Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat***

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat***"

Transkript

1 Birinci Basamaktaki Hemþire/Ebelerin Eðitiminde Akran Eðiticilerin Kullanýlmasý; Meme Kanseri Erken Tanýsý Eðitim Programý Geliþtirme Deneyimi Use of Peer-Educators in the Education of Nurses/Midwifes Working in Primary Care Centers; Experience on the Development of an Education Program about the Early Diagnosis of Breast Cancer Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat*** Öz Giriþ Ülkemizde meme kanseri kadýnlarda görülen en sýk 10 kanser türü içinde birinci sýrayý almasýna karþýn erken taný ve tedavisi oldukça düþüktür. Kadýnlarýn meme kanserinden korunma ve erken taný konusunda bilgi gereksinimlerinin karþýlanmasýnda, birinci basamaktaki hemþire ve ebeler saðlýk ekibinin önemli üyelerindendir. Çalýþmada, eðitici hemþire/ebeler aracýlýðýyla yürütülen hizmet içi eðitimlerin verildiði bir program hazýrlanmýþtýr. Bu araþtýrmada eðitim programýnýn geliþtirilme aþamalarý tanýmlanmýþ ve eðitimlerin etkinliði deðerlendirilmiþtir. Gereç ve Yöntem Toplumsal bir müdahale çalýþmasý olan bu araþtýrmaya, yýlýnda Ýzmir Bornova Saðlýk Grup Baþkanlýðý'na baðlý 23 Saðlýk Ocaðý ve Ana Çocuk Saðlýðý ve Aile Planlamasý merkezinde çalýþan 215 hemþire/ebe katýlmýþtýr. Eðitici olarak yetiþtirilen 12 hemþire/ebe 192 hemþire/ebeye eðitim vermiþtir. Eðitimler kurs sonu katýlýmcý memnuniyeti, ön test, sontest ile meme kanser ve Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM) bilgisinin ve uygulamadaki davranýþ deðiþikliklerinin ölçülmesiyle deðerlendirilmiþtir. Bulgular Alandaki hemþire/ebelerin uygulanan eðitimler hakkýndaki görüþleri 5 puan üzerinden deðerlendirildiðinde, kursa ait 12 özellik için 4.50'nin üzerinde ortalamaya ulaþýlýrken, yalnýzca eðitimin verildiði yer açýsýndan 4.02 ortalama skora ulaþýlmýþtýr. Hemþire/ebelerin eðitimler öncesinde 58.51±15.63 olan bilgi puan ortalamasý eðitimler sonrasýnda 75.96±9.53 olarak artýþ göstermiþtir (t=12.94, p=0.000). KKMM yapma davranýþý gösterenlerde de eðitimler sonrasýnda artýþ saptanmýþtýr (p=0.001). Sonuç Hazýrlanan standart eðitim programý birinci basamakta meme kanseri ve KKMM konusunda kabul edilebilir olmasýnýn yanýsýra, etkili ve uygulanabilir bir programdýr. Anahtar Sözcükler: Meme kanseri, kendi kendine meme muayenesi, ebe, hemþire, hizmet içi eðitim, akran eðitimi. Abstract Introduction In Turkey, although breast cancer ranks as the first among the most frequent ten cancer types in women, its early diagnosis and treatment rate is low. Nurses and midwives working in primary health care centers stand as the important members of the health care team, who can meet the demands of women about information on prevention and early diagnosis of breast cancer. In the study, a program has been developed, in which in-service training is given by tutoring nurses/midwives. In this research, development steps of the education program have been defined and the efficacy of these training sessions have been evaluated. Materials and Method 215 nurses/midwives working in the 23 Primary Health-Care Centers, Mother and Child Health and Family Planning centers in Ýzmir Bornova Health District in have participated in this community-intervention research. 12 nurses/midwives who were trained as educators, have trained 192 nurses/midwives. The education program was evaluated by posttraining participant satisfaction, and measurement of knowledge on breast cancer and Breast Self- Examination (BSE) and behavioural changes in its application, by a pre-test and a post-test. Findings When the views of the nurses/midwives on the field about the given courses were evaluated on a 5-point basis, while 12 properties related to the course ranked an average over 4.50; only the location in which the education was given scored a mean of The knowledge score mean of the nurses/midwives, which was 58.51±15.63 before the training, has shown an increase to 75.96±9.53 after the training (t=12.94, p=0.000). Also, after the training, an increase has been noted in those who perform BSE behaviour (p=0.001). Conclusion The standard education program which has been developed is not only convenient in primary care on the subject of breast cancer and BSE, but also is an efficient and applicable program. Key Words: Breast cancer, breast self examination, midwife, nurse, in-service education, peer education. Yrd. Doç.; Ege Ü. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD, Ýzmir **Yrd. Doç.; Ege Ü. Ýzmir Atatürk Saðlýk Yüksek Okulu, Ýzmir ***TC. SB. Ýzmir Ýl Saðlýk Müdürlüðü, Ýzmir 2005 cilt 14 sayý

2 Giriþ Meme kanseri tüm dünyada kadýnlarda en sýk görülen kanser türüdür. Kadýnlarda görülen kanserlerin %32'sini ve kansere baðlý ölümlerin %19'unu meme kanseri oluþturmaktadýr. ABD'de, sekiz kadýndan biri, Avrupa ülkelerinde ise on kadýndan biri meme kanserine yakalanmaktadýr (1, 2). Türkiye'de meme kanseri de 7.32 görülme sýklýðý ile kadýnlarda en sýk 10 kanser türü içinde birinci sýrayý almaktadýr (3). Meme kanserinde beþ yýllýk yaþam oranýnýn erken taný ile %84'e ulaþtýðý bildirilmektedir (4). Amerikan Kanser Topluluðu ve Ulusal Kanser Enstitüsü, Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM), klinik muayene ve mamografiyi meme kanseri erken taný kýlavuzuna koymuþtur (5, 6). Mamografi meme kanserinin erken tanýsýnda en etkili yöntemdir ve birçok geliþmiþ ülkede rutin meme kanseri taramalarýnda kullanýlmaktadýr. Ancak kaynaklarý sýnýrlý olan geliþmekte olan ülkeler için KKMM uygulamasý da ilk aþamada kullanýlacak basit, ucuz, giriþimsel olmayan, kolay öðrenilebilen bir yöntemdir. Ülkemizde meme kanserinin erken taný ve tedavisi batý ülkelerindeki kadýnlar göz önüne alýndýðýnda oldukça düþük orandadýr (7, 8). Bu durum ülkemizdeki kadýnlarýn meme kanseri ve riskleri kadar kanser taramasý ve kanserden korunma konularýnda haberdarlýklarýnýn yetersiz olduðunu düþündürmektedir. Kadýnlarýn KKMM'ni bir hekim ya da bir hemþire tarafýndan gösterildiðinde etkin olarak gerçekleþtirdikleri saptanmýþtýr (9). Kadýnlarýn meme kanserinden korunma ve erken tanýsý konusunda bilgi gereksinimlerinin karþýlanmasýnda, hemþire ve ebeler saðlýk ekibinin önemli üyelerindendir (10). Geliþmiþ ülkelerin bazýlarýnda meme kanserinin erken tanýsý eðitimi konusunda uzman hemþireler toplumu eðitmede büyük rol oynamaktadýr (11, 12). Hemþire ve ebelerin bu konuda daha bilinçli davranmalarýný saðlamak için meme kanserinin erken tanýsý ve KKMM konusunda bilgilerin paylaþýldýðý ve KKMM uygulamasýný kendilerinin gerçekleþtirdiði beceri eðitimlerinin ön planda olduðu hizmet içi eðitimler verilmelidir. Ülkemizdeki birinci basamak saðlýk kurumlarýnýn ve buralarda çalýþan hemþire/ebelerin sayýsý ve yaygýnlýðý göz önüne alýndýðýnda etkin ve kýsa sürede yaygýnlaþacak eðitim teknikleri ve stratejilerine gereksinim vardýr. Bu düþünceler ýþýðýnda eðitim programýnýn amacý, birinci basamak saðlýk hizmeti veren hemþire ve ebelerden eðitim vermeye gönüllü olanlarýn meme kanseri erken tanýsý için yetiþtirilerek eðitici hemþire/ebelerin akran eðitimi stratejisi ile hizmet içi eðitimler vermeleridir. Bu araþtýrmada sözü edilen eðitim programýnýn geliþtirilme aþamalarý tanýmlanmýþ ve eðitimlerin etkinliði deðerlendirilmiþtir. Gereç ve Yöntem Toplumsal bir müdahale çalýþmasý olan bu araþtýrma, yýlýnda Ýzmir Bornova Saðlýk Grup Baþkanlýðý'(BSGB)na baðlý 23 Saðlýk Ocaðý ve Ana Çocuk Saðlýðý ve Aile Planlamasý (AÇSAP) Merkezi nde yapýlmýþtýr. Bu kapsamda araþtýrmaya BSGB'na baðlý 92 hemþire ve 123 ebe olmak üzere toplam 215 hemþire/ebe katýlmýþtýr. Gönüllü olan 12 hemþire/ebeye diðer hemþire/ebelerin eðitimlerini yürütebilmeleri için iki günlük eðitici eðitimi programý uygulanmýþtýr. 215 hemþire/ebeden 23 ü hastalýk, tayin gibi gerekçelerle eðitimlere katýlamamýþlardýr. BSGB'da çalýþan 192 hemþire/ebe 'Meme Kanseri ve KKMM' konusunda eðitici hemþire/ebeler tarafýndan 17 eðitim toplantýsýnda eðitilmiþtir. Eðitimler tamamlandýktan 6-9 ay sonra son-test uygulanmýþtýr. Ancak araþtýrmanýn sonunda tayin, hastalýk gibi nedenlerle 2005 cilt 14 sayý

3 Þekil 1. Eðitim programý geliþtirme ve deðerlendirme süreci akýþ þemasý BSGB na baðlý 23 saðlýk ocaðý ve Ana Çocuk Saðlýðý ve Aile Planlamasý (AÇSAP) merkezlerinde çalýþan hemþire/ebelerin tümü (92 hemþire ve 123 ebe=215) 215 hemþire/ebeye ön test soru formunun uygulanmasý eðitici eðitimi almak ve eðitim vermek isteyen gönüllü hemþire ve ebelerin belirlenmesi (12 hemþire/ebe) Akran eðitici olmaya gönüllü hemþire/ebelere Meme kanseri ve KKMM konulu eðitici eðitimi (12 hemþire/ebe) Hastalýk, tayin vb. nedenlerle eðitim uygulanamayan hemþire/ebeler (23) Eðitici hemþire/ebelerin BSGB da çalýþan hemþire ve ebeyeye Meme kanseri ve KKMM konulu eðitimi vermesi (17 oturum) (192 hemþire / ebe) 6-9 aylýk süre BCGB na baðlý 23 saðlýk ocaðý ve Ana Çocuk Saðlýðý ve Aile Planlamasý (AÇSAP) merkezlerinde çalýþan hemþire/ebelere son test soru formunun uygulanmasý Hastalýk, tayin vb. nedenlerle son test soru formu uygulanamayan hemþire/ebeler (57) Son test formu dönen hemþire /ebeler hemþire/ebelerin 158'ine ulaþýlabilmiþtir (Þekil 1). 1. Eðitim Programýnýn Hazýrlanmasý ve Uygulanmasý Süreci: Meme kanseri ve KKMM için hemþire/ebelere uygulanacak eðitim programýnýn geliþtirme süreci aþaðýda belirtilen basamaklarda gerçekleþtirilmiþtir. i- Gereksinim Belirleme Eðitim öncesi uygulanan ön-test formlarýnýn bilgi ve beceriye ait bölümleri öncelikle deðerlendirilerek, hemþire/ebelerin bilgi ve beceri eksiklikleri ortaya çýkarýlmýþtýr. ii- Eðitim Modelinin Oluþturulmasý Eðitim programý taslaðýnýn oluþturulmasý: Bu bölümde kursun genel hedefi ve uygulanacak eðitim yöntemlerine karar verilmiþtir. Üç uzman eðitici tarafýndan ebelerin gereksinimleri doðrultusunda kursun amacý tanýmlanmýþtýr. Hedef grubun kalabalýk olmasý ve KKMM muayenesi gibi birebir beceri uygulamasý içermesi nedeniyle eðitim tekniði olarak küçük grup etkinliklerinin kullanýlmasýna karar verilmiþtir. Eðitici ekibi geniþletmek ve akran eðitiminin etkinliði düþünülerek eðitimin alanda hizmet veren ve 2005 cilt 14 sayý

4 Tablo 1. Meme kanseri ve KKMM uygulama standart eðitim programý. - Tanýþma - Beklentiler - Kursun amaç-öðrenim hedefleri - Meme kanseri epidemiolojisi - Risk faktörleri - Erken taný - Kendi kendine meme muayenesi gösterimi ve uygulamasý - Eðitim programýnýn deðerlendirilmesi Tablo 2. Hemþire/ebelerin sosyodemografik özellikleri. Tanýmlayýcý özellikler (n=158) Sayý % Yas gruplarý 29 ve altý 27 17, , ,6 40 yaþ ve üzeri 33 20,9 Medeni Durum Bekar 16 10,1 Evli ,9 Eðitim Durumu Saðlýk meslek lisesi 44 27,8 Ön lisans mezunu ,2 Görevi Hemþire 63 39,9 Ebe 95 60,1 Çalýþma yýllarý 10 yýl ve altý 29 18, yýl ,9 21 yýl ve üzeri 17 10,8 Daha önce bir cerrahi kliniðinde çalýþma durumu Evet 51 32,3 Hayýr ,7 Daha önce meme kanseri konusunda eðitim alma Evet 54 34,2 Hayýr ,8 Toplam Tablo 3. Eðitim sonrasý katýlýmcý görüþleri. eðitici eðitimi almayý kabul eden gönüllü hemþire/ebeler tarafýndan verilmesi planlanmýþtýr. iv. Eðitim öðrenim hedeflerinin belirlenmesi: Öðrenim hedefleri aþaðýda belirtilmiþtir. 1- Meme kanseri epidemiyolojisine iliþkin bilgi kazanmak, 2- Meme kanserinde erken tanýnýn önemini tanýmlamak, 3- Erken taný tekniklerini tüm özellikleri ile saymak, 4- KKMM becerisi kazanmak. - Eðitim programýnýn oluþturulmasý: Öðrenim hedeflerine göre tüm hemþire/ebelere uygulanacak 240 dakikalýk standart bir eðitim programý hazýrlanmýþtýr (Tablo 1). Eðitim tekniði olarak grup tartýþmasý, soru - yanýt ve görsel araçlarýn kullanýldýðý sýnýf dersi, KKMM konusunda video ve kendi memesi (giysili olarak) üzerinde gösterim teknikleri kullanýlmýþtýr. Her iki gösterimde de standart KKMM eðitim rehberlerinden yararlanýlmýþtýr. - Eðitim paketinin oluþturulmasý: Meme kanseri epidemiyolojisi ve erken taný yöntemlerine iliþkin standart slayt ve asetat sunumlarý ile KKMM video gösteriminin olduðu bir CD, eðitim broþürleri ve KKMM posterleri hazýrlanmýþtýr. Bu eðitim paketi eðitici ebe, hemþirelere ve katýlýmcýlarýn çalýþtýðý saðlýk ocaðý ve AÇSAP merkezlerine eðitim paketi olarak verilmiþtir. Ayrýca eðitimlerde kullanýlmak üzere KKMM eðitim rehberleri, ders ve eðitim sonu deðerlendirme rehberleri hazýrlanmýþtýr. n* Ort ±Sd Kursun Süresi amaç ve öðrenim hedeflerine ulaþmada yeterliydi ±0.73 Kullanýlan interaktif eðitim teknikleri konularýn yeterince anlaþýlmasýný saðladý ±0.45 Kurs süresince konulara uygun olarak çeþitli eðitim gereçlerine yer verildi ±0.46 Kurs süresince kullanýlan eðitim gereçleri yeterliydi ±0.53 Eðitim deðerlendirme rehberlerinin kullanýlmasý eðitim basamaklarýnýn daha kolay ve kýsa sürede öðrenilmesini saðladý ±0.54 Kurs programýnda yer alan oyunlar ve ýsýnma egzersizlerini olumlu buldum ±0.85 Kurs süresince olumlu eðitim ortamý yaratýldý ±0.46 Kurs konularýnýn süre olarak daðýlýmý yeterliydi ±0.60 Eðiticilerin bilgi beceri ve tutumlarý yeterliydi ±0.58 Þu anda kendimi KKMM eðitimi yapmakta yeterli hissediyorum ±0.42 Kursun yapýldýðý salon ve fizik koþullar yeterliydi ±1.27 Kurs kapsamýnda aktarýlan konularý kullanacaðýmý düþünüyorum ±0.47 Bu kursun iþimde kendimi daha yeterli hissetmeme yardýmcý olacaðýna inanýyorum ±0.43 (5: Kesinlikle katýlýyorum, 4: Katýlýyorum, 3: Fikrim yok, 2: Katýlmýyorum,1: Kesinlikle katýlmýyorum) *Katýlýmcýlar tarafýndan bazý önermeler boþ býrakýldýðýndan bu tablo için n sayýlarý deðiþkendir 2005 cilt 14 sayý

5 - Eðiticilerin Eðitimi : Gönüllü eðitici olarak 12 hemþire/ebenin katýldýðý eðitici eðitimi programý Ege Üniversitesi Ýzmir Atatürk Saðlýk Yüksek Okulu'ndan bir, Týp Fakültesi Halk Saðlýðý Anabilim Dalýn'ndan iki öðretim üyesinin ve Bornova Saðlýk Grup Baþkanlýðý'ndan bir eðitici hemþirenin iþbirliði ile gerçekleþtirilmiþtir. Ýki gün süren eðitim iki bölümden oluþmuþtur. Ýlk bölümü yarým günlük standart meme kanseri ve KKMM uygulama eðitimini içermiþ, ikinci bölümün ilk yarýsýnda katýlýmlý eðitim teknikleri, olumlu eðitim ortamý, görsel-iþitsel araçlar, gösterim ve yetiþtiricilik teknikleri eðitici hemþire/ebelerle paylaþýldýktan sonra ikinci yarýsýnda eðitici hemþire/ebelerden dörder kiþilik gruplarda uzman eðiticiler gözetiminde eðitimi uygulamalarý istenmiþtir. Alandaki eðitimler baþlamadan 15 gün önce eðitimlerin organizasyonu için tüm ekip biraraya gelmiþ ve ikiþerli eðitici hemþire/ebe gruplarý oluþturulmuþ, eðitimlerin tarih ve yerleri birlikte belirlenmiþtir. - Uygulama Meme Kanseri ve KKMM Uygulama Eðitimleri akran eðitimleri þeklinde katýlýmcýlarýn çalýþtýklarý saðlýk ocaklarý ve AÇSAP Merkezlerinde 15-20'þer hemþire/ebeden oluþan gruplara verilmiþtir. Eðitimlerde proje kapsamýnda kullanýlmak üzere saðlanan taþýnabilir bilgisayar ve barkovizyon kullanýlmýþtýr. Eðitimlere toplam 192 hemþire/ebe katýlmýþtýr. - Eðitimlerin Deðerlendirilmesi Alandaki hemþire/ebelerin eðitim konusundaki görüþleri 13 sorudan oluþan ve beþli likert ölçeðinin (5: kesinlikle katýlýyorum,1: kesinlikle katýlmýyorum) kullanýldýðý formla deðerlendirilmiþtir. Eðitime katýlan 192 hemþire/ebeden ancak 172'si geri bildirim formlarýný doldurmuþlardýr. Ayrýca bilgi ve beceri basamak bilgisi düzeyindeki deðiþikliði deðerlendirmek için ön test ve eðitimlerden 6-9 ay sonra son test uygulanmýþtýr. Ön test, sosyodemografik özellikler, meme kanseri ve erken tanýsýna iliþkin bilgi, tutum ve davranýþ sorularýndan oluþmaktadýr. Son testte ise yalnýzca bilgi, tutum ve davranýþa iliþkin sorular yer almýþtýr. Bu bölüm beþ konu baþlýðý altýnda toplanan ifadelerin (meme kanseri belirtileri, erken taný, risk faktörleri, KKMM uygulamasý, meme kanseri hakkýnda genel bilgi), dört seçenekli (evet-hayýr-emin deðilim-bilmiyorum) yanýt skalasýyla deðerlendirildiði bir ölçekten oluþmaktadýr. Soru formundaki her bölüm 100 puan üzerinden standardize edilmiþtir. 'Emin deðilim', 'bilmiyorum' ve yanlýþ olarak saptanan yanýtlar "0" puan alýrken, doðru olan yanýta 100 üzerinden payýna düþen oransal puan verilmiþtir. 3. Verilerin Analizi: Eðitim öncesi ve sonrasý meme kanseri ve erken tanýsýna iliþkin bilgilerin ortalamalarýnýn karþýlaþtýrýlmasýnda baðýmlý gruplarda t testi, KKMM uygulayanlarýn karþýlaþtýrýlmasýnda baðýmlý gruplarda uygulanan Mc Nemar testi yapýlmýþtýr. Sonuçlar 1. Eðitim Alan Grubun Tanýmlayýcý Özellikleri Ön test ve son testi yanýtlayan %60'ý ebe, %40'ý hemþire olan katýlýmcýlarýn yaþ ortalamasý 34.48±5.96 yýldýr. Hemþire/ebelerin sosyodemografik özellikleri Tablo 2'de verilmiþtir. Hemþire/ebelerin %81,6'sý daha önce herhangi bir meme hastalýðý geçirmemiþ olduðunu ve %90'ý da memede kitle öyküsü bulunmadýðýný belirtmiþtir. Hemþire/ebelerin %6.3'ünün ailesinde meme kanseri var iken, %43,7'si daha önce meme kanserli hasta ya da yakýný olduðunu ifade etmiþtir. 2.Eðitim Alan Grubun Eðitime Ýliþkin Görüþleri Alandaki hemþire/ebelerin uygulanan eðitimler hakkýndaki görüþleri 5 puan üzerinden deðerlendirildiðinde, kursa ait 12 özellik için 4.50'nin üzerinde ortalamaya ulaþýlýrken, yalnýzca eðitimin verildiði yer açýsýndan 4.02 ortalama skora ulaþýlmýþtýr. Eðitim sonu deðerlendirmede en yüksek ortalamayý hemþire/ebelerin "aldýklarý eðitimin iþlerinde kendilerini yeterli hissetmelerini saðlayacaðý" önermesi alýrken, ikinci en yüksek deðer "KKMM'ni öðretmekte kendilerini yeterli hissettikleri" ni belirttikleri önermedir (Tablo 3). 3. Hemþire/ebe Bilgi Beceri ve Uygulama Düzeyindeki Deðiþim Hemþire/ebelerin eðitimler öncesinde 58.51±15.63 olan bilgi puan ortalamasý eðitimler sonrasýnda 75.96±9.53 olarak artýþ göstermiþtir (t=12.94, p=0.000). KKMM yapma beceri basamaklarý bilgisi 71.09±19.31 olan puan ortalamasý, 85.02±12.92'ye yükselmiþtir (t=7.55, p=0.000). KKMM yapma davranýþý 2005 cilt 14 sayý

6 Tablo 4. Hemþire/ebelerin eðitim öncesi /sonrasý KKMM yapma durumlarý. KKMM Yapma Durumlarý Eðitim öncesi Eðitim sonrasý Sayý % Sayý % p * Hiç Yapmýyor 28 17,7 9 5, Yapýyor (düzenli ya da düzensiz) , ,3 Toplam *Mc Nemar testi gösterenlerde de eðitimler sonrasýnda istatistiksel olarak anlamlý bir artýþ meydana gelmiþtir (p=0.000) (Tablo 4). 4. Hemþire/ebelerin Hizmet Verirken Gerçekleþtirdikleri KKMM Eðitimleri Eðitimler baþlamadan önce (2003 yýlý) BSGB bölgesi'nde 2850 kadýna hemþire/ebeler tarafýndan bire bir KKMM eðitimi verilmiþtir. Bu sayý, eðitimlerin verildiði 2004 yýlýnda 3176 kiþiye ulaþmýþtýr. Yine eðitimlerden sonra bölgede kiþilik küçük gruplarda eðitici hemþire/ebeler tarafýndan toplam 12 halk eðitimi verilmiþ, bu eðitimlere toplam 222 kiþi katýlmýþtýr. Tartýþma Birinci basamakta çalýþan hemþire/ebeler meme kanseri erken tanýsý programlarýnda kadýnlara bilgi verme ve danýþmanlýk yapmada geniþ halk kitlelerine ulaþmalarý açýsýndan oldukça önemli bir etkiye sahiplerdir (13). Bu çalýþmada, geliþtirilen eðitim programý ile eðitici olarak yetiþtirilen 12 hemþire/ebeden 192 hemþire/ebeye meme kanseri ve KKMM konulu hizmet içi eðitimin ulaþmasý ve bu hemþire/ebeler aracýlýðýyla da büyük bir kadýn nüfusuna doðru bilgi ve becerinin aktarýlmasý saðlanmýþtýr. Bu süreç, saðlýk çalýþanlarýndan toplumdaki kadýnlara en yakýn hizmet veren pozisyonda olan hemþire ve ebelerin bu konuda etkin olabilecekleri görüþünü desteklemektedir. Çalýþmaya katýlan hemþire/ebeler, eðitici akranlarýndan aldýklarý meme kanseri ve KKMM konusundaki eðitimlerden memnunlardýr. Bu eðitimleri aldýktan sonra kadýnlara doðru bilgiyi vermede kendilerini daha yeterli hissettiklerini belirtmiþ olmalarý da uygulanan eðitim tekniklerinin (video, gösterim, model olarak kendi memesini kullanma) beceri kazanmada etkili olduðunu göstermektedir. Sosyal Öðrenme Teorisi'ne (Bandura 1977) göre, insanlar pek çok davranýþlarýný model alma yoluyla öðrenirler. Bu teoriye dayanarak hazýrlanan video ile eðitim programlarý kendi kendine öðrenmeyi saðlamasý ve yinelenme özelliðinin olmasý nedeniyle KKMM'nin öðrenilmesinde oldukça etkin bir yöntem olarak kullanýlmaktadýr (14). KKMM'nin öðretilmesiyle ilgili model olarak kiþinin kendi memesini ya da meme modelini kullanmasýnýn da etkili öðrenme tekniði olduðu belirtilmiþtir (15). Akran eðitiminin ebelerde yapýlan hizmet içi eðitimler için etkili ve kabul edilebilir bir teknik olduðu saptanmýþtýr (16). Bu çalýþmada da, eðiticilerin akran olmasýnýn katýlýmcý olan grupta herhangi bir güvensizliðe yol açmadýðý, aksine "eðiticilerin bilgi, beceri ve tutumlarý yeterliydi" önermesine oldukça yüksek bir ortalama skor vermeleri eðiticilerden memnuniyetlerini göstermektedir. Eðitimler öncesinde hemþire/ebelerin meme kanseri ve KKMM ile ilgili bilgi düzeylerinin ve KKMM yapma davranýþlarýnýn yeterli olmadýðý belirlenmiþtir. Ülkemizde yapýlan diðer bir çalýþmada da hemþirelerin meme kanseri ve KKMM konusunda istendik bilgi ve davranýþ düzeyine sahip olmadýklarý görülmüþtür (17). Budden'in yaptýðý bir araþtýrmada hemþirelerin KKMM ile ilgili bilgilerinin eksik olmasý nedeni ile de kendilerini kadýnlara KKMM'ni öðretecek yeterlilikte bulmadýklarý belirtilmiþtir (18). Eðitim programý sonrasýnda hemþire/ebelerin KKMM yapma davranýþlarýnda önemli bir artýþ olmuþtur. Benzer biçimde önceki çalýþmalarda da meme kanseri hakkýnda verilen eðitimlerin erken taný tarama testlerini yaptýrmaya olumlu etkisinin olduðunu gösterilmiþtir (19, 20). Eðitim almýþ halk saðlýðý hemþirelerinin kadýnlara KKMM eðitimi ve Meme kanseri danýþmanlýðý vermede kendilerini daha yetkin hissetttikleri belirtilmiþtir (12). Ayrýca, aylýk olarak KKMM yapan hemþireler kendilerini KKMM'ni öðretmekte daha yeterli hissederken, yine bu hemþirelerin baþvuranlara daha yüksek oranda KKMM'ni öðrettikleri saptanmýþtýr (18). Bu sonuçlar meme kanseri konusunda bilgi ve KKMM uygulama konusunda yeterliliðe ulaþan hemþire/ebelerin kadýnlara bu eðitimi 2005 cilt 14 sayý

7 vermede daha etkin olacaklarýný düþündürmektedir. Bu çalýþmada, hemþire/ebelerin KKMM becerilerinin deðerlendirilmesinde, doðru uygulama yapmak için gerekli temel koþullarý yerine getirip getirmedikleri anket aracýlýðýyla sorgulanmýþ, uygulama sýrasýnda doðrudan gözlemleri gerçekleþtirilememiþtir. Ayrýca ön test ve son testte ebelerin beceri uygulamasýna dair basamaklarýn bilgisi deðerlendirilmiþ olup beceri deðerlendirme rehberi kullanýlmamýþtýr. Bundan sonraki çalýþmalarda daha etkili kanýtlar üretilebilmesi için bu konu gözönünde bulundurulmalýdýr. Sonuç olarak, hazýrlanan standart eðitim programý birinci basamakta meme kanseri ve KKMM konusunda kabul edilebilir olmasýnýn yanýsýra, etkili ve uygulanabilirdir. Akran eðitimleri ile kaynaklarý etkin kullanarak, kýsa sürede birinci basamak saðlýk kurumlarýndaki saðlýk personelinin eðitilmesi, meme kanserinin erken tanýsýnda saðlýk ocaklarýnýn etkin bir rol almasýný da saðlayacaktýr. Teþekkür Bu projeyi destekleyen Ege Üniversitesi Bilimsel Araþtýrma Fonuna, eðitim programýnda kullanýlan KKMM Video filminin kullanýlmasý iznini veren TC. Saðlýk Bakanlýðý Kanserle Savaþ Daire Baþkanlýðý'na ve bu çalýþmada hizmet içi eðitimleri gerçekleþtiren eðitici ebe ve hemþirelere teþekkür ederiz. Ýletiþim: Dr. Meltem Çiçeklioðlu E-posta: Kaynaklar 1- Brewster A, Helzlsouer K. Breast cancer epidemiology, prevention, and early detection. Curr Opin in Oncol 2001;13 (6): Key TJ, Verkasalo PK, Banks E. Epidemiology of breast cancer. Lancet Oncol. 2001; 2(3): T. R. Ministry of Health. Cancer Control Programme and Cancer Statistical in Turkey ( ) Publish No: Smart CR, Hendrik RE, Rutledge JH III, et al. Benefit of mammographic screening in woman ages Cancer 1995; 76: Mammograms and Other Breast Imaging Procedures American Cancer Society, _3X_Mammography_and_Other_Breast_Imaging_Pro cedures.asp?sitearea=ped Eriþim tarihi: Mayýs Breast Cancer Screening, Three tests are commonly used to screen for breast cancer: National Cancer Institute, Eriþim tarihi: Mayýs breast/patient/page3#keypoint5 7- Rosvold E.O. Breast self examination and servical cancer testing among Norwegian female physicians. Soc Sci Med 2001; 52 (2): Zincir H.Malatya il merkezinde 40 yaþ üzeri kadýnlarýn meme kanseri ve korunma konusunda bilgi tutum ve davranýþlarý. Yüksek Lisans Tezi TC. Ýnönü Üniversitesi Saðlýk Bilimleri Enstitüsü halk Saðlýðý Anabilim Dalý Malatya Adderley-Kelly B, Green PM. Breast cancer education, self-efficacy, and screening in older African American women. J Natl Black Nurses Assoc. 1997;9(1): Cretain KG. Motivational factors in breast self-examination implication for nurses. Cancer Nurs 1989;12(4): Leslie NS. Role of the nurse practitioner in breast and cervical cancer prevention. Cancer Nurs.1995; 18(4): Madanat H, Merrill R. Breast cancer riskfactor and screening awareness among women nurses and teachers in Amman, Jordan. Cancer Nurs 2002; (24)4: Tesaro I, Herman C. Changes in public health nurses' knowledge and perception of counselling and clinical skills for breast and cervical. Cancer Con 2000;5(23): Wood R.Y, Duffy M.E.The effect of an Educational Ýntervention on Promoting Breast Selfexamination in older African American and caucasian women. Oncol Nurs Forum 2002;29 (7): Clarke,Valarie A, Savage. Sally A.Breast Self Examination training : A brief review.cancer Nurs 1999;22(4): Engels Y, Verheijen N, Fleuren M, Mokkink H, Grol R. The effect of small peer group continuous quality improvement on the clinical practice of midwives in The Netherland. Midwifery 2003; 19: Aktan K, Topuzoðlu A, Harmancý H. Hemþirelerin Kendi Kendine Meme Muayenesi yapma ve mamografi çektirmeye yönelik davranýþlarýný etkileyen faktörler. Eriþim tarihi: Mayýs Budden L. Registered nurses' Breast Self- Examination practice and teaching to female clients. J. Comm Health Nurs. 1998;15(2): Madanat H, Merrill R. Breast cancer riskfactor and screening awareness among women nurses and teachers in Amman, Jordan. Cancer Nurs 2002;24(4): Lee CY, Kim HS, Ham O. Knowledge, practice and risk of breast cancer among rural women in Korea. Nurs and Health Sci 2000;2: cilt 14 sayý

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu Opinions of Primary Care Health Workers on Family Medicine

Detaylı

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir Ebelik Son Sýnýf Öðrencilerinin Aile Planlamasý Eðitimi Etkinliðinin Deðerlendirilmesi* The Evaluation of the Educational Activitres of Pregraduate Midwifery Students on Family Planning Methods Dr. Emel

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

KKMM, maliyetsiz, her zaman uygulanabilen ve kadýnlarýn mahremiyetinin korunduðu, evinde tek baþýna rahatlýkla uygulayabileceði bir muayenedir. Bu ned

KKMM, maliyetsiz, her zaman uygulanabilen ve kadýnlarýn mahremiyetinin korunduðu, evinde tek baþýna rahatlýkla uygulayabileceði bir muayenedir. Bu ned DERLEME Kadýnlarýn Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM) Ýle Ýlgili Bilgi, Tutum ve Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination Of Women s Knowledge, Attitude And Behaviours About The Self Examination Of

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

GPE Birinci Basamakta Bilgisayar Kullanýmý Eðitim Modülü'nün ve Eðitici Ekibin Geliþimi

GPE Birinci Basamakta Bilgisayar Kullanýmý Eðitim Modülü'nün ve Eðitici Ekibin Geliþimi GPE Birinci Basamakta Bilgisayar Kullanýmý Eðitim Modülü'nün ve Eðitici Ekibin Geliþimi TTB-GPE Birinci Basamakta Bilgisayar Kullanýmý Modülü Eðitici Ekibi* Bu yazýda; TTB-GPE tarafýndan yürütülen Birinci

Detaylı

ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ

ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Hasan Hüseyin AKSU * ÖZET Bu araþtýrma,

Detaylı

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Proje Yönetimi ÝÇÝNDEKÝLER Konular 5 Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23 Araç 1: Araþtýrma sorularý Araç 2: Belirsiz talimatlar Araç 3: Robotlar 28 Örnek

Detaylı

TTB-GPE Eðitim Becerileri Modülü Kurs Öyküsü

TTB-GPE Eðitim Becerileri Modülü Kurs Öyküsü TTB-GPE Eðitim Becerileri Modülü Kurs Öyküsü GPE Eðitim Becerileri Ekibi* TTB-GPE Eðitim Becerileri Kursu; Türk Tabipleri Birliði (TTB) Genel Pratisyenlik Enstitüsü (GPE) Eðitici Eðitimi Programý nda görev

Detaylı

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz****

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz**** Ýstanbul'da Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Kadýnlarýn Genel Saðlýk Anketine Göre Ruhsal Durumlarýnýn Deðerlendirilmesi Assessment of the Psychological Status of Women Who Applied to a Primary Care Unit in

Detaylı

Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 25-29 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Kadýnlarýn Pap smear yaptýrma durumlarý ile bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi Aygül Akyüz (*), Gülten Güvenç (*), Tülay

Detaylı

Dr. Erkan Kapaklý*, Dr. Zehra Soy Kök*, Dr. Kürþat Salgar*, Dr. Necla Ýcralar Emin*, Dr. Eylül Sevim Baþaran*, Dr. Ferdi Yaylý*

Dr. Erkan Kapaklý*, Dr. Zehra Soy Kök*, Dr. Kürþat Salgar*, Dr. Necla Ýcralar Emin*, Dr. Eylül Sevim Baþaran*, Dr. Ferdi Yaylý* Moda Saðlýk Ocaðý na Baþvuranlarýn Verilen Hizmetlerle Ýlgili Deðerlendirmeleri The Opinions of Patients Applying to Moda Health Center About the Health Services Provided Dr. Erkan Kapaklý*, Dr. Zehra

Detaylı

Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý

Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý Türk Tabipleri Birliði Yöneticilerinde Sigara Ýçme Alýþkanlýðý Tobacco Smoking Among the Executives of the Turkish Medical Association Dr. Özen Aþut*, Dr. Sibel Kalaça** Özet Sigara içme alýþkanlýðý; yaygýnlýðý

Detaylı

25 Mart 2007 Kol Toplantýsý

25 Mart 2007 Kol Toplantýsý 25 Mart 2007 Kol Toplantýsý 25 Mart 2007 tarihinde Türk Tabipleri Birliði GMK Bulvarý Þehit Daniþ Tunalýgil sok. No: 2 / 17-23 Maltepe-Ankara adresinde Kol Toplantýmýzý gerçekleþtiriyoruz. Türkiye saðlýk

Detaylı

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi The Analysis of the General Psychological Conditions of Nurses Dr. Serpil Yýlmaz*, Rabia Hacýhasanoðlu**, Zeynep Çiçek** Öz Hemþirelik, insanlarla iliþkiye

Detaylı

Zehra Gölbaşı, Zeynep Kutlar, Hacer Akdeniz Cumhuriyet Üniversitesi, Hemşirelik Yüksekokulu, SİVAS, Türkiye. Giriş ve amaç

Zehra Gölbaşı, Zeynep Kutlar, Hacer Akdeniz Cumhuriyet Üniversitesi, Hemşirelik Yüksekokulu, SİVAS, Türkiye. Giriş ve amaç ÖĞRENCİ HEMŞİRELER TARAFINDAN BİR HALK EĞİTİM MERKEZİNDE VERİLEN EĞİTİMİN KADINLARIN MEME KANSERİ/KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİNE YÖNELİK BİLGİ VE UYGULAMALARINA ETKİSİ Zehra Gölbaşı, Zeynep Kutlar, Hacer

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Birsen CEYHUN*, Ömer OÐUZTÜRK**, Ayþe Gülsen CEYHUN*** ÖZET Alkol ve diðer maddelerin kötü kullanýmý ülkemizde yaygýn bir sosyal sorun haline

Detaylı

Birinci Basamakta Sürekli Eðitimin Geliþtirilmesi: Deneyim Paylaþýmý

Birinci Basamakta Sürekli Eðitimin Geliþtirilmesi: Deneyim Paylaþýmý Birinci Basamakta Sürekli Eðitimin Geliþtirilmesi: Deneyim Paylaþýmý Dr. Sema Akalýn* Sürekli týp eðitimi genel pratisyenlerin bilgi, beceri ve tutumlarýný ve en sonunda da pratiklerini artýrma amaçlý,

Detaylı

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Dr. Sema Ýlhan Akalýn* Dr. Can Cimili**, Dr. Esma Kuzhan*** Giriþ: Depresyon birinci basamakta en yaygýn görülen ruh saðlýðý sorunudur, çok azýnýn ikinci

Detaylı

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri Assertiveness levels of nurses Birgül Özkan, Msc, Department of Nursing, Kayseri Atatürk Health Vocational School, Erciyes University,

Detaylı

Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu

Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu Ankara'da Bir Týp Fakültesi'nde Okuyan Son Sýnýf Öðrencilerde Tükenmiþlik Sendromu Burnout Syndrome Among Last Year Medical Students of a Medical Faculty in Ankara Dr. Mehmet Güdük*, Dr. Þerafettin Erol*,

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Orhan DOÐAN* ÖZET Bu çalýþmada mezuniyet öncesi ve/veya sonrasý psikiyatri eðitimi ve hizmeti veren

Detaylı

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý*

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Dr. Burcu Tokuç**, Dr. Muzaffer Eskiocak***, Dr. Galip Ekuklu***,Dr. Ahmet

Detaylı

TTB-GPE Ýletiþim Becerileri Eðitim Programý

TTB-GPE Ýletiþim Becerileri Eðitim Programý TTB-GPE Ýletiþim Becerileri Eðitim Programý Tuðrul Erbaydar*, Özen Aþut*, Hüseyin Demirdizen*, Adile Öniz*, Hakan Þen*, Derya Karakaya*, Nevruz Gürceðiz*, Nilgün Arpacý*, Birgün Uz*, Perihan Etiz*, Sürel

Detaylı

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði The Evaluation of Satisfaction With Nursing Care; an Example of Gynaecology Service Tuðba

Detaylı

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ ARAÞTIRMALAR (Research Reports) TEMÝZLÝK ÝÞÝNDE ÇALIÞAN KÝÞÝLERÝN TEMÝZLÝK VE SAÐLIK DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ The evaluation of hygiene and health attitudes of cleaning workers Elçin Balcý 1,

Detaylı

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A²

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A² EK 17-A RÝA ÝÇÝN DEÐERLENDÝRME KONTROL LÝSTESÝ ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ Hizmet verenin sorularý: Hizmet alana aþaðýdaki sorularý sorun: Hizmet veren için kurallar: Eðer yanýtlar evet sütununda ise aþaðýdaki

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý An Intervention Study on Handwashing Among Secondary School Students in Ankara Mehmet Kaya M.D.

Detaylı

Anahtar kelimeler: Hemþire, kendi kendine meme muayenesi, saðlýk eðitimi. Summary Determination of the knowledge and

Anahtar kelimeler: Hemþire, kendi kendine meme muayenesi, saðlýk eðitimi. Summary Determination of the knowledge and Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 200-204 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Kendi kendine meme muayenesi bilgi ve uygulamasýnýn GATA Eðitim Hastanesinde görevli hemþire, hemþirelik öðrencileri ve

Detaylı

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði Türkiye Biliþim Derneði, biliþim sektöründe çalýþan üst ve orta düzey yöneticilerin mesleki geliþimi ve dayanýþmalarýný geliþtirmek amacýyla her yýl düzenlediði

Detaylı

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy****

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy**** Eskiþehir'de Yaþlýlarýn Sosyoekonomik Özellikleri ve Saðlýk Durumlarý Socio-economical Characteristics and Health Status of Elderly People in Eski ehir Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Açýldý TOHAV'ýn mülteci ve sýðýnmacýlara yönelik devam ettirdiði çalýþmalar kapsamýnda açtýðý SURUÇ MÜLTECÝ DANIÞM MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 1 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

ACADEMY FRANCHISE AKADEMÝSÝ FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN. bilgi kaynaðýnýz. iþbirliði ile

ACADEMY FRANCHISE AKADEMÝSÝ FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN. bilgi kaynaðýnýz. iþbirliði ile ACADEMY FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN bilgi kaynaðýnýz iþbirliði ile WORLD FRANCHISE COUNCIL ÜYESÝDÝR EUROPEAN FRANCHISE FEDERATION ÜYESÝDÝR ACADEMY Giriþ Giriþ Franchise, perakendecilikte çaðýmýzýn

Detaylı

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor Türkiye'nin insanlarý, mevcut saðlýk düzeyini hak etmiyor. Saðlýk hizmetleri için ayrýlan kaynaklarýn yetersizliði, kamunun önemli oranda saðlýk

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 2 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi ARAÞTIRMA 1 Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi Fahriye Oflaz, Huriye Varol GATA Hemþirelik Yüksek Okulu 06010 Etlik-Ankara Özet Amaç: Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý

1. Nüfusun Yaþ Gruplarýna Daðýlýmý Köylerden (kýrsal kesimden) ve iþ olanaklarýnýn çok sýnýrlý olduðu kentlerden yapýlan göçler iþ olanaklarýnýn fazla olduðu kentlere olur. Ýstanbul, Kocaeli, Ýzmir, Eskiþehir, Adana gibi iþ olanaklarýnýn

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi Change of Smoking Prevalence among Erciyes University Students between 1985

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

ZONGULDAK ÝLÝNDE ÝÞYERÝ HEKÝMLÝÐÝ UYGULAMALARI*

ZONGULDAK ÝLÝNDE ÝÞYERÝ HEKÝMLÝÐÝ UYGULAMALARI* Dr. Ferruh Niyazi AYOÐLU Yrd. Doç., Zonguldak Karaelmas Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Sibel KIRAN Yrd. Doç., Zonguldak Karaelmas Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Zühtü ÞAHÝN M.Sc., Zonguldak Karaelmas

Detaylı

SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI

SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 2, Yýl: 8, Aralýk 2008 SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI Türkan

Detaylı

Halkla Ýliþkiler ve Cinsiyet

Halkla Ýliþkiler ve Cinsiyet Halkla Ýliþkiler ve Cinsiyet Damla YILDIRIM, Selin METÝN Ýzmir Ekonomi Üniversitesi Ýletiþim Fakültesi Özet Literatürde öðrenciler üzerinde yapýlan çalýþmalar cinsiyete göre ileriye dönük mesleki algýlarý

Detaylı

ÝÞ GÜVENLÝÐÝ KONUSUNDA BÝLGÝ-TUTUM VE DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ *

ÝÞ GÜVENLÝÐÝ KONUSUNDA BÝLGÝ-TUTUM VE DAVRANIÞLARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ * Dr. Elçin BALCI Uzm., Erciyes Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Ýskender GÜN Yrd. Doç., Erciyes Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Alper KAYA Kayseri H.M. Güldüoðlu Saðlýk Ocaðý Baþ Tbb. KTO-Ýþçi Saðlýðý

Detaylı

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer*****

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer***** Sývas Ýl Merkezi nde Sosyoekonomik Düzeyi Farklý Üç ÝlköðretimOkulu Öðrencilerinde Kiþisel Hijyen Alýþkanlýklarý Personal Hygiene Behaviors of The Students Attending in Primary Schools, in Sývas Dr. Selma

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler 1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler 1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 3 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

Þubat 2009 Bilkent Otel ve Konferans Merkezi, Ankara FEBRÝL NÖTROPENÝ MEZUNÝYET SONRASI EÐÝTÝM KURSU www.febrilnotropeni.net www.febrilnotropeni.net FEBRÝL NÖTROPENÝ MEZUNÝYET SONRASI EÐÝTÝM KURSU Deðerli

Detaylı

2010 ÖNCESÝ ve SONRASI SAÐLIK EMEKLÝLÝK SÝSTEMÝNÝN KIYASLI ANALÝZÝ 1

2010 ÖNCESÝ ve SONRASI SAÐLIK EMEKLÝLÝK SÝSTEMÝNÝN KIYASLI ANALÝZÝ 1 IBB_DERGI_Layout 1 30.11.2011 16:26 Page 52 2010 ÖNCESÝ ve SONRASI SAÐLIK EMEKLÝLÝK SÝSTEMÝNÝN KIYASLI ANALÝZÝ 1 Münire DERÝNDAÐ 1 - Murat KORKMAZ 2 - Vedat ÇÝMEN 2 - Mehmet BAZ 3 1 Beykent Üniversitesi

Detaylı

SENDÝKAMIZDAN HABERLER

SENDÝKAMIZDAN HABERLER SENDÝKAMIZDAN HABERLER Sendikamýza Üye Ýþyerlerinde Çalýþanlardan Yýlýn Verimli Ýþçisi Ve Ýþvereni Seçilenlere Törenle Plaketleri Verildi 1988 yýlýndan bu yana Milli Prodüktivite Merkezi (MPM) nce gerçekleþtirilen

Detaylı

ÇOCUK PSÝKÝYATRÝSÝ UZMANLIK EÐÝTÝMÝNDE PERFORMANSA DAYALI DEÐERLENDÝRME

ÇOCUK PSÝKÝYATRÝSÝ UZMANLIK EÐÝTÝMÝNDE PERFORMANSA DAYALI DEÐERLENDÝRME ÇOCUK PSÝKÝYATRÝSÝ UZMANLIK EÐÝTÝMÝNDE PERFORMANSA DAYALI DEÐERLENDÝRME Þahbal ARAS*, Burak BAYKARA** ÖZET Amaç: Bu yazýda çocuk psikiyatrisi uzmanlýk eðitiminde uygulanan Nesnel Örgün Klinik Sýnav (NÖKS)

Detaylı

Giriþ Yaþlanma kaçýnýlmaz sosyal, biyolojik, bir yaþam sürecidir. Altmýþ beþ yaþ üzeri kiþiler geriatrik yaþ grubu olarak tanýmlanmaktadýr

Giriþ Yaþlanma kaçýnýlmaz sosyal, biyolojik, bir yaþam sürecidir. Altmýþ beþ yaþ üzeri kiþiler geriatrik yaþ grubu olarak tanýmlanmaktadýr Karamürsel Ýlçesi nde Yaþayan Yaþlýlarýn Sosyal Yaþama Ýliþkin Özellikleri Characteristics of the Elderly People Residing in Karamursel District, Regarding Social Life Dr. M. Eþber Özkömür*, Dr. Nüket

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

KAMU YÖNETÝMÝNDE BÜROKRASÝNÝN VE KIRTASÝYECÝLÝÐÝN AZALTILMASI 6. Poliklinik Hizmetlerinde Etkinlik II

KAMU YÖNETÝMÝNDE BÜROKRASÝNÝN VE KIRTASÝYECÝLÝÐÝN AZALTILMASI 6. Poliklinik Hizmetlerinde Etkinlik II . ISBN: 975-19-3837-6 KAMU YÖNETÝMÝNDE BÜROKRASÝNÝN VE KIRTASÝYECÝLÝÐÝN AZALTILMASI 6 Poliklinik Hizmetlerinde Etkinlik II T.C. Baþbakanlýk Ýdareyi Geliþtirme Baþkanlýðý Ankara, Kasým 2005 Poliklinik Hizmetlerinde

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

Ýnternet teknoloji ve iletiþim

Ýnternet teknoloji ve iletiþim citation Vardi, Recep. Authenticity of the information at the Internet regarding to religion Journal of Faculty of Theology of Bozok University. 3,3 (2013/3), pp. 79-87. İnternette yer alan dini içerikli

Detaylı

Türkiye de Özel Hastanelerin Web Sitelerinin Deðerlendirilmesi

Türkiye de Özel Hastanelerin Web Sitelerinin Deðerlendirilmesi Türkiye de Özel Hastanelerin Web Sitelerinin Deðerlendirilmesi Meriç ÇOLAK a, Beyza KAYMAKOÐLU a, Korkut ERSOY a a Baþkent Üniversitesi, Ankara An evaluation of Web Sites of Private Hospitals in Turkey

Detaylı

Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler Ýçin Geçerli Olan KDV Ve ÖTV Ora

Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler Ýçin Geçerli Olan KDV Ve ÖTV Ora 2009-40 Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler Ýçin Geçerli Olan KDV Ve ÖTV Ora Ýstanbul, 25 Aðustos 2009 Sirküler Numarasý : Elit - 2009/40 Sirküler Yat, Kotra Ve Her Türlü Motorlu Özel Tekneler

Detaylı

Kemoterapi alan hastalarýn sosyodemografik ve tanýsal özellikleri

Kemoterapi alan hastalarýn sosyodemografik ve tanýsal özellikleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kemoterapi alan hastalarýn sosyodemografik ve tanýsal özellikleri Sociodemographic and diagnostic characteristics of patients treated with chemotheraphy Gamze Gököz Doðu,

Detaylı

Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý

Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý 123 ARAÞTIRMA Özet Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý Tufan Nayir*, Ersin Uskun**, Hakan Türkoðlu**, Ertan Uzun***, Mustafa Öztürk**, A. Nesimi Kiþioðlu**.

Detaylı

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerin Aldýklarý Saðlýk Hizmetlerinden Memnuniyetlerinin Deðerlendirilmesi

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerin Aldýklarý Saðlýk Hizmetlerinden Memnuniyetlerinin Deðerlendirilmesi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerin Aldýklarý Saðlýk Hizmetlerinden Memnuniyetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluation of Teacher Satisfaction on Delivery of Health

Detaylı

Hedef Gruplara Yönelik Yaratýcý Kütüphane Hizmetleri ve Proje Geliþtirme : Halk Kütüphaneleri Manisa Bölge Semineri Deðerlendirme Raporu

Hedef Gruplara Yönelik Yaratýcý Kütüphane Hizmetleri ve Proje Geliþtirme : Halk Kütüphaneleri Manisa Bölge Semineri Deðerlendirme Raporu Görüþler / Opinion Paper Türk Kütüphaneciliði 20,2 (2006), 313-320 313 Hedef Gruplara Yönelik Yaratýcý Kütüphane Hizmetleri ve Proje Geliþtirme : Halk Kütüphaneleri Manisa Bölge Semineri Deðerlendirme

Detaylı

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle ÖNSÖZ Biliþim Sektörünün deðerli çalýþanlarý, sektörümüze katký saðlayan biliþim dostlarý, Bilindiði üzere Türkiye Biliþim Derneði, Biliþim Sektörünün geliþmesi amacýyla tam 38 yýldýr çalýþmalarýna aralýksýz

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

0 KLÝNÝK ARAÞTIRMA Romatolojik Sorunu Olan Hastalarda Yaþam Kalitesi ve Bazý Semptomlarla Ýliþkisi Quality Of Life Patients With Rheumatologic Problems And Its Correlates With Some Symptoms Arþ.Gör. Seda

Detaylı

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Reports) Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi The Relation Between Anxiety

Detaylı

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Aslý Eker*, Mine Yurdakul* Öz Bu çalýþma hastanede

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

Yuvarlak Masa Toplantýsý: Evlilik Raporlarý

Yuvarlak Masa Toplantýsý: Evlilik Raporlarý Yuvarlak Masa Toplantýsý: Evlilik Raporlarý Ýstanbul Tabip Odasý Pratisyen Hekim Komisyonu Atölye Çalýþmasý Raporu* Ýstanbul Tabip Odasý nda yapýlan toplantýda Pratisyen Hekim Komisyonu üyeleri, birinci

Detaylı

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ EÐÝTÝM SEMÝNERÝ RESÝMLERÝ Çimento Ýþveren Dergisi Özel Eki Mart 2003, Cilt 17, Sayý 2 çimento iþveren dergisinin ekidir Ýþçi Saðlýðý ve Ýþ Güvenliði Projesi Sendikamýz

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

Eðitim Baþvurularý Hakkýnda; -Eðitim katýlýmcý sayýsý ve eðitim tarih deðiþiklikleri Odamýz tarafýndan belirlenmektedir. -Eðitimlerimizle ilgili tüm güncel bilgiler www.corlutso.org.tr internet adresindeki

Detaylı

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler 3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler Beþ tipin saðladýðý üç büyük avantaj: Uyumlu, güçlü, ekonomik Devre-kesicileri günümüzde, trafolarýn, enerji nakil hatlarýnýn, kablolarýn, kondansatörlerin, reaktör

Detaylı

2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007

2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007 2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007 GENELGE 2007/ 82 2007/46 sayýlý Fatura Bedellerinin Ödenmesi konulu Genelge gereði Kurum web sayfasýnda

Detaylı

TÜRKÝYE SAÐLIK SEKTÖRÜNDE KURUMLAR: Niceliksel ve Niteliksel Yetersizlik

TÜRKÝYE SAÐLIK SEKTÖRÜNDE KURUMLAR: Niceliksel ve Niteliksel Yetersizlik TÜRKÝYE SAÐLIK SEKTÖRÜNDE KURUMLAR: Niceliksel ve Niteliksel Yetersizlik Türkiye saðlýk sektörü ne kadar tedavi yönelimli olsa da, hastaneleri yetersizdir.! Türkiye'de toplam saðlýk harcamalarýnýn hemen

Detaylı

Ýstanbul ilindeki hemþirelik yüksekokulu öðrencilerinin saðlýklý yaþam biçimi davranýþlarý

Ýstanbul ilindeki hemþirelik yüksekokulu öðrencilerinin saðlýklý yaþam biçimi davranýþlarý ARAÞTIRMA 19 Ýstanbul ilindeki hemþirelik yüksekokulu öðrencilerinin saðlýklý yaþam biçimi davranýþlarý Merve Kocaakman*, Güler Aksoy**, Hasan Hüseyin Eker* *Ýstanbul Ýl Özel Ýdaresi, Ýstanbul **Florence

Detaylı

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý 16 Haziran ve 23 Haziran 2002 tarihlerinde yapýlan Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) ve Yabancý Dil Sýnavý (YDS) sonuçlarýna aðýrlýklý

Detaylı

ARAÞTIRMA 1. Þevkinaz Doðan Konak*, Ayþe Dericioðullarý**, Gürsel Kýlýnç***

ARAÞTIRMA 1. Þevkinaz Doðan Konak*, Ayþe Dericioðullarý**, Gürsel Kýlýnç*** ARAÞTIRMA 1 Burdur Devlet Hastanesi nde çalýþan hemþirelerin, öðrenci hemþirelerinin klinik uygulamalarýna ve öðretim elemanlarýyla iþbirliði yapmaya iliþkin görüþleri Þevkinaz Doðan Konak*, Ayþe Dericioðullarý**,

Detaylı

BÝR KAMU KURULUÞUNDA ÇALIÞAN KADINLARLA ÇALIÞMAYAN KADINLARIN GEBELÝK SORUNLARI YÖNÜNDEN KARÞILAÞTIRILMASI

BÝR KAMU KURULUÞUNDA ÇALIÞAN KADINLARLA ÇALIÞMAYAN KADINLARIN GEBELÝK SORUNLARI YÖNÜNDEN KARÞILAÞTIRILMASI BÝR KAMU KURULUÞUNDA ÇALIÞAN KADINLARLA ÇALIÞMAYAN KADINLARIN GEBELÝK SORUNLARI YÖNÜNDEN KARÞILAÞTIRILMASI Dr. Çiðdem ÇAÐLAYAN Yrd. Doç. Kocaeli Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý A.D. Özet Bu çalýþmanýn

Detaylı

Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý

Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý ARAÞTIRMALAR / Researches Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý Mothers' Information Status about Complications of Immunization and Childhood Vaccine

Detaylı

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi

Faaliyet Raporu. Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi 10 Faaliyet Raporu Banvit Bandýrma Vitaminli Yem San. A.Þ. 01 Ocak - 30 Eylül 2010 Dönemi Ýçindekiler Yönetim ve Denetim Kurulu Temettü Politikasý Risk Yönetim Politikalarý Genel Kurul Tarihine Kadar Meydana

Detaylı

Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler

Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Ýl Merkezinde Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Diyabetik Hastalarda Metabolik Kontrol Durumu ve Eþlik Eden Faktörler Metabolic Regulation and Related Factors in Diabetic

Detaylı

Sýnýf Öðretmenliði Öðrencilerinin Geliþim Dosyasý, Baþarý Testi Ve Tutum Puanlarý Arasýndaki Ýliþki

Sýnýf Öðretmenliði Öðrencilerinin Geliþim Dosyasý, Baþarý Testi Ve Tutum Puanlarý Arasýndaki Ýliþki Sýnýf Öðretmenliði Öðrencilerinin Geliþim Dosyasý, Baþarý Testi Ve Tutum Puanlarý Arasýndaki Ýliþki * Aytunga OÐUZ Özet: Araþtýrmanýn amacý; sýnýf öðretmenliði öðrencilerinin Eðitimde ölçme ve deðerlendirme

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

Dövize Endeksli Kredilerde KKDF

Dövize Endeksli Kredilerde KKDF 2009-10 Dövize Endeksli Kredilerde KKDF Ýstanbul, 12 Mart 2009 Sirküler Sirküler Numarasý : Elit - 2009/10 Dövize Endeksli Kredilerde KKDF 1. Genel Açýklamalar: 88/12944 sayýlý Kararnameye iliþkin olarak

Detaylı

29 Fizik Tedavi Alan Hastalarýn Yaþam Kalitesinin Deðerlendirilmesi Assessment For Quality Of Life Of Patients Receiving Physical Therapy 1 Yrd.Doç. Dr.Birsen ALTAY 2 Yrd.Doç. Dr. H.Demet GÖNENER 1 Hemþ.

Detaylı

FELSEFE GRUBU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÝÞBÝRLÝKLÝ ÖÐRENMEYE YÖNELÝK GÖRÜÞLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

FELSEFE GRUBU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÝÞBÝRLÝKLÝ ÖÐRENMEYE YÖNELÝK GÖRÜÞLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ FELSEFE GRUBU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÝÞBÝRLÝKLÝ ÖÐRENMEYE YÖNELÝK GÖRÜÞLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ ASSESSMENT OF THE VIEWS OF PHILOSOPHY GROUP TEACHERS ABOUT COOPERATIVE LEARNING Nihal Salman KARA Deðirmenlik Lisesi

Detaylı

Öğretmenlere Uygulanan Meme Kanserinde Farkındalık Eğitiminin Etkililiği

Öğretmenlere Uygulanan Meme Kanserinde Farkındalık Eğitiminin Etkililiği ARAŞTIRMALAR / Researches Öğretmenlere Uygulanan Meme Kanserinde Farkındalık inin Etkililiği Effectiveness of a Training Program Applied to Teachers on Awareness for Breast Cancer 1 2 Serap Selver KİPAY,

Detaylı

TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ 310 TOPLUM ve HEKÝM Temmuz - Aðustos 2004 Cilt 19 Sayý 4 ARAÞTIRMA TÜRKÝYE DE SAÐLIK OCAKLARINDA AÞI ÝLE ÝLGÝLÝ SORUNLARIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ TTB Halk Saðlýðý Kolu ÖZET Bu çalýþma, 2003 yýlýnda Türkiye

Detaylı

Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr?

Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr? REC Hakkýnda ÝÇÝNDEKÝLER Konular 5 Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr? Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 21 Araç 1: Kaynaþma Tanýþma Etkinliði 23 Araç 2: Uzun Sözcükler 25 Araç

Detaylı

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 63-69 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Levent Akýn (*), Nilüfer Özaydýn

Detaylı

BALIKESÝR DEVLET HASTANESÝ DAHÝLÝYE KLÝNÝÐÝNDE YATAN YAÞLILARDA DÜÞME KORKUSU ve ETKÝLEYEN FAKTÖRLERÝN ÝNCELENMESÝ. Selda YÖRÜK

BALIKESÝR DEVLET HASTANESÝ DAHÝLÝYE KLÝNÝÐÝNDE YATAN YAÞLILARDA DÜÞME KORKUSU ve ETKÝLEYEN FAKTÖRLERÝN ÝNCELENMESÝ. Selda YÖRÜK ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2012; 13(2) : 25-29 Araþtýrma BALIKESÝR DEVLET HASTANESÝ DAHÝLÝYE KLÝNÝÐÝNDE YATAN YAÞLILARDA DÜÞME KORKUSU ve ETKÝLEYEN FAKTÖRLERÝN ÝNCELENMESÝ 1 Selda YÖRÜK ÖZET GÝRÝÞ: Bu çalýþmanýn

Detaylı

DÝYABET 79 Katkýlarýyla 18-20 Kasým 2011 Türk Tabibler Birliði tarafýndan kredilendirilecektir. DÝYABET 18-20 Kasým 2011 Ý.Ü. ÝSTANBUL TIP FAKÜLTESÝ DÝYABET 79 Katkýlarýyla Ýstanbul Týp Fakültesi Ýç Hastalýklarý

Detaylı