FİZİK-II LABORATUVARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "FİZİK-II LABORATUVARI"

Transkript

1 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI Öğrencinin: Adı Soyadı : Numarası : Deney Grubu :

2 GİRİŞ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ: Bir deneyde, gözlem yapılan sistemi uyaran düzenekler ve sistemin bu uyarıya tepkisini gözleyen düzenekler bulunur. Günümüzde değişik büyüklüklerin ölçülmesi' elektronik ölçme biçimine dönüşmektedir. En basiti, tartma işlemi bile artık elektronik terazilerle yapılmaktadır. Uyaran düzeneklere elektronikte genellikle kaynak adı verilir. Kaynaklar, yarattıkları uyarımın cinsine ve özelliğine göre adlandırılır, "doğru gerilimkaynağı" veya "alternatif akım kaynağı" vb. Elektronik ölçme, ölçülecek büyüklükle orantılı bir akım veya gerilim oluşturulması ve bunun gözlenebilecek hale getirilmesi işlemidir. Tarihsel olarak pek çok yöntem kullanılmıştır. Ancak günümüzde yaygın olarak kullanılan iki yöntem vardır. ) Orantılı (analog) ölçme: a) Döner çerçeveli aletler: Genellikle akım ile ölçme yapılır. Ölçülecek akım veya bununla orantılı kuvvetlendirilmiş halinin, magnetik alana etkileşmesi sonucu, bir döner çerçevenin dönme açısı yardımı ile ölçme yapılır. Galvanometre,' orantılı multimetre v.b. aletler bu sistemle çalışırlar. b) Elektron demetli aletler: Ölçülecek akım veya gerilim kuvvetlendirilerek orantılı bir elektrik alan haline getirilir. Hızlandırılmış elektron demetinin bu alan içindeki sapma miktarı yardımı ile ölçme yapılır. Osiloskop v.b. aletler bu sisteme göre çalışır. 2) Sayısal (digital) ölçme: Genellikle gerilim ile ölçme yapılır. Ölçülecek gerilim ile bir kondansatör doldurulur ve sabit bir akım ile boşaltılır. Yüksek frekanslı bir saatin (atma üreteci), bu boşalma süresinde kaç atma verdiği sayılır ve bu sayı bir ekrana aktarılır. Elektrik devrelerinde genellikle iki büyüklük ölçmeye esas alınır "akım" ve "gerilim", Bu büyüklükleri ölçmeye ayarlanan aletlerin özellikleri ve kullanım biçimleri farklıdır. Akım ölçme: Akım ölçen alet (ampermetre) genellikle devre kesilerek araya bağlanır. Devrede önemli bir değişiklik olmaması için ampermetrenin iç direncinin devredeki diğer dirençlere göre çok küçük olması istenir. Gerilim ölçme : Gerilim ölçen alet (voltmetre) devre kesilmeden iki nokta arasına bağlanır. Devrede önemli bir değişikliğe neden olmaması için voltmetrenin iç direncinin devredeki diğer dirençlere göre çok büyük olması istenir. Ampermetre ve voltmetrenin bir ana ölçü birimi vardır ki bunlar genellikle aletin ölçebileceği en küçük değere ayarlıdır. Örneğin 00 μa, 200 mv gibi. Ampermetrelerde paralel, voltmetrelerde seri dirençlerin kademeli olarak kullanılmasıyla ölçme alanları genişletilebilir. Döner çerçeveli aletlerde, değişik ölçme kademeleri, aralarında gruplandırılır. Örneğin 0, ve 0. - l0 gibi iki grup olduğunu varsayalım. Bu iki grubun her biri ortak bir ölçme eşeli kullanır. Genellikle böyle bir alet için biri tüm ölçek 6 diğeri tüm ölçek TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200

3 0 olan iki eşel vardır. İbrenin gösterdiği sayı uygun eşelden okunup kullanılan kademeye bağlı olarak 0 un kat veya askatları ile çarpılarak okunur. Okuma duyarlılığı eşel üzerindeki en yakın iki çizginin yarısı kadardır. Aletin doğruluğu, yapımcı tarafından (% olarak sınıflar şeklinde verilir) 0, sınıfı, sınıfı, 2,5 sınıfı gibi. Orantılı voltmetrelerde dikkat edilecek ikinci bir nokta aletin iç direncinin değişik kademelerde farklı olmasıdır. Bu genellikle ekranın bir köşesinde, örneğin " 30 kω/v "gibi yazılıdır. Böyle bir alet 6V kademesinde ölçme yapıyorsa iç direnci 6x30 = 80 kω dur. Sayısal aletlerde değişik kademeler olmakla birlikte bir tek ekran vardır ve genellikle kademeler bir birlerinin 0 katı veya askatı olacak şekilde düzenlenmişlerdir. Ölçme duyarlıkları ± son rakam, doğrulukları ise genellikle ± 2 veya 5 son rakam şeklinde olur. Çok özel aletler dışında, genellikle her kademede iç dirençleri 0 MΩ dur. Gerek orantılı gerekse sayısal ölçme aletlerinde akım ölçme kademelerinin iç dirençleri, o kademede ölçülebilecek maksimum akıma bağlı olarak değişir. Ölçme düzenekleri günümüzde çok çeşitlidir. Çok özel amaçlı aletler dışında genellikle doğru akım ve gerilim, alternatif akım ve gerilim ve direnç ölçme işlemi aynı alete yüklenir. Bu tip aletlere multimetre veya çokölçer denilir. Özel ve çok kullanılan bir ölçme düzeneği de osiloskop tur. Osiloskop, kullanım zenginliği bakımından çok önemli bir alettir. Genellikle gerilim ile çalışır. Diğer aletler ölçülecek büyüklüğün bir tek özelliğini verirken osiloskop aynı anda birçok özelliği gözlememizi ve ölçülen büyüklüğün anlık olarak gözlenmesini sağlar. Ayrıca birden fazla büyüklüğü anında ve karşılaştırmalı olarak gözleme olanağı verir. Osiloskobun temel çalışma sistemi, hızlandırılmış ve fosforlu bir ekrana odaklanmış elektron demetinin, bir çift yatay bir çift düşey plaka arasından geçerken, bu plakalar arasına uygulanan girişle orantılı bir elektrik alan içinde sapması ve fosforlu ekran üzerinde gözlenebilir bir nokta oluşturmasıdır. Saptırıcı levhalardan bir çifti zamanla orantılı bir gerilimle, diğer çift girişteki işaretle orantılı bir gerilimle yüklenirse, ekranda, belli bir zaman aralığında, girişin zamanla değişimini gözleyebileceğimiz, geçici bir iz oluşur. Özel bazı aletler dışında, girişleri MΩ dur. Değişik dirençli ve özellikli proplar (ölçme uçları) takılarak değişik amaçlara uygun kullanılabilir. Oldukça incelikli bir takım yapılardan meydana gelen osiloskopun temel birimleri ve kısaca görevleri şöyle özetlenebilir. ) Tüp: İçinde elektron tabancası, odaklama sistemi, saptırıcı levhalar ve fosforlu ekran bulunur. 2) Besleme devresi: Gerek elektron hızlandırıcısının gerek diğer elektronik devrelerin çalışması için gereken gerilimleri sağlar. 3) Giriş kuvvetlendiricileri: Girişteki işareti oldukça geniş bir aralıkla kuvvetlendirir (veya zayıflatır). 4) Tetikleme Devresi: Uzun bir zaman aralığında uygulanan işaret tümüyle ekranda gözlenemez. Ancak belli bir parça gözlenebilir. Bu parçalar üst üstüste çizilirse düzgün bir şekil elde edilemez. Sağlıklı bir ölçü alabilmek için, peşpeşe çizilen izlerin tam üst üstüste gelmesi gerekir. Bu görevi sağlayan birim, tetikleme devresidir.giriş işareti Ayarlanan belli bir duruma geldiğinde elektron demetini salar ve aynı anda zaman taramasını başlatır. İz ekranın dışına çıkınca demeti durdurur ve tekrar aynı durumun oluşmasını bekler. 5) Yatay Tarama Gerilim Üreteci: Tetikleme devresinden gelecek uyarılara bağlı olarak zamanla orantılı gerilim üretir. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 2

4 DİRENÇ RENK KODLARI: A B C Tolerans RENK A B C % Tolerans Siyah Kahverengi 0 Kırmızı Turuncu Sarı Yeşil Mavi Mor Gri Beyaz Altın Gümüş Direnç şekildeki gibi tolerans çizgisi sağda olacak şekilde tutulur. A ve B renk çizgilerine karşılık gelen değerler yan yana yazılır. Bu iki haneli bir rakam gibi okunarak C ye karşılık gelen değer ile çarpılır. Örnekler: A B C DEĞERİ Kırmızı Kırmızı Kırmızı =2200 Ω=2,2 kω Kahverengi Siyah Siyah =0 Ω Sarı Mor Yeşil =4,7 MΩ Mavi Gri Altın =6,8 Ω NOT: Elektronikteki tüm değer ifadelerinde olduğu gibi direnç için de değerler uygun birimlerde ifade edilmelidir Ω, KΩ, MΩ gibi gösterim ve söyleyişler yanlıştır. Bunlar sırasıyla 2 kω, 56 Ω, 8,2 kω olarak yazılır ve söylenir. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 3

5 FİZİK-II LABORATUVARI ( FL 2 ) DOĞRU GERİLİM VE AKIM ÖLÇMELERİ KURAM : Doğru gerilim ve akım denildiğinde, değeri ve yönü zamanla değişmeyen gerilim ve akımlardan söz edilmektedir. Bu çalışmada doğru gerilim ve akım ile direnç ölçmelerini ve bunları ölçen bazı aletlei kullanmasını öğreneceğiz. Kullanacağımız devrede bir doğru gerilim kaynağı ile giriş bölümünde değinilen orantılı ve sayısal multimetreler kullanılacaktır. DENEYİN YAPILIŞI : A) Gerilim Ölçmeleri: -) Doğru gerilim kaynağını minimum konuma getiriniz ve orantılı voltmetreyi (Vor) tüm ölçek 5 V, sayısal voltmetreyi (Vs) tüm ölçek 20 V konumuna getirerek Şekil- deki gibi bağlayınız. Vor Şekil- Vs 2-) Gerilimi yavaş yavaş artırarak aşağıdaki tabloyu doldurunuz. Gerektiği zaman orantılı voltmetrenin kademesini artırınız. ( Vk, doğru gerilim kaynağı voltmetresidir) Vor(V):,8 2,0 2,75 3,2 3,8 4,4 5, 6,0 Vk (V) : Vs (V) : B) Akım Ölçmeleri: ) Doğru gerilim kaynağını minimum konuma getiriniz, orantılı ampermetreyi (Ior) tüm ölçek 5 ma, sayısal ampermetreyi (Is) 20 ma konumuna getirerek Şekil-2 deki gibi bağlayınız.5 kω Ior Şekil-2 Is TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 4

6 2) Gerilimi yavaş yavaş artırarak aşağıdaki tabloyu doldurunuz. Gerektiği zaman orantılı ampermetrenin kademesini artırınız. Ior(mA): 2,0 3,3 3,8 4,5 5,0 6,0 8,5 0,0 Is (ma) : C) Direnç Ölçmeleri: ) Aşağıdaki verilen dirençleri orantılı (Ror) ve sayısal (Rs) ölçü aletleri ile ölçerek tabloyu doldurunuz. R (Ω): 00 3,3 k 22 k 20 k Ror (Ω): Rs (Ω): ) Şekil-3 deki devreyi, değerinin bilinmediği varsayılan R x = kω ile kurunuz. V ve V 2 yi sayısal voltmetre ile aşağıda verilen değerler için okuyarak I=(V -V 2 ) / R ifadesinden bulacağınız I ile, I-V 2 grafiğini çiziniz ve eğimden R x değerini bulunuz. V (V) : 3,0 4,0 5,0 6,0 8,0 0,0 V 2 (V) : I(mA) : R R X V V 2 R =kω Şekil-3 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 5

7 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ Fizik Bölümü Fizik-II Labaratuarı Protokolü Deneyin Adı: Doğru gerilim ve Akım Ölçmeleri Deneyin Kodu: FL 2 - Tarih / /20 Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... İmza :..... Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... DENEY VERİLERİ: A) Gerilim Ölçmeleri Vor(V):,8 2,0 2,75 3,2 3,8 4,4 5, 6,0 Vk (V) : Vs (V) : B) Akım Ölçmeleri 2) Ior(mA): 2,0 3,3 3,8 4,5 5,0 6,0 8,5 0,0 Is (ma) : C) Direnç Ölçmeleri ) R (Ω): 00 3,3 k 22 k 20 k Ror (Ω): Rs (Ω): ) V (V) : 3,0 4,0 5,0 6,0 8,0 0,0 V 2 (V) : I(mA) : TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 6

8 FİZİK-II LABORATUVARI ( FL 2 2 ) DEĞİŞKEN GERİLİM VE AKIMLAR KURAM : Elektronikte, Şekil- de görülen (a) sinüsoidal, (b) kare, (c) üçgen ve (d) testeredişi dalga tipleri çok sık karşımıza çıkar. Değişken bir gerilimde ilk dikkat edilecek nokta, periyodik olup olmamasıdır. İkinci olarak tek yönlü mü çift yönlümü olduğuna bakılır. Daha sonra ortalama ve kok (rtkin) değerine bakılır. Şimdilik sadece periyodik işaretlere bakacağız. Şekil- Bir işaret belirli sabit bir T zaman aralığı ile kendini tekrarlıyorsa T periyotlu bir işarettir. Periyodun tersi f=/t ye frekans denir. Periyot saniye s ile (yerine göre ms veya μs), frekans elektronikte Hertz Hz ile (yerine göre khz veya MHz) ile ölçülür. İşaret zaman içinde değişmekle beraber hep aynı yönde kalıyorsa tek yönlü, işaret değiştiriyorsa çift yönlüdür. u(t) zamanla değişen periyodik bir işaret olsun, u T T u( t) dt, ukok = ( / T ) u( t) 0 0 = ( / T ) 2 dt / 2 ifadelerine sırasıyla u nun ortalama ve kok (etkin) değeri denir. Genellikle çift yönlü ve ortalama değeri sıfır olan işaretlere alternatif veya dalgalı işaret denir. Bir dalgalı işarette alınan en büyük mutlak değere genlik u o, maksimum ve minimum değerler arasındaki farka tepeden tepeye değer u tt denir. U tt =2u o dır. Şekil- deki bütün işaretlerin ortalama değerleri sıfır olduğu halde kok değerleri sırasıyla sinüsoidal için u / 2, kare dalga için uo, üçgen ve testere dişi için u o / 3 olarak bulunur. Sıradan ölçü aletleri dalgalı akım ölçerken, sinüsoidal işarete göre ayarlanmışlardır. Bu nedenle ortalama değeri sıfırlayıp genliğin / 2 sini gösterir. Bu yüzden diğer işaret biçimleri için ne ölçtüğünü çok kesin belli değildir. Ayrıca dalgalı işaret ölçen aletlerin ölçmeleri frekansa bağlıdır. o TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 7

9 Değişken bir akım hakkında bize en çok bilgiyi, işareti anlık olarak bize gösteren alet osiloskop verir. Osiloskop hakkında temel bilgiler giriş kısmında verilmişti. Osiloskop ekranında ölçme yaparken, ölçülecek iki noktanın ana eksenler üzerindeki uzaklığı bölme olarak ölçülür ve bu sayı, bu ekseni kontrol eden kumandanın,bir birine karşı getirdiği büyüklükle çarpılır. Örneğin, 6,4 birimlik bir gözlem, yatay eksende yapılmış ve yatay tarama 5 ms/div konumunda ise ölçülen zaman 32 ms, düşey eksende yapılmış ve düşey kazanç 2 V/div konumunda ise gerilim 2,8 V olarak bulunur. DENEYİN YAPILIŞI : ) Şekil-2 deki bağlantıyı yapınız. (Tüm ölçü aletlerini ve gerilim kaynağını yönlerine dikkat ederek birbirlerine paralel bağlayınız.) 2) Osiloskobu normal çalışma durumuna getiriniz. Vor CH Vs Sinüs dalgası için; Vtt V kok = 2 2 Kare dalgası için; Vtt V kok = 2 Üçgen dalgası için; Vtt V kok = 2 3 Şekil-2 3) Düşey modu CH konumuna alarak sadece CH i gözleyiniz ve dalga üreticinden f=200 Hz lik işareti aşağıdaki tablolarda belirtilen genlik (gerilim) ve dalga biçimlerinde ayarlayarak tabloları doldurunuz. V kok değerlerini her dalga biçimine ait ifadeyi kullanarak V tt den hesaplayınız. Sinüs dalgası için: V tt : V kok : V or : V s : Kare dalga için: V tt : V kok : V or : V s : TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 8

10 Üçgen dalga için: V tt : V kok : V or : V s : ) Seçici anahtarları CH DC, CH2 AC konumlarına getiriniz. Sinüs dalgası vererek ve V tt (CH) değerini her ölçümde 5 Voltta sabit tutarak aşağıdaki frekans taramasını yapınız. f(hz) : k 0k 50k 00k V tt (CH) (V) : V tt (CH2) (V) : V or (Volt) : V s (Volt) : V kok (CH) : V kok (CH2) : Bulduğunuz değerleri yarı logaritmik kağıda çiziniz. 5) Dalga üretecinden vereceğiniz aşağıdaki frekansları (f d ), osiloskoptan periyodunu okuyarak hesaplayacağınız frekanslarla (f 0 ) karşılaştırınız. f d (Hz) : k 2k 5k 0k 20k T(s) : f 0 (Hz) : TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 9

11 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ Fizik Bölümü Fizik-II Labaratuarı Protokolü Deneyin Adı: Değişken Gerilim ve Akımlar Deneyin Kodu: FL 2-2 Tarih / /20 Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... İmza :..... Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza : ) Sinüs dalgası için: V tt : V kok : V or : V s : Kare dalga için: V tt : V kok : V or : V s : Üçgen dalga için: V tt : V kok : V or : V s : TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 0

12 4) f(hz) : k 0k 50k 00k V tt (CH) (V) : V tt (CH2) (V) : V or (Volt) : V s (Volt) : V kok (CH) : V kok (CH2) : 5) f d (Hz) : k 2k 5k 0k 20k T(s) : f 0 (Hz) : TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200

13 FİZİK-II LABORATUVARI ( FL 2 3 ) FAZ FARKI ÖLÇMELERİ KURAM: Aynı frekanslı iki alternatif işaretin u = Asin( ωt) ve u = Bsin( ω t +φ) 2 biçiminde olması halinde bu iki işaret arasında φ kadar faz farkı olduğu ifade edilir. Böyle bir durum Şekil- de görülmektedir. Şekildeki durum incelendiğinde, büyük genlikli işaret u küçük genlikli işaret u 2 ise u 2 nin φ kadar geri fazda olduğu ifade edilir. Faz farkının ölçülmesinde değişik yöntemler vardır. İki işaretin Şekil- deki gibi aynı anda gözlenmesi halinde iki tepe arasındaki fark yatay eksenin birimi cinsinden faz farkını verir. Yani, yatay eksen radyan cinsinden ifade edilmiş ise faz farkı radyan, yatay eksen zaman cinsinden ifade edilmiş ise faz farkı saniye olarak bulunur. Genellikle faz farkı radyan cinsinden ifade edileceği için, zaman cinsinden ölçülen fark radyan cinsine, Şekil- ( T ) Δt φ = 2 π şeklinde çevrilir. Burada T periyot, Δt zaman farkı ve φ radyan cinsinden faz farkıdır. Deneysel ölçme kolaylığı bakımından, deney sırasında iki tepe yerine işaretlerin ortak 0 eksenini kestiği noktalar aasında ölçme yapılır. Bu ölçme yönteminde karşılaştırılacak gerilimler osiloskobun düşey girişlerine uygulanır, yatay zaman ekseni bağımsız olarak içten taranır. Diğer bir ölçme yöntemi Lissajous eğrileri yöntemidir. Bu yöntemlerde gerilimlerden birisi yatay eksene diğeri de düşey eksene uygulanır. Uygulanan gerilimlerin frekansları tam aynı ise Şekil-2 de B görüldüğü gibi bir elips ortaya çıkar. Elipsin yatay eksen üzerinde ayırdığı parça B, yatay A eksen boyunca maksimum değişim A ise gerilim arasındaki faz farkı, φ = sin ( B A) olarak hesaplanır. Şekil-2 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 2

14 A) ÇİFT İZLİ KARŞILAŞTIRMA YÖNTEMİ İLE FAZ FARKI ÖLÇÜMÜ ) Şekil-3 deki devreyi kurunuz. 2) Osiloskobu normal çalışma moduna getiriniz. 3) Osiloskobun her iki kanalını GND konumuna getiriniz ve orta eksene yerleştiriniz. CH kω 56nF CH2 4) İki kanalı da AC konumuna alınız ve Şekil- deki gibi bir görüntü elde ediniz ve aşağıda verilen frekanslar için, Δ t zaman farkını ve periyodu ölçerek φ faz farkını her frekans için hesaplayınız. Şekil-3 5) Deney bitinceye kadar osiloskobun düşey konumlarını değiştirmeyiniz. 6) Yarı logaritmik kağıda f(hz), t ve f d grafiğini çiziniz. f(hz) k 2k 5k 0k Δt (ms) T (ms) φ (rad) f d (Hz) B) LISSAJOUS YÖNTEMİ İLE FAZ FARKI ÖLÇÜMÜ ) Şekil-3 deki devrede osiloskobu x-y konumunda çalıştırarak Şekil-2 deki elips şeklini elde ediniz. 2) Her iki kanalı ayrı ayrı GND konumuna getirerek izleri düşey ve yataydaki orta eksenlerle çakıştırınız ve düşey pozisyonu deney bitene kadar değiştirmeyiniz. 3) Aşağıda verilen frekanslarda A ve B yi ölçerek φ faz farklarını hesaplayınız. 4) Yarı logaritmik kağıda f(hz), A ve B grafiğini çiziniz f(hz) k 2k 5k 0k A B φ (rad) f d (Hz) TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 3

15 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ Fizik Bölümü Fizik-II Labaratuarı Protokolü Deneyin Adı: Faz Farkı Ölçmeleri Deneyin Kodu: FL 2-3 Tarih / /20 Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... İmza :..... Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... A) Çift izli karşılaştırma yöntemiyle faz farkı ölçümü f(hz) k 2k 5k 0k Δt (ms) T (ms) φ (rad) f d (Hz) B) Lissajous Yöntemi İle Faz Farkı Ölçümü f(hz) k 2k 5k 0k A B φ (rad) f d (Hz) TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 4

16 FİZİK-II LABORATUVARI ( FL 2 4 ) RC DEVRELERİ KURAM: İçinden i(t) akımı geçen direnç (R) ve sığa (C) uçları arasındaki gerilimler, elemanların tanım bağıntıları gereği, q sığa üzerindeki yük ve i ( t) = dq dt olmak üzere, V C = q C ve V R = i R olarak tanımlanır. Şekil- deki devreyi V g () t giriş gerilimi uygulandığında, sistemi, R t + Ri + i dt + VC ( O ) = Vg () t C C Vg 0 denklemi ile tanımlayabiliriz. Denklemin homojen i + kısmı, V C ( O ) sığasının başlangıç gerilimi olmak üzere, Şekil- t R + i + ( O + i dt VC ) = 0 C 0 dir. Bu denklemin türevi alınarak eşdeğer olan di R + i = 0 dt C denklemi elde edilir. τ = RC gevşeme süresi veya sistemin zaman sabiti olarak ifade edilmek üzere akım, i t τ () t i e = o olarak elde edilir. Buna göre eleman gerilimleri, t t τ + t τ + VR () t = Ri() t = Rioe, VC = i dt + VC ( O ) = Rio [ e ] + VC ( O ) C 0 olarak elde edilir. A) Basamak Tepkisi: + Devreye, kondansatör başlangıçta boş iken ( ( O ) = 0 basamak fonksiyonu uygulanırsa, ve V i t τ o = Rioe + Rio o = V o R t τ [ e ] V C ) Şekil-2 de görülen bir V o elde edilir. Buna göre, V R t τ () t V e o t=0 t τ = V e Şekil-2 =, V [ ] C o t TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 5

17 olarak bulunur. Bu gerilimlerin davranışları Şekil-3 de verilmiştir. + V C O = V uygulanırsa (giriş kısa devre edilirse), Devreye kondansatör V o gerilimi ile dolu iken ( ( ) o ) V g =0 olan bir gerilim 0 = t τ [ e ] Vo t τ Ri oe + Rio + ve i o = V o R elde edilir. Buna göre, V R t τ () t V e =, V o C = V e t τ o Şekil-3 bulunur. Bu gerilimlerin davranışları Şekil-4 de verilmiştir. B) Sinüs Tepkisi: = ( ω t +φ) () t i cos( t) V g cos giriş geriliminin, i = o ω akımını akıttığını varsayalım. Bu veriler tanım bağıntılarında yerine konulursa, i o Vo Z R V o = =, tan ( φ) = RCω ( ω ) + C Şekil-4 bulunur. Bu durumda sığa üzerindeki gerilimin genliği, Vo V CO = io = Cω R C ω = Vo sin( φ), ω = 2πf olarak bulunur. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 6

18 DENEYİN YAPILIŞI: A) RC DEVRESİNİN BASAMAK FONKSİYONUNA CEVABI T /2 Şekil- Şekil-2 (R=kΩ, C=56nF, f=khz ) ) Şekil- deki RC devresini kullanarak, gerekli ayarlamaları yapınız ve yukarıdaki osiloskop şeklini elde ediniz. 2) d T 2 yarılanma süresini ölçerek d ( ) d 2 T = n 2 τ ifadesinden l d τ yi bulunuz. 3) τ k = RC yi hesaplayınız. 4) Kuramsal ve deneysel sonuçları karşılaştırarak yorum yapınız. B) RC DEVRESİNİN SİNÜS FONKSİYONUNA CEVABI ) Şekil-3 deki devreyi kurunuz. 2) Dalga üretecinden genliği ( V ) V go tt 4 = olacak şekilde giriş voltajını ayarlayınız ve frekans taraması yaparak aşşağıdaki tabloyu doldurunuz. Her frekans değerinde girişteki 4V u sabit tutunuz. Şekil-3 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 7

19 f(hz) k 2k 5k 0k 20k 50k 00k 200k 500k ( V go ) tt (V) ( V Co ) tt (V) V Co nun deneysel ve kuramsal değerlerini aynı yarı-logaritmik kağıda çiziniz. V Co = + V R C ω 3) CH ve CH2 deki işaretler arasında faz farkını Şekil-4 deki gibi Δt yi ölçerek φ = 2 π Δt T eşitliğinden hesaplayarak bulunuz ve aşağıdaki tabloyu doldurunuz. Δt Şekil-4 f (Hz) k 2k 5k 0k 20k 50k 00k 200k 500k Δ t (ms) d φ (rad.) φ nin deneysel ve kuramsal değerlerini aynı yarı-logaritmik kağıda çizerek karşılaştırınız. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 8

20 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ Fizik Bölümü Fizik-II Labaratuarı Protokolü Deneyin Adı: RC Devreleri Deneyin Kodu: FL 2-4 Tarih / /20 Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... İmza :..... Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... A)RC Devresinin Basamak Fonksiyonuna Cevabı 2) d T 2 = 2) B) RC Devresinin Sinüs Fonksiyonuna Cevabı F(Hz) k 2k 5k 0k 20k 50k 00k 200k 500k ( V go ) tt (V) ( V Co ) tt (V) 3) f (Hz) k 2k 5k 0k 20k 50k 00k 200k 500k Δ t (ms) d φ (rad.) TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 9

21 FİZİK-II LABORATUVARI ( FL 2 5 ) KÖPRÜ İLE ÖLÇMELER KURAM: Köprü adı verilen düzenek Şekil- de görülmektedir. Köprünün denge durumu V ç =0 olarak tanımlanır. Önemli olan nokta, denge koşulunun V g den bağımsız olmasıdır. Çok değişik köprü çeşitleri vardır. Değişik amaçlar için Z empedansları (Z=V/I) karışık devreler olan farklı köprüler kullanılır. Köprülerin kullanım amaçlarının bazıları şunlardır: a) Bilinmeyen bir empedansı diğerleri ile karşılaştırarak ölçmek. b) Empedanslardan birindeki değişimi çıkış gerilimi yardımı ile ölçmek. c) Değişken giriş işareti uygulayarak belirli empedans tepkilerini ölçmek. d) Giriş işaretinin frekansını belirlemek. Köprülerin temel özelliklerinden biri de birçok büyüklüğün giriş gerilimine ve özelliklerine bağlı olmadan ölçülebilmesidir. Bazı Köprü Tipleri: a) Wheatstone Köprüsü; en basit tip olup butun Z empedansları basit dirençlerdir. Köprünün denge koşulu R R2 = R3 R4 olarak bulunur. Şekil- b) Sığa Köprüsü; Şekil-2 deki bağlantı yapısındadır. Köprünün denge koşulu R R2 = C2 C Şekil-2 olarak bulunur. c) Wien Köprüsü; Şekil 3 deki bağlantı yapısındadır. Denge koşulu giriş işaretinin frekansına ve devre elemanlarına f = ve 2π R R C C c d c c C C d c = R R a b R R c d olarak bağlıdır. Şekil-3 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

22 DENEYİN YAPILIŞI: A) Wheatson Köprüsü ile Ölçmeler ) Şekil-4 deki devreyi kurmadan önce R ve R3 dirençlerini Ohmmetre ile ölçerek bulunuz. 2) Devreyi kurduktan sonra, doğru gerilim kaynağından 5V gerilim uygulayınız ve voltmetreden minimum gerilim elde edinceye kadar R p potansiyometresini ayarlayınız. DC 3) Potansiyometreyi devreden sökerek direncini ölçünüz. 4) Köprü denge koşulunu kullanarak bilinmeyen R x direncini bulunuz. 5) Gerilim kaynağından 8V ve 0V vererek aynı işlemleri tekrarlayınız. R R (R=2kΩ, R3=.5kΩ, Rp=0kΩ, Rx=.kΩ), 3 = R p R X Şekil-4 B) Sığa Köprüsü ile ölçmeler: ) Şekil-5 deki devreyi İşaret Üretecinin gerilimi 5V, frekansı 00Hz olacak şekilde kurunuz. 2) Köprü dengeye gelecek şekilde R p potansiyometresini ayarlayınız. 3) C in verilen değerini kullanarak C x bilinmeyen sığasını bulunuz. 4) Frekansın 50Hz ve 200Hz değerleri için deneyi tekrarlayınız. R C X (R=3.3kΩ, C=22nF, Rp=0kΩ, Cx= nf), = R C p Şekil-5 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 2

23 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ Fizik Bölümü Fizik-II Labaratuarı Protokolü Deneyin Adı: Köprü İle Ölçmeler Deneyin Kodu: FL 2-5 Tarih / /20 Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... İmza :..... Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... A) Wheatson Köprüsü ile Ölçmeler 3) 5V 8V 0V R p =. (kω) R p =. (kω) R p =. (kω) A) Sığa Köprüsü ile Ölçmeler 2) 00Hz 50Hz 200Hz R p =. (kω) R p =. (kω) R p =. (kω) TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

24 FİZİK-II LABORATUVARI ( FL 2 6 ) TERMOÇİFT KURAM : Bir metalin yüzeyinden bir elektron ayırmak için yapılması için gereken işe o metalin iş fonksiyonu denir. Farklı iş fonksiyonlarına sahip metallerin değme noktalarında sıcaklığa bağlı olarak bir potansiyel farkı oluşur. Bu olaya Seebeck olayı denir. Oluşan bu gerilim yardımı ile değme noktasının sıcaklığı ile ölçülebilir. İş fonksiyonları farklı iki metal tel bir Şekil- noktadan kaynaklanarak bir termoçift oluşturur. Pratikte kullanılan termoçiftler genellikle C 0 başına 20-50µV luk gerilim üretirler. Bir termoçift ile sıcaklık ölçmek için diğer uçlar bir ölçü aletine bağlandığında, bu bağlantı noktalarında da farklı termoçiftler oluşur ve ölçmek istediğimiz büyüklüğü doğrudan gözleyemeyiz. Bu nedenle pratikte Şekil- de görülen devre biçimi kullanılır. T sıcaklıklı noktada V AB (T) gerilimi, T 0 sıcaklıklı noktada V ACu (T 0 ) ve V CuB (T 0 ) gerilimleri oluşur. Ölçü aletlerinin bağlantı uçları genellikle bakır veya bakırlı alaşımlardan yapıldığından ve iki uç aynı sıcaklıkta kabul edilebileceğinden ölçü aletinin bağlantı noktalarında bir gerilim oluşmaz. Böylece ölçü aletinin okuyacağı gerilim olur. V = V AB (T)- V AB (T 0 ) Çoğunlukla T 0 sıcaklığı (referans sıcaklığı ) su-buz karışımı sıcaklığı olan 0 C 0 olarak seçilir. Öncelikle termoçifti oluşturan metallerden birisi bakır ise ikinci referans eklemine gerek olmaz. Bu durumda Şekil- 2 de görülen bağlantı biçimi kullanılır. Şekil-2 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

25 DENEYİN YAPILIŞI:. Şekil-3 teki düzeneği kurunuz 2. Fırının güç kontrolünü. kademeye getiriniz ve 50 C 0 den başlayarak 5C 0 adımlarla aşağıdaki tabloyu doldurmaya başlayınız. Şekil-3 3. Sıcaklık denge konumuna gelince güç kontrolunu 2. kademeye getirerek devam ediniz. 4. Sıcaklık yeniden dengeye geldiğinde güç kontrolü önce. kademeye sonra 0 a getirerek 3. sütunu doldurunuz. 5. Her sıcaklık için ısınma ve soğuma sırasında okunan gerilim değerlerinin ortalamasını alarak kullandığınız termoçiftin Gerilim- Sıcaklık eğrisinin grafiğini çiziniz. Termometre Sıcaklık artarken Sıcaklık azalırken Ortalama çıkış sıcaklığı ( 0 C) çıkış gerilimi (mv) Çıkış gerilimi (mv) Gerilimi (mv) TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

26 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ Fizik Bölümü Fizik-II Labaratuarı Protokolü Deneyin Adı: Termoçift Deneyin Kodu: FL 2-6 Tarih / /20 Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... İmza :..... Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... Termometre sıcaklığı ( 0 C) Sıcaklık artarken çıkış gerilimi (mv) Sıcaklık azalırken Çıkış gerilimi (mv) TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

27 FİZİK-II LABORATUVARI ( FL 2 7 ) ISININ ELEKTRİKSEL EŞDEĞERİ ve KIZGIN FLAMANLI LAMBANIN IŞIK VERİMİ KURAM: Bir enerji çeşidi olan ısı enerjisi, doğrudan kalorimetrik yöntemlerle ölçüldüğünde Kalori (C) ile ifade edilir. Mekanik veya elektrik enerjisi ise doğrudan Joule (J) birimi ile verilir. Joule ve kalori birimleri arasındaki oran sabit bir çevirme çarpanı J ile verilir. Alışkanlık olarak, mekanik enerjinin ısıya çevrilmesi ile ilgili bir deney yapılıyorsa bu J çarpanına ısının mekanik eşdeğeri, elektrik enerjisinin ısıya çevrilmesi ile ilgili bir deney yapılıyorsa, ısının elektriksel eşdeğeri adı verilir. Isınına bir cisim, hangi yöntemle ısıtıldığından bağımsız olarak bir elektromagnetik ışıma yapar K sıcaklığına ısıtılmış tungsten telin bağıl ışıma ve gözün algılama spektrumları Şekil-2 de görülmektedir. Elektromagnetik ışınımda, 400nm nin altında morötesi, nm arası görünür, 700nm nin üzeri kızılötesi bölge olarak adlandırılır. Akkor haline gelmiş bir tungten telin ışıtığı enerji bir başka cisim tarafından soğurulduğunda, bu cismin sıcaklığı artar. Ancak her cismin her dalga boyundaki ışınımı aynı şiddette soğurmaz. Bütün dalga boylarındaki ışınımı aynı şiddette soğuran cisme kara cisim Şekil- denir. Şekil- de görülen düzenekte, su görünür bölge için geçirgen olmakla birlikte morötesi ve kızılötesi bölgeler için iyi bir soğurgandır. Suya çini mürekkebi gibi boyar madde katılarak görünür bölgede de soğurgan ortam haline getirilebilir. Şekil- TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

28 Böylece, t (saniye) süresince. V (volt) gerilimi altında I (amper) akımı ile ısıtılan ve aldığı ısı enerjisi ışıma yolu ile çevresine yayan lambanın aldığı enerji E = IVt dir. Bu enerji su tarafından soğurularak suyun ısınmasına harcanır. Kalorimetrik M s su kütlesi, M k, kap ve lambanın su cinsinden eşdeğer kütlesi ve ΔT de sıcaklık farkı ise suyun aldığı enerji kalori olarak H = ( M + M ) ΔT S K ve J = E H = IVt ( M + M ) ΔT S K olarak bulunur. Suya boya maddeleri katılmazsa doğal olarak gönür bölgedeki ışımaya karşı gelen enerji soğurulmayacak ve ısınmaya katkıda bulunmayacaktır. Bu durumda suyun aldığı E enerjisi lambaya verilen E enerjisinden küçük olacaktır. Lambanın görünür bölgede verdiği ışıma enerjisinin aldığı toplam enerjiye oran verim, ε = E E E olarak tanımlanır. DENEY:. Boş su kabını kapağı ile tartınız. (mk) ve C=0.2 kal/gr.c 0 ortalama değerini kullanarak kabın su eşdeğerini, M k =C m k eşitliğinden bulunuz. 2. Su kabına çizgi düzeyine kadar su doldurunuz, 0 damla çini mürekkebi damlatınız ve yeniden tartıp fark alarak su kütlesi M s yi bulunuz. 3. Su kabını kalorimetre kabına koyup termometreyi yerleştiriniz. 4. Güç kaynağını açıp çıkış gerilimi 22 V olacak şekilde ayarlayınız ve gerilimi değiştirmeden anahtarı kapatınız. 5. Şekil-2 deki devreyi kurunuz. Sistem dengeye sıcaklığına gelince T sıcaklığını yazınız. 6. Güç kaynağını açıp kronometreyi de aynı anda çalıştırınız. Deney süresince gerilimin hep aynı değerde kalmasını sağlayınız. Uyguladığımız V gerilimini ve I akımını yazınız. 7. Sistemin ilk sıcaklık değerinden yaklaşık 23 0 C kadar yükselince gücü kesiniz ve bir süre sistemin yeni denge sıcaklığına gelmesini bekleyiniz ve son sıcaklık T 2 yi yazınız. 8. Yukarıdaki eşitlikleri kullanarak J değerini hesaplayınız. 9. Kabı boşaltıp, deneyi 2-7 adımlarını sadece su koyarak aynı şekilde tekrarlayınız. 0. Daha önceden bulduğunuz J değerini kullanarak bulacağınız yeni değerlerle. = ve E ( M M ) T E I V t = S + K Δ değerlerini hesaplayıp ε verimi bulunuz. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

29 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ Fizik Bölümü Fizik-II Labaratuarı Protokolü Deneyin Adı : Isının Elektriksel Eşdeğeri Ve Kızgın Flamanlı Lambanın Işık Verimi Deneyin Kodu: FL 2-7 Tarih / /20 Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... İmza :..... Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... Mürekkepli Su İçin ) m k =. 2) M s =. 5) T =.. 6) V= I= 7) T 2 =... Su İçin ) m k =. 2) M s =. 5) T =.. 6) V= I= 7) T 2 =... TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

30 FİZİK-II LABORATUVARI ( FL 2 8 ) MERCEKLER KURAM: Deneyin Amacı: İnce kenarlı (yakınsak) ve kalın kenarlı (ıraksak) mercekleri tanımak, merek sistemi oluşturarak yakınsamayı kavramaktır. Ön Bilgi: Yüzeylerinden en az birisi küresel olan saydam cisimlere mercek denir. Küresel yüzeylerin yarı çapları R ve R 2 ise merceğin odak uzaklığı, f n = ± n R ± R 2 bağıntısı ile bulunur. Burada n merceğin, n ise bulunduğu ortamın kırılma indisidir. R birinci yüzün, R 2 ikinci yüzün eğrilik yarıçapları olup tümsek olması halinde (+), çukur olması halinde (-) alınır. Odak uzaklığı (+) ise mercek yakınsak, (-) ise mercek ıraksak mercek olur. Böyle bir cismin önüne [c] boyunda bir cisim konursa, [g] boyunda görüntüsü oluşur. Cisim mercekten [s] kadar uzaklıkta iken görüntüsü [s ] uzaklıkta oluşmuşsa s ile s arasında, f = ± ± s s Bağıntısı vardır. Cisim uzaklığı s, cisim gerçek ise (+) sanal ise (-) ve aynı şekilde s görüntü uzaklığı, görüntü gerçek ise (+) sanal is (-) alınır. Cisim boyu ile oluşan görüntü boyu arasında da, m = g c = s s bağıntısı vardır ve bu orana merceğin büyütülmesi denir. Odak uzaklığı f olan bir merceğin yakınsaması D = dir. Ve f metre olarak alındığında yakınsama diyotr cinsinden çıkar. f Yakınsamaları D ve D 2 olan mercekten oluşan bir sistemin yakınsaması, olur. D=D +D 2 veya f = f + f 2 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

31 DENEYİN YAPILIŞI: ) Bir yakınsak merceğin odak uzaklığının ölçülmesi: verilen ince kenarlı bir merceği, ışık kaynağı ile ekran arsına koyunuz. Merceği optik ray üzerinde hareket ettirerek, cismin ekran üzerinde görüntüsünü oluşturunuz. Merceği beş ayrı yere koyarak, bu durumlardaki s ile s uzaklıklarını ölçünüz. Bu değerler yardımıyla f odak uzaklıklarını hesaplayınız. Değerleri Tablo- e yazarak s=f(s ) grafiğini çiziniz. Ayrıca bulduğunuz bu değerleri kullanarak f + f 2 + f 3 + f 4 + f f = 5 5 den ortalama odak uzaklığını bulunuz. s(cm) s (cm) f(cm) s = s = f = s 2 = s 2= f 2= s 3 = s 3= f 3= s 4 = s 4= f 4= s 5 = s 5= f 5= Tablo- 2) Bir ıraksak merceğin odak uzaklığının bulunması: Iraksak mercek üzerine asal eksenine paralel gönderilen bir ışık demeti merceği geçtikten sonra dağılır. Dağılan ışınların uzantıları asal ekseni sanal olan f odak noktasında keserler. Işık kaynağından çıkan paralel ışık demeti önüne verilen ıraksak merceği merceği koyunuz ve ekranda oluşan dairesel aydınlanmayı görünüz. Merceğin yerini sabit tutarak ekranı hareket ettiriniz. Mercek ile ekran arasındaki uzaklığı u, oluşan dairenin yarıçapını R ile göstererek çeşitli u mesafelerine karşılık olan R yarıçaplarını ölçünüz. Bu değerleri Tablo-2 de yerine koyarak R=f(u) grafiğini çiziniz. Grafiği uzatarak u eksenini kestiği noktayı bulunuz. Bu nokta sanal olan F odak noktasıdır ve O dan uzaklığı da merceğin f odak uzaklığını verir. u (cm) R (cm) u= R = u= R 2= u= R 3= u= R 4= u= R 5= Tablo-2 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

32 3) Mercek Sistemleri: Önceki çalışmalarda kullandığınız mercekler yardımıyla iki mercekten oluşan bir mercek sistemi oluşturunuz. Sistemi daha önce yaptığınız gibi, hareket ettirerek s ve s uzaklıklarını beş ayrı değer için ölçünüz. Bulduğunuz değerleri Tablo-3 de yerine yazınız ve, f + f 2 + f3 + f 4 + f f = 5 5 den ortalama f odak uzaklığını bulunuz. Bulduğunuz bu ortala değeri, önceki (a) ve (b) bölümlerinde bulduğunuz f (yakınsak merceğin odak uzaklığı ) ile f 2 ( ıraksak merceğin odak uzaklığı ) değerlerini kullanarak, f = f + f 2 Bağıntısından bulacağınız f değeri ile karşılaştırınız. s(cm) s (cm) f(cm) s = s = f = s 2 = s 2= f 2= s 3 = s 3= f 3= s 4 = s 4= f 4= s 5 = s 5= f 5= Tablo 3 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 200 3

33 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ Fizik Bölümü Fizik-II Labaratuarı Protokolü Deneyin Adı: Mercekler Deneyin Kodu: FL 2-8 Tarih / /20 Adı Soyadı : Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... İmza :..... Adı Soyadı : Adı Soyadı : Numarası : Numarası : Deney Grubu : Deney Grubu : İmza :..... İmza :..... ) Bir yakınsak merceğin odak uzaklığının ölçülmesi s(cm) s (cm) f(cm) s = s = f = s 2 = s 2= f 2= s 3 = s 3= f 3= s 4 = s 4= f 4= s 5 = s 5= f 5= 2) Bir ıraksak merceğin odak uzaklığının bulunması: u (cm) R (cm) u= R = u= R 2= u= R 3= u= R 4= u= R 5= TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

34 3) Mercek Sistemleri: s(cm) s (cm) f(cm) s = s = f = s 2 = s 2= f 2= s 3 = s 3= f 3= s 4 = s 4= f 4= s 5 = s 5= f 5= TRAKYA ÜNİVERSİTESİ F.E.F. FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI

FİZİK-II LABORATUVARI

FİZİK-II LABORATUVARI TRAKYA ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ FİZİK BÖLÜMÜ FİZİK-II LABORATUVARI 0 Öğrencinin: Adı Soyadı :............... Numarası :................ Deney Grubu :........ FİZİK BÖLÜMÜ LABORATUVAR KURALLARI ) Deney

Detaylı

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME Deney No:1 Amaç: Osiloskop kullanarak AC gerilimin genlik periyot ve frekans değerlerinin ölçmesi Gerekli Ekipmanlar: AC Güç Kaynağı, Osiloskop, 2 tane 1k

Detaylı

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir.

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir. DC AKIM ÖLÇMELERİ Doğru Akım Doğru akım, zamana bağlı olarak yönü değişmeyen akıma denir. Kısa gösterimi DA (Doğru Akım) ya da İngilizce haliyle DC (Direct Current) şeklindedir. Doğru akımın yönü değişmese

Detaylı

DENEY FÖYÜ 4: Alternatif Akım ve Osiloskop

DENEY FÖYÜ 4: Alternatif Akım ve Osiloskop Deneyin Amacı: DENEY FÖYÜ 4: Alternatif Akım ve Osiloskop Osiloskop kullanarak alternatif gerilimlerin incelenmesi Deney Malzemeleri: 5 Adet 1kΩ, 5 adet 10kΩ, 5 Adet 2k2Ω, 1 Adet potansiyometre(1kω), 4

Detaylı

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME

EET-202 DEVRE ANALİZİ-II DENEY FÖYÜ OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME OSİLOSKOP İLE PERİYOT, FREKANS VE GERİLİM ÖLÇME Deney No:1 Amaç: Osiloskop kullanarak AC gerilimin genlik periyot ve frekans değerlerinin ölçmesi Gerekli Ekipmanlar: AC Güç Kaynağı, Osiloskop, 2 tane 1k

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü ESM 413 Enerji Sistemleri Laboratuvarı-I

YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü ESM 413 Enerji Sistemleri Laboratuvarı-I YALOVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü ESM 413 Enerji Sistemleri Laboratuvarı-I DENEY -1- ELEKTRONİK ELEMANLARIN TANITIMI ve AKIM, GERİLİM ÖLÇÜMÜ HAZIRLIK SORULARI:

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI:

Detaylı

DENEY 1- LABORATUAR ELEMANLARININ TANITIMI VE DC AKIM, DC GERİLİM, DİRENÇ ÖLÇÜMLERİ VE OHM KANUNU

DENEY 1- LABORATUAR ELEMANLARININ TANITIMI VE DC AKIM, DC GERİLİM, DİRENÇ ÖLÇÜMLERİ VE OHM KANUNU DENEY 1- LABORATUAR ELEMANLARININ TANITIMI VE DC AKIM, DC GERİLİM, DİRENÇ ÖLÇÜMLERİ VE OHM KANUNU 1.1. DENEYİN AMAÇLARI Ölçü aletleri, Breadboardlar ve DC akım gerilim kaynaklarını kullanmak Sayısal multimetre

Detaylı

kdeney NO:1 OSİLASKOP VE MULTİMETRE İLE ÖLÇME 1) Osiloskop ile Periyot, Frekans ve Gerlim Ölçme

kdeney NO:1 OSİLASKOP VE MULTİMETRE İLE ÖLÇME 1) Osiloskop ile Periyot, Frekans ve Gerlim Ölçme kdeney NO:1 OSİLASKOP VE MULTİMETRE İLE ÖLÇME 1) Osiloskop ile Periyot, Frekans ve Gerlim Ölçme Amaç: Osiloskop kullanarak AC gerilimin genlik, periyot ve frekans değerlerinin ölçmesi Gerekli Ekipmanlar:

Detaylı

6. DENEY Alternatif Akım Kaynağı ve Osiloskop Cihazlarının Kullanımı

6. DENEY Alternatif Akım Kaynağı ve Osiloskop Cihazlarının Kullanımı 6. DENEY Alternatif Akım Kaynağı ve Osiloskop Cihazlarının Kullanımı Deneyin Amacı: Osiloskop kullanarak alternatif gerilimlerin incelenmesi Deney Malzemeleri: Osiloskop Alternatif Akım Kaynağı Uyarı:

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI

ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI ELEKTRONİK DEVRE ELEMANLARI 1. Direnç Renk Kodları Direnç Renk Tablosu Renk Sayı Çarpan Tolerans SİYAH 0 1 KAHVERENGİ 1 10 ± %1 KIRMIZI 2 100 ± %2 TURUNCU 3 1000 SARI 4 10.000 YEŞİL 5 100.000 ± %0.5 MAVİ

Detaylı

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP Amaç: Bu deneyin amacı, öğrencilerin alternatif akım ve gerilim hakkında bilgi edinmesini sağlamaktır. Deney sonunda öğrencilerin, periyot, frekans, genlik,

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ 1 ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ Ani ve Maksimum Değerler Alternatif akımın elde edilişi incelendiğinde iletkenin 90 ve 270 lik dönme hareketinin sonunda maksimum emk nın indüklendiği görülür. Alternatif akımın

Detaylı

DENEY 3: RC Devrelerin İncelenmesi ve Lissajous Örüntüleri

DENEY 3: RC Devrelerin İncelenmesi ve Lissajous Örüntüleri 1. Seri RC Devresinde Akım ve Gerilim Ölçme 1.1. Deneyin Amacı: a.) Seri RC devresinin özelliklerinin incelenmesi b.) AC devre ölçümlerinin ve hesaplamalarının yapılması 1.2. Teorik Bilgi: Kondansatörler

Detaylı

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI CİHAZLARIN TANITIMI ve SİNYALLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör.

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELN2024 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2013-2014 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi Deneyin Amacı: Avometre ile doğru akım ve gerilimin ölçülmesi. Devrenin kollarından geçen akımları ve devre elemanlarının üzerine düşen gerilimleri analitik

Detaylı

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü HAZIRLIK ÇALIŞMALARI İŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER VE UYGULAMALARI 1. 741 İşlemsel yükselteçlerin özellikleri ve yapısı hakkında bilgi veriniz. 2. İşlemsel yükselteçlerle gerçekleştirilen eviren yükselteç, türev

Detaylı

Ölçü Aletlerinin Tanıtılması

Ölçü Aletlerinin Tanıtılması Teknoloji Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği 2017-2018 Bahar Yarıyılı EEM108 Elektrik Devreleri I Laboratuvarı 1 Ölçü Aletlerinin Tanıtılması Öğrenci Adı : Numarası : Tarihi : kurallarını okuyunuz.

Detaylı

14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ

14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ 14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ Sinüsoidal Akımda Direncin Ölçülmesi Sinüsoidal akımda, direnç üzerindeki gerilim ve akım dalga şekilleri ve fazörleri aşağıdaki

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN TEMEL ESASLARI

ALTERNATİF AKIMIN TEMEL ESASLARI ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ ALTERNATİF AKIMIN TEMEL ESASLARI Dr. Öğr. Üyesi Ahmet ÇİFCİ Elektrik enerjisi, alternatif akım ve doğru akım olarak

Detaylı

DENEY 1: DĠRENÇLERĠN SERĠ/PARALEL/KARIġIK BAĞLANMASI VE AKIM, GERĠLĠM ÖLÇÜLMESĠ

DENEY 1: DĠRENÇLERĠN SERĠ/PARALEL/KARIġIK BAĞLANMASI VE AKIM, GERĠLĠM ÖLÇÜLMESĠ Numara : Adı Soyadı : Grup Numarası : DENEY 1: DĠRENÇLERĠN SERĠ/PARALEL/KARIġIK BAĞLANMASI VE AKIM, GERĠLĠM ÖLÇÜLMESĠ Amaç: Teorik Bilgi: Ġstenenler: Aşağıda şemaları verilmiş olan 3 farklı devreyi kurarak,

Detaylı

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır.

6. Osiloskop. Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. 6. Osiloskop Periyodik ve periyodik olmayan elektriksel işaretlerin gözlenmesi ve ölçülmesini sağlayan elektronik bir cihazdır. Osiloskoplar üç gruba ayrılabilir; 1. Analog osiloskoplar 2. Dijital osiloskoplar

Detaylı

DENEY 5: İŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER ve UYGULAMA DEVRELERİ

DENEY 5: İŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER ve UYGULAMA DEVRELERİ DENEY 5: İŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER ve UYGULAMA DEVRELERİ Amaç: İşlemsel yükselteç uygulamaları Kullanılan Cihazlar ve Devre Elemanları: 1. Dirençler: 1k, 10k, 100k 2. 1 adet osiloskop 3. 1 adet 15V luk simetrik

Detaylı

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi

DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi DENEY FÖYÜ 2: Doğru Akım ve Gerilimin Ölçülmesi Deneyin Amacı: Bu deneyin amacı; Avometre ile doğru akım ve gerilimin ölçülmesidir. Devrenin kollarından geçen akımları ve devre elemanlarının üzerine düşen

Detaylı

Aşağıdaki formülden bulunabilir. S16-Kesiti S1=0,20 mm²,uzunluğu L1=50 m,özdirenci φ=1,1 olan krom-nikel telin direnci kaç ohm dur? R1=?

Aşağıdaki formülden bulunabilir. S16-Kesiti S1=0,20 mm²,uzunluğu L1=50 m,özdirenci φ=1,1 olan krom-nikel telin direnci kaç ohm dur? R1=? S1-5 kw lık bir elektrik cihazı 360 dakika süresince çalıştırılacaktır. Bu elektrik cihazının yaptığı işi hesaplayınız. ( 1 saat 60 dakikadır. ) A-30Kwh B-50 Kwh C-72Kwh D-80Kwh S2-400 miliwatt kaç Kilowatt

Detaylı

Deneyle İlgili Ön Bilgi:

Deneyle İlgili Ön Bilgi: DENEY NO : 4 DENEYİN ADI :Transistörlü Akım ve Gerilim Kuvvetlendiriciler DENEYİN AMACI :Transistörün ortak emetör kutuplamalı devresini akım ve gerilim kuvvetlendiricisi, ortak kolektörlü devresini ise

Detaylı

8.KISIM OSİLOSKOP-2 DC + AC ŞEKLİNDEKİ TOPLAM İŞARETLERİN ÖLÇÜMÜ

8.KISIM OSİLOSKOP-2 DC + AC ŞEKLİNDEKİ TOPLAM İŞARETLERİN ÖLÇÜMÜ 8.KISIM OSİLOSKOP-2 DC + AC ŞEKLİNDEKİ TOPLAM İŞARETLERİN ÖLÇÜMÜ Osiloskobun DC ve AC seçici anahtarları kullanılarak yapılır. Böyle bir gerilime örnek olarak DC gerilim kaynaklarının çıkışında görülen

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FİZİK-2 LABORATUARI DENEY RAPORU. 1. Aşağıdaki kavramların tanımlarını ve birimlerini yazınız.

T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FİZİK-2 LABORATUARI DENEY RAPORU. 1. Aşağıdaki kavramların tanımlarını ve birimlerini yazınız. T.C. FİZİK-2 LABORATUARI DENEY RAPORU ÖĞRENCİNİN Grubu : İmza : 1-A Adı : Amacı : (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) Teorisi: 1. Aşağıdaki kavramların tanımlarını ve birimlerini yazınız. Kondansatör:

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 2008 DEVRELER II LABORATUARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 2008 DEVRELER II LABORATUARI DİRENÇ-ENDÜKTANS VE DİRENÇ KAPASİTANS FİLTRE DEVRELERİ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI 1. Alçak geçiren filtre devrelerinin çalışmasını anlatınız. 2. Yüksek geçiren filtre devrelerinin çalışmasını anlatınız. 3. R-L

Detaylı

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYİN ADI : DENEY TARİHİ : DENEYİ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

DENEY-1 OSİLOSKOP KULLANIMI

DENEY-1 OSİLOSKOP KULLANIMI DENEY-1 OSİLOSKOP KULLANIMI 1. DENEYİN AMACI Bu deneyde amaç, Elektrik-Elektronik Mühendisliği nde en çok kullanılan ölçü aygıtlarından birisi olan Osiloskop un tanıtılması, osiloskop kullanarak çeşitli

Detaylı

EEME210 ELEKTRONİK LABORATUARI

EEME210 ELEKTRONİK LABORATUARI Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü EEME210 ELEKTRONİK LABORATUARI DENEY 02: ZENER DİYOT ve AKIM GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ 2014-2015 BAHAR Grup Kodu: Deney Tarihi:

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü HAZIRLIK ÇALIŞMALARI 1. Alternatif akım (AC) ve doğru akım nedir örnek vererek kısaca tanımını yapınız. 2. Alternatif akımda aynı frekansa sahip iki sinyal arasındaki faz farkı grafik üzerinde (osiloskopta)

Detaylı

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak.

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. Bölüm 3 AC Devreler DENEY 3-1 AC RC Devresi DENEYİN AMACI 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. GENEL BİLGİLER Saf

Detaylı

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ

DENEY 6: SERİ/PARALEL RC DEVRELERİN AC ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Seri ve paralel RC devrelerinin ac analizini yapmak. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal Üreteci, 2. Osiloskop, 3. Değişik değerlerde direnç ve kondansatörler. C. DENEY İLE

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI

12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI Wheatstone Köprüsü ile Direnç Ölçümü 12. DC KÖPRÜLERİ ve UYGULAMALARI Orta değerli dirençlerin (0.1Ω

Detaylı

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR

ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR ALTERNATĐF AKIM (AC) I AC NĐN ELDE EDĐLMESĐ; KARE VE ÜÇGEN DALGALAR 1.1 Amaçlar AC nin Elde Edilmesi: Farklı ve değişken DC gerilimlerin anahtar ve potansiyometreler kullanılarak elde edilmesi. Kare dalga

Detaylı

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri 7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri Hareketli ölçü aletleri genellikle; 1. Sabit bir bobin 2. Dönebilen çok küçük bir parçadan oluşur. Dönebilen parçanın etkisi statik sürtünme (M ss ) şeklindedir. Bunun

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I İŞLEMSEL YÜKSELTECİN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE UYGULAMALARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I İŞLEMSEL YÜKSELTECİN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE UYGULAMALARI Öğr. Gör. Oğuzhan ÇAKIR 377 42 03, KTÜ, 2010 Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I İŞLEMSEL YÜKSELTECİN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE UYGULAMALARI 1. Deneyin

Detaylı

Doğru Akım Devreleri

Doğru Akım Devreleri Doğru Akım Devreleri ELEKTROMOTOR KUVVETİ Kapalı bir devrede sabit bir akımın oluşturulabilmesi için elektromotor kuvvet (emk) adı verilen bir enerji kaynağına ihtiyaç duyulmaktadır. Şekilde devreye elektromotor

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM-201 DEVRE TEORİSİ-1 LAB. DENEY-1 SİNYAL ÜRETECİ ve OSİLOSKOP AMAÇ Bu deneyde iki yeni cihazla tanışacaksınız: Sinyal (işaret) üreteci ve

Detaylı

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma

DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma DENEY FÖYÜ 1: Direnç Ölçme ve Devre Kurulma Deneyin Amacı: Elektrik Elektroniğin temel bileşeni olan direnç ile ilgili temel bigileri edinme, dirençlerin renk kodlarını öğrenme ve dirençlerin breadboard

Detaylı

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER)

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER) EEM 0 DENEY 9 Ad&oyad: R DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANTA R DEVRELERİ (FİLTRELER) 9. Amaçlar Değişken frekansta R devreleri: Kazanç ve faz karakteristikleri Alçak-Geçiren filtre Yüksek-Geçiren filtre

Detaylı

DENEY-4 WHEATSTONE KÖPRÜSÜ VE DÜĞÜM GERİLİMLERİ YÖNTEMİ

DENEY-4 WHEATSTONE KÖPRÜSÜ VE DÜĞÜM GERİLİMLERİ YÖNTEMİ DENEY- WHEATSTONE KÖPÜSÜ VE DÜĞÜM GEİLİMLEİ YÖNTEMİ Deneyin Amacı: Wheatson köprüsünün anlaşılması, düğüm gerilimi ile dal gerilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kullanılan Alet-Malzemeler: a) DC güç

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 1 DİRENÇ DEVRELERİNDE OHM VE KİRSHOFF KANUNLARI Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır.

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır. Ohm Kanunu Bir devreden geçen akımın şiddeti uygulanan gerilim ile doğru orantılı, devrenin elektrik direnci ile ters orantılıdır. Bunun matematiksel olarak ifadesi şöyledir: I V R Burada V = Gerilim (Birimi

Detaylı

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ

6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ AMAÇLAR 6. DİRENÇ ÖLÇME YÖNTEMLERİ VE WHEATSTONE KÖPRÜSÜ 1. Değeri bilinmeyen dirençleri voltmetreampermetre yöntemi ve Wheatstone Köprüsü yöntemi ile ölçmeyi öğrenmek 2. Hangi yöntemin hangi koşullar

Detaylı

DENEY-3 AKIM VE GERİLİM BÖLME KIRCHOFF AKIM VE GERİLİM KANUNLARININ İNCELENMESİ

DENEY-3 AKIM VE GERİLİM BÖLME KIRCHOFF AKIM VE GERİLİM KANUNLARININ İNCELENMESİ DENEY-3 AKIM VE GERİLİM BÖLME KIRCHOFF AKIM VE GERİLİM KANUNLARININ İNCELENMESİ Deneyin Amacı: Gerilim ve akım bölmenin anlaşılması, Ohm ve Kirchoff kanunlarının geçerliliğinin deneysel olarak gözlenmesi.

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ

ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ 1 ALTERNATİF AKIMIN DENKLEMİ ALTERNATİF AKIM Lineer ve Açısal Hız Lineer ve Açısal Hız Lineer hız v, lineer(doğrusal) yer değişiminin(s) bu sürede geçen zamana oranı olarak tanımlanır. Lineer hızın birimi

Detaylı

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI DENEY NO: DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI Bu deneyde direnç elamanını tanıtılması,board üzerinde devre kurmayı öğrenilmesi, avometre yardımıyla direnç, dc gerilim ve dc akım

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ Amaç: Bu deney, tersleyen kuvvetlendirici, terslemeyen kuvvetlendirici ve toplayıcı

Detaylı

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2

DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DC Akım/Gerilim Ölçümü ve Ohm Yasası Deney 2 DENEY 1-3 DC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-22001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ ELEKTİK DEELEİ-2 LABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ALTENATİF AKIM DEESİNDE GÜÇ ÖLÇÜMÜ Amaç: Alternatif akım devresinde harcanan gücün analizi ve ölçülmesi. Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, 1kΩ Direnç, 0.5H Bobin,

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

T.C HİTİT ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK DEVRELER 1 LAB. DENEY FÖYÜ DENEY-1:DİYOT

T.C HİTİT ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK DEVRELER 1 LAB. DENEY FÖYÜ DENEY-1:DİYOT T.C HİTİT ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK DEVRELER 1 LAB. DENEY FÖYÜ Deneyin Amacı: DENEY-1:DİYOT Elektronik devre elemanı olan diyotun teorik ve pratik olarak tanıtılması, diyot

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ELEKTRONİK LAB 1 DERSİ İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİ - 2 DENEYİ Amaç: Bu deneyde terslemeyen kuvvetlendirici, toplayıcı kuvvetlendirici ve karşılaştırıcı

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ Hazırlayan Arş. Gör. Ahmet NUR DENEY-1 ÖLÇÜ ALETLERİNİN İNCELENMESİ Kapaksız

Detaylı

8. ALTERNATİF AKIM VE SERİ RLC DEVRESİ

8. ALTERNATİF AKIM VE SERİ RLC DEVRESİ 8. ATENATİF AKIM E SEİ DEESİ AMAÇA 1. Alternatif akım ve gerilim ölçmeyi öğrenmek. Direnç, kondansatör ve indüktans oluşan seri bir alternatif akım devresini analiz etmek AAÇA oltmetre, ampermetre, kondansatör

Detaylı

DENEY 1: AC de Akım ve Gerilim Ölçme

DENEY 1: AC de Akım ve Gerilim Ölçme 1. AC DE AKIM VE GERİLİM ÖLÇME 1.1. Deneyin Amacı: a.) Ampermetre, voltmetre ve osiloskop kullanımını öğrenmek, bu aletler ile alternatif akımda akım ve gerilim ölçmek. 1.2.Teorik Bilgi: Alternatif akımı

Detaylı

OHM KANUNU DENEY 1 OHM KANUNU 1.1. DENEYİN AMACI

OHM KANUNU DENEY 1 OHM KANUNU 1.1. DENEYİN AMACI DENEY 1 OHM KANUNU 1.1. DENEYİN AMACI Bu deneyde, Ohm kanunu işlenecektir. Seri ve paralel devrelere ohm kanunu uygulanıp, teorik sonuçlarla deney sonuçlarını karşılaştıracağız ve doğrulamasını yapacağız.

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE

ANALOG ELEKTRONİK - II YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE BÖLÜM 7 YÜKSEK GEÇİREN FİLTRE KONU: Opamp uygulaması olarak; 2. dereceden Yüksek Geçiren Aktif Filtre (High-Pass Filter) devresinin özellikleri ve çalışma karakteristikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM:

Detaylı

TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır.

TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır. TEMEL DC ÖLÇÜMLERİ: AKIM ÖLÇMEK: Ampermetre ile ölçülür. Ampermetre devreye seri bağlanır. AMPERMETRENİN ÖLÇME ALANININ GENİŞLETİLMESİ: Bir ampermetre ile ölçebileceği değerden daha yüksek bir akım ölçmek

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ UYGULAMALARI

ELEKTRİK DEVRELERİ UYGULAMALARI ELEKTRİK DEVRELERİ UYGULAMALARI 2017/2018 GÜZ YARIYILI Uygulamalar için Gerekli Malzemeler 4 adet 100 Ω Direnç 4 adet 1K Direnç 4 adet 2.2K Direnç 4 adet 10K Direnç 4 adet 33K Direnç 4 adet 100K Direnç

Detaylı

V R1 V R2 V R3 V R4. Hesaplanan Ölçülen

V R1 V R2 V R3 V R4. Hesaplanan Ölçülen DENEY NO : 1 DENEYİN ADI : Kirchhoff Akım/Gerilim Yasaları ve Düğüm Gerilimleri Yöntemi DENEYİN AMACI : Kirchhoff akım/gerilim yasalarının ve düğüm gerilimleri yöntemi ile hesaplanan devre akım ve gerilimlerinin

Detaylı

DENEY 2: TEMEL ELEKTRİK YASALARI (OHM, KİRCHOFF AKIM VE GERİLİM)

DENEY 2: TEMEL ELEKTRİK YASALARI (OHM, KİRCHOFF AKIM VE GERİLİM) DENEY 2: TEMEL ELEKTRİK YASALARI (OHM, KİRCHOFF AKIM VE GERİLİM) A. DENEYİN AMACI : Ohm ve Kirchoff Kanunları nın geçerliliğinin deneysel olarak gözlemlenmesi. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Multimetre

Detaylı

FOTOVOLTAİK SİSTEM DENEY FÖYÜ

FOTOVOLTAİK SİSTEM DENEY FÖYÜ T.C. KARADENĠZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ ENERJĠ SĠSTEMLERĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ FOTOVOLTAİK SİSTEM DENEY FÖYÜ Ders: Yenilenebilir Enerji Kaynakları Ders Sorumlusu: Doç. Dr. İsmail Polat Eylül

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN TANIMI

ALTERNATİF AKIMIN TANIMI ALTERNATİF AKIM ALTERNATİF AKIMIN TANIMI Belirli üreteçler sürekli kutup değiştiren elektrik enerjisi üretirler. (Örnek: Döner elektromekanik jeneratörler) Voltajın zamana bağlı olarak sürekli yön değiştirmesi

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller eşitlendiğinde yani

Detaylı

DENEY 5: RC DEVRESİNİN OSİLOSKOPLA GEÇİCİ REJİM ANALİZİ

DENEY 5: RC DEVRESİNİN OSİLOSKOPLA GEÇİCİ REJİM ANALİZİ A. DENEYİN AMACI : Seri RC devresinin geçici rejim davranışını osiloskop ile analiz etmek. B. KULLANILACAK ARAÇ VE MALZEMELER : 1. Sinyal Üreteci, 2. Osiloskop, 3. Değişik değerlerde direnç ve kondansatörler.

Detaylı

DENEY-4 RL DEVRE ANALİZİ. Alternatif akım altında seri RL devresinin analizi ve deneysel olarak incelenmesi.

DENEY-4 RL DEVRE ANALİZİ. Alternatif akım altında seri RL devresinin analizi ve deneysel olarak incelenmesi. DENEY-4 RL DEVRE ANALİZİ 1. DENEYİN AMACI Alternatif akım altında seri RL devresinin analizi ve deneysel olarak incelenmesi. Kullanılan Alet ve Malzemeler: 1. Osiloskop 2. Sinyal jeneratörü 3. Çeşitli

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

KIRCHHOFF YASALARI VE WHEATSTONE(KELVİN) KÖPRÜSÜ

KIRCHHOFF YASALARI VE WHEATSTONE(KELVİN) KÖPRÜSÜ KIRCHHOFF YASALARI VE WHEATSTONE(KELVİN) KÖPRÜSÜ Deneyin Amacı Bu deneyin amacı, seri, paralel ve seri-paralel bağlı dirençleri tanımak, Kirchhoff Yasalarının uygulamasını yapmak, eşdeğer direnç hesaplamasını

Detaylı

EEME 210 ELEKTRONİK LABORATUARI

EEME 210 ELEKTRONİK LABORATUARI Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü EEME 210 ELEKTRONİK LABORATUARI DENEY 01: DİYOTLAR ve DİYOTUN AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ 2014-2015 BAHAR Grup Kodu: Deney

Detaylı

Teknoloji Fakültesi El. El. Ölçme Laboratuvarı Deney Föyleri

Teknoloji Fakültesi El. El. Ölçme Laboratuvarı Deney Föyleri Deney 5 Grup 1 15.5.2019 15:20 Grup 5 16.5.2019 20:40 Grup 2 15.5.2019 16:10 Grup 6 16.5.2019 21:30 Deney 5 Grup 3 22.5.2019 15:20 Grup 7 23.5.2019 21:30 Grup 4 22.5.2019 16:10 Grup 8 23.5.2019 20:40 DENEY

Detaylı

- Gerilme ve Gerinme ikinci dereceden tensörel büyüklüklerdir. (3 puan)

- Gerilme ve Gerinme ikinci dereceden tensörel büyüklüklerdir. (3 puan) MAK437 MT2-GERİLME ÖLÇÜM TEKNİKLERİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ I. öğretim II. öğretim A şubesi B şubesi ÖĞRENCİ ADI NO İMZA TARİH 30.11.2013 SORU/PUAN

Detaylı

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız.

Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. ÖLÇME VE KONTROL ALETLERİ Bir devrede dolaşan elektrik miktarı gibi elektriksel ifadelerin büyüklüğünü bize görsel olarak veren bazı aletler kullanırız. Voltmetre devrenin iki noktası arasındaki potansiyel

Detaylı

DENEY 1-1 AC Gerilim Ölçümü

DENEY 1-1 AC Gerilim Ölçümü DENEY 1-1 AC Gerilim Ölçümü DENEYİN AMACI 1. AC gerilimlerin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. AC voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. GENEL BİLGİLER AC voltmetre, ac gerilimleri ölçmek için kullanılan

Detaylı

Bölüm 2 DC Devreler. DENEY 2-1 Seri-Paralel Ağ ve Kirchhoff Yasası

Bölüm 2 DC Devreler. DENEY 2-1 Seri-Paralel Ağ ve Kirchhoff Yasası Bölüm 2 DC Devreler DENEY 2-1 Seri-Paralel Ağ ve Kirchhoff Yasası DENEYİN AMACI 1. Seri, paralel ve seri-paralel ağları tanımak. 2. Kirchhoff yasalarının uygulamaları ile ilgili bilgi edinmek. GENEL BİLGİLER

Detaylı

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi: DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 12 k direnç 1 adet 2. 15 k direnç 1 adet 3. 18 k direnç 1 adet 4. 2.2 k direnç 1 adet 5. 8.2 k direnç 1 adet 6. Breadboard 7. Dijital

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI IV. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI IV. DENEY FÖYÜ EEKTİK DEEEİ-2 ABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ATENATİF AKIM ATINDA DEE ANAİİ Amaç: Alternatif akım altında seri devresinin analizi ve deneysel olarak incelenmesi Gerekli Ekipmanlar: Güç Kaynağı, Ampermetre, oltmetre,

Detaylı

AC DEVRELERDE BOBİNLER

AC DEVRELERDE BOBİNLER AC DEVRELERDE BOBİNLER 4.1 Amaçlar Sabit Frekanslı AC Devrelerde Bobin Bobinin voltaj ve akımının ölçülmesi Voltaj ve akım arasındaki faz farkının bulunması Gücün hesaplanması Voltaj, akım ve güç eğrilerinin

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II ALTERNATİF AKIM KÖPRÜLERİ 1. Hazırlık Soruları Deneye gelmeden önce aşağıdaki soruları cevaplayınız ve deney öncesinde rapor halinde sununuz. Omik, kapasitif ve endüktif yük ne demektir? Açıklayınız. Omik

Detaylı

AC Devrelerde Ölçme OSİLOSKOP Elektriksel gerilimlerin zamana ve birbirlerine göre değişimlerini grafik olarak gösteren cihaza osiloskop denilmektedir. Osiloskopta tek gerilim şekli

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-3 Doğru Akım Devreleri Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-3 Doğru Akım Devreleri Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-3 Doğru Akım Devreleri Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU ELEKTROMOTOR KUVVETİ Kapalı bir devrede sabit bir akımın oluşturulabilmesi için

Detaylı

A A A A A A A A A A A

A A A A A A A A A A A S 2 FİZİ TESTİ. Bu testte 0 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Fizik Testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz.. Aşağıdakilerden hangisi momentum birimidir? joule joule A) B) newton saniye weber

Detaylı

FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 )

FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 ) FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 ) EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri

Detaylı

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p)

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) T.C. FİZİK-2 LABORATUARI DENEY RAPORU ÖĞRENCİNİN Numarası : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) Teorisi Aşağıdaki soruları

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

DENEY NO 6: OSİLOSKOP KULLANARAK GENLİK VE SIKLIK ÖLÇÜMÜ

DENEY NO 6: OSİLOSKOP KULLANARAK GENLİK VE SIKLIK ÖLÇÜMÜ DENEY NO 6: OSİLOSKOP KULLANARAK GENLİK VE SIKLIK ÖLÇÜMÜ Amaç: Bu deneyde amaç, Elektrik-Elektronik Mühendisliği nde en çok kullanılan ölçü aygıtlarından birisi olan Osiloskop un tanıtılması, osiloskop

Detaylı

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri

DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri DENEY FÖYÜ 7: Seri ve Paralel Rezonans Devreleri Deneyin Amacı: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini hesaplamak ve ölçmek, rezonans eğrilerini çizmek.

Detaylı