ILAHIYAT FJU{lJLTESI DERGiSi.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ILAHIYAT FJU{lJLTESI DERGiSi."

Transkript

1 CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ o A e e ILAHIYAT FJU{lJLTESI DERGiSi. Hakemli Dergi 3. Sayı,, \<.We Diyanet 11. -<_u'. <ifrt: ıt- Kütüphanesi ~ <;... ~""' Araşrırmaları 111 ' v.e'~- SİVAS -1999

2 DİL ÖGRENİMİNDE DiLBİLİMSEL ESASLAR * Prof Dr. Salalı Abdulmecld el-arabi * * Çev. Arş. Gör. Gökhan Sebati IŞ KIN * * * Yabancı dil öğretim felsefesi dil' okulları içerisinde geiıel olarak iki dilbilim okulunda kenclisiiıi göstermiştir Bunlar,!-Amerikan Yapısal Dilbilim Okulu 2-Üretici Dönüşümsel Dilbilim Okulu Özellikle bu iki okulun seçilmesinin sebebi, Amerikan Yapısal Okulunun kurucularının dil çalışmalarını sistemli,.ktlramsal ve açık bir şekilele ortaya koymalarıdır ve 1957 yılları arasında Leonarcl Bloomfield tarafından geliştirilen bu okul dilbilim sahasında söz sahibi olmuştur. Yabancı dillerin öğretimi için yöntem geliştirilmesinde, bunun için bilinisel materyalierin hazıdanmasında, dil incelemelerinde ve dil kurallarının dil öğretimindeki uygulamaları üzerin.e yapılan etkinliklerin tümünde, etkili olmuşlardır. Günümüzde bu ekolün bulgtıları özellikle eğitim ve öğretim alanındaki ders kitaplarının hazırlanınasında kendisini göstermektedir. Üretici Dönüşümsel Dilbilim Okulu ise 1957 yılında Noam Chomsky' nin Lingııistic Structııres adlı kitabını yazmasıyla ortaya çıkmıştır. Her ne kadar bu ekolün görüşlerinin sınıfta ve ders kitaplarında pratiğe yansıtılamama gibi açık bir kusuru olmasına rağmen, dillerin incelenmesinde ort<ıya konulan görüşlerin en yenisi ve en güçh.isü olmuştur. YAPISAL OKULU AMERİKAN ' Ferdinand de Saussure bu okulun ilk kurucusu sayılmaktadır. Ferdinand de Saussure dilin ne olduğunu açıklayarak, dilin zihinde.oluşari işlevleri ve haricen algılanabilen yönlerini (gösterge), yani bir taraftan konuşulcluğuncla ortaya çıkan sesleri ve yazıya clökülebilen harfleri diğer yandan da bu işaretierin ifade ettiği * Bu çeviri Prof. Salalı Abdulıııecid ei-arabi'ııiıı Taalumu'/-Luğati'l-l:fayye ve T!f'limulw beyne'n-nazariyycti ı e't-tatbik (Teoride ve Pra((kte Ya,wywı Dillerin Oğre11imi ve Oğretimi) adlı eserinin sayfalarında yer alaiı Dil Oğn!niıııiııde Dilbilimsel Esaslar Böliimiiııiiıı Tiirkçeyc aktarıınıdır. Bu al\lııda yapıl11ıı çrilışm\lları Arapça olarak derleyen Salalı Abdulınecid ei-arabi konuyla ilgili örnekleri Arapça vermiştir. Btiıılarııı biiyük bir kısmı çevrilmeyip olduğu gibi verilmiştir..... ** Kalıire Amerikan U niversitesi, Eğitim Araçlan Merkezi Miidiirii ve Yabancı Diller Oğretiıni Böliiınü Öğretim Üyesi. *** C.Ü. lhıhiyat Fnkiiltesi Arap Dili ve Belağatı Bilimdalı Araştırma Görevlisi.

3 ,1 Gökhaiı s.. Işkın... ~nlaıiıa boyiltiına '~tldleriıii. birbirinden ayıtt etmiştir. 'Kcinuşiının veya dinieyenin :bu i:şared~rderıahlam çıkarmadığı :müddçtçe bu işaret1erin hiç bir değer ifade. ~tmediğini b.~liitmiştir > : :pe Sahssiıra'aan s()n~c_ı Ôiı'uri fikirlerinin bir üzantısı-sayılaıi, Prag Dilbi liııı.. 'Oku hi 'ki.ınılrnuşttl'r.fakat bu okulun taraftarları öncelikli olarak dilin ses siste~ni.üzerinde durmi.ışlardir. Bu 'okulun' eıl öııeıiı.li sinıalarındnn olan Moskova Üniver~itesi hocalarlndan.n. S, Trubetikoy; gösterge.ileaıılıiıııı birbirinden ayırt etiiıe'tikrini destekleyerek sesiei inrolleri ve iki faı:klı sesin ayrıınından hareketle insanın bt1 rolleri aıılaıı:ıası konuiainda y'oğurıliışınıştır. Sesleri ayırt etme yetene.ği, bir dili öğrenen 'kişiye.o dilin ses sistemi içindeki sesleri algılania,... onları, sıiutlanc;ıınna ve taıuma imkanı sağlamaktadır. Günümüze kadar yapısal cı dilbilimcilerin temel prensiplerinin yerleşmesinde şüphesiz ki, en biiyük etkiyi yapan dilbilimci Leonard Blooıııtleld'dir. Bloomfield,. dilbilimin felsefe gibi teorik kuram ve hissi görüş alanından uzaklaştırıp tabii bilimler siıhüsında uygülariınakta olari bilimsel yöntemlerin bir benzerine dayanan :~ağ! mn' arçı~tıı:ına sahasina yaklaştırılması gerektiğini savunriıuştur. Bloomfield dilsel içedk ve şekli pirbirinden ayırımıkonusunda de Saussura'a tabi olmuş, dilin şahsi. bir takım ~tken)erlrı tesirinde.kalan bireysel bir, işlem olmadığını bunun öte~iııdt;.9 djli k:onuşnı insanlarm üzerinde ittifak.ettikleri ortıtk temelleri içeren ~ir sisteriı. dlduğuhu vurgulayarak, dilsisteminin gramei yapılarının, karşılaştırma yqnteıtiiyle ı;leğişik şekilierde incelenebileceğini ve dilsel farklılıkların temeline indirgenebileh.kurallara ulaşılabileceğini savunmuşturc Yine dışaridan hissedilerek algılıyıılabilen, gqstergeler 'aı;~~~nda kiırşılaşt~rma yapmak. yöntemiyle. dilsel. ifadeleri n n\'l: anlama geldlğiniii;.anlaşılabileceğini 'ortaya koymuştur. Yani de s:aussı.ira'a göre içeriğin incelenmı;:sive an!~şılrriası, yalnızca dildeki karınaşık yapilar.ın inc~leııip farklıilkların ortayiı.]<onrnasiyla miiınkündür. O halde dilin şekli,yapısı,,içeriği anlamaya giden yoldur. Dilin algılanabilen yapısı bilimsel. araştıı:ına metoilan na uygmı bir' şekilde dili aj)aliz edebilmemiz için önem göste.rınemiz gereken ahım qluşturmaktadır....etmelnek:tedir. Oriıek olaiak.blooıiıfield xe arkadaşları: "isim bir kişiye bir yere ve, Jıerhaiıgi bir. şeye 'delalet. _eden şeydir'' tanıminı ele alarak, bu tanımındilde : Isiıllahdığıınız şekliyle 'ismin- gra:rner.""uygulamas\na işar.el etmekten uzak olduğunu; diğer tanıftah da kişinin, yerin. ve herhangi bir şeyin he,olduği.ınu or taya koymakiçin bilimsel kri.terleri bu isimleı: üzerinde uygulamaı;ıın zor olduğu : göı:üşiinü süvurı'maktadırlar:. Fakat. Anip.ı,;ada isrrii gramatik olarak; "Müzek:ker ç(ığullar, m.iiennes çoğullar ve {orık çoğullar gibi çeşitli şekillerde çoğul.yapılabilenve son harfinin ya merfu ya man su b ya da mecru~ olan kelimedir" diye.tanmıla~şak objektif.ilmi kriterleri.uygulartıanıız'miiınkün olur. Herhangi bir. dils~j materyı.ili araştırili ak için bu gramatik özellikleri bir araya: toplayarak 'isim olariık geçen ve üzerinde hiç kimseilin karşı çıkamayacağı bütün kelimelerin tam Jjir listesinh;ıkqrlnamız ni ümkün olacaktır. '1 ',. '.. '.. Bu okuli.mdilbiliıiıcileri dilin şekli yapısına o kadar önem verıyıişlerdir ki bir. dili inceiel11eriin öncelikle b dilin ses sisteminin incelenınesiyle müınküıi ölaca:ğııiı söylemişlerdir. Bunlar sesli v~ sessiz h~rtferi ifade eden sesler ile,!mııiüriıi d!şında kalan vurgu ton. 'vb.leridir.. Bu inceleıiıeyitaıı:ıainladıktan sonra.ihıştıı:niacıjijiıi keliınelerlne yönelir yaıii keiimelei:in asiımı ya:z;ılış biçimlerine. ' '', ' ' '. ' ' ' '......Bu yapı~a!_ci gorüş, sade~e anfa}na yas.ia;;dirılah gramer tanımları~ı kab~l

4 Dil Öğreniminde Dilbilimsel. Esiıslar 537 ve ınüennes ve ı;üiiekker'çoğulların sonlanni nasıl olacagı gibi. Dalıasonrada gramer kurallarının iııu::ieıııe~ine geçer. Bu okulun tar~til:!:ırı anlaını ı,:alışnıa kuiıusu olarak alınazlar, ancak dilsel yapıların doğruluğuııd.tıi <:rtı in olmak için kulianırlar. Örnele ularak Arapt;ada "kem" ve "le m" ~i hı.ı: :tl;ırında ki fark yalnızca bir sesıeiı veya bir luırrteıı olu~aı; kelimeleri k::ır~ılı~tını;.ı<'ll ku!laııınışlardır.-bunıda her ikisinin de anlamının bir olup olmadığı snru~uthi yılncltmi~lcrdir. ~ayet cevap olumsuz ise bu "kef" '-'<'. "lam" harflerinin seslerinin başlıba~ına farklı birer dil sesi olduğunu giisteıir \ı. şayet cevap olumlu ise bunun anlaını da her iki sesinde gei çekıe bir.sc:oitı aiı kolu_nu oluşturduğudur. Yapısaıcı Dilbilim ve Dillerin incelenmesi Fonolajik İııcelcnıc ı Morfolojik İnceleı'nc ı Gramatİk Anlam- Grameı- Kurallarının incelenmesi- Gerçek An!am Y APlSALCILARlN TEMEL ESASLARI Yapısal dilbilimciler şu temel esiıshir üzerilıde birleşınektedirler. 1-Dil öği enimi;alışkan).ıkların, alıştırına ve yarclınılarla kazanılmasıclır. Yani dil, çocuğun içinde bulunduğu ortanıdan kazandı.ğı taklit ve çevresindeki büy.üklerinden aldığı yarcl.ınılarla öğrendi ği bir beceri dir. 2- Konuşulan söz, bütün dillerin aslını oluşturur. Bu'nun delili ise. bütün dünya dillerinin önce konuşma ile başlaması daha soııriı y<1zıın aşanıasına geçmesidir. Günümüzele de bir çok dil henüz söz aşaıııasıııdadır. Konuşulan dil yazılan dilelen daha mükenımeldlr. Çünkü konuşurken ses tonu ve 'iurgu vardır. Diğer taraftan bu ekolün dilbilimci leriçocuğun ilk olanık kolıuşmayı ögı;enı1ıesini del_il göstererek göı'üşlerini pekiştirmekteclirler. 3-Her dilin, eliğer dillerden ayrıldığı kendine özgü bir sistemi vardır. Bir dili, başka bir dilin sistemine göre incelemek uygun değildir. Bir dili başka.bir dilin sistemine göre incelemek şekli, eski dilcilerin bi'i kısmının Latin elilinin kurallarını kullanarak eliğer dilleri özellikle İngilizceyi incelemelerinden kaynaklanmıştır. Bu tutum yanlıştır. Yapısalcılar, yabancı dil öğreııimi.alanında, öğrencinin öğrencliği bir dili incelenıesine, ana dili ile karşılaşt.ırıp iki dil arasındaki farklılıkları ortaya koymasına ve ögretmenin ele bu farklılıklara özen göstererek, öğrenciyi anadilinde benzeri olmayan bu farklılıklar üzerinde çalıştırınasına önein vermişlerdir. Örnek olarak Araplara, [ngilizce öğreten birisi, öğrencilere önemle şumi hatırlatır: İngilizce'deki bütün cüınlelerin mutlaka bir yükleıni vardır. Mübteda ve Haber'.den oluşan nıutlal( tıir isim cümlesi yoktur. Yine öğretmen Arapçacia benzer sesli bir harf olmadığı için ingilizcedeki "P" harfinin okunuşuna özen gösterir.

5 s3s ' ' ' Gökhan S. Işkın :.) ;. 1' 1 1'... 4-l::l~r dil, Ô dili kc:ınuşanm herhangi bir fikrini lt'adeetmesi için yeterli bir.si.stemi haizdir..!.t;ın iyi dil', 'en güzel dil' veya diğer dillere lıispeten 'en beliğ ifade' sözlerinin bir.anlamı yoktur. Dilietin bazılarını medeı:ıl, Kızılderili; Avustralya yerlileri ile Afrikalılarıiı dilleri gibi ba~ılarını da ilkel olarak değerlençliren görüşleri reddetrriektedirler. Yapısakılar bu dilledn.hiçbirinin, zihinlerde oluşan.bir fikı'i ifade etn1ede acziyetinin ölmadığını, her bit dilinen az bir diğeri kadar 'gramer kwalına sahip olduğunu ortaya koyınuşlritdır. _. s-:h:icret etine, sömürge altında- kalın~ ve ticari alışverişte bulunma gibi. nemnlerden dolayı yaşayan dill~r.zaman aşıının~ uğrayarak değişir ve gelişi'ın gosterii. Hiyerciglif ve Latince gibi kı::ıllanılmayan eski diller hariç hiç bir dil asli şeklinde kalmamıştır. Bu sebeple hiç bir dilin kesin ve sürekli uygulanabilir bir grameri yoktur. 6-Dilin korunmasındaki ilk ve son kaynak dili konuşanların kendisidir. Dil akadeınileri, dil okulları irisanlarabir kısı111 ifadelerin kuhanılmasını bir kısmının da kullanılmamasını içeren bir takım kurallaı;koyamaz. Yaygın hata ibaresininhiç bir önemi yoktur. Eğer bir şey yayglnsa hata değildir. Çünkü yaygın olması insanlar tarafından çok kullanıldığını g0sterir. Dilde yegane söz saliibi olanlar ise yine onlardır. ilmi. heyetler dil kullanıını gerçeği hilafına kurallar koyaınazlar. Dileileri h rolü siıdece dilin tanınııniyaj:ıınak ve özelliklerini açıklayarak bunları belirli başlıklar altında toplaınaktır.. ' 7-Fikir alışverişi,. anlaşma ve insanlar arasında iletişim kurma dilin varlığinın ve kullanımının. ana sebebidir: Gerçek anlamı kavrayabilıne'k ve konuşan veya dinieyenin zihninden geçenfikirlere uiaşabilınek için dilin yapısını. :oluşturan öğelerin görevlerini açıklamamız; sesler, kelimeler ve kurallarda_n oluşan dilin.~zeysel yapısim incelememiz gerekir. Neticede özne, yükleın, sıfatvb. gibi gramer ifadelerini inceleyerek bunlar vasıtasıyla, göstergelei-in işaret ett!kleri gerçek yaşantıdaki anlamlarına ulaşırız. Neticede bu göstergeleı-le anlamları a rasındaki irtibatı sağlayan şeyin dili konuşan insanları ri rasgele karar verdikleri.anlayışlar olduğu ortaya çıkar. Örnek olarak "öğretmen" kelimesini ele alalım: Bu. kelimeyi oluşturari harf ve hece öğelerinde kelimenin ifade ettiği anlama işaret. eden herhangi bir ses veya ifade buli.ınmainaktadır. Fakat bu kelimeyi telaffuz edenle~. aralarindaki anlaşmalarına göre hiç bir mantık kuralına uymadan akıllarının estiği gibi "öğretmen" göstergesine bir şeyin eğitim ve öğretimi için uğraşan kişi, anlainındabelirli bkifade kazanclırmışlardır. S-Biyoloji Vt? tabiat bilimler) alanındiıgeçerli olan ilmi araştırma yöntemleri, dil incelem~lerinde de. kullanıilr. Bitkilerle uğraşan bilim adamı, bitkilerin özellikl(':ri'ni Jnceleyerek, bunları gruplandırır. Böylece belirli özelliklerde birleşen bitki türlerine ulaşır ve bpnları bir tarafa kaydeder. Diğer taraftan bu bitkilerin gelişimietini ve üzerlerindeki ortam farklılıklarının etkilerini de gözlemler. Neticedeaynı yöntemle araştirma yapan herhangi bir araştırmacının aynı neticelere ulaşacağinı göster~n ve onlara yardımcı olacak genel kanunları örtaya koyar. Konuşanların.ve yazanların kullandıkları dilin yüzeysel özellikleri ve dil rtıaddesinin ddajet ettiği özelliklerin açıklainasıyla alanının sınırını çizen di.lbil,irr:ici, bu yüzeysel görüntülerin ortak özellikleriili inceler ve bunların.sıralaınasinı yapar. Herhangi. bir dilbilim araştırmacısının uyguladığında aynı.. :neticelere uliışabiı~ı.::eği genel kural ve özelükler ortaya çıkarır. Sonuç olarak dil 'kuı'alları kuilanılaıi dilden çıkartılmış dile zorunlu: olarak konulmaınıştır..

6 Dil Öğreniminde Dilbilimsel Esaslar. 539 YAPISAL CI GÖRÜŞ VE YAŞAYAN D İLLERİN ÖGRENİMİ Bu ekol, dillerin öğretim'inde son otuz yıldan itibaren bütün ülkelerde etkin bir şekilde.ortaya çıkmıştır. Eğitimciler yapısalcıltğın kurallarını 9ers öğretim metotlarında, bu metotların uygulanmasında, okul kitaplarının hazırlanmasında,. ders konularının seçiminde ve'-öğretınenlerin eğitiminde pratiğe dökınüşlerdir. Günümüzde bu okulun etkileri ulusal ve yabancı dillerin öğrenim pi ograınlarında.açık bir şekilde görülınektedir. Bunun ötesinele bu etkiler yaşayan. dillerin öğrenimini de aşarak Latince ve Yunanca gibi eski elillerin öğreniminde de etkili olmuştur. Yapısalcıların temel esaslarından yola çıkılarak yaşayan elillerin öğretim felsefeleri şu şekilde tespit edilmiştir: 1-Dil öğrenmek alışkanlıkların kazanılınası ise, tekrarın alıştırmanın, taklit ve ezberlemenin önemini pekiştirınek gerekir. Öğretmen bu aşamada birinci derecede pozitif konuında olmalıdır.. 2-Sözün dilin en önemli tarafını oluşturması, öğretmenin öğrencileri önce dinlemeye, anlamaya ve konuşmaya alıştırması daha sonra da okuma ve yazma becerilerini geliştirmesi gerekir. 3-Öğretınenin öğrencinin öğrenmekte olduğu dil ile anadili arasındaki farklılıklara önem göstermesi gerekir. Eğitim faaliyetlerinele bu farklılıklara (incelik vererek ders Öğretim yöntemlerinde de. göz önünde bulundui ınası gerekir. 4-Tercüme öğretimi veren öğretmen talebelerine, yaba_ncı elilde ifade edilen fiklrlerin aynısının anadile, anadildelcilerin de yabancı bir dile aynı şeldlde aktarılınasın 11 ifncle ve etki gücü gözetilineksizin inümkün olduğunu açıklar. 5-Öğretıntn Jilin kurallarının son şeklini alınadığını veya sürekli ve mutlak bir şekilde sabit olmadığını, bilakis değişkenlik arz ettiğini ve gelişim gösterdiğini öğrencilere açıklar. Buna örnek olarak da şu verilebilir. Şekspir'in uymuş olduğu gramer kuralları, şu anda, yaygın olan gramer kurallarından farklıydı. Bu yazarın. gramer hatası işlediği anlamına gelmez. Bilakis o dönemeleki dil kullanımında.yaygın olan yönteme bağlı kalmış olcluği.ınugösterir. 6-Dil kuralları; o dili konuşanların kullanmış oldukları dilin tam olarak nitelemesiclir. Akademisyenlerin koymuş oldtıkları kurallara bağlı olmamız gerekmez. Yaygınlık ve kullan1ın dil biçimlerini nitelemedeki temel prensiplerdir. 7-Öğretmen, elilin doğru konuşulınası, doğru kelimelerden oluşturulması düzgün ibarelerin kullanılması gibi algılanılabilen biçimlere önem verir. Öğrenciye genel o)arak dil terkiplerinin oluşturmuş olduğu kuralları verir. Mantıki sebepleri içeren sorulara cevap vermez. Çünkü dil işlemleri genel olarak ınantık kurallarına bağlı değildir. Öğretmen "Nasıl?" ile başlayan her soruya cevap verir. Konuşan kimsenin fikirlerini ifade ederken kullandığı dil terkipleri ile bunların görevlerini açıklar. 8-Öğretınen, öğrenciye dersi açıklarken bir dilbilimcinin alan araştırınasında bilinmeyen bir dilin dilbilgisel özelliklerini tespit ettiği yöntemin aynısına uyar. Dilbilimci bu anlştırınasında, araştırma koriusu olan dili kullanan kimseye önceden seçmiş olduğu bir takım sorular sorar. Verilen cevapliırda ise cjilbilimci belirli noktalarda yoğunlaşır. MesaJa, Fail ve Mef'ul durumunda zamirierin kullanılınası gibi. Araştırmacı konuşan kişinin cevaplarını alır inceler ve tanzim

7 :, ; ',,, ',,... GÖkhan S. Işkın e'der: :S'u dildeki. zamirleiiiı kullani!ış biçimler:ini ifade. eden.kurahı. ulaşır. Daha. ~on~abti,k:~tqlı kon.tişü:i.a~ıdarı aımiş ~lduğ:~ diğer ö~ nekl~dn Üzerinde uygulayarak:. kuı:alın',doğruluğundarı emin' Olur; Yaşay:ah dilleri öğreten kişinin de belirli bir dil kpnusunda Ö~renciİer~ :soriılai:iyöi~eltmesi gerekir. Öğrencilere konununtemel. kuraliarımi.ı,ıjaşabilmeleı'i için yal'dınicl olmaya çalışır. Ku hdlari kavradl.klarından.. ı;ııni,n olmakiçiıı çleonlara biriakı'ıri.sorular:yöneltir. V~ı:ıııiş oldukları cevaplardan 1 korıuyu rı e kadar kavrayabildikl~ri ortayıı Çıkacaktır. \" - ',,..,, '. '. ". '' ' '. ' Ellilj:. yılllipn sonl~r.ır'clan.. it~bare,n' davranışı,: ı gi.lrüşier. He Am~rikan. Yapıs<iltılığr, diibilihii v~.qğretiıri psikol()jisi ile uğr~şan i Ilm.çevı:eleri tanıfınd~n. sütekf ve yoğ'uiı. bir hücl!ma maruz kalmıştır. J3ı.ı~lıııla beraber, hala yaşayan.. dillerin öğretim.i'yle:.ügili. kitapların hemen.hemen tümünde, yapısalcıların ' ; sp~ıınduğü es~şiar ü)'gulaiımiıktqdır. Şiı an9a uygulanaiı Öğt etiıtı rııetothın her ne kadar.yapısa,lcılaı:ın göruşl(:!rine tab~.olsalar da, tt~lim ve terbiyedeki hedeflerinin büyük'bir kısırtın ı geı çekleş'tireınemeleri diğer görüş sahiplerinin yapısakıl ara 'karşı meydan o~umaladna cesaret v~rn1işfir: Bu i:! anda yapısıılcıların J~apataıriadiklari boşlı'ıklari doldi.ırmu:ya çalışan Üreti'mci Dönüşümsel Akımı'nm. geqel pı:ensiplerihi açıkl~ya,cağız, ' ' ' ' ' '. ' ' ' ' ' -:,. ': ı' '! üne~i.~ci. bönüşüms)!:i 're o ili.... :Öiepmci teörlnin esaslan,noam Chc>mslty' nin yılında ~Linguistic.Structures" iı<;llı kitabıiu yayinlaması ve buna bir takım insanların destek verınesiyle çıkn1iştir. Şender. geçtikçe tarafta,rla'rının sayısı. çoğalriıış ve günümüzde dilleri incelemede. könuş~ıiın' görüşünü düşünııieye başlamasından onu. söz! ii' ve nı :y'azıl i olarak ifa~e etmesine kadar iamııml~ııiaiı işleinin açıklanmasında. ' en'ö'ne.rnli teor,ilerden.bii'isi olmuştuı',' : ÖreÜmciiere göi ~ bir'dj)i k~nuşan kimselerin :tümünün o dilin ses si~temini,. kt:;lhne, yaplsı.nı. ve cüntle yapısım mutlaka biiıı~esi gerekir. Aksi.halde. c:luy'ınad~ğın.ı yeya bihnediğini ifade edemez; ve bun.iaria ilgili cümleler.kuramaz. Bi(diJijyi biieıiherl(es o dilde daha öiice duyınadığı veya kullanmadığı herhangi.. bir cümleyi ~eyrı ibareyi ı:alıat bir.şekiide anlar: Anlanm ve bulma işlen1i özü -teşkil (;'!der. Hiç bir cjeğişikliğe uğrumayan 'karşılamak', 'iltifatta bulunmak'.ve 'vt;ıda ~tmek; iç,iiı ki.ıuaiıılan lafı~larla, duyulan bir sözü aktarırken :kullanılan Jiifızi~~r qu gen~iieınenin dışında kalır. Çünkü burada ifadeler olduğı.ı gibi riktarıhr 've algılanır..yeni bii; takı'm ania.mlaı: ekleiım.ez ve.değişiklik;ler yapılmaz. Yeni cüıri)e,ler.iiı üreti,lmesi, duynuı~1ğım~z v~ya önceden okumadığımız ifadeleri anlaya,bilı.iiei1tize imkan sağlaya,n ş~y ise dil yeteneğimizdjr. ~u. matematik... öğretınehinin daha ()nc~.dejı toplamasi nı vı;:yı~ çıkarınasını yapma<;liğı i.ki işlemi. ÇÖzümlemesi~ e beiızı;:r.. B,ü. Çözüinlen').en\iı. kaynağı matematik kurallarını bilme, bu kuriılları sayı.siz örnekler iizerinde uygtilama güctidür. Böylece daha önceden ı..... l<ıırşıhışı11adığı Jierfımlgi bir işlemi bu yetenek.ve gilç sayes.inde çözüriılemektedir.. -Burada dikkat edilecek husus, öğretmenin ıriateı1ıatiksel yeteneği önmden. çözümlediği'probleıt)l,eı:in ayııısınıçözümleınesi yoluyla elde ettiği tecfü~esi değil -~ dal~a ö11ce karşılaşriıadığı.fakat.~ynr kuranara tabi. olan işlemleri. çözüml.eıne Yf#neğidlr..Bil. öğtenen. bii kimsenin dilsel yeteneği, duyduğu. şeyleri tekrailarnaclaki. 6,ıı:(~za gücij.de~il,.öğrendiği kunll,ı ~ayısı~ dil araştırmalarında.. aıilm,na ve.yeni,.~eyler iiı'etme. şeklinde ).I ygulama gücüdüı'..'...,.ı'.'. ı ' ı ''., -' ' ' ' '., ;... \' ',.' ',.

8 Dil Öğrenim.iiıde. Dilbilimsel \~s~slpr.5.41 Bu görüşe göre ortaya 'yeni bir takı:m şeylerin konması, dil yeteneği için gerçek bir ölçüdür. Belki de araştırmacılarm 'bu yeteneğin önemini idrak edememelerinin sebebi, günlük yaşantıda sürekli kulliınılması, dikkat edilmemesi araştırma ve çalışma konusu yapilmari:ıas.ıridan kaynaklanıiıak~a?ır.. Bu görüşü dilin yalnızca, algılanabilen mekanik bir işlev qldı.iğun'u savunanlar reddetmektedir. Onlara göte konuşan ve dinleyen kimse; önceden hafızasına yerleştirilmiş olan bilgileri aktaran elektronik hesap makinesi konumundadır.. Dönüşümcüler konuşanla dinleyen aı:ıisında jjetişim esna.sında oluşan aşamaları şöyle açıklamaktadırlar.!-konuşan kişi, hiçbir dilbilgisel etkileşim olmadan dinleyiciye ulaştırmak istediği konuyla ilgili bir mesajı zihninde seçer. Mesajın içeriği ve seçimi bı.i dilbilimsel nazariyenin dışındakalan psikolojik, duygusal ve çevresel etkilerle bağlantılıdır. Örriek Ölarak konuşanın dinleyiciye 'y~rınki derse gelmeyeceğini~ habervermek istediğini var sayalım. 2~Konuşan kişi, bu. fikri dinleyiciye aletarabilmesi için birtakım dilsel işaretlere. çevirir; Bu çevirim, dili iyi bilmesi ve bu kı;ınuda yeterli olması ile oluşan dilsel ifade dil kurallarına uygunluk arz eder. Yukarıdaki ifadeyi oluştururken tamlama ve olumsuzluk eki gibi gramer kurallarını göz. öntinde bulundurur. Bu manayı ifade,edecek dil seslerini seçer; 3-Konuşanın ifade etmek istediğini söze dökmesi için aklından söz azalarına emir çikar ve şöyle der: "Yarın derse gitmeyeceğini"; 4-Dinleyicinin işitme duyusu kullanılan ve genel dil sistemine uygun olan düzenli ses şeklindeki işaretleri algilar; S-Algılanan bu işaretler dinleyici tarafından çözü.mlenmeye başlar. Bu da dinieyenin dil gücü nispetinde olur.' Akli gücü ve yeterliliğiyle dil lşaretlerinin(göstergelerin) dilsel VÇ! gramer anlamlarıarasında bir uygunluk söz konusudur; 6-Dinleyici, konuşanın dil işaretlerini oluşturmadaki kullandığı kuralların aynısını bu işaretleri çözümlemede kullanır. Böylece konuşanın ifaı:ie etıiıek istediği anlam ve içeriğin aynısına ulaşır ve anlama gerçekleşir. Bu iletişimi şematik olarak şu şekilı:le gösterebiliriz.

9 542 Göldıan S. Işkın Mes(\jın. Seçimi Dil işaretlerine Dö~ü~ünıü İçerigvin Anlaşılınası -"4"'iill işaretierin Çözümü DiNLEYEN Mesajın Algılanması,. Şekilde'de görüldüğü gibi konuşan ile dinleyen arasında geçen bu aşamalarda mesajın' oluşumunda, konuşan ve dirileyen aynı' gramer ve ses kurallarını kullanır; jşaretlerin çözümüyle de iletişim işlemi tamanıj.anır. Dinleyici konuşanın. anliıtıiıak istediği mesajı aynen algılar. Burada şunu belirtmek gerekir. Bu işlem başarı etkenleri oluşmuş örnek bir duruı:ıdur. Biınunla dinleyici hata yapmadan konuşanın hedetlediği anlama ulaşır. Bu başarıyı sağlayan etkenler her ikisinin de dilin kurallarını ve sistemini bilmeleri yani dilde yeterli o!nıaları, dili kullanma, 'kabiliyetleri, düzgün ifade tarzları, vurgulanmasi gereken yerlerin vurgulanması ve dinleyicinin sağlıklı bir şekilde yoruıiı,iamasıdır. Diğertaraftan iletişimiri başarılı olabilmesi için, konuşan ile dinleyen kişiler arasında gerekli iyi nıünasebetlerin,. karşılıklı güvenin, birbirine benzeyen tecrübeleri ile birbirine yakın kültür... di.izeyleriniiı olması gerekir. DİL. YETENEGİ (LINGUISTIC COMPETENCE)* Her ne.kadar bu son sayılanlar Üretinıci Dönüşümsel Okuıa bağlı dilbi.limcilertnrafindan dil nazariyelerinden sayılınıyorlarsa da düzgün iletişim kurm~da büyük etkileri vardır. O halde konuşan la dinieyenin başarılı biı; iletişim kurınalarına yardımcı olan kıii aliar nelerdir?. Üretici Dönüşümci.iler insaiıların konuştukları herhangi bir dilin üç yönünün bulunduğunu vurg~ılarlar. Gramer, ses ve anlam: Bir dili incelerken.i ncelemenin başarılı, tam ve kapsanılı olabilmesi isi n bu üç yöriün mutlaka göf * Lih~uistic Coıııpeteııce; unguistic Performruıce. Dilbilim çnlı ıııalarıııda. bu kavriıııılar için kullanılan Tiirkçe ifadeler arasında birtakım farkiılı ki ar göze çarpmaktadır. Tiirk Dil Kuruımı'nun bu terıııinolojiye Tüı:kçe karşılıklar bulmakta pasif davranmasından dolayı bir kavram kargaşası yaşanıııaktiıdır. Nitekim Zeynel Kiran, Dilbilim Akurılan adlı kitabında (s. 124) Coıııpetence için Edin im; Perforınan ci için de Edi m tabirini kullanmıştır. Mehmet Rı fat ise Dilbilim Ve Göstergebilimin Çaifdaş Kuramiarn adlı.eserinde (s.61) Compelence için Edinç, Performunce için de Kullanım ifadesini kullanmıştır.. Doğan Aksaıı ise bu probleiııc dikkat. çekerek' Türkçe karşılıkların kavrnilıları tam olaçak yansıtmadığııiı söylemiş ve Coıııpetence için Yetenek, Performruıce Için de Kullanını tabirini önermiştir.(bkz.dilbiliııı. ve Di Ibiligisi Konuşmaları, Açı ş. Konuşıliası s.l4 Tiirk Dil. Kurumu,.! 980) Bu kelinıeler Tlirkçe'ye aktarılırken Doğan Aksan'ııı önerisi esas alınmıştır.

10 Dil Öğreniminde Dilbilimsel Esaslar 543 önünde bulundunilması ve incelenmesi gerekil Her üç yönlin de kendisine özgü, bir takım kuralları vardır. Dili konuşan kişinin dilsel yeteneği ve dilcjeki gücü bu kuralları uygulamadaki başarısıyla orantılıdır. Dönüşümcülere göre gramer, ses hırallarının ve anlamın esasmı teşkil eder. Böylece sesle anlam anisılıda bilimsel temellere dayandırılabilen ve tanımlanabilen mantık\' bir ilişkinin olmadığını savunmaktadırlaı:. Onlara göre bu ilişki kendiliğinden oluşmaktadır. Bu oluşumdaki etkenler de dili konuşa.n insanların ittifakı ve.istekleridir. Buna paralel olarakta. değişim ve gelişim arzetınektedir. GRAMER KURALLARI SES SİSTEMİ ANLAM Kurala Bağlı olmayıp, Kendiliğin.den O,lan İLİŞKİ Sesle anlam arasındaki bu i.lişki her ne kadar kendiliğinden olsa da yine de sürekli ve düzenli bir şekilde tekrarlanan bir ilişkidir. Çünkü ses ve an!aın sistemlerinin her biri morfolojik kurallara dayanmaktadır. Bu kurallar da, düzgün ibareler ve cümleler oluşturmaya gücü olan insanların üzerlerinde ittifak ettikleri ve sürekli olarak bir ınanaya delalet eden ses sistemine bağlıolarak ortaya çıkar. 1 O halde insanın duyduğunu anlamasını sağlayacak ve istediği bir şeyi ifade 1 etmek için sayılamayacak kadar lafız üretınesine yardımcı olacak dilsel yeteneğin esası nedir? Dönüşümcüler buna şu şekilde cevap vermişlerdir: Bu, konuşan kimsenin dilin etkilerini, di.izenini, konularılll anlaması ve aralarındaki irtibatı bilmesidir. Böylece gramer kurallarına ulaşılabilecek; sonuçta dilbilgisel olarak sesi ta~ıınış olan insan istediği anlamı ifade etmek için dil seslerini üretebilecektir. Tüm bunlar gözle görülemeyen, hiç bir bilimsel kural dairesine girmeyen. zihinsel varsayıin işlemleridir. Diğer taraftan varsayım olması da insanlar arasındaki.dil ilt:!tişiıninin bir açıklamasının var olmasıııı.gerektirir. DİLSEL KULLANIM (LINGUISTIC PERFORMANCE) ı Üretici Dönüşümcülerin önem gösterdikleri bir diğer konu ise dilsel kullanımdır. Onlara göre dilsel kullanım iletişim işleminin algılanabilen tüm yönlerini kapsamaktadır. Dilsel kullanım, açıklamanın, orjinalitenin ve Üretkenliğin ortaya konulması için gerekli olan zihni işlemlerin algılanabilen neticelerini temsil eden konuşma ve yazı dilini kapsamaktadır. Dilsel kullammııı, gözlemlenmeyen ve temel bilimsel araştırmalara tabi tutulamayan zihinsel

11 ... : GÖ~han S; Iş kın. işlemle<dı(üı.ıııariıı yapısaıcı d.ilbwji1cih~r tarafından dilsel kullanıının ciışıl)da tıituiitluşti.ır.ve yapısalcılar yalnızca bu dilsel ki.ılhın.ıınla ilgi! enmişlerdir. ' '. ',. '...' O h~ide dilsel kullanım dil, dudak, küçük diı' ve ses telleri gibi dil seslerini çıkarınaya yaniyan konuşma azalarımn hareketlerini içeren dilsel. iletişimin algılrinabilen tüm yönlerini kapsamak:tadır; Diğer taraftan da konuşma sırasında... işitme d~yustihun algıladığı sesleri, yazarken harflerin yaz.ımını ve yazan kişinin '. nezdinde birıanl~ni kazanmasını, Ok!Jflla anında ise,açıklama yöntemini _)Ç~rMekte9ir... ", :,,... ' f 1 i 1 '. j.: : ~ DERİN. YAPI.~e YÜZEYSEL YAPI (DEEEP STRUCTURE.>.and STJRFACE STRUCTU~E)..... ' '.. Üretici Dönüşümsel görüşe: gön!. dilleri. Incelenıiıesinde, yetenek ve.. kj..!.ll?nııuın kcırşilığı olan başlıca iki i.şlerri vardır. Onlara göre bu işlemler;. ktillanırriın. nasil oluştuğuila bakmaksızın yalnızca kullanıma önem veren yapısalcı incelenıı;dej1 ~aha kapsamlı ve< daha önemlidir. Çünkü derin yapılar... dildeki bütün ~ural h d~zgün cüleleriıi oluşmas,ina imkan verecek temel öğeierdir..: Dönüşümçüler.bütün pillerio temel temelinde.özne vazifesi gören isiriıjer ile yüklerr vazifeşi gören fiiiierin olduğunu; daha.sonrada tüınleç, zarf vs. lerden. oluştuğunu kabul e4eiler: ]3i.ı_ okulun dilbilinıciled. bütün d iiieri kapsayacak şekilde deriıı. yapının uygulanabilmesi için gramer kuralları geliştirmişlerdir..- Zorun'lu :kuraiiar ile"ihtiyari kuralları-ulama' ve hazf kuralları~ ve sürekli.. t~kraı;.janan k1.1rallaı:ile yalnizca. bil'.defa uygulanabilen kuralları belirlemeye 0.çalışmişlai:dır, Fakat şu ana.kadar herhangi bir dilin bütünüyle incelenmesine.. imkaıl veresek bu. kurallara ait tam pir liste oluşturamadıkjarıj1i bizzat İt.iraf. etmişlerdir. Diğer taraftan doğru yolüzerirideolduklarını, bir gün hedeflerine ulaşacaklannı da belirtmekteclirler. Dönüşürncüler bu kuralları paşlıca iki kısma ia:yır!jlışlardır ı.. I-Yeniden yazım kuralları 2~Dönüşüm Kurallar!..... Y:eıiiden ya;z;ım ~ uralları cümle _yapısının veya ifadenin yeniden yazı'in ~umllarim içermektedir. DönllşlimK~rallrirı ise, ~ıuinsuzluk, soru, ;neçhul haller gibi gerçekleşmesi. iste_nilen degişimleri açıklai. _ Yenidep yazım ve dötiüşü!jl kurailarının derin yapı üzerindeuygulanmasıyla söz. :veya,yazı olarak Ortaya çıkan, konuşma anında kullanılan ve dinleyici tarafından işitilen ibareler yüzeysel yapıyı oluşturmaktadır. Bu durum ağaç şeklindeki diyagrama şö~le.yansımaktadır. Örn~k olavak.arap~a ~kji E~~. "Ali kap1yı.açıyor'' cümlesini eıe 'afalım.. ",.., ',

12 DH Öğ~eniıninde Dilbilimsel Esaslar 545 "-! Jyui... w:,_; ö lı;. J...../ ~. K~. ö?:ı r-...,1 ~_rj i öbl ((ı_,? ll '-:-'~ Jı + e~. ~- +. ı +. Bu diyagramda sözcükierden oluşan kısım yüzeysel yapıyı, dilbilgisel simgelerden oluşı.ın kısım ise derin.yapıyı oluşturur. Derin yapı üzerinde dönüşüm kuralları ile yeniden 'yazım kuralları uygulanır. Sonuç olarak o dili konuşanların anlayabileceği cümle şekillerine ulaşılır.. ~ Ali kapıyı açıyor" diyagramdayeniden yazım kurallarıyla yazılır,.dönü: im kuralları ise kelimelerin cümledeki dizimidir. Fiil, fail ve mef'ul sıralaması veya. isim cümlesi sıralamasıyla Mübteda ve haber gibi. Kapı Kelimesinin başında lmn~ ı ta'rif bulunduğu için,tenvinin hazfi ' morfolojik.kı.ira)a. dayalı olarak da açmak fiilinde zaman dönüşürı:ıüı;ıijn sağlanması, Ali kelimesinin fail olduğu için merfu' olmas ı, alem olduğu için ele harf-i tarif'in hazfedilmesi, Hfm bunlar dönüşüm kurallarını oluştunır. Bu dönüşümlerden sonra cümle tekrar yazılır. Böylece yüzeysel yapı ortaya çıkar.. ÜRETİCİ DÖNÜŞÜMSELCİLİGİl\1 ESASLARI Daha önce dilbilimele Amerikan yapısaicjiığının ~ayandığı temel esasiarı açıklayan sekiz maclcjeyi zikretmiştik. Burada iki görüşün esas ve uygulamada birleştiği ve ayrıldığı noktaları açıklayacağız... Birleştikleri. hoktalar: I-Konuşulan söz bütün dillerin esasını oluşturur. Gelişim tarihi itibariyle kohi.ışulan söz yazıdan Önce gelir. Bundan dolayı da her yazılan metnin konuşulan sözde bir" karşılığı vardır~ insanoğlu yazıyı keşfettiğinde ses kayıt cihazlarını da, keştetseycli şimdi elimizele beşeri elillerin tümünün sözlü ses kaydı da olurdu. ' - 1 ' 2-Her dilin kendine özgü kapsamlı ve yeterli bir sisteini vardır. au konuşana aklına gelen her fikii ifade etme kudretini verir. Dilleriri birisinin ifkel veya basit, ' bir diğerinin de medeni"bir djl şeklinde sınıflandırılmasının hiç bir aniamı yoktur.

13 Göl<han s. Işkın Ayrıldıkları noktalar:.. Diğyr altı noktada ise iki görüş arasında açik bir ihtilal' vardı i, I-Yapısalcı!ar; dil öğrenimi ve dil alışkanlığı taklit; alıştırıı)a ve destekleme ile ~azanılır deınişlerclir. Üreti.ci DönüşUincüler ise, dil yeteneğinin zihinsel bir yetenek olduğunu konuşan veya eliilleyen kimsenin iletişim jjrobleınlerini belirli kuralları uygulayarak çözümlediklerini savunınaktaclırlar. Dil öğrenimi masa tenisi.ve ata binnieyi öğrenmek gjbi algılanabilen hareket yeteneğini kazanına değildir. Dil öğrenimi; bir çok değişik örneklerele değişmez gramer kurallarının uygulaı1ın asınclaki ve bununla sayılamayacak kadar çok elimleler oluşturmadaki. zihni yetenektir. Bi.ı yetenek bütün insanların bünyesinde fıtri olarak vaı:dır. Kendisini dildeki hakimiyette vekullanınada gösterir. Çocukta bu, bir yaşından üç yaşına kadar erken dönemlerde hızlı bir şekilde gelişir. Daha sonra gelişimini. yavaş bir şekilde devam ettirir. İnsan yaşamının sona ermesiyle de son bulur. Dönüşümeiiiere gore bu özellik yalnızca insanlara hastır, hayvanların hiç biriı1de bt! Özellik bulunmaz. Bunun. için dilbilim alanında hayvanlar üzerine uygulanan deneyierin neticeleri genelleştirilemez. 2- Yapısalcıların diller. arasındaki farkl~lıklara değinmeleri ne karşın üretici döni.işi.imcüler diller arasındaki ortak özellikleri açıklamaya çalışmışlardır. Her. dilin kendine özgi.i ses ve gram_er kuralları vardır.. Bu kurallar ibarelerin anlamlarını açıklar ve yenilerini üretıneye yarar. Öznenin, yükleıniri;sıfatın vs. bütün dillerde bir karşılığı vardır. Her dilde derin yapıya örnek olarak özne ve yüklem; ibarelerini kullanmak mümkündür. Buna d_iller arasındaki fiırkın derin yapıda değil, çekim kurallarında olduğunu da ilave etı~ek gerekir. Cümlelerdeki. dönüşüm kuralları ise ancak yüzeysel yapıda uygulanır ve neticeleri alınır..her dil, derin yapıdaki ortak etkenleri korur. Yapısakılar diller arasında yürüttüklı,;ri karşılaştırnıalai da deri.n yapıdaki ortak etkeniere ulaşamaınışiardır. Yalnızca yüzeysel farklılıkları ortaya koymalarına rağmen bu farklılıklar da aşırılığa kaçniışlrirdır. 3- Yapısakılar bütün dillerin değişip geliştiği ni söylemişlerdir. Ancak bu değişim dilin yüzeysej yapısında olur. Esas yapı olduğu gibi kalır. Yeni.. anlam.laı~ın ortaya çıkıınası, ve kelimelerin türetilmesine ihtiyaç duyulmasıyla çekim, yenidenyazım veya dönüşüm kuralları, l:ıir takım değişikiilere uğrar. Asli dil, gramer kuralla rı, ticari ilişkiler, sömürge altında kalımı ve seyehat etme gibi,bir ta~ıin n~denlerden dolayı diğer dille~den etkilenerek çeşitli değişimlere uğr~yabilir: Fakat.derin yapı -değişmez. Her zaman sabittir. Di I deki bütün yeni gelişimler derin yapıdan ortaya çıkar... 4-Dönüşüıncüler, 'dildeki doğrularmveya yanlışların ortaya konmasında en güvenilir kaynak o dili konuşan insanlardır, görüşün!'! katılmakla beraber her tabakanın ve lehçenin sö_zlerini bti kategoriye alıp inceleınemiz doğru olmaz'. demektedirler. Dil hiç kimsenin istediği gibi kullanabileceği bir mülk değildir. Sonra dili konuşan bazı insanlar_ğiğerlerinin katılmadığı bir takım gramer hataları. işleyebiiir. Her insanın fikir ve görüşünü ifade ettiği kendisine has bir üslubu vardır. Ne kadar kapsamlı olursa olsun hiç bir görüş tüm bu farklılıkları tam kategorize etnı.ede yeterli olamaz. DönüŞüıncüler, konuşan insanlar aras1ndaki bu fer.~i ayrılıkların clilbilimill alanına girn1ediğine inanmaktadırlar. Çünkti bunlar dilbilimin uği aşniadığl psikolojik, sosyal yaşantı ve iletişim etkenlerine

14 . Dil Ö~reniminde Dilbilimsel Esaslar 547 dayanmaktadır. Onlara göre dilbilim konuşanlarının tümünün veya büyük çoğunluğunun doğruluğu üzerinde ittifak ettikleri anlanıada, ifade.le ve türetmede hiç bil' engel ve zorlukla karşılaşmayacakları dilin gramer kurallarıyla ilgilenir. 5-Yapısalcılar, dilin şekline veya yüzeysel yapısına önem verip bunu inceleyerek anlama ulaşırlarken, dönüşünıcliler ise yüzeysel yapının ötesindeki dil işlemlerine önem vermişlerdir. Onlara göre konuşan bir kimsenin ifadesindeki manaya, konuşanın dilsel yeteneği ve bu ifadeyi oluşturmak için kullandığı kurallar incelenerek ulaşılır. Gramer kurallarının duyulan ve okunan sesiere dönüşümü konuşanın kastettiğinin anlaşılınasına ve fikirlerini ifade edecek ibareler oluşt.ı.ırmasına yardımci olur. Bu yüzeysel yapının, içeriği anlamak için bir anahtar olmadığı anlamına gelmektedir. Gramer işlemleri ve dilsel-yetenek, okunanların ve duyulanlarıı1 aslını ol~şturıııaktadır. 6- İki görüşün i!ıtilaf ettiği _son nokta ise dil hakkındaki görüşleri ile dili inceleme yöntemindeclir. Üretirnciler dil araştırmalarında fen bilimlerinde takip edilen araştırma yöntemlerine uyu Iniasının uygun olmadığı,göriişlindedirler. Bu da olayların cl ış göı ünüşlerinin incelenerek. kısırnlara ayrılınası ve aynı şekilde tekrarlanan olayların vaı'sayıınlarının doğruluğu veya yanlışlığınııı belirle,n_mesi için uygun bir takım genel kurallar konulması şeklinde olmaktadır. Üretimcilere göre bu yöntemlerden sarece biridir. Bir bilim adamı tarafından kabul görebilir başka bir bilim adamı tarafından da reddedi lebilir. Dönüşümcülere göre bu yöntem dilleri inceleme yöntemi değil, algılanan olayları takip etme özelliklerini düzenleyen ve kuralların ortaya konulmasında uygulana-n bir yönteıııdir. Dilbilimci nazariyesine ulaşınada kullandığı yöntemi açıklamakla yüküıniu değildir. Onu, ilgilendiği dilin yüzeysel yapısına uygun olup olmadığı ilgilendirir. Ortaya koyduğu. varsayımlar bütün görüntüyü açıklayabiliyor mu? Yoksa açıklanııyor mu? Eğeı: cevap olumlu ise dilbilimci nazariyenin ortaya komılınasında takip ettiği -yönteme bakılmaksızın görevini tamamlamış olur. Sonra üretimciler. dilin yalnizca insana has bir özellik olduğunu, fen bilinılerindeki taşlar, bitkiler, vb. lerini birbirinden ayının özellikleri araştırınada takip edilen yönteme dil araştırınalarında uymanın mümkün olınadığıni söylemişlerdir. Çünkü dil akl i ve zi-hni bir güçtür. Özelliklerini ve değişimlerini sıralamak kolay değildir. Fen bilimlerinde gözleıyılenebilen olayları incelemede uygulanan yöntemle dili izlemek ve düzenlemek kolay değildir. DİLBİLİM VE DİLLERİN ÖGRENİMİ İlk anda yapısalcılarla dönüşiiıncüler arasındaki ihtilafın biiyük olduğu aralarındaki fark.lılıkların giderileıniyeceği, dil öğretmeninin öğretim metodu konusu-nda bir takım güçli.iklerle kaı şılaşabileceği söz konusu olabilir. Yapısakılar yaşayan dillerin tümünün öğrenimiyle ilgili olarak, kitaplarda ve ôğı'eninı tekniğini geliştirmeele bilimsel 'unsura hakim olmuşlardır. Üretinıciler ise, görüşlerinin sadece dilleri inceleme alanında olduğunu, sınıfta uygulanılan. işlemlerle, eğitimde ve Öğretimele dili açıklamak içiı1 kullanılan gramer

15 .:. Gökhan s. Işkm. -k~~alhırryia bii, ilgilerinin olmadığın'ı söyleyerek' göı:üşlefini- yaymaya ç~l.işınaktadırlar. :Bu dönüşüincülerin.eğiti,in ve öğretim alanından çekilmeleri.ve, onları yapısajcıj<irtı bıra_kma]an anlamınada gejmf;z.., -. '. :....' " ' '. 1 ~. ~ -. ' ' ' ' ' ' '... Akademik taass11pt?n biraz i.ızaklqşıp,.dil öğretmeni olarak tecrübeleı)mize yöneldiğimizde-eğitim veöğretim;alanındaki uygulamayla. ilgili olan kısımda her.. iki.görüşüiı'ortasını!61jima imkanımız ortaya Çıkar. Gerçekte eğitimcilerin çoğu her iki ekoiün arasındaki görüş-farklılıklarin herbirinin değişik noktalara önem gösterı11elerinden kaynaklanriiakta olduğu.görüşündedirler. Yapısalcılar yüzeysel yapıya öneıriverınişler; Üretimdlei ise dilin kuralları ve.oluşuıuuyla ilgili dil işlemleri üzerinde çafışjnalar yapmışlardır. Her iki yöne öm!rrı verei-ek bunların.. atasın.ı. buiabiliriz. BÖylece ortaya dengeli objektif, hiç bir yönü ihmal etmeyen. -bir diğerine.üstünlük arz etırieyeı:ı bir görüş ortaya çıkar. Modern dilbiji İn alanında - pu_ görüşün. yerleştiğine ve taraftar bulduği.ına dair işaretler de vardır. Nitekim. döiıijşüıncüler daha önce ilgilenınedikleri yüzeysel yapının.dil seslerine ve hecelerirye öneılı verıneye başlamrşlardır.diğer taraftan yapısalcılar da yüzeysel,yapının esasını oluşturan gramer kuralları ve dil işlemleri.sisteriıine büyük önem gösterflleye başlaniışlardır..'.,, '" '... _...'Her iki göı~üşii~~~ d~löğremirriinde uygıilanınası içiı1 dil yeteneğinin, yalnızca. birtakim iılışk:anlıkların kazanılınası veya_ yalnızca problemierin çözümlenınesi.. için yapil.an zihni lşleı1llerden oluşmadiğının biiak-hi yüzeysel ve derin yapının dil ibaresinin türüne, kulla.nımındaki uygunluği.ına, konuşanlar arasnıcjaki irtibata. göre_ birbiriyle birleştiriiriı.esinin bilinmesi gerekir. Örnek olarak iltifatları ye selarnları ele al ali nı. Bunlar fazla değişmeyerı dilsel alışkaıılıklardır. Konuşarı kimse bu kelimelerin esasında hiç bir değişiklik y~pınadan bunlaı:ı tekrar eder; ~eliln~leriri :anl~ınfarini koruması büyük ölçüde tekni_ra, yabancı bir :ı<elime ile, oları ilişkisine ve o yerin dilindeki anlamlarına dayanır. Fakat konlışan kimse,.fikirlerini,konuşarak veya yazarak serbest bir şekilde ifade ettiğinde, problerıileri' Çözm~k; kuralları 'uygulamakla ilgili oları zihni işlemlere!:ıu duruınd_.a mutlaka.. iptiyaç.di.ıyacaktır.:... Ögn:btme~iij de öğ~encilere Iıerhririgi yeni bir dil konusu üzerinde basit.: graı.ner kuralhırıııı açıkladıküu1 sorıra bunları kavramaları için qir çok kez alışbrma ~yaptırmş.sı getekir.- -;..... \'.'... : Problemierin çözümünde kazanılmış alışkanlıkirirdan ve yeteıie~ten beraberce. istifade olunarı dilsel işlemler :yardır. Öı'ııe'k qla:rak; öği etıneılin sorötığti soruya öğı:enciniıı cevap vermesini gösterilebilir. Sorunun çözuınü ve içeriğinin.aıilaşılribilmesi için Öğrencinin zihinsel yeteneğiı1den yar<ırlaiıinası gerekir. Daha soııra.soruya cev'ap v~rebilınesi için de öğrendiğikuralları uygulamaya önceden. ezberl~ediği ve tekrar etliği kelimeleri kullanınaya bpşlar... '. '...,!)eğişik -kon~ınlarda dil alışkanlıklapnı~ kazanılması ve problemierin çözüınlenmesi oraiısa:ı olrirak şıi Şekilde gôst~riiebilir._ 'ı.. ' '-,...

16 Dil Öğreniminde Dilbilimsel Esaslar 549 Tekrarinma ve llıifaılar ve Sortilara Önceden Soru Serbest Kelimelerin Selamla_~nıalar Cevap. Duyulanların Sorına İ fade ve Anianıları Verme - Özellen ınesi Yazım DH alışkanlıklarının kazanılması.nda öğretmenin, alıştırmalara, tekrarlam ve taklit yaptırmaya önem vermesi gerekir şayet problemierin çözi.iıni.i için yeteneğe ihtiyaç duyuyoi'sa~ başanya ulaşması ve di.izgi.in dil. kullanımını sağlaması için de gramer kurallarını açıklaması gerekir: ' KAYNAKLAR 1-AKSAN, Doğan: Her Yönüyl.: pa, Ti.irk Dil Kurumu, Ankara, 1990.,, Doğan: Dilbilim Seçkisi, Ti.irk Dil ~urumu, Ankar~, el-ARABİ: Salalı Abdu' 1-Mecid: Ta'allumıt' 1-Lugati' 1-Hayye ve.ta'linıulıa, Beyrut, A Dictionwy of Modem Linguistic Terms, Compiled by A committee ofarab. Linguists, I;ibrai.rie du Liban, Beyrut, 1983."... 4-Dilbilim Araştt/~maları, 1990 Hitit Yayınevi, Ankara 5~KIRAN, Zeyn~l: Dilbilim Akınıiarı, Onur Yabancı Diller Kitap ve YayH'i Merkezi Ankara, RİFAT, Mehmet; Dilbilim ve Göstergebilimüı Çağdaş Kuranılarr, Di.izlem Yay. İstanbi.ıl. l XX. Yüzyıl Dilbil imi; i3erke Vardar Yönetiminele Koıns. Türk Dil Kuruımİ Ankara Tiirk DiÜ, Dil Öğretimi Özel Sayısı TürkDil Kuruımı 379 ve 380.sayı ' ' ~---~--.,..,..,,_~--

DİL ÖĞRENİMİNDE DİLBİLİMSEL ESASLAR *

DİL ÖĞRENİMİNDE DİLBİLİMSEL ESASLAR * DİL ÖĞRENİMİNDE DİLBİLİMSEL ESASLAR * Prof Dr. Salâh Abdulmecîd el-arabi ** Arş. Gör. Gökhan Sebati IŞKIN *** Yabancı dil öğretim felsefesi dil okulları içerisinde genel olarak iki dilbilim okulunda kendisini

Detaylı

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme

AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1. Okuma Parçası. Tercüme AÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS PROGRAMI 1. KİTAP ÜNİTE 1 الجملة CÜMLE Okuma Parçası :.... Tercüme Okul Okul büyüktür. Bahçesi geniştir. Okulun kapıları yüksektir. Sınıfları çoktur. Öğrenciler okula sabah girerler

Detaylı

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan

Detaylı

Sarıyer Belediyesi ile Her çocuk İngilizce konuşsun

Sarıyer Belediyesi ile Her çocuk İngilizce konuşsun Sarıyer Belediyesi ile Her çocuk İngilizce konuşsun Sarıyer Belediyesi İngilizce yi evinize getiriyor. Sarıyer Belediyesi, Dünya Bankası destekli bilimsel bir proje ile çocuklara evlerinin sıcak ortamında

Detaylı

T.C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ANABİLİMDALI İLKÖĞRETİM PROGRAM SINIF ÖĞRETMENLİĞİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR

T.C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ANABİLİMDALI İLKÖĞRETİM PROGRAM SINIF ÖĞRETMENLİĞİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR T.C. DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ANABİLİMDALI İLKÖĞRETİM PROGRAM SINIF ÖĞRETMENLİĞİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR HAZIRLAYAN KEMAL ÖZDEMİR 201291321308 KÜTAHYA@2012 Konu: Türkçe

Detaylı

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ A. DİL BİLEŞENLERİ VE DİL EDİNİMİ BİLGİSİ A.1. İngilizceyi sözlü ve yazılı iletişimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A.2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaşımlarını ve stratejilerini bilme A.3.

Detaylı

First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu

First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu First Discoveries Seviyesi Kullanım Kılavuzu FIRST DİSCOVERİES SEVİYESİNE HOŞ GELDİNİZ FIRST DISCOVERIES-BAŞLANGIÇ First Discoveries, seviyesine ulaşmak için ComLearning Online English ana sayfasından

Detaylı

İlkokuma Yazma Öğretimi

İlkokuma Yazma Öğretimi İlkokuma Yazma Öğretimi Günümüzün ve geleceğin öğrencilerinin yetiştirilmesinde, ilk okuma-yazma öğretiminin amacı; sadece okuma ve yazma gibi becerilerin kazandırılması değil, aynı zamanda düşünme, anlama,

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı 1. Yarıyıl Türkçe Öğretiminde Çağdaş Yaklaşımlar ETO701 1 2 + 1 7 Türkçe öğretiminde geleneksel uygulamalardan

Detaylı

BULDAN DAKİ İLKÖĞRETİM SINIF ÖĞRETMENLERİNİN YAPISALCI ÖĞRENME HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ

BULDAN DAKİ İLKÖĞRETİM SINIF ÖĞRETMENLERİNİN YAPISALCI ÖĞRENME HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ BULDAN DAKİ İLKÖĞRETİM SINIF ÖĞRETMENLERİNİN YAPISALCI ÖĞRENME HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ Aylin YAZICIOĞLU Afyon Kocatepe Üniversitesi,Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı ÖZET: Eğitim,bireylerde istendik davranışları

Detaylı

ORTAÖĞRETĠM ĠNGĠLĠZCE ÖĞRETMENĠ ÖZEL ALAN YETERLĠKLERĠ

ORTAÖĞRETĠM ĠNGĠLĠZCE ÖĞRETMENĠ ÖZEL ALAN YETERLĠKLERĠ A. DĠL BĠLEġENLERĠ VE DĠL EDĠNĠMĠ BĠLGĠSĠ A1. Ġngilizceyi sözlü ve yazılı iletiģimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaģımlarını ve stratejilerini bilme Bu alan,

Detaylı

PSİKODİLBİLİMİNİN TEMELİ

PSİKODİLBİLİMİNİN TEMELİ PSİKODİLBİLİMİNİN TEMELİ İşitilenin anlaşılıp kavranması için ilk şart dinleyici ile konuşmacının aynı dili paylaşıyor olmasıdır. Kişinin konuşulan dilin kurallarını özümsemiş olması dışardaki gürültü

Detaylı

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar Eda Yeşilpınar Hemen her bölümün kuşkusuz zorlayıcı bir dersi vardır. Öğrencilerin genellikle bu derse karşı tepkileri olumlu olmaz. Bu olumsuz tepkilerin nedeni;

Detaylı

İngilizce nasıl öğrenilir?

İngilizce nasıl öğrenilir? 1/5 İngilizce nasıl öğrenilir? İlk önce Yabancı dil nasıl öğrenilmez? sorusu ile başlayalım mı? Gramer çalışarak yabancı dil öğrenilemez. Neden mi? Şu cümleye bir bakın: Sorular çalıştıklarınızdan mı çıktı?

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı Türkiye Türkçesi ETO703 1 2 + 1 8 Türk dilinin kaynağı, gelişimi; Türkiye Türkçesinin diğer dil ve lehçelerle

Detaylı

İletişimin Bileşenleri

İletişimin Bileşenleri Düşünce, bilgi ve duyguların; sözcük, yazı ve resim gibi semboller kullanarak anlaşılır hale getirilmesi, paylaşılması ve etkileşim sağlanmasıdır. İletişim Sürecinde; Dönüt (feedback) sağlanamıyorsa iletişim

Detaylı

Yahut İLETİŞİMİN TEMEL ELEMENTLERİ

Yahut İLETİŞİMİN TEMEL ELEMENTLERİ BİLDİRİŞİM Yahut İLETİŞİMİN TEMEL ELEMENTLERİ 1 Hazırlayan: Rıza FİLİZOK Dil, bir bildirişim (COMMUNIQUER) aracıdır, düşüncemizin içeriğini karşımızdakine iletir. Bildirişim, araçsız gerçekleşmez. (Sezgilerimiz

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Süreklilik Göstergesi. Kavram Haritaları. Etkileşim Göstergesi. Problem/Çözüm Göstergesi Karşılaştırma Matrisi. (Anlam Çözümleme Tablosu)

Süreklilik Göstergesi. Kavram Haritaları. Etkileşim Göstergesi. Problem/Çözüm Göstergesi Karşılaştırma Matrisi. (Anlam Çözümleme Tablosu) Kavram Haritaları Hiyerarşik KH Hiyerarşik Olmayan KH ( Ağ, Örümcek Harita) Zincir KH Sınıflandırma Haritası Vee Diyagramları Neden-Sonuç Diyagramları Balık Kılçığı Döngü Göstergesi Olay Zinciri Dizileri

Detaylı

TOEFL Hakkında Herşey!

TOEFL Hakkında Herşey! On5yirmi5.com TOEFL Hakkında Herşey! TOEFL sınavına girmek istiyor ama ne yapmanız gerektiğini bilmiyorsanız işte size yol gösterecek bir yazı... Yayın Tarihi : 1 Ocak 2010 Cuma (oluşturma : 10/27/2015)

Detaylı

YABANCI DİL ÖĞRETİMİNİN EĞİTBİLİMSEL VE DİLBİLİMSEL TEMELLERİ

YABANCI DİL ÖĞRETİMİNİN EĞİTBİLİMSEL VE DİLBİLİMSEL TEMELLERİ YABANCI DİL ÖĞRETİMİNİN EĞİTBİLİMSEL VE DİLBİLİMSEL TEMELLERİ Yrd. Doç. Dr. Yusuf ŞAHİN Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yabancı Diller Eğitimi Bölümü yusufsahin@erciyes.edu.tr Özet Bu çalışmada yabancı

Detaylı

Yapılandırmacı Yaklaşım

Yapılandırmacı Yaklaşım Yapılandırmacı Yaklaşım Dr Ismail Marulcu 1 Yapılandırma ama neyi? Öğrenme sürecinde yapılandırılan, inşa edilen ya da yeniden inşa edilen bilgidir. Yapılandırmacılık öğrencilerin yeni bilgileri nasıl

Detaylı

PAPATYALAR ve PARLAK YILDIZLAR SINIFLARI ŞUBAT AYI BÜLTENİ

PAPATYALAR ve PARLAK YILDIZLAR SINIFLARI ŞUBAT AYI BÜLTENİ PAPATYALAR ve PARLAK YILDIZLAR SINIFLARI ŞUBAT AYI BÜLTENİ KAVRAMLAR *Büyük küçük orta *Sivri-küt *Önünde-arkasında *Alt-üst-orta *Altında-üstünde-ortasında *Arasında *Renk kavramı: Kahverengi, gri *Sayı

Detaylı

KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin!

KİŞİSEL GÜÇ KİTABINIZ Güçlenin! KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin! Hangi alanlarda başarılıyım? Ne yapacağım? Okul hayatınız bittiğinde, önünüze gerçekleştirebileceğiniz çok sayıda fırsat çıkar. Kendi iş yerlerini açan insanların ne tür

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. YDI411 Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi I YDI 401 Yabancı Dil öğretiminde Meteryal Geliştirme ve uygulama

DERS BİLGİLERİ. YDI411 Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi I YDI 401 Yabancı Dil öğretiminde Meteryal Geliştirme ve uygulama DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türkçe nin Yabancı Dil Olarak Öğretilmesi II YDI404 8.Yarıyıl 2+0 2 4 Ön Koşul Dersleri YDI411 Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi I YDI 401 Yabancı

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı Hazırlanan Öğrencinin; Adı: Soyadı: Doğum Tarihi: Yaşı: Öğrencinin Ailesine Ait Bilgiler: ADI- SOYADI BABA ANNE MESLEĞİ ADRES

Detaylı

TÜRKÇE MODÜLÜ BİREYSEL EĞİTİM PLANI (TÜRKÇE DERSİ) (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE

TÜRKÇE MODÜLÜ BİREYSEL EĞİTİM PLANI (TÜRKÇE DERSİ) (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE KISA DÖNEMLİ MATERYAL YÖNTEM- i doğru kullanır. 1 2 3 4 Söylenen sözcüğü tekrar eder. Gösterilen ve söylenen nesnenin adını söyler. Gösterilen nesnenin adını söyler. Resmi

Detaylı

SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI

SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI SEYYİT MAHMUT HAYRANİ ANADOLU LİSESİ 015 016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 9. SINIF DİL VE ANLATIM İ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI EYLÜL ÜNİTE I İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR ÜNİTE 1 İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR HAFTA 1 Ders

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 2 Sınıfı ve Materyalleri Düzenleme 11

İÇİNDEKİLER. 2 Sınıfı ve Materyalleri Düzenleme 11 İÇİNDEKİLER 1 Sınıf Yönetimine Giriş 1 Sınıflar Karmaşık Yerlerdir 2 Sınıf Yönetimini Öğrenmek 3 Sınıf Yönetiminin Öğretimin Diğer Yönleriyle İlişkisi 7 Bölümün Özeti 9 Okunması Önerilen Yayınlar 9 Önerilen

Detaylı

TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI GÜZ YARIYILI DERSLERİ Dersin Kodu Dersin Adı T U K Dersin Türü TEA 500* Seminer 020 Zorunlu TEA 501

Detaylı

ÖZEL ATAFEN İLKOKULU 1. SINIFLAR İNGİLİZCE VELİ BİLGİLENDİRME

ÖZEL ATAFEN İLKOKULU 1. SINIFLAR İNGİLİZCE VELİ BİLGİLENDİRME ÖZEL ATAFEN İLKOKULU 1. SINIFLAR İNGİLİZCE VELİ BİLGİLENDİRME Öğretmenlerimiz: Esra Akkoyun: 1 A/B Pelin Yaman: 1 C/D ATAFENDE İngilizce programı Avrupa Dil standartları ve çoklu zekâ kuramına uygun olarak

Detaylı

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK NORMAL ÖĞRETİM DERS PLANI VE İÇERİKLERİ (2014-2015 Akademik Yılı)

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK NORMAL ÖĞRETİM DERS PLANI VE İÇERİKLERİ (2014-2015 Akademik Yılı) KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ZORUNLU ARAPÇA HAZIRLIK NORMAL ÖĞRETİM DERS PLANI VE İÇERİKLERİ (2014-2015 Akademik Yılı) ARAPÇA HAZIRLIK SINIFI GÜZ YARIYILI (BİRİNCİ KUR) Y. YIL ÖN KOŞUL DERSİN

Detaylı

KAVRAMLAR TUTUMLAR BECERİLER

KAVRAMLAR TUTUMLAR BECERİLER SAYI: 1 ANASINIFI I. PYP SORGULAMA ÜNİTESİ VELİ BÜLTENİ DİSİPLİNLERÜSTÜ TEMA: Kim Olduğumuz SÜRE: 22.09.2014-31.10.2014 ANA FİKİR: Fiziksel özelliklerimi ve ilgi alanlarımı bilmek kendimi tanımamı sağlar.

Detaylı

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Çocukları çocuk bakım evi yolunda olan ebeveynlere Århus Kommune Børn og Unge Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Tyrkisk, Türkçe 2-3 yaşındaki çocuk hakkında durum ve gelişim görüşmesi Çocuk bakım

Detaylı

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2 Dersin Kodu ve Adı : TRD101 Türk Dili I DERS TANIMLAMA FORMU Programın Adı: Makine Mühendisliği Yarıyıl Teor i Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Uyg. Lab. Proje/Ala n Çalışması Diğer Topla m Krediler

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN 1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında, disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Okuma-Yazma Öğretimi Teori ve Uygulamaları ESN721 1 3 + 0 7 Okuma yazmaya hazıroluşluk, okuma yazma öğretiminde temel yaklaşımlar, diğer ülke

Detaylı

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ön Koşul Dersi bulunmamaktadır.

DERS BİLGİLERİ. Ön Koşul Dersi bulunmamaktadır. DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Yabancı Dil Öğr. Ölçme ve Değerlendirme YDI402 8.Yarıyıl 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Ön Koşul Dersi bulunmamaktadır. Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ PRATİK DİNİ HİZMETLERVE MESLEKİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ PRATİK DİNİ HİZMETLERVE MESLEKİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ PRATİK DİNİ HİZMETLERVE MESLEKİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç Madde 1- Bu yönergenin amacı, din görevlisi adaylarının, din görevliliği

Detaylı

Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova

Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova AKTS: 13+8* Dersin Adı: Uygulamalı Türk Dili 1 yordanova_milena@yahoo.com Dersin Yılı: 1 Dersin Yarıyılı: 1 (kış dönemi) En az Orta seviyede (Avrupa

Detaylı

Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi)

Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi) Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi) Şimdi bu beş mantıksal operatörün nasıl yorumlanması gerektiğine (semantiğine) ilişkin kesin ve net kuralları belirleyeceğiz. Bir deyimin semantiği (anlambilimi),

Detaylı

İŞİTME YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU

İŞİTME YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU T.C Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü İŞİTME YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU 2009 PROGRAMDA YER ALAN MODÜLLER VE SÜRELERİ Modülün

Detaylı

MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME DAŞÖZ, T. (2016). Murat Özbay Serisi Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(1), 526-533. MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Tuğçe DAŞÖZ Geliş Tarihi:

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Eğitim Bilimine Giriş MB

DERS BİLGİLERİ. Eğitim Bilimine Giriş MB DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Eğitim Bilimine Giriş MB101 1 3+0 3 2 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

KAFKAS ÜNIVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESI SLAV DİLLERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DERSLERİN İÇERİĞİ I.

KAFKAS ÜNIVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESI SLAV DİLLERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DERSLERİN İÇERİĞİ I. KAFKAS ÜNIVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESI SLAV DİLLERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DERSLERİN İÇERİĞİ I.YARIYIL RU 103 Rus Edebiyati Tarihi 2-0-2 Rusça okutulan bu derste

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ...

İÇİNDEKİLER 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: DİL VE DÜŞÜNCE ARASINDAKİ İLİŞKİ... 1 1.1. Bir İleti Kodu Olarak Dil... 1 1.1.1. Dilin Bireysel ve Toplumsal Yönü / Uzlaşımsal Niteliği... 4 1.1.2. Dilin Yapısal Yönü / Dizge Olma

Detaylı

Arnavutça (DİL-2) Boşnakça (DİL-2)

Arnavutça (DİL-2) Boşnakça (DİL-2) Arnavutça () Programın amacı, Arnavut dili, kültürü, tarihi ve edebiyatını tanıyan bu alanda çalışma yapacak nitelikte bireyler yetiştirmektir Metinlerinden yola çıkarak Arnavut dilinde metin okur ve yazar,

Detaylı

FEN ÖĞRETİMİNDE LABORATUVAR YAKLAŞIMLARI. Burak Kağan Temiz (burak@gazi.edu.tr)

FEN ÖĞRETİMİNDE LABORATUVAR YAKLAŞIMLARI. Burak Kağan Temiz (burak@gazi.edu.tr) FEN ÖĞRETİMİNDE LABORATUVAR YAKLAŞIMLARI 1800 lerden günümüze Bilgi Bilginin Elde Ediliş Yöntemleri Demonstrasyon Bireysel Yapılan Deneyler Öğretmen Merkezli Öğrenci Merkezli Doğrulama (ispat) Keşfetme

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN ve ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN ve ZAMAN 1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (28 EKİM -13 ARALIK 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz ikinci temamıza ait bilgiler,

Detaylı

GİRİŞ 1. GENEL BILGI. Bu karne, Cenevre ilk öğretim C 1 10.21 sayılı yönetmeliğinin hükümlerini tatbik etmektedir.

GİRİŞ 1. GENEL BILGI. Bu karne, Cenevre ilk öğretim C 1 10.21 sayılı yönetmeliğinin hükümlerini tatbik etmektedir. 1. GENEL BILGI GİRİŞ İşbu okul karnesi, kantonlar arası anlaşma sonucu yapılan zorunlu eğitim denkleştirmesi (Konkordato HarmoS), Fransızca konuşan İsviçre bőlgelerinin Okul Sözleşmesi (CSR), ve İsviçre'nin

Detaylı

Yaptığım şey çok acayip bir sır da değildi aslında. Çok basit ama çoğu kişinin ihmal ettiği bir şeyi yaptım: Kitap okudum.

Yaptığım şey çok acayip bir sır da değildi aslında. Çok basit ama çoğu kişinin ihmal ettiği bir şeyi yaptım: Kitap okudum. Türkiye deki en büyük emek israflarından birisi İngilizce öğreniminde gerçekleşiyor. Çevremde çok insan biliyorum, yıllarca İngilizce öğrenmek için vakit harcamış, ama hep yanlış yerlerde harcamış. Bu

Detaylı

Ders Kodu Teorik Uygulama Lab.

Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS Ardıl Çeviri 222032000001425 2 0 0 2 5 Ön Koşullar : Bu dersin ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır. Önerilen Dersler : ---- Dersin

Detaylı

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır Öğrencinin ilgi alanları, becerileri ve yetenekleri düşünüldüğü zaman kendi öğrenme yöntemlerine göre akademik ve/veya kültürel alanda başarılı olabilir.

Detaylı

İngilizce öğretmenlerinin asenkron eğitimden ürkmeleri

İngilizce öğretmenlerinin asenkron eğitimden ürkmeleri Bu yazının birinci bölümünde sizi hayal kırıklığına uğratmış olabilirim, çünkü okurun bu tür yazılara genellikle kısa yolun kısasını bulmak için baktıklarını biliyorum. Fakat bu konuda verimli ve nispeten

Detaylı

MENTEŞE İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ. 10 ARALIK 2014 Kocamustafendi İlkokulu DynEd Bilgilendirme Toplantısı

MENTEŞE İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ. 10 ARALIK 2014 Kocamustafendi İlkokulu DynEd Bilgilendirme Toplantısı MENTEŞE İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ 10 ARALIK 2014 Kocamustafendi İlkokulu DynEd Bilgilendirme Toplantısı DAYANAK 29/08/2014 İlgi: a) Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Örgün Okullara DynEd İngilizce

Detaylı

TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS)

TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS) TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS) TEDÜ-İYS ileri düzey bir İngilizce sınavı olup, üniversitemizde lisans eğitimi almak için başvuran öğrencilerin ilgili fakültelerdeki bölümlerinde

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri 5.DÖNEM 6.DÖNEM DERSLER T U K ECTS DERSLER T U K ECTS SNF 301 FEN VE TEK. ÖĞR. 4 0 4 6 SNF 304 TÜRKÇE ÖĞRETIMI 4 0 4 6 SNF 303

Detaylı

Bir çocuk - iki lisan. Bir fırsat olarak çokdillilik

Bir çocuk - iki lisan. Bir fırsat olarak çokdillilik Bir çocuk - iki lisan Bir fırsat olarak çokdillilik Bir çocuk - iki lisan Bir çocuğun yaşamının ilk yıllarından itibaren iki lisan öğrenmesi, okul ve iş yaşantısında başarı göstermesine katkı sağlayacak

Detaylı

4. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ

4. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ 4. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ TEMALAR 1. TEMA: BİREY VE TOPLUM 2. TEMA: DEĞERLERİMİZ 3. TEMA: ATATÜRK 4. TEMA: ÜRETİM-TÜKETİM VE VERİMLİLİK 5. TEMA: SAĞLIK VE ÇEVRE 6. TEMA: YENİLİKLER VE GELİŞME 7. TEMA:

Detaylı

OYUN VE ÇOCUK. Oyunun Aşamaları:

OYUN VE ÇOCUK. Oyunun Aşamaları: OYUN VE ÇOCUK Çocuklar oyunla dünyayı keşfederler, diğer kişilerle kuracakları ilişkileri öğrenirler, kendi yeteneklerini ve güçlerini test ederler, yeni fikirleri denerler ve farklı aktiviteleri deneyecek

Detaylı

www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi

www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi OKUMA GELİŞİM DOSYASI 204 OKUMA ALIŞKANLIĞININ KAZANDIRILMASI Okuma; kelimeleri, cümleleri veya bir yazıyı bütün unsurlarıyla görme, algılama, kavrama

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

DERS KATEGORİSİ TEORİ+UYGULAMA (SAAT) Arapça Kolay Metinler II Seçmeli SEÇ122 2+0 2 3 ÖN KOŞUL DERSLERİ. DERSİN VERİLİŞ BİÇİMİ (Örgün ya da Uzaktan)

DERS KATEGORİSİ TEORİ+UYGULAMA (SAAT) Arapça Kolay Metinler II Seçmeli SEÇ122 2+0 2 3 ÖN KOŞUL DERSLERİ. DERSİN VERİLİŞ BİÇİMİ (Örgün ya da Uzaktan) KAFKAS ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ/YÜKSEKOKULU/MESLEK YÜKSEKOKULU/ENSTİTÜSÜ DOĞU DİLLERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERSİN ADI DERS KODU TEORİ+UYGULAMA (SAAT) KREDİSİ

Detaylı

BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU

BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: BEP HAZIRLAMA :07.10.2011 BEP Birimi Üyeleri: - ÖĞRENCİNİN ŞU ANKİ PERFORMANS DÜZEYİ:.. öz bakım becerilerini yerine getirir... okuma yazmayı

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Aytekin ERDEM Namık Kemal Üniversitesi Meslek Yüksekokulu

Yrd.Doç.Dr. Aytekin ERDEM Namık Kemal Üniversitesi Meslek Yüksekokulu FE EĞĐTĐMĐ DE PROJE TABA LI ÖĞRE ME Yrd.Doç.Dr. Aytekin ERDEM Namık Kemal Üniversitesi Meslek Yüksekokulu PROJE TABA LI ÖĞRE MEDE KAVRAMLAR Proje: Tasarı ya da tasarı geliştirme Taban: Temel, temel ilke,

Detaylı

6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ

6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ 6. SINIF TÜRKÇE DERS BİLGİLERİ OKUMA KÜLTÜRÜ (5 EYLÜL - 21 EKİM) - Konuşmacının sözünü kesmeden sabır ve saygıyla dinler. - Başkalarını rahatsız etmeden dinler/izler. - Dinleme/izleme yöntem ve tekniklerini

Detaylı

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI Okulöncesi eğitim çevresini merak eden, öğrenmeye ve düşünmeye güdülenmiş çocuğun bu özelliklerini yönetme, teşvik etme ve geliştirme gibi çok önemli bir görevi üstlenmiştir.

Detaylı

MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK

MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK Matematik,adını duymamış olsalar bile, herkesin yaşamlarına sızmıştır. Yaşamın herhangi bir kesitini alın, matematiğe mutlaka rastlarsınız.ben matematikten

Detaylı

3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ. (30 Mart 15 Mayıs 2015)

3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ. (30 Mart 15 Mayıs 2015) 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (30 Mart 15 Mayıs 2015) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

KKTC MİLLİ EĞİTİM VE KÜLTÜR BAKANLIĞI

KKTC MİLLİ EĞİTİM VE KÜLTÜR BAKANLIĞI KKTC MİLLİ EĞİTİM VE KÜLTÜR BAKANLIĞI TALİM VE TERBİYE DAİRESİ ORTA OKUL TÜRKÇE, MATEMATİK, FEN VE SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİ İÇİN PROJE TABANLI ÖĞRENME PROJESİ Eylül 2005 LEFKOŞA ORTA OKUL TÜRKÇE, MATEMATİK,

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

TARİH:23 ARALIK 2011-18 OCAK 2011 YER:ZİBEÇ YEMEK SALONU DERS:SERVİS HİZMETLERİ ÖĞRETMEN :OZAN DÜZTAŞ(Mehmet İhsan Mermerci Turizm Otelcilik Lisesi)

TARİH:23 ARALIK 2011-18 OCAK 2011 YER:ZİBEÇ YEMEK SALONU DERS:SERVİS HİZMETLERİ ÖĞRETMEN :OZAN DÜZTAŞ(Mehmet İhsan Mermerci Turizm Otelcilik Lisesi) TARİH:23 ARALIK 2011-18 OCAK 2011 YER:ZİBEÇ YEMEK SALONU DERS:SERVİS HİZMETLERİ ÖĞRETMEN :OZAN DÜZTAŞ(Mehmet İhsan Mermerci Turizm Otelcilik Lisesi) YER:ZİBEÇ YEMEK SALONU DERS:SERVİS HİZMETLERİ ÖĞRETMEN

Detaylı

Türkçe. Cümlede Anlam 19.02.2015. Cümlenin Yorumu. Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler

Türkçe. Cümlede Anlam 19.02.2015. Cümlenin Yorumu. Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler Metinde Kazandıkları Anlamlara Göre Cümleler 16-20 MART 3. HAFTA Cümledeki sözcük sayısı, anlatmak istediğimiz duygu ya da düşünceye göre değişir. Cümledeki sözcük sayısı arttıkça, anlatılmak istenen daha

Detaylı

Ünitemi Planlama. Modül 2

Ünitemi Planlama. Modül 2 Modül 2 Ünitemi Planlama Bu Defter Intel Öğretmen Programı Çevrimiçi Temel Kursu kapsamında kullanılacaktır. Tüm kurs boyunca, düşüncelerinizi çevrimiçi araçlara ya da bu deftere kayıt edebilirsiniz. Bu

Detaylı

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Üretim Yönetimi MAN 325 2 3 + 0 3 6. Program Öğrenme Çıktıları

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Üretim Yönetimi MAN 325 2 3 + 0 3 6. Program Öğrenme Çıktıları DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Üretim Yönetimi MAN 325 2 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Almanca Lisans Zorunlu

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ Fakültemiz 2809 sayılı Kanunun Ek 30. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 02.06.2000 tarih ve 2000-854 sayılı kararnamesiyle kurulmuş, 2001-2002 Eğitim

Detaylı

İLK OKUMA YAZMAYA HAZIR BULUNUŞLUK ÇALIŞMALARI

İLK OKUMA YAZMAYA HAZIR BULUNUŞLUK ÇALIŞMALARI İLK OKUMA YAZMAYA HAZIR BULUNUŞLUK ÇALIŞMALARI Sayın Velimiz, Anabilim Anaokulları hazırlık sınıflarında öğrencilerimize okuma- yazma eğitimi verilmektedir. Bu eğitim sırasında yapılacak çalışmalar oyunlar,

Detaylı

KENDİMİZİ DÜZENLEME BİÇİMİMİZ

KENDİMİZİ DÜZENLEME BİÇİMİMİZ 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ KENDİMİZİ DÜZENLEME BİÇİMİMİZ (24 Mart 9 Mayıs 2014) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 24 Mart 9 Mayıs 2014 tarihleri arasında işlediğimiz beşinci

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SAMSUN MESLEK YÜKSEKOKULU Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Çocuk Gelişimi Programı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SAMSUN MESLEK YÜKSEKOKULU Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Çocuk Gelişimi Programı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SAMSUN MESLEK YÜKSEKOKULU Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü Çocuk Gelişimi Programı 1. Yarıyıl Ders İçerikleri Dersin Adı D.S KR. AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tar-1.

Detaylı

2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı kapsamlı gelişimsel psikolojik danışmanlık hizmetleri anlayışına bağlı kalınarak hazırlanmıştır.

2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı kapsamlı gelişimsel psikolojik danışmanlık hizmetleri anlayışına bağlı kalınarak hazırlanmıştır. K. K. T. C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM ORTAK HİZMETLER DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜ PSİKOLOJİK DANIŞMA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA ŞUBESİ 2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı kapsamlı gelişimsel psikolojik

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Girişimcilik İlkeleri BBA 04 Bahar 3, 0, 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

BAYBURT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

BAYBURT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM BAYBURT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bayburt Üniversitesine bağlı olarak

Detaylı

CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ

CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ EKİM 2014 AYLIK REHBERLİK BÜLTENİ Çocuğumla Nasıl Oyun Oynayacağım? Oyun nedir? Oyun, çocukların dünyayı algılamalarını, hayal ile gerçek dünya arasında köprü kurmalarını

Detaylı

Türkçe Ders Kitaplarının İncelenmesi

Türkçe Ders Kitaplarının İncelenmesi Türkçe Ders Kitaplarının İncelenmesi Yazar Prof.Dr. Özcan DEMİREL ÜNİTE 10 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Türkçe ders kitaplarını incelerken dikkat edilecek ölçütleri sıralayabilecek, ölçüt dayanıklı

Detaylı

İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ile. canlı uygulama

İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ile. canlı uygulama İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ile canlı uygulama İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi Uygulamasına Dayanan Kaynaklar projesine, Eğitim Çalışma ve İşyeri İlişkileri Bakanlığı aracılığıyla Avustralya Hükümeti tarafından

Detaylı

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ TDE729 1 3 + 0 6 Sosyal bilimlerle ilişkili

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 1. ETKİNLİĞİN ADI Zihinsel Engellilerin Eğitimi Kursu 4 Mesleki Gelişim Programı 2. ETKİNLİĞİN AMAÇLARI Bu faaliyeti başarı

Detaylı

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ 7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ Estetik ve Sanat Felsefesi Estetiğin Temel Soruları Felsefe Açısından Sanat Sanat Eseri Estetiğin Temel Kavramları Estetiğin Temel Sorunlarına Yaklaşımlar Ortak Estetik

Detaylı

www.rehberlikservisi.org

www.rehberlikservisi.org www.rehberlikservisi.org 1 BAŞLARKEN Çocuklarımız bizim için ne kadar önemli? TEOG öncesinde onlar için neler yapıyoruz? Gelecekleri için planlarınız var mı? Çocuklarınızı yeterince anlıyor musunuz? Neden

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL GÜZELBAHÇE İLKOKULU 2013-2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI 1. DÖNEM EYLÜL- EKİM - KASIM 1.SINIFLAR VELİ BİLGİLENDİRME MEKTUBU

MEV KOLEJİ ÖZEL GÜZELBAHÇE İLKOKULU 2013-2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI 1. DÖNEM EYLÜL- EKİM - KASIM 1.SINIFLAR VELİ BİLGİLENDİRME MEKTUBU MEV KOLEJİ ÖZEL GÜZELBAHÇE İLKOKULU 2013-2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI 1. DÖNEM EYLÜL- EKİM - KASIM 1.SINIFLAR VELİ BİLGİLENDİRME MEKTUBU Sayın Veli, 2013-2014 Eğitim - Öğretim yılı başından itibaren uyguladığımız

Detaylı

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin 13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI 07-09 Ekim, 2015 Mersin 2 İÇİNDEKİLER Davet Mektubu... 5 Genel Bilgiler... 7 Kurullar... 8 Davetli Konuşmacılar... 12 Paneller

Detaylı

...ĠL MĠLLĠ EĞĠTĠM MÜDÜRLÜĞÜNE

...ĠL MĠLLĠ EĞĠTĠM MÜDÜRLÜĞÜNE ...ĠL MĠLLĠ EĞĠTĠM MÜDÜRLÜĞÜNE Ġlk ve orta öğretim yabancı dil dersi öğretim programı gereğince sesletim öğretimi yapılmak zorundadır. Ancak okullarımızda yabancı dil öğretimi yapılırken, sesbilim (fonoloji

Detaylı

http://kariyer.ieu.edu.tr

http://kariyer.ieu.edu.tr ÖZGEÇMİŞİ ANLAMAK Öncelikle özgeçmişin nedir ve ne işe yarar açıklığa kavuşturalım. Özgeçmiş kim olduğunuzu, eğitim ve deneyimlerinizi içeren iyi sunulmuş bir özettir. Özgeçmişin tek amacı bir staja veya

Detaylı

TURKCEDERSĠMĠZ.COM 2014-215EĞĠTĠM ÖĞRETĠM YILI TÜRKÇE DERSĠ 5. SINIF ÜNĠTELENDĠRĠLMĠġ YILLIK PLANI KAZANIMLAR METİNLER ÖLÇME DEĞ.

TURKCEDERSĠMĠZ.COM 2014-215EĞĠTĠM ÖĞRETĠM YILI TÜRKÇE DERSĠ 5. SINIF ÜNĠTELENDĠRĠLMĠġ YILLIK PLANI KAZANIMLAR METİNLER ÖLÇME DEĞ. BİREY VE TOPLUM 15 26 EYLÜL (12 SAAT) PARA CÜZDANI (ÖYKÜLEYİCİ METİN) OKUMA KONUŞMA YAZMA DİL BİLGİSİ 11. Kurallarını Uygulama 1. k için hazırlık 2. amacını belirler. 3. amacına uygun yöntem belirler.

Detaylı

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir.

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. KİTAP VE ÇOCUK Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. Türkçe dil etkinlikleri çocuğun kendi

Detaylı