Avrupa Birlii nin 21. yüzyılda gerçekletirmeyi amaçladıı hedef, tek bir Avrupa Pazarı yaratarak Avrupa Birleik

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Avrupa Birlii nin 21. yüzyılda gerçekletirmeyi amaçladıı hedef, tek bir Avrupa Pazarı yaratarak Avrupa Birleik"

Transkript

1 1. GR Avrupa Birlii ülkelerinde uygulanan yükseköretim sistemleri için öngörülen yapısal deiikliin nitelii ile kapsamının belirlenmesi amacıyla atılan ilk adım olan Sorbon Deklarasyonu, Alman, Fransız, ngiliz ve talyan Eitim Bakanları tarafından 25 Mayıs 1998 tarihinde imzalanmıtır (Ek-1). Bunu, Avrupa daki 31 ülkenin Eitim Bakanları tarafından 19 Haziran 1999 tarihinde imzalanan ve Ek-2 de verilen Bolonya Deklarasyonu izlemitir. Avrupa Birlii nin 21. yüzyılda gerçekletirmeyi amaçladıı hedef, tek bir Avrupa Pazarı yaratarak Avrupa Birleik Devletleri ni oluturmaktır. Bu pazarda vatandaların, malların, hizmetlerin ve sermayenin sınır tanımadan serbest dolaımı öngörülmektedir. Ancak, Avrupa Birlii ni oluturan devletler, Amerika Birleik Devletleri ndeki gibi homojen bir yapıya sahip deildir. Bu ülkelerin kültürleri, dilleri, eitim sistemleri ve vatandalarının düünce tarzları birbirinden oldukça farklıdır. Bir ülkenin eitim sistemi, o ülkenin kültürel benliinin bir ifadesidir. Avrupa Birlii (AB) ve Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ülkelerindeki yükseköretim sistemleri, Ek-3 te anlatılmıtır. Buradan da anlaılacaı gibi, Avrupa daki ülkelerin yükseköretim sistemlerinde önemli yapısal farklılıklar bulunmaktadır. AB ye aday ülke durumuna gelen Türkiye nin yükseköretimle ilgili olarak ileriye yönelik planlarında, AB ülkelerinin yükseköretimdeki eilimlerini göz önüne alması ve bu alandaki gelimeleri yakından izlemesi gerekmektedir. Bu kitapçıın amacı, AB ülkelerinde uygulanmakta olan yükseköretim sistemlerinin benzer ve farklı yönlerini açıklamak; küreselleme sonucunda Avrupa da beliren eilimleri saptamak; ülkeler arasındaki sınırların kaldırıldıı bir 1

2 Avrupa da, yükseköretim kurumları arasında etkin ibirlii kurulabilmesi amacıyla u ana kadar yapılan ileriye yönelik çalımaları ortaya koymaktır. 2. SSTEMLER ARASINDAK BENZERLKLER VE FARKLILIKLAR AB ve AEA ülkelerindeki yükseköretim sistemleri hakkındaki detaylı bilgi Ek-3 te verilmitir. Buradan da görülecei gibi, halen uygulanmakta olan yükseköretim sistemlerinin sayısı, ülke sayısından fazladır. Yükseköretim sistemleri arasındaki farklılıkların olumasına neden olan önemli faktörler unlardır: Ortaöretimin süresi, türü ve kapsamı, Lisans derecesine yönelik yükseköretim programlarının yanı sıra, ülkemizdeki meslek yüksekokullarına benzer kısa süreli yükseköretim kurumlarının mevcut olup olmaması; mevcutsa, bunların amaçları, deiik kurumlar arasındaki yatay ve dikey geçilerin deiik ekillerde gerçekletirilmesi, Yükseköretime giri sistemleri, Eitim ücretleri, Programların akademik takvim (derslerin yıllık veya dönemlik verilmesi), derslerin nitelii (derslerin zorunlu veya seçmeli olması) ve deerlendirme yöntemi (sürekli sınav veya yıl sonunda tek sınav) açısından nasıl düzenlendii, Eitim programlarının yapısı, süresi ve verilen diplomaların türleri. Bazı ülkelerde, ülkemizde de uygulandıı gibi, tüm yükseköretim kurumları aynı çatı altında toplanmıtır. Bazı ülkelerde ise, üniversiteler ile üniversite dıı kurumlar olarak iki ayrı çatı altında yapılandırılmı yükseköretim kurumları bulunmaktadır. Bu tür yapılanmadan baımsız olarak, yükseköretim sistemleri ulusal düzeyde de oldukça karmaık 2

3 olabilmektedir. Örnein, bazı ülkelerde deiik düzeylerde verilen diploma sayısı 100 dolayındadır ve takip edilen çok çeitli programlar arasında geçileri salayacak birçok köprü programı bulunmaktadır. Bu nedenle, deiik ülkelerdeki programların ve diplomaların birbirleriyle karılatırılması, ancak bir noktaya kadar anlamlıdır. Sorbon Deklarasyonu, yükseköretim programlarının lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) olarak ayrılmasını önermitir. Ancak, bu programların süreleri konusunda bir görü belirtilmemitir. Fransız hükümetine sunulan Attali Raporu nda ise, Avrupa da izlenecek yükseköretim sisteminin modeline uygun olarak düzenlenmesinin önerilmesi, youn tartımalara yol açmıtır *. Bu modele göre, lisans düzeyindeki programların 3 yılda, bunu takip eden yüksek lisans programlarının ise iki yılda tamamlanması önerilmektedir. Doktora programlarının tamamlanması için öngörülen süre 3 yıldır. Ancak, böyle bir model henüz hiçbir ülke tarafından uygulanmamaktadır. 2.1 Lisans Programları Avrupa da, tüm lisans programları 3 yıl olan hiçbir ülke bulunmamaktadır. Böyle bir modele en yakın ngiltere deki lisans programlarının çounlukla 3 yılda tamamlanmasına karılık, daha uzun süreli (genellikle dört yıl) programlar da bulunmaktadır. Bunların baında, modern diller gibi yurtdııyla entegre program uygulayan bölümler ile i tecrübesi gerektiren programlar (sandviç modeli) gelmektedir. * Attali Raporu, Fransız Milli Eitim, Aratırma ve Teknoloji Bakanı Claude Allegre nin istei üzerine hazırlanan ve Fransız yükseköretim sisteminde yapılması düünülen ana deiiklikler için atılması gereken adımları öneren bir rapordur. Raporun balıının, Yükseköretimde Avrupa Modeli (For a European Model of Higher Education) eklinde olması ve raporun bir tesadüf eseri olarak Sorbon Deklarasyonu ile aynı tarihte ve aynı ehirde (Paris) açıklanması, Sorbon Deklarasyonu ile Attali Raporu nun birbirine karıtırılmasına yol açmıtır. 3

4 Tüm dereceler honours veya ordinary eklinde iki türdür. Bunların arasında, eitimin süresi veya derslerin kapsamı açısından bir farklılık yoktur. Herhangi bir programda honours derecesi alabilmek için belirli bir not ortalamasına sahip olunması gerekir ve derslerin yanında tez çalıması da yapılır. Mühendislik gibi bazı alanlarda, 4 yıllık lisans eitiminin sonunda Master of Engineering (M. Eng) derecesi verilir. skoçya daki lisans dereceleri, normal olarak 4 yıl sürer ve tamamlayanlara genellikle Bachelor (bazı durumlarda Master) derecesi verilir. Bazı programlarda 3 yıllık eitim sonunda lisans derecesi verilmeye, Danimarka da 1988, Finlandiya da ise 1994 yılında balanmıtır. Çek Cumhuriyeti, rlanda, zlanda, Malta ve Slovakya da, lisans derecesini almak için gereken süre 3 ile 4 yıl arasında deimektedir. Kredi sistemine dayalı lisans programlarında, örencilerin programı tamamlama süresi, göstermi oldukları performansa balıdır. Baarılı örencilerin, programları normalden daha kısa sürede tamamlaması mümkündür. Programlara yarı-zamanlı olarak devam edenler ise daha uzun sürede mezun olurlar. Bu nedenle, kredi sistemine balı programların süresini yıl veya dönem olarak belirtmek yerine, tamamlanması gereken toplam kredi sayısı olarak belirtmek daha akılcı bir yaklaımdır. Yarızamanlı statüde yüksekörenime devam edebilme olanaklarının artması ve yaam boyu örenimin giderek önem kazanması nedeniyle, yükseköretimin gerek ulusal ve gerekse Avrupa düzeyinde yeniden yapılanmasına ilikin yapılacak tartımalarda, kredi sistemi uygulanmasının aırlık kazanacaı tahmin edilmektedir. Ek-3 te verilen tablolardan da görülecei gibi, üniversite ve üniversite dıı kurumlar bünyelerinde yürütülen birçok Ülkemizde yüksek lisans ve master kelimeleri eanlamlı olarak kullanılmaktadır. Ancak, özellikle Birleik Krallık tan alınan bir diplomada master kelimesinin bulunması, o kiinin mutlaka yüksek lisans yapmı olduunu göstermemektedir. 4

5 programın eitim süresi 4 yıldır. Tablolarda yer almayan dier ülkelerdeki (sviçre deki Licences programlarının çounluu, Bulgaristan ve Romanya gibi) lisans programlarının süreleri de 4 yıldır. Lisans eitiminin süresi, birçok ülkede (Almanya, Hollanda ve sveç gibi) yürütülen programlara göre deiiklik göstermektedir. Tıp eitimi, tüm ülkelerde dier programlara göre daha uzundur. Mühendislik, hukuk ve öretmen yetitirme programları genellikle dier programlardan farklıdır. Bazı ülkelerde ise, birçok programda Bachelor (lisans) derecesi verilmesine karın, mühendislik ve teknoloji ile ilgili bazı programlardan dorudan Master derecesi ile mezun olma imkanı tanınmaktadır (örnein, Danimarka, Finlandiya, ngiltere). Unutulmaması gereken dier önemli bir nokta da, Almanya, Avusturya, Danimarka, Fransa, talya ve Yunanistan gibi ülkelerde, kaıt üzerinde 4 ile 5 yıl olarak görünen eitimin gerçekte 7-8 yıla kadar uzayan bir sürede ancak tamamlanabildiidir modelinin gözardı ettii en önemli noktalardan biri, mesleki eitime yönelik kısa süreli (bir ile iki yıllık) programlardır. Bunların bazıları unlardır: Fransız üniversitelerindeki Instituts Universitaires de Technologie (IUT), spanya daki Tecnico Superior ve ngiltere de Colleges of Further Education tarafından yürütülen Higher National Diploma (HND) programları. 2.2 Yüksek Lisans Programları Yüksek lisans derecesinin, yükseköretimin 5. yılında alınabilmesi konusunda hemen hemen tüm ülkeler hemfikir 5

6 görünmektedirler. Ancak, söz konusu bu uygulama, ülkelere göre deiiklik (4 + 1, veya Fransa daki Grande Ecole lerde olduu gibi 2 + 3) göstermektedir. Geleneksel olarak tek basamaklı yükseköretim sistemine sahip Almanya, Avusturya, sviçre, talya ile çok yakın bir geçmie kadar Finlandiya ve sveç teki hükümetler, programların gerçek tamamlanma süresinin 5 yıla indirilmesi konusunda çalımalar yapmaktadırlar. Master derecesinin tamamlanma süresi konusunda da istisnalar bulunmaktadır. Örnein, ngiltere deki Oxford ve Cambridge üniversitelerinden mezun olanlar, belirli bir süre sonunda, herhangi bir ek çalıma yapmadan veya sınava tabi tutulmadan Master derecesini almaktadırlar. ngiltere deki birçok programdan, 3 yıllık lisans eitimini takiben 1 yıllık çalıma sonucunda Master derecesi alınabilmektedir. Fransa daki Maîtrise derecesi 4 yılda tamamlanmaktadır. Lisans ve lisansüstü programların birbirinden ayrıldıı sistemlerde, yüksek lisans derecesi, 1 ile 2 yıl arasında deien bir süre sonunda alınabilmektedir. ngiltere de yüksek lisans derecesi, dersli programlarda (Taught Master Programmes) 1 yılda, aratırmaya dayalı programlarda (Research Degrees) ise 1 ile 2 yıl arasında tamamlanabilmektedir. 2.3 Doktora Programları Doktora çalımasının ana amacının bilime yenilik getirmek olduu göz önüne alındıında, yapılacak aratırmanın ne kadar sürede tamamlanabileceini önceden kestirebilmek hemen hemen imkansızdır. Bu nedenle, Avrupa daki hiçbir ülkede doktora Bu derece, igücü piyasasında Licence derecesi yerine, üniversite tarafından verilen ilk gerçek derece olarak algılanmaktadır. 6

7 programlarını tamamlamak için standart bir süre bulunmamaktadır. Doktora programlarını tamamlama süresi, ulusal yükseköretim sistemlerinin yapısından ziyade, izlenen programa balı olarak deimektedir. Bazı ülkelerde, doktora derecelerinin yanı sıra ara doktora dereceleri vardır. Finlandiya daki Lisenciaatti ve ngiltere deki Master of Philosophy (M. Phil) dereceleri bu gruba örnek olarak gösterilebilir. Özellikle Orta ve Dou Avrupa ülkelerinde uygulanan yüksek doktora (habilitation) ise, akademik kariyerde alınabilecek en üst derecedir. 2.4 Anglosakson veya Amerikan Modeli modelinin geçerlilii ile ilgili yapılan tartımalarda Avrupa lıların çekindikleri konuların baında, Anglosakson (temelde Amerikan) modelinin olduu gibi alınarak uygulanma olasılıı gelmektedir. Amerika Birleik Devletleri (ABD) ve ngiltere de uygulanan yükseköretim sistemlerinin temel özellii, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) programların birbirinden ayrılmasıdır. Bu ülkelerden etkilenen ngiliz Milletler Topluluu, Latin Amerika, Asya ve eski demirperde ülkelerinde de benzer uygulama vardır. Sorbon Deklarasyonu, Avrupa ülkelerinin de bu yönde adım atmasını önermektedir. Akademik takvim ve ders programları, Amerikan modelinde yıl ve dönem bazında belirlenir. Ancak, derslerin kredili olması nedeniyle, örencilerin eitimlerini hızlandırarak kısa sürede mezun olmaları mümkündür. Eitim ücreti, Avrupa dakinin aksine Ortaöretimde iken üniversiteden bazı dersler alınabilmesi, her dönem normal ders yükünden fazla ders alınması ve yaz dönemi uygulaması. 7

8 dönem baına veya yıllık olarak deil, kayıt olunan derslerin toplam kredi sayısına göre alınır. ABD de örencilerin üçte birinden fazlası, üniversiteler yerine mesleki eitim veren iki yıllık community college veya junior college larda eitim görmektedir. Buradan mezun olanlara associate degree (ön lisans derecesi) verilir. Genellikle aynı eyaletteki üniversiteler ile community college lar arasında yapılan anlamaya göre, associate degree ye sahip olanların üniversitelere belirli koullarla dikey geçi yapma hakları vardır. ABD deki üniversiteler tarafından yürütülen lisans programları çok çeitlidir. Programlardaki zorunlu ders sayısı genellikle azdır. Örenciler, eilimlerine göre alacakları dersleri kendileri belirler. Anadal ve yandal uygulaması gittikçe yaygınlamı ve örencilerin iki veya üç anadaldan birden aynı zamanda mezun olmaları, sık karılaılan bir durum haline gelmitir. Lisans düzeyindeki Amerikan programları, örencilere formasyon kazandırmaya yöneliktir. Buna karılık Avrupa daki programlar, belirli bir alanda derinlik kazandırarak uzman yetitirmeyi amaçlamaktadır. ABD deki tanınmı üniversitelerden çounluu, kendi lisans mezunlarının aynı üniversitede lisansüstü programlara devam etmesini kısıtlar ve genellikle baka üniversitelerden lisansüstü örenci kabul ederler. Hukuk ve tıp eitimine ancak lisans eitimi tamamlandıktan sonra balanır ve mezunlarına M.D. veya J.D. dereceleri verilir. Master programları genellikle 2 yılda tamamlanır. Tanınmı üniversitelerin iletme gibi bazı alanlardaki yüksek lisans programlarına (Master of Business Administration MBA) kabul edilebilmek için mesleki tecrübe gereklidir. Amerikan yükseköretim sistemini Avrupa dakinden ayıran en önemli farklılıklardan birisi, mimar ve mühendis gibi mesleki 8

9 unvanların üniversiteler tarafından deil, mesleki kurulular tarafından verilmesidir. Dünyadaki üniversitelerin çounluu, Ortaça Avrupa sındaki kurumlardan balayarak evrim geçirmilerdir. Yükseköretim kurumlarındaki ortak dil, asırlar boyunca Latince olmutur. Günümüzde ise ngilizce, 21. yüzyılın Latincesi olmutur. Bunun doal bir uzantısı olarak, Amerikan sisteminin Avrupa ülkeleri üzerindeki etkisi giderek artmaktadır. Örnein, bazı Alman üniversiteleri, son yıllarda geleneksel eitim sisteminin yanında ngilizce yürütülen lisans, yüksek lisans ve doktora programları balatmılardır. 3. YÜKSEKÖRETM ETKLEYEN FAKTÖRLER 3.1 Hükümetlerin Lisans Programlarının Süresini Kısaltma stei Avrupa daki birçok ülkede görülen yeni eilim, hükümetlerin lisans eitimini tamamlamak için gereken gerçek süreyi azaltma istekleridir. Avusturya ile Danimarka da bu konuda görü birlii salanamamıtır. Bu ülkelerdeki örenciler, kaıt üzerinde 4 ile 5 yıl süren lisans programlarını 7 ile 8 yılda tamamlayabilmektedirler. Avusturya da, mezun olan örenciler içinde eitimlerini 5 yılda tamamlayanların oranı % 14 tür. Mezun örencilerin % 10 u ise eitimlerini en az 10 yılda bitirebilmektedir. Benzer problemler, Almanya, Fransa (Maîtrise derecesi alanların yaklaık üçte biri programları 4 yılda tamamlayabilmektedir), Hollanda ve talya (Laurea programlarına balayanların ancak üçte biri programları tamamlayabilmekte, tamamlayanların % 11 i ise programları zamanında bitirebilmektedir) gibi ülkeler için de geçerlidir. 9

10 Lisans programlarının uzun sürede tamamlanmasının balıca nedenleri unlardır: Bilgi yükü fazla ansiklopedik programlar, Mezunlar arasındaki yüksek isizlik oranı, Eitimin ücretsiz olması; üniversiteye girite bir seçme ilemi yapılmadıı için örencilerin genellikle kendilerine uygun olmayan programlara balamaları nedeniyle motivasyonlarının düük olması, Örencilerin örenimlerine devam ederken baka bir ite çalımaları. Bu durumun yarattıı balıca olumsuzluklar ise unlardır: OECD aratırmalarının da ortaya koyduu gibi, çok sayıda örencinin üniversite eitimini (özellikle birinci yılda) terk etmesi *, Mezunların meslek hayatına çok geç yalarda (28-30) balamaları, Programların yabancı örencileri cezbedici tarafının bulunmaması, Gerektiinden daha uzun süren eitimin örencilere/ailelere ve kamu kaynaklarına getirmi olduu yüksek maliyet, Bilim ve teknoloji programlarına örencilerin itibar etmemeleri nedeniyle ekonominin önemli sektörleri için gereken kalifiye personel sayısında azalma. Son on yıldır bu konu üzerine eilen hükümetler, gerçek ve resmi eitim sürelerini birbirine yaklatırmak amacıyla ciddi kararlar almaya balamılardır. Almanya, Danimarka ve Hollanda da, örencilere karılıksız verilen bursların süresi sınırlandırılmıtır. Danimarka ve Hollanda da, resmi eitim * Avusturya da, yükseköretime balayan her 18 örenciden ancak biri mezun olmaktadır. Almanya da her 8 örenciden, Fransa da ise her 5 örenciden biri yükseköretimi tamamlayabilmektedir. 10

11 süresinin bir yıldan daha fazla uzaması durumunda, verilen karılıksız burslar borçlanmaya dönütürülmektedir. Finlandiya daki üniversitelere, örenci baına yapılan hükümet yardımında, eitimini uzatan örenciler hesaba katılmamaktadır. rlanda ve ngiltere de lisans ve lisansüstü eitimler için farklı eitim ücreti uygulaması yapılmaktadır. Avrupa daki hükümetlerin üzerinde durdukları dier bir konu da, kısa süreli üniversite dıı kurumların güçlendirilip rekabete açık duruma getirilmesi ve giderek artan sayıda örencinin buralara kanalize edilmek istenmesidir. Hükümetlerin eitim süresini azaltmak için uygulamak istedikleri dier yöntem, yükseköretimdeki ilk derecenin kısa süreli bir eitimden sonra verilmesi ve mezunlardan bir kısmına lisansüstü eitim yapma imkanı tanınmasıdır. Geleneksel olarak doktora düzeyine kadar tek basamaklı sistem uygulayan ülkelerde son yıllarda Bachelor ve Master programlarının açılmasını, bu yönde atılan adımlar olarak deerlendirmek gerekmektedir. 3.2 Bachelor ve Master Programları Bachelor (lisans) ve Master (yüksek lisans) programları, Avrupa da geleneksel olarak ngiltere ve rlanda da uygulanmaktadır yılında Danimarka, 1994 yılında ise Finlandiya, birçok alanda yeni Bachelor ve Master programları balatmılardır. Ancak, u ana kadar elde edilen sonuçlar fazla baarılı gözükmemektedir. Bunun nedeni, Bachelor mezunlarına iverenlerin fazla ilgi göstermemeleri nedeniyle, örencilerin büyük çounluunun Bachelor derecesini aldıktan sonra Master programlarına devam etmek istemeleridir. 11

12 Almanya da, federal düzeydeki yükseköretim kanununda 1998 yılında yapılan düzenlemeler sonucunda, üniversiteler ile Fachhochschule ler tarafından Bachelor ve Master programlarının açılmasına olanak salanmıtır. Bachelor programları 6 ile 8 dönem, Master programları ise 2 ile 4 dönem arasında deimektedir. Bu programların birbirini takip eden tek bir program halinde olması durumunda ise toplam sürenin 10 dönemi geçmemesi gerekmektedir. Bu programların yanında geleneksel Alman programları da yürütülmektedir. Yeni kanun, kredili sistemin uygulanmasına da olanak salamıtır. Yeni getirilen tüm deiiklikler 2003 yılında gözden geçirilerek deerlendirilecektir. Almanya da, Güz-1998 de balatılan 80 Bachelor ve Master programının balıca özellikleri unlardır: Programların çounluu bilim ve teknoloji alanlarında açılmıtır, Programların çounluu sadece ngilizce dilinde yürütülmekte, bazılarında Almanca da kullanılmaktadır, Programların çok azı ECTS ile uyumludur, Bachelor programlarının süresi genellikle 6 dönem, Master programlarının süresi ise 4 dönemdir. Bachelor veya Master programlarını bitirenlerin, geleneksel Diplom programlarına geçme olanaı bulunmaktadır. Ancak, bunun için ek eitim görülmesi gerekmektedir. Avusturya nın, yükseköretim kanununda Almanya dakine benzer deiiklikler yaparak yürürlüe koymu olduu yenilikler unlardır: Mevcut programların yanında Bachelor programlarının açılması ve isteyenlerin bunlara devam etmesi, ECTS (European Credit Transfer System), Avrupa Kredi Transfer Sistemi nin kısaltılmııdır. ECTS ile ilgili detaylı bilgi Ek-4 te verilmitir. 12

13 Kredili sistem, Bachelor derecesinin 3 ile 4 yıl içerisinde tamamlanması, Güzel sanatlar dıındaki programlarda Master derecesinin 1 yılda tamamlanması, Eitim süresinin uzaması durumunda örencilere mali yardım yapılmaması. talya da, geleneksel olarak verilen tek derece yerine aaıdaki deiikliklerin yapılması gündemdedir: Tüm yükseköretim kurumlarında 3 yıl süreli kısa Laurea programlarının balatılması, bunu takip eden 2 yıllık çalıma sonucunda ise uzmanlık Laurea derecesinin verilmesi, Programların 5 ana alana ayrılması ve her alan için alınması gereken zorunlu derslerin hükümet tarafından belirlenmesi, Ders programının belirli bir kısmının (toplam kredinin % 34 ü) üniversiteler tarafından belirlenmesi, ECTS e balı kredi sisteminin oluturulması, Yükseköretim kurumlarında iç denetim mekanizmalarının harekete geçirilmesine tevik edilmesi ve dı kurumlar tarafından yapılacak akademik deerlendirmenin her düzeyde oluturulması. Fransa daki bazı üniversiteler, 3 yıl süreli mesleki Licence programlarını balatmılardır. Bunun amacı, örencilerin kısa sürede meslek hayatına atılmalarını salamaktır. Grande Ecole lerden mezun olanlar ile Licence derecesini aldıktan sonra iki yıllık eitim görenlerin balayabilecei Mastaire derecesine yönelik programların yakında balatılması planlanmaktadır. Orta ve Dou Avrupa ülkelerinin çounluu, yükseköretim sistemlerinde yaptıkları reformun bir parçası olarak Bachelor ve Master programlarını balatmılardır. Bulgaristan, Sorbon Deklarasyonu ile önerilen deiiklikleri yapmak için yeni bir yükseköretim kanununu uygulamaya koymutur. 13

14 Norveç te ulusal programların yanında ngilizce eitim veren uluslararası programlar bulunmaktadır. sveç te ise ulusal dereceler ngilizce ye tercüme edilerek Bachelor veya Master denklii verilmektedir. Avrupa da u anda iki basamaklı eitim sistemini uygulamayan üç ülke (Hollanda, Yunanistan ve bir ölçüde spanya) kalmıtır. 3.3 Üniversite ile Üniversite Dıı Kurumlar Arasındaki Sınırların Kaldırılması Yükseköretim kurumlarını iki ayrı çatı altında toplayan ülkelerde, yapılan deiiklikler sonucunda üniversite ile üniversite dıı kurumlar arasındaki farklılıklar giderek azalmaktadır. Deiimin bu yönde olduunu destekleyen gelimeler unlardır: Belçika (Flaman), Danimarka ve Holanda daki üniversitelere devam eden örencilerin sayısı, üniversite dıı kurumlardaki örenci sayısından daha azdır. Örencilerin daha çok tercih ettikleri üniversite dıı kurumlar giderek güçlenmektedir. sveç ile çok yakın geçmite Polonya da yapılan deiiklikler sonucunda tüm yükseköretim kurumları aynı kurallara tabi tutulmulardır. Portekiz de ise akademik deerlendirmenin, tüm yükseköretim kurumları için aynı kurum tarafından yapılması önerilmitir. Uluslararası yazımalarda ve yazmı oldukları makalelerde, Almanya daki Fachhochschule lerin kendilerini University of Applied Science (Uygulamalı Bilim Üniversitesi); Hollanda daki Hogeschole lerin ise University of Professional Studies (Mesleki Çalımalar Üniversitesi) olarak tanıtmaları resmi olarak kabul edilmitir. 14

15 Üniversite dıı kurumların birçou, ülkelerindeki geçerli mevzuat nedeniyle mezunlarının devam edemeyecei bir üst derece için uluslararası ibirliine gitmektedirler. Örnein, Fachhochschule mezunlarının Almanya da doktora yapma hakkı yoktur. Bu mezunların bir kısmı önce ngiltere ye giderek Master (yüksek lisans) derecesi almakta ve Almanya ya dönerek bu diplomayı doktoraya balamak için kullanmaktadır. Birçok ülkede, üniversite dıı kurumlarda tamamlanan programlardan elde edilen kredilerin, üniversitelerdeki programlara transfer kredisi olarak kabulü mümkündür. talya da, üniversiteye köprü ilevi görmesi amacıyla, üniversite dıı kurum olarak entegre teknik yükseköretim kurumlarının oluturulması düünülmektedir. Bazı ülkelerde, üniversite dıı kurumlar ile üniversiteler aynı dereceleri vermeye yetkili kılınmılardır: Örnein, Portekiz de Politecnicos tarafından verilen Licenciaturas derecesi, Hollanda da Master derecesi, sveç ve Norveç te Ph.D. (doktora) derecesi. Birçok ülkedeki üniversite dıı küçük kurumlar, ulusal ve uluslararası arenada rekabet edebilmek için birleerek daha büyük kurumlar halini almaya balamılardır. rlanda gibi bazı ülkeler, yükseköretim kurumlarının iki ayrı çatı altında toplanmasından yana görünseler de, önümüzdeki on yıl içerisinde, Avrupa nın birçok ülkesinde, yükseköretim kurumlarının aynı çatı altında toplanacaı beklenmektedir. 3.4 Kredili Sistem Uygulaması Akademik hareketliliin giderek önem kazandıı Avrupa da, örencilerin bir kurumdan dier kuruma geçmelerinde 15

16 karılaabilecekleri sorunları en alt düzeye indirebilmek için uygulamaya konulan ECTS sistemi, birçok ülkede kabul görmütür. Kredi sistemini uygulamaya balayan veya gündemine alan ülkelerin sayıları her geçen gün artmaktadır (örnein, Almanya, sviçre ve talya). AB/AEA ülkelerinin üçte ikisinden fazlası kredi sistemini kabul etmitir. Halen kredili sisteme geçmeyen ülkelerin baında Avusturya, Belçika (Fransız Topluluu), Fransa ve Yunanistan gelmektedir. Kredi sisteminin uygulanmaya konulmasıyla birlikte akademik takvimin iki dönem olarak düzenlenmesi zorunlu hale gelmektedir. spanya dıındaki tüm AB/AEA ülkelerinde dönem sistemi uygulanmaktadır. Ancak, dönemin tanımı her ülkede aynı ekilde deildir. Örnein, talya daki sıkıtırılmı dönem deyimi, yıllık bir dersin bir dönem içerisinde verilmesi eklinde kullanılmaktadır. ngiltere de gerek akademik, gerekse teknik ve mesleki düzeyde verilen tüm derslerden alınacak kredilerin transferine olanak salayacak çalımalar sürdürülmektedir (CATS ve SCOTCATS). 3.5 Daha Fazla Mali Özerklik Daha Fazla Sorumluluk Avusturya, Finlandiya, talya ve Polonya daki yeni yükseköretim kanunları, üniversitelere daha fazla özerklik tanınması yönündeki deiiklikleri içermektedir. Ancak, özerkliin anlamı ülkelere göre farklılık göstermektedir. Ülkemizdeki özerklik tartımaları, yanlı bir ekilde, bata rektör olmak üzere yöneticilerin seçilme yöntemleri üzerinde odaklanmıtır. Ancak, ülkemizde olduu gibi, en basit memurdan 16

17 profesöre kadar, tüm atama ilemlerinin üniversite içinde balayıp rektörün onayı ile sonuçlandıı bir sistem, hiçbir ileri ülkede bulunmamaktadır. Avrupa daki özerklik tartımaları ise, hükümet desteinin kullanılmasındaki kısıtlamaların kaldırılması (mali özerklik), örencilerin kabulü, örenim ücretinin belirlenmesi ve diplomaların verilmesinde üniversitelerin yetkili kılınması konularında younlamaktadır. Örnein, 1970 lerin sonlarına kadar sveç üniversitelerindeki programlarda okutulan dersler Eitim Bakanlıı tarafından belirlenmekteydi yılındaki Yükseköretim Reformu sonucunda üniversitelere kısmi özerklik verilerek, akademik yükseltmelerde ve takip edilecek programların belirlenmesinde üniversitelerin yetkili kılınması kararlatırılmıtır. Ayrıca, kaynakların kullanımında üniversitelere mali kolaylıklar salanmıtır. Bir önceki yıl rakamları üzerinde pazarlık edilerek hazırlanan, çok fasıl ve çok kalemli bütçe sistemlerinin yerini, girdi ve çıktılara balı performans göstergelerine dayalı torba bütçe ve torba kadro sistemleri almaktadır. Avrupa ülkelerinde görülen dier bir akım da, üniversitelere verilen özerklikle birlikte, kamu kaynaklarını kullanan bu kurumları denetleyecek mekanizmaların hayata geçirilmesidir. Buradan anlaılacaı gibi, yükseköretim kurumlarına verilen özerklik, akademik deerlendirme sistemlerinin kurulmasıyla dengelenmeye çalıılmaktadır. Üniversitelerde yürütülen eitimöretim ve aratırma etkinliklerinin deerlendirilmesi, genellikle üniversite dıındaki baımsız kurulular tarafından yapılmaktadır. ngiltere ve Portekiz de, tüm yükseköretim kurumlarının akademik deerlendirmesi, tek bir kurum tarafından yapılmaktadır. 17

18 talya da akademik deerlendirme amacıyla yeni oluturulan kurumun, eskiden beri yapılan aratırmanın deerlendirmesi yanında eitim-öretimin deerlendirmesini de yapması kararlatırılmıtır. talya daki tüm programların be ana alan altında sınıflandırıldıı daha önce anlatılmıtı. Akademik deerlendirme yapacak kuruma yardımcı olması amacıyla, her ana alan için bir uzman kurulu oluturulmutur. Almanya da, yeni oluturulan Bachelor/Master programlarının deerlendirilmesi için Eyalet Kültür Bakanları Konseyi (Kultusministerkonferenz KMK) tarafından Rektörler Komitesi ne (Hochschulenrektorenkonferenz HRK) balı yeni bir kurum kurulmutur. Hollanda da akademik deerlendirme yapacak yeni ve baımsız bir birimin oluturulması planlanmaktadır. Yükseköretim kurumlarına yapılacak hükümet desteinin belirlenmesinde göz önüne alınacak ölçütler içinde, akademik deerlendirme sonuçlarının da bulunması görüü, giderek önem kazanmaktadır. 3.6 Denizaırı Ülke Üniversiteleriyle Rekabet Tüm dünyada olduu gibi, Avrupa daki yükseköretim kurumlarını etkileyen balıca faktörler unlardır: Küreselleme, Yeni iletiim teknolojileri, ngilizcenin dünya ortak dili olması (lingua franca), Giderek artan rekabet ve ticarileme. Bu eilimlerin Avrupa da görünen en belirgin özellii, geleneksel olarak devlet kontrolündeki ulusal yükseköretim kurumlarının yanında yeni bir eitim sektörünün domu olmasıdır. 18

19 1990 lı yıllardan itibaren bata ABD olmak üzere, denizaırı ülkelerdeki üniversitelerde örenim gören Avrupalı örenci sayısı, Avrupa da örenim gören yabancı örenci sayısının çok üzerine çıkmıtır. Asya ve Latin Amerika daki kriz nedeniyle, özellikle Amerikan üniversitelerinin Avrupalı örencileri kendilerine çekebilmek için giriimlerini artırmaları beklenmektedir. Yükseköretime olan talebin tüm dünyada artmasının doal sonucu olarak yükseköretim büyük bir pazar haline gelmitir yılında ABD nin eitim hizmetleri nedeniyle net kazancı 7 milyar $, Avustralya nınki ise 3 milyar $ dır. Eitim sektöründeki aırı kazanç nedeniyle, Avrupa nın birçok ülkesinde faaliyetlerini sürdüren Amerikan üniversitelerini balıca dört sınıfta toplamak mümkündür: Üniversite ubesi (Branch Campus): ABD deki bir A yükseköretim kurumunun Avrupa nın Y ülkesinde A1 ubesini açarak, A nın programlarını Y ülkesinde X, Y veya baka bir Z ülkesinden gelen örencilerin hizmetine sunması. Üniversite veya Program Acentalıı (Franchised Institution/Program): ABD deki bir A yükseköretim kurumunun Avrupa nın Y ülkesindeki B yükseköretim kurumuna A nın programlarını uygulama yetkisi vererek, B kurumunun bu programları X, Y veya baka bir Z ülkesinden gelen örencilerin hizmetine sunması. Uluslararası Kurum (International Institution): Amerikan eitim sistemini takip etmeyen ve uluslararası programlar uygulayan kurum. Uluslararası kurum, genellikle uluslararası iletme programı sunan iletme okuludur. Bu kurumlar kendilerini, Amerikan eitim sisteminin en mükemmelini Avrupai bir stille birletiren kurumlar sloganıyla 19

20 pazarlamaktadırlar. Bu tip iletme okullarının genellikle birçok Avrupa ülkesinde ubeleri de bulunur. Offshore Kurum (Offshore Institution): Amerikan eitim sistemini Avrupa nın Y ülkesinde uygulayan ancak, ABD de ana kampusu olmayan baımsız bir kurum. Amerikan üniversitelerinin yukarıda belirtilen ekillerde Avrupa nın çeitli ülkelerinde eitim yapmaları sonucunda, Avrupalı örenciler kendi ülkelerini terketmeden Amerikan diplomasına sahip olabilmektedir. Yukarıda sözü edilen üniversitelerin birçounun nitelikleri tartımalıdır. Genellikle lüks dil okulu niteliindeki bu üniversitelerde eitim gören örencilerin çounluu, yükseköretim diplomasına, alınan eitimin niteliine bakılmaksızın, otomatik olarak bazı haklar tanıyan ve sosyal statü atfeden Avrupa dıındaki geri kalmı ve gelimekte olan ülkelerdendir. Ülkemizden de çok sayıda örenci, yurtdıındaki bu tür okullara rabet etmekte ve gereksiz yere yurtdıına para transfer edilmektedir. University of Phoenix gibi bazı Amerikan üniversiteleri, nternet yardımıyla yapılan uzaktan eitimle de Avrupa pazarına girmeye balamılardır. Yaam boyu eitimin giderek önem kazandıı Avrupa da, uzaktan eitimin önümüzdeki yıllarda patlama yapacaı üphesizdir. 4. YÜKSEKÖRETMDE LERYE YÖNELK ELMLER Avrupa ülkelerinin yükseköretimde ortaklaa hareket edebilecekleri dört nokta bulunmaktadır: Genelletirilmi bir Avrupa kredi sistemi, 20

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye hakkında hazırlanan lerleme Raporu, Türkiye ile müzakerelerin balaması yönünde olumlu bir

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Yönetiim, Bölgesel Kalkınma ve Kalkınma Ajansları: Çukurova Kalkınma Ajansı Uygulaması A. Celil Öz 1 1- Giri Son çeyrek yüzyılda küresellemenin ve uluslar arası ve uluslar üstü kurumların da etkisiyle

Detaylı

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER **

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** Yrd.Doç.Dr. Gürsan SARAÇ * **1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi

Detaylı

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz 2006 YILLIK RAPORU: UYUTURUCU FYATLARINDA DÜÜ, YAKALAMALARDA ARTI Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz (23.11.2006, LZBON) Avrupa Uyuturucu ve Uyuturucu Baımlıı zleme Merkezi (EMCDDA), bugün

Detaylı

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021 TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL Büyükdere Cad.No:173 I. Levent Plaza A-Blok Kat:4 34394 I. Levent-stanbul Tel : (212) 280 85 67 Faks : (212) 280 85 89 www.tspakb.org.tr stanbul, 11 Ekim 2004

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL

ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL ELEKTRK MÜHENDSLER ODASI MESLEK Ç SÜREKL ETM MERKEZ YÖNETMEL Amaç Madde 1: Bu Yönetmeliin amacı; meslekteki bilimsel, teknolojik gelimelerle ve uygulama alanları ile ilgili olarak Üye Mühendislere verilecek

Detaylı

ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR. Fikret enses 1

ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR. Fikret enses 1 http://www.bagimsizsosyalbilimciler.org/yazilar_bsb/iktisattoplum28ocak04-senses.doc ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR Fikret enses 1 Üniversitelerimize ilikin yasal düzenleme tartımaları, özellikle

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

Esrar kullanımı dengeleniyor, gençler arasında gördüü rabetin azaldıına dair belirtiler var

Esrar kullanımı dengeleniyor, gençler arasında gördüü rabetin azaldıına dair belirtiler var YILLIK RAPOR 2007: ÖNEML NOKTALAR AB uyuturucu raporunun ilettii olumlu mesajlar, uyuturucuya balı ölümlerin yüksek düzeyi ve artan kokain kullanımıyla gölgeleniyor (22.11.2007, LZBON AMBARGO 10.00 CET)

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

Bu yayında verilen bilgiler a_a_ıdaki ki_ilere yardımcı olacaktır:

Bu yayında verilen bilgiler a_a_ıdaki ki_ilere yardımcı olacaktır: Return to Study A Guide to VCE and VCAL / Turkish OKULA GER_ DÖNÜ_ VCE ve VCAL REHBER_ Bu yayında verilen bilgiler a_a_ıdaki ki_ilere yardımcı olacaktır: 18 ya_ından büyükler ve Orta dereceli okulların

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor?

stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? Sayıtay Dergisi Sayı: 44-45 Performans Denetimi Raporu: stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor? stanbul Depreme Nasıl Hazırlanıyor Raporu, Sayıtay Bakanlıınca 6.5.2002 tarihinde TBMM Bakanlıına gönderilmitir.

Detaylı

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler BOSAD Boya Sanayicileri Dernei Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler TÜRK BOYA SEKTÖRÜ Dünya ekonomisindeki gelimeyle paralel olarak dünya boya üretimi bugün 29,4 milyon ton civarında gerçeklemektedir ve

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ : ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ Genel Çerçeve Makroekonomik, Politik ve veyasal Çevre Rekabet Edebilirliliin Mikroekonomik Temelleri irket irket Stratejisi Stratejisi Mikroekonomik Mikroekonomik

Detaylı

Bu maddenin yürürlüe girdii tarih itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almı mükelleflerin;

Bu maddenin yürürlüe girdii tarih itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almı mükelleflerin; ! "! # $% & % & ' &! ' ( )* +$' #,*,-. / - Gecici Madde 3 Bu maddenin yürürlüe girdii tarih itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almı mükelleflerin; a)

Detaylı

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur.

Durum böyle olmakla birlikte, özet çeviri metninin okuyucuların gerçekten yararlanabilecekleri i levsel bir doküman oldu u ku kusuzdur. AVUSTRALYA NIN YEN GÜNEY GALLER EYALET SAYITAYI PERFORMANS DENETM RAPORU Yıllık Raporlardan Hareketle Performansın Deerlendirilmesi: Sekiz Kuruluun Yıllık Raporlarının ncelenmesi (Özet Çeviri) Sacit Yörüker

Detaylı

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU Sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2009 31 Mart 2009 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. irket in Merkezi

Detaylı

DELTA MENKUL DEERLER A..

DELTA MENKUL DEERLER A.. sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2008 31 Mart 2008 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. 3. Dönem çinde

Detaylı

nsan Kaynakları ve Eitim Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii

nsan Kaynakları ve Eitim Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii nsan Kaynakları ve Eitim Müdürlüü Görev ve Çalıma Yönetmelii Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliin amacı, Avcılar Belediyesi nsan Kaynakları ve Eitim Müdürlüü nün kurulu, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalıma

Detaylı

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk TEKSTL BANKASI A.. Amaç ve Kapsam Tekstil Bankası A.. (Tekstilbank) bilgilendirme politikası; Bankacılık Kanunu ve bu kanuna ilikin düzenlemeler, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, stanbul

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Deniz Akkahve Devlet Planlama Tekilatı Müstearlıı Bölgesel Gelime ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüü AB Bölgesel Programları Dairesi Bakanı zmir de düzenlenen 2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumunun

Detaylı

ÜNVERSTELERN GÖREVLER

ÜNVERSTELERN GÖREVLER ÜNVERSTELERN GÖREVLER VE YENDEN YAPILANMA Günümüz Türkiye sini gelecee taıyanlar i adamlarıdır. Ancak, i hayatının gayretleri Türkiye yi belli bir sınıra kadar ilerletebilir. Eer Türkiye, kaybettii bilimin

Detaylı

FORUMU 10.03.2007. A. hsan KARAMANLI. Eskiehir Organize Sanayi Bölgesi Müdürü

FORUMU 10.03.2007. A. hsan KARAMANLI. Eskiehir Organize Sanayi Bölgesi Müdürü ESKEHR ENERJ FORUMU 10.03.2007 A. hsan KARAMANLI Eskiehir Organize Sanayi Bölgesi Müdürü Elektrik Enerjisi Sektöründe Durum *TEK *EÜA *TEA *TETA *TEDA Özel Üretim irketleri ve Otop. Grupları *Enerji Bakanlıı

Detaylı

ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER. Av. Sancar BAYAZIT GENEL SEKRETER YETKL K

ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER. Av. Sancar BAYAZIT GENEL SEKRETER YETKL K ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER YETKL K ÇMENTO ENDÜSTRS VERENLER SENDKASI Kuleli Sokak No: 14 Gaziosmanpaa / ANKARA / TÜRKYE Tel: +90 312 447 20 25 Faks: +90 312 447 85 17 E-Posta: genel@ceis.org.tr

Detaylı

Avrupa Konseyi Proje No EC/1062

Avrupa Konseyi Proje No EC/1062 Avrupa Konseyi Proje No EC/1062!"#$ Projenin Adı Proje Alanı Türkiye de Yolsuzluun Önlenmesi çin Etik (TYEC) Türkiye Projenin Balangıç Tarihi 30 Kasım 2007 Finansman Avrupa Komisyonu (%90) ve Avrupa Konseyi

Detaylı

PIZZA DONALDO TÜRKYE. Mevcut Durum

PIZZA DONALDO TÜRKYE. Mevcut Durum PIZZA DONALDO TÜRKYE Pizza Donaldo talya Ltd. (P.D.I) 1 1960 yılında talya da Senyör Donaldo tarafından küçük bir talyan restoranı olarak kurulmutur. 10 çocua sahip olan Senyör Donaldo yıllar içerisinde

Detaylı

DEPREM FELAKET SONRASINDA ÇIKARILAN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER VE SAYI TAY DENET M DI INDA KALAN KAMU FONLARI M. Hakan ÖZBARAN Sayı tay Denetçisi

DEPREM FELAKET SONRASINDA ÇIKARILAN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER VE SAYI TAY DENET M DI INDA KALAN KAMU FONLARI M. Hakan ÖZBARAN Sayı tay Denetçisi Sayıtay Dergisi Sayı : 41 DEPREM FELAKET SONRASINDA ÇIKARILAN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER VE SAYITAY DENETM DIINDA KALAN KAMU FONLARI M. Hakan ÖZBARAN Sayıtay Denetçisi GR 17.8.1999 tarihinde Marmara Bölgesi

Detaylı

RUSYA-UKRAYNA ENERJ KRZ STRATEJK BR DEERLENDRME

RUSYA-UKRAYNA ENERJ KRZ STRATEJK BR DEERLENDRME RUSYA-UKRAYNA ENERJ KRZ STRATEJK BR DEERLENDRME I. RUSYA NIN YEN STRATEJS OCAK 2005 1- Rusya, ekonomik, siyasi ve askeri açıdan yeniden güçlenmek ve öncelikle bölgesinde nüfus sahibi olabilmek stratejisinde

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi INTOSAI KAMU KESMÇ KONTROL STANDARTLARI REHBER Özet Çeviri Baran Özeren Sayıtay Uzman Denetiçisi 2 Haziran 2004 Çevirenin Notu Denetim meslei ile ilgili kamu ve özel sektör organizasyonları, son yirmi

Detaylı

Intel Ö!renci Programı

Intel Ö!renci Programı Intel Ö!renci Programı De!erlendirme Raporu Eylül 2009 - A!ustos 2010 Cengiz Hakan AYDIN Hasan ÇALI"KAN Murat ATA#Z# Giri! Intel Ö!renci Programı, özellikle teknolojiye eri$imin sınırlı oldu!u bölgelerdeki

Detaylı

OKUL UYGULAMA ÇALIMALARI BRM NEDEN KURULMALIDIR? Ramazan SA * ÖZET

OKUL UYGULAMA ÇALIMALARI BRM NEDEN KURULMALIDIR? Ramazan SA * ÖZET OKUL UYGULAMA ÇALIMALARI BRM NEDEN KURULMALIDIR? Ramazan SA * ÖZET Hizmetöncesi öretmen eitimi programı iki bileenden olumaktadır. Birinci bileen kuramsal yanı aır basan ve fakültede yürütülen derslerden,

Detaylı

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI Amaç Brisa, hissedarlarıyla effaf ve yakın bir iletiim içinde olmayı ilke edinmitir. Bu kapsamda Brisa yönetimi stratejik planları uygulayıp,

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

Çada nternet Yönetimi

Çada nternet Yönetimi Çada nternet Yönetimi Yazar: Dr. Yaman AKDENZ, Siber Hukuk Öretim Üyesi, Leeds Üniversitesi, Birleik Krallık, Direktör, Siber Haklar & Siber Özgürlükler (Birleik Krallık) Cyber-Rights & Cyber-Liberties

Detaylı

Madde 1.1. in 4.paragrafı aaıdaki ekilde güncellenmitir.

Madde 1.1. in 4.paragrafı aaıdaki ekilde güncellenmitir. YAPI VE KRED BANKASI A.. NN BANKA BONOSU VE/VEYA TAHVLLERNN HALKA ARZINA LKN SERMAYE PYASASI KURULU TARAFINDAN 3 HAZRAN 2011 TARHNDE ONAYLANAN ve TESCL ETTRLEN, 30 EYLÜL 2011 TARHNDE TADL VE 4 EKM 2011

Detaylı

Kurumsal Yapısı, Yasal Çerçevesi ve Göstergeleriyle Ula tırma Sektörü

Kurumsal Yapısı, Yasal Çerçevesi ve Göstergeleriyle Ula tırma Sektörü 28 ubat 2007 TS/BAS-BÜL/07-20 Kurumsal Yapısı, Yasal Çerçevesi ve Göstergeleriyle Ulatırma Sektörü Özet Bulgular Türk Sanayicileri ve adamları Dernei (TÜSAD), ulatırma yöntemlerinin sürdürülebilir büyümeye

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

BÜLTEN. KONU: Mükelleflerin zahat (Özelge) Taleplerinin Cevaplandırılmasına Dair Yönetmelik Yayınlanmıtır.

BÜLTEN. KONU: Mükelleflerin zahat (Özelge) Taleplerinin Cevaplandırılmasına Dair Yönetmelik Yayınlanmıtır. Kültür Mah. 1375 Sk. No:25 Cumhuruiyet hanı K:5 35210 Alsancak - zmir-turkey Tel : + 90 232 464 16 16.. Fax: + 90 232 421 71 92. e-mail : info@psdisticaret.com..tr BÜLTEN SAYI :2010-044 Tarih: 31.08.2010

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM BEYANI Kordsa Global Endüstriyel plik ve Kord Bezi Sanayi ve Ticaret A.. (bundan böyle Kordsa Global veya irket diye anılacaktır) 01

Detaylı

üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. Çevre Düzeni Planı;10) (Deiik -

üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. Çevre Düzeni Planı;10) (Deiik - üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. Çevre Düzeni Planı;10) (Deiik - R.G.: 17.3.2001-24345 / m.4) Çevre Düzeni Planı: Konut,

Detaylı

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU !nsanl"n Geliimine Yönelik Katma De"eri Yüksek Ürün ve Hizmet Yaratmak 2011 ylna kadar üretilen aratrmalara, projeleri ve alnan patent saylarn % 20 arttrmak üzere laboratuvarlar kurmak ve akreditasyonlarn

Detaylı

TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Bursa ubesi olarak;

TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Bursa ubesi olarak; 6. Bölgenin endemik bitki örtüsünün korunması ana hedef olmalıdır. 7. Bölgede bulunan yer altı su kaynaklarının korunması ana hedeflerden olmalıdır. 8. Arıtma sorunu yapılacak bilimsel aratırmalar sonucu

Detaylı

Kurucunun Adı ve Soyadı

Kurucunun Adı ve Soyadı GELEN LETMELER BORSASI A.. ANA SÖZLEMES (TASLAK) KURULU Madde 1- Aaıda ad ve soyadları, ikametgahları ve tabiiyetleri yazılı kurucular tarafından, Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde

Detaylı

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. Ödenmi Sermaye: 11.173.366 YTL. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Sayfa No:

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE Sayfa No: 1 A- 1-RAPORUN DÖNEM : Faaliyet raporu, BOYASAN A. nin MART/2010 yılı faaliyetlerini kapsar. 2-ORTAKLIIN ÜNVANI : BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET A.. 3-DÖNEM ÇNDE YÖNETM VE DENETM KURULUNDA GÖREV

Detaylı

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE)

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 51-61 51 LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Adem ÖCAL G.Ü.G.E.F.

Detaylı

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER *

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * Prof. Dr. lknur OKATAN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Sunu Sayın Bakan

Detaylı

BÜLTEN. KONU: Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi Hk 277 Nolu GVK G.T. Yayınlanmıtır

BÜLTEN. KONU: Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi Hk 277 Nolu GVK G.T. Yayınlanmıtır Kültür Mah. 1375 Sk. No:25 Cumhuruiyet hanı K:5 35210 Alsancak - zmir-turkey Tel : + 90 232 464 16 16.. Fax: + 90 232 421 71 92. e-mail : info@psdisticaret.com..tr BÜLTEN SAYI :2010-054 Tarih: 27.12.2010

Detaylı

BÜLTEN. KONU: 6183 Sayılı Kanunda Ve 5084 Nolu Tevik Kanununda Deiiklik Yapılmıtır

BÜLTEN. KONU: 6183 Sayılı Kanunda Ve 5084 Nolu Tevik Kanununda Deiiklik Yapılmıtır Kültür Mah. 1375 Sk. No:25 Cumhuruiyet hanı K:5 35210 Alsancak - zmir-turkey Tel : + 90 232 464 16 16.. Fax: + 90 232 421 71 92. e-mail : info@psdisticaret.com..tr BÜLTEN SAYI :2010-009 Tarih: 11.02.2010

Detaylı

ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES

ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES ÖRETM ELEMANLARININ ETM VE LETM SORUNLARI EDUCATIONAL AND COMMUNICATIONAL PROBLEMS OF FACULTIES Yrd. Doç. Dr. Vedat SALAM* Yrd. Doç. Dr. Yüksel TERZ** Ör.Gör. Nurettin SAVA*** Naci MURAT**** Özet Üniversitelerde

Detaylı

Türkiye de Hanehalkı

Türkiye de Hanehalkı gücü, gelir, harcama ve yoksulluk açısından Türkiye de Hanehalkı Zaf er Yükseler Er can Tür kan TÜSAD Küresel Ekonomiye Ent egrasyon Sürecinde Büyüme Semineri 21 Mart 2008, Ankara Sunum çerii* I - gücü

Detaylı

SRKÜLER NO: POZ - 2005 / 62 ST, 20. 07. 2005 SSK EK GENELGES(16/347) YAYIMLANDI

SRKÜLER NO: POZ - 2005 / 62 ST, 20. 07. 2005 SSK EK GENELGES(16/347) YAYIMLANDI SRKÜLER NO: POZ - 2005 / 62 ST, 20. 07. 2005 ÖZET: * SSK ek genelgesi yayımlandı. SSK EK GENELGES(16/347) YAYIMLANDI S.S.K.Bakanlıı Sigorta leri Genel Müdürlüü Sigorta Primleri Daire Bakanlıı nın 04.07.2005

Detaylı

AYDIN KESEN. ZMR TCARET BORSASI-Gazi Bulvarı No:2 35210 zmir, Tel: (0232) 425 13 70 (5 Hat), Fax: (0232) 484 29 54, www.itb.org.tr

AYDIN KESEN. ZMR TCARET BORSASI-Gazi Bulvarı No:2 35210 zmir, Tel: (0232) 425 13 70 (5 Hat), Fax: (0232) 484 29 54, www.itb.org.tr The Developments in Production and Trade of Biotech Cotton in Turkey and Traceability Türkiye de Biyoteknolojik Pamuk Üretim ve Ticaretindeki Gelimeler ve Biyoteknolojik pamukların zlenebilirlii Aydın

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

EK-2: FAAL YET RAPORU 2007 YILI ELEKTR K-ELEKTRON K FAKÜLTES FAAL YET RAPORU

EK-2: FAAL YET RAPORU 2007 YILI ELEKTR K-ELEKTRON K FAKÜLTES FAAL YET RAPORU EK-2: FAALYET RAPORU 2007 YILI ELEKTRK-ELEKTRONK FAKÜLTES FAALYET RAPORU ÇNDEKLER BRM YÖNETCS SUNUU... 3 I- GENEL BLGLER... 6 A) ÖZGÖREV VE ÖZGÖRÜ... 6 B) YETK, GÖREV VE SORUMLULUKLAR... 6 C) BRME LKN

Detaylı

Üretim irketleri daıtım irketleri ile itirak ilikisine girebilirler fakat kontrol oluturamazlar (Md. 3.c.1)

Üretim irketleri daıtım irketleri ile itirak ilikisine girebilirler fakat kontrol oluturamazlar (Md. 3.c.1) Elektrik Sektörünün Yeniden Yapılanması Sürecinde Daıtım Faaliyetlerinde Dikey Ayrıtırma zak Atiyas, Sabancı Üniversitesi 1 18 Nisan 2006 Üretim, iletim, daıtım ve perakende satı faaliyetlerinin birbirinden

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

TÜRKYE DE STK LAR VE KAMU SEKTÖRÜ ARASINDA BRLNE LKN YASAL ÇERÇEVENN DEERLENDRLMES

TÜRKYE DE STK LAR VE KAMU SEKTÖRÜ ARASINDA BRLNE LKN YASAL ÇERÇEVENN DEERLENDRLMES TÜRKYE DE STK LAR VE KAMU SEKTÖRÜ ARASINDA BRLNE LKN YASAL ÇERÇEVENN DEERLENDRLMES Hazırlayan: Nilda Bullain Avrupa Kâr Amacı Gütmeyen Hukuk Merkezi (ECNL) Aratırma ve Katkı: Filiz Bikmen Türkiye Üçüncü

Detaylı

ETM MÜZNDE PROZOD * Yrd.Doç.Dr. Selçuk BLGN

ETM MÜZNDE PROZOD * Yrd.Doç.Dr. Selçuk BLGN ETM MÜZNDE PROZOD * Yrd.Doç.Dr. Selçuk BLGN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Okul öncesi eitim kurumlarından yüksek

Detaylı

!" # $%! "# $$ $! " % % # $ &&& " '( % )* " '(

! # $%! # $$ $!  % % # $ &&&  '( % )*  '( !"#$%!" #$ %!"# $$$ %% &&&"'( )*"'( $% &%'#& $ $()*+"" $%#,(-"./$ &(*(%*#0#"121"314*11"1"/5 %$#%%0#"3% )"$*#%* &"! *#&% '" #*#6)#" $**)%& "(!+##,#(#-./(01###.#/23 ",#' -(+ 4 5( ( 6)#6(-'(+#)75(#89,9(:

Detaylı

ERCYES ÜNVERSTESNDE BAARININ ÖLÇÜLMES VE DEERLENDRLMESNE LKN ESASLAR *

ERCYES ÜNVERSTESNDE BAARININ ÖLÇÜLMES VE DEERLENDRLMESNE LKN ESASLAR * SENATO KARARLARI Toplantı Sayısı: 11 Sayfa:1 Karar Tarihi: 16.05.2003 2003-2004 Baıl Deerlendirme Not Sistemindeki Deiiklik Hk.2003.011.048- Üniversitemizde Baarının Ölçülmesi ve Deerlendirilmesine likin

Detaylı

ALMANYA VE AVRUPA BRL NDE TÜRK GRMCL TURKISH ENTREPRENEURSHIP IN GERMANY AND EUROPE UNION

ALMANYA VE AVRUPA BRL NDE TÜRK GRMCL TURKISH ENTREPRENEURSHIP IN GERMANY AND EUROPE UNION ALMANYA VE AVRUPA BRL NDE TÜRK GRMCL TURKISH ENTREPRENEURSHIP IN GERMANY AND EUROPE UNION Prof. Dr. Faruk en Yunus Ulusoy Cem entürk Özet Almanya daki Türk kökenli nüfus arasında 1990 lı yıllarda kendi

Detaylı

'! % ) * + #"## '! % "# "'" %!" # $ %&',!! ## ##

'! % ) * + ### '! % # ' %! # $ %&',!! ## ## !"#!!#"#!!$ "# % &#"# "## '"## % ( #"## '! % ) * + #"## '! % "# "'" %!" # $ %&',!! ## ## 1 !"#$ Kurumlar Vergisi Genel Teblii (Seri No: 7) Bu Teblide, 31/5/2012 tarihli ve 6322 sayılı Amme Alacaklarının

Detaylı

Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 7 Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 1 (%100 Burslu) Kompozisyon ve Müzik Teorisi 2 (%25 Burslu)

Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 7 Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 1 (%100 Burslu) Kompozisyon ve Müzik Teorisi 2 (%25 Burslu) 2011-2012 E!itim-Ö!retim Yılında Ba"kent Üniversitesi Devlet Konservatuvarı na Önkayıt ve Özel Yetenek Sınavları ile ö!renci alınacaktır. Ön Kayıt Ko"ulları : 2011 YGS puanlarının herhangi birinden en

Detaylı

Metropol Bölge ve Yönetiim

Metropol Bölge ve Yönetiim Metropol Bölge ve Yönetiim Prof.Dr. Nee Kumral Ege Üniversitesi ktisat Bölümü nese.kumral@ege.edu.tr Metropol Bölge ve Yönetiim 1.Metropol Bölge Yönetiiminde Amaç ve lkeler ehirleme hızının artması ile

Detaylı

KENTSEL RAYLI SSTEMLERDEK SON GELMELERE LKN GÖRÜ VE ÖNERLER

KENTSEL RAYLI SSTEMLERDEK SON GELMELERE LKN GÖRÜ VE ÖNERLER KENTSEL RAYLI SSTEMLERDEK SON GELMELERE LKN GÖRÜ VE ÖNERLER Prof. Dr. Güngör EVREN Ara. Gör. K. Selçuk ÖÜT.T.Ü. naat Fakültesi Ulatırma Anabilim Dalı Ayazaa / STANBUL 1. GR Kentlerin, büyümeleri ölçüsünde

Detaylı

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer

Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en. Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Download von www.bteu.de / Avrupali Türk Isadamlari Birligi Hannover / TAM Vakfi Yayinlari!" #"# Aratırma Koordinatörü: Prof. Dr. Faruk en Hazırlayanlar: Gülay Kızılocak Cem entürk Dr. Martina Sauer Bu

Detaylı

Yüksek Lisans Çalımalarının Yürütülmesinde Aday Örencinin Sorumlulukları

Yüksek Lisans Çalımalarının Yürütülmesinde Aday Örencinin Sorumlulukları ANKARA ÜNVERSTES BLGSAYAR MÜHENDSL BÖLÜMÜ YÜKSEK LSANS PROGRAMI Yüksek Lisans Çalımalarının Yürütülmesinde Aday Örencinin Sorumlulukları Bölümümüzde yürütülmekte olan Tezli Yüksek Lisans Programı, YÖK,

Detaylı

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU 14 Aralık 1960 tarihli ktisadi birlii ve Gelime Tekilat Anlamasının, özellikle 1b), 1 c), 3 a) ve 5 b) maddeleri uyarınca; 23 Eylül

Detaylı

TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI

TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI TEKSTL BANKASI ANONM RKET NN 15 MART 2010 TARHNDE YAPILAN 2009 YILI OLAAN GENEL KURUL TOPLANTI TUTANAI Tekstil Bankası Anonim irketi nin 2009 yılına ait Olaan Genel Kurul Toplantısı 15 Mart 2010 tarihinde,

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Sayfa No 1 / 145 TANIMI ve N GEREKLER 1. N KML Kadro Unvanı Müfetti Fiili Görev Unvanı Müfetti stihdam Türü (Statü) Memur Tarih Kod No 2. E LKN BLGLER 2.1. in Özeti...belediyesi; faaliyet ve ilemlerinde

Detaylı

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKS* THE ASSOCIATION BETWEEN GENERAL TARGETS AND GOALS/ACQUISITIONS IN TURKISH LANGUAGE PROGRAM Erhan DURUKAN**

Detaylı

KTSAD LETMELRE DAHL MENKUL KIYMETLERN DEERLEMES. Bülent AK Ba Hesap Uzmanı

KTSAD LETMELRE DAHL MENKUL KIYMETLERN DEERLEMES. Bülent AK Ba Hesap Uzmanı KTSAD LETMELRE DAHL MENKUL KIYMETLERN DEERLEMES Bülent AK Ba Hesap Uzmanı 1. TCAR KAZANCIN TESPT YÖNTEM VE DEERLEME LEM : 1.1. Öz Sermaye Nedir? Öz sermaye; iletmenin sahip olduu iktisadi kıymetler ile

Detaylı

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 673 -

*** Prof. Dr., Mersin Üniversitesi, Eitim Programları ve Öretimi Bölümü, tyanpar@gmail.com - 673 - Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 INTEL ÖRETMEN

Detaylı

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE)

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) Yrd.Doç.Dr. Öznur Öztosun Yrd.Doç.Dr. Dolunay Akgül Barı *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )

! #$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) ! %2.* ) 3.%$&(' 01 0 4 *) / )/ ( +) ) ( ) ! "#$ % %&%' (! ) ) * ()#$ % (! ) ( + *)!! %, (! ) - )! ) ) +.- ) * (/ 01 ) "! %2.* ) 3."%$&(' "01 "0 4 *) / )/ ( +) ) ( )! )! ) 1 87 Seri No'lu Gider Vergileri Genel Teblii Resmi Gazete Sayısı 27737 Resmi

Detaylı

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES DETERMINING ORAL HEALTH CONDITION AND HABITS OF PRIMARY SCHOOL STUDENTS IN CENTRAL SVAS Ör.Gör. Dr.

Detaylı

9(-('!*&'9&!,.'+31=1!

9(-('!*&'9&!,.'+31=1! "#$# "#$# %&''&()&"&%*+,+-'.). +-+/0'12-&3(45&"(5& +6.,7)4("&%'&5(5& *+".+3418+ 84094+%. 9(-('*&'9&,.'+31=1,7'-:;

Detaylı

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek.

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek. ABVEDILKLERUBEMÜDÜRLÜÜ DIÞ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar zmirbüyükehirbelediyesi'ninuluslararaslikilerinidüzenlemek. zmirbüyükehirbelediyesibünyesindeyeralanbirimlereavrupabirliiveçeitli

Detaylı

PricewaterhouseCoopers

PricewaterhouseCoopers 1 YEN TÜRK LRASI 5083 SAYILI TÜRKYE CUMHURYET DEVLETNN PARA BRM HAKKINDA KANUN ve UYGULAMASI 7 Ekim 2004 Hakan Eraslan Kanuni Düzenleme Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında 5083 Sayılı Kanun

Detaylı

AVRUPA B RL KAPI ARALI INA SIKI MI ÜLKE: KUZEY KIBRIS

AVRUPA B RL KAPI ARALI INA SIKI MI ÜLKE: KUZEY KIBRIS 12 Mart 2009 TS/BAS-BÜL/09-19 AVRUPA BRL KAPI ARALIINA SIKIMI ÜLKE: KUZEY KIBRIS Özet Bulgular Yönetim Kurulu Bakanı Arzuhan Doan Yalçında bakanlıındaki TÜSAD heyeti, 12 Mart 2009 tarihinde Lefkoa yı ziyaret

Detaylı

YEN GELMELER IIINDA YÜKSEK ÖRETMDE YAPISAL DÖNÜÜMLER STRUCTURAL TRANSITIONS IN HIGHER EDUCATION UNDER THE LIGHT OF RECENT DEVELOPMENTS

YEN GELMELER IIINDA YÜKSEK ÖRETMDE YAPISAL DÖNÜÜMLER STRUCTURAL TRANSITIONS IN HIGHER EDUCATION UNDER THE LIGHT OF RECENT DEVELOPMENTS ! "#$#%$#%&$#' #$$ YEN GELMELER IIINDA YÜKSEK ÖRETMDE YAPISAL DÖNÜÜMLER STRUCTURAL TRANSITIONS IN HIGHER EDUCATION UNDER THE LIGHT OF RECENT DEVELOPMENTS smail GÜVEN Ankara Üniversitesi, Eitim Bilimleri

Detaylı

LEM KURALLARI BLDRM FORMU. Önemli Açıklama

LEM KURALLARI BLDRM FORMU. Önemli Açıklama LEM KURALLARI BLDRM FORMU Önemli Açıklama Sermaye piyasasında gerçekletireceiniz hisse senedi ilemleri sonucunda kâr edebileceiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır. Bu nedenle, ilem yapmaya karar vermeden

Detaylı