TURAD Turizm Araştırmaları Derneği Turizm Sektörü Araştırması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TURAD Turizm Araştırmaları Derneği. 2008-2009 Turizm Sektörü Araştırması"

Transkript

1 TURAD Turizm Araştırmaları Derneği Turizm Sektörü Araştırması Aralık Nisan

2 ĐÇĐNDEKĐLER AMAÇ VE KAPSAM YÖNTEM VE ÖRNEK YAPISI ZAMAN PLANI YÖNETĐCĐ/BASIN ÖZETĐ BULGULAR o BÖLÜM 1: TURĐZM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ TURĐZM SEKTÖRÜNÜN GENELĐNE YÖNELĐK DÜŞÜNCE VE BEKLENTĐLER Türkiye de turizm sektörünün son 10 yıllık gelişimi Türkiye yi ziyaret eden yabancı turistlere yönelik yorumlar o Kişi başı harcama tutarındaki düşüş hakkındaki yorumlar o Türkiye ye son 5 yıldır gelen turislerin milliyetlerindeki sıralama hakkındaki yorumlar o Yerli ve yabancı turistlerin harcama komposizyonları ve demografik yapı arasındaki ilişkiye yönelik yorumlar o Yabancı turistlerin konaklama türleri hakkındaki görüşler o Yabancı turistlerin ulaşım yolu tercihleri konusundaki değerlendirmeler o Türkiye deki alternatif turizm çeşitlerine ve potansiyele yönelik görüşler Golf turizmine yönelik yorumlar Kumarhane turzimine yönelik yorumlar Çokuluslu sportif faaliyetler, fuarlar, organizasyonlar ve etkinlikler turizmine yönelik yorumlar Yurtiçi turizmine ve yerli turistlere yönelik yorumlar o Yurtdışında ikamet eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının kişi başı ortalama harcama miktarlarına yönelik değerlendirmeler o Yurtdışına çıkan TC vatandaşlarının kişibaşı ortalama harcama değerlerine ilişkin yorumlar Yerli turistin iç piyasaya yönelendirilmesine yönelik öneriler 2

3 Türkiye nin yurtdışında tanıtılmasına dair tespitler ve öneriler Hükümetin turizm sektöründe 2009 da yaşanması olası darboğazın aşılmasına yönelik aldığı önlemlerin değerlendirilmesi 2009 a ait rakamsal beklentiler o Yerli turist sayısı o Yabancı turist sayısı o Ortalama harcama o BÖLÜM 2: SEKTÖR PAYDAŞLARINA YÖNELĐK ALT DEĞERLENDĐRMELER KONAKLAMA SEKTÖRÜNE DAĐR DETAYLI VERĐLER SEYAHAT ACENTALARI VE TUR OPERATÖRLERĐNE DAĐR DETAYLI VERĐLER TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNE YÖNELĐK VERĐLER o BÖLÜM 3: EKLER EK 1 Kültür Turizmi Üzerine (Faruk Pekin, TÜRSAB Kültür Turizmi Komitesi Başkanı, Fest Travel) EK 2 Derinlemesine Görüşme Kılavuzu 3

4 AMAÇ VE KAPSAM Araştırmanın genel amacı son dönemde etkisini arttıran küresel mali krizin Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden turizme olası etkilerini saptamak ve turizm sektörünün içinde bulunduğu darboğazı aşmak üzere alternatif çözüm önerileri üretebilmektir. Çalışmada kalitatif araştırma metodlarından Derinlemesine Görüşme tekniği uygulanmıştır. Bu bağlamda konaklama sektörü, taşımacılar, seyahat acentaları ve tur operatörleri sektörü firmaları orta ve üst düzey yöneticileri ve kamuoyu önderleri ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bilgi toplama sürecinde kullanılmak üzere ilgili kurumlar (TÜĐK, TÜRSAB) tarafından önceden toplanan ikincil verilerden yararlanarak derinlemesine görüşme kılavuzu hazırlanmıştır. Kılavuz 5 ana bölümden oluşmaktadır. Đlk bölüm, görüşülen kişilerin kısa mesleki bilgilerinin elde edildiği bölümdür. Đkinci bölüm ise turizm sektörünün geneline yönelik düşünce ve beklentilerin tespit edildiği Turizm Sektörüne Genel Bakış başlıklı bölümdür. Đlk iki bölümdeki sorular görüşülen tüm yöneticilere yöneltilmiştir. Son 3 bölüm ise sırasıyla konaklama, seyahat acentaları & tur operatörleri ve taşımacılık sektörlerine yönelik olarak hazırlanmıştır. Söz konusu bölümler yöneticilerin sadece temsil ettikleri sektör için cevaplayacakları özel soruları içermektedir. Örneklem planı kapsamındaki Mustafa Sönmez ve Şerif Yenen e turizm sektörünün geneline yönelik görüşlerinin tespiti için kılavuzun tüm soruları yöneltilmiştir. 4

5 YÖNTEM VE ÖRNEK YAPISI Derinlemesine Görüşmeler Örneklem Planı Sektör Firma/Kurum/Görev 1 Ahmet Biçer Konaklama Flora Hotels 2 Kasım Zoto Konaklama TUROB Y.K. Üyesi/Armada Htl. 3 Ünsal Şınık Konaklama Elite World Hotel. 4 Leyla Cingöz Konaklama Hilton Otelleri Bölge Satış Dir. 5 Murat Dedeman Konaklama TYD Başkanı 6 Sinan Vardar Seyahat Acen. & Tur Op. JOLLY Tur Y.K.Başkanı 7 Faruk Pekin Seyahat Acen. & Tur Op. FEST Travel Başkanı 8 Mustafa Sönmez Ekonomist/Gazeteci Serbest 9 Şerif Yenen Rehberlik TUREB Başkanı 10 Bülent Demirci Taşımacılık TÖSHĐD Y.K.Üyesi Yöneticiler ile yapılan görüşmeler öncesinde telefonla randevu alınmış, yöneticilerin görüşleri müsait zaman dilimlerinde kişilerin işyeri vb. kendi adreslerinde gerçekleştirilmiştir. Tüm derinlemesine görüşmeler deneyimli ESTIMA moderatörü Nilay Altun tarafından yürütülmüştür. Proje kapsamında 10 derinlemesine görüşme yapılmış ve her bir görüşmenin ses kayıtları alınmıştır. Ortalama görüşme süresi 50 dakikadır. 5

6 ZAMAN PLANI Araştırmanın bilgi toplama süreci 18 Aralık Mart 2009 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Daha sonra görüşmeler esnasında alınan ses kayıtlarının çözülmesi, dökümlerin hazırlanması ve rapor yazım aşamalarına geçilmiştir. Raporlama süreci 23 Nisan 2009 tarihinde tamamlanmıştır. 6

7 YÖNETĐCĐ ÖZETĐ TEMEL BULGULAR Dünya Turizm Örgütü (WTO) verilerine göre; dünya ekonomisindeki daralma nedeniyle, turizm sektöründe son yıllarda gözlemlenen büyüme, 2009 yılında yerini %1 ile %2 arasında öngörülen küçülmeye terk edecektir. 1 Akdeniz ve Ege de tatil, güneş ve deniz ağırlıklı konumlandırılan Türk turizm yatırımları, hedef pazarlarda potansiyel kaybetmeye başlamıştır yılının ilk 3 aylık verileri; zamanında önlem alınmazsa sektörün uğrayacağı kayıpların, dünya ortalamasının üzerine de çıkabileceğini göstermektedir. 2 Türkiye de turizm yatırımlarının büyük çoğunluğu; seksenli yılların anlayışı ile üst gelir guruplarına dönük (OECD ülkeleri gibi) tatil alışkanlıklarına göre tasarlanmıştır. Aynı alanda Türkiye den daha uzun geçmişe ve pazara yakınlık üstünlüğüne sahip, çok güçlü aktörler yer almaktadır. Ege ve Akdeniz deki Türk yatırımları, küresel ekonomik kriz koşullarında giderek artan fiyat rekabetinin baskısı altındadır. Enerji, su ve haberleşme alanında fiyatların yüksekliği, alkollü içeceklere uygulanan, dünyadaki en yüksek vergi oranları, girdileri yükseltmekte, rekabet şansını azaltmaktadır. Hedef pazardaki sapmalardan kaynaklanan, ortalama satış fiyatlarındaki düşüşler; işletme bazında karlılık ve nakit akışını olumsuz yönde etkilemektedir. Nakit sıkışıklığı yüzünden doğan finansman darboğazı, işletmeleri düşük fiyatlı her şey dahil modeline zorlamaktadır. Turizm Sektörü son 10 yıllık dönemi, başta hedef pazarı olan AB ve dünya ekonomisindeki gelişmeleri derinlemesine analiz etmeksizin, her şey dahil tatil paketleri sunarak geçirmek zorunda kalmıştır. Her şey dahil uygulamasının yaygınlaşmasında turist profili kadar terörün ve sektörün alt bileşenlerinin, her yıl azalan geliri paylaşmaktaki tavırlarının da etkili olduğu bir gerçektir. Son dönemde gelişme gösteren yeni pazarlar; tatil dönemleri, tüketim alışkanlıkları ve harcama kapasiteleri açısından değerlendirildiğinde, bu ülkelerden gelen ziyaretçilerin, Türkiye ye giriş yapan yabancıların sayılarını arttırdıkları ancak ortalama kişi başına elde edilen gelirin ise düştüğünü ortaya çıkarmaktadır. Yaşadığımız süreçte OECD ülkelerinin yerini, Rusya Federasyonu, Bulgaristan, Gürcistan, Azerbaycan ve Đran dan gelen turistler almaktadır. 3 Yatak yatırımlarının yüzde yetmişi aşan bölümünün yer aldığı kıyı bandında, doluluk oranları düşmektedir. Kıyılarda sezon süresi 180 günlük ortalamadan, 120 güne doğru gerilemektedir yılında bu sürenin daha da daralacağı beklenmelidir. Bu hızlı gelişmeleri yakından izleyecek, özel nitelik taşıyan ve karar vericilerin yararlanacakları araştırmalara ihtiyaç vardır. 1 Ocak Report of The First Meeting of the UNWTO Tourism Resilience Committee. Capitan Haya, Madrid. 2 T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Mart Ayı Sınır Giriş-Çıkış Đstatistikleri. 20 Nisan 2009 da indirildi. WWW: 3 T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Mart Ayı Sınır Giriş-Çıkış Đstatistikleri. 20 Nisan 2009 da indirildi. WWW: 7

8 Son üç yılda en çok turist gönderen 10 ülke sıralamasında, ilk üç basamakta yer alan; Almanya, Rusya Federasyonu ve Đngiltere de, yaşadığımız ekonomik krizin, Türkiye programlarına yönelik talebi nasıl etkileyeceğine ilişkin sağlıklı bir değerlendirme de yapılmamıştır. TABLO A Yılları Mart Ayında Türkiye ye Gelen Yabancıların Milliyetlere Göre Dağılımı Đlk 10 Ülke 2009* Oran (%) 2008 Oran (%) 2007 Oran (%) Almanya , , ,55 Đran , , ,18 Bulgaristan , , ,94 Gürcistan , , ,12 Đngiltere , , ,56 Yunanistan , , ,45 Fransa , , ,3 Rusya Fed , , ,28 Hollanda , , ,79 Suriye , , ,68 Diğer , , ,16 Genel Toplam , , ,00 * T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Verileri Olup, Geçicidir. HAVA ULAŞIMINDA KAMU-ÖZEL SEKTÖR REKABETĐ Turistik taşımada en önemli unsur havayolu ulaşımıdır. Türkiye nin THY (22.238) ve Özel Sektör işletmelerinden (20.000) oluşan filosu; yaklaşık koltuk kapasitesine sahiptir. Buna karşın havayolu ile gelen turistlerin yarıdan fazlası yabancı bayraklı taşıyıcılar tarafından getirilmektedir. THY iç hat uçuşlarında yeni potansiyel yaratan Özel Đşletmeler ile yoğun bir rekabet içindedir. Kriz nedeniyle pazar paylarını kaybeden bazı özel taşıyıcılar Bangladeş, Sri Lanka, S.Arabistan ve Cezayir de taşımacılık yapmak zorunda kalmışlardır. Kriz nedeniyle düşen talep ve artan maliyetler, kamu kontrolundaki tekel nitelikli kurumların fiyatları artırması, bu sektörü olumsuz yönde etkilemektedir. SEKTÖR NASIL BAKIYOR? KÜLTÜR TURĐZMĐNĐN ÖNEMĐ GEÇ DE OLSA ANLAŞILIYOR Sektör yöneticilerinin; son küresel ekonomik kriz nedeniyle ortaya çıkan durumu değerlendirirken, kitle turizmi ile birlikte alternatif ürünlerin geliştirilmesini de arzu ettikleri anlaşılmaktadır. Bu anlamda ortaklaşa seslendirilen çözüm önerisi; kültür turizmine ağırlık verilmesidir. Yatırımlarının yüzde yetmişini güneş, deniz ve kum üçlemesine yoğunlaştıran sektörün, son çeyrek yüzyılda hemen hiç yatırım yapılmayan, kültür turizmine yönelmeyi, bunalımdan çıkış yolu olarak görmesi, çelişkili olsa da olumlu bir gelişme sayılmalıdır. Kültür turizmini çözüm olarak gören anlayışı savunanlar; bu türü seçen turist profilinin, tatil turizmini seçenlere oranla daha istikrarlı davrandığına inanmaktadırlar. 8

9 SEKTÖRÜN SAYIYA DEĞĐL BĐLGĐYE ĐHTĐYACI VAR TUĐK ve KTB tarafından yayınlanan istatistiklerin turizm sektörünün bilgi eksikliğini gidermekten uzak olduğu, yurda giriş yapan yabancı sayıları ile turistik amaçla gelenlerin aynı kategoride değerlendirilmesinin yanlışlığı vurgulanmaktadır. Veri sağlığı konusunda eleştirilen bir başka yöntem ise yurtdışında yaşayan TC vatandaşlarının, giriş ve çıkış istatistiklerinde, turist olarak değerlendirilmesidir. Türkiye ye gelen turist profilinin yıllar içinde değiştiği, bu nedenle kişibaşı harcama miktarının düştüğü, yaygın bir kanaattir. Sektör liderleri 2009 yılında, 2008 yılına göre ziyaretçi ülke vatandaşları sıralamasının değişmeyeceğini varsaymaktadırlar. Rus ziyaretçilerin toplam turist sayısı içindeki oranının, önümüzdeki yıllar içinde artacağı beklenmektedir. Ancak elde bulunan 2009 yılına ilişkin ilk 3 aylık veri, bu saptamayı doğrulamamaktadır. SEKTÖR KAMUDAN KURUMSAL ĐŞBĐRLĐĞĐ ĐSTĐYOR Sürekli ve sürdürülebilir nitelikte, Türkiye ye özgü bir turizm modelinin oluşturulması konusunda, sektör ile kamu yönetimi arasında henüz tam bir düşünce birliğinin oluşmadığı görülmektedir. Sektör liderlerine hakim olan bir başka dikkat çekici görüş; daha önce eleştirilen kitle turizmine ağırlık veren (her şey dahil) modelin, küresel ekonomik krizden etkilenen, -özellikle AB kökenliturist profilini Türkiye ye çekeceğine ilişkindir. Uygulanan kitle turizmi modelinin, kriz sürecinde zorunlu ekonomik tatil arayışına giren Avrupalı tüketiciler için geçici fırsat oluşturabileceği beklenmektedir. Sektör yetkilileri ile yapılan görüşmelerde, Türkiye nin yurtdışında yeterince etkin tanıtılmadığına dair fikirbirliği oluştuğu dikkat çekmektedir. Dünya ekonomisindeki gelişmeleri ve siyasal uygulamalardaki keskin değişimlerin, turizm üzerindeki olası etkilerini araştıran, nitelikli bilgi akışını sağlayacak bir araştırma ve iletişim modelinin kurulamayışı, hızlı karar vermek durumunda bulunan sektör yöneticilerini güç durumda bırakmaktadır. SEKTÖRÜN ÇÖZÜME ĐLĐŞKĐN GÖRÜŞLERĐ Sivil havacılık, konaklama, tur operatörleri ve seyahat acentalarını bir araya getiren, KTB ya da hükümet liderliğinde, planlı çalışmayı mümkün kılan, bir üst yapı örgütlenmesinin gerekli olduğunun altı çizilmiştir. Tanıtma çalışmalarında ağırlıklı olarak reklam faaliyetlerine yer verildiği bilinmektedir. Bunun dışında ortaklaşa seçilecek bir halkla ilişkiler (PR) kuruluşunun, sektör temsilcileri ile birlikte, uzun soluklu grup çalışması yürütmesi arzulanmaktadır. Tanıtım politikalarının etkinliği ve başarısı, verilecek mesajların Türkiye gerçekleri ile örtüşmesi ve doğruluğuna bağlı görülmektedir. 9

10 Tanıtım planı çerçevesinde internet kullanımının daha aktif olması gerektiği, inandırıcılığı yüksek ve profesyonelce yapılmış web sitelerinin önemi vurgulanmaktadır. DEĞERLENDĐRME VE ÖNERĐLER Kurumlar arası yetki karmaşası; sıklıkla başvurulan idari düzenlemeler hatta yasa değişiklikleri, yukarıdan aşağı örgütlenmeyi gerçekleştirmek amacıyla önerilen mesleki örgütlenme talepleri, hızlı bilgi akışına dayalı karar mekanizmalarına duyulan gereksinimi karşılamaktan uzaktır. Üstelik bu tür yaklaşımlar; sektörün alt bileşenlerini sağlıklı işbirliğinden uzaklaştıracak, dar perspektifli bakış açılarını yansıtmaktadırlar. Hızlı değişim, çabuk karar alınmasını gerektirir; Dünya ekonomisindeki gelişmeleri ve sosyopolitik uygulamalardaki keskin değişimlerin, turizme olası etkilerini araştıran, nitelikli bilgi akışını sağlayacak bir iletişim modelinin kurulamayışı, hızlı karar vermek durumunda bulunan sektör yöneticilerini güç durumda bırakmaktadır. Örneğin son üç yılda Türkiye ye en çok turist gönderen 10 ülke sıralamasında, ilk basamakları paylaşan; Almanya, Rusya Federasyonu ve Đngiltere de, yaşadığımız ekonomik krizin, Türkiye programlarını nasıl etkileyeceğine ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılmamıştır. AB içinde en güçlü ekseni oluşturan, Almanya ve Fransa; aynı zamanda Türkiye ye en çok turist gönderen ülkeler arasında 1. ve 7. sırada yer almaktadırlar. Bu iki ülke son üç yıl içinde köklü sosyo-ekonomik değişikliklere giderek, geçmişte uyguladıkları sosyal devlet ten, Anglo-Sakson modeli olarak nitelenen, refah devleti ne geçiş yapmışlardır. Özellikle B.Almanya nın 2.Dünya Savaşı nın ardından elde ettiği ekonomik büyümenin, uzun bir aradan sonra, birleşmeyle durgunluk dönemine girdiği saptanan değerlendirmeler sırasında dikkate alınmamıştır. Akdeniz Bölgesi nde pazarda fiyatların ve tatil türünün belirlenmesinde en etkili ülke olan Almanya da baş gösteren gerilemenin, aralarında Türkiye nin de bulunduğu tatil hizmeti sunan, Doğu Akdeniz deki üreticiler üzerindeki olumsuz yansımaları, henüz yeterince değerlendirilmemektedir. Krizin etkilerinin ortalama 5 yıl sonra giderilmeye başlanacağı öne sürülen Almanya başta, AB ülkelerinin tümünde; tatil paketi satışlarının düşmesi, ucuz ve son dakika programlarını bekleyen tüketicilerin sayılarındaki artış, 2009 yılında ciroların bir önceki yıla oranla kayda değer ölçülerde azalacağını göstermektedir. Almanya-Fransa ikilisinin uygulamaya başladıkları refah devleti modeli, çalışanların geçmişte bu ülkelerde sağladıkları önemli bazı hakların geri alınmasına yol açmaktadır. Başta tatil ve sağlık alanlarında getirilen kısıntılar, savaştan sonra en yüksek oranlara tırmanan işsizlik, düşük gelir guruplarına yönelik programlara ağırlık veren Türkiye açısından daha az turist anlamına gelecektir. Benzer olumsuzluk; 2. ve 3. sıralarda yer alan Đngiliz ve Rus pazarları için de söz konusudur. Bankacılık krizi nedeniyle ekonomisinin çöküntüye girdiği ifade edilen Đngiltere ile ekonomik dengeleri doğal gaz, petrol ve madencilik gibi sanayide kullanılan yer altı kaynaklarına dayalı Rusya nın, azalan küresel sanayi üretimi ve düşük talep nedeniyle ciddi gelir kaybına uğrayacakları 10

11 açıkça görülmektedir. Bu gelişmenin doğal sonucu olarak, Türkiye de düşük bütçeli tatil satın alan bu iki ülkeden daha az turist beklenmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Son üç yılda Alman kökenli tur operatörlerinin sayılarının azalması, Rus pazarında birbiri ardına başlayan iflaslar, önümüzdeki döneme ilişkin iyimserliğin gerçekçi olmayacağını işaret etmektedir. ÇÖZÜM ÖNERĐLERĐ Uluslararası ekonomik kriz öncesine kısaca göz atıldığında, turizm sektörünün durumunun pek içaçıcı olmadığı, kolayca anlaşılmaktadır. Bu anlamda; kriz tartışmalarının sektörün çıkış yolları aramasına ilişkin arayışları gündeme getirerek, son günlerin moda deyimiyle; fırsat yarattığı söylenebilir. Đlk yaklaşım, yeni yatırımlar ve uzun vadeli, bekleme gerektiren öneriler yerine, mevcut varlıkların en verimli biçimde değerlendirilmesine katkıda bulunacak bir modelin ele alınması olmalıdır. Turizm sektörü kıyı bandında yoğunlaşan tatil ağırlıklı aktiflerini, akılcı bir planlamayla karlı ve kendisini yeniden üretecek konuma getirebilir. Sonuçta bir hizmet sektörü olan turizm; ülkenin turistik amaçla pazarlanabilir sağlık, eğitim, spor, kültür, sanayi vb her türlü hizmet üretimini, özellikle yurtdışına sunacak verimli bir ekonomik etkinlik olarak değerlendirilmelidir. ĐDARE (AUTHORITY) MODELĐ Sektörde alt bileşenleri oluşturan paydaşlar ile kamu ve yerel yönetimler, meslek kuruluşları ve özellikle yöre halkının temsilcilerinden oluşan, yerinde karar alacak, sorumlu ve yetkili bir (idare) modelin hayata geçirilmesi kriz sürecinde önem kazanmaktadır. Yeni kadro ve yapılanma bütçesine ihtiyaç duyulmayan bu modelde ilk yapılacak iş; merkezde ve turizmle doğrudan ilişkisi bulunmayan kamu kuruluşları arasında dağıtılmış yetkilerin, belirli bir disiplin çerçevesinde oluşturulacak idare eliyle kullanılmasıdır. Her yönetim çevresinde tercihen il bazında- kurulacak idare ler; örneğin Muğla Đli Kıyı Đdaresi (ya da Yönetimi), sınırları tanımlanmış bir coğrafyada, kıyılarla ilgili düzenleyici kararların alındığı, denetim, belgelendirme ve uygulamadan doğan şikayetlerin değerlendirildiği bir yönetim modeli olarak tasarlanmalıdır. Aynı model; tanıtım, taşıma, çevre etkileri, mesleki eğitim gibi burada sayılmasına gerek olmayan alanlarda da kolaylıkla uygulanabilir. Örneğin, AB Ekonomi Komiserliği tarafından yaptırılan, küresel ekonomik krizin topluluk üyesi ülkelerde turizme etkilerini belirlemeyi hedefleyen araştırmasında ortaya çıkan bulgular, yukarıdaki idare örgütlenmesiyle, mevcut yönetim modeline oranla çok hızlı biçimde değerlendirilebilir. Araştırmaya göre, AB tatil tüketicilerinin yaklaşık yarısının son dakika satışlarını beklediği bir ortamda, Türkiye nin yurtdışı reklam kampanyalarının, seçilecek pazarlarda bu eğilimi dikkate alacak biçimde, hızla tasarlanması, idare modeliyle daha kolay gerçekleştirilebilir. ALTERNATĐF ÜRÜNLER Đstanbul; tek başına önemli bir turizm ürünü olarak ele alınmalıdır. Bu kentin seksenli yılların ortalarında gerçekleşmeye başlayan, tatil turizmine dönük yatırımların artışıyla, bir süre için Antalya ve Muğla karşısında yenik düştüğü bir gerçektir. 11

12 Tatil turizminde bilinen nedenlerle süren gerileme ve son ekonomik kriz, turizmcilerin bu kenti yeniden keşfetmelerine yol açmaktadır. Merkezde aşırı pahalılaşan arazi fiyatları nedeniyle, varoşlarda yükselmeye başlayan otel inşaatları, hızlı talep artışını karşılamak amacıyla, kentte gelişmeye başlayan yeni bir turistik ürün anlayışını temsil ediyorlar. Đstanbul yeni bir Beyrut olma arzusu ile çarpıcı inşaatların yükseldiği Dubai ikilemi arasında kalan bir kent görünümü veriyor. AVM yatırımcıları Đstanbul u belki de farkında olmadan, bölgede yeni bir uluslararası alışveriş merkezi konumuna getirecek girişimleri başlattılar. Aslında bu gelişme yeni ve salt bu döneme özgü değil. Son yıllarda Laleli piyasası olarak adlandırılan alışveriş etkinlikleri bu aşamada AVM biçimine dönüştü. Geçtiğimiz yüzyılın başlarından bu yana, Đstanbul a yönelik bir ticari etkinlik söz konusu. Đmparatorluğun tasfiyesi öncesinde, günlük ticaret açısından liman kenti olan Đstanbul un, Balkanlar, Ortadoğu ve Karadeniz in kuzeyinde yaşayanlar için ticari çekim merkezi olduğu unutulmamalı. Đthalat ve ihracatın basitleştirilmiş vergilerle yapıldığı, 20.yüzyıl başlarına kadar süren dönemde Đstanbul un büyük bir ticaret merkezi olma özelliği, ondokuzuncu yüzyılın ilk çeyreğine kadar (II.Mahmut dönemi) uzanıyor. Kızılordu nun önünden kaçan Rus soylularının sığındıkları kent, bölgede yoğun savaşların yaşandığı dönemlerde bile siyasal güvenlik kadar, ekonomik alışverişin yapıldığı bir ortamı da sağlıyordu. Mevcut bu potansiyelden yararlanarak, özel bir Đstanbul paketi hazırlanabilir. Kamu yönetimince fazlasıyla bel bağlandığı izlenimi veren, Đstanbul un 2010 yılında Avrupa Kültür Başkenti olması, yeni etkinlik türleri yaratılamazsa, bu kente önemsenecek ölçülerde turizm geliri sağlayamayacaktır. Đstanbul un yetmişli yıllarında otantik çevrenin merkezi Kapalıçarşı da başlatılan, organize turlara dönük, geleneksel ürünlere dayalı alışveriş hareketi mutlaka üzerinde durulması gereken nedenlerle sona ermiştir. Ancak bu gelişmeye karşın Đstanbul un bir alışveriş geleneğinden söz edilebilir. Đstanbul a ortalama 2 saatlik uçuş uzaklığında bulunan ve ekonomik değişim yaşayan çevre ülkelerin başkentleri, bu operasyonun hedef pazarını oluşturabilir. Hedef pazarlar; aynı zamanda siyasal ve ekonomik açıdan kısıtlamaların asgari ölçülerde uygulandığı ve yerel pazarlama enstrümanlarının kullanımına kolaylık sağlayacak ülkelerden seçilmelidir. Örnek; Atina (563 km), Sofya (507 km), Bükreş (446 km), Şam (1060 km), Amman (1178 km), Bağdat (1611 km) ve yukarıda değindiğimiz uzaklık sınırını biraz aşan Tahran (2041 km) ve Bakü (1760 km), Đstanbul Ekspress için hedef sayılabilir. Yukarıda sayılan kentlerden bir ya da birden fazlası, operasyon başlangıcı için model oluşturmak amacıyla seçilerek, THY ve projeye katılmak isteyecek özel havayolu şirketleriyle birlikte paket oluşturulabilir. Örnek seçilen ülkeler arasında, AB üyesi ve komuta kontrol ekonomisinden aşamalı olarak, serbest piyasa koşullarını uygulamaya başlayanlar bulunmaktadır. (Örnek; Suriye ve Romanya veya Bulgaristan) Đstanbul sadece coğrafyası ile değil, neolitik çağdan başlayarak günümüze uzanan, aynı düzlem üzerindeki, arkeolojik ve tarihsel varlıklarıyla da eşsiz bir kenttir. Đstanbul imar rantının çekiciliğine kurban verilmemelidir. Havacılık ta yeni önlemlere ihtiyaç var. Seçilecek projeler için THY özel taşıyıcılarla rekabete girmeksizin kriz döneminde tamamlayıcı işbirliği yapmalıdır. Bu anlamda yurt dışı charter uçuşlarında fiyat rekabeti yerine özel sektörün karşılayamadığı talepler için iş ortaklıkları düşünülmelidir. Son ekonomik krizde bireysel tüketici taleplerinin artışı dikkate alınarak, tarifeli uçuşlarda, operatörler için uygun fiyatlı IT programları hazırlanmalıdır. 12

13 Deniz turizminde inisiyatif alınmalıdır. Türkiye yatçılık alanında, dünyanın bilinen en elverişli kıyılarına sahiptir. Özellikle Güney Ege deki kıyılarının, tarihsel ve doğal sit karakterli varlıklarla dolu oluşu yatçılık konusunda Türkiye yi rakipsiz kılmaktadır. Ancak yetki karmaşası yüzünden çevresel etki denetimleri yeterli ölçülerde değildir. Yapılaşmada düzenli kullanım ve koruma politikasının bulunmayışı, yerli ve yabancı bayraklı teknelerin Türkiye kıyılardaki seyirlerinden, hak edilen payın alınmasını engellemektedir. Yat turizmi rotasında bulunan kıyı bandında, çevre etkileri gözönüne alınarak düzenlenecek yat yanaşma ve bağlama yerleri ile marinaların, bölgesel kıyı yönetimleri altında düzenlenmeleri, demir atılacak bölgelerin belirlenerek denetlenmesi ve hangi nedenle olursa olsun yapılaşmanın engellenmesi, şarttır. Kruvaziyer turizmi üst gelir grubuna yöneliktir ve bu nedenle yüksek oranda getiri sağlamaktadır. Ancak limanları ziyaret eden gemi sayılarındaki artış ve rekabet, turist profilini değişime uğratmaktadır. Geleneksel olarak ziyaret edilen limanların başında yer alan Kuşadası Limanı nın aynı zamanda gemi işletmeciliği de yapan bir şirkete tekel olarak tahsisi, bu kuruluşun rakipleri karşısında bir tür rekabet üstünlüğü sağlamasına yol açmaktadır. Yükselen değer: Sağlık turizmi. Türkiye genelinde sayılarının 308 olduğu öne sürülen, özel hastanelerinin % 44 ü Đstanbul da bulunmaktadır. Ortalama yatırımları kuruluş başına 10 milyon doları bulan özel sağlık kuruluşlarının son yıllarda büyük kapasiteye yönelmeleriyle, bu rakamın 40 milyon dolara çıktığı kaydedilmektedir. Özel hastaneler içerisinde ilk üç kuruluşun yıllık kapasiteleri 2 milyon kişiye ulaşmaktadır. Önümüzdeki iki yılda ülke düzeyinde yatırımları süren 50 yeni hastanenin açılması halinde, Đstanbul da 20 yeni hastanenin daha hizmete gireceği varsayılmaktadır. Ortalama 3 milyar doları aşan bir varlıkla, Đstanbul dünyanın sayılı sağlık merkezlerinden birisi haline gelebilir. Sağlık kurumlarının mevcut potansiyeli değerlendirmek amacıyla, bir takım etkinlikler düzenledikleri gözlenmektedir. Yeni başlatılan bu girişimlerin arzu edilen verimliliği sağlaması için yeni ve profesyonel yöntemlerin uygulanması gereklidir. Tanıtım projelerinde sağlık hizmetlerine yer verilmesi, bu kapasitenin verimli değerlendirilmesine katkıda bulunacaktır. AVM lerin değerlendirilmesi: Alışveriş Merkezleri, çekim alanı olmalarının yanında, turistik birçok kente turist gelişini arttıracak, çok önemli fonksiyonları turizm aracılığıyla üstlenebilirler yılı sonu itibariyle Türkiye deki AVM lerin sayıları 179 dur. Sadece Đstanbul daki AVM sayısı operasyonda bulunan 46, inşaat aşamasında 43 ve proje aşamasında olan 52 ile birlikte, 141 e ulaşacaktır. Ekonomik dalgalanmalar nedeniyle, proje aşamasında bulunanların durdurulması halinde bile Đstanbul 89 AVM ne sahip olacaktır. Ekonomik kriz döneminde bu gücün gelir getirecek biçimde yurtdışında pazarlanması mümkün görülmektedir. Spor Etkinlikleri: Olimpiyatlar, çok uluslu sportif karşılaşmalar (futbol şampiyonaları), geniş katılımlı uluslararası fuarlar, özel amaçlı haftalar, yüksek sayıda ziyaretçilerin yanısıra, tanıtım imkanı da sağlayan etkinlikler olarak değerlendirilmelidir. Đç Turizm desteklenmelidir: Kriz döneminde iç turizmi hareketlendirmek için konaklama sektöründe yabancılara uygulanan özel fiyatlara benzer şekilde iç pazara dönük yerli turistlere de ayarlamaların yapılabileceği söylenmektedir. Her ekonomik etkinlik gibi turizmin de en önemli desteğinin iç pazarda yaratılacak talepten kaynaklandığı son kriz döneminde iyice anlaşılmıştır. 13

14 Kriz döneminde, çalışanların iç turizm talebinin canlandırılmasında önemli bir potansiyel oluşturacakları unutulmamalıdır. Bu bağlamda sendikaların da katılacağı bir sosyal turizm modeli kısa sürede hayata geçirilebilir. Kültür ve Turizm Bakanlığının bu kapsamda açıkladığı, tatil herkesin hakkıdır kampanyası olumlu bir başlangıç olarak değerlendirilmelidir. 14

15 TEMEL BULGULAR 15

16 BÖLÜM 1: TURĐZM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ 16

17 TURĐZM SEKTÖRÜNÜN GENELĐNE YÖNELĐK DÜŞÜNCE VE BEKLENTĐLER Türkiye de turizm sektörünün son 10 yıllık gelişimi Türkiye, dünyada turizm kapasitesi en çok artan ülkeler arasında yer almasına rağmen, Türkiye nin bulunduğu mevcut durum, potansiyelinin oldukça altında ve yetersiz olarak görülmektedir. Genel beklenti Türkiye nin turizm sektöründe yıllar içinde daha da artan oranda pay alacağı yönündedir. Ancak bu bağlamda dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır lerden itibaren turizm sektörü bir endüstri olmaya başlamış ve döviz kazandırmada önemli avantajlardan biri olarak ekonomideki önemini ortaya koymuştur. Özal dönemindeki politika ve uygulamaları takiben mass turizm / kitle turizmi uygulaması gündeme gelmiştir. Daha önce mass turizm yoktu daha çok kültür turizmi vardı, turistler Đstanbul a, Kapadokya ya gelirlerdi, Anadolu nun muhtelif yerlerine giderlerdi. Çok kurumlaşmış bir turizm endüstrisi de yoktu. Devlet o konuda Turban lar aracılığı ile öncülük yapmaya çalışıyordu. Ama özel sektörün turizme girmesi çok yeniydi. Bu 80 sonrası süreçte başladı. Dolayısıyla bu süreç ile beraber bu kitle turizmi (mass tourism) Türkiye de turizmin karakteri oldu. Turizmin diğer çeşitlerinden ziyade Türkiye bu dünyadaki turizm iş bölümünde daha çok Avrupa daha sonrada Doğu Avrupa Bağımsız Devletler Topluluğu coğrafyasının alt ve orta sınıflarına hitap eden bir turizm çeşidinde uzmanlaştı. Genel karakteri bu oldu. Tatilköyleri şeklinde biçimlendi. 90 larda bu ikinci bir hamle şeklinde gelişti lere gelindiğinde Türkiye turizmi her yıl biraz daha turist girişinin arttığı buna bağlı olarak da turizm gelirlerinin arttığı bir endüstri haline geldi. Ama ana karakteri şöyle biçimlendi bu daha çok ucuzcu turizm. Yani gelen turistler alt, orta sınıflar ve onları diğer rakip Güney Avrupa dan cezbetmek için epey düşük fiyat kullanılıyor. All inclusive sistemleri yapısallaştı. Böylece bu sistemin içerisinde başta Avrupalılar özellikle Almanlar dahilken, duvarın yıkılmasından sonra eski Sovyet Cumhuriyetleri özellikle Rusya, Ukrayna işte diğer bağımsız devletler topluluğundan girişler söz konusu olmaya başladı. Türkiye de turizmin genel karakteri buradan bakıldığında kitle turizmi, kişi başına turizm harcamasının doları geçmediği, hem dünya ortalamalarının hem Güney Avrupa, Akdeniz ortalamalarının altında bir turizm olarak belirdi. Bundan tabi şikayetçi olanlar da var. Yani yazıktır bu potansiyeli bu şekilde heder etmemek lazım, diğer çeşitlere yönelmek lazım, özellikle de kültür turizmini geliştirip daha katma değeri yüksek bir turizm alanına geçişler yapmak, daha harcama gücü olan turistleri cezp etmek, turizmde bölgesel farklılıkları kullanmak, çeşitleri kullanmak. Çünkü Türkiye nin bütün bölgelerinde bir 17

18 turizm potansiyeli var. Bununla hem endüstriyi farklı boyutlarına genişletmek, geliştirmek hem de buna ihtiyacı olan bölgelere bu şekilde bir ivme kazandırmak. (Mustafa Sönmez, Ekonomist- Gazeteci) Yukarıda da belirtildiği üzere, güdülen politikalar nedeniyle yıllar içinde kültür turizminden uzaklaşılmış ve daha düşük kişi başı harcama bırakan alt orta sınıf turistlere yönelik herşey dahil sisteme ağırlık verilmiştir. Kitle turizmi aslında olumsuz olarak değerlendirilmemektedir, ancak turizm çeşitlerinden sadece bir tanesine kilitlenip kalmak Türkiye nin zengin kaynakları düşünüldüğünde kısıtlayıcı ve yetersiz olarak konumlanmaktadır. Birçok yorumda kitle turizminin yanı sıra turizmin diğer alt çeşitlerinin de (örneğin: kültür, sağlık, spor, kongre, marina, golf, kumarhane, din...) desteklenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sadece kitle turizmine odaklanılması sonucunda, Türk turizmi nitelik olarak düşen, nicelik olarak yükselen bir grafik göstermektedir. Önemle vurgulanan diğer bir nokta ise, Türkiye de turizm sektörünün altbileşenlerini oluşturan konaklama, sivil havacılık, seyahat acentaları ve tur operatörlerinin bir araya gelip bir plan çerçevesinde hükümet ile eşgüdümlü hareket edememesidir. Gerek özel sektör liderleri, gerekse Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında bir fikirbirliği bulunmamaktadır. Özel sektörde kurumlar ve kişiler kendi bireysel çabaları ile hareket etmektedirler. Kültür ve Turizm Bakanlığı ndan lider rolü üstlenerek Türkiye için bir vizyon belirlemesi, tespit edilen uzun vadeli sürdürülebilir stratejiler doğrultusunda bir iş bölümü yaparak özel sektörün de dahil olduğu bir ekip çalışmasıyla harekete geçmesi istenmektedir. Benimsenecek bu politikanın tüm mevsimleri kapsaması ve Türkiye nin tüm bölgelerine yayılan bir yapıda olması istenmektedir. Turizm döviz kazandırma ve istihdam yaratma konusunda Türkiye nin lider sektörü olarak nitelendirilmektedir. Diğer sektörlerle karşılaştırıldığında açık bir üstünlüğe sahip olduğu belirtilmiştir. Turizm sektörü genç nüfusun istihdam edilebileceği 12 aylık ya da dönemsel olarak bölgesine göre imkan sağlayacak bir endüstridir. Konaklama, acenta, yeme-içme gibi tüm kanalları besleyecek bir sektör olan turizmin sanayi gibi konumlandırılması gerektiği ve ihracat kapsamında değerlendirilmesinin gereği vurgulanmıştır. Dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise; basına yansıyan ve yetkililerce de kullanılan bazı istatistik rakamlarının doğruluğu konusundadır. Türkiye ye giriş yapan turist sayısının gerçeğe yakın olabileceği, ancak gelirin ve sektörün net karının tam olarak bilinmediği öne sürülmüştür. 18

19 Türkiye yi ziyaret eden yabancı turistlere yönelik yorumlar Kişi başı harcama tutarındaki düşüş ve olası nedenleri TABLO 1. Yabancı Turistler Temel Göstergeleri [ ] Yıllar * Yabancı turist sayısı Değişim - 25,6% 19,3% -6,1% 19,4% 12,7% Turizm geliri [ 000 USD] Değişim - 25,3% 14,9% -9,9% 11,4% 16,5% K.başı ortalama harcama Değişim - -0,1% -3,7% -4,1% -6,6% 4,3% Kaynak: TÜĐK Turizm Đstatistikleri * verileri geçicidir. Kişi başı harcama tutarındaki düşüş ve olası nedenleri irdelendiğinde, ihracat sektörünün genelinin dile getirdiği yüksek değerli Türk Lirası nın, Türkiye nin yurtdışındaki rekabet gücünü olumsuz etkilediği biçimindeki yorumdan tamamen bağımsız bir yanıt ile karşılaşılmıştır. Türkiye nin turizmde takip ettiği kitle turizmi politikası sonucunda, turist profilinin yıllar içinde değiştiği ve dolayısıyla kişibaşı harcama miktarının da giderek düştüğü iddia edilmiştir. Herşey dahil yaklaşımında harcamanın azaldığı, turistin otele girip cebinden hiç para çıkarmadığı bir durum meydana gelmektedir. Bu politikayı besleyen diğer bir kol olarak ise Türkiye yi pazarlayan tur operatörleri gösterilmiştir. Türkiye pazarında faaliyet gösteren tur operatörlerinin, kolay yolu seçerek ekonomik gruba yönlenmesi ve sektör içindeki birimleri birbirine düşürerek fiyat kırması, dolayısıyla kalitenin düşmesine ve yurtdışı satış fiyatlarının düşük olmasına neden olmaktadır. Sonuç olarak, düşük satış fiyatları, orta-alt seviyedeki yabancı turistin Türkiye yi tercih etmesinde rol oynamaktadır. Alanya ve Kuşadası örneklerine bakıldığında, yeterli sayıda ve kalitede 5 yıldızlı tesisin bulunduğu ancak sadece kendi başına konaklamanın kişibaşı yüksek gelir bırakan turisti çekmeye yetmeyeceği, konaklamanın yanı sıra daha üst seviye tatil anlayışını tamamlayıcı diğer komplekslerin (alışveriş merkezi, eğlence merkezi gibi) de olması gerektiği vurgulanmıştır. Oysa Alanya ve Kuşadası örneğinde, 5 yıldızlı otelin arkasında 1 yıldızlı bir otel, bozuk ve çamurlu bir yol, otelin karşısında 19

20 ucuzcu dükkanların ve barakaların olduğu bir tablo ile karşılaşılmaktadır. Harcama kapasitesi yüksek üst gelir grubundan turistleri çekmek için daha bütüncül bir yaklaşım benimsenerek bir plan dahilinde yapılaşma olmalı ve tüm sektör bileşenleri bu doğrultuda ilerlemeli diye vurgulanmıştır. Düşüşün nedenleri aslında temel olarak çok açık. Profil değişiyor, yaptığımız turizm türü değişiyor. Nitelik düşüyor, nicelik artıyor. Kitle turizmine önem verdik. Kitle turizminde sayılar, volume yükseliyor. Ama kişilerin ortalama harcaması da düşüyor. Kültüre gösterilen ilginin oranı da düşüyor aynı şekilde. Kurun turizme etkisi tabi kaçınılmaz. Ama buradaki sebep o değil. Düşüş önlenir. Hedef aldığımız turist profilini değiştirirsek önlenir. Yani kitle turizminden, tamamıyla iptal değil ama kitle turizmine harcadığımız enerji ve yatırımın büyük bir bölümünü hedeflediğimiz diğer profillere yönlendirirsek bundan kurtuluruz. (Şerif Yenen, TUREB Başkanı) Bu rakamları doğru bulmuyorum. Türkiye ye son 15 yıl içerisinde harcama kapasitesi düşük turist gelmiştir. Turistlerin harcaması giderek düşmüştür. Harcama kapasitesi düşük turist gelmesinin ana nedeni Türkiye nin turizme yaklaşımı ve tanıtımıdır. Bu all inclusive ile ilgili değil. Hiç o konuya girmeyeceğim. O önemli değil, önemli olan sizin tanıtımızdaki hatalardır. Türkiye böyle bir tanıtımda böylesine ucuz tatil cenneti yaklaşımı ile turizmden para kazanamaz ve şu anda kazanmamaktadır. Çıkış, Türkiye nin ucuz deniz, güneş, kum cenneti olmak yerine, benzersiz, fakir olmayan, olmazsa olmaz bir kültür turizmi ülkesi haline getirilmesi ile mümkündür. Konumlandırma ile ilgili. (Faruk Pekin, FEST Travel Başkanı) 706 dan 4 yıllık süreçte 608 e düşmesinin bana göre önemli nedenlerinden bir tanesi all inclusive olması, all inclusive dediğiniz zaman arttırma şansı bırakmıyor. Her şey dahil olduğu için harcamıyor. Ayrıca tura da gitmiyor, hiçbir şey yapmıyor. Bence bu politikanın acilen değiştirilmesi lazım. (Leyla Cingöz, Hilton Otelleri Bölge Satış Direktörü) Kişibaşı harcamadaki düşüşün nedeni için diğer bir açıklama ise, düşük kur-yüksek faiz politikasının bir sonucu olarak oluştuğu yönündedir. Hükümetlerin benimsediği kur-enflasyon dengesine yönelik eleştiriler bazı görüşmeler esnasında not edilmiştir. Bu uygulama sonucunda işletme karı azalmış, kaliteden ödün verilmeye ve doluluk oranını yakalayabilmek için fiyat kırmaya başlanmış olduğu belirtilmiştir. Sektör içinde kırıcı bir rekabet ortamı olduğu ve bir dayanışma / birlik olmadığı vurgulanmıştır. 20

TURAD TURİZM ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ TÜRKİYE TURİZM ARAŞTIRMASI KÜRESEL KRİZİN ETKİLERİ ESTİMA ARAŞTIRMA İstanbul, Mayıs 2009 TURAD 2009 TÜRKİYE TURİZM ARAŞTIRMASI KÜRESEL KRİZİN ETKİLERİ BASIN ÖZETİ BULGULAR

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, son yıllara kadar

Detaylı

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 22 inci kez gerçekleştirilen ATM Dubai 2015

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012

KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI. Erkunt Öner 2012 KRUVAZİYER TURİZMİ ve DESTİNASYONA KATKISI Erkunt Öner 2012 1 1. Kruvaziyer Endüstrisinin Gelişimi Global olarak kruvaziyer endüstrisi, son 5 yılda turizmin en fazla büyüme gösteren alanı olmuştur. Yapılan

Detaylı

TÜRSAB VAKANTIEBEURS 2016 TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU

TÜRSAB VAKANTIEBEURS 2016 TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU TÜRSAB VAKANTIEBEURS 2016 TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 12-17 Ocak tarihleri arasında Hollanda nın Utrecht kentinde gerçekleştirilen Vakantiebeurs

Detaylı

TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2013 Turizm Fuarı Sonuç Raporu

TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2013 Turizm Fuarı Sonuç Raporu TUROB Vakantiebeurs / Utrecht - HOLLANDA 2013 Turizm Fuarı Sonuç Raporu Fuar Tarihleri 08.01.2013 13.01.2013 2014 Yılı Fuar Tarihleri 07-12.01.2014 Fuarın Açık Olduğu saatler 08/09/10/12/13.01.2013 10:00-18:00

Detaylı

TÜRSAB - BAYRAM TATİLİ VE TURİZM SEZONU RAPORU TÜRKLER YÜZDE 20 İNDİRİMLE BAYRAM YAPACAK

TÜRSAB - BAYRAM TATİLİ VE TURİZM SEZONU RAPORU TÜRKLER YÜZDE 20 İNDİRİMLE BAYRAM YAPACAK TÜRSAB - BAYRAM TATİLİ VE TURİZM SEZONU RAPORU TÜRKLER YÜZDE 20 İNDİRİMLE BAYRAM YAPACAK Rusya daki ekonomik kriz nedeniyle zor bir sezon geçiren turizm sektörü asıl hareketi Ramazan Bayramı ve sonrasında

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012 de %4 artışla 1,035 milyar

Detaylı

POLONYA DA TÜRKİYE İMAJI YENİLENMELİ

POLONYA DA TÜRKİYE İMAJI YENİLENMELİ POLONYA DA TÜRKİYE İMAJI YENİLENMELİ Hazırlayan: TÜRSAB Ar-Ge Departmanı, Türkiye, Polonya da yakın tarihlere kadar bir tatil destinasyonu olarak tanınmıyordu. Türkiye bu anlamda ucuz ya da orta kalitede

Detaylı

TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK. Turizmde ilkeli ve planlı bir gelişme için Türkiye nin turizmini planlı ve sürdürülebilir biçimde çeşitlendirmesi şart.

TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK. Turizmde ilkeli ve planlı bir gelişme için Türkiye nin turizmini planlı ve sürdürülebilir biçimde çeşitlendirmesi şart. TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK Turizm gelişiminde son 20 yıldır büyük başarılara imza atmış Türkiye, son yıllarda sürdürülebilir turizm gelişiminde olumsuz bir trende girmiş bulunuyor. Turizmde ilkeli ve planlı

Detaylı

ATM Dubai Turizm Fuarı

ATM Dubai Turizm Fuarı ATM Dubai Turizm Fuarı Ortadoğu da gerçekleştirilen en önemli fuarlar arasında gösterilen ATM Turizm Fuarı Birleşik Arap Emirlikleri nin Dubai şehrinde 30 Nisan-3 Mayıs 2012 tarihleri arasında kapılarını

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1.DÜNYA TURİZM SEKTÖRÜ Turist Sayısı ve Bölgesel Gelişmeler En Çok Ziyaret Edilen Ülkeler Turizm Gelirleri...

İÇİNDEKİLER 1.DÜNYA TURİZM SEKTÖRÜ Turist Sayısı ve Bölgesel Gelişmeler En Çok Ziyaret Edilen Ülkeler Turizm Gelirleri... İÇİNDEKİLER 1.DÜNYA TURİZM SEKTÖRÜ... 2 1.1.Turist Sayısı ve Bölgesel Gelişmeler... 2 1.2.En Çok Ziyaret Edilen Ülkeler... 3 1.3.Turizm Gelirleri... 4 2.TÜRKİYE TURİZM SEKTÖRÜ... 6 2.Gelen Turist Sayısı

Detaylı

türkiye talep profili 2014

türkiye talep profili 2014 1 AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLERİ VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ türkiye talep profili 2014 ilk yarı Sonuçları (özet değerlendirme) 30 YIL 1984-2014 AKTOB ARAŞTIRMA /EROL KARABULUT GECELEMELER % 10, GELİR % 6 ARTTI

Detaylı

Dış Ticaret Verileri Bülteni

Dış Ticaret Verileri Bülteni (Milyar $) 216 Haziran - 216 TÜİK dış ticaret verilerine göre ihracat 216 yılı Haziran ayında, 215 yılının aynı ayına göre %8,1 artarak 12 milyar 916 milyon dolar, ithalat %7 artarak 19 milyar 475 milyon

Detaylı

ITTFA BELGRAD 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU

ITTFA BELGRAD 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU ITTFA BELGRAD 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU TÜRSAB ITTFA BELGRAD 2014 TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 27 Şubat 2 Mart tarihleri arasında Sırbistan ın Başkenti Belgrad

Detaylı

2010 YILI HAZIR GĠYĠM SEKTÖRÜNDE GELĠġMELER VE SEKTÖRÜN 2023 YILI HEDEFLERĠ

2010 YILI HAZIR GĠYĠM SEKTÖRÜNDE GELĠġMELER VE SEKTÖRÜN 2023 YILI HEDEFLERĠ 2010 YILI HAZIR GĠYĠM SEKTÖRÜNDE GELĠġMELER VE SEKTÖRÜN 2023 YILI HEDEFLERĠ Hande UZUNOĞLU Türkiye sanayisinin lokomotifi olarak lanse edilen hazır giyim sektörü üretim ve istihdama katkısıyla önemli bir

Detaylı

Turizm Ekim 2014. Özge YALÇIN - Mali Analiz. TSKB Araştırma

Turizm Ekim 2014. Özge YALÇIN - Mali Analiz. TSKB Araştırma Ekim 2014 Özge YALÇIN - Mali Analiz TSKB Araştırma Turizm sektörünün analizi amacıyla hazırlanmış olan bu rapor, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. nin uzman kadrosunca güvenilir ola rak kabul edilen

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

LED&FĐBEROPTĐK RFID&BARKOD Sistem, Teknoloji ve Uygulamaları Fuarı

LED&FĐBEROPTĐK RFID&BARKOD Sistem, Teknoloji ve Uygulamaları Fuarı LED&FĐBEROPTĐK RFID&BARKOD Sistem, Teknoloji ve Uygulamaları Fuarı Şehir/Ülke Fuar Alanı Đstanbul / TÜRKĐYE ĐDTM Đstanbul Fuar Merkezi Düzenlendiği Đlk Yıl 2007 Düzenlenme Sıklığı Yılda Bir Tarih 28-31

Detaylı

BIT MİLANO 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU

BIT MİLANO 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU BIT MİLANO 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ TÜRSAB BIT MİLANO 2014 TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 13-15 Şubat tarihleri arasında İtalya nın Milano kentinde

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

* 2012 yılında stabil kalan küresel ekonominin, 2013 yılında yüzde 3,1 lik bir büyümeye ulaşması bekleniyor.

* 2012 yılında stabil kalan küresel ekonominin, 2013 yılında yüzde 3,1 lik bir büyümeye ulaşması bekleniyor. Turizmcilere yol gösteren 'Global Trendler Raporu 2013' yayımlandı 6.11.2013-16:03:02 WTM'de açıklanan "Global Trends Report 2013"de, bir yandan küresel ekonominin durumuna ve küresel turizme dair bir

Detaylı

TUROB - Selanik Philoxenia 2013 Turizm Fuarı Sonuç Raporu

TUROB - Selanik Philoxenia 2013 Turizm Fuarı Sonuç Raporu TUROB - Selanik Philoxenia 2013 Turizm Fuarı Sonuç Raporu Fuar Tarihleri 21-24.11.2013 Fuarın Açık Olduğu saatler 11.00 20.00 Dağıtılan Malzemeler 1. Istanbul Guide 2. Istanbul CD 3. İstanbul Haritası

Detaylı

VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU

VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU VAKANTIEBEURS 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ TÜRSAB UTRECHT VAKANTIEBEURS 2014 FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 14-19 Ocak tarihleri arasında Hollanda nın Utrecht

Detaylı

TÜRKĠYE DÜNYANIN BOYA ÜRETĠM ÜSSÜ OLMA YOLUNDA

TÜRKĠYE DÜNYANIN BOYA ÜRETĠM ÜSSÜ OLMA YOLUNDA TÜRKĠYE DÜNYANIN BOYA ÜRETĠM ÜSSÜ OLMA YOLUNDA Nurel KILIÇ Türk boya sektörü; Avrupa nın altıncı büyük boya üreticisi konumundadır. Türkiye de 50 yılı aşkın bir geçmişi olan boya sektörümüz, AB entegrasyon

Detaylı

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün; turistin seyahati boyunca yararlandığı konaklama, yeme-içme, ulaştırma, eğlence ve diğer birçok

Detaylı

TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ

TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ 2023 VE MALATYA İLİ TURİZMİ Dr. ADNAN ASLAN 27 MART 2013 ANKARA KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI YATIRIM ve İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇERİK 1.Dünyada ve Türkiye de Turizm 2. Türkiye

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ Özgür ZEYDAN Öğr. Gör. Dr. Kasım 2014 Ankara Sunum Planı Önceki bildirimlerde Turizm bölümleri İklim Değişikliği

Detaylı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Ocak2015 N201501 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Petrol fiyatları, 2014 yılının

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU TEMMUZ 2016 ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ 1. ÖZET BİLGİLER Resmi Adı : Azerbaycan Cumhuriyeti Nüfus : 9,780,780 Dil :Resmi dil Azerice dir. Rusca ve Ermenice

Detaylı

Türkiye nin kriz sürecinde AB pazarındaki performansı. Betam Araştırma Notu 10/82

Türkiye nin kriz sürecinde AB pazarındaki performansı. Betam Araştırma Notu 10/82 AB PAZARINDA TÜRKİYE VE RAKİPLERİ Zümrüt İmamoğlu Son günlerde büyük tartışma yaratan TEPAV ın AB pazarındaki ihracat kayıpları adlı politika notunda Türkiye nin Avrupa Birliği deki (AB) pazar payının

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık EKONOMİK GELİŞMELER Aralık - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR ARALIK 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 AĞUSTOS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 AĞUSTOS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 AĞUSTOS AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Eylül 2016 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2016 AĞUSTOS İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME Yılın İlk 8 Ayında

Detaylı

FITUR 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU

FITUR 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU FITUR 2014 TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ TÜRSAB FITUR 2014 TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 22-26 Ocak tarihleri arasında İspanya nın başkenti Madrid de 34

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ekim 2016, Sayı: 40. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ekim 2016, Sayı: 40. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 40 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

DIŞ TİCARET AÇIĞI VE TURİZM

DIŞ TİCARET AÇIĞI VE TURİZM DIŞ TİCARET AÇIĞI VE TURİZM Nesrin Yardımcı SARIÇAY Dış ticaret açığı ve turizm kavramları günlük literatürde en fazla duyduğumuz kavramlardan ikisi. Uzun yıllardan bu yana dış ticarette iki yakamız bir

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

FIT 2014 LATİN AMERİKA TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU

FIT 2014 LATİN AMERİKA TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU FIT 2014 LATİN AMERİKA TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU TÜRSAB FIT 2014 LATİN AMERİKA TURİZM FUARI SONUÇ RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) 25-28 Ekim 2014 tarihleri arasında Arjantin in Başkenti

Detaylı

TÜRSAB UITT KİEV 2016 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU

TÜRSAB UITT KİEV 2016 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU TÜRSAB UITT KİEV 2016 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 30 Mart 1 Nisan tarihleri arasında Ukrayna nın başkenti Kiev de 22 inci kez gerçekleştirilen UITT

Detaylı

ARAŞTIRMA PETROL FIYATLARINDAKI

ARAŞTIRMA PETROL FIYATLARINDAKI PETROL FIYATLARINDAKI ARAŞTIRMA DÜŞÜŞÜN ÖTEKI PETROL FIYATLARINDAKI DÜŞÜŞÜN UZUN VADEDE ÖNE ÇIKAN OLUMSUZ ETKILERI, IHRACAT, ITHALAT VE TURIZM GELIRLERININ DÜŞMESI ILE DOĞRUDAN SERMAYE GIRIŞLERININ AZALMASI

Detaylı

2003 yılında tarımın milli gelirlerimizdeki payı yüzde 12,6 iken, 2006 yılında yüzde 11,2 ye indi.

2003 yılında tarımın milli gelirlerimizdeki payı yüzde 12,6 iken, 2006 yılında yüzde 11,2 ye indi. Tarım Sektörünün İhracattaki Yeri ve Önemi Şebnem BORAN Ülkemizde son yıllarda önceliğin sanayi sektörüne kayması sonucu ekonomimizde göreceli olarak tarım ürünlerinin ihracatımızdaki ağırlığı giderek

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

2023 E DOĞRU TÜRKİYE TURİZMİNDE YATIRIM HAMLESİ RAPORU

2023 E DOĞRU TÜRKİYE TURİZMİNDE YATIRIM HAMLESİ RAPORU 2023 E DOĞRU TÜRKİYE TURİZMİNDE YATIRIM HAMLESİ RAPORU Dr.Turgut Gür Yönetim Kurulu Başkanı ÖNSÖZ 25 yıl önce başlayan Turizm Yatırım Hamlesi sonucunda, Türkiye Dünyanın 7.Büyük Turizm Ülkesi olmuştur.

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

RAKAMLARLA DÜNYA, TÜRKİYE VE İZMİR KRUVAZİYER TURİZMİ

RAKAMLARLA DÜNYA, TÜRKİYE VE İZMİR KRUVAZİYER TURİZMİ DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş / İzmir Ticaret Odası Kruvaziyer Sorumlusu Uzman RAKAMLARLA DÜNYA, VE İZMİR KRUVAZİYER TURİZMİ Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, Büyüme

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 15 Ağustos 2016, Sayı: 32. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 15 Ağustos 2016, Sayı: 32. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 32 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 2014-2023 TR41 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU

BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 2014-2023 TR41 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU BURSA ESKİŞEHİR BİLECİK KALKINMA AJANSI 24-223 TR4 BÖLGE PLANI BURSA TURİZM ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU TOPLANTISI BİLGİ NOTU , bin Türkiye, milyon Turizm Sektörü Türkiye 223 Turizm Stratejisi nde illerimizin

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

IFTM TOP RESA TURİZM FUARI RAPORU

IFTM TOP RESA TURİZM FUARI RAPORU IFTM TOP RESA TURİZM FUARI RAPORU 20 23 EYLÜL 2016 PARİS / FRANSA Aykut TERZİOĞLU Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Fuarcılık Şefi IFTM TOP RESA TURİZM FUARI RAPORU IFTM Top Resa Turizm Fuarı, 20 23 Eylül

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI Övgü PINAR-Nurel KILIÇ Yapı fuarları; mal ve hizmet üreten kuruluşlar ile yine bu sektörde çalışan yöneticiler, mimarlar, mühendisler,

Detaylı

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ 2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türkiye de son 6 yılda kurulan uluslararası sermayeli şirketlerin* sayısı 2010 yılı Kasım ayı itibariyle 26 bin 40 e ulaşmıştır.

Detaylı

2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 yılına iyi başlayan ülkemiz halı ihracatı, yılın ilk yarısının sonunda bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 19,7 oranında artarak

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

KRİZLERİN TURİZM SEKTÖRÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

KRİZLERİN TURİZM SEKTÖRÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ KRİZLERİN TURİZM SEKTÖRÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Nesrin Suna SARIÇAY Müge ÜNAL Kriz kelimesi olumsuz bir durumu yansıttığından kullanılması çok da arzu edilmeyen bir kelime olarak algılanıyor. Çünkü bu kelime

Detaylı

Turkey Data Monitor. 1 Nisan Grafikte Büyüme Rakamları

Turkey Data Monitor. 1 Nisan Grafikte Büyüme Rakamları 10 Grafikte Büyüme Rakamları Türkiye ekonomisi yılın son çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %5,7, 2015 yılının tamamında ise %4 büyüdü. Şüphesiz %5,7 oldukça güçlü bir rakam, nitekim 2011 üçüncü

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 21 Kasım 2016, Sayı: 45. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 21 Kasım 2016, Sayı: 45. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 45 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU

20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU 20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU AR-GE BİRİMİ 20th INTERNATIONAL RUSSIAN TRAVEL MARKET SONUÇ RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 16-19 Eylül tarihleri arasında

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 18 Temmuz 2016, Sayı: 28. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 18 Temmuz 2016, Sayı: 28. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 28 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Şubat 216 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU 2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU HAZIRLAYAN 05.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Murat BİRDAL - İktisat Fakültesi İktisat Bölümü Yrd. Doç. Dr. Sema ULUTÜRK AKMAN - İstatistik Araştırma Merkezi Araş. Gör. Hakan BEKTAŞ

Detaylı

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Bilecik Turizm Sektörü Bilgi Notu

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Bilecik Turizm Sektörü Bilgi Notu TR41 Bursa Eskişehir Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları Turizm Sektörü Bilgi Notu Türkiye (bin) Turizm Sektörü Türkiye 2012 yılı turizm geliri 29.351 milyon $ (revize edilmiş), kişi başına ortalama harcama

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

Yunanistan Ekonomik Krizine Genel Bir Bakış

Yunanistan Ekonomik Krizine Genel Bir Bakış Yunanistan Ekonomik Krizine Genel Bir Bakış Dr. Aytekin Keleş Son yirmi yılda dünya hızla global bir ekonomik yapı haline dönüşmektedir. Her bir ülkenin ekonomisi ve ekonomik değişimleri birçok ülkeyi

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ

TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ OKTAY VARLIER'İN, TÜSİAD - KKTC İŞAD KIBRIS EKONOMİSİ VE YATIRIM OLANAKLARI SEMİNERİ'NDE YAPTIĞI, "SANAYİ VE HİZMETLER SEKTÖRÜNDE BEKLENTİLER

Detaylı

PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi

PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi 1. Masa başı araştırmasında. Masa başı araştırmasında şu soruların cevabını vermeliyiz;

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi

İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi Boğaziçi Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Bölümü Burçin Hatipoğlu Maria Dolores Alvarez Kıvanç İnelmen Dilek Ünalan Değerlendirme... İnsan Kaynağına Yatırım

Detaylı

Fon Bülteni Ocak Önce Sen

Fon Bülteni Ocak Önce Sen Fon Bülteni Ocak 217 Önce Sen Fon Bülteni Ocak 217 NN Hayat ve Emeklilik Fonları Sektör Karşılaştırmaları Yüksek Getiri! Son 1 Yıl - 31/12/215-31/12/216 % 3 25 2 15 1 5 9,2 8,28 17,74 11,43 9,94 11,43

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU / 9 Ay PAGEV

TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU / 9 Ay PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2016 / 9 Ay PAGEV YÖNETİCİ ÖZETİ Türkiye, plastik işleme makineleri ve aksam ve parçaları talebinin yıllar itibariyle değişmekle beraber yaklaşık

Detaylı

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Yrd.Doç.Dr. Gül GÜNEŞ Atılım Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü İşletme Fakültesi ggunes@atilim.edu.tr

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 14 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu 1

Detaylı

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 1. Dünya Seramik Sektörü 1.1 Seramik Kaplama Malzemeleri SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 2007 yılında 8,2 milyar m 2 olan dünya seramik kaplama malzemeleri üretimi, 2008 yılında bir önceki yıla oranla %3,5 artarak

Detaylı

TÜRK TURİZMİ. Necip Boz TOBB Turizm Meclisi Danışmanı

TÜRK TURİZMİ. Necip Boz TOBB Turizm Meclisi Danışmanı TÜRK TURİZMİ Necip Boz TOBB Turizm Meclisi Danışmanı 2 45.000.000,00 40.000.000,00 35.000.000,00 30.000.000,00 25.000.000,00 20.000.000,00 15.000.000,00 10.000.000,00 5.000.000,00 Turizm Gelirleri ve Turist

Detaylı

Mayıs Ayı Tekstil Gündemi

Mayıs Ayı Tekstil Gündemi Mayıs Ayı Tekstil Gündemi 03.06.2016 Mayıs Ayı Tekstil Gündemi «Çin, Mısır da tekstil bölgesi kuruyor» «Bangladeş konfeksiyon sektörü, verimlilikteki düşüşten endişe ediyor» «Pakistan pamuk endüstrisi,

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ar-Ge Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Ekim 2016 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2016 EYLÜL İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME Yılın İlk 9 Ayında %2,6

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

GEMLİK TİCARET ve SANAYİ ODASI

GEMLİK TİCARET ve SANAYİ ODASI GEMLİK TİCARET ve SANAYİ ODASI EKONOMİK SOSYAL DURUM ARAŞTIRMASI Gemlik Ticaret ve Sanayi Odası na bağlı üyelerin Türkiye ve Gemlik Ekonomisi ve Sosyal durumu hakkındaki yorumlarının istatistiki yöntemler

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Kasım 2016, Sayı: 44. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Kasım 2016, Sayı: 44. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 44 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı