UYARLAMALI İKİ YÖNLÜ HAREKET KESTİRİMLİ ZAMANSAL VİDEO ARA DEĞERLEMESİ ADAPTIVE BILATERAL MOTION COMPENSATED TEMPORAL VIDEO INTERPOLATION

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "UYARLAMALI İKİ YÖNLÜ HAREKET KESTİRİMLİ ZAMANSAL VİDEO ARA DEĞERLEMESİ ADAPTIVE BILATERAL MOTION COMPENSATED TEMPORAL VIDEO INTERPOLATION"

Transkript

1 Fırat Üniversitesi-Elazığ UYARLAMALI İKİ YÖNLÜ HAREKET KESTİRİMLİ ZAMANSAL VİDEO ARA DEĞERLEMESİ ADAPTIVE BILATERAL MOTION COMPENSATED TEMPORAL VIDEO INTERPOLATION Yücel ÇİMTAY 1, Erol SEKE 2 1 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Eskişehir Osmangazi Üniversitesi 2 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Özetçe Video işleme uygulamalarında, video modellerinde atlanan çerçeveleri yeniden oluşturma amacıyla kullanılan çerçeve tekrarı ya da doğrusal ara değerleme gibi yöntemler resimler üzerinde istenmeyen etkiler ve gürültüler meydana getirmektedir. Bu nedenle daha kaliteli ara resimler oluşturma amacıyla önceki yöntemlerden farklı olarak hareket dengelemeli zamansal çerçeve ara değerlemesi (HDZÇA) yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem tek yönlü olarak uygulana gelmiş olmasına rağmen, yapılan çalışmalarda çift yönlü uygulamalarda daha yüksek tepe-sinyalgürültü (PSNR) performansı ve kalitesi yüksek ara resimler elde edilebilmiştir. Bu bildiride iki yönlü hareket dengelemesi kullanan yeni bir zamansal çerçeve ara değerlemesi yöntemi önerilmiştir. Uygulama sonuçlarında önerilen yöntemin uygulana gelen tek ve iki yönlü hareket kestirimi yöntemlerine göre daha yüksek bir başarı oranı ve daha kaliteli ara resimler sağladığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: MCTI, PSNR, Hareket vektörü, Ara değerleme Abstract In video processing applications, some techniques such as frame repetition or linear interpolation for reconstructing skipped, lost or nonexisting frames within video streams result in undesirable artifacts and noise. An effective technique called motion compensated temporal interpolation (MCTI) is used to interpolate well-reconstructed video frames in the time domain. Although MCTI can be implemented unidirectionally, results show that bidirectional MCTI is more successful to achieve higher Peak-Signal-To-Noise Ratio (PSNR) and well-constructed images. In this paper, we propose an adaptive method that fundamentally employs bilateral motion compensated frame interpolation. Results show that the performance of this new technique is better than the unidirectional and bidirectional methods that were previously studied. 1. GİRİŞ Video çerçeve ara değerlemesi, videokonferans gibi uygulamalarda bant genişliğinin sınırlı olması ya da kullanılan kameraların daha az görüntü verisiyle kayıt yapma zorunluluğu gibi nedenlerle, video çerçeve hızının (frame rate) düşürülmesiyle bozulan görsel niteliğin çerçeve hızının arttırılması ile iyileştirilmesini amaçlar. Çerçeve ara değerlemesi, iki video çerçevesinin arasına bir ya da daha fazla sayıda yeniden oluşturulan çerçevenin eklenmesiyle daha akıcı bir video elde edilmesidir. Buna ek olarak video sıkıştırmasında verici tarafında atlanan çerçeveleri alıcı tarafında yeniden oluşturma amacıyla da kullanılabilen verimli ve önemli bir yaklaşımdır. Bu bağlamda uygulanmış olan 78

2 Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Sempozyumu 2011 çerçeve tekrarı ya da doğrusal ara değerleme gibi yöntemler elde edilen ara resimde özellikle bulanıklık gibi istenmeyen etkiler oluşturmaktadır. Bu durumda, elde edilecek ara resimden önceki ve sonraki çerçevelerin, hareket dengelemesi yöntemine tabi tutulup her bir çerçeve içindeki her bir bloğun ne kadar hareket ettiğini bulmak ve ara resmi oluştururken bu verileri kullanmak çok daha gerçekçi bir yaklaşımdır. Bu sayede oluşturulacak olan ara çerçevedeki her bir blok, HDZÇA sonucunda bulunan hareket vektörlerine göre oluşturulmaktadır. 2. HAREKET DENGELEMELİ ÇERÇEVE ARA DEĞERLEMESİ Blok tabanlı tek yönlü hareket dengelemeli çerçeve ara değerlemesinde, bulunan hareket yörüngelerinin bir bölgeden hiç geçmemesi ara çerçevede boşluklar kalmasına, birden fazla hareket yörüngesinin aynı bölgeden geçmesi ise ara blokların üst üste çakışmasına neden olur. Bu durum Şekil- 1 de gösterilmiştir. Şekil-1: Blok bazlı tek yönlü ara değerleme {1,2,3,4}: Ara değerlenen bloklar (k+1).ç: Sonraki çerçeve (k-1).ç: Önceki çerçeve Ara değerlenecek blok, tek yönlü HDZÇA sonucu bulunmuş olan hareket vektörleri (v x,v y ) kullanılarak bulunur. olmak üzere ara değerlenecek blok aşağıdaki gibi elde edilir. Parantez içindeki ifadeler, kullanılacak blokların sol üst köşesinin koordinatlarını ifade etmektedir. Bu durumda kalan boşluklar uzamsal ara değerleme gibi yöntemler ile doldurulur [1]. Bu ise oldukça maliyetli bir yöntemdir. Oluşturulacak ara çerçevede boşluk kalmaması için iki yönlü hareket dengelemeli çerçeve ara değerlemesi yapılır. Önceki çerçeve (k-1), ara çerçeve (k) ve sonraki çerçeve (k+1) birbirleriyle örtüşmeyen bloklara ayrılır. Önceki ve sonraki çerçeveler arasında ileri hareket kestirimi yapılarak her bir blok için hareket vektörleri (vx,vy) hesaplanır. Bu işlem sonraki çerçevedeki her blok için uygulandıktan sonra ara çerçevede oluşturulacak her blok (i,j) için bu blokla kesişim yapan, önceki ve sonraki çerçevedeki konumlarının ortasındaki ve (i-v x /2,j-v x /2) konumundaki bloklar ve bu bloklara ait hareket vektörleri(v x /2,v y /2) listesi elde edilir. Aynı işlem geri hareket kestirimi yapılarak da uygulanır. Hareket vektörlerinden ara çerçevede oluşturulmak istenen blokla olan kesişim alanı en fazla olanı seçilir ve ara değerlenecek blok konumuna yerleştirilir [2]. ileri ve geri hareket dengelemesi yapıldığı için işlem yükü daha fazla olmasına karşın tek yönlü blok tabanlı hareket dengelemesine göre başarımı daha yüksektir. İki yönlü hareket dengeleme işleminde birçok videoda katı cisimlerin blok boyutuna göre geniş olma durumu prensibinden yola çıkılarak, bir çerçevedeki blokların hareket vektörlerinin, uzamsal ve zamansal komşularının hareket vektörlerine yakınlığı temel alınmış ve yeni bir yöntem geliştirilmiştir [3]. Bu yöntemde 79

3 Fırat Üniversitesi-Elazığ asıl çerçevedeki her blok için sol ve üst uzamsal komşu bloklarının hareket vektörleri, kendisiyle aynı konumda, komşu çerçevedeki bloğun hareket vektörleri ve sıfır hareket vektörleri aday hareket vektörü olarak kabul edilmiştir. Bu bloklarla olan toplam mutlak fark (TMF) hesap edildikten sonra, en düşük TMF yi veren bloğun hareket vektörü, hareket vektörü aranan bloğun hareket vektörü olmuş olur. Tüm bloklar için hareket vektörleri hesap edildikten sonra, oluşturulacak olan ara çerçevedeki her bir blok için, bulunmuş olan hareket vektörünün yarısı, bloğun sol üst köşe indeksine eklenip, gelinen noktadaki blok sonraki çerçeveden, yine ara resimdeki oluşturulacak bloğun sol üst köşe indeksinden çıkarılarak gelinen noktadaki blok ise önceki çerçeveden alınır. Alınan iki bloğun ortalaması alınarak oluşturulmak istenen blok bulunmuş olur. Şekil-2 de, oluşturulacak ara blok için kendisiyle aynı konumda komşu çerçevedeki blokla en küçük TMF değerini verdiği durum temel alınarak yöntemin aşamaları gösterilmiştir. Bu yöntemde bloklar arasında doğrusal bir hareket olduğu kabul edilmiştir. 1.adım 2.adım Şekil 2: İleri ve geri hareket vektörlerinin bulunması 1.adım: Ara değerlenecek blokla aynı konumda olan bloğun komşu çerçeveden alınıp referans çerçevede aranarak ileri ve geri hareket vektörleri (V i,v g ) nin bulunması 2.adım: Doğrusal hareket varsayımıyla ara değerlenecek blok için kullanılacak hareket vektörleri ve blokların tespiti 3. UYARLAMALI ÇERÇEVE ARA DEĞERLEMESİ Önerilen metotta, iki yönlü hareket kestirimi yapılmış, hareket kestirimi yapılırken tam arama yöntemi kullanılmış ve ara değerleme işlemi [3] deki gibi uygulanmıştır. [3] den farklı olarak bu çalışmada asıl çerçevedeki bir bloğun hareket vektörü bulunurken o blok için önceki çerçevede tam arama yapılmış ve hareket vektörü bu yolla bulunmuştur [5]. Böylece dört farklı blokla olan TMF hesabı yapılmamış ve işlem yükünden kazanılmıştır. İleri ve geri ara değerleme işlemi sonucunda iki farklı ara resim elde edilmiştir. [4] te yapılan çalışmada ise [3] teki yöntem temel alınarak ileri ve geri hareket vektörleri kullanılarak oluşturulmuş iki ara çerçeve bulunmuştur. Bu çerçeveler, bloklara ayrılarak blokların, belirlenen bir hata eşik değerine göre iyi oluşturulup oluşturulmadığı belirlenmiş ve blok, elde edilen ara resimlerden hangisinde daha iyi oluşturulmuş ise o çerçeveden alınarak yeni ara çerçeveye konulmuştur. Böylece orijinal ara çerçeveye daha yakın bir ara çerçeve elde edilmiştir. Önerilen yöntemde ise bu ara resimlerdeki her bir blok için tek tek karşılaştırma adımları uygulanmayarak yeni bir hesap yükünden kazanılmış olur. Çünkü ara resimler üzerinde durulmayıp ileri ve geri hareket vektörlerinin ortalaması alınarak yeni bir hareket vektörü bulunmuş ve hareket dengelemesinde kullanılarak yeni ara resim elde edilmiştir. Uygulanan yöntemin aşamaları 3.1 ve 3.2 de detaylandırılmıştır. 3.1 İki yönlü hareket kestirimi ve ara çerçevelerin elde edilmesi İleri ve geri hareket vektörlerinin tespit edilmesi Şekil-2 de gösterilmiştir. İleri hareket dengelemeli çerçeve ara değerlemesi sonucu, ileri hareket dengelemeli ara çerçeve 80

4 Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Sempozyumu 2011 (İHDAÇ) elde edilmiştir. Bu işlem ters yönlü olarak tekrar edilmiş ve geri hareket dengelemeli ara çerçeve (GHDAÇ) elde edilmiştir. İHDAÇ ve GHDAÇ ın ilişkisi Şekil-3 te ifade edilmiştir. daha iyi oluşturulmuş yeni bir ara resim elde etmektir. Uygulanan adımlar sırasıyla şu şekildedir: 1-Ara değerleme yapılacak çerçevedeki her bir blok için ileri ve geri hareket kestirimi sonrasında iki farklı hareket vektörü elde edilir. İleri hareket vektörleri ya da geri hareket vektörleri hesaplanıp ara resimler elde edilirken blokların doğrusal hareket ettiği varsayılmıştır. Şekil 3: İHDAÇ ve GHDAÇ ın HDZÇA ile elde edilmesi 3.2 Geliştirilen yöntem İleri ve geri HDZÇA uygulaması sonucunda iki farklı ara resim elde edilmiştir. Ara resimlerin elde edilişi sırasında, blok tabanlı tek yönlü hareket dengelemeli çerçeve ara değerlemesinde karşılaşılan blok örtüşmeleri ve çerçevede boşluklar kalması gibi durumların önlenmesi için, yukarıda anlatılan yöntemlerle işlem yapılmıştır. Bu sayede boşlukları doldurmak için uygulanan ve maliyetli bir yöntem olan uzamsal ara değerlemeye gerek duyulmadan ara resimler elde edilmiştir. Burada blokların çerçeveler arasında doğrusal bir hareket yörüngesi izlediği varsayımına dayanarak bulunan hareket vektörleri güvenilir olarak ele alınmış ve kullanılmıştır. Fakat bulunan hareket vektörleri gerçeğe yakın değilse bulunacak ara resimlerde hayalet etkisi (ghost effect) gibi durumların görülmesi muhtemeldir. Bunu azaltmak ya da engellemek için farklı yöntemler geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Bu çalışmada önerilen yöntemdeki temel amaç ise ileri ve geri hareket vektörlerini kullanarak orijinal ara çerçeveye daha yakın bir ara çerçeve üretmektir. Diğer bir ifadeyle, ileri ve geri hareket vektörlerinin tek başlarına kullanılmasıyla elde edilen ara resimlerden 2-Doğrusal olmayan hareket içeren ya da çerçeveler arasındaki değişimin fazla olduğu video modellerinde ara blok elde edilirken bu hareket vektörleri tek başlarına hatalar vermektedirler. Bu nedenle ara değerleme yaparken, bulunan hareket vektörlerine göre önceki ve sonraki çerçevede kullanılacak blokların seçimindeki güvenirliliği artırmak, diğer bir ifadeyle bulunmuş olan hareket vektörlerini gerçek hareket vektörlerine yaklaştırmak amacıyla, bu vektörlerinin ortalaması alınarak yeni bir hareket vektörü(vyeni) oluşturulur. 3-Elde edilen Vyeni hareket vektörü kullanılarak aşağıdaki formüle göre ara değerlenecek blok oluşturulur. Bu yöntem ara değerlenecek çerçevedeki her blok için uygulanarak yeni ara çerçeve (YAÇ) elde edilir. Önerilen yöntem Şekil-4 te 1.ve 2.adımda özetlenmiştir. Şekil-2 de gösterilen yöntemde, ileri ve geri hareket kestirimi, doğrusal olmayan hareket modellerinde hata 81

5 Fırat Üniversitesi-Elazığ vermektedirler. Çünkü ara değerleme yapılırken kullanılan bloklar, çevre bloklar yaklaşık aynı hareket modeline sahiptir varsayımıyla elde edilen bloklardır. Çevre blokların aranılan blokla aynı hareket modeline sahip olmadığı durumlarda yani doğrusal olmayan hareket içeren video modellerinde ileri ve geri hareket kestiriminin birbirine ters yönde hata yaptıkları düşünülmüştür. Ara değerlemede bu hataların birbirini götürebilmesi amacıyla ileri ve geri hareket kestirimi sonucu bulunmuş blokların ortasındaki bloğu kullanmak bir çözüm olarak sunulmuştur. Sonuçta, doğrusal olmayan hareket modeline uygun olarak eğrisel bir hareket yörüngesi elde edilerek yeni ara çerçeve oluşturulmuştur. Şekil-5 te bu durum bloksal gösterimle ifade edilmiştir. Şekil 4: Önerilen Yöntem ve Uygulama Adımları İHDÇA: İleri hareket dengelemeli çerçeve ara değerlemesi GHDÇA: Geri hareket dengelemeli çerçeve ara değerlemesi 1.adım Şekil 5: Yeni Bulunan Bloklar ve Doğrusal Olmayan Hareket Yörüngeleri 4. UYGULAMA SONUÇLARI 2.adım Bu kısımda 30 resimden oluşan, american football ve city dizileri için, dizilerdeki resimler birer atlanarak alınan önceki (k-1) ve sonraki (k+1) çerçeveler kullanılarak orijinal ara çerçeve (k) elde edilmeye çalışılmıştır. Bulunan ara resimler ve orijinal ara resimler kullanılarak hesaplanan PSNR değerleri Şekil-6 da verilmiştir. Deneysel çalışmada 16x16 lık bloklar kullanılmıştır. Arama yöntemi, tam aramadır. Elde edilen PSNR değerlerinin, ileri hareket dengelemeli ara çerçeve (İHDAÇ) veya geri hareket dengelemeli ara çerçeve (GHDAÇ) ye göre daha yüksek çıktığı ve ara resim 82

6 Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Sempozyumu 2011 görselliğinin daha yüksek olduğu Şekil-6 ve Tablo-1 de gözlenmektedir. Tablo-1 de görüldüğü gibi önerilen yönteme göre, american football resim dizisindeki ara resimlerde PSNR iyileşmesinin city dizisine göre daha fazla olduğu gözlenmiştir. Bunun en önemli nedenleri olarak american football dizisinde çerçeveler arasında doğrusal olmayan hareket bölgelerinin daha fazla oluşu ve çerçeveler arasındaki farkın büyüklüğü gösterilebilir. Nitekim City videosuna benzer, genel olarak doğrusal hareket içeren video modellerinde yöntemlerin sonuçları arasında çok fazla fark olmadığı, fakat american football videosuna benzer, içinde doğrusal olmayan hareket bölgelerinin fazla olduğu video modellerinde yapılan deneylerde, yeni yöntemin İHDÇA ve GHDÇA ya göre çok daha iyi sonuçlar ürettiği görülmüştür. Şekil-7 ve Şekil-8 de city ve american football dizileri için elde edilen ara çerçevelerden örnekler gösterilmiştir. Ara çerçevelerin görselliğinden ve PSNR değerlerinden anlaşılacağı gibi önerilen yönteme göre elde edilen ara resimler, kalite ve PSNR değerleri açısından, ileri veya geri hareket vektörlerinin tek başlarına kullanılarak elde edilen ara resimlerden daha başarılıdır. Şekil 6: american football ve city dizisi için PSNR grafikleri Tablo 1: american football ve city resim dizisi için PSNR ortalamaları ÇERÇEVE PSNR(DB) American Football PSNR(DB) City İHDAÇ 17,43 22,12 GHDAÇ 17,32 22,02 YAÇ 18,64 22,81 83

7 Fırat Üniversitesi-Elazığ Şekil 7: City resim dizisi, 20 ve 22. çerçevelerden elde edilen ara resimler a) İHDAÇ (21.24db) b) GHDAÇ (21.52db) c) YAÇ (22.05db) Şekil 8: American football resim dizisi, 3 ve 5. çerçevelerden elde edilen ara resimler a) İHDAÇ (18.64db) b) GHDAÇ (18.72db) c) YAÇ (19.76db) 5. SONUÇ 84

8 Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Sempozyumu 2011 Bu çalışmada, hareket dengelemeli çerçeve ara değerlemesi konusu üzerinde durularak yapılmış olan çalışmaların genel yapısından söz edilmiştir. Birbirini bütünleyici nitelikte oldukları için ileri ve geri hareket kestirimi yöntemleri birlikte kullanılmış, güvenirliğini artırmak, ileri ve geri hareket vektörlerinin gerçek hareket vektörüne göre birbirine ters yönde yaptıkları hatayı en aza indirmek amacıyla hareket vektörlerinin ortalaması alınarak yeni bir hareket vektörü elde edilmiştir. Yeni hareket vektörü kullanılarak yeni bir ara resim elde edilmiştir. Ara resimler elde edilirken bir resim dizisi üzerinde çalışılmış ve ardışık üç çerçeveden baştaki ve sondaki çerçeve alınarak önerilen yönteme göre işleme tabi tutulmuş ve sonuçta ortadaki çerçeve elde edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen ara resimler için PSNR değerleri hesaplanmış ve bir karşılaştırma yapılmıştır. Uygulama sonuçlarına göre önerilen yöntemin hali hazırda uygulanan ileri ve geri hareket kestirimden elde edilen ara resimlere göre daha başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür. Doğrusal hareket içeren video modellerinde, ara çerçeve elde edilirken uygulanan yöntemler birbirine yakın sonuçlar verir. Doğrusal hareket içermeyen ya da çerçeveler arasında daha fazla fark bulunan video modellerinde ise ileri veya geri hareket kestirimi orijinal ara çerçeve oluşturulması işleminde hatalı sonuçlar vermekte ve yetersiz kalmaktadırlar. Bu çalışmada, ileri ve geri hareket kestirimi sonucunda elde edilen hareket vektörleri kullanılarak daha güvenilir ve gerçek hareket vektörüne daha yakın, daha az hata yapacak yeni bir hareket vektörü elde edilmeye çalışılmıştır. Bu hareket vektörü kullanılarak yeni bir ara çerçeve oluşturulmuştur. Deney sonuçlarına göre, önerilen yöntem sonucunda bulunan hareket vektörü, ileri veya geri hareket vektörlerine göre ara resmi oluşturmada gerçeğe daha yakın sonuçlar üretmektedir. Doğrusal hareket içeren video modellerinde, blokların çerçeveler arasındaki hareketi tek dereceli bir denklemle ifade edilebilir. Fakat doğrusal olmayan hareket bölgelerinde bu denklem hata verecek ve yetersiz kalacaktır. Bu nedenle bu tip hareket bölgeleri içeren video modellerinde hareket vektörlerini ikinci ve ya yüksek dereceden bir denklemle ifade edilebilecek doğrusal olmayan bir hareket modeline oturtmak ve bu denklemle her bir ara çerçeve için anlık bir hareket vektörü bulmak daha gerçekçi çözümler ve daha iyi oluşturulmuş ara çerçeveler sunacaktır. 6. KAYNAKÇA [1] K. A and T. Aach. Efficient Prediction of Uncovered Background in Interframe Coding Using Spatial Extrapolation. Proc. ICASSP, 5: , [2] Selim N., 2-Boyutlu Hareket Kestirimi ve Video Çerçeve Ara değerlemesinde Uygulanması, Yıldız Teknik Üniv. Fen Bil.Ens. Y.Lisans Tezi.,2007. [3] K. Hilman, H. W. Park, and Y. Kim, Using Motion-compensated Frame-rate Conversion for the Correction of 3:2 Pulldown Artifacts in Video Sequences, IEEE Trans. Circuirs Sysr. Video Technof.. vol. 10, pp , Sept [4] Chen, T., Adaptıve Temporal Interpolation Using Bidirectional Motion Estimation and Compensation, 2002 International Conference on Image Processing Proceedings, Volume 2, Issue 2, Page(s): [5] Barjatya, A., Block Matching Algorithms for Motion Estimation, DIP 6620 Spring 2004 Final Project Paper 85

Bilgisayarla Görüye Giriş

Bilgisayarla Görüye Giriş Bilgisayarla Görüye Giriş Ders 12 Video, Optik Akış ve Takip Alp Ertürk alp.erturk@kocaeli.edu.tr Video Video, farklı zamanlarda alınan çerçeveler dizisidir Videolar, iki boyut uzamsal, üçüncü boyut zaman

Detaylı

ÜÇ BOYUTLU M-BANTLI DALGACIK DÖNÜŞÜMÜ İLE TRAFİK TIKANIKLIĞININ BELİRLENMESİ

ÜÇ BOYUTLU M-BANTLI DALGACIK DÖNÜŞÜMÜ İLE TRAFİK TIKANIKLIĞININ BELİRLENMESİ ÜÇ BOYUTLU M-BANTLI DALGACIK DÖNÜŞÜMÜ İLE TRAFİK TIKANIKLIĞININ BELİRLENMESİ 1. Giriş Tolga Kurt, Emin Anarım Boğaziçi Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği 80815,Bebek, İstanbul-Türkiye e-posta:

Detaylı

Frekans Seçici Kanallarda Çalışan Yukarı Link MC-CDMA Sistemleri için EM Tabanlı Birleşik Bilgi Sezim ve Kanal Kestirim Yöntemi

Frekans Seçici Kanallarda Çalışan Yukarı Link MC-CDMA Sistemleri için EM Tabanlı Birleşik Bilgi Sezim ve Kanal Kestirim Yöntemi IEEE 15. Sinyal İşleme ve İletişim Uygulamaları Kurultayı - 2007 Frekans Seçici Kanallarda Çalışan Yukarı Link MC-CDMA Sistemleri için EM Tabanlı Birleşik Bilgi Sezim ve Kanal Kestirim Yöntemi Erdal Panayırcı

Detaylı

CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI

CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI Serhan COŞAR serhancosar@yahoo.com Oğuzhan URHAN urhano@kou.edu.tr M. Kemal GÜLLÜ kemalg@kou.edu.tr İşaret ve Görüntü

Detaylı

Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması

Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması 1 Giriş Binnur Kurt, H. Tahsin Demiral, Muhittin Gökmen İstanbul Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Maslak, 80626 İstanbul {kurt,demiral,gokmen}@cs.itu.edu.tr

Detaylı

Merkezi Yığılma ve Dağılım Ölçüleri

Merkezi Yığılma ve Dağılım Ölçüleri 1.11.013 Merkezi Yığılma ve Dağılım Ölçüleri 4.-5. hafta Merkezi eğilim ölçüleri, belli bir özelliğe ya da değişkene ilişkin ölçme sonuçlarının, hangi değer etrafında toplandığını gösteren ve veri grubunu

Detaylı

BÖLÜM 12 STUDENT T DAĞILIMI

BÖLÜM 12 STUDENT T DAĞILIMI 1 BÖLÜM 12 STUDENT T DAĞILIMI 'Student t dağılımı' ya da kısaca 't dağılımı'; normal dağılım ve Z dağılımının da içerisinde bulunduğu 'sürekli olasılık dağılımları' ailesinde yer alan dağılımlardan bir

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

Kocaeli University, TR. MEH430 Video Processing. Class4: MPEG-1. Prof. Dr. Sarp ERTÜRK Dept. of Electronics and Telecom. Eng.

Kocaeli University, TR. MEH430 Video Processing. Class4: MPEG-1. Prof. Dr. Sarp ERTÜRK Dept. of Electronics and Telecom. Eng. Kocaeli University, TR MEH430 Video Processing Class4: MPEG-1 Prof. Dr. Sarp ERTÜRK Dept. of Electronics and Telecom. Eng. MPEG-1 Standardı MPEG-1, 1.5 Mbps civarında video ve audio depolaması (CD-ROM,

Detaylı

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi gizem.pekkucuk@gmail.com,

Detaylı

3DRS Blok Karşılaştırma Algoritmasında Farklı Arama Teknikleri ile Performans Arttırımı

3DRS Blok Karşılaştırma Algoritmasında Farklı Arama Teknikleri ile Performans Arttırımı 3DRS Blok Karşılaştırma Algoritmasında Farklı Arama Teknikleri ile Performans Arttırımı Münibe Şimşek Yıldırım 1 Fatih Erdoğan Sevilgen 2 1,2 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü,

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

RGKLM-2015/02 BAL NUMUNESİ (HMF-NEM) LABORATUVARLAR ARASI KARŞILAŞTIRMA(LAK) TESTİ SONUÇ RAPORU

RGKLM-2015/02 BAL NUMUNESİ (HMF-NEM) LABORATUVARLAR ARASI KARŞILAŞTIRMA(LAK) TESTİ SONUÇ RAPORU RGKLM-2015/02 BAL NUMUNESİ (HMF-NEM) LABORATUVARLAR ARASI KARŞILAŞTIRMA(LAK) TESTİ SONUÇ RAPORU 1 Laboratuvarlar arası karşılaştırma test numunesinin hazırlanması ve çevrimin organizasyonunda görev alan

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI NOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Tamer Yılmaz, Barış Yılmaz, Halim Sezici 1 ÖZET

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI NOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Tamer Yılmaz, Barış Yılmaz, Halim Sezici 1 ÖZET İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI NOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Tamer Yılmaz, Barış Yılmaz, Halim Sezici 1 ÖZET Bu çalışmada, Celal Bayar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğrencilerinin

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık KORELASYON ve REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. İrfan KAYMAZ Tanım Bir değişkenin değerinin diğer değişkendeki veya değişkenlerdeki değişimlere bağlı olarak nasıl etkilendiğinin istatistiksel

Detaylı

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi

Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Dahili Bobinlerin En İyi İçsel Sinyal/Gürültü Oranı Kullanılarak Değerlendirilmesi Yiğitcan Eryaman 1, Haydar Çelik 1, Ayhan Altıntaş 1, Ergin Atalar 1,2 1 Bilkent Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği

Detaylı

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.IbrahimCayiroglu.com. STATİK (4. Hafta)

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.IbrahimCayiroglu.com. STATİK (4. Hafta) KAFES SİSTEMLER STATİK (4. Hafta) Düz eksenden oluşan çubukların birbiriyle birleştirilmesiyle elde edilen sistemlere kafes sistemler denir. Çubukların birleştiği noktalara düğüm noktaları adı verilir.

Detaylı

Algoritmalar. Arama Problemi ve Analizi. Bahar 2016 Doç. Dr. Suat Özdemir 1

Algoritmalar. Arama Problemi ve Analizi. Bahar 2016 Doç. Dr. Suat Özdemir 1 Algoritmalar Arama Problemi ve Analizi Bahar 2016 Doç. Dr. Suat Özdemir 1 Arama Problemi Sıralama algoritmaları gibi arama algoritmaları da gerçek hayat bilgisayar mühendisliği problemlerinin çözümünde

Detaylı

MAK1010 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI

MAK1010 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI .. MAK MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİSAYAR UYGULAMALARI Polinom MATLAB p=[8 ] d=[ - ] h=[ -] c=[ - ] POLİNOMUN DEĞERİ >> polyval(p, >> fx=[ -..9 -. -.9.88]; >> polyval(fx,9) ans =. >> x=-.:.:.; >> y=polyval(fx,;

Detaylı

DERS 3 ÖLÇÜ HATALARI Kaynak: İ.ASRİ

DERS 3 ÖLÇÜ HATALARI Kaynak: İ.ASRİ Ölçme Bilgisi DERS 3 ÖLÇÜ HATALARI Kaynak: İ.ASRİ Çizim Hassasiyeti Haritaların çiziminde veya haritadan bilgi almada ne kadar itina gösterilirse gösterilsin kaçınılmayacak bir hata vardır. Buna çizim

Detaylı

Doç.Dr. M. Mengüç Öner Işık Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü oner@isikun.edu.tr

Doç.Dr. M. Mengüç Öner Işık Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü oner@isikun.edu.tr Doç.Dr. M. Mengüç Öner Işık Üniversitesi Elektrik-Elektronik Bölümü oner@isikun.edu.tr 1. Adı Soyadı : Mustafa Mengüç ÖNER 2. Doğum Tarihi : 01.02.1977 3. Unvanı : Doçent Dr. 4. Öğrenim Durumu : ÖĞRENİM

Detaylı

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012)

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) Aşağıdaki analizlerde lise öğrencileri veri dosyası kullanılmıştır.

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 8- SAYISAL İNTEGRASYON 1 GİRİŞ Mühendislikte sık karşılaşılan matematiksel işlemlerden biri integral işlemidir. Bilindiği gibi integral bir büyüklüğün toplam değerinin bulunması

Detaylı

Boyut: Belirli bir doğrultuda ölçülmüş bir büyüklüğü ifade etmek için kullanılan geometrik bir terim.

Boyut: Belirli bir doğrultuda ölçülmüş bir büyüklüğü ifade etmek için kullanılan geometrik bir terim. FRAKTALLAR 1 2 * 3 Boyut: Belirli bir doğrultuda ölçülmüş bir büyüklüğü ifade etmek için kullanılan geometrik bir terim. Bir nokta «sıfır boyutlu» ludur. Doğrusal nokta toplulukları «bir boyutlu» bir doğru

Detaylı

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Resmi Gazete Tarihi: 28.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28337 OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam,

Detaylı

Yrd.Doç. Dr. Tülin ÇETİN

Yrd.Doç. Dr. Tülin ÇETİN Yrd.Doç. Dr. Tülin ÇETİN ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Lisans Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 1987-1992 Lisans Celal Bayar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği 2001-2004 Y. Lisans

Detaylı

MIMO Radarlarda Hedef Tespiti için Parametrik Olmayan Adaptif Tekniklerin Performans Değerlendirilmesi

MIMO Radarlarda Hedef Tespiti için Parametrik Olmayan Adaptif Tekniklerin Performans Değerlendirilmesi MIMO Radarlarda Hedef Tespiti için Parametrik Olmayan Adaptif Tekniklerin Performans Değerlendirilmesi Nefiye ERKAN Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, Gazi Üniversitesi Eti Mh, Yükseliş Sk, Maltepe,

Detaylı

Nokta ve Aralık Tahmini Merkezi Limit Teoremi Örneklem Dağılımı Hipotez Testlerine Giriş

Nokta ve Aralık Tahmini Merkezi Limit Teoremi Örneklem Dağılımı Hipotez Testlerine Giriş Nokta ve Aralık Tahmini Merkezi Limit Teoremi Örneklem Dağılımı Hipotez Testlerine Giriş Doç. Dr. Ertuğrul ÇOLAK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı Nokta Tahmini

Detaylı

VİDEO DİZİLERİNDE AYRIT SEZMEYE DAYALI HIZLI HAREKET KESTİRİMİ

VİDEO DİZİLERİNDE AYRIT SEZMEYE DAYALI HIZLI HAREKET KESTİRİMİ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 24, No 2, 245-255, 2009 Vol 24, No 2, 245-255, 2009 VİDEO DİZİLERİNDE AYRIT SEZMEYE DAYALI HIZLI HAREKET KESTİRİMİ Ziya TELATAR Elektronik

Detaylı

POSITION DETERMINATION BY USING IMAGE PROCESSING METHOD IN INVERTED PENDULUM

POSITION DETERMINATION BY USING IMAGE PROCESSING METHOD IN INVERTED PENDULUM POSITION DETERMINATION BY USING IMAGE PROCESSING METHOD IN INVERTED PENDULUM Melih KUNCAN Siirt Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Mekatronik Mühendisliği Bölümü, Siirt, TÜRKIYE melihkuncan@siirt.edu.tr

Detaylı

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi YDGA2005 - Yığma Yapıların Deprem Güvenliğinin Arttırılması Çalıştayı, 17 Şubat 2005, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara. Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Detaylı

İSTATİSTİK HAFTA. ÖRNEKLEME METOTLARI ve ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN TESPİTİ

İSTATİSTİK HAFTA. ÖRNEKLEME METOTLARI ve ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN TESPİTİ ÖRNEKLEME METOTLARI ve ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜNÜN TESPİTİ HEDEFLER Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Örneklemenin niçin ve nasıl yapılacağını öğreneceksiniz. Temel Örnekleme metotlarını öğreneceksiniz. Örneklem

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 5- SONLU FARKLAR VE İNTERPOLASYON TEKNİKLERİ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ MAK 210 - Sayısal Analiz 1 İNTERPOLASYON Tablo halinde verilen hassas sayısal değerler veya ayrık noktalardan

Detaylı

MÜHENDİSLİK ÖLÇMELERİ UYGULAMASI (HRT4362) 8. Yarıyıl

MÜHENDİSLİK ÖLÇMELERİ UYGULAMASI (HRT4362) 8. Yarıyıl İnşaat Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü Ölçme Tekniği Anabilim Dalı MÜHENDİSLİK ÖLÇMELERİ UYGULAMASI (HRT4362) 8. Yarıyıl D U L K Kredi 2 0 2 3 ECTS 2 0 2 3 UYGULAMA-1 ELEKTRONİK ALETLERİN KALİBRASYONU

Detaylı

4. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ. Okt. Yasin ORTAKCI.

4. HAFTA BLM323 SAYISAL ANALİZ. Okt. Yasin ORTAKCI. 4. HAFTA BLM33 SAYISAL ANALİZ Okt. Yasin ORTAKCI yasinortakci@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi BLM33 DOĞRUSAL OLMAYAN (NONLINEAR) DENKLEM SİSTEMLERİ Mühendisliğin

Detaylı

GÜÇLENDİRİLEN YAPILARDA YAPI ÖZELLİKLERİ MALİYET İLİŞKİLERİ ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA

GÜÇLENDİRİLEN YAPILARDA YAPI ÖZELLİKLERİ MALİYET İLİŞKİLERİ ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA GÜÇLENDİRİLEN YAPILARDA YAPI ÖZELLİKLERİ MALİYET İLİŞKİLERİ ÜZERİNE İSTATİSTİKSEL BİR ÇALIŞMA A.C. Sayar 2, İ.H.Başeğmez 1, S. Yıldırım 1, Y.İ. Tonguç 1 ÖZET: 1 İnş. Yük. Müh.,Promer Müş. Müh. Ltd. Şti.,

Detaylı

İRİSTEN KİMLİK TANIMA SİSTEMİ

İRİSTEN KİMLİK TANIMA SİSTEMİ ÖZEL EGE LİSESİ İRİSTEN KİMLİK TANIMA SİSTEMİ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER: Ceren KÖKTÜRK Ece AYTAN DANIŞMAN ÖĞRETMEN: A.Ruhşah ERDUYGUN 2006 İZMİR AMAÇ Bu çalışma ile, güvenlik amacıyla kullanılabilecek bir

Detaylı

HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ

HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ Sabit kabul edilen bir noktaya göre bir cismin konumundaki değişikliğe hareket denir. Bu sabit noktaya referans noktası denir. Fizikte hareket üçe ayrılır Ötelenme Hareketi:

Detaylı

Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı. Mehmet Ali Çavuşlu

Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı. Mehmet Ali Çavuşlu Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı Mehmet Ali Çavuşlu Özet Yapay sinir ağlarının eğitiminde genellikle geriye

Detaylı

makale ÖNERİLEN DERSİN İÇERİĞİ VE DERS İŞLEME YÖNTEMİ

makale ÖNERİLEN DERSİN İÇERİĞİ VE DERS İŞLEME YÖNTEMİ makale kabiliyetlerinin gelişmemiş olduğundan bahsetmektedir. Bu ders öğrencilerin yukarıdaki bahsedilen eksikliklerini gidermelerine yardımcı olması amacına yönelik olarak geliştirilmiştir. Ayrıca bunlara

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

Girişim; iki veya daha fazla dalganın üst üste binerek, yeni bir dalga şeklinde sonuç

Girişim; iki veya daha fazla dalganın üst üste binerek, yeni bir dalga şeklinde sonuç GİRİŞİM Girişim olayının temelini üst üste binme (süperpozisyon) ilkesi oluşturur. Bir sistemdeki iki farklı olay, birbirini etkilemeden ayrı ayrı ele alınarak incelenebiliyorsa bu iki olay üst üste bindirilebilinir

Detaylı

Deneysel Verilerin Değerlendirilmesi. Dersi Veren Öğretim Üyeleri: Yrd. Doç. Dr. Özge ANDİÇ ÇAKIR. Prof. Dr. Murat ELİBOL FİNAL SINAVI

Deneysel Verilerin Değerlendirilmesi. Dersi Veren Öğretim Üyeleri: Yrd. Doç. Dr. Özge ANDİÇ ÇAKIR. Prof. Dr. Murat ELİBOL FİNAL SINAVI Deneysel Verilerin Değerlendirilmesi Dersi Veren Öğretim Üyeleri: Yrd. Doç. Dr. Özge ANDİÇ ÇAKIR Prof. Dr. Murat ELİBOL FİNAL SINAVI Ödevi Hazırlayan: Özge AKBOĞA 91100019124 (Doktora) Güz,2012 İzmir 1

Detaylı

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER Tanımlayıcı İstatistikler ve Grafikle Gösterim Grafik ve bir ölçüde tablolar değişkenlerin görsel bir özetini verirler. İdeal olarak burada değişkenlerin merkezi (ortalama) değerlerinin

Detaylı

DPSK Sistemler için LMS Algoritma ve ML Kriteri Temelli, Gözü Kapalı Kanal Kestiriminin ve Turbo Denkleştirmenin Birlikte Yapılması

DPSK Sistemler için LMS Algoritma ve ML Kriteri Temelli, Gözü Kapalı Kanal Kestiriminin ve Turbo Denkleştirmenin Birlikte Yapılması BAÜ Fen Bil. Enst. Dergisi Cilt 12(2) 75 84 (2010) DPSK Sistemler için LMS Algoritma ve ML Kriteri Temelli, Gözü Kapalı Kanal Kestiriminin ve Turbo Denkleştirmenin Birlikte Yapılması Serkan YAKUT 1 Balıkesir

Detaylı

GÖRÜNTÜ ĐSTATĐSTĐKLERĐNDEN FAYDALANARAK LBG ALGORĐTMASININ GÜNCELLENMESĐ

GÖRÜNTÜ ĐSTATĐSTĐKLERĐNDEN FAYDALANARAK LBG ALGORĐTMASININ GÜNCELLENMESĐ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XXI, S.1, 2008 Eng&Arch.Fac. Eskişehir Osmangazi University, Vol..XXI, No:1, 2008 Makalenin Geliş Tarihi : 30.07.2007 Makalenin Kabul Tarihi : 24.12.2007

Detaylı

DC DEVRE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ

DC DEVRE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ DC DEVRE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ Elektrik devresi, kaynak ve yük gibi çeşitli devre elemanlarının herhangi bir şekilde bağlantısından meydana gelir. Bu gibi devrelerin çözümünde genellikle, seri-paralel devrelerin

Detaylı

Hatalar Bilgisi ve İstatistik Ders Kodu: Kredi: 3 / ECTS: 5

Hatalar Bilgisi ve İstatistik Ders Kodu: Kredi: 3 / ECTS: 5 Ders Kodu: 0010070021 Kredi: 3 / ECTS: 5 Yrd. Doç. Dr. Serkan DOĞANALP Necmettin Erbakan Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Konya 07.01.2015 1 Giriş 2 Giriş Matematiksel istatistiğin konusu yığın

Detaylı

2 SABİT HIZLI DOĞRUSAL HAREKET

2 SABİT HIZLI DOĞRUSAL HAREKET 2 SABİT HIZLI DOĞRUSAL HAREKET Bu deneyin amacı, hava masası deney düzeneği kullanarak, hiç bir net kuvvetin etkisi altında olmaksızın hareket eden bir cismin düz bir çizgi üzerinde ve sabit hızla hareket

Detaylı

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (Shell Mesh, Bearing Load,, Elastic Support, Tasarım Senaryosunda Link Value Kullanımı, Remote Load, Restraint/Reference Geometry) Shell Mesh ve Analiz: Kalınlığı az

Detaylı

Excel Formüller ve Fonksiyonlar. Yusuf MANSUROĞLU Mühendislik Hizmetleri Müdür Yardımcısı 11.02.2015

Excel Formüller ve Fonksiyonlar. Yusuf MANSUROĞLU Mühendislik Hizmetleri Müdür Yardımcısı 11.02.2015 Excel Formüller ve Fonksiyonlar Yusuf MANSUROĞLU Mühendislik Hizmetleri Müdür Yardımcısı 11.02.2015 Excel de Yapabileceklerimiz Temel aritmetik işlemler (4 işlem) Mantıksal karşılaştırma işlemleri (>,>=,

Detaylı

TIQ TABANLI 8 BİT FOLDING A/D DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI

TIQ TABANLI 8 BİT FOLDING A/D DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI TIQ TABANLI 8 BİT FOLDING A/D DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI M. Fatih TEKİN 1 Ali TANGEL 2 Oktay AYTAR 3 Anıl ÇELEBİ 4 1,2,3,4 Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Kocaeli Üniversitesi,

Detaylı

Şekil 6.1 Basit sarkaç

Şekil 6.1 Basit sarkaç Deney No : M5 Deney Adı : BASİT SARKAÇ Deneyin Amacı yer çekimi ivmesinin belirlenmesi Teorik Bilgi : Sabit bir noktadan iple sarkıtılan bir cisim basit sarkaç olarak isimlendirilir. : Basit sarkaçta uzunluk

Detaylı

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ 1 A. GİRİŞ Gözlemlerin belirli bir dönem için gün, hafta, ay, üç ay, altı ay, yıl gibi birbirini izleyen eşit aralıklarla yapılması ile elde edilen seriler zaman

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık Ders 8: Prof. Dr. Tanım Hipotez, bir veya daha fazla anakütle hakkında ileri sürülen, ancak doğruluğu önceden bilinmeyen iddialardır. Ortaya atılan iddiaların, örnekten elde edilen

Detaylı

LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ. İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı

LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ. İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı To The Sources Of Light s Color Tempature With Image Processing Techniques

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 9 Ağırlık Merkezi ve Geometrik Merkez Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R. C. Hibbeler, S. C. Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 9. Ağırlık

Detaylı

ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU. Sabir RÜSTEMLİ

ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU. Sabir RÜSTEMLİ ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU Sabir RÜSTEMLİ Elektrik tesislerinin güvenli ve arzu edilir bir biçimde çalışması için, tesisin tasarım ve işletim

Detaylı

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ Barış Yılmaz Celal Bayar Üniversitesi, Manisa baris.yilmaz@bayar.edu.tr Tamer Yılmaz, Celal Bayar Üniversitesi,

Detaylı

ÖRNEKLER-VEKTÖR UZAYLARI 1. Çözüm: w=k 1 u+k 2 v olmalıdır.

ÖRNEKLER-VEKTÖR UZAYLARI 1. Çözüm: w=k 1 u+k 2 v olmalıdır. ÖRNEKLER-VEKTÖR UZAYLARI. vektör uzayında yer alan w=(9 7) vektörünün, u=( -), v=(6 ) vektörlerinin doğrusal bir kombinasyonu olduğunu ve z=( - 8) vektörünün ise bu vektörlerin doğrusal bir kombinasyonu

Detaylı

Matris Cebiriyle Çoklu Regresyon Modeli

Matris Cebiriyle Çoklu Regresyon Modeli Matris Cebiriyle Çoklu Regresyon Modeli Hüseyin Taştan Mart 00 Klasik Regresyon Modeli k açıklayıcı değişkenden oluşan regresyon modelini her gözlem i için aşağıdaki gibi yazabiliriz: y i β + β x i + β

Detaylı

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti Hüseyin Fidan, Vildan Çınarlı, Muhammed Uysal, Kadriye Filiz Balbal, Ali Özdemir 1, Ayşegül Alaybeyoğlu 2 1 Celal Bayar Üniversitesi, Matematik Bölümü, Manisa

Detaylı

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OYUN TEORİSİ. Özlem AYDIN. Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OYUN TEORİSİ Özlem AYDIN Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü TANIM ''Oyun Teorisi'', iki yada daha fazla rakibi belirli kurallar altında birleştirerek karşılıklı olarak çelişen olasılıklar

Detaylı

BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI

BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI Sabri ÇAMUR 1 Birol ARİFOĞLU 2 Ersoy BEŞER 3 Esra KANDEMİR BEŞER 4 Elektrik Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Kocaeli Üniversitesi, 41100, İzmit,

Detaylı

SOBA BORUSU AÇINIM LEVHALARININ KESİLMESİNDE MALİYETLERİN ENKÜÇÜKLENMESİ

SOBA BORUSU AÇINIM LEVHALARININ KESİLMESİNDE MALİYETLERİN ENKÜÇÜKLENMESİ SOBA BORUSU AÇINIM LEVHALARININ KESİLMESİNDE MALİYETLERİN ENKÜÇÜKLENMESİ Doğan EROL Anadolu Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü 1. PROBLEMİN TANIMLANMASI Şekil - 1'de 5 değişik soba borusu için açınım

Detaylı

Uzaktan Algılama Teknolojileri

Uzaktan Algılama Teknolojileri Uzaktan Algılama Teknolojileri Ders 11 Hiperspektral Görüntülerde Kümeleme ve Sınıflandırma Alp Ertürk alp.erturk@kocaeli.edu.tr Sınıflandırma Sınıflandırma işleminin amacı, her piksel vektörüne bir ve

Detaylı

Göksel GÜNLÜ Gazi Üniversitesi Elektrik-Elektronik Müh. Böl.

Göksel GÜNLÜ Gazi Üniversitesi Elektrik-Elektronik Müh. Böl. GLOBAL AYRIK KOSİNÜS DÖNÜŞÜMÜ İLE GÖRÜNTÜ SIKIŞTIRMADA BAŞARIMIN İYİLEŞTİRİLMESİ IMPROVING THE PERFORMANCE OF THE IMAGE COMPRESSION BY GLOBAL DISCRETE COSINE TRANSFORM Göksel GÜNLÜ goksel@gazi.edu.tr Gazi

Detaylı

Optik Modülatörlerin Analizi ve Uygulamaları Analysis of the Optical Modulators and Applications

Optik Modülatörlerin Analizi ve Uygulamaları Analysis of the Optical Modulators and Applications Optik Modülatörlerin Analizi ve Uygulamaları Analysis of the Optical Modulators and Applications Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik

Detaylı

ANTETLER. Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA A X M A 0.14 M A C M 0.06 A X 45. M42 X 1.5-6g 0.1 M B M

ANTETLER. Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA A X M A 0.14 M A C M 0.06 A X 45. M42 X 1.5-6g 0.1 M B M 0.08 M A 8X 7.9-8.1 0.1 M B M M42 X 1.5-6g 0.06 A 6.6 6.1 9.6 9.4 C 8X 45 0.14 M A C M 86 20.00-20.13 C A ÇİZİM 0.14 KAĞITLARI B ve 44.60 44.45 ANTETLER B 31.8 31.6 0.1 9.6 9.4 25.5 25.4 36 34 Prof. Dr.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Kamile ŞANLI KULA İletişim Bilgileri : Ahi Evran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Adres Matematik Bölümü, KIRŞEHİR

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Kamile ŞANLI KULA İletişim Bilgileri : Ahi Evran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Adres Matematik Bölümü, KIRŞEHİR Resim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Kamile ŞANLI KULA İletişim Bilgileri : Ahi Evran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Adres Matematik Bölümü, KIRŞEHİR Telefon : 386 280 45 50 Mail : kskula@ahievran.edu.tr

Detaylı

Fethiye ÖÇK Bölgesi Arazi Örtüsü/Arazi Kullanımı Değişim Tespiti

Fethiye ÖÇK Bölgesi Arazi Örtüsü/Arazi Kullanımı Değişim Tespiti Fethiye ÖÇK Bölgesi Arazi Örtüsü/Arazi Kullanımı Değişim Tespiti Kurum adı: T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı, Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Proje durumu: Tamamlandı. Proje

Detaylı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı DENEY 0 Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı Amaç: Ölçüm metodu ve cihazına bağlı hata ve belirsizlikleri anlamak, fiziksel bir niceliği ölçüp hata ve belirsizlikleri tespit etmek, nedenlerini açıklamak. Genel

Detaylı

Temel İstatistik. Y.Doç.Dr. İbrahim Turan Mart Tanımlayıcı İstatistik. Dağılımları Tanımlayıcı Ölçüler Dağılış Ölçüleri

Temel İstatistik. Y.Doç.Dr. İbrahim Turan Mart Tanımlayıcı İstatistik. Dağılımları Tanımlayıcı Ölçüler Dağılış Ölçüleri Temel İstatistik Tanımlayıcı İstatistik Dağılımları Tanımlayıcı Ölçüler Dağılış Ölçüleri Y.Doç.Dr. İbrahim Turan Mart 2011 DAĞILIM / YAYGINLIK ÖLÇÜLERİ Verilerin değişkenlik durumu ve dağılışın şeklini

Detaylı

elde ederiz

elde ederiz Deney No : M1 Deney Adı : NEWTON YASASI Deneyin Amacı : Sabit kuvvet altında hareketin incelenmesi, konum-zaman, hız-zaman grafiklerinin çizilmesi. Newton un ikinci hareket kanununun gözlemlenmesi, kuvvet-ivme

Detaylı

Performans Değerlendirme

Performans Değerlendirme Performans Değerlendirme Doç. Dr.Ersin KAVİ Performans Nedir? Aynı okuldan mezun olan, aynı eğitimi alan, aynı yaştaki, aynı zamanda aynı mesleğe atanan kişilerin bir süre sonra yolları ayrılmakta, birisi

Detaylı

Çatı Üstü Cihazlardan Yayılan Çevresel Gürültünün Haritalanması

Çatı Üstü Cihazlardan Yayılan Çevresel Gürültünün Haritalanması Ekim Bakirci:Sablon 25.08.2011 16:51 Page 18 Ekim BAKIRCI Prof. Dr. Mehmet ÇALIŞKAN Çatı Üstü Cihazlardan Yayılan Çevresel Gürültünün Haritalanması Abs tract: The prediction of noise propagating from roof

Detaylı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı ARAŞTIRMA MODELLİLERİNDE KULLANILACAK İSTATİSTİKLERİ BELİRLEME ÖLÇÜTLERİ Parametrik mi Parametrik Olmayan mı? Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri Değişken Sayısı Tek değişkenli (X) İki değişkenli

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 3. TAHMİN 3.1. En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 En Küçük Kareler (EKK) yöntemi, regresyon çözümlemesinde en yaygın olarak kullanılan, daha sonra ele alınacak bazı varsayımlar altında çok aranan istatistiki

Detaylı

TOMRUK HACMİNİN TAHMİNİNDE KULLANILAN CENTROID METOD VE DÖRT STANDART FORMÜLÜN KARŞILAŞTIRILMASI

TOMRUK HACMİNİN TAHMİNİNDE KULLANILAN CENTROID METOD VE DÖRT STANDART FORMÜLÜN KARŞILAŞTIRILMASI Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Seri: A, Sayı: 1, Yıl: 2002, ISSN: 1302-7085, Sayfa:115-120 TOMRUK HACMİNİN TAHMİNİNDE KULLANILAN CENTROID METOD VE DÖRT STANDART FORMÜLÜN KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 9, Sayı 1, 2004 OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Remzi GEMCİ * Ahmet KAPUÇAM

Detaylı

SIMMAG Kullanım Kılavuzu. Adem Ayhan Karmış. Ana Ekran

SIMMAG Kullanım Kılavuzu. Adem Ayhan Karmış. Ana Ekran SIMMAG Kullanım Kılavuzu Adem Ayhan Karmış Ana Ekran Program çalıştırıldığında tek bir form uygulaması olarak açılmaktadır. Sol tarafta bulunan menü den menü elemanları kullanılarak gerekli olan formlar

Detaylı

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet)

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet) 4 Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar (Özet) Günümüzde, teknolojinin gelişmesi ile yüz tanımaya dayalı bir çok yöntem artık uygulama alanı bulabilmekte ve gittikçe de önem kazanmaktadır. Bir çok farklı uygulama

Detaylı

ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYA EĞİTİMİNİN GEREKLİLİĞİNİN İKİ DEĞİŞKENLİ KORELASYON YÖNTEMİ İLE İSTATİSTİKSEL OLARAK İNCELENMESİ

ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYA EĞİTİMİNİN GEREKLİLİĞİNİN İKİ DEĞİŞKENLİ KORELASYON YÖNTEMİ İLE İSTATİSTİKSEL OLARAK İNCELENMESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYA EĞİTİMİNİN GEREKLİLİĞİNİN İKİ DEĞİŞKENLİ KORELASYON YÖNTEMİ İLE İSTATİSTİKSEL OLARAK İNCELENMESİ Güven SAĞDIÇ Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik

Detaylı

TAM METİN YAZIM KURALLARI

TAM METİN YAZIM KURALLARI IMUCO 16 TAM METİN YAZIM KURALLARI Not: Bildirilerin yazımında APA6 stili kullanılacaktır. Aşağıda belirtilmeyen bir konu olursa mutlaka APA6 stili ile ilgili (www.apastyle.org) kısma bakınız. 1. Yazılar

Detaylı

Güneş Paneli Montaj Şekillerinin Karşılaştırılması

Güneş Paneli Montaj Şekillerinin Karşılaştırılması Güneş Paneli Montaj Şekillerinin Karşılaştırılması Dünya genelinde hatırı sayılır bir kurulu güce ulaşan güneş enerji santrallerinin, ülkemizdeki kapasitesi de (artış hızı birçok etkene bağlı olarak, dünyadaki

Detaylı

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu

Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu Nilüfer İlçesi ndeki Klasik Hava Kirletici Ölçümlerinin Değerlendirilmesi Raporu (Periyot: 03 09 Ekim 2016) Prof. Dr. Yücel TAŞDEMİR 1 Özet Nilüfer Belediyesi nin BEBKA destekli projesi kapsamında Nilüfer

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz

Detaylı

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr.

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Zaman Serileri-1 If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK LABORATUVARI-II DENEY RAPORU T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK LABORATUVARI-II DENEY RAPORU İŞLEMSEL KUVVETLENDİRİCİLER ADI SOYADI: ÖĞRENCİ NO: GRUBU: Deneyin

Detaylı

STATİK. Prof. Dr. Akgün ALSARAN - Öğr. Gör. Fatih ALİBEYOĞLU -8-

STATİK. Prof. Dr. Akgün ALSARAN - Öğr. Gör. Fatih ALİBEYOĞLU -8- 1 STATİK Prof. Dr. Akgün ALSARAN - Öğr. Gör. Fatih ALİBEYOĞLU -8- Giriş 2 Denge denklemlerini, mafsala bağlı elemanlarda oluşan yapıları analiz etmek için kullanacağız. Bu analiz, dengede olan bir yapının

Detaylı

TTB-HUV SUNUMU. Dr. RAİF KAYA

TTB-HUV SUNUMU. Dr. RAİF KAYA TTB-HUV SUNUMU Dr. RAİF KAYA TTB-AÜT Neden HUV Oldu? Asgari Ücret Tarifesi (AÜT), yıllardan beri Türk Tabipleri Birliği tarafından 6023 sayılı TTB yasası ile belirlenen yetkiler kapsamında hazırlanan ve

Detaylı

Dinamik. Fatih ALİBEYOĞLU -10-

Dinamik. Fatih ALİBEYOĞLU -10- 1 Dinamik Fatih ALİBEYOĞLU -10- Giriş & Hareketler 2 Rijit cismi oluşturan çeşitli parçacıkların zaman, konum, hız ve ivmeleri arasında olan ilişkiler incelenecektir. Rijit Cisimlerin hareketleri Ötelenme(Doğrusal,

Detaylı

GÖRÜNTÜSÜ ALINAN BİR NESNENİN REFERANS BİR NESNE YARDIMIYLA BOYUTLARININ, ALANININ VE AÇISININ HESAPLANMASI ÖZET ABSTRACT

GÖRÜNTÜSÜ ALINAN BİR NESNENİN REFERANS BİR NESNE YARDIMIYLA BOYUTLARININ, ALANININ VE AÇISININ HESAPLANMASI ÖZET ABSTRACT GÖRÜNTÜSÜ ALINAN BİR NESNENİN REFERANS BİR NESNE YARDIMIYLA BOYUTLARININ, ALANININ VE AÇISININ HESAPLANMASI Hüseyin GÜNEŞ 1, Alper BURMABIYIK 2, Semih KELEŞ 3, Davut AKDAŞ 4 1 hgunes@balikesir.edu.tr Balıkesir

Detaylı

KSUY 5117 KENTSEL SEYAHAT TALEBİ MODELLEMESİ. Doç.Dr. Darçın AKIN

KSUY 5117 KENTSEL SEYAHAT TALEBİ MODELLEMESİ. Doç.Dr. Darçın AKIN Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Kentsel Sistemler ve Ulaştırma Yönetimi Yüksek Lisans Programı KSUY 5117 KENTSEL SEYAHAT TALEBİ MODELLEMESİ Doç.Dr. Darçın AKIN UTOWN Hazırlayan Müge GÜRSOY

Detaylı

İSTATİSTİK EXCEL UYGULAMA

İSTATİSTİK EXCEL UYGULAMA İSTATİSTİK EXCEL UYGULAMA EXCEL UYGULAMA Bu bölümde Excel ile ilgili temel bilgiler sunulacak ve daha sonra İstatistiksel Uygulamalar hakkında bilgi verilecektir. İşlenecek Konular: Merkezi eğilim Ölçüleri

Detaylı

Stratejik Pazarlama 7. Hafta. Doç. Dr. Hayrettin Zengin

Stratejik Pazarlama 7. Hafta. Doç. Dr. Hayrettin Zengin Stratejik Pazarlama 7. Hafta Doç. Dr. Hayrettin Zengin Pazar Fırsatları Ölçümü ve Pazar Çekiciliği Analizi Pazar fırsatı Mevcut ve gelecekteki olası değişimler sonucunda tüketicilerde ortaya çıkabilecek

Detaylı