLÇESİ ARNAZ RES RÜZGAR ENERJİSİNDEN ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ LTD. ŞTİ. UŞAK RÜZGAR SANTRALI ORNİTOLOJİK ETKİLEŞİM RAPORU UŞAK İLİ BANAZ İLÇESİ ARNAZ RES RÜZGAR ENERJİSİNDEN ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ LTD. ŞTİ. UŞAK RÜZGAR SANTRALI ORNİTOLOJİK ETKİLEŞİM RAPORU Yrd. Doç. Dr. E. Omca Çobanoğlu ve Murat F. Özçelik 13 MART 2015

Detaylı

KARAR. BİRİNCİ BÖLÜM Tanımlar ve Kısaltmalar Tanımlar ve Kısaltmalar

KARAR. BİRİNCİ BÖLÜM Tanımlar ve Kısaltmalar Tanımlar ve Kısaltmalar KARAR Orman ve Su İşleri Bakanlığından: 2012-2013 AV DÖNEMİ MERKEZ AV KOMİSYONU KARARI Karar Tarihi: 24.05.2012 Karar No : 11 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun 3. maddesi doğrultusunda, Orman ve Su İşleri

Detaylı

Başaklı Köyü (Diyarbakır-Bismil) Civarında Yaşayan Puhu (Bubo bubo) ların Peletlerindeki Küçük Memelilerin Dağılımı

Başaklı Köyü (Diyarbakır-Bismil) Civarında Yaşayan Puhu (Bubo bubo) ların Peletlerindeki Küçük Memelilerin Dağılımı 34 C.Ü. Fen Fakültesi Fen Bilimleri Dergisi, Cilt 33, No. 1 (2012) Başaklı Köyü (Diyarbakır-Bismil) Civarında Yaşayan Puhu (Bubo bubo) ların Peletlerindeki Küçük Memelilerin Dağılımı Seven SEÇKİN¹, Alaettin

Detaylı

ÇAMLIDERE ÇAMKORU TABİAT PARKI YÜRÜYÜŞ ROTALARI ANALİZİ Ankara

ÇAMLIDERE ÇAMKORU TABİAT PARKI YÜRÜYÜŞ ROTALARI ANALİZİ Ankara ÇAMLIDERE ÇAMKORU TABİAT PARKI YÜRÜYÜŞ ROTALARI ANALİZİ 2012 Ankara Hazırlayanlar Bünyamin KUZU Ali ELGÜN Barış KOÇAK Oğuzhan DURMAZ Hakan YILMAZ İç Mimar Oryantiring Federasyonu Eğitimen/Antrenör ve Ankara

Detaylı

Prof. Dr. Yusuf Kenan HASPOLAT (Koordinatör)

Prof. Dr. Yusuf Kenan HASPOLAT (Koordinatör) Prof. Dr. Yusuf Kenan HASPOLAT (Koordinatör) Katkılarından dolayı Müh. Murat TOMAR a teşekkür ederiz. T.C. Dicle Üniversitesi T.C. Dicle Üniversitesi Rektörlügü SUR / DİYARBAKIR Prof. Dr. Yusuf Kenan HASPOLAT

Detaylı

- Sorumluluk bölgesinde her türlü dere ve akarsuların kirlilik düzeyinin kontrolünü yapmak.

- Sorumluluk bölgesinde her türlü dere ve akarsuların kirlilik düzeyinin kontrolünü yapmak. Çevre Koruma Faaliyetleri - Sorumluluk bölgesinde her türlü dere ve akarsuların kirlilik düzeyinin kontrolünü yapmak. - Orman envalinin izinsiz tahribatının önüne geçilmesi ve kaçak yapılaşmanın engellenmesini

Detaylı

Kuş gribi, kuşlar üzerindeki patojenik (hastalığa

Kuş gribi, kuşlar üzerindeki patojenik (hastalığa Göçmen Kuşlar ve Kuş Gribi Zafer AYAŞ* * Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, ANKARA Migratory Birds and Bird Influenza Key Words: Migratory waterbirds, Bird influenza, Bird migration

Detaylı

2013-2014 AV DÖNEMİ ISPARTA İL AV KOMİSYON KARARI

2013-2014 AV DÖNEMİ ISPARTA İL AV KOMİSYON KARARI Karar Tarihi : 21/02/2013 Karar No: :1 2013-2014 AV DÖNEMİ ISPARTA İL AV KOMİSYON KARARI 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun (Kanun) 3 üncü maddesi gereğince Vali yardımcısı Mestan DENİZ başkanlığında,

Detaylı

BELĠRLENEN YABAN HAYVANLARI

BELĠRLENEN YABAN HAYVANLARI 19 Nisan 2014 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28977 Orman ve Su İşleri Bakanlığından: KARAR 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun 2 ve 4 üncü maddelerine dayanılarak Orman ve Su İşleri

Detaylı

Çevre Eğitimi ve Yönetimi Uzmanı Biyolog- Biyoloji Öğretmeni Nazım Kaşot un Özgeçmişi

Çevre Eğitimi ve Yönetimi Uzmanı Biyolog- Biyoloji Öğretmeni Nazım Kaşot un Özgeçmişi 24.02.2014 Çevre Eğitimi ve Yönetimi Uzmanı Biyolog- Biyoloji Öğretmeni Nazım Kaşot un Özgeçmişi İletişim Adres: Küçükçekmece Sokak No:14 Gönyeli / Lefkoşa /KKTC Tel: 0542 8591499 Ev tel: 0392 2233886

Detaylı

DOGA KORUMANIN ÖNEMİ

DOGA KORUMANIN ÖNEMİ DOGA KORUMANIN ÖNEMİ Günümüzde sanayileşme sürecine paralel olarak dünyayı tehdit eden hızlı nüfus artışı, değişik kirlilik türleri, orman yangınları, tarla açmalar, aşırı otlatmalar, sulak alanların kurutulması,

Detaylı