TALİPES EQUİNOVARUS LU HASTALARDA PONSETİ YÖNTEMİ İLE TEDAVİ SONUÇLARI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TALİPES EQUİNOVARUS LU HASTALARDA PONSETİ YÖNTEMİ İLE TEDAVİ SONUÇLARI"

Transkript

1 T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ORTOPEDİ ve TRAVMATOLOJİ ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi Prof. Dr. Kenan SARIDOĞAN TALİPES EQUİNOVARUS LU HASTALARDA PONSETİ YÖNTEMİ İLE TEDAVİ SONUÇLARI (Uzmanlık Tezi) Dr. Hakan DÜLGER EDİRNE

2 TEŞEKKÜR Bu uzmanlık tezinde öncelikle katkısı ve emeği fazla olan bölümümüz öğretim üyesi, örnek meslektaşım, abim Prof. Dr. Kenan Sarıdoğan başta olmak üzere bölümde bu hasta grubunun takip ve tedavisini beraberce üstlendiğimiz sevgideğer asistan arkadaşlarıma sevgi, saygı, teşekkür ve övgülerimi buradan paylaşmak istiyorum. Eğitimimde emeği geçen bölümdeki diğer öğretim üyeleri ve bunun yanında iş hayatımın başlangıcında bana destek olan hemşire, personel, sekreter, hastabakıcı arkadaşlarımada buradan teşekkürlerimi iletmek istiyorum. 2

3 İÇİNDEKİLER GİRİŞ VE AMAÇ... 1 GENEL BİLGİLER... 4 ETİYOLOJİ... 4 İNSİDANS... 5 HİSTOLOJİK ANOMALİLER... 5 PATOLOJİK ANATOMİ... 6 BİYOMEKANİK TANI SINIFLAMA PES EQUİNOVARUS DEĞERLENDİRİLMESİ TEDAVİ GEREÇ VE YÖNTEMLER BULGULAR TARTIŞMA SONUÇLAR ÖZET SUMMARY KAYNAKLAR EKLER 3

4 KISALTMALAR CSTR FHL ICFSG PEV PMR : Complete subtalar release : Flexor hallucis longus : International Club Foot Study Group : Pes equino varus : Posteromedial release 4

5 GİRİŞ VE AMAÇ Doğumsal pes equinovarus (PEV) ayağın konjenital deformitesi olarak günümüzde halen ortopedide özellikle pediatrik ortopedide önemli yer tutmaktadır. Etkilenen ayak genelde normalden küçüktür ve üç ana bulgu dikkati çekmektedir: 1) Ekinizim. 2) Ayak ön bölümü adduksiyonu (varus). 3) Plantar fleksiyon(aşilde kısalık). Tarihçesi Hipokrata dayanan bu deformitede günümüze dek oldukça farklı tedavi modaliteleri ortaya konmuştur. Tedavideki amaç; anatomisi normale yakın, yere tam basan, fonkiyonel, esnek, ağrısız bir ayak elde etmektir. Deformitedeki histolojik anomaliler ve patoanatomi anlaşıldıkça tedavi modaliteleri de bu bilgiler eşliğinde değişmiş zaman içinde geçmişte kendine uygulayıcı bulan tedavi yöntemleri terkedilmiştir lerde manipülasyon ve alçılama sonrası aşiloplasti ortopedistler tarafından uygulanırken, Turco (1) nun tariflediği posteromedial gevşetme tedavinin cerrahiye kaymasına neden olmuş ve geniş uygulama alanı bulmuştur. McKay (2-5), postero medial gevşetmenin uzun dönem takiplerindeki başarısızlığını kalkaneustaki rotasyonunun sağlanamamasına bağlamış ve komplet subtalar gevşetmeyi (CSTR) serilerinde sunmuşlardır. Cerrahi yöntemler bu dönem içinde oldukça yaygın olarak kullanılmasına karşın ciltte gerginlik, ödem, topukta nekroz bağ dokuda meydana gelen skarlar ve yapışıklıklar nedeniyle yüksek oranlarda nüksler ve aşırı düzeltme sonuçları bildirilmiştir. Bu denli çeşitli metodlarla deformitenin düzeltilmesi halen tartışma konusu olmakla beraber uzun dönem sonuçları en iyi olan metod Ponseti (6) tarafından bildirilmiştir. PEV 1

6 tedavisinde gelinen nokta Hipokrat döneminden çok farklı değildir. Cerrahi teknikler hiçbir zaman bir kenara atılmamalı, ancak alçılama ve manuplasyon yöntemlerinin başarısız olduğu ağır olgularda uygulanmalıdır. Pes equinovarus etiyolojik, patoanatomik, klinik ve tedavi açısından karmaşıklığını halen korumaktadır. PEV çalışma grubu uzun dönem sonuçların değerlendirilmesi amacıyla (International Clubfoot Study Group (ICFSG)) kurulmuştur. Böylelikle bu alanda çalışan ortopedistlere oldukça fayda sağlanacağı gerçektir yılından 2003 yılına kadar düzenlenen toplantılarda ve yapılan çalışmalar sayesinde PEV tedavisinin sonuçlarının objektif olarak değerlendirilmesi ve ortak bir değerlendirme formu elde edilmiştir. Tarihsel gelişime baktığımızda PEV li olan birçok çocukta cerrahi olmayan tedavi yöntemleri yeterli düzeltme sağlayamadığından, yaygın posteromedial ve lateral serbestleştirme cerrahi operasyonu uygulanmıştır. Ancak cerrahi dışı tedavilerdeki bu başarısızlık ayak kinematiği ve ayaktaki deformitenin patoanatomisine uygun olmayan manipülasyon ve alçılama tekniklerinden kaynaklanmaktadır. Cerrahi tedavi ile bozulmuş kemik ilişkileri intraoperatif olarak düzeldiği gözlemlenmiş iken zamanla bu düzelmenin yerini nüksler almış ve en başarılı çalışmalarda bile yüksek nüks oranları bildirilmiştir (1). Bunun yanında cerrahi tedavi birçok çocukta rezidüel deformiteye, sertleşmeye ve ağrıya neden olmuştur. Zaman içinde PEV patoanatomisinin daha iyi anlaşılması ve bu konuda elde edilen bilgilerin ışığında konservatif tedavi yöntemlerine ilgi duyan ortopedik cerrahların sayısı oldukça artmıştır. Ponseti yöntemiyle minimal cerrahi tedavi eklenerek yapılan cerrahi dışı tedaviler her ne kadar ilk ortaya konduğunda yadırgansa da zaman içinde uzun dönem sonuçların yayımlanması ile ilgi çekmeye başlamıştır (6). Gelişmiş toplumlarda da sıklığını koruyan bu deformitenin daha iyi anlaşılması açısından uluslararası PEV çalışma grubu (International Clubfoot Study Group (ICFSG)) kurulmuştur. Bu çalışma grubunun bu alanda çalışan ortopedistlere oldukça fayda sağlayacağı gerçektir. Şöyle ki bu alandaki yayınların ve farklı serilerin karşılaştırılmasındaki zorlukların aşılmasında ve ortak dilin konuşulmasında büyük aşamalar kaydedilmiştir yılından 2003 yılına kadar düzenlenen toplantılarda ve yapılan çalışmalar sayesinde PEV tedavisinin sonuçlarının objektif olarak değerlendirilmesi sağlanmış ve ortak bir değerlendirme formu elde edilmiştir. Literatürü taradığımızda bu form kullanılarak değerlendirilen pes ekinovarus olgularına oldukça az sayıda rastlamaktayız. Bu kısıtlı çalışmalar Bensahel tarafından French metod kullanılarak konservatif tedavi edilen olguların değerlendirilmesi, cerrahi teknikler ile 2

7 tedavi edilen olguların değerlendirilmesi ile kısıtlıdır. Ponseti yöntemi ile tedavi edilen olguların bu form kullanılarak değerlendirildiği bir çalışmaya ise rastlanmamıştır. Biz bu çalışmada, takibini yağtığımız PEV li olguların Ponseti yöntemi ile tedavi sonrası geç dönem sonuçlarını ICFSG formu ile retrospektif olarak değerlendirmektir. 3

8 GENEL BİLGİLER ETİYOLOJİ Genetik Pes equinovarus la ilgili etiyolojik araştırmaya yönelik çok sayıda çalışma mevcuttur. Etiyolojide genetik faktörler, intrauterin mekanik faktörler, nöromüsküler defektler, fetal gelişmenin durması, primer germ hücre defekti, myodisplazi, müsküler dengesizlik, lokal displazi, beslenme bozukluğu, hormonsal dengesizlik, enfeksiyonlar sorumlu tutulmuştur. Günümüzde PEV in çevre faktörlerinin de katkıda bulunduğu multifaktöriyel geçiş gösterdiği kabul edilir (7,8). İntrauterin Faktörler Hipokrat uterusun baskısı ve oligohidroamnos nedeni ile ayağın ekinovarus pozisyonunda kaldığını öne sürmüştür (9). Buna karşın Turco (1) bu baskının hep aynı şekilde deformiteyi oluşturamayacağını ve fetüsün asimetrik pozisyonuna rağmen sol kadar sağ ayakta da PEV deformitesinin gözlendiğini belirtmiş ve bu kanının yanlış olduğunu öne sürmüştür. Bohm (10), ayağın gelişiminde dört aşamayı tanımlamıştır ve PEV in normal ayak gelişiminde duraksama sonucu olduğunu ileri sürmüştür. Ancak PEV de olağan olan navikulanın mediale yer değiştirmesi normal ayak gelişiminin hiçbir aşamasında saptanmamıştır. Kawashima ve Uhthoff (11), sekizinci haftadan yirmi birinci haftaya kadar olan 147 ayağı incelemişlerdir ve gestasyonun dokuzuncu haftasında normal ayağın PEV li 4

9 ayağa benzediğini tespit etmişler ve deformiteden gelişimin duraksamasını sorumlu tutmuşlardır. Mevsimsel Varyasyonlar Robertson ve Corbet (12), epidemiyolojik çalışmalarında gelişmekte olan ülkelerdeki poliomyelit insidansı ile olguların rastlantısal paralellik göstermesinden dolayı, PEV in prenatal poliomyelit sekeli olabileceğini iddia etmişlerdir. PEV li bebeklerde yapılan incelemelerde spinal kord anterior boynuz motor nöron değişiklikleri bu teoriyi destekler niteliktedir. İNSİDANS Irklara göre değişkenlik gösterir. ABD de insidans 1000 doğumda l iken Çin de 1000 doğumda 0.39, Mauriler ve Polonya toplumunda 1000 doğumun 6.8 inde görülür. Ülkemizde ise yeterli bilgi yoktur. Ancak literatürü taradığımızda sınırlı sayıda yapılan çalışmalara göre %6 olduğu tespit edilmiştir (13). Şüphesiz bu çalışmanın gerek vaka sayısı gerekse bölgesel farklılık teşkil etmesi nedeniyle güvenirliği tartışmalıdır. Lochmiller ve ark. (14) son çalışmalarına göre erkekler daha sık etkilenmiştir (Erkek/Kız oranı 2.5:1) ve %50 bilateraldir (15). Aile hikayesi %2.4 ünde mevcuttur. Sağ ayak daha sık tutulur. Aynı yumurta ikizlerinde oran %32.5, farklı yumurta ikizlerinde %2.9 dur. HİSTOLOJİK ANOMALİLER Pes equinovarus ta hemen her doku anormal olarak değerlendirilmektedir. Histolojik kas anomalileri İsaac ve ark. tarafından tanımlanmıştır (16). Handelsman ve Badamente (17) normalde 1:2 olan tip 1 / tip 3 kollajen oranının bu hastalarda 7:1 olduğunu tanımlamıştır. Buna karşın Bill ve Versfeld (18) tedavi edilmemiş PEV olgularında elektromyografi olarak noropatik ve myopatik değişiklikleri göstermekte başarılı olamamıştır. Irani ve Sherman (19) 1963 de talus ve navikuler kemiğin deformasyonu ile sonuçlanan primer germ defektinden bahsetmişlerdir. PEV de kartilaj defektleri Shapiro ve Glimcher (20) tarafından ortaya konulmuştur. Ippolito (21) düşük gerçekleşmiş PEV li 4 fetüste artmış kas fibrozunu tespit etmişlerdir. Dietz ve ark. (22) posterior tibial tendon kılıfında anteriorla kıyaslandığında azalmış hücre ve stoplazma sayısını tespit etmişlerdir. Zimny ve ark. (23) yaptıkları elektron 5

10 mikroskop çalışmalarında artmış myofibroblastları göstererek PEV li ayakların medial ve lateral fasiasında kontraktur ve deformiteye neden olabileceğini göstermişlerdi. Vaskuler Anomaliler Hootnick ve ark. (24) vakaların hemen tamamında anterior tibial arterin hipoplazik ya da yokluğunu tespit ettiler. Muir ve ark. (25) PEV hastalarının ailelerinde yapılan incelemede a.dorsalis pedis nabazanlarında önemli azalma ya da tamamen kayıp tespit ettiler. Anomalili Kaslar Turco (1) %15 kas anomalisi rapor etti. Porter (26) 5 hastasında bacak fleksör kaslarında anormallik tespit etti. Anomalili olanların birinci derece akrabalarında PEV olduğu görüldü. PEV li ayakta gastrosoleus, tibialis anterior ve uzun parmak fleksörlerinin katıldığı tibialis posterior hakimiyeti olduğu düşünülmektedir. Bu kaslar normal ayağa göre daha küçük ve kısadır. Gastrosoleusun distal ucunda kollajenden zengin bağ dokusu artışı vardır ve bu doku aşil tendonuna ve derin fasyaya doğru yayılmaktadır. Nörojenik teoriler: Pes equinovarus hastalarının posteromedial ve peroneal kas gruplarında histokimyasal anormallikler tespit edilmiştir. Bu intrauterin hayatta gelişen sekonder değişikliklere bağlanmıştır. Örneğin, hafif hemiparezi veya paraparezi gösteren felçler belirtilmektedir. Spina bifîdalı hastalarda %35 oranında varus ve ekin deformitenin olması teoriyi destekler. PATOLOJİK ANATOMİ Patolojik anatomiyi daha iyi anlamak için ayakta iki kolon tarif edilmiştir (27). Medial kolon; talus, naviküler, 3 adet küneiform ve metatarsı içerir. Lateral kolon ise ; kalkaneus, küboid ve 4-5. metatarsi içerir (Şekil 1). 6

11 Şekil 1. Patolojik Anatomi. Sarı alan medial, mavi alan lateral kolonu temsil etmektedir (28) Pes equinovarus taki patolojik anatomiden günümüzde de kabul gören oldukça eski ortopedik yazılardan bahsedilmiştir. Scarpa 1803 de navikulanın, kuboidin ve kalkaneusun talusun etrafından mediale ve plantara yer değiştirdiğini yayınlamıştır. Son çalışmalarda intraoperatif gözlemler ve radyolojik değerlendirmeler ışığında talusun boyun ve gövde deformitesi üzerinde durulurken son olarak Ponseti PEV i tanımlarken kavus komponenti üzerinde durmuş ve cerrahi dışı tedavi ile düzeltmeyi desteklemiştir.(6) Kalkaneusun ve navikulerin yer değiştirmesi ön ayağın varusuna neden olmakta ayağın ekinde kalması ile sonuçlanmaktadır. Yumuşak dokuların kontrakturude ayağın ekinde ve varusta kalmasına neden olmaktadır.(şekil 2). Şekil 2. Pes equinovarus ta ayağın patolojik dizilimi 7

12 Pes equinovarus taki temel patoloji; ayak bileği ve subtalar eklemin ekinizmi, topuk inversiyonu, ayak ortası ve önünde adduksiyon ve pronasyonudur. Pes equinovarus taki patoanatomik değişiklikleri, kemikte, yumuşak dokuda ki eklem ilişkileri olarak sınıflandırılabilir. Kemik Yapıdaki Patoanatomik Değişiklikler Talus: Pes equinovarus patoanatomisinde talus ana rolü oynamaktadır (6). Talus normalin ¾ büyüklüğündedir ve tepesi daha konvekstir. Talus boynu hipoplastik mediale deviye ve plantar fleksiyonda gelişmiştir. Bu nedenle eklem yüzü medialize olmuştur. Talus boyun gövde açısı normalde derece iken bu değer PEV de 90 dereceye düşmüştür, Talusun başı, boynu, cismi aynı eksende değildir (Şekil 3). A B Şekil 3.Talus boyun açısı (7) : A-Normal talus boyun açısı, B-Bozulmuş talus boyun açısı Talus başının eklem yüzeyi gövdeye o denli yakındır ki gerçek bir boyun yok izlemi verir. Talusun alt yüzünden bakıldığında subtalar eklemin anterior ve medial fasetlerinin olmadığı veya belirgin olarak bozuk şekillendiği görülür (Şekil 4). SUPERİOR ANTERİOR MEDİAL Normal Pes equinovarus Normal Pes equinovarus Normal Pes equinovarus Şekil 4. Normal Pes equinovarus lu talusun şematik olarak karşılaştırılması (7) 8

13 Küçük fetüslerde yapılan incelemelerde ayağın gelişimi sırasında talusun baş ve boynunun mediale tilti saptanmıştır. 8. haftadan doğuma kadar bu açı artarak devam eder. Literatürde talusun konumunu belirten talus boynu eğim açısı tanımlanmıştır (29). Literatürde, talusun anterior kısmının mediale kayması talus boynunun eğimi (deklinasyon açısı) olarak da ifade edilmiştir. Erişkinlerde 12-32, fetüste 35-75, PEV de dir (Şekil 5). Şekil 5. Normal görünümlü talusun boyun eğimi (7) Talusun mediale ve plantara deviye olmasından dolayı anterolateral ¼ kısmı örtülmemiştir. Talus öne doğru itilmiş gibidir (Şekil 6). Şekil 6. Talusun örtülmeyen ön kısmı (7) Trochlea talinin ön kısmı daha geniş olduğu için ekinizimdeki talusdan dolayı ayak bileği çatalı daralmıştır. Çeşitli anatomik, histolojik diseksiyonlar, radyografiler, bilgisayarlı görüntüler, ayak bileği mortisindeki talusun pozisyonunun ne olduğunu açıklamaya çalışmıştır. Mc Kay (2) talus cisminin vertikal eksene göre nötral dizilimde olduğunu, 9

14 Goldner (29) internal rotasyonda olduğunu, Carroll (27) eksternal rotasyonda olduğunu bildirmişlerdir (Şekil 7). A B C Şekil 7. Pes equinovarus ta talusun patomekaniği (Sol iç yan görünüş) (7) : A- Normal ayaktaki talusun ve kalkaneusun posterolateral görünüşü, B- Talusun lateral rotasyonu, C- Kalkaneusun anterioru talus başı tarafından plantar fleksiyona, rotasyona ve varusa zorlanmaktadır. Kalkaneus: Konturları düzgün olmasına karşın normalden küçüktür. Sustenkalum tali üzerindeki fasetler gelişmemiştir. Kalkaneus laterali hafif konveks, mediali hafif konkavdır. Distal kalkaneal faset hafif plantara ve mediale, posterior kısmı laterale dönüktür (30). Bu rotasyon aksı talokalkaneal interosseöz bölgeden geçer. Bu durum kalkaneoküboid eklemin medial inklinasyon sebebidir Topuktaki varus, ligaman ve kapsüler yapışmaya bağlı sekonder ve postüraldır. Naviküler ve küboid kemik: Normal şekillerini korumuşlardır. İnterosseöz ilişkiler nedeni ile deforme görülebilirler. Naviküler kemik talustaki deformiteye bağlı olarak ayağın hızlı büyümesi esnasında kontrakte kalkaneonaviküler, tibionaviküler bağlar ve M. tibialis posterior tendonunun çekmesine bağlı olarak medial malleole doğru yaklaşmıştır. Medial malleol ile naviküler arasında bir eklemleşme meydana gelebilir. Küboid mediale sublukse olmuş ve kalkaneokuboid hat kırılmıştır. Metatarsal kemikler, kuneiformlar ve falankslar normaldir (Şekil 8). 10

15 Şekil 8. Erken fetal dönemde Pes equinovarus lu ayağın görünümü (28) Ayağın hızlı büyümesi ile posterior tibial tendon plantar kalkaneonaviküler bağ ve tibionaviküler bağın çekmesine bağlı olarak navikülerin medial malleole doğru yaklaştığı görülmektedir (Şekil 9). Tibio naviküler ligaman Medial malleol Calcaneo fibular ligaman Posterior tibial tendon Sublukse navikuler kemik Talus Şekil 9. Tibionaviküler bağın çekmesine bağlı navikulanın medial malleole Migrasyonu (28) Tibia: Pes equinovarus ta uzun süre, tibiada torsiyon olup olmadığı tartışılmıştır. Yıllarca ortopedistleri meşgul eden internal tibial torsiyonun, 5-6 yaşına kadar tedavisiz kalmış PEV lerde ve manuplasyon hataları sonucu iatrojenik geliştiği belirtilmiştir (31,32). Talus-fibula-tibia ilişkisi: Trochlea tali nin ön yüzü daha geniş olduğu için ekinizimdeki trochlea tali nin ¼ ön kısmı örtülmemiştir. Ayak bileği çatalı daralmıştır. Lateral malleol daha posteriordadır. Kalkaneusun ön kısmı mediale, arka kısmı laterale 11

16 dönmüştür. Talonaviküler subluksasyon giderilmediği zaman, talus ön yüzünün lateral kısmında hyalin kıkırdak gelişimi olmaz. Bu bölgede atrofi gelişir. Talus cismini tam derote edecek kadar gevşetme yapılmadan kalkaneus derote edilemez. Yumuşak Dokudaki Patoanatomik Değişiklikler Posterior ve medialden bakıldığında ayak kısalmıştır. İsaac ve ark.(16) 5 yaş altı PEV li ayaklarda yaptığı çalışmada M. Tibialis posterior, soleus, FDL, FHL da kısalma M. Peroneus longus da uzama olduğunu saptamıştır. Yapılan çalışmada fetal PEV de de bunlar saptanmıştır. Bunların adaptif değişikler olabileceği bildirilmiştir. Tendonlar arasındaki ilişkiler normaldir. Bazı tendon yapışma yerlerinde değişiklikler vardır. Bazı çalışmalarda aşil tendonunun daha mediale yapıştığı bildirilmiştir. M. tibialis posterior ve M. tibialis anterior, anteriora deplasedir. M. Peroneus longus gerilmiştir. Plantar fasya, abd. hallucis, kısa parmak fleksörleri abd. digiti quinti gergindir. Buna bağlı ayak önü ekinizmi mevcuttur. Talokalkaneonaviküler redüksiyonu engelleyen diğer bağlar: 1. Plantar kalkaneonaviküler ligaman (Spring bağ) 2. Tibionaviküler ligaman 3. Talonaviküler kapsülün superior, medial ve plantar kısmı 4. M. tibialis posterior yapışma yerindeki fıbröz değişiklikler (naviküleri medial malleola çeker) 5. Henry düğümü (navikülerin anterolateral hareketini önler) 6. Kalkaneofîbuler ligaman 7. Superior peroneal (kalkaneofibuler) retinakulum 8. Posterior tibiokalkaneal ligaman 9. Posterior tibiotalar kapsül. 10.Aşil tendonu 11.İnterosseöz ligaman 12. Uzun parmak fleksörleri 13. Kalkaneonavikular bağ (Bifurkat -Y bağı) (Şekil 10,11,12) 12

17 1-Anterior inferior tibiofibular ligaman, 2- Anterior oblik kapsuler reinforcement, 3- Talonavicular ligaman, 4- Dorsal küboidonavikuler ligaman, 5- Bifurkat ligamanın 2 ayağı, 6- Dorsal kalkaneokuboid ligaman, 7- Extensor digitorum brevis, 8- Servikal ligaman, 9- Anterior talofibular ligaman, 10- Lateral talokalkaneal ligaman, 11- Kalkaneofibular ligaman, 12- Posterior intermalleolar ligaman, 13- Posterior talofibular ligaman, 14- Posterior talokalkaneal ligaman. Şekil 10. Sağ ayak bileği lateral plandaki bağlar (33). 1- Anterior oblik kapsuler reinforcement, 2- Talonavicular ligaman, 3- Spring ligamanın derin parçası, 4- Medial ligaman, yüzeyel tibiotalar bölümü, 4 ı. Medial ligamanın spring ligamente yapışan yüzeyel kısmı, 4 ıı. Medial ligamanın, yüzeyel tibiokalkaneal parçası, 5- Medial ligaman,derin parçası, 6- Posterior intermalleolar ligaman. Şekil 11. Sağ ayak bileği medialindeki yüzeyel bağlar (33) 13

18 1- Medial ligamanın yüzeyel parçası, 2- Medial ligamanın derin komponentinin ön parçası, 3- Medial ligamanın derin komponentinin arka parçası, 4- Posterior proçesin medial tuberkülü, 5- Talonavikuler bileşke (kapsül), açılmış, 6- Spring ligamanın kartilajinöz dorsal yüzü. Şekil 12. Sağ ayak bileği medialindeki derin plandaki bağlar (33) BİYOMEKANİK Ayak bileğinin dorsal ve plantar fleksiyonu, ayak bileği ve subtalar eklemin birlikte hareketi ile gerçekleşir. Bu eklem kompleksi birlikte hareket eder. Ayağın rotasyonu kalkaneus, küboid ve navikülerin güçlü bağlarla tek bir ünite gibi davranıp talus etrafında, interosseöz ligamanı menteşe olarak kullanması ile gerçekleşir (32). Ayak bileği dorsifleksiyona gelirken; topuk eversiyona, ayak pronasyona gelir. Kalkaneusun posterior kısmı laterale, naviküler ve küboid ile birlikte gelir. Kalkaneusun anterior kısmı aşağı ve mediale hareket ederken, arka kısmı yukarı ve laterale hareket eder. Templeton ve Mcolister (34) 1965 de yaptığı çalışmada, ayaktaki valgus-varus hareketinin anterior subtalar eklemden olduğunu görmüştür. Talonaviküler, kalkaneoküboid ve posterior subtalar eklemde hafif hareket olur. Yakın zamana kadar PEV de subtalar ve Chopart eklemlerinin fikse bir rotasyon ekseninin olduğunu ve bunun da oblik olarak anteromedial superiordan posterolateral inferiora sinüs tarsiyi geçecek şekilde yerleştiğini düşünülmekteydi. Ponseti nin yaptığı çalışmalarda gerçeğin böyle olmadığı tespit edilmiştir (28). Pes equinovarus ta kalkaneusun ön kısmı talus başı altında yer alır. Bu pozisyon topukta varus ve ekinus deformitesine yol açar. PEV deformitesi daha çok tarsal kemiklerde oluşur. Doğumda tarsal kemiklerin büyük kısmı kıkırdak dokudan oluşur ve aşırı fleksiyon, addüksiyon ve inversiyon konumundadırlar. Talus ciddi plantar fleksiyondadır, boynu medial ve plantara dönüktür ve başı kama şeklindedir. Naviküla belirgin şekilde mediale doğru 14

19 deplasedir, medial malleole yakındır ve talus başının medial yüzüyle eklem yapar. Kalkaneus talusun altında addükte ve inversiyondadır. Ne normal ayakta ne de PEV de talusa rotasyon yaptırmak için tek bir hareket ekseni bulunmamaktadır. Tarsal eklemler fonksiyonel olarak birbirleri ile ilişkilidir. Her bir tarsal kemiğin hareketi komşu kemiklerde eşzamanlı hareketler oluşmasını da içerir. Eklem hareketleri eklem yüzeylerinin bombeliği veya çukurluğu, ligamentlerin oryantasyonu ve yapısıyla belirlenir (35). TANI Fizik Muayene Pes equinovarus lu hastada genel vücut muayenesinin yapılması önemlidir. Üst ve alt ekstremitede eşlik eden anomalilerin bulunması, anormal reflekslerin saptanması deformitenin etiyolojisi hakkında bilgi verirken tedaviye de yön verir. Ayağın ortası, adduksiyonda, ayak önü ayak ortasına göre daha fazla pronasyondadır. Ayak lateralinde, talusun ön kısmı çıkıntılı şekilde ele gelir. Deformitenin konveks tarafında cilt ince ve gergindir. Lateral malleol daha posteriordadır (7,28). Muayene esnasında genelde 90 derecedeki dizin referans alınması önerilir. PEV li hastada torsiyonun saptanması medial malleolun naviküla tarafından sıkıştırılması nedeniyle oldukça güçtür. PEV de ayak, normal ayaktan daha küçük ve geniştir. Atrofiye olmuş baldır özellikle gecikmiş PEV in beklenen komponentlerinden biridir. Ekinus deformitesi diz hem fleksiyonda hem de ekstansiyondayken değerlendirilmelidir. Dizin ekstansiyonunda ve fleksiyonunda değerlendirilen ekinizmi, ayak bileğinin sertliği ile ilgili bizi aydınlatır. Ekinizm ölçülürken kalkaneusun muayenesi dikkatli yapılmalıdır, çünkü topuk proksimale çekilebilir (7,11,28) (Şekil 13). Şekil 13. Topuk ve ekin muayenesi Topuğun istirahatta ve maksimal düzelme pozisyonundaki varus ve valgusu not edilmelidir. Subtalar eklemin esnekliğini değerlendirmek oldukça güçtür. Talus başı orta 15

20 ayağın dorsolateralinde palpe edilir. Ön ayağı talus başına redukte etmek için harcanan çaba orta ayağın sertliği hakkında bilgi verir. Ayağın önünün pronasyonu mutlaka not edilmelidir. Bütün deformiteler en yakın proksimal yapıya göre değerlendirilmelidir. Örneğin ayağın önünün açısal deformitesi ayağın ortasına göre; ayağın ortasının; ayağın arkasına göre yapılmalıdır. Ayağın ortası 30 derece varusta ayak önü ise tibia ya göre 30 derece angule olması durumunda deformite ayak arkasındadır ve ayağın önünün supinasyonu yoktur. (Şekil 14) Değerlendirmedeki yanlışlıklar cerrahın alçıyla aşırı düzeltmesine veya cerrahi olarak pronasyon deformitesi oluşturmasına neden olabilmektedir. Şekil. 14 Topuk muayenesi Tedavi edilmeyen vakalarda deformite yapısal olur ve rijit bir hal alır. Çocuk büyüdükçe, ayak lateraline ve lateral malleola basarak yürür. Ayırıcı Tanı Postural pes equinovarus : En önemli nokta konjenital PEV ile postural PEV in ayırımıdır. İntrauterin malpozisyona bağlıdır, manipülasyonla düzelir. Talusun baş, boyun tilti yoktur. Talokalkaneonaviküler eklem sublukse olmamıştır.(7,11) Teratolojik kökenli pes equinovarus : Artrogryphosis Multiplex Congenita (AMC), Myodisplazi (MMS) Bir sendromun parçası olan pes equinovarus : (Streeter, Freeman Sheldon, Larsen sendromu, Mobius sendromu) Konjenital tibia yokluğu 16

21 Radyolojik Değerlendirme Her ne kadar tarsal kemik deformitelerinin değerlendirilmesinde radyolojik değerlendirme kullanılsa da filmlerin değerlendirilmesinde oldukça güçlükler yaşanmaktadır. Bunun birçok nedeni vardır: 1) Ayağın rijit ve deforme olduğu durumlarda pozisyon vermekte güçlük çekilir. 2) Radyografi, kıkırdak yapıda olan tam olarak ossifiye olmamış tarsal kemiklerin gerçek şekli ile ilgili yetersiz bilgi verir (35). 3) Hayatın ilk yılında sadece talus, kalkaneus ve metatarslar ossifiyedir.(küboid altıncı ayda kuneiformlar birinci yılda ve navikuler üç yıldan sonra ossifiye olur) 4) Mevcut rotasyon açıların ölçümünde yanıltıcı olurken talusun domunun düzleşmiş gibi görünmesine neden olur (36) (Şekil 15). A) HATALI B) DOĞRU Şekil 15. Rotasyon nedeniyle talusun yanıltıcı görüntüsü (28) : A- Aynı ayağın tam lateral pozisyon verilmemiş grafisi (Trochlea tali düzleşmiş görülmektedir), B- Tam lateral çekilen grafi (Troclea tali normal). Radyolojik çalışmaları optimize etmek için; çocuk röntgen masasına oturur pozisyonda ve kalça diz fleksiyonda iken ayak kasete konulur. Maksimum dorsifleksiyonda, supinasyon ve adduksiyonu giderecek şekilde yani ayağın en iyi düzelmiş pozisyonunda yük verilerek ön-arka grafi çekilir. Ön arka ve yan grafilerde en sık ölçülen açı olan talokalkaneal açının (Kite açısı) ölçümü için röntgen ışını ön arka planda orta ayağa 30 kranial olarak, yan grafide ise rotasyonel yayılımı önlemek için fibulanın tibia arka yarısında üst üste binecek şekilde gönderilir (37). Lateral grafide ayağın arkası mediali kasete paralel konulur. Tüp ayağın arkasına santralize edilir. 17

22 Ön-arka radyografide yapılan ölçümler : 1) Talokalkaneal açı: Bu açı ayağın ortasının dizilimi hakkında bilgi verir. Ayağın orta bölümünün varusu ile azalırken, valgusu ile artmaktadır. Mevcut yayınlarda bu açının değerleri 10 den 56 ye kadar standart sapma göstermektedir. Beş yaşına kadar açının değerleri hızlı düşüş gösterirken beş yaşından sonra bu düşme yavaşlamaktadır. PEV de ayağın ortasını varus derecesi ile ilgili olarak bu açı azalmaktadır (Şekil 16). Şekil 16. Talokalkaneal açı (7) 2) Talus ile I. metatarsal açı: 3) Kalkaneus ile V. metatarsal açı: Her iki açı da ayağın ön bölümünün ayağın orta bölümü ile olan dizilimi hakkında bilgi verir. Somppi (38) çalışmasında ayağın ön bölümünün diziliminin yaşla ve cinsiyetle beraber değiştiğini ve talus birinci metatarsal açının normal değerlerinin 5 ila 15 arasında olduğunu belirlemiştir. Vanderwilde in çalışmasında yaşla bu açının değiştiği ancak cinsiyetten bağımsız olduğu saptanmış ancak benzer değerler bulunmuştur (34). PEV de vakaların ağırlık derecesine göre bu açı 25 den büyüktür. Kalkaneus-beşinci metatars açı değerleri için Ponseti ve ark (28) nin ve Vandervilde ve ark (39) nin yaptığı çalışmalarda benzer sonuçlara varılmış ve -18 ila 5 olarak saptanmıştır. PEV de kalkaneus beşinci metatars hattı kırılmış açı artmıştır (Şekil 17,18). 18

23 Şekil 17. Talus ile 1.metatarsal açı (7) Şekil 18. Kalkaneus ile 5.metatarsal açı (7) Ayrıca ön arka grafide kuboidin aksının kalkaneus ile ilişkisine bakılır. Kuboidin mediale yer değiştirmesi kalkaneusun açısal deformitesine veya kuboidin subluksasyonuna işaret eder (40,41). Lateral radyografide yapılan ölçümler: 1)Talokalkaneal açı: Bu açı ayak ortası dizilimi hakkında bilgi verir. Ekin ve veya varus açılanması durumunda ve dorsifleksiyonda değeri azalırken, ayak ortasının veya kalakaneusun valgus açılanmasında ve dorsifleksiyonda açı artar. Bu açının normal değerleri 15 ila 60 arasında değişmektedir(şekil 19). Şekil 19. Talokalkaneal açı (7) 2) Tibiokalkaneal açı: Bu açı ayak ortasının ekin açılanmasında veya plantar fleksiyonda artarken dorsifleksiyonda azalır (Şekil 20). 19

24 Şekil 20. Tibiokalkaneal açı (7) 3) Tibiotalar açı: Plantigrad ayakta talusun pozisyonunu belirler. Ortalama açısı 110 dir (Şekil 21). Şekil 21. Tibiotalar açı (7) 4) Talus ve birinci metatars açısı: Ayak önünün ve ortasının lateral grafideki alignment hakkında bilgi verir. Kavus deformitesi olan ayaklarda negatif yönde artarken düztabanlıkta ağırlık derecesine göre pozitif yönde artmaktadır (Şekil 22). Şekil 22. Talus ve 1.metatars açısı (7) 20

25 5) Talohorizontal açı: Ortalama açı infantlarda 35 iken bu değer 9 yaşlarında 25 ye düşmektedir (Şekil 23). Şekil 23. Talo horizontal açı (7) 6) Maksimum dorsifleksiyonda talokalkaneal ve tibiokalkaneal açılar: Ortalama normal değer hakkında birçok yayın mevcuttur. Vanderwilde in çalışmasında normal değerlerin 25 ila 55 arasında değişmektedir. PEV de orta ayakta başlıca iki deformite mevcuttur. Ekinizm ve varus her ikisi de maksimum dorsifleksiyon talokalkaneal açıyı azaltmaya yönelik etkide bulunur. Bunun yanında PEV de bu açının artmasına neden olan dorsifleksiyon kısıtlıdır. Sonuç olarak bu açılar ekinizm açısı, varus deformitesi ve dorsifleksiyon kısıtlılığı hakkında bilgi verir. Maksimum dorsifleksiyon tibiokalkaneal açı ayağın dorsifleksiyon pozisyonunda kalkaneal dizilim hakkında bilgi verir. PEV de ekinizme bağlı bu açı artmıştır (Şekil 24). Şekil 24. Maksimum dorsifleksiyonda talokalkaneal ve tibiokalkaneal açılar (7) 7) Talokalkaneal indeks: Ön arka ve yan grafilerde ölçülen talokalkaneal açıların toplanması ile bulunur. Mevcut çalışmalarda ortalama değer 45 ila 103 arasında 21

26 değişmektedir..40 olan olgularda redukte edilemeyen talokalkaeonavikuler luksasyondan bahsedilir (Şekil 25). Şekil 25. Talokalkaneal indeks (7) Artrografi: Poulain tarafından kullanılmıştır. Preop artrografi yapılmıştır. Sonuçlar klinik ve diğer radyolojik sonuçlarla paralellik gösterir. Kullanım alanı sınırlıdır. Ultrasonografi: Naviküler kemik 5-6 yaşından önce ossifıye olmaz. Bu nedenle naviküler ve medial malleol arasındaki ilişkiyi ultrasonografi ile ortaya koymak mümkündür (42). Ancak alçılı ayakta kullanımı mümkün olmadığı için kullanım alanı yoktur. Manyetik rezonans görüntüleme: T2 sekanslı MRG incelemeleri kıkırdağı daha iyi gösterir. Downey ve ark. (43), çalışmasında PEV li ayaklarda talus baş ve boyunun deviasyonunu ve kalkaneusun rotasyonunu, anterior kısmının subluksasyonunu ortaya koymuştur. Cummings ve ark.(36), MRG çalışmalarında talusun, küboidin ve kalkaneusun plantar ve varus deviasyonunu göstermiştir. SINIFLAMA Pes equinovarus 4 grupta sınıflandırılır: Konjenital (İdiopatik) PEV, diğer kas iskelet sistem anomalileri ile birlikte değildir. PEV lerin büyük kısmı bu gruptandır. 22

27 Teratolojik PEV de, AMC ve MMS gibi altta nöromüsküler bir hastalık bulunur. Bir sendromun parçası olan PEV, Streeter Sendromu, Larsen sendromu, Pierre Robin sendromu gibi sendromlarda görülen PEV dir. Postural PEV, Inutero pozisyonun devam etmesine bağlı esnek (fleksibl) PEV dir. PES EQUİNOVARUS DEĞERLENDİRİLMESİ Simons (32,44) klinik değerlendirmeyi sınıflamadan ayrı tutmuştur. Sınıflandırma ayağın etiyolojik olarak ayrımlaması iken değerlendirme ayağın boy, şekil ve eklem hareket açıklığı ve radyolojik değerlendirme gibi ölçümleri içerir. Gerek sınıflama gerekse değerlendirme PEV in başarılı tedavisi ve sonuçları için önem taşır. PEV değerlendirilmesi ile ilgili birçok yöntem olmasına rağmen üzerinde mutabakata varılmış standardize edilmiş bir format mevcut değildir. Cummings ve Lovell (45), hikâye, fizik muayene, radyolojik değerlendirme ve fonksiyonu da içeren yaklaşık 85 parametreyi incelemiş ve sonuç olarak %80 güvenirliği olan 12 parametre elde etmişlerdir. Watts (46), PEV in radyolojik ölçümlerinin güvenirliğinin yetersiz olduğunu savunmuştur. Flynn ve ark.(47), Pirani, Dimeglio ve ark. (48) nın tanımladığı derecelendirme sistemi ile 55 PEV li ayağı interobserver bir çalışma ile değerlendirmiştir. Uzun bir öğrenme eğrisi sonrası değerlendirmenin başarı ile yapılabileceği ancak terapistler arasında değerlendirme farklılıklarının olabileceğine dikkat çekmişlerdir. Dimeglio Evrelemesi Dimeglio ve ark. (48), PEV i 20 puanlık skala kullanarak başlıca dört gruba ayırmışlardır. Puanlar; harekete göre ve her biri 4 puan üzerinden değerlendirilmek üzere ekinizm, topuğun varusu, ayağının ortasının supinasyonu ve adduksiyon ölçülerek elde edilmiştir (7). Ek olarak varlığında bir puan eklenilmek üzere; posterior, medial katlantı, kavus ve adale zafiyeti de değerlendirmeye katılmıştır. Puanlar daha sonra tedaviye yanıt hakkında bilgi veren derecelere dönüştürülür (Tablo 1) (Şekil 26). Grade 1: PEV in cerrahi gerektirmeyen postural bir durum olduğunu gösterir. Grade 2: Kabul edilebilir reduksiyon olabilecek olgular Grade 3: Dirençli ancak tedaviyle redukte olabilecek olgular. Grade 4: Teratolojik olgular. 23

28 Tablo 1. Dimeglio sınıflandırması (7) Redükte edilebilirlik Puan Diğer parametreler Puan Posterior katlantı Medial katlantı Kavus 1 < Zayıf kas gücü 1 A B C D Şekil 26. Dimeglio evrelemesi (28) : A- Redükte edilebilirlik, B- Ekinizm değerlendirilmesi, C- Posterior katlantı, D- Medial katlantı. 24

29 Pirani Deformite Skoru Ponseti ve ark. (28) 2 yaş altı ameliyat olmamış PEV vakalarında deformitenin miktarını ölçen kolay kullanılan güvenilir ve geçerli bir skorlama sistemi geliştirmiştir. Mevcut olan deformitenin derecesini belirleyebilmek özellikle deneyimi az olan ortopedist açısından tedavide nerede olduğunu bilebilmek, tenotomi endikasyonu olup olmadığını saptayabilmek ve ailelere güven telkin etmek açısından oldukça yararlıdır. Bu skorlama ile tedavi sonuçları anlamlı biçimde karşılaştırılabilir. Pirani skoru 6 klinik belirtiyi derecelendirir. (28) Bunlar: 0 (normal), 0.5 (orta derecede ağır), 1(ağır) deformedir. Ayak orta bölümü skoru (midfoot score): Orta ayak skoru (MS) nu 3 belirti oluşturur. Deformitenin derecelendirmesi 0 ile 3 arasında olmaktadır (Şekil 27). -Ayak dış kenarının konveksitesi -Medial cilt kıvrımı -Talus başı örtülmesi Ayak arka bölümü skoru (hindfoot score): Arka ayak skoru (HS) nu 3 belirti oluşturur. Deformitenin derecelendirmesi 0 ile 3 arasında olmaktadır (Şekil 27). -Posterior cilt kıvrımı -Rijid ekinizm -Boş Topuk 25

30 A B C D E F Şekil 27. Pirani deformite skoru hesaplanması (28) : A- Ayak dış kenarının konveksitesi, B- Medial cilt kıvrımı, C- Talus başı örtülmesi, D- Posterior cilt kıvrımı, E- Rijid ekinizm, F- Boş topuk Pirani skorunun kullanımı : 1) Ponseti tekniği ile tedavi gören her çocuğa her hafta bu skorlama uygulanmalıdır. 2) Skorların grafik üzerinde işaretlenmesi, ayağın tedavideki durumunu görsel olarak belirtir ve aileye düzelmeyi gösterebilmeyi sağlar. 3) Talus başı örtülü ve HS:1, MS:1 ise tenotomi gereklidir. TEDAVİ Pes equinovarus tedavisindeki amaç anatomik olarak normale yakın, ağrısız, tabanıyla yere basan, hareketli ve normal ayakkabı giyebilen bir ayak elde etmektir. Ancak aile hiçbir zaman çocuğun tam olarak normal bir ayağa sahip olmayacağı konusunda uyarılmalıdır. PEV de tedavi iki ana başlıkta incelenebilir: - Cerrahi olmayan tedavi - Cerrahi tedavi 26

31 Cerrahi Olmayan Tedavi Pes equinovarus tedavisine ait ilk kanıtlar MÖ. 400 lerde Hipokrat ın kayıtlarında rastlanmaktadır (49). Hipokrat nazik manuplasyon sonrası atellemeyi önermiştir. Gelişmiş cerrahi dışı tedavi ilk olarak Guerin in (50) Paris alçısını 1836 da tanıtması ile başlamıştır. 20. yüzyılın başlarında Thomas cihazı gibi daha hızlı düzelmeye olanak sağlayan yöntemler tanımlanmıştır (51) de Kite (52), zorlayıcı manuplasyonların ve/veya geniş cerrahi gevşetmelerin zararlı olduğundan bahsetmiş ve nazik manuplasyonu ve alçılamaya dönüşü önermiştir. Ponseti (53) nin İspanya iç savaşı esnasında Bohler tarafından uygulanan kontakt alçıları ve sonuçlarını değerlendirmesi ile alçı ile tedavinin prensipleri oluşmaya başlamıştır. Tarsal kemiklerin hareketleri birbirlerini etkilemesinin vurgulandığı çalışmalar Ponseti nin tekniğini oluşturmasında patolojinin anlaşılmasını sağlamış ve bu alanda çalışmalarının oldukça aşama kaydetmesini sağlamıştır (6,45). Cerrahi olmayan tedavinin prensipleri: Cerrahi dışı tedavide temel etkilenen ayaktaki kısalmış bağlar ve tendonlarda kalıcı ve uzatıcı etkiyi sağlamaya ve dolasıyla uygun mekanik uyarılarla kıkırdak formdaki kemiklerin normal anatomik remodelizasyonunun sağlanması prensibine dayanır. Çok sayıda ardı ardına yapılan manuplasyonlar ve alçılama bağ dokunun viskoelastik yapısına etki ederek kalıcı bir değişim sağlar ve gerilim azaltılması olarak adlandırılan sürece neden olur. Deformite mümkün olan en nazik biçimde kısalmış tendonları gerilim altında bırakılarak düzeltilmeye çalışılır. Alçı tarafından en fazla düzeltilmiş pozisyonda muhafaza dilen ayak kısalmış dokulardaki gerilimin zamanla azalmasına neden olmaktadır. Gerilimin azalması ile daha fazla düzelmeye olanak sağlar. Cerrahi dışı tedavinin, tek başına başarısı farklı oranlarda bildirilmiştir. Kite (52) %90, Mc Kay (3) %15 olarak bildirmiştir. Başlıca iki metot uzun dönem iyi sonuçları ile en fazla uygulanmaktadır. Bunlar; Kite (37) ve Ponseti (53) teknikleridir. Genellikle, doğumdan sonra tedaviye başlanan 10 çocuğun 9 unda korreksiyon elde edilir. Ancak bunun idamesi %15 olgudadır. Düşük başarı oranlarına rağmen, PEV de ilk tedavi daima cerrahı dışı olmalı ve doğumda başlanmalıdır. Günümüzde cerrahi dışı tedavideki başarısızlığın en büyük sebebi cerrahın manuplasyonu bilmemesinden kaynaklanmaktadır. Ponseti tekniği ülkemizde 1997 yılında Bursalı (54) tarafından ilk kez uygulanmaya başlanmış olup daha sonra Ponseti nin 2000 yıllarında 30 yıllık sonuçlarını yayınlaması ile teknik, dünya genelinde ve ülkemizde de kabul 27

32 görmüş ve yaygın olarak uygulanmıştır. Bu nedenle Ponseti tekniği ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Cerrahi olmayan tedavi seçenekleri: 1. French yöntemi 2. Kite yöntemi 3. Ponseti yöntemi 4. Diğer (Tachdjian alçılama yöntemi v.b) 1.French yöntemi: French tekniği bir fizyoterapiste günlük ziyaretleri kapsar. Ayağın nazik ve ağrısız bir şekilde esnetilmesi esasına dayanır. Sonra ayak sargılanarak manipülasyonun ertesi günkü ziyarete kadar korunması sağlanır. Geceleri, esnemenin maksimizasyonu için sargılı ayak evde aralıksız pasif hareket makinesine konulur. Bebekler buna iyi tolerans gösterirler. Sargılar her gün iki saat banyo, cildin nefes alması ve ev egzersizleri için açılır. Çıkarılabilir aquaplast ateller de ayrıca sargılı pozisyonu güçlendirmek için kullanılır. Bir saatlik fizyoterapi seansları hafta beş gün çok sert ayaklarda bile en fazla 3 ay boyunca devam eder. Bebek yürümeye başlayınca sargılama sona erer. Faulks ve Richards (55) 15 yıl önce French metodu ve Ponseti ile kıyaslama niteliğinde yaptıkları çalışmada anlamlı fark bulamamışlardır. 2.Kite ın manipulasyon yöntemi: Kite (37) kalkaneusu eversiyona getirerek topuk varusunun düzeltilebileceğine inanmıştır. Talus altındaki kalkaneusun yalnızca abduksiyonda eversiyona getirilebileceğini gözden kaçırmıştır. Ayak lateralinden kalkaneokuboid eklemin üzerine başparmakla bastırılarak ayağı orta ayaktan abduksiyona almak kalkaneusun abdüksiyona gelmesini önler. Bu yüzden topuk varusu düzeltilemez. 3.Ponseti yöntemi: Günümüzde kullanılan ucuz, efektif, sonuçları literatüre bakıldığında oldukça iyi olan tedavi yöntemidir. Yeni geliştirilen yöntemler arasında cerrahın becerisine bağlı olarak tedavi sonucunu ortaya koyan başarılı bir yöntemdir Zamanla ortopedistler harekete izin veren ancak immobilizasyonu azaltan tekniklere yönelmişlerdir de Denis Browne (56) daha sonra 1942 de Thomson (57) tarafından modifiye edilen teknikte çocuğun dinamik hareketleri ile ayakta deformitesi giderilmeye çalışılır. Teknik düzelme sağlayan ayakkabıların giydirilmesi ve bu ayakkabıların metal bir çubuğa bağlanması prensibine dayanır. Bağlanan metal çubuk sayesinde ayağın progresif dış 28

33 rotasyonu sağlanır. Ayaklar aparat içindeyken çocuğun tekmeleme hareketleri kontrakte dokuların gerilmesini sağlamakta ve deformitenin düzelmesine olanak sağlamaktadır. Yamamato ve Furuya (58) ortalama 6 yıl ve üç aylık tedavi sonrası modifiye Denis Browne ateli kullanarak 91 PEV li ayağın 60 ında cerrahi uygulamadan iyi ve mükemmel sonuçlar bildirmişlerdir. Bensahel ve ark. (59,60), ayağın manipulasyonunu içeren yeni bir teknik bildirmişlerdir. Her manuplatif seans yaklaşık otuz dakika sürmekte ve sonrasında ayak tahta bir atele bantlar aracılığıyla sabitlenmektedir. Bu tedavi sekiz aya kadar günlük uygulanmaktadır.hastalarında %48 e varan iyi sonuç bildirmişlerdir. Dimeglio ve ark. (48), PEV de sürekli pasif harekette olduğu gibi germe tedavisinin önemine dikkat çekmişlerdir. Bensahel metodunda olduğu gibi ayak öncelikle fizyoterapist tarafından otuz dakika manuple edilmekte daha sonra ayak germe uygulayan bir makineye yerleştirilmektedir. Makine her gün ayak muayenesi sonrası ayarlanmaktadır. Ayak günlük sekiz saat süre ile pasif sürekli egzersize maruz bırakılır. Her seans sonrası ayak bir gün sonraki seansa kadar maksimal düzelmiş pozisyonda korunmak üzere atele alınmaktadır. Dimeglio ve ark., 45 ayağın ailelerin uyumsuz olması nedeni ile çalışmaya alınmadığı 216 ayakta, %68 başarılı sonuç elde etmişlerdir. Johnston ve Richards (61) son zamanlarda French metodu olarak adlandırdıkları tekniği bildirmişlerdir. Bu çalışmada kırk sekiz ayak sürekli pasif hareket makinesi kullanılmadan sadece germe egzersizleri tanımlanmıştır. Otuz altı ayak cerrahiye ihtiyaç duyulmadan, dokuzu minimal cerrahiye ve üçü ileri cerrah prosedürlere ihtiyaç duymuştur (62). Delgado ve ark.(63), French metodu ile tam düzelmeyen konjenital PEV li üç çocuğun gastroknemius-soleus ve posterior tibial adalelerine botox enjeksiyonu yapmışlardır. Bu ilginç çalışmada ek cerrahi prosedüre gerek kalmadan düzelme gözlenmiştir. Ponseti yöntemi doğumdan sonra en kısa zamanda başlanmalıdır. Ponseti ile manipulasyonda amaç; uygun mekanik uyarı ile bağ doku ve tendonların uzaması, kemik ve eklemlerin yeniden remodalizasyonunun sağlanmasıdır (7,28). Tedavi haftalık alçılamalar şeklinde mümkünse aynı ortopedist tarafından yapılmalıdır. Tedavide sırasıyla; -Kavusa yönelik ilk alçılama. -İkinci, üçüncü, dördüncü alçılamalar. -Equinus düzeltilmesi ve beşinci alçı -Ortezleme yapılır. 29

34 Cerrahi olmayan tedavide karşılaşılan komplikasyonlar : 1. Anterior distal tibia fizindeki büyüme durması 2. Trochlea talinin düzleşmesi 3. Anterior kapsül kontraktürü 4. İatrojenik kayık ayak deformitesi. Cerrahi Tedavi Cerrahi dışı tedavi yöntemlerin biyomekaniğinin yeterince anlaşılamadığı dönemlerde daha fazla uygulanmış olmakla beraber, halen konservatif yöntemlerle yeterli düzelme sağlayamadığımız olgularda cerrahi yöntemlere başvurulur. Bu olgularda yumuşak doku gevşetmeleri endikedir. Bensahel ve ark. (64), tarafından tanımlanan a la carte cerrahi biz de dahil kendisine oldukça fazla sayıda savunucu bulmuş ve yenibir bakış açısı getirmiştir. Cerrahi tedavi 3 ana grupta incelenebilir; 1. Yumuşak doku ameliyatları 2. Kemik ameliyatları 3. Kombine yumuşak doku-kemik-eklem ameliyatları 1. Yumuşak doku ameliyatları: Bu ameliyatlar gergin olan ligaman, kapsül ve tendonların gevşetilmesini amaçlar. a. Medial plantar gevşetme: Abduktor hallucis kası cerrahi yaklaşım için kılavuz teşkil eder. Cerrah adalenin en üst düzeyinden insizyon yaptığı sürece herhangi vital yapının kesilmesi mümkün değildir. Adale kalkaneustaki yapışma yerine kadar takip edilir. Proksimalde kalınlaşmış bir fascianın adaleyi örttüğü gözlenir. Fascia açılır ve adale kalkaneusa yapışma yerinden ayrılır. Medial ve lateral nörovaskuler dalların arasından geçen ve sustentakulum tali ye yapışan adale lifleri de kesilmelidir. Laciniate ligamanın ayrıştırılması ile medial plantar nörovaskuler dal ortaya konur. Bu siniri, çaprazlayan arter ve ven koterize edilebilir. Sinir korunarak ve kalkaneal dal arasından güvenli şekilde ilerlenerek plantar fascia ve ayak fleksörlerine ulaşılabilir. Bu yapılar deformitenin kavus komponenti olduğu düşünülürse gevşetilmelidir. Ortaya konulması gereken diğer yapılar fleksör digitorum longus ve fleksör hallucis longus tendonlarıdır. Peroneus longus tendonu dikkatlice identifiye edilmeli ve ayağın lateral kenarına yapışma yerinden dikkatlice ayrıştırılmalıdır. Bu tendon 30

35 kalkaneoküboid eklem seviyesinin lateralinden geçmektedir. McKay (3) tendon kılıflarının korunmasının önemi üzerinde durmuştur. Birçok cerrah kalkaneoküboid ekleme çok distalden bakma hatasında bulunurlar. Kıkırdağı yanlışlıkla keserek yalancı bir eklem görünümü oluşturmak oldukça kolaydır. Eklem tanımlandıktan sonra medialden ve plantardan gevşetilmelidir. b. Posterior gevşetme: Bu işlem ayak önü adduktusu ve supinasyonu, topuk varusu düzeltilmeden yapılmamalıdır. Komplet posterior release; Aşilin uzatılması, tibiotalarsubtalarposterior kapsülotomi, PTF (Posterior talofibular) ligaman ve kalkaneofibuler ligaman gevşetilmesini kapsar. Talokalkaneal eklem öncelikle açılır. Gevşetme öncelikle medialden uygulanır ve posteriora ve laterale doğru uzatılır. Lateraldeki yapılar korunarak kalkaneofibuler ligaman kesilir. Bu ligamanın önemi kalkaneusun fibulaya gergin bir şekilde tutunmasına neden olmasıdır. Gevşetme yapılmadan kalkaneusun doğru yerini alması mümkün değildir. Lateral kapsül gevşetilmesi posteriordan mümkün olduğunca sağlanmalıdır. c. Posteromedial gevşetme: 1978 de Turco (65) tarafından tanımlanmış ve uzun süre yaygın olarak kullanılmıştır. Halen de kullanılmaktadır. Posterior medial ve subtalar bölgenin gevşetilmesini, kemiklerin realignmentını amaçlar. Turco optimum yaşı 1.2 yaş arası önermiştir. Üst yaşı 6 olarak bildirmiştir. Bu yöntem yeterli non operatif tedavi denendikten sonra yapılmalıdır. d. Lateral gevşetme: Bazı ayaklarda uygulanan diğer gevşetme yöntemlerine rağmen kalkaneusuntalusa göre rölatif olarak dışa rotasyonunda güçlük yaşanır. Bu olgularda daha geniş lateral gevşetmelere ihtiyaç duyulur. Disseksiyon esnasında sural sinir ve peronealtendonlar korunmalıdır. Talonavikuler ve kalkaneoküboid eklem kapsülotomilerigerekirse uygulanır. Ayrıca kalkaneusun yerleşimini sağlamak amacıyla yeterinceinterosseus ligaman kesilir. e. Komplet subtalar gevşetme : Posteromedial gevşetme ile PEV deki patolojilerin tamamen redükte edilememesinden dolayı Mc Kay (2), Simons (30,32) tarafından komplet subtalar gevşetme tarif edilmiştir. 31

36 Endikasyonları: İlk 10 haftada konservatif tedaviye cevap vermeyen PEV olguları.- Konservatif tedaviye rağmen topuktaki varusun devam etmesi. - Topuk varusu ile laterale basarak yürüme. - Ayak uzun aksı ile bimalleoler aks arası açının <76 olması.- AP/Lat grafide talokalkaneal açıda paralellik görülmesi. - Parsiyel subtalar gevşetmedeki başarısızlık. Kontrendikasyonları: Flat-top talus - Talus dorsifleksiyon kontraktürü; Eğer dorsifleksiyon kontraktürü düzeltilmeden ayağın komplet gevşetilmesine geçilirse aşil tendonunun aşırı uzatılması kaçınılmazdır. Bu deformiteler daha öncede bahsedildiği gibi genellikle konservatif tedavi sırasında oluşur. Plantar fleksiyon yok, sadece dorsifleksiyon mevcut ise yapılan lateral artrogram ile bu iki durum ayırt edilir. Anterior kapsül kontraktürü 3-6 ay fizik tedaviye alınır. Ancak cevap vermezse anterior gevşetme yapılır. Daha sonra normal PEV gibi tedavi edilir.1985 de Flugstad ve Staheli (66), Mc Kay (5) ın CSTR si ile Turco (65) nun tek basamaklı PMR sinin sonuçlarını karşılaştırmış ve CSTR nin sonuçlarının daha iyi olduğunu görmüştür. Burada deformite daha kolay düzelmekte, hareket açıklığı daha fazla, yara komplikasyonları daha az, ve overkorreksiyon olmaktadır. McKay CSTR de transvers veya Cincinnati insizyonu kullanmıştır. Simons CSTR nin az invaziv olduğunu, klinik radyolojik açıdan daha iyi olduğunu bildirmiştir. Pin fiksasyonu talokalkaneal, kalkaneoküboid, talonavikulerdir. Simons tarafından tarif edilen CSTR ile Mc Kay tarafından tarif edilen CSTR arasındaki fark şudur: Simons her vakada talokalkaneal interosseöz ligamanı kesmiştir. McKay her vakada plantar gevşetmeyi önermiş, Simons ise seçilmiş vakalarda yapılmasını önermiştir. İki taraflı olgularda taraflar arasındaki sürenin ortalama üç haftaolduğu belirtilmiştir. Böylece ikinci operasyon yapılırken opere tarafın alçı değişimi yapılmış olur (67). f. Tendon transferi g. Ayağın önünü ilgilendirenm gevşetmeler 2. Kemik ameliyatları: Genellikle rezidüel deformitelere ve 4-6 yaşından sonra yapılır (68-71).. a) Metatarsal osteotomi b) Kalkaneal osteotomi c) Lourenco ve arkadaşları tarafından tanımlanan double osteotomi 3. Kombine yumuşak doku - kemik - eklem ameliyatları 32

37 GEREÇ VE YÖNTEMLER Bu çalışmada yılları arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakultesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji polikliniğine başvuran Ponseti tekniği tedavi edilen ICFSG formu ile değerlendirmesi yapılabilen 37 hastanın toplam 57 ayağı çalışmaya dahil edilerek retrospektif olarak değerlendirildi. 2010/2 protokol no.lu bu çalışma için Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Bilimsel Araştırma ve Değerlendirme Komisyonu nun onayı alınmıştır (Ek 1). Çalışmaya dahil edilecek PEV li olgular aşağıdaki kriterlere göre belirlendi. 1- Polikliniğimize başvuran ve kliniğimizde ameliyat olanlar. 2- Takipleri polikliniğimizde yapılan hastalar 3- En az 1 yıllık poliklinik takip süresi olan hastalar 4- Poliklinik takiplerinde nüks gelişen hastalar Çalışmaya alınan hastalar öncelikle hasta yatış dosyaları, epikrizleri ve poliklinik kartları incelendi. Buna göre yaş ve cinsiyet dağılımına bakıldı. Poliklinikte ilk olarak değerlendirilen hastaların Ponseti yöntemi ile alçılama kararı aynı kişi tarafından verildi. PONSETİ YÖNTEMİ İLE ALÇILAMA Doğumdan sonra en kısa zamanda başlanmalıdır. Manipülasyon ve alçılama işlemleri sırasında bebeğin rahat ettirilmesi gerekmektedir. Mümkünse alçılama tecrübeli bir ortopedist tarafından yapılmalıdır. Öncelikle talus başının ve medial malleolun yerini palpe etmek gerekir. Manipülasyonda amaç; uygun mekanik uyarı ile bağdoku ve tendonların uzaması kemik ve eklemlerin remodelizasyonunun sağlanmasıdır.(7,28) 33

38 1) Kavusun Azaltılması: Tedavinin ilk aşaması ayağın önünün ayağın arkası ile uygun hizada olacak şekilde pozisyon vermektir. Ponseti ile alçılamanın önemli bir kademesidir. Kavus düzeltilmeden bir sonraki alçılamaya geçilmez. Kavus düzelene kadar ilk alçılama tekrarlanabilir. Kavusu düzeltmek için 1.metatars dorsifleksiyona zorlanır. Ayak önü her zaman supinasyonda tutulur. Böylece ayak kavus deformitesi düzeltilir. Ayak önü asla pronasyona getirilmemelidir. Ayak önü pronasyona getirildiğinde ayaktaki kavus artar ve kalkaneus anterior tüberkülü talus altında kilitlenir. (Şekil 28). Yenidoğanlarda kavus her zaman yumuşaktır. Normal longitudinal arkı kazanmak için ayağın önünü supinasyona getirmek yeterlidir (Şekil 29,30) Başka deyişle ayak plantar yüzeyinde inspeksiyonla normal ark görünümü elde edilene kadar supinasyon yapılır. Şekil 28. Kavusu artmış ark (28) Şekil 29. Ayağın önünün supinasyona getirilmesi (28) Şekil 30. Arkın düzeltilmesi (28) 34

Alçılama sonrası izlem, sonuçlar ve nüksler

Alçılama sonrası izlem, sonuçlar ve nüksler Alçılama sonrası izlem, sonuçlar ve nüksler Dr.Hüseyin Arslan DÜ Tıp Fakültesi, Ortopedi ve Travmatoloji AD Alçı sonrası izlem Ponseti metodu 2 aşamalı bir tedavi modelidir: 1. Düzelme (manipülasyon, seri

Detaylı

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 2 Ayağın en temel fonksiyonu stabilitenin sağlanması ve devam ettirilmesidir. Ayağın stabilite ve denge fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için çeşitli düzlemlerde

Detaylı

Anatomi. Ayak Bileği Çevresi Deformitelerinde Tedavi Alternatifleri. Anatomi. Anatomi. Ardayak dizilim grafisi (Saltzman grafisi) Uzun aksiyel grafi

Anatomi. Ayak Bileği Çevresi Deformitelerinde Tedavi Alternatifleri. Anatomi. Anatomi. Ardayak dizilim grafisi (Saltzman grafisi) Uzun aksiyel grafi Ayak Bileği Çevresi Deformitelerinde Tedavi Alternatifleri Dr. Önder Kılıçoğlu İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD Tibia ve talus eklem yüzleri paralel Medial ve lateral

Detaylı

TOTBİD Dergisi Sürekli Tıp Eğitimi TTB-STE Değerlendirme Soruları

TOTBİD Dergisi Sürekli Tıp Eğitimi TTB-STE Değerlendirme Soruları TOTBİD Dergisi Sürekli Tıp Eğitimi TTB-STE Değerlendirme Soruları TOTBİD Yeniden Belgelendirme Kuralları gereğince yanıtları dergimizin bu sayısındaki makaleler içinde yer alan aşağıdaki soruların yanıtlanıp

Detaylı

Konjenital Vertikal Talus

Konjenital Vertikal Talus Konjenital Vertikal Talus Ahmet Doğan* Konjenital konveks pes valgus olarak da bilinen, çocukluk çağında görülen nadir bir durumdur. Konjenital vertikal talus (CVT) ilk olarak 1914 yılında Henken tarafından

Detaylı

08.10.2013 DEFORMİTE. Sagittal Plan Analizleri (Diz Kontraktürleri) DEFORMİTE (Tedavi Endikasyonlari) DEFORMİTE. Tedavi Endikasyonlari (klinik)

08.10.2013 DEFORMİTE. Sagittal Plan Analizleri (Diz Kontraktürleri) DEFORMİTE (Tedavi Endikasyonlari) DEFORMİTE. Tedavi Endikasyonlari (klinik) DEFORMİTE Ekstremitenin normal anatomisinden sapması Sagittal Plan Analizleri (Diz Kontraktürleri) Uzunluk farkı Angulasyon Rotasyon Translasyon Eklem kontraktürleri Dr. Mustafa KURKLU GATA Ort. ve Trav.

Detaylı

Ayak ayakbileğinin Dinamik Biomekaniği

Ayak ayakbileğinin Dinamik Biomekaniği Ayak ayakbileğinin Dinamik Biomekaniği Yapısal ayak deformiteleri; Arka ayak; calcaneal/subtalar varus ayakbileği ekleminde ekin Pesplanovalgus Pescavus Ön ayak; Ön ayakta varus Ön ayakta ekin Hallux valgus

Detaylı

AYAK BILEĞI ORTEZLERI

AYAK BILEĞI ORTEZLERI AYAK BILEĞI ORTEZLERI AYAKBILEĞI ANATOMISI AYAKBILEĞI ANATOMISI Kaslar: Gastrocnemius ve Soleus: Ayakileği plantar fleksiyonu Tibialis posterior: Plantar fleksiyon ve inversiyon Peroneus longus ve brevis:

Detaylı

Giriş. Anatomi. Anterior kompartman BACAK YARALANMALARI. Tibia. Fibula

Giriş. Anatomi. Anterior kompartman BACAK YARALANMALARI. Tibia. Fibula BACAK YARALANMALARI Gülçin BACAKOĞLU Giriş Alt bacak yaralanmaları daha sık görülür Tibia en sık kırılan kemiktir Beraberinde önemli yumuşak doku yaralanmaları oluşabilir Değerlendirmede hikaye ve FM önemlidir

Detaylı

GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ PROGNOZU VE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Öznur Leman Boyunağa Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı

GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ PROGNOZU VE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Öznur Leman Boyunağa Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ PROGNOZU VE GÖRÜNTÜLEME Dr. Öznur Leman Boyunağa Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı Doğal seyir & Prognoz Tedavi edilmezse uzun dönemde ekstremite

Detaylı

Kliniğimizde fetusun ikinci trimester ultrasonografik taramasında pes ekinovarus saptanan hastaların perinatal ve ortopedik sonuçları

Kliniğimizde fetusun ikinci trimester ultrasonografik taramasında pes ekinovarus saptanan hastaların perinatal ve ortopedik sonuçları Kliniğimizde fetusun ikinci trimester ultrasonografik taramasında pes ekinovarus saptanan hastaların perinatal ve ortopedik sonuçları Rauf Melekoğlu Sevil Eraslan Ebru Çelik Harika Gözde Gözükara Bağ İnönü

Detaylı

OMUZ VE DİRSEK BÖLGESİ YARALANMALARI

OMUZ VE DİRSEK BÖLGESİ YARALANMALARI OMUZ VE DİRSEK BÖLGESİ YARALANMALARI Doç. Dr. Nuri Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı nuri.aydin@istanbul.edu.tr YARALANMA TravmaRk Ani fiziksel

Detaylı

PLAN AYAK BİLEĞİ VE AYAK YARALANMALARI. Epidemiyoloji. Anatomi. Anatomi. Ayak Bileğinin Bağları. Ayak Bileği Yaralanmaları

PLAN AYAK BİLEĞİ VE AYAK YARALANMALARI. Epidemiyoloji. Anatomi. Anatomi. Ayak Bileğinin Bağları. Ayak Bileği Yaralanmaları PLAN AYAK BİLEĞİ VE AYAK YARALANMALARI Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Dr. Engin ŞENAY 10.08.2010 Ayak Bileği Yaralanmaları 1. 2. Hikaye 3. Fizik Muayene 4. Görüntüleme 5. Travmalar,

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

PES PLANUS (Düz Tabanlık) Doç. Dr.Gökhan Meriç

PES PLANUS (Düz Tabanlık) Doç. Dr.Gökhan Meriç PES PLANUS (Düz Tabanlık) Doç. Dr.Gökhan Meriç Ayağın Özellikleri Ayağın diğer uzuvlardan farklı üç özelliği vardır. Yer ile teması sağlayan tek bölge olması Tüm vücut ağırlığını taşıması Sert bir kalıp

Detaylı

YÜKSEK TİBİAL OSTEOTOMİ

YÜKSEK TİBİAL OSTEOTOMİ YÜKSEK TİBİAL OSTEOTOMİ Doç. Dr. Tahsin BEYZADEOĞLU Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD. Yüksek Tibial Osteotomi AMAÇ Mekanik yükü, hastalıklı bölgeden, daha sağlıklı bölgeye

Detaylı

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 YÜRÜME ANALİZİ 2 YÜRÜME ANALİZİ Yürüyüş : Yer çekim merkezinin öne doğru yer değiştirmesi ile birlikte gövdenin ekstremitelerinin ritmik alternatif hareketleri olarak

Detaylı

Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım

Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım ENDO KURS 2011 Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım Dr. Ulunay Kanatlı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD Diyabetik Ayak Multidisipliner yaklaşım gerektirir Endokrinoloji, Enfeksiyon

Detaylı

GONARTROZ UZM.FZT.NAZMİ ŞEKERCİ

GONARTROZ UZM.FZT.NAZMİ ŞEKERCİ GONARTROZ UZM.FZT.NAZMİ ŞEKERCİ Gonartroz, diz ekleminde progresif olarak ortaya çıkan kıkırdak yıkımı, osteofit oluşumu ve subkondral skleroz ile karakterize noninflamatuvar, kronik, dejeneretif bir hastalıktır.

Detaylı

Ayak bileği ve ayak deformitelerinin İlizarov yöntemi ile tedavisi

Ayak bileği ve ayak deformitelerinin İlizarov yöntemi ile tedavisi TOTBİD Dergisi Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği TOTBİD Dergisi 2010;9(4):213-250 Ayak bileği ve ayak deformitelerinin İlizarov yöntemi ile tedavisi Ankle and foot deformities and their treatment

Detaylı

TARSAL KOALİSYONLU HASTALARIMIZDA CERRAHİ TEDAVİ SONRASI ORTA DÖNEM SONUÇLARIMIZ

TARSAL KOALİSYONLU HASTALARIMIZDA CERRAHİ TEDAVİ SONRASI ORTA DÖNEM SONUÇLARIMIZ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI BALTALİMANI METİN SABANCI KEMİK HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 1. ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ Klinik Şefi Doç. Dr. Vedat ŞAHİN TARSAL KOALİSYONLU HASTALARIMIZDA CERRAHİ

Detaylı

İMPİNGEMENT SENDROMU OLGULARINDA MR GÖRÜNTÜLEME

İMPİNGEMENT SENDROMU OLGULARINDA MR GÖRÜNTÜLEME T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniği Şef: Dr. Bülent Saydam AYAK BİLEĞİ İMPİNGEMENT SENDROMU OLGULARINDA MR GÖRÜNTÜLEME ( Uzmanlık Tezi ) Dr. Halime

Detaylı

Tarihçe 4. Ayak Bileğinin Anatomisi 5 Talus 6 Distal Tibia 6 Distal Fibula 7 Eklem Kapsülü 8 Ayak Bileği Bağları 8 Ayak Bileği Çevresindeki Yapılar 10

Tarihçe 4. Ayak Bileğinin Anatomisi 5 Talus 6 Distal Tibia 6 Distal Fibula 7 Eklem Kapsülü 8 Ayak Bileği Bağları 8 Ayak Bileği Çevresindeki Yapılar 10 GİRİŞ VE AMAÇ 3 GENEL BİLGİLER 4 Tarihçe 4 Ayak Bileğinin Embriyolojisi 5 Ayak Bileğinin Anatomisi 5 Talus 6 Distal Tibia 6 Distal Fibula 7 Eklem Kapsülü 8 Ayak Bileği Bağları 8 Ayak Bileği Çevresindeki

Detaylı

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği III. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği III. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem FTR 208 Kinezyoloji II El bileği III yrd. doç. dr. emin ulaş erdem EL BİLEĞİ EKSTANSÖR KASLARI El Bileği Ekstansör Kasları Primer M.Ekstansör karpi radialis longus M.Ekstansör karpi radialis brevis M.Ekstansör

Detaylı

SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI?

SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI? SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI? Doç. Dr. Tahsin Beyzadeoğlu Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD. tbeyzade@superonline.com Diz Osteoartriti Kıkırdak Lezyonları A la Carte

Detaylı

Ayak bileği ve distal tibia anatomisi

Ayak bileği ve distal tibia anatomisi TOTBİD Dergisi Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği TOTBİD Dergisi 2016; 15:158 165 doi: 10.14292/totbid.dergisi.2016.21 DERLEME Ayak bileği ve distal tibia anatomisi Anatomy of ankle and distal

Detaylı

PELVİS KIRIKLARI. Prof. Dr. Mehmet Aşık

PELVİS KIRIKLARI. Prof. Dr. Mehmet Aşık PELVİS KIRIKLARI Prof. Dr. Mehmet Aşık PELVİS KIRIKLARI Pelvis, lokomotor sistemin en fazla yük taşıyan bölümüdür. İçindeki majör damar, sinir ve organ yapıları nedeniyle pelvis travmaları kalıcı sakatlık

Detaylı

Doğuştan çarpık ayak (DÇA), muhtemelen en. Doğuştan çarpık ayakta yumuşak doku cerrahisi. Surgical soft tissue treatment in congenital clubfoot

Doğuştan çarpık ayak (DÇA), muhtemelen en. Doğuştan çarpık ayakta yumuşak doku cerrahisi. Surgical soft tissue treatment in congenital clubfoot TOTBİD Dergisi Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği TOTBİD Dergisi 2015; 14:208 213 doi: 10.14292/totbid.dergisi.2015.34 DERLEME Doğuştan çarpık ayakta yumuşak doku cerrahisi Surgical soft tissue

Detaylı

HALLUKS VALGUSU OLAN HASTLARDA MC BRIDE VE CHEVRON YÖNTEMLERININ KARŞILAŞTIRILMASI

HALLUKS VALGUSU OLAN HASTLARDA MC BRIDE VE CHEVRON YÖNTEMLERININ KARŞILAŞTIRILMASI HALLUKS VALGUSU OLAN HASTLARDA MC BRIDE VE CHEVRON YÖNTEMLERININ KARŞILAŞTIRILMASI Çalışma Grubu Öğrencileri: Ayşegül Akçeli, Doruk Can Çelebi, Bengisu Kaya, Tuğba Yıldırım, Uğurum Yücemen Danışman: Doç.

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS NEDİR? Omurga, omur adı

Detaylı

Konjenital Skolyozda Kırmızı Bayraklar

Konjenital Skolyozda Kırmızı Bayraklar 23.Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi NECDET ALTUN Konjenital skolyoz / Pandora nın Kutusu Embriyojenik hata Omurgada Vertebralar İntraspinal Toraksta Diğer organ ve sistemlerde Tanı Süreç

Detaylı

EKLEM HAREKET AÇIKLIĞI MUAYENESİ (LOMBER VE ALT EKSTREMİTE) Dr. Arif GÜLKESEN

EKLEM HAREKET AÇIKLIĞI MUAYENESİ (LOMBER VE ALT EKSTREMİTE) Dr. Arif GÜLKESEN EKLEM HAREKET AÇIKLIĞI MUAYENESİ (LOMBER VE ALT EKSTREMİTE) Dr. Arif GÜLKESEN Günlük yaşam aktivitelerinin gerçekleştirilmesi, büyük oranda eklemlerde yeterli hareket açıklığının olmasına bağlıdır. Bu

Detaylı

Uyluk ön bölge kasları; musculus iliopsoas, musculus sartorius (terzi kası), musculus quadriceps femoris, musculus tensor fasciae latae dır.

Uyluk ön bölge kasları; musculus iliopsoas, musculus sartorius (terzi kası), musculus quadriceps femoris, musculus tensor fasciae latae dır. Uyluk ön bölge kasları; musculus iliopsoas, musculus sartorius (terzi kası), musculus quadriceps femoris, musculus tensor fasciae latae dır. Musculus sartorius; vücudun en uzun kasıdır. Spina iliaca anterior

Detaylı

Postür Analizi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker. Acıbadem Maslak Hastanesi

Postür Analizi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker. Acıbadem Maslak Hastanesi Postür Analizi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Postür nedir? Postür l Vücut kısımlarının pozisyonu veya dizilimidir. l STATİK: Oturma, ayakta durma ve yatma sırasındaki postür l DİNAMİK:

Detaylı

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 EKLEM 2 EKLEM Vücudumuza stresle en çok karşı karşıya kalan yapılardan biri eklemdir. Kas fonksiyonundan kaynaklanan gerilim ve gravitasyonel reaksiyonlardan kaynaklanan

Detaylı

Patolojik yürüyüş ve özellikleri (uygulama ve beyin fırtınası) 5. hafta. Prof.Dr. Serap Alsancak Ankara Üniversitesi

Patolojik yürüyüş ve özellikleri (uygulama ve beyin fırtınası) 5. hafta. Prof.Dr. Serap Alsancak Ankara Üniversitesi Patolojik yürüyüş ve özellikleri (uygulama ve beyin fırtınası) 5. hafta Prof.Dr. Serap Alsancak Ankara Üniversitesi Gövde lateral fleksiyonu yürüyüşü (Trendelenburg gait) Kalça abduktör kas zayıflığı Kalça

Detaylı

PES EKİNOVARUS TEDAVİSİNDE CSTR VE PMR AMELİYATLARININ SONUÇLARI VE KARŞILAŞTIRILMASI. (Uzmanlık Tezi) Dr. Gökmen DENİZ

PES EKİNOVARUS TEDAVİSİNDE CSTR VE PMR AMELİYATLARININ SONUÇLARI VE KARŞILAŞTIRILMASI. (Uzmanlık Tezi) Dr. Gökmen DENİZ T.C Sağlık Bakanlığı Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma hastanesi.ortopedi ve Travmatoloji Kliniği Şef: Doç. Dr. Mücahit GÖRGEÇ PES EKİNOVARUS TEDAVİSİNDE CSTR VE PMR AMELİYATLARININ SONUÇLARI VE KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

OXFORD TIP YAYINLARI. Doğumsal Pes Ekinovarus (Congenital Clubfoot)

OXFORD TIP YAYINLARI. Doğumsal Pes Ekinovarus (Congenital Clubfoot) OXFORD TIP YAYINLARI Doğumsal Pes Ekinovarus (Congenital Clubfoot) Oxford New York Tokyo OXFORD UNIVERSITY PRESS 1996 Doğumsal Pes Ekinovarus Tedavinin temelleri İkinci Baskı IGNACIO V. PONSETI Professor

Detaylı

İNSAN ANATOMİSİ ve KİNESYOLOJİ

İNSAN ANATOMİSİ ve KİNESYOLOJİ İNSAN ANATOMİSİ ve KİNESYOLOJİ Alt Ekstremite Kasları Antrenörlük Eğitimi Bölümü -2013 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Dönemi 9. hafta Kalça eklemini önden kat eden kaslar M. iliopsoas, m. quadriceps femoris,

Detaylı

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1 TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1 Vertebral Kolon 33 omur 23 intervertebral disk 31 çift periferik sinir VERTEBRA KIRIKLARI 3 OMURGANIN EĞRİLİKLERİ Servikal bölgede

Detaylı

Plato Tibia ve ÖĞRENCİ DERS NOTLARI. Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı

Plato Tibia ve ÖĞRENCİ DERS NOTLARI. Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Plato Tibia ve Patella Kırıkları ÖĞRENCİ DERS NOTLARI Prof.Dr.Mehmet.Mehmet Rıfat R ERGİNER İ.Ü.Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Plato Tibia Kırıkları İnsidans Bütün

Detaylı

FTR 207 Kinezyoloji I. Dirsek ve Önkol Kompleksi. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

FTR 207 Kinezyoloji I. Dirsek ve Önkol Kompleksi. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem FTR 207 Kinezyoloji I Dirsek ve Önkol Kompleksi yrd. doç. dr. emin ulaş erdem GİRİŞ 3 KEMİK 4 EKLEM Humeroulnar Humeroradial Prox. Radioulnar Distal radioulnar MID-DISTAL HUMERUS ULNA - RADIUS VALGUS

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Yetişkinde Gergin Omurilik Sendromu ve Eşlik Eden Toraks Deformitesi Gergin omurilik, klinik bir durumdur ve zemininde sebep olarak omuriliğin gerilmesi sonucu

Detaylı

FTR 208 Kinezyoloji II. El Bileği. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

FTR 208 Kinezyoloji II. El Bileği. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem FTR 208 Kinezyoloji II El Bileği yrd. doç. dr. emin ulaş erdem GİRİŞ El bileği eklemi, ön kolun distal ucu ve elin proksimal ucu arasında yer alan eşsiz bir eklemdir. Üst ekstremitenin mekanik etkinliğini

Detaylı

ADEZİV KAPSÜLİT FZT NAZMİ ŞEKERCİ

ADEZİV KAPSÜLİT FZT NAZMİ ŞEKERCİ ADEZİV KAPSÜLİT FZT NAZMİ ŞEKERCİ DONUK OMUZ - FROZEN SHOULDERADEZİV KAPSÜLİT Adeziv kapsulit omuz ekleminde, eklem kapsülünün kronik iltihabi bir durumu olup eklem kapsülünde kalınlaşma, sertleşme ve

Detaylı

GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ VE ÇIKIĞINDA FLEXSİBİLE FORRESTER-BROWN ATELİ TEDAVİSİ 9 EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ VE ÇIKIĞINDA FLEXSİBİLE FORRESTER-BROWN ATELİ TEDAVİSİ 9 EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ VE ÇIKIĞINDA FLEXSİBİLE FORRESTER-BROWN ATELİ TEDAVİSİ PROF.DR.VELİ LÖK 9 EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 16.12.2011 İZMİR GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ VE ÇIKIĞINDA FLEXSİBİLE

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

ALT EKSTREMİTE KLİNİK ANATOMİSİ. Doç. Dr. ERCAN TANYELİ

ALT EKSTREMİTE KLİNİK ANATOMİSİ. Doç. Dr. ERCAN TANYELİ ALT EKSTREMİTE KLİNİK ANATOMİSİ Doç. Dr. ERCAN TANYELİ Vücut ağırlığını ayakta durma, yürüme ve koşma sırasında taşır. Gluteal bölge Femoral bölge (uyluk) Bacak (cruris) Ayak Arterlerin palpasyonu A.femoralis:

Detaylı

AYAK AĞRISI VE PEDOBAROMETRİK DEĞERLENDİRME

AYAK AĞRISI VE PEDOBAROMETRİK DEĞERLENDİRME AYAK AĞRISI VE PEDOBAROMETRİK DEĞERLENDİRME Ayak Basınç Ölçümü Değerlendirmesi Kişiye Özel Tabanlık Verilmesi Prof. Dr. Lale CERRAHOĞLU Ayak Sağlığı Ünitesi-Pedobarometri Laboratuvarı Sorumlusu Tedaviye

Detaylı

İliotibial Bant Sendromu

İliotibial Bant Sendromu İliotibial Bant Sendromu Doç. Dr.Tahsin Beyzadeoğlu Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Snapping Hip Kalça hareketlerinde ağrılı veya ağrısız atlama hissi, ses duyma

Detaylı

ARD AYAK ENDOSKOPİSİ AYAK ARTROSKOPİSİ

ARD AYAK ENDOSKOPİSİ AYAK ARTROSKOPİSİ ARD AYAK ENDOSKOPİSİ AYAK ARTROSKOPİSİ Doç. Dr. Tahsin Beyzadeoğlu Yeditepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı AYAK ARKASI ENDOSKOPİSİ ve AYAK ARTROSKOPİSİ I. AYAK BİLEĞİ

Detaylı

Diastomatomiyeli Ameliyatı Sonrası Mentamove İle Tedavi

Diastomatomiyeli Ameliyatı Sonrası Mentamove İle Tedavi Diastomatomiyeli Ameliyatı Sonrası Mentamove İle Tedavi Dr. Mustafa Akgün, Dr. Zehra Akgün, Dr. Christoph Garner Mentamove Eğitim Merkezi Bursa Turkiye Keyword: mentamove, diastomatomiyeli, postoperative

Detaylı

LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ

LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ Prof.Dr.Ayşe Kılıç draysekilic@gmeil.com AMAÇ Lokomotor sistemin temel yapılarını ve çocuklarda görülen yakınmalarını, öykü, fizik muayene ve basit tanı yöntemlerini öğrenmek

Detaylı

Skafoid Kırık Perilunat Çıkık

Skafoid Kırık Perilunat Çıkık Prof. Dr. Ridvan Ege Temel El Cerrahi Kuursu - IX 3-4 Nisan2013 Skafoid Kırık Perilunat Çıkık Doç. Dr. Mustafa KÜRKLÜ GATA Ortopedi ve Travmatoloji AD El Cerrahi BD. Ankara Anlatım Planı Giriş Anatomi

Detaylı

Doç.Dr.Onur POLAT. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

Doç.Dr.Onur POLAT. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Doç.Dr.Onur POLAT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İçerik: Diz Yaralanmaları Fraktürler Dislokasyonlar Tendon, Ligament ve Menisküs Yaralanmaları Aşırı Kullanıma Bağlı Yaralanmalar

Detaylı

Enjeksiyona Bağlı Siyatik Sinir Hasarında Mentamove Uygulaması Sonuçları. Olgu Sunumu Op. Dr. Mustafa AKGÜN Nöroşirürji Uzmanı ve Mentamove Eğitmeni

Enjeksiyona Bağlı Siyatik Sinir Hasarında Mentamove Uygulaması Sonuçları. Olgu Sunumu Op. Dr. Mustafa AKGÜN Nöroşirürji Uzmanı ve Mentamove Eğitmeni Enjeksiyona Bağlı Siyatik Sinir Hasarında Mentamove Uygulaması Sonuçları Olgu Sunumu Op. Dr. Mustafa AKGÜN Nöroşirürji Uzmanı ve Mentamove Eğitmeni 44 yaş Erkek (İşçi) Şikayeti: Sağ Bacağında Şiddetli

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Omuz Ağrısı olan Hastaya Yaklaşım. Anatomi. Anatomi. Dr.Erkan Göksu Acil Tıp A.D. Omuz kompleksi:

Omuz Ağrısı olan Hastaya Yaklaşım. Anatomi. Anatomi. Dr.Erkan Göksu Acil Tıp A.D. Omuz kompleksi: Omuz Ağrısı olan Hastaya Yaklaşım Dr.Erkan Göksu Acil Tıp A.D. Anatomi Omuz kompleksi: Humerus Klavikula Skapula tarafından oluşturulmuştur. Omuz eklemini oluşturan kemik yapı Anatomi Dört eklem Akromioklavikular

Detaylı

Skolyoz. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Skolyoz. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Skolyoz Prof. Dr. Önder Aydıngöz Skolyoz Tanım Omurganın lateral eğriliğine skolyoz adı verilir. Ayakta çekilen grafilerde bu eğriliğin 10 o nin üzerinde olması skolyoz olarak kabul edilir. Bu derecenin

Detaylı

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır.

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri iki kalça kemiği ile omurganın kuyruk sokumu kemiği arasında oluşan pelvis (leğen kavşağı) ile başlar.

Detaylı

HASTAYA POZİSYON VERME TALİMATI

HASTAYA POZİSYON VERME TALİMATI SAYFA NO 1/5 1. AMAÇ: Hastanın mevcut anatomik pozisyonunu koruyarak günlük yaşam aktivitelerini sağlamak ve olası komplikasyonları önlemeye yönelik standart bir yöntem belirlemektir. 2. KAPSAM: Bu protokol,

Detaylı

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem KOMPARTMAN SENDROMU 10.08.2010 Dr.Günay YILDIZ Kompartman Sendromu (KS),damar ve sinir içeren kapalı boşluklarda doku basıncının, perfüzyonu engelleyecek kadar artması sonucu ortaya çıkan hipoksiyle birlikte

Detaylı

EKSTANSÖR TENDON YARALANMALARI. Prof. Dr. Mustafa HERDEM ORTOPEDİA Hastanesi ADANA

EKSTANSÖR TENDON YARALANMALARI. Prof. Dr. Mustafa HERDEM ORTOPEDİA Hastanesi ADANA EKSTANSÖR TENDON YARALANMALARI Prof. Dr. Mustafa HERDEM ORTOPEDİA Hastanesi ADANA TENDONLAR Extansör Fleksör GENEL BİLGİLER El cerrahisi literatüründe ve kişisel arşivlerimizde belirgin fleksör tendon

Detaylı

Doğuştan çarpık ayak cerrahi tedavisinde abdüktör hallusis tendon gevşetmesinin cerrahi sonrası adduktus deformitesi üzerine etkisi

Doğuştan çarpık ayak cerrahi tedavisinde abdüktör hallusis tendon gevşetmesinin cerrahi sonrası adduktus deformitesi üzerine etkisi ACTA ORTHOPAEDICA et TRAUMATOLOGICA TURCICA Acta Orthop Traumatol Turc 2009;43(6):491-496 doi:10.3944/aott.2009.491 Doğuştan çarpık ayak cerrahi tedavisinde abdüktör hallusis tendon gevşetmesinin cerrahi

Detaylı

Yürüme ve koşma ile oluşan şoku absorbe etmek

Yürüme ve koşma ile oluşan şoku absorbe etmek Yürüme ve koşma ile oluşan şoku absorbe etmek Basıncı ayağın plantar yüzeyine eşit olarak dağıtmak ve aşırı duyarlı bölgelerden basıncı kaldırmak Ayaktaki biomekaniksel dengesizliği düzeltmek Biomekaniksel

Detaylı

PLANTAR FASİİT TEDAVİSİNDE KORTİKOSTEROİD ENJEKSİYONUNUN ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

PLANTAR FASİİT TEDAVİSİNDE KORTİKOSTEROİD ENJEKSİYONUNUN ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ T. C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI PROF. DR. HATİCE UĞURLU ANABİLİM DALI BAŞKANI PLANTAR FASİİT TEDAVİSİNDE KORTİKOSTEROİD ENJEKSİYONUNUN ETKİNLİĞİNİN

Detaylı

Konjenital pe ekino varusun cerrahi tedavisi

Konjenital pe ekino varusun cerrahi tedavisi Acta Orthop. Traum. Turc. 21, 135-139, 1987 Konjenital pe ekino varusun cerrahi tedavisi Ali Biçimoğlu ( 1 ) i 983- i 986 yılları arasında Eğirdir Kemik Hastalıkları Hastanesi'nde konjenital Pes Ekinovanıslu

Detaylı

Subtalar eklem instabilitesi Subtalar joint instability E. Esin KAYAOĞLU, Mehmet S. BİNNET

Subtalar eklem instabilitesi Subtalar joint instability E. Esin KAYAOĞLU, Mehmet S. BİNNET Subtalar eklem instabilitesi Subtalar joint instability E. Esin KAYAOĞLU, Mehmet S. BİNNET Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Subtalar eklem, sinüs tarsi ve tarsal

Detaylı

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Total Kalça Protezi Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Koksartroz Primer Önceden geçirildiği bilinen bir hastalık yok Genelde yaşlanmaya bağlı Eklemde

Detaylı

Futbol Oyuncularında Dizin Eklem Dışı Az Bilinen Sorunları. Dr. Haluk H. Öztekin Dr. Bülent Zeren İzmir, TÜRKİYE

Futbol Oyuncularında Dizin Eklem Dışı Az Bilinen Sorunları. Dr. Haluk H. Öztekin Dr. Bülent Zeren İzmir, TÜRKİYE Futbol Oyuncularında Dizin Eklem Dışı Az Bilinen Sorunları Dr. Haluk H. Öztekin Dr. Bülent Zeren İzmir, TÜRKİYE Amaç 1. Futbol oyuncularında az bilinen ve sıklıkla gözden kaçabilen diz çevresi sorunlarını

Detaylı

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır.

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri iki kalça kemiği ile omurganın kuyruk sokumu kemiği arasında oluşan pelvis (leğen kavşağı) ile başlar.

Detaylı

FARKLI EKSTERNAL DESTEKLERİN AYAĞIN PEDOBAROGRAFİK PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

FARKLI EKSTERNAL DESTEKLERİN AYAĞIN PEDOBAROGRAFİK PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FARKLI EKSTERNAL DESTEKLERİN AYAĞIN PEDOBAROGRAFİK PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Fzt. Banu (Karahan) ÜNVER Protez Ortez Biomekanik Programı

Detaylı

Köpek ve Kedilerde Malunion Olguları

Köpek ve Kedilerde Malunion Olguları Köpek ve Kedilerde Malunion Olguları Dokt. Öğr. Kıvanç İNAN Prof. Dr. Kemal YANIK T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ CERRAHİ ANABİLİM DALI TANIM Kırılan herhangi bir kemiğin anatomik olmayan

Detaylı

Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi

Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi Spontan Foot Drop (Düşük k Ayak) Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi Dr. Mustafa Akgün, Dr. Zehra Akgün, Dr. Christoph Garner Mentamove Merkezi Bursa Türkiye Keywords: Lumbar Disc Disease, Foot Drop,

Detaylı

Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri

Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri Dr. Levent Vahdettin Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri Ortodontik tedavilerin başlıca hedeflerinden biri de yüz estetiği ve güzelliğini sağlayıp, geliştirmektir. Yüz profilindeki değişiklikler,

Detaylı

Foot Drop Gelişen Olguda EMG Tetiklemeli Elektrostimulasyon (Mentamove Metodu) ile Fonksiyonel İyileşme

Foot Drop Gelişen Olguda EMG Tetiklemeli Elektrostimulasyon (Mentamove Metodu) ile Fonksiyonel İyileşme Foot Drop Gelişen Olguda EMG Tetiklemeli Elektrostimulasyon (Mentamove Metodu) ile Fonksiyonel İyileşme Olgu Sunumu Dr. Mustafa Akgün*, Dr. Zehra Akgün**, Dr. Christoph Garner**** Bursa Devlet Hastanesi,

Detaylı

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri DONUK OMUZ Omzunuzda geçmeyen bir ağrı ve sertlik hissediyormusunuz? Eğer bu tarz bir şikayetiniz varsa, donuk omuz sorunuyla karşı karşıya olabilirsiniz

Detaylı

Esneklik. Bir eklemin ya da bir dizi eklemin tüm hareket genişliğinde hareket edebilme yeteneğidir

Esneklik. Bir eklemin ya da bir dizi eklemin tüm hareket genişliğinde hareket edebilme yeteneğidir ESNEKLİK 1 ESNEKLİK Hareketleri büyük bir genlikte uygulama yetisi Hareketlilik olarak da bilinmektedir Bir sporcunun becerileri büyük açılarda ve kolay olarak gerçekleştirmesinde önde gelen temel gerekliliktir

Detaylı

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 COLUMNA VERTEBRALİS 2 COLUMNA VERTEBRALİS 1) Columna vertebralis pelvis üzerine merkezi olarak oturmuş bir sütuna benzer ve destek vazifesi görerek vücudun dik durmasını

Detaylı

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR HAREKET SİSTEMİ Üç ana yapı taşı Kemikler Kaslar Eklemler Oynamaz eklemler (Kafa tası) Yarı oynar eklemler (Omurga) Oynar eklemler

Detaylı

Artrogripozis Multipleks Konjenita

Artrogripozis Multipleks Konjenita Artrogripozis Multipleks Konjenita Önder Kalenderer*, Burak Önvural** Tanım İlk kez 1841 de Otto tarafından tanımlanan artrogripozis, ardından 1897 de Schanz tarafından multipl konjenital kontraktürler

Detaylı

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ İbrahim TEMİZ Acıbadem Atakent Üniversitesi Hastanesi Acil servis sorumlusu Hazırlanma Tarihi: 01/09/2015

Detaylı

İnmemiş Testis ve İnguinal Herni. PANEL: Görseller Eşliğinde Vaka Tartışmaları

İnmemiş Testis ve İnguinal Herni. PANEL: Görseller Eşliğinde Vaka Tartışmaları İnmemiş Testis ve İnguinal Herni PANEL: Görseller Eşliğinde Vaka Tartışmaları DR.CEVPER ERSÖZ ÜROLOJİ ANABİ L İ M DALI Vaka 1 18 aylık, erkek çocuk Ailesi sağ yumurtalığının yukarıda olduğunu ifade ediyor

Detaylı

Biyomekatronik Sistemler. Kemik Uzatma Sistemleri. Erhan AKDOĞAN, Ph.D.

Biyomekatronik Sistemler. Kemik Uzatma Sistemleri. Erhan AKDOĞAN, Ph.D. Biyomekatronik Sistemler Kemik Uzatma Sistemleri Erhan AKDOĞAN, Ph.D. Erhan AKDOĞAN, Ph.D. Biyomekatronik Sistemler Mekatronik Mühendisliği Sunum İçeriği: Kemik Kanseri Risk Faktörleri Belirtileri Teşhis

Detaylı

T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PLANTAR FASCİİTİS Lİ HASTALARDA EKSTRAKORPOREAL ŞOK DALGA VE DÜŞÜK YOĞUNLUKLU LAZER UYGULAMASININ AĞRI VE AYAK FONKSİYONLARI ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI PEDİATRİK REHABİLİTASYON BİRİMİ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI PEDİATRİK REHABİLİTASYON BİRİMİ TORTİKOLLİS İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI PEDİATRİK REHABİLİTASYON BİRİMİ Birim Sorumlusu Prof. Dr. Resa AYDIN 2014 TORTİKOLLİS Tortikollis nedir?

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015

25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015 TOTBİD 25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015 Titanic Kongre Merkezi Belek / Antalya PROGRAM ANAHATLARI 27 Ekim 2015, Salı Saat Salon 1 Alt dal KULLANILAN RENK VE SEMBOL

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Olgu Sunumu 28 Haziran 2016 Salı Yandal Ar. Gör. Uzm. Dr. Kübra Öztürk Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

DOGUŞTAN ÇARPıK AYAKTA POSTEROMEDİAL

DOGUŞTAN ÇARPıK AYAKTA POSTEROMEDİAL 540 Ka rtal E ğ i tim ve Araş tı r ma Klinikleri DOGUŞTAN ÇARPıK AYAKTA POSTEROMEDİAL GEVŞETMENİN SONUÇLARI Ta ş kın TECİMER ı, Cuma KILIÇKAP 2,Haldun ORHUN ı, Erkal BİLGİç 3, Ercüment ZA Y İM 4 Sağ lık

Detaylı

KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kasların regenerasyon yeteneği yok denecek kadar azdır. Hasar gören kas dokusunun yerini bağ dokusu doldurur.

KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kasların regenerasyon yeteneği yok denecek kadar azdır. Hasar gören kas dokusunun yerini bağ dokusu doldurur. KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER Canlılığın belirtisi olarak kabul edilen hareket canlıların sabit yer veya cisimlere göre yer ve durumunu değiştirmesidir. İnsanlarda hareket bir sistemin işlevidir. Bu işlevi

Detaylı

Bu çizgi 4 referans noktadan geçer: Bu çizgi 4 referans noktadan geçer: Skapula Çizgisi

Bu çizgi 4 referans noktadan geçer: Bu çizgi 4 referans noktadan geçer: Skapula Çizgisi KÜREK lines of KEMİĞİ the SHOULDER VE KOL BLADES DIŞ YÜZ AND çizgileri POSTERIOR ARM Skapula Çizgisi Bu çizgi referans noktadan geçer: 1. Spina skapulanın orta noktasının üstü. Spina skapulanın üstü, medial

Detaylı

DEPLASE EKLEM İÇİ KALKANEUS KIRIKLARINDA AÇIK REDÜKSİYON VE İNTERNAL TESPİT SONUÇLARI

DEPLASE EKLEM İÇİ KALKANEUS KIRIKLARINDA AÇIK REDÜKSİYON VE İNTERNAL TESPİT SONUÇLARI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI GÖZTEPE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ II. ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ Doç. Dr. Abdullah Eren DEPLASE EKLEM İÇİ KALKANEUS KIRIKLARINDA AÇIK REDÜKSİYON VE İNTERNAL TESPİT SONUÇLARI

Detaylı

Academy of B&M. Ortopedist gözü ile Bale Doç. Dr. Haluk H. ÖZTEKİN İzmir Buca Özel Tınaztepe Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Academy of B&M. Ortopedist gözü ile Bale Doç. Dr. Haluk H. ÖZTEKİN İzmir Buca Özel Tınaztepe Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Academy of B&M Ortopedist gözü ile Bale Doç. Dr. Haluk H. ÖZTEKİN İzmir Buca Özel Tınaztepe Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Bale Sanatı İdeal Balerin Yapısı Balenin Faydaları Bale Yaralanmaları

Detaylı

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği II. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği II. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem FTR 208 Kinezyoloji II El bileği II yrd. doç. dr. emin ulaş erdem EL BİLEGİ LİGAMENTLERİ El bileği ligamentlerinin çoğu küçüktür ve izole etmesi zordur. Bununla birlikte göze çarpmayan doğaları kinezyolojik

Detaylı

TERMİNOLOJİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEKANİK DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI

TERMİNOLOJİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEKANİK DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI TERMİNOLOJİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEKANİK DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Anatomik Duruş Yüzü karşıya bakan, topukları birleşik, kolları yanlarda ve avuç içleri öne bakar şekilde ayakta dik

Detaylı

VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ

VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ 1 Bu ana eksenler şunlardır: Sagittal eksen, Vertical eksen, Transvers eksen. 2 Sagittal Eksen Anatomik durumda bulunan bir vücut düşünüldüğünde, önden arkaya doğru uzanan

Detaylı

Primer ve sekonder Tendon onarımları

Primer ve sekonder Tendon onarımları GATA Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi AD. Primer ve sekonder Tendon onarımları Doç. Dr. Fatih ZOR SUNU PLANI Preoperatif değerlendirme Onarım ilkeleri Temel prensipler Zonlara göre onarımlar Sekonder

Detaylı

MENİSKÜS ZEDELENMELERİ

MENİSKÜS ZEDELENMELERİ MENİSKÜS ZEDELENMELERİ Diz eklemi uyluk (femur) ve kaval (tibia) kemikleri arasında kusursuz bir uyum içinde çalışır. Bu uyumun sağlanmasında, diz içerisinde yer alan menisküs denilen yarım ay şeklindeki

Detaylı

TİBİALİS POSTERİOR KAS YORGUNLUK PROTOKOLÜNÜN STATİK VE DİNAMİK AYAK PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

TİBİALİS POSTERİOR KAS YORGUNLUK PROTOKOLÜNÜN STATİK VE DİNAMİK AYAK PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TİBİALİS POSTERİOR KAS YORGUNLUK PROTOKOLÜNÜN STATİK VE DİNAMİK AYAK PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ Fzt. Azize Reda CAFEROĞLU TUNÇ Protez Ortez ve Biyomekanik

Detaylı