KİMYA 3 LİSE DERS KİTABI ÖĞRETMEN KLAVUZU. Faruk KARACA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KİMYA 3 LİSE DERS KİTABI ÖĞRETMEN KLAVUZU. Faruk KARACA"

Transkript

1 LİSE KİMYA Paşa Yayıncılık Ltd. Şti. Bu kitabın tüm yayın hakları Paşa Yayıncılık Ltd. Şti.ʼne aittir. Yayınevinden yazılı izin alınmadan kısmen veya tamamen alıntı yapılamaz, hiçbir şekilde kopya edilemez, çoğaltılamaz ve yayınlanamaz. Kişi kendisi için bu copyright ibaresi ile birlikte olmak koşuluyla bir basılı kopya ve bilgisayarında bir dijital kopya bulundurabilir. Bunun dışındaki tüm eylemlerde 5/12/1951 TARİH VE 5846 SAYILI FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU çerçevesinde tüm hukuksal haklarımız aranır. Tüm hakları saklıdır. DERS KİTABI ÖĞRETMEN KLAVUZU Faruk KARACA KİMYA-III 1

2 YÜKSELTGENME-İNDİRGENME REAKSİYONLARI LİSE KİMYA III BÖLÜM I YÜKSELTGENME-İNDİRGENME REAKSİYONLARI SORU PROBLEMLERİN ÇÖZÜMLERİ 1. Yükseltgenme indirgenme olaylarının gerçekleştiği tepkimelere redoks tepkimesi denir. Çinko metalinin CuSO 4 çözeltisi ile etkileşmesi, bakırın nitrik asit ile tepkimesi, demir çivinin HCl ile tepkimesi birer redoks tepkimeleridir. 2. İndirgenme: Bir atomun yükseltgenme basamağının küçülmesi. Yükseltgenme: Bir atomun yükseltgenme basamağının büyümesi. İndirgen: Bir maddenin yükseltgenme basamağının küçülmesine neden olan madde. Yükseltgen: Bir maddenin yükseltgenme basamağının büyümesine neden olan madde. I gen 3. Yükseltgenme indirgenme tepkimelerinin elektirik enerjisi elde edilecek şekilde birleştirilmesiyle oluşan düzeneklere elektrokimyasal pil denir. Limon pili, Zn-Cu pili, kuru pil vb. 4. Sıcaklığın 25 C, elektrolit derişimlerinin 1 M, çözelti üzerindeki gaz basıncının 1 atm olduğu koşullarda oluşturulan bir elektrokimyasal pilin ölçülen potansiyel farkına standart pil gerilimi denir. 5. Yükseltgenme indirgenme eğilimlerindeki farklılıktan doğan elektron akışına neden olan özelliğe elektrot potansiyeli (gerilimi) denir. Elektrot geriliminin gerçek değeri bilinemez; bu nedenle standart hidrojen elektrot bağlanarak tüm yarı pillerin standart indirgenme (ya da yükseltgenme) gerilimleri deneysel yolla ölçülür. 6. Le Chatelier ilkesi gereğince, Zn/Zn +2 (1 M ZnSO 4 ) // Cu +2 /Cu (1M CuSO 4 ) pili göz önüne alınırsa; 4 Anot çözeltisinin derişimi artırılırsa pil gerilimi düşer. ZnSO 4 çözeltisine, ZnSO 4 katısı eklenirse çözelti derişimi artar. 4 Anot çözeltisinin derişimi düşürülürse pil gerilimi artar. ZnSO 4 çözeltisine su eklenirse çözelti derişimi düşer. 4 Katot çözeltisinin derişimi artırılırsa pil gerilimi düşer. CuSO 4 çözeltisine, CuSO 4 katısı eklenirse çözelti derişimi artar. 4 Katot çözeltisinin derişimi düşürülürse pil gerilimi artar. CuSO 4 çözeltisine, su eklenirse çözelti derişimi düşer a. PCl 3, P 2 O 5, H 3 PO 2, H 3 PO 3, H 3 PO b. AlCl 3, HClO, HClO 2, HClO 3, HClO 4 8. Hidroklorik asit yalnız Cu, Ag metallerinden yapılmış kaplarda saklanabilir. Mg, Al, Fe Sn metallerinin tepkimeye girme eğilimleri, hidrojenden daha aktif oldukları için hidroklorik asitle tepkimeye girip hidrojen gazı oluşmasına neden olurlar. 2 www. pasayayincilik.com 2004

3 YÜKSELTGENME-İNDİRGENME REAKSİYONLARI I 9. a. 18H 2 O + 24H + + 8MnO 4 + 5As 4 O 6 8Mn H 3 AsO 4 b. 16H C 2 O MnO 4 2Mn CO 2 + 8H 2 O c. 8H + + 3HSO 3 + Cr 2 O 2 7 3HSO 4 + 2Cr+3 + 4H 2 O 10. a. 4OH + P + 5 NO 3 3PO NO + 2H 2 O b. 7MnO 4 + 3NH 3 7MnO 2 + 3NO 2 + H 2 O + 7OH c. 10OH + 4I 2 + S 2 O 2 3 2SO I + 5H 2 O 11. a. 3SO CrO H 2O 3SO Cr(OH) 4 + 2OH b. 3As 2 S NO H+ + 4H 2 O 28 NO + 9SO H 3 AsO 4 c. 2CrI OH + 28Cl 2 2CrO IO Cl + 32H 2 O 12. X (k) + Y + (suda) X+ (suda) + Y (k) ise X, Yʼden aktiftir. Z (k) + X + (suda) Z+ (suda) + X (k) ise Z, Xʼten aktiftir. Q (k) + Z + (suda) Q+ (suda) + Z (k) ise Q, Zʼden aktiftir. Elementlerin yükseltgenme eğilimleri için Q > Z > X >Y yazılabilir. 13. Anot : 2 (Al (k) Al +3 (suda) + 3e ) E = +1,66 V + Katot : 3 (Cu +2 (suda) + 2e Cu (k)) E = + 0,34 V Pil: 2Al (k) + 3Cu +2 (suda) 2 Al+3 (suda) + 3 Cu (k) E pil = 1,66 + 0,34 = 2,00 V 14. Anot: Cr (k) Cr +3 (suda) + 3e E = +0,74 V + Katot: 3 (Ag + (suda) + e Ag (k)) E = +0,80 V Pil: Cr (k) + 3Ag + (suda) Cr+3 (suda) + 3Ag (k) E pil = 0,74 + 0, 80 = 1,54 V 15. Anot: 2 (Al (k) Al +3 (suda) + 3e ) E = +1,66 V + Katon: 3(Co +2 (suda) + 2e Co (k) ) E = 0,28 V Pil : 2Al (k) + 3Co +2 (suda) 2 Al+3 (suda) + 3Co (k) E pil = 1,66 + ( 0,28) = 1,38 V 16. Mn Ni pili: 3 (Ni (k) + Mn +2 (suda) Ni+2 (suda) + Mn (k) ) Al Ni pili: + 2Al (k) + 3Ni +2 (suda) 2 Al+3 (suda) + 3Ni (k) 2Al+3 (suda) + 3Mn (k) Al Mn pili : 2Al (k) + 3Mn +2 (suda) E 1 = 0,93 V E 2 = +1,41 V E = 0,93 + 1,41 E = + 0,48 V 17. Elementlerin aktiflik sırası şöyledir: Mg > Al > Zn > Fe > Ni > Cu > Ag Bu aktiflik sırasına göre I, III IV numaralı kaplarda aşağıdaki gibi tepkimelerin olması beklenir: I numaralı kapta: 2Al (k) + 3ZnCl 2(suda) 2AlCl 3(suda) + 3Zn (k) III numaralı kapta: Ni (k) + 2AgNO 3(suda) Ni(NO 3 ) 2(suda) +2 Ag (k) IV numaralı kapta: Mg (k) + CuSO 4(suda) MgSO 4(suda) + Cu (k) 3 KİMYA-III www. pasayayincilik.com

4 YÜKSELTGENME-İNDİRGENME REAKSİYONLARI I A Cd Q 112 x Q 18. m Cd = 4,48 = Q = 7720 kulon e x x A Ag Q 108 x 7720 m Ag = m Ag = m Ag = 8, 64 gram e x x A Cu Q 64 x Q 19. m Cu = 13 = Q = 39203,125 kulon e x x X 2 O bileşiğinde, Xʼin yükseltgenme basamağı +1ʼdir. A X2 O Q A X x 39203,125 m x = 26 = A X = 64 1 x x A Al Q 27 x Q 20. m Al = 5,4 = Q = kulon e x x A X Q 85 x m X = 51 = e = 1ʼdir bileşik X 2 SO 4ʼtür. e x e x TESTLERİN ÇÖZÜMLERİ 1. İndirgenme yarı tepkimesinin standart gerilimi en küçük (yükseltgenme yarı tepkimesinin standart gerilimi en büyük) olan metalin aktifliği en büyüktür. rilenlere göre aktiflik sırası; Ag < Co < Ba şeklindedir. 2. Agʼün yükseltgenme eğilimi hidrojeninkinden küçüktür dolayısıyla; (Doğru seçenek E) Ag (k) + HCl (suda) AgCl (suda) + 1/2H 2(g) tep ki me si ken di li ğin den ger çek leş mez (tep ki me nin ge ri li mi, E, ne ga tif tir.) 3. Elektron verme eğilimi aynı zamanda yükseltgenme eğilimidir metaller için aktiflik sıralamasıdır. I numaralı kapta: X (k) + Z +2 (suda) X+2 (suda) + Z (k) tepkimesi, II numaralı kapta: Y (k) + X +2 (suda) Y+2 (suda) + X (k) tepkimesi gerçekleşirken Z < Y olduğu için III numaralı kapta tepkime olmaz. 4. I X, soy metaldir. II Y, aktif metaldir. III Zʼnin yükseltgenme eğilimi (aktifliği ) Yʼninkinden büyüktür. Aktiflik sırası Z > Y > X şeklindedir. 5. Anot : Mg (k) Mg +2 (suda) + 2e E = +2,37 V + Katot : Cu +2 (suda) + 2e Cu (k) E = +0,34 V Pil : Mg (k) + Cu +2 (suda) Mg+2 (suda) + Cu (k) E pil = 2,37+0,34 = 2,71 V (Doğru seçenek E) 4 www. pasayayincilik.com 2004

5 YÜKSELTGENME-İNDİRGENME REAKSİYONLARI I 6. Anot : 2(Al (k) Al +3 (suda) + 3e ) E = +1,66 V + Katot : 3(Cu +2 (suda) + 2e Cu (k) ) E = +0,34 V Pil : 2Al (k) + 3Cu +2 (suda) 2Al+3 (suda) + Cu (k) E pil = 1,66 + 0,34 = 2 V (Doğru seçenek E) 7. rilere göre elementlerin aktiflik sırası Zn > Co >Ag şeklindedir Zn Co pilinde Zn, Co Ag pilinde Co yükseltgenir. Zn Co pili : Zn (k) + Co +2 (suda) Zn+2 (suda) +Co (k) + Co Ag pili : Co (k) +2Ag + (suda) Co+2 (suda) +2Ag (k) Zn Ag pili : Zn (k) + 2Ag + (suda) Zn+2 (suda) + 2Ag (k) E 1 = 0,48 V E 2 = 1,08 V E = 0,48 + 1,08 E = 1,56 V (Doğru seçenek E) 8. Sn +2 (suda) + I 2(k) Sn+4 (suda) + 2I (suda) + Sn +4 (suda) + 2e Sn+2 (suda) I 2(k) + 2e 2I (suda) E 1 = 0,38 V E 2 = 0,15 V E = 0,38 + 0,15 = 0,53 V (Doğru seçenek E) 9. Zn +2 (suda) + Cu (k) Zn (k) + Cu+2 (suda) + Mg (k) + Cu +2 (suda) Mg+2 E 1 = 1,10 V E 1 = + 2,71 V (suda) + Cu (k) Mg (k) + Zn +2 (suda) Mg+2 (suda) + Zn (k) E = 1,10 + 2,71 = 1,61 V (Doğru seçenek A) 10. I. kaba katı NiSO 4 eklenirse pilin gerilimini artırmaz düşürür. 11. Pilde anot Zn, katot ise Agʼ tür bu nedenle Zn(NO 3 ) 2 derişimi artarken AgNO 3 derişimi azalır. 12. Yükseltgenme eğilimi en büyük olan Znʼdur anotta Zn yükseltgenir. İndirgenme eğilimi en büyük olan ise Auʼdır. Ancak indirgenecek Au +3 iyonu bulunmadığından katotta H + iyonu indirgenir. Anot : Zn (k) Zn +2 (suda) + 2e + Katot : 2H + (suda) + 2e H 2(g) E = 0, 76 V E = 0, 00 V Pil : Zn (k) +2H + (suda) 2n+2 (suda) + H 2(g) E = 0, 76 V [Zn +2 ] büyürse Le Chatelier ilkesine göre geri tepkime hızlanır pilin gerilimi düşer. (Doğru seçenek E) 13. 3AS 2 S NO H+ + 4H 2 O 28NO + 9SO H 3 AsO 4 KİMYA-III 5

6 YÜKSELTGENME-İNDİRGENME REAKSİYONLARI I 14. 3SO CrO H 2 O 3 SO Cr(OH) 4 + 2OH (Doğru seçenek E) 15. 3P NO OH 12PO NO + 8H 2 O A x Q 27 x Q 16. m = 8,1 = Q = kulon e x x A x Q 58 x m = 26,1 = e = 2 n = +2 e x e x Anot : 2 (Al +3 (suda) + 3e Al (k) ) E = 1,66V + Katot : 3 (Zn (k) Zn +2 (suda) + 2e ) E = + 0,76 V Net tepkime : 2Al +3 (suda) + 3 Zn (k) 2Al (k) + 3Zn+2 (suda) E = 1,66 + 0,76 = 0,9 V Tepkimenin gerçekleşebilmesi elektroliz için dışarıdan 0,9 Vʼtan daha büyük bir gerilim uygulanmalıdır. Net tepkimeden görüldüğü gibi 3 mol Zn aşınırken, Al elektrodun kütlesi 2 mol artmaktadır. (Doğru seçenek A) F kulon ise, 0, 5F x x = kulondur. 27 x x m Al = m Al = 4,5g m Ag = m Al = 54 g 3 x x A x Q 64 x Q 19. m = 3,2 = Q = 4825 kulon e x x A x Q 24 x 4825 m = 0,6 = e = 2 e x e x Xʼin yükseltgenme basamağı +2ʼdir bileşiğin formülü XCO 3 şeklindedir. 20. Anottaki iyonlar Katottaki iyonlar Cl Na + NO 3 K+ OH H + Cl 2 gazı açığa çıkar. H 2 gazı açığa çıkar. 6 www. pasayayincilik.com 2004

7 LİSE KİMYA III BÖLÜM II KİMYASAL BAĞLAR SORU VE PROBLEMLERİN ÇÖZÜMLERİ 1. Atomların bir arada tutulmasını sağlayan kuvvetlere kimyasal bağ denir. Genel olarak iyonik bağ, kovalent bağ ve metalik bağ olmak üzere 3ʼe ayrılır. 2. Bir atomun yapabileceği bağ sayısı değerlik elektron sayısı ile sınırlıdır. Atom en çok bağ yaptığında bütün değerlik elektronlarını kullanır. Bunu gerçekleştirebilmek için iki yol vardır. Birincisi atomların elektron dizilişlerini dublet ya da oktet kuralına benzetmeleri ikincisi ise dış enerji düzeylerindeki bütün elektronların yarı dolu orbital oluşturacak şekilde yeniden düzenlemeleri ile olanaklıdır. 3. Atomların kimyasal bağ oluştururken elektron dizilişlerini Heʼun elektron dizilişine benzetmelerine dublet, diğer soy gazların elektron dizilişine benzetmelerine oktet kuralı denir. 4. Karbon elementinin diğer elementlerden daha fazla bileşik oluşturabilmesinin nedeni : sp 3 hibritleşmesi sayesinde başka atomlarla 4 kovalent bağ yapabilmesidir. Bunun dışında C atomu sp ve sp 2 hibrit orbitalleri ile ikili ve üçlü bağlar da oluşturabilir. 5. Atomik ya da hibrit orbitallerin uç uca örtüşmesiyle oluşan bağa sigma bağı denir. Sigma bağı oluştuktan sonra orbitallerin yandan örtüşerek sigma bağının oluşturduğu düzlemin altında ve üstünde ya da önünde ve arkasında elektron bulutu şeklinde oluşturduğu kovalent bağa pi bağı denir. 6. Atomik orbitallerin birbiriyle karışarak; enerjisi, karışan orbitallerin enerjilerinin arasında olan yarı dolu orbitaller oluşturmasına hibritleşme, bu yolla oluşan orbitallere hibrit orbitalleri denir. Hibritleşmeye iki orbital katılmışsa sp, üç orbital katılmışsa sp 2, dört orbital katılmışsa sp 3 hibrit orbitalleri oluşur Elmasta C atomları sp 3 hibrit orbitalleriyle düzgün dört yüzlü geometri ile ağ örgüsü oluşturur. Grafitte ise C atomları sp 2 hibrit orbitalleriyle düzgün altıgenler oluşturur ve oluşan ağ örgüsünde konjuge çift bağlar vardır. Konjuge çift bağlar, C atomları arasında bir elektron bulutu oluşturur ve bu pi elektronları grafitin elektriği iletmesini sağlar. 9. Elementlerin iyonlaşma enerjileri arasındaki fark küçüldükçe yapacakları bağın daha kovalent karakterli olması beklenir. Sadece iyonlaşma enerjileri arasındaki fark dikkate alındığında H ve Cl atomları arasındaki bağın daha kovalent karakterli olması beklenir (Ancak bağların karakteri elektronegatiflikle açıklandığında C H bağının daha kovalent karakterli olacağı görülür. Bu da doğru olan hâldir). 10. Merkez atom olan Siʼa 4 atom bağlıdır ve merkez atomun ortaklanmamış elektron çifti yoktur. Dolayısıyla SiH 4 molekülü, merkezinde Si atomu, köşelerinde H atomları olan düzgün dört yüzlü geometriye sahiptir. Si H bağları Si ve H atomlarının elektronegatifliklerinin farklı olması nedeniyle polardır. Ancak molekülün düzgün dört yüzlü geometride olmasından dolayı SiH 4 molekülü apolardır. KİMYA-III 7

8 KİMYASAL BAĞLAR II X : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 10 4p 1 3A gurubu 17 Y : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 5 7A gurubu a. b. XY 3 c. Bağlar polar, molekül apolar d. Düzlem üçgen e. sp X : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 2 4A gurubu 6 Y : 1s2 2s 2 2p 2 4A gurubu Her iki atom da sp 3 hibrit orbitalleriyle bağ yapar. X ve Yʼnin oluşturacağı XY bileşiği tıpkı elmas gibi ağ örgüsü oluşturur, yani bileşik moleküler değildir. Kristalde her X atomu 4 tane Y atomuna, her Y atomu da 4 tane X atomuna düzgün dört yüzlü geometriyle bağlanmıştır. 13. Yʼ nin Lewis formülü şeklindedir. Formül XY 3 ise Xʼ in 3 değerlik elektronu olmalıdır. Molekül geometrisi üçgen piramit olduğuna göre Xʼin bağ yapmayan bir elektron çifti olmalıdır. Buna göre Xʼin değerlik elektronlarının dizilişi, ns 2 np 3 şeklindedir. 14. Her üç bileşikte de molekül polardır ve molekülleri arasında dipol-dipol etkileşimlerinin yanında hidrojen bağları da vardır. Ancak burada belirleyici olan van der Waals kuvvetleridir. Van der Waals kuvvetleri moleküldeki elektronların sayısıyla ve molekülün yüzeyinin büyüklüğüyle doğru orantılıdır. Mol kütlesi arttıkça moleküldeki elektron sayısı arttığı ve genellikle molekülün yüzeyi büyüdüğü için van der Waals kuvveti büyür ve bu nedenle kaynama noktası da yükselir. 15. Verilen elementlerden en elektronegatif element D, en elektropozitif element Bʼ dir. Bu iki elementin oluşturacağı bileşiğin iyonik karakteri en büyüktür. 16. Periyodik cetvelde soldan sağa gidildikçe A gruplarındaki metallerin atom yarıçapları küçülür, metalik bağ kuvvetleri ve erime-kaynama noktaları yükselir, metalik özellik azaldığı için kırılganlıkları artar. 17. Periyodik cetvelde yukarıdan aşağıya inildikçe atom yarıçapı büyüdüğü ve metal bağı zayıfladığı için metallerin erime-kaynama noktaları düşer. Ametallerde ise atom numarası arttıkça elektron sayısı artar ve bu artış, moleküller arası van der Waals kuvvetinin büyümesine neden olur. Van der Waals kuvvetleri büyüdüğü için ametallerin erime kaynama noktaları yükselir. 18. Katı hâldeyken kristal içindeki iyonlar, birbirine iyon bağıyla sıkıca bağlıdır ve serbest iyon olmadığı için iyonik bileşikler katı hâlde elektiriği iletmez. Ancak iyonik bileşikler suda çözününce ya da eritilince kristaldeki iyonlar birbirinden ayrılır ve serbest iyonlar elektrik akımının iletilmesini sağlar Ca : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 (2 değerlik elektronu var.) 7 N : 1s2 2s 2 2p 3 (5 değerlik elektronu var.) 20. Polar moleküllü bileşikler, molekülleri polar olan suda çok çözünürken apolar moleküllü bileşikler suda görece az çözünür. Bu nedenle suda NH 3, CO 2ʼten daha fazla çözünür. C 2 H 5 OH ve CH 3 COOH bileşiklerinin suda çok çözünmesinin nedeni ise bu bileşiklerin moleküllerinin su molekülleriyle hidrojen bağı oluşturabilmesidir. 21. Bağları polar olan moleküllerin eğer molekül geometrisi düzgün dört yüzlü, düzlem üçgen ya da çizgisel ise molekül apolar olur. Ancak geometrisi düzgün dört yüzlü vb. simetrik değilse molekül polardır (Merkez atoma bağlı olan atomların aynı olması koşuluyla). 8 www. pasayayincilik.com 2004

9 KİMYASAL BAĞLAR II TESTLERİN ÇÖZÜMLERİ 1. İyonlaşma enerjileri arasındaki fark ne denli küçükse bağın kovalent karakteri de o denli büyük olur. Bu nedenle C elementinin atomları arasında oluşan bağ %100 kovalent karakterdedir. 2. İki atom arasındaki ikili ya da üçlü bağlardan yalnız bir tanesi sigma bağıdır. Atomlar arasında tekli bağ varsa bu bağ sigma bağıdır. 3. Moleküler hâlde, elektron dağılımları küresel simetrik olduğu için tepkimelere yatkın değillerdir. (Doğru seçenek E) 4. Y ile gösterilen 1-2 karbon atomlarına hidrojen atomu bağlanmadığından karbon atomları arasında üçlü bağ bulunur. X ile gösterilen 3-4 karbon atomlarına birer hidrojen atomu bağlandığından karbon atomları arasında en fazla ikili bağ bulunur. Buna göre X ikili, Y üçlü bağı içerir. 5. Merkez atom olan Xʼin ortaklanmamış elektron çifti bulundurmaması nedeniyle molekülün geometrisi düzlem üçgendir. 6. Elektronegatiflik farkı ne denli küçükse bağın polarlığı o denli az olur. 7. Periyodik cetvelin VII A grubunda bulunan Y elementinin Lewis formülü şeklindedir ve XY 4 bileşiğinin oluşabilmesi için Xʼ in Lewis formülü şeklinde olmalıdır. Bu Lewis formülü, değerlik elektronlarının sayısı 4 olan IV A grubu elementlerine özgüdür. 8. Fʼ un Lewis formülü şeklindedir ve XF 4 formülünde düzgün dört yüzlü geometri oluşturan atomlar, X merkez atom olduğundan periyodik cetvelin IV A grubundaki elementlerin atomlarıdır. Atom numarası 14 olan bu elementin elektron dizilişi şöyledir: 14 X : 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 2 9. Bu bileşiklerde van der Waals kuvvetlerinin büyüklüğünü belirleyen etken, iki molekülün birbirine değme yüzeyinin büyüklüğüdür. Dallanma arttıkça değme yüzeyi küçüleceği için van der Waals kuvveti küçülür, kaynama noktası daha küçük olur. Bu nedenle kaynama noktaları I > II > III şeklindedir. 10. KF bileşiği iyonik bir bileşiktir; iyonik bileşikler katı hâldeyken elektrik akımını iletmez. 11. Metal bağı, atom çekirdekleriyle metaldeki tüm atomlara ait hareketli değerlik elektronlarının oluşturduğu elektron denizi arasındaki çekim kuvvetidir. KİMYA-III 9

10 KİMYASAL BAĞLAR II 12. Atomların iyonlaşma enerjileri arasındaki fark ne denli büyükse oluşacak bağın iyonik karakteri o denli büyük olur. (Doğru seçenek E) 13. XO 2 molekülünde 2σ ve 2π bağı varsa açık formülü; O = X = O şeklindedir. X atomu 4 bağ yaptığına göre periyodik cetvelin IV A grubunda yer almalıdır. 2. periyodun IVA grubunda yer alan elementin atom numarası, 1s 2 s 2 2p 2 elektron dizilişine göre 6ʼdır. 14. HI molekülü denildiğine göre H ile I arasındaki bağ daha çok kovalent karakterlidir. Çözeltide iyonlaşması ve iyonlaşma sabitinin çok büyük olması H I bağının polar olmasıyla açıklanabilir. 15. BF 3 molekülü, B atomunun ortaklanmamış elektron çifti bulundurmaması nedeniyle üçgen piramit değil düzlem üçgen geometriye sahiptir Ca 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 (2 değerlik elektronu vardır.) 9 F 1s2 2s 2 2p 5 (7 değerlik elektronu vardır.) Ca atomu 2e verir, buna karşılık F atomu oktetini sekize tamamlamak için bir elektron alır. Ca ile F arasında hidrojen bağı değil iyonik bağ oluşur. (Doğru seçenek E) (Doğru seçenek E) 17. Mol kütlesi daha küçük olmasına karşın H 2 Oʼ yun kaynama noktasının H 2 Sʼün kaynama noktasından daha yüksek olması, H 2 O molekülleri arasında hidrojen bağlarının olması ve hidrojen bağlarının suyun kaynamasını zorlaştırmasıdır. (Doğru seçenek A) 18. Hidrojen bağı; H atomunun F,N,O gibi elektronegatif atomlara bağlanmasıyla oluşan moleküller arasında söz konusudur. (Doğru seçenek E) 19. Su polar moleküllerden oluşan bir bileşiktir. HCl gibi pular moleküller ve su ile hidrojen bağı oluşturabilen NH 3, C 2 H 5 OH, CH 3 COOH gibi moleküller suda iyi çözünür. Suda CH 4 gibi apolar moleküllü bileşiklerin az çözünmesi ya da hiç çözünmemesi beklenir HF, elektronegatifliği büyük olan F atomu tarafı kısmî eksi ( ), H atomu tarafı kısmî artı (+) olan polar bir moleküldür. 4 BF 3, bağları polar olmasına karşın düzlem üçgen geometri nedeniyle apolar bir moleküldür. 4 NF 3, bağları polar olan, merkez atom Nʼ un ortaklanmamış elektron çifti içermesi ve molekülün üçgen piramit geometriye sahip olması nedeniyle polar bir moleküldür. (Doğru seçenek A) 10 www. pasayayincilik.com 2004

11 LİSE KİMYA III BÖLÜM III ORGANİK KİMYA HAKKINDA GENEL BİLGİLER SORU VE PROBLEMLERİN ÇÖZÜMLERİ 1. Element atomları sembollerle, bileşikler ise formüllerle ifade edilirken, bileşikte yer alan element atomlarının sembolleri ile sağ alt köşelerinde mol atom sayıları yer alır. Dolayısıyla bileşiği oluşturan atomların bazen bağıl sayıları bazen de gerçek sayıları yazılır. Atomların bağıl sayılarının ya da gerçek sayılarının yazılması ile bileşikteki element atomlarının kütlece yüzde bileşimleri ya da kütlece birleşim oranları değişmediğinden maddeleri sabit ve katlı oranlar yasasına göre inorganik ve organik olarak sınıflandırmak doğru değildir. 2. Maddelerin organik ve anorganik olarak sınıflandırılması, bu bileşiklerin yapısı ile ilgilidir. Anorganik bileşikler kolay elde edilebilmektedir ve bileşik formüllerinin basit olması bileşiklerin sentez ve analizi kolaydır. Organik maddelerin çok sayıda olmaları yapılarındaki karbon elementinden kaynaklanmaktadır. Organik maddelerin temelde anorganik maddelerden farklı olması moleküllerin büyük ve karışık yapıda olması, bitki ve hayvan yapısında bulunması analiz ve sentezi güç olduğundan maddeler organik ve anorganik olarak sınıflandırılıp bunları ayrı ayrı incelemek gerekir. 3. Maddeler bileşimi ve etkileşimi yönünden organik ve anorganik olmak üzere iki sınıfa ayrılır. Organik ile anorganik bileşikler arasında şöyle bir karşılaştırma yapılabilir: Anorganik bileşikler genellikle iyonik bağlı iken organik bileşikler çoğunlukla kovalent bağlıdır. Organik bileşiklerin tepkimeleri yavaş mekanizmalı, yan ürün verecek şekilde gerçekleşirken, anorganik bileşiklerinki genellikle hızlı ve yan ürün vermeyecek şekilde gerçekleşir. Organik bileşiklerin oluşumunda katalizör gerekebilirken anorganik bileşikler genellikle katalizör gerektirmez. Organik bileşiklerin erime ve kaynama noktaları genelde düşüktür. İnorganik bileşiklerinki ise yüksektir. Organik bileşikler genellikle suda çözünmez ve dolayısıyla çözeltileri de elektriği iletmez. İnorganik bileşiklerin büyük bir kısmı suda çözünür ve sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. 4. Organik bileşiklerin yapısında temel elementler olan karbon, hidrojen ve oksijenin yanında azot, fosfor, kükürt ve halojen de bulunabilir. Genelde proteinler, karbonhidratlar, hidrokarbonlar, yağlar, boyar maddeler, alkol ve eterler organik maddelerdir. Bir maddenin organik olup olmadığını belirlemek için madde analizine başvurulur. 4 Maddede karbon ve hidrojen aranıyorsa; Organik madde + CuO (k) CO 2(g) + H 2 O (s) + Cu (k) CO 2 + Ca(OH) 2 CaCO 3 + H 2 O H 2 O + CuSO 4 CuSO 4 5 H 2 O beyaz renkli mavi renkli 4 Madde de azot aranıyorsa; CaO Organik madde + NaOH NH 3 + Na 2 CO 3 tepkimesi sonucu amonyak gazı oluşur. Amonyak gazında da azot bulunur. 4 Belirli kütlede organik madde örneği alınır. Oksijen dışındaki element atomlarının nicel analizi sonucunda saptanan kütleleri toplamı, organik maddelerin başlangıçtaki kütlesine eşitse, madde oksijen içermiyor. Bulunan kütle toplamı madde örneğinin başlangıçtaki kütlesinden az çıkıyorsa, aradaki fark oksijenin kütlesinden kaynaklanıyor. KİMYA-III 11

12 ORGANİK KİMYA HAKKINDA GENEL BİLGİLER III 5. M C19 H 16 O 4 = 19 x x x 16 M C19 H 16 O 4 = M C19 H 16 O 4 = 308 g mol %C = x 100 = %74 %H = x 100 = %5,2 %O = x 100 = 20, ,714 14, n C = n C = 7,143 mol n H = n H = 14,286 mol 12 1 C 7,143 H 14,286 CH 2 (basit formül) (Basit formül kütlesi) x n = mol kütlesi (M C + 2M H ) n = 42 6,25 7. n H = n H = 6, ,75 n N = n H = 3, n O = n O = 3, C x H y O n + 5O 2 4CO 2 + 6H 2 O n = 3 bulunur. Gerçek formül, (CH 2 ) 3 = C 3 H 6ʼdır. H 6,25 N 3,125 O 3,125 H 2 NO 2x = 4 x = 2, 2y =12 y = 6, 2n + 10 = n = 2 ise C 2 H 6 O 2 6,26 9. a. n CO2 = n CO2 = 0,142 mol n C = 0,142 mol 44 1,602 n H2 O = n H 2 O = 0,089 mol n H = 0,178 mol 18 C 0,142 H 0,178 C 142 H 178 C 4 H 5 b. (4M C + 5M H )n = 106 (4 x x 1) n = 106 n = 2 C 8 H c. %C = x 100 = 90,57, %H = x 100 = 9, m O = (9,74 + 2,64) 6,49 m O = 5,89 mg (Harcanan oksijen gazı) 0,00974 n CO2 = n CO2 = 0,00022 mol n C = 0,00022 mol n O = 0,00044 mol 44 0,00264 n H2 O = n H 2 O = 0,00015 mol n H = 0,00030 mol n O = 0,00015 mol 18 Açığa çıkan oksijen: 0, ,00015 = 0,00059 mol 0,00589 Harcanan oksijen: = 0,00037 mol 16 Bileşikteki oksijen: 0, ,00037 = 0,00022 mol C 0,00022 H 0,00030 O 0,00022 C 22 H 30 O 22 C 3 H 4 O 3 12 www. pasayayincilik.com 2004

13 ORGANİK KİMYA HAKKINDA GENEL BİLGİLER III 0, n CO2 = n CO2 = 0,00566 mol n C = 0,00566 mol, n O = 0,01132 mol 44 0,0510 n H2 O = n H 2 O = 0,00283 mol n H = 0,00566 mol, n O = 0,00283 mol 18 Harcanan oksijen: m O = (0, ,051) 0,08874 = 0,21136 gram 0,21136 Harcanan oksijen: n O = = 0,01321 mol 16 Fenoldaki oksijen: n O = (0, ,00283) (0,01321) n O = 0,00094 mol C 0,00566 H 0,00566 O 0,00094 C 566 H 566 O 94 C 6 H 6 O 40 6,71 53, n C = = 3,33 mol n H = = 6,71 mol n O = = 3,33 mol C 3,33 H 6,71 O 3,33 CH 2 O (basit formül) (CH 2 O) n = C x H y O n ( ) n = 60 n = 2 C x H y O n C 2 H 4 O 2 (gerçek formül) 3, n CO2 = = 0,0714 n C = 0,0714 mol 44 n H2 O 1,29 = = 0,0717 mol 18 n H C 0,0714 H 0,1434 C 714 H 1434 CH 2 = 0,1434 mol mrt 750 0,47 x 0,082 x PV = x 0,1 = M = 116 g mol 1 M 760 M 82,6 95,816 m C = 116 x m C = 95,816 g n C = = 7,98 mol ,4 20,184 m H = 116 x m H = 20,184 g n H = = 20,184 mol C 7,98 H 20,184 C 2 H 5 (basit formül) (C 2 H 5 ) n = C x H y (2 x x 1) n = 116 n = 4 C 8 H 20 (Gerçek formül) C x H y O z + O 2 CO 2 + H 2 O x y z 3 = 1 x = 2, = 3 y = 6, + 3 = 2 + z = 1 C 2 H 6 O KİMYA-III 13

14 ORGANİK KİMYA HAKKINDA GENEL BİLGİLER III TESTLERİN ÇÖZÜMLERİ 1. Bir maddenin organik bileşik olabilmesi için yapısında karbon ve hidrojen atomlarının bulunması zorunludur. Buna göre; CH 4, CH 3 COOH, C 4 H 10 N 2 O 2 ve C 10 H 8 organik bileşik iken CO 2 organik bileşik değildir. (Doğru seçenek A) H 2 SO 4 derişik 2. Organik madde + NaOH NH 3 + Na 2 SO 4 tepkimesine göre kırmızı turnusol kâğıdının rengini maviye çeviren NH 3 gazıdır. 0, n CO2 = = 0,013 mol CO 2 0,013 mol C atomu 44 0,236 n H2 O = = 0,013 mol H 2O 0,013 x 2 = 0,026 mol H atomu içerir. 18 Buna göre bileşiğin basit formülü; C 0,013 H 0,026 CH 2ʼdir. 48,38 8,l 100 (48, ,1) 4. n C = = 4,03 mol n H = = 8,1 mol n O = = 2,72 mol C 4,03 H 8,1 O 2,72 C 40,3 H 81 O 27,2 C 1,5 H 3 O C 3 H 6 O 2 1,21 0, n N = = 0,0864 mol n H = = 0,161 mol ,48 0,64 n C = = 0,04 mol n O = = 0, 04 mol N 0,086 H 0,161 C 0,04 O 0,04 N 2 H 4 CO 74 17,3 6. n C = = 6,167 mol n H = 8,7 mol n N = = 1,235 mol C 6,167 H 8,7 N 1,235 C 5 H 7 N C 5 H 7 N = 5 x x C 5 H 7 N: ,4 molʼden 1,6 mol CO 2 0,4 molʼden 2 mol H 2 O 1 molʼ den x 1 molʼ den x x = 4 mol CO 2 n C = 4 mol x = 5 mol H 2 O n H = 10 mol Bileşiğin formülü: C 4 H ,3 8. ʼi 18 g ise n C = = 6,94 mol C 6,94 H 16,7 C 5 H ,7 ʼü x n H = = 16,7 mol (C 5 H 12 ) n = 72 n = x = 72 gram 14 www. pasayayincilik.com 2004

15 Gerçek formül: (C 2 H 5 NO) x 2 = C 4 H 10 N 2 O 2 ORGANİK KİMYA HAKKINDA GENEL BİLGİLER 21,7 9,6 68,7 9. n C = = 1,8 mol n O = = 0,6 mol n F = = 3,6 mol C 1,8 F 3,6 O 0,6 C 3 F 6 O 4, n CO2 = = 0,1 mol n C = 0,1 mol n O = 0,2 mol 44 2,70 n H2 O = 18 = 0,15 mol n H = 0,3 mol n O = 0,15 mol Harcanan oksijen: m O = (4,4 + 2,7) 3,1 = 4 gram 4 Harcanan oksijen: n O = = 0,25 mol 16 Bileşikteki oksijen: n O = (0,2 + 0,15) 0,25 n O = 0,10 mol C 0,1 H 0,3 O 0,1 CH 3 O III 39,3 5,4 11. n C = = 3,275 mol n H = = 5, 4 mol ,1 100 (39,3 + 5,4 + 38,1) n C1 = = 1,073 mol n O = = 1,075 mol 35,5 16 C 3,275 H 5,4 Cl 1,073 O 1,075 C 3 H 5 ClO drt 750 3,34 x 0,082 x 333 P = = M = 92,42 mol 1 M 760 M (C 3 H 5 C1O) x n = 92,42 ( ,5 + 16) n = 92,42 n 1 40,7 8,5 12. n C = = 3,4 mol n H = = 8,5 mol ,7 100 (40,7 + 8,5 + 23,7) n N = = 1,7 mol n O = 1,7 mol C 3,4 H 8,5 N 1,7 O 1,7 C 2 H 5 NO mrt 740 0,25 x 0,082 x 293 PV = = x 0,0523 = M = 118 g mol 1 M 760 M (C 2 H 5 NO) x n = 118 ( ) x n = 118 n = 2 KİMYA-III 15

16 HİDROKARBONLAR LİSE KİMYA III IV BÖLÜM IV HİDROKARBONLAR SORU VE PROBLEMLERİN ÇÖZÜMLERİ 1. Sadece C ve H atomlarından oluşan bileşiklere hidrokarbonlar denir. Molekülünde tüm bağların simga bağı olduğu hidrokarbonlara alkanlar, herhangi iki C atomu arasında 1 tane pi (π) bağı içeren hidrokarbonlara alkenler, herhangi iki C atomu arasında 2 tane pi (π) bağı içeren hidrokarbonlara alkinler adı verilir. 2. Kapalı formülleri aynı açık formülleri farklı olan bileşiklere birbirinin yapı izomeri, bu duruma ise yapı izomerliği denir. 3. Yer değiştirme tepkimesi, bir moleküldeki atomlardan biriyle başka bir atomun yer değiştirdiği tepkimelerdir. CH 4 + Cl 2 CH 3 Cl + HCl Katılma tepkimesi, bazı atomların moleküldeki pi (π) bağının açılması sonucu pi (π) bağını oluşturan atomlara bağlandığı tepkimelerdir. CH 2 = CH 2 + HCl CH 3 CH 2 Cl 4. Çift bağ C atomlarına bağlanmış olan benzer atomların (ya da grupların); çift bağ C atomlarının oluşturduğu düzlemin üstünde C C sigma bağına göre aynı tarafta (cis) ya da karşılıklı olarak (trans) yer alabilmesine geometrik izomerlik (cis trans izomerliği) bu iki bileşiğe ise birbirinin geometrik izomeri denir. 5. Monomer adı verilen küçük birimlerin yinelenerek bağlanması ile oluşan dev moleküllere polimer adı verilir. 6. Hidrokarbon örneği Br 2 çözeltisiyle (suda ya da CCl 4ʼde çözünmüş) etkileştirildiğinde bromun koyu kırmızı rengi kaybolmazsa ya da açılmazsa örnek alkandır. Eğer renkte bir değişim olursa bileşik alken ya da alkin olabilir. Bu durumda örnek, bazik ortamda seyreltik KMnO 4 çözeltisi (Baeyer ayıracı) ile etkileştirilir. Eğer KMnO 4 çözeltisinin menekşe rengi kaybolup kahverengi renkli bir katı (MnO 2 ) çöktüyse bileşik alkendir, KMnO 4 çözeltisinin menekşe rengi kaybolmadıysa bileşiğin alkin olduğu sonucuna varılır. 16 www. pasayayincilik.com 2004

17 HİDROKARBONLAR IV CH 2 = 2 CH 3 CH 2 4 CH 3 + HCl 1 CH 3 2 CH 3 CH 2 4 CH 3 Cl Markovnikov kuralına göre simetrik olmayan alkenlere polar moleküller katılırken polar molekülün kısmî pozitif kısmı, daha fazla sayıda H atom taşıyan çift bağ C atomlarına bağlanır. Örnekte Cl atomu kısmî negatif olduğu için daha az sayıda H atomu taşıyan 2 numaralı C atomuna bağlanır. 10. H C C CH = CH 2 + 3H 2 CH 3 CH 2 CH 2 CH 3 1mol bileşik için 3 mol H 2 kullanılırsa, 0,2 mol bileşik için x x = 0,6 mol H 2 kulanılır. 11. Bromla katılma tepkimesi verebilen bileşik CH 2 = CHCH 3 formülündeki propendir. Alkanlar pi (π) bağı içermedikleri için bromla katılma değil yer değiştirme tepkimesi verir. Benzen pi (π) bağları içermesine karşın aromatik bir bileşiktir ve pi (π) bağı lokalize olmayıp bu durumun benzene özel kararlılık kazandırması nedeniyle Br 2 ile katılma tepkimesi vermez (elektrofilik yer değiştirme tepkimesi verir.). 4,5 12. n HCl = = 0, C n H 2n + HCl C n H 2n+1 Cl 0, 125 mol 0, 125 mol C n H 2n = 28 12n + 2n = 28 n = 2 0,125 mol alken 3,5 g ise C 2 H 4 (etilen) 1 mol alken x x = 28 gramdır. M = 28 g mol CH 4 + 2O 2 CO 2 + 2H 2 O x L 2x L C 2 H 4 + 3O 2 2CO 2 + 2H 2 O y L 3 y L 2x + 3y = Lʼnin 10 Lʼsi CH 4 ise 2 (x + y = 50) 100 Lʼnin x y = 40 L x = 20 Lʼsi x = 10 L %20ʼsi CH 4ʼdır. KİMYA-III 17

18 HİDROKARBONLAR IV 14. CO 2(g) + KOH (suda) KHCO 3(suda) Tepkimede 1,38L CO 2 harcanmıştır. C 2 H 4 + Br 2 C 2 H 4 Br g Br 2 ile 22,4L C 2 H 4 tepkirse 8 g Br 2 ile x x = 1,12 L C 2 H 4 V He = 5 (1,38 + 1,12) V He = 2,5 L 15. Amonyaklı gümüş nitratla yalnız asetilen tepkime verir. H C C H + 2Ag + Ag C C Ag + 2H + 22,4L 238 gram 238 g Ag 2 C 2 22,4 L C 2 H cm 3 te 126 cm 3 etilen varsa, 2,38 g Ag 2 C 2 x 100 cm 3 te x x = 0,224 L = 224 cm 3 x = 36 cm 3, %36ʼsi etilendir. V C2 H = = 126 cm , 2 0,1 mol bileşik 0,3 mol CO I. n CO2 = = 0,3 mol 44 1 mol bileşik 3 mol CO 2 X, Y, Z moleküllerinin her birinde 3 tane C atomu vardır. II. Su katıldığında aldehit oluşturan alkin, monoalkol oluşturan alkendir; X katılma tepkimesi vermediğine göre bir alkandır. X : C 3 H 8 Y : C 3 H 4 Z : C 3 H Yan ürünlerin oluşması, ana ürünün üretim veriminin düşük olmasına neden olur. 18. Bakır(I) klorür çözeltisi ile propin tepkime verir. CH 3 C C H + Cu + CH 3 C C Cu + H + 22,4 L 103 g 103 g Cu tuzu için 22,4 L C 3 H 4 harcanırsa, 0,460 g Cu tuzu için x L x = 0,1 L C 3 H 4 harcanır. Brom ile propin ve propen tepkime verir. C 3 H 4 + 2Br 2 C 3 H 4 Br 4 22,4 L 320 g C 3 H 6 + Br 2 C 3 H 6 Br 2 22,4 L 160 g 160 g Br 2 22,4 L C 3 H 6 1,43 g Br 2 x x = 0,2 L C 3 H 6 tüketir. Karışımdaki propan hacmi: 1 (0,1 + 0,2) = 0,7 Lʼdir. Karışımın % 10ʼnu C 3 H 4, % 20ʼsi C 3 H 6, % 70ʼi C 3 H 8ʼdir. 22,4 L C 3 H g Br 2 tüketirse, 0,1 L C 3 H 4 x x = 1,43 g Br 2 tüketir. Propen ile tepkimeye giren Br 2 miktarı = 2, = 1,43 gʼdır. 18 www. pasayayincilik.com 2004

19 3. 5 CH 3 4 CH 2 3 CH 2 2 CH = 1 CH 2 + HCl 5 CH 3 4 CH 2 3 CH 2 2 CH 1 CH 3 HİDROKARBONLAR IV 19. CO + 1/2O 2 CO 2 x L x L C 2 H 6 + 7/2O 2 2CO 2 + 3H 2 O y L 2y L 3y L 3y = 30 y = 10 V C2 H 6 = 10 L x + 2y = 25 x = 5 V CO = 5 L V He = 20 (5 + 10) V He = 5 L 20. 0,25 molʼünden 1 mol CO 2 oluşursa, 1 molʼünden x x = 4 mol CO 2 oluşur. Alkan molekülü 4 karbonlu olduğuna göre alkil bromür molekülü 2 karbonlu olan C 2 H 5 Brʼdir. M C2 H 5 Br M C2 H 5 Br = 2 x x = 109 g mol 1 TESTLERİN ÇÖZÜMLERİ C n H 2n+2 = 72 12n + 2n + 2 = 72 n = 5 (C 5 H 12 ) 4. 0,1 molʼünden 11,2 L CO 2 oluşursa, 1 molʼünden x x = 112 L CO 2 oluşur. 112 n CO2 = n CO2 = 5 mol Alkan 5 Cʼludur. 22,4 2Na CH 3 CH 2 Cl + Cl CH 2 CH 2 CH 3 CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 CH 3 ısı 5. 0,025 molʼünden 2,24 L CO 2 1 molʼ ünden x x = 89,6 L CO 2 89,6 n CO2 = n C = = 4 mol Hidrokarbon 4 Cʼludur. 22,4 8 n Br2 = = 0,05 mol 160 0,025 mol ile 0,05 mol Br 2 tüketilirse, 1 mol ile x x = 2 mol Br 2 tüketilir. Hidrokarbon bir alkindir (C 4 H 6 ) KİMYA-III 19

20 HİDROKARBONLAR 6. 0,05 molʼü 3,36 L CO 2 1 molʼü x x = 67,2 L CO 2 67,2 n CO2 = = 3 molʼdür. 22,4 Organik maddenin molekülünde 3 C atomu vardır. 7. C n H 2n +2 = n + 2n + 2 = 114 n = 8 2n + 2 = 18 mol H atomu içerir. 8. CH 4 + 2O 2 CO 2 + 2H 2 O 2 L 4 L 9. C 2 H 4 + 3O 2 2CO 2 + 2H 2 O 2 L 6 L C 2 H 2 + 5/2O 2 2CO 2 + H 2 O 2 L 5 L V O2 = = 15 L IV (Doğru seçenek E) (Doğru seçenek E) 10. n NaOH = 2 x 0,25 n NaOH = 0,5 mol CaO, ısı R COO Na + + NaOH R H + Na 2 CO 3 0,5 mol 0,5 mol 0,5 mol 0,5 molʼü 8g ise C n H 2n+2 = 16 12n+2n+2 = 16 n = 1 1 molʼü x Alkan 1 Cʼludur ve R grubu CH 3ʼdir. x = 16 gramdır. M CH3 COONa = 2 x x x M CH 3 COONa = 82 g mol 1 (Doğru B) seçenek M Al4 C 3 = 200 x 12 gram M Al4 C 3 = 4 x x 12 = 144 g mol Al 4 C H 2 O 4 Al(OH) 3 + 3CH g 3 x 22,4 L 144 g Al 4 C 3ʼden 3 x 22,4 L CH 4 12 g Al 4 C 3ʼden x x = 5,6 L CH 4 oluşur. 12. C x H y + (2x + y/2) O 2 xco 2 + y/2h 2 O 20 cm cm cm 3 x = 100 2x + y/2 x 100 x 5 = 160 y = 240 = = C 5 H 12 2 y 240 y www. pasayayincilik.com 2004

21 HİDROKARBONLAR IV 13. C 3 H 8 + 5O 2 3CO 2 + 4H 2 O x L 5x L C 5 H O 2 5CO 2 + 6H 2 O y L 8y L 5 (x+y = 10) + 5x+8y = 71 3y = 21 y = 7L x = 3L 15. C 2 H 2 + Cu + Cu 2 C 2 + 2H + 26g 152g 152 g Cu 2 C 2 26 g C 2 H 2ʼden oluşursa, 5 gramın 2,4 gʼı C 2 H 4 ise, 15,2 g Cu 2 C 2 x 100 gramın x x = 2,6g C 2 H 2 m C2 H 4 = 5 2,6 = 2,4 g x = 48gʼ i C 2 H 4ʼdir % I. 0,2 molʼ ünden 17, 92 L CO 2 oluşursa 1molʼ ünden x x = 89,6 L CO 2 oluşur. 89,6 n CO2 = = 4 mol 22,4 II. 0,2 molʼü n C = 4 mol 0,4 mol Br 2 ile tepkirse, 1 molʼü x x = 2 mol Br 2 ile tepkir ve hidrokarbonda 2 tane pi bağı vardır; hidrokarbon ya bir dien ya da alkin olmalıdır. III. Amonyaklı CuCl ile kırmızı çökelek verdiğine göre hidrokarbon 4 karbonlu bir alkindir. 17. CaC 2 + 2H 2 O Ca (OH) 2 + C 2 H 2 64g 22,4 L 14. CH 4 + 2O 2 CO 2 + 2H 2 O x L x L C 3 H 8 + 5O 2 3CO 2 + 4H 2 O 12 Lʼ nin 3 L si CH 4 ise (12 x) L 3(12 x) L 100 Lʼ nin x x + 3 (12 x) = 30 x = 3 L x = 25 L %25' i CH 4ʼdır. 22, 4 L C 2 H 2 için 64g CaC 2 gerekirse, 50 gramı 16 gʼı CaC 2 ise 5,6 L C 2 H 2 için x 100 gramı x x = 16 g CaC 2 gerekir. x = 32 g CaC 2 %32 saflıktadır. 18. Amonyaklı AgNO 3 çözeltisi alkinlerin ayıracıdır. Br 2, hem alken hem de alkinlerin ayıracıdır. Propen ve propinin yanma tepkimesinden eşit mol sayıda CO 2 oluşur. (Doğru seçenek A) 19. I. bileşik apolar, II. bileşik polardır ve II. bileşiğin molekülleri arasında dipol-dipol etkileşimleri söz konusudur ve bu nedenle II. bileşiğin kaynama noktası daha yüksektir. (Doğru seçenek E) I. n CO2 = = 5 mol, hidrokarbon molekülünde 5 mol C atomu vardır. 22,4 II. Aynı koşullarda hacim oranları mol oranlarına eşittir ve 1 molʼü 1 mol H 2 ile katılma tepkimesi verdiğine göre molekülde 1 tane pi (π) bağı vardır, bileşik beş karbonlu bir alkendir: C 5 H 10 KİMYA-III 21

22 ALKOLLER VE ETERLER LİSE KİMYA III V BÖLÜM V ALKOLLER VE ETERLER 1. a. SORU VE PROBLEMLERİN ÇÖZÜMLERİ Küçük moleküllü monoalkoller suyla birden fazla ve daha kuvvetli hidrojen bağı yapabildiklerinden suda daha iyi çözünür. b. Polialkonler suyla daha çok sayıda hidrojen bağı oluşturabildiklerinden su da daha iyi çözünür. c. Polialkollerde moleküller arası hidrojen bağları birden çok olabileceği için kaynama noktaları daha yüksek olur. d. Eterlerin molekülleri arasında hidrojen bağı yoktur ve bu nedenle kaynama noktaları daha düşük olur. 2. CH 3 OH + K CH 3 O K + + 1/2H 2 32 g 11,2 L 11,2 L H 2 için 32 g CH 3 OH gerekirse, 10 gʼda 3,2 g varsa, 1,12 L H 2 için x 100 gʼda x x = 3,2 g CH 3 OH gerekir. x = 32 g vardır. %32 CH 3 OH 3. C n H 2n+2 O = 46 12n + 2n = 46 n = 2 H 2 SO 4 2CH 3 OH CH 3 O CH 3 + H 2 O M CH3 OH M CH3 OH = = 32 g mol 1 4. R 1 COOR 2 + H 2 O R 1 COOH + R 2 OH = 88 + M R2 OH M R 2 OH = 32 gram 5. 11,7 g K içeren 22 g ise, 3x 39 g K içeren x x = 220 gram M alkol = M alkoksit 3M K + 3M H M alkol = x x 1 M alkol = 106 g mol 1 22 www. pasayayincilik.com 2004

23 ALKOLLER VE ETERLER V 6. C H O + 2x+y/2 z x y z O2 xco 2 +y/2h2o 2 20 L 90 L 60 L 80 L x 60 x 3 2x + y/2 z x 60 x 3 = = = 90 z = 20 = = y 2 x 80 y 8 2 z 20 z 1 Bileşiğin formülü C 3 H 8 O şeklindedir. C 3 H 8 O kapalı formülüne uyan maddeler için aşağıdaki bileşikler düşünülebilir: CH 3 CH 3 CH 2 CH 2 OH CH 3 CHOH CH 3 CH 2 O CH 3 1 propanol 2 propanol (etil metil eter) (izopropil alkol) 7. C 2 H 5 OH + Na C 2 H 5 O Na + + 1/2 H 2 n mol n/2 mol n 3n + = 2n mol H n mol 3/2 n mol 8. CH 3 OH + 3/2O 2 CO 2 + 2H 2 O x mol 3x mol 2 C 2 H 5 OH + 3O 2 2CO 2 + 3H 2 O (0,5 x) mol 3(0,5 x) mol 3x + 3 (0,5 x) = 1,2 2 x = 0,2 mol 0,5 molʼün 0,2 molʼü 100 molʼün x x = 40 molʼü CH 3 OHʼdür. %40 CH 3 OH KİMYA-III 23

24 ALKOLLER VE ETERLER V C n H 2n+2 O = 60 12n + 2n + 16 = 60 n = C 2 H 5 OH + Na C 2 H 5 O Na + + 1/2 H 2 46 g 23 g 23 g Na ile 46 g etil alkol 69 gramın 13,8 gʼı etil alkolse, 6,9 g Na ile x 100 gram x x = 13,8 g etil alkol x = 20 gʼı etil alkoldür. %20 C 2 H 5 OH 15. 1,6 g O 6 g eter C n H 2n+2 O = g O x x = 60 g eter 12n + 2n = 60 n = 3 3 mol C atomu içerir. zimas C 6 H 12 O 6 2 C 2 H 5 OH + 2CO g H 2 SO 2 C 4 2 H 5 OH C 2 H 5 O C 2 H 5 + H 2 O 74 g 74 g dietil eter için 180 g glikoz gerekirse, 14,8 g dietil eter için x x = 36 g glikoz gerekir. 17. n NaOH = 0,5 x 0,3 n NaOH = 0,15 mol C 2 H 5 Br + NaOH C 2 H 5 OH + NaBr 1 mol 46 g 1 mol NaOHʼ ten 46 g C 2 H 5 OH oluşursa, 0,15 mol NaOHʼ ten x x = 6,9 g C 2 H 5 OH oluşur m C2 H 5 OH = 50 x = 11,5 gram g C 2 H 5 OHʼ den 44 g aldehit oluşursa, 11,5 g C 2 H 5 OHʼ den x x = 11 g aldehit oluşur. Bazik ortam 19. CH 2 = CH 2 + MnO 4 22,4 L 22,4 L H 2 için denklemlere göre 22,4 L C 2 H 4 ; 33, 6 L H 2 için 33,6 L C 2 H 4 kullanılır. V C2 H 6 = 67,2 33,6 = 33,6 L %50' si C 2 H 6ʼdir. 24 www. pasayayincilik.com 2004

25 ALKOLLER VE ETERLER V 20. TESTLERİN ÇÖZÜMLERİ 1. Alkol + Organik asit Ester + Su = M ester +18 M ester = 74 g mol m glikoz = 300 x = 45 g 100 Zimas C 6 H 12 O 6 2C 2 H 5 OH + 2CO g 2 x 46 g 180 g glikozdan 2 x 46 g etanol oluşursa, 45 g glikozdan x x = 23 g etanol oluşur. 3. PV = nrt 229,6 x 1 = n x 0,082 x 700 n = 4 mol CO CO + 2H 2 CH 3 OH 1 mol 32 g 1 mol COʼ ten 32 g metanol oluşursa 4 mol COʼ ten x x = 128 g metanol oluşur. 4. 0,1 mol alkolden 0,1 mol H 2 oluştuğuna göre alkol 2 değerlidir. M alkol = M alkoksit 2M Na + 2M H M alkol = x x 1 M alkol = 62 g mol ,1 mol alkoksit 10,6 g ise, 1 mol alkoksit x x = 106 gʼdır. KİMYA-III 25

26 M C2 H 5 OH = 2 x x M C 2 H 5 OH = 46 g mol 1 ALKOLLER VE ETERLER V 6. 0,25 mol 18,5 g ise 1 mol x x = 74 gʼdır. C n H 2n+2 O = 74 12n + 2n = 74 n = 4 7. Ester + Su Organik asit + Alkol = M asit + 32 M asit = 74 g mol 1 (Doğru seçenek E) 8. C n H 2n+2 O = 74 12n + 2n = 74 n = 4 C 2 H 5 O C 2 H 5 kullanılan alkol C 2 H 5 OHʼdür. 9. bileşiği aynı C atomuna 2 tane OH gurubunun bağlandığı bir hidrattır, alkol değildir. 3, n H2 = = 0,15 mol 22, ,1 molʼ den 0,15 mol H 2 oluşursa, 1 molʼ den x x = 1,5 mol H 2 oluşur. 1 molʼ ünden 1,5 mol H 2 açığa çıkaran alkolde 3hidroksil ( OH) gurubu vardır. C 2 H 5 OH + Na C 2 H 5 O Na + + 1/2 H 2 (0,5 x) mol 8,96 n H2 = = 0,4 mol 22,4 0,5 x x + = 0,4 x = 0,3 mol glikol 2 m glikol = 0,3 x 62 = 18,6 gram (0,5 x) mol (Doğru seçenek A) www. pasayayincilik.com 2004

27 ALKOLLER VE ETERLER V 14. Dioller tek kademede ketonlara dönüşmezler. 1 derece yükseltgendiklerinde hidroksialdehit ya da hidroksiketon oluşur. 3, n H2 = = 0,15 mol 22,4 0,1 molʼü 0,15 mol H 2 oluşturursa 1 molʼü x x = 1,5 mol H 2 oluşturur. Alkol 3 değerlidir. 0,1 mol alkoksit 17,2 g ise 1 mol alkoksit x x = 172 gramdır. M alkol = M alkoksit 3M Na + 3M H M alkol = x x 1 M alkol = 106 g mol Aynı karbon sayılı monoalkollerle eterler birbirinin izomeridir. 17. C 3 H 5 (OH) 3 + 7/2O 2 3CO 2 + 4H 2 O 1 mol geliserin 4 mol 18. 0,2 molʼü 24 g alkoksit oluşturursa, 1 molʼü x x = 120 g alkoksit oluşur. Seçeneklere göre 120 g alkoksit oluşturabilecek bileşik olmalıdır. (Doğru seçenek A) 19. KİMYA-III 27

28 ALDEHİT VE KETONLAR LİSE KİMYA III VI BÖLÜM VI ALDEHİT VE KETONLAR SORU VE PROBLEMLERİN ÇÖZÜMLERİ a. 3 bütenon b. 2,4 dimetilpentan-3-on c. 2 bütenal d. 2,2 dimetilpropanal (metil vinil keton) Hem grubu hem de pi bağı içermesi bakımından katılma tepkimesi verir. Ancak karbonil grubunda C atomu kısmen pozitif, O atomu kısmen negatif yüklüdür ve grubun polarlığı alkenlerden daha farklı tepkimeler vermelerine neden olur. 5. R CHO + 2Cu +2 R COOH + Cu 2 O x g 144 g 3,6 g Cu 2 O çökmesi için 1,45 g aldehit kullanılırsa 144 g Cu 2 O çökmesi için x x = 58 gram aldehit kullanılır. M = 58 g mol 1 6. C n H 2n O genel formülüne göre 1 mol aldehit 16 g oksijen içerir. 2 g oksijen içeren aldehit 9 g ise, 16 g oksijen içeren aldehit x x = 72 gramdır. C n H 2n O = 72 12n + 2n + 16 = 72 n = 4 1 molʼü 4 mol C atomu içerir. 7. CH 3 CHO + 2Cu +2 CH 3 COOH + Cu 2 O 44 g 144 g 144 g Cu 2 O çökmesi için 44 g aldehit kullanılırsa, 28,8 g Cu 2 O çökmesi için x x = 8,8 g aldehit kullanılır. 28 www. pasayayincilik.com 2004

29 ALDEHİT VE KETONLAR VI ısı 8. (CH 3 COO) 2 Ca CH 3 COCH 3 + CaCO g 1 mol [H] CH 3 COCH 3 CH 3 CH(OH)CH 3 1 mol 60 g 158 g (CH 3 COO) 2 Caʼtan 60 g alkol oluşursa, 7,9 g (CH 3 COO) 2 Caʼ tan x x = 3 g alkol oluşur. 9. CH 3 CHO + 2Ag + CH 3 COO + 2Ag 44 g 216 g 216 g Ag için 44 g CH 3 CHO gerekirse, 5,4 g Ag için x x = 1,1 g CH 3 CHO gerekir. 10. R CHO + 2Cu +2 R COOH + Cu 2 O x 143 g 7,15 g Cu 2 O çöktüren 2,9 ise, 143 g Cu 2 O çöktüren x x = 58 gʼdır. M aldehit = 58 g mol 1 C n H 2n O = 58 12n + 2n + 16 = 58 n = 3 olup formülü CH 3 CH 2 CHOʼdur ,6 g oksijen içeren 4,4 g ise, 16 g oksijen içeren x x = 44 gʼdır. C n H 2n O = 44 12n + 2n + 16 = 44 n = 2 olup formülü CH 3 CHOʼdur. [O] [O] 12. CH 3 OH HCHO HCOOH 32 g 46 g 32 g metanolden 46 g formik asit elde edilirse, 3,2 g metanolden x x = 4,6 g formik asit elde edilir. 13. Zn tozu,ısı H 2 O,H 2 SO 4 /HgSO 4 CHCl 2 CHCl 2 CH CH CH 3 CHO 168 g 44 g 168 g tetrakloretandan 44 g asetaldehit oluşursa, 8,4 g tetrakloretandan x x = 2,2 g asetaldehit oluşur. KİMYA-III 29

30 ALDEHİT VE KETONLAR VI zimas 14. C 6 H 12 O 6 2C 2 H 5 OH + 2CO g 2 mol [O] 2 CH 3 CH 2 OH 2CH 3 CHO 2 mol 2 x 44 g 18 m glikoz = 200 x = 36 gram g glikozdan 2 x 44 g asetaldehit oluşursa, 36 g glikozdan x x = 17,6 g asetaldehit elde edilir. CH 3 CH HBr a. CH 3 C = O + CH 3 MgBr CH 3 C O Mg Br CH 3 C OH + MgBr 2 H H H asetaldehit izopropanol CH 3 CH 3 HBr b. H C = O + CH 3 MgBr H C O Mg Br H C OH + MgBr 2 H H H formaldehit etanol O CH 3 CH 3 HBr c. CH 3 CH 2 CCH 3 + CH 3 MgBr CH 3 CH 2 C O Mg Br CH 3 CH 2 C OH+MgBr 2 CH 3 CH 3 batanon izopentanol d Aldehitlerin beş karbonluya kadar olanları çözünür. Bunlardan formaldehit suda çok çözünen keskin kokulu bir sıvıdır. %37ʼlik çözeltisi dezenfektan olarak kullanılır. Ketonların küçük mol kütleli olanları suda çözünür. Mol kütlesi büyüdükçe çözünürlüğü azalır. Bunlardan aseton selüloz türevleri ve yapay reçineler için iyi bir çözücüdür. Boya maddelerinde de çözücü olarak kullanılır. 30 www. pasayayincilik.com 2004

31 ALDEHİT VE KETONLAR VI 18. C n H 2n O bileşiğinin 4,5 gramında 1 gram oksijen varsa, bir molü 16 gram oksijen içerdiğinden mol kütlesi 72 gramdır. 14 n + 16 = n = n = 4 C 4 H 8 O olur. O CH 3 CH 3 CH 2 CH 2 C = O, CH 3 CH 2 CCH 3, CH 3 CHC = O H H 19. C 5 H 10 O formülü aldehit ve ketonların genel formülüne uyar. CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 C = O CH 3 CH C = O CH 3 CH 2 CCH 2 CH 3 H CH 2 H O CH 3 pentanal 2-etilbütanal 3-pentanon CH 3 CHCCH 3 CH 3 CHCH 2 C = O CH 3 CCH 2 CH 2 CH 3 CH 3 O CH 3 H O 2-metil-3-bütanon 3-metilbütanal 1-metil-1-bütanon TESTLERİN ÇÖZÜMLERİ 1. Sekonder alkollerin yükseltgenmesiyle aldehitler değil ketonlar oluşur. 2. Ketonlar en az 3 C atomu taşıdığından, molekülünde 1 C atomu taşıyan metil alkole indirgenemezler. (Doğru seçenek E) 3. Fehling çözeltisiyle tepkime verip bir derece indirgendiğinde primer alkole dönüşen bileşik aldehit, fehling çözeltisiyle tepkime vermeyen ve bir derece indirgendiğinde sekonder alkole indirgenen bileşik ketondur. (Doğru seçenek A) 4. Mol kütlesi 72 g/mol olan aldehitin yapı izomeri; M Cn H O = 72 2n 12n + 2n + 16 = 72 n = 4 C 4 H 8 O 2-bütanondur. 5. CH 3 CH 2 OH + K CH 3 CH 2 O K + + 1/2H 2 46 g 39 g g K ile 46 g etanol birleştiğine göre; 100 g karışımın 54 gramı (%54'ü) asetaldehittir. Denkleme göre, 69 g Na, 92 g gliserinle tepkimeye girmektedir. KİMYA-III 31

32 ALDEHİT VE KETONLAR 7. Fehling çözeltisiyle yükseltgenen (Cu +2 iyonlarını indirgeyen) aldehitlerdir. 8. VI (Doğru seçenek A) 9. 1,6 g O içeren keton 7,2 g ise, 16 g O içeren keton x x = 72 gramdır. C n H 2n O = 72 12n + 2n + 16 = 72 n = 4 Ketonun 1 molʼü 4 mol C atomu içerir. NaOH [O] 10. CH 3 CH 2 Cl CH 3 CH 2 OH CH 3 CHO 64 g 44 g 64 g etil klorürden 44 g asetaldehit oluşursa, 6,4 g etil klorürden x x = 4,4 g asetaldehit oluşur. 11. R 1 COOR 2 + H 2 O R 1 COOH + R 2 OH 60 g 18 g 46 g x g = 46 + x x = 32 M alkol = 32 g mol 1 [H] HCOOH HCHO 46 g 30 g [O] = 60 g formaldehit oluşur. CH 3 OH HCHO 32 g 30 g [O] 12. CH 3 CH 2 CH 2 OH CH 3 CH 2 CHO 1 mol 58 g 58 g propanal için 1 mol n propil alkol gerekli ise, 11,6 g propanol için x x = 0,2 mol n propil alkol gereklidir. n 0,2 M = M = M = 0,4 mol L 1 V 0,5 zimas 13. C 6 H 12 O 6 2C 2 H 5 OH + 2CO g 2 mol [O] 2C 2 H 5 OH 2CH 3 CHO 2 mol 2 x 44 g 88 g asetaldehit 180 g glikozdan, 180 gram çözeltide 45 g glikoz varsa, 22 g asetaldehit x 100 gram x x = 45 g glikozdan elde edilir. x = 25 g glikoz vardır. Çözelti kütlece %25' liktir. (Doğru seçenek E) 32 www. pasayayincilik.com 2004

33 ALDEHİT VE KETONLAR VI [O] 14. R CHO R COOH x g (x + 16) g M asit = = 88 g mol 1 (Doğru seçenek A) 15. CaC 2 + 2H 2 O C 2 H 2 + Ca (OH) 2 64 g 1 mol H +, Hg +2 C 2 H 2 + H 2 O CH 3 CHO 1 mol 44 g 44 g asetaldehit için 64 g CaC 2 kullanılırsa, 400 gʼda 160 g ise 110 g asetaldehit için x 100 gʼda x x = 160 g CaC 2 kullanılır. x = 40 gʼdır. Kütlece %40'lıktır. 16. Z, fehling çözeltisinden Cu +2 iyonunu indirgiyorsa bir aldehittir. Zʼ nin indirgenmesiyle primer alkol, yükseltgenmesiyle organik asit oluşur. 8, n CO2 = = 0,4 mol 22,4 0,1 mol ketondan 0,4 mol CO 2 oluşursa, 1 mol ketondan x x = 4 mol CO 2 oluşur. Ketonun 1 molʼünde 4 mol C atomu vardır. 18. RCHO + 2Ag + RCOO + 2Ag 1 mol 216 g g Ag için 1 mol aldehit gerekirse, 54 g Ag için x x = 0,25 mol aldehit gerekir. (Doğru seçenek A) n 0,25 M = M = M = 0,5 mol L 1 V 0,5 (Doğru seçenek E) KİMYA-III 33

34 LİSE KİMYA III BÖLÜM VII KARBOKSİLLİ ASİTLER SORU VE PROBLEMLERİN ÇÖZÜMLERİ 1. Karboksil grubunun C atomuna bağlanan alkil grupları (elektron salıcı olduklarından) karboksilat anyonunun kararsız olmasına ve asitlik kuvvetinin azalmasına neden olur. Alkil grubu büyüdükçe bu etki (indüktif etki) de büyür ve dolayısıyla sübstitüe olmamış monokarboksilli asitlerde C atomu sayısı arttıkça asitlik kuvveti azalır. 2. a. 3 amino 3 hidroksi 4 metilpentanoik asit b. 4 hidroksi 2 bütenoik asit (4 hidroksibüt 2 enoik asit) c. Siklopentankarboksilli asit H 2 O,H +,Hg +2 [O] 3. CH CH CH 3 CHO CH 3 COOH 26 g 60 g 26 g C 2 H 2ʼden 60 g asetik asit elde edilirse, 2,6 g C 2 H 2ʼden x x = 6 g asetik asit elde edilir. 4. Monokarboksilli asidin sodyum tuzunun formülü RCOO Na + şeklindedir. 4,6 g Na 19,2 g tuzda bulunursa, 23 g Na x x = 96 g tuzda bulunur. M asit = M tuz M Na + M H M asit = M asit = 74 g mol 1 C n H 2n O 2 = 74 14n + 32 = 74 n = 3 olup asidin 1 molʼü 3 mol C atomu içerir. 5. Dikarboksili asidin kalsiyum tuzunun formülü, 2 g Ca 7,8 g tuzda varsa, 40 g Ca x x = 156 g tuzda bulunur. M asit = M tuz M Ca + 2M H M asit = M asit = 118 g mol 1 6. n NaOH = MV n NaOH = 0,1 x 2 n = 0,2 mol CH 3 COOH + NaOH CH 3 COO Na + + H 2 O 60 g 1 mol 1 mol NaOH 60 g asetik asidi nötrleştirirse, 50 gʼda 12 g varsa 0,2 mol NaOH x 100 gʼ da x x = 12 g asetik asidi nötrleştirir. x = 24 g vardır. Çözelti kütlece %24'lüktür. 34 www. pasayayincilik.com 2004

35 KARBOKSİLLİ ASİTLER VII 7. Asidin 0,2 molʼ ünden 0,2 mol H 2 oluştuğuna göre, asit 2 değerlidir. 13 g Zn 36,2 gram tuzda varsa, 65 g Zn x x = 181 g tuzda bulunur. M asit = M tuz M Zn + 2M H M asit = M asit = 118 g mol 1 C n H 2n + 2 COOH = n + 2n + 2 x 45 = 118 n = 2 H 2 SO 4 8. HCOOH CO + H 2 O 46 g 22,4 L 22, 4 L CO için 46 g formik asit bozunursa, 50 g asitte 11,5 g varsa 5, 6 L CO için x 100 g asitte x x = 11,5 g formik asit bulunur. x = 23 g vardır. Çözelti kütlece %23ʼlüktür. 9. M C5 H 8 O 6 = 5 x x x 16 M C5 H 8 O 6 = 164 g mol 1 4,1 g asit 2,3 g Na içerirse, 164 g asit x x = 92 g Na içerir. 92 n Na = n Na = 4 molʼdür. 4 mol Na atomunun oksiaside bağlanabileceği hidroksil ve karboksil 23 gruplarının toplam sayısı 4ʼtür ve 3 numaralı C atomlarına 4 farklı atom ya da grup bağlıdır ve bunlar asimetriktir Lʼsi 3,93 g ise 22,4 Lʼsi x x = 88 gramdır. (C 2 H 4 O) n = x n = 88 n = 2 olup C 4 H 8 O 2 kapalı formülüne sahiptir. 0,4 molʼü 0,2 mol H 2 açığa çıkarsa, 1 molʼünden x x = 0,5 mol H 2 açığa çıkarır. Öyleyse bir monokarboksilli asittir. Asidin formülü C 3 H 7 COOH şeklindedir 12. n NaOH = MV n NaOH = 1 x 0,1 n NaOH = 0,1 mol R COOH + NaOH RCOO Na + + H 2 O 0,1 mol 0,1 mol 0,1 mol tuz 9,6 g ise 1 mol tuz x x = 96 gramdır. M asit = M tuz M Na + M H M asit = M asit = 74 g mol 1 C n H 2n O 2 = 74 12n + 2n + 32 = 74 n = 3 olup asidin formülü : CH 3 CH 2 COOHʼdir. KİMYA-III 35

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur.

ASİTLER- BAZLAR. Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. ASİTLER- BAZLAR SUYUN OTONİZASYONU: Suyun kendi kendine iyonlaşmasına Suyun Otonizasyonu - Otoprotoliz adı verilir. Suda oluşan H + sadece protondur. H 2 O (S) H + (suda) + OH - (Suda) H 2 O (S) + H +

Detaylı

FONKSİYONLU ORGANİK BİLEŞİKLER I

FONKSİYONLU ORGANİK BİLEŞİKLER I FNKSİYNLU GANİK BİLEŞİKLE rganik bileşiklerde, bileşiğin temel kimyasal ve fiziksel özelliklerini belirleyen ve formülleri yazıldığında tanınmalarını sağlayan atom gruplarına fonksiyonel gruplar denir.

Detaylı

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır.

Soygazların bileşik oluşturamamasının sebebi bütün orbitallerinin dolu olmasındandır. KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağ, moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Bir bağın oluşabilmesi için atomlar tek başına bulundukları zamankinden daha kararlı (az enerjiye sahip) olmalıdırlar. Genelleme

Detaylı

4. Oksijen bileşiklerinde 2, 1, 1/2 veya +2 değerliklerini (N Metil: CH 3. Cevap C. Adı. 6. X bileşiği C x. Cevap E. n O2. C x.

4. Oksijen bileşiklerinde 2, 1, 1/2 veya +2 değerliklerini (N Metil: CH 3. Cevap C. Adı. 6. X bileşiği C x. Cevap E. n O2. C x. ÇÖZÜMLER. E foton h υ 6.0 34. 0 7 6.0 7 Joule Elektronun enerjisi E.0 8 n. (Z).0 8 (). () 8.0 8 Joule 0,8.0 7 Joule 4. ksijen bileşiklerinde,, / veya + değerliklerini alabilir. Klorat iyonu Cl 3 dir. (N

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-2 KİMYA TESTİ 25 HAZİRAN 2016 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 3. YAZILI

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 3. YAZILI / / Adı Soyadı : Numara : ÖĞRETİM YL. DÖNEM 1. SNF / KİMYA DERSİ / 3. YAZL Soru Puan 1 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 13 14 15 16 17 18 19 0 TOPLAM 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 100 1. X: 3 NH Y:3 N 3

Detaylı

ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI

ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI ALKENLER; ÇALIŞMA SORULARI SORU 1.) 1 büten ve 2 büten için cis ve trans izomeri yazmak mümkün müdür? SORU 2.) Aşağıda verilen bileşikleri IUPAC metoduna göre adlandırınız. A) CH2 = C = CH CH3 B) CH3 CH

Detaylı

www.kimyahocam.com HİDROKARBONLAR I ÖRNEK 1

www.kimyahocam.com HİDROKARBONLAR I ÖRNEK 1 İDROKARBONLAR Yalnızca karbon (C) ve hidrojen () elementlerinden oluşan bileşiklere hidrokarbon denir. Karbon elementinin atom numarası 6 dır. Elektron dizilişi, 1s 2 2s 2 2p 2 olup değerlik elektron say

Detaylı

Bu bilgiler ışığında yukarıdaki C atomlarının yükseltgenme basamaklarını söyleyelim:

Bu bilgiler ışığında yukarıdaki C atomlarının yükseltgenme basamaklarını söyleyelim: Organik Bileşiklerde C atomunun Yükseltgenme Basamağının Bulunması Yükseltgenme basamağı, C'a bağlı atomların elektronegatifliğine göre değişmektedir. C'un başlangıçta yükseltgenme basamağını 0 gibi düşünelim.

Detaylı

KİMYA-IV. Alkinler (4. Konu)

KİMYA-IV. Alkinler (4. Konu) KİMYA-IV Alkinler (4. Konu) Alkinler (Asetilenler) En az bir tane karbon-karbon üçlü bağı içeren hidrokarbonlara alkinler veya asetilenler denir. C C 2 Alkinler Yalnızca bir tane karbon-karbon üçlü bağı

Detaylı

veya Monoalkoller OH grubunun bağlı olduğu C atomunun komşu C atomlarına bağlı olarak primer, sekonder ve tersiyer olmak üzere sınıflandırılabilirler:

veya Monoalkoller OH grubunun bağlı olduğu C atomunun komşu C atomlarına bağlı olarak primer, sekonder ve tersiyer olmak üzere sınıflandırılabilirler: ALKLLE Genel formülleri: n 2n+2 ( n 2n+1 = ) Fonksiyonel grupları: Alkollerin sistematik adlandırmasında en uzun zincirdeki atomuna göre alkan adının sonuna ol eki getirilir. Yapısında 1 tane grubu bulunduran

Detaylı

Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM. o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ

Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM. o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ Serüveni 3. ÜNİTE KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM GÜÇLÜ ETKİLEŞİM o İYONİK BAĞ o KOVALENT BAĞ o METALİK BAĞ KİMYASAL TÜR 1. İYONİK BAĞ - - Ametal.- Kök Kök Kök (+) ve (-) yüklü iyonların çekim kuvvetidir..halde

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

PERİYODİK CETVEL

PERİYODİK CETVEL BÖLÜM4 W Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları esas alınarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemede, kimyasal özellikleri benzer olan (değerlik elektron sayıları aynı) elementler aynı düşey sütunda yer

Detaylı

HİDROKARBONLAR II ÖRNEK 2. ALKENLER (Olefinler) Alkenlerde, iki karbon atomu arasında çift bağ vardır. Genel formülleri, C n H C = C C = CH CH

HİDROKARBONLAR II ÖRNEK 2. ALKENLER (Olefinler) Alkenlerde, iki karbon atomu arasında çift bağ vardır. Genel formülleri, C n H C = C C = CH CH İDROKARBONLAR ALKENLER (Olefinler) Alkenlerde, iki karbon atomu arasında çift bağ vardır. Genel formülleri, n 2n dir. Çift bağlı atomları sp 2 hibritleşmesi yapmıştır. Alkenler aynı sayıda atomu içeren

Detaylı

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87

Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Doğal Rb elementinin atom kütlesi 85,47 g/mol dür ve atom kütleleri 84,91 g/mol olan 86 Rb ile 86,92 olan 87 Rb izotoplarından oluşmuştur. İzotopların doğada bulunma yüzdelerini hesaplayınız. Bir bileşik

Detaylı

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir.

a. Yükseltgenme potansiyeli büyük olanlar daha aktifdir. ELEKTROKİMYA A. AKTİFLİK B. PİLLER C. ELEKTROLİZ A. AKTİFLİK Metallerin elektron verme, ametallerin elektron alma yatkınlıklarına aktiflik denir. Yani bir metal ne kadar kolay elektron veriyorsa bir ametal

Detaylı

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri :

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri : Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani

Detaylı

$e"v I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000

$ev I)w ]/o$a+ s&a; %p,{ d av aa!!!!aaa!a!!!a! BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

Yapısında yalnızca C ve H u bulunduran bileşiklere hidrokarbon adı verilir.

Yapısında yalnızca C ve H u bulunduran bileşiklere hidrokarbon adı verilir. HİDROKARBONLAR Yapısında yalnızca C ve H u bulunduran bileşiklere hidrokarbon adı verilir. Alifatik Hidrokarbonlar Düz zincirli veya dallanmış olabilir. Doymuş hidrokarbonlar : Alifatik hidrokarbonlar

Detaylı

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz.

Bileşikteki atomların cinsini ve oranını belirten formüldür. Kaba formül ile bileşiğin molekül ağırlığı hesaplanamaz. BİLEŞİKLER Birden fazla elementin belirli oranlarda kimyasal yollarla bir araya gelerek, kendi özelligini kaybedip oluşturdukları yeni saf maddeye bileşik denir. Bileşikteki atomların cins ve sayısını

Detaylı

Alkinler (Asetilenler)

Alkinler (Asetilenler) Organik-İnorganik Kimya Alkinler (Asetilenler) ALKİNLER (ASETİLENLER) Genel formülleri C n H 2n-2 şeklinde olan ve yapılarında en az bir üçlü bağ içeren bileşiklerdir. Bu bileşiklere, moleküllerindeki

Detaylı

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI

ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI / / Adı Soyadı : Numara : ÖĞRETİM YILI 2. DÖNEM 12. SINIF / KİMYA DERSİ / 1. YAZILI Soru Puan BAŞARILAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 TOPLAM 100 1. Açık formülü olan bileşiğin genel

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84

3.1 ATOM KÜTLELERİ... 75 3.2 MOL VE MOLEKÜL KAVRAMLARI... 77 3.2.1 Mol Hesapları... 79 SORULAR 3... 84 v İçindekiler KİMYA VE MADDE... 1 1.1 KİMYA... 1 1.2 BİRİM SİSTEMİ... 2 1.2.1 SI Uluslararası Birim Sistemi... 2 1.2.2 SI Birimleri Dışında Kalan Birimlerin Kullanılması... 3 1.2.3 Doğal Birimler... 4

Detaylı

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AY EKİM 06-07 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI. SINIF VE MEZUN GRUP KİMYA HAFTA DERS SAATİ. Kimya nedir?. Kimya ne işe yarar?. Kimyanın sembolik dili Element-sembol Bileşik-formül. Güvenliğimiz ve Kimya KONU ADI

Detaylı

KİMYA-IV. Alkoller, Eterler ve Karbonil Bileşikleri (6. Konu)

KİMYA-IV. Alkoller, Eterler ve Karbonil Bileşikleri (6. Konu) KİMYA-IV Alkoller, Eterler ve Karbonil Bileşikleri (6. Konu) Alkoller Bir alkil grubuna (R-) bir hidroksil (-OH) grubunun bağlanmasıyla oluşan yapılardır. Genel formülleri R-OH şeklindedir. Alkollerin

Detaylı

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası

İÇERİK. Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası İÇERİK Suyun Doğası Sulu Çözeltilerin Doğası Su içinde İyonik Bileşikler Su içinde Kovalent Bileşikler Çökelme Tepkimesi Asit-Baz Tepkimeleri (Nötürleşme) Yükseltgenme-İndirgenme Tepkimeleri Önemli Tip

Detaylı

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR

PERİYODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR PERİODİK CETVEL-ÖSS DE ÇIKMIŞ SORULAR 1. Bir elementin periyodik cetveldeki yeri aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir? A) Atom ağırlığı B) Değerliği C) Atom numarası D) Kimyasal özellikleri E) Fiziksel

Detaylı

KİMYA II DERS NOTLARI

KİMYA II DERS NOTLARI KİMYA II DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sulu Çözeltilerin Doğası Elektrolitler Metallerde elektronların hareketiyle elektrik yükü taşınır. Saf su Suda çözünmüş Oksijen gazı Çözeltideki moleküllerin

Detaylı

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com

ELEKTROKİMYA II. www.kimyahocam.com ELEKTROKİMYA II ELEKTROKİMYASAL PİLLER Kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimelerinde elektron alışverişinden yararlanılarak, kimyasal bağ enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Kimyasal enerjiyi,

Detaylı

FEN BİLİMLERİ SINAVI

FEN BİLİMLERİ SINAVI DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ 1. Bu testte 30 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Kimya Testi için ayrılan

Detaylı

KİMYA-IV. Alkenler (3. Konu)

KİMYA-IV. Alkenler (3. Konu) KİMYA-IV Alkenler (3. Konu) Alkenler (Olefinler) En az bir tane C=C çift bağı içeren hidrokarbonlara alkenler veya olefinler denir. Alkenler doymamış yapıda hidrokarbonlar olup, katalizörler eşliğinde

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ KİMYA SORU 1: 32 16X element atomundan oluşan 2 X iyonunun; 1.1: Proton sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.2: Nötron sayısını açıklayarak yazınız. (1 PUAN) 1.3: Elektron

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR. Kimya Ders Notu

HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR. Kimya Ders Notu HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR Kimya Ders Notu HİDROKARBONLAR ve ALKANLAR ALKANLAR Hidrokarbon zincirinde C atomları birbirine tek bağ ile bağlanmışlardır ve tüm bağları sigma bağıdır. Moleküllerindeki C atomları

Detaylı

LYS KİMYA DENEMESİ 1.SORU: 2.soru: I- 0,9 M Ca C sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi

LYS KİMYA DENEMESİ 1.SORU: 2.soru: I- 0,9 M Ca C sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi 1.SRU: I- 0,9 M Ca C 2 0 4 sulu çözeltisi II- 0,6 M Ca ( N0 3 ) 2 sulu çözeltisi Yukarıda aynı koşullarda bulunan çözeltilerin aşağıdaki hangi nicelikleri eşit değildir? a)donmaya başlama sıcaklığı b)

Detaylı

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar GENEL KİMYA 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar Kimyasal Türler Doğada bulunan bütün maddeler tanecikli yapıdadır. Maddenin özelliğini gösteren küçük yapı

Detaylı

ORGANİK KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1

ORGANİK KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 RGANİK KİMYA ÖZET ÇÖZÜMLERİ TEST - 1 1. Alkanlar, parafinler olarakta adlandırılırlar. lefinler ise alkenlerdir. 5. ( ) 2 C( ) 2 bileşiğinin UPAC adı: 1 C 2 3 4 5 6 2.5 dimetil 2 hekzen dir. 2. Siklo alkenlerin

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

TG 13 ÖABT KİMYA KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ

TG 13 ÖABT KİMYA KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ TG 13 ÖABT KİMYA Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının İhtiyaç Yayıncılık

Detaylı

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ FEM YAYINLARI 4.

DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ FEM YAYINLARI 4. DİKKAT! SORU KİTAPÇIĞINIZIN TÜRÜNÜ A OLARAK CEVAP KÂĞIDINIZA İŞARETLEMEYİ UNUTMAYINIZ. EN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ 1. Bu testte 3 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Kimya Testi için ayrılan

Detaylı

PERİYODİK SİSTEM VE ELEKTRON DİZİLİMLERİ#6

PERİYODİK SİSTEM VE ELEKTRON DİZİLİMLERİ#6 PERİYODİK SİSTEM VE ELEKTRON DİZİLİMLERİ#6 Periyodik sistemde yatay sıralara Düşey sütunlara.. adı verilir. 1.periyotta element, 2 ve 3. periyotlarda..element, 4 ve 5.periyotlarda.element 6 ve 7. periyotlarda

Detaylı

MOL KAVRAMI I. ÖRNEK 2

MOL KAVRAMI I.  ÖRNEK 2 MOL KAVRAMI I Maddelerin taneciklerden oluştuğunu biliyoruz. Bu taneciklere atom, molekül ya da iyon denir. Atom : Kimyasal yöntemlerle daha basit taneciklere ayrılmayan ve elementlerin yapıtaşı olan taneciklere

Detaylı

Mustafa Atalay mustafaatalay.wordpress.com Sayfa 1

Mustafa Atalay mustafaatalay.wordpress.com Sayfa 1 1. Aşağıdaki organik bileşiklerden hangisi Wurtz yöntemiyle saf olarak elde edilemez? 4. A) C 2H 6 B) C 3H 8 C) C 4H 10 D) C 6H 14 E) C 8H 18 Yukarıda verilen hidrokarbon bileşiği için, I. Sikloalkandır.

Detaylı

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları

1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları 1. ÜNİTE: MODERN ATOM TEORİSİ 1.7. İyon Yükleri ve Yükseltgenme Basamakları Yüksüz bir atomun yapısındaki pozitif (+) yüklü protonlarla negatif () yüklü elektronların sayıları birbirine eşittir. Yüksüz

Detaylı

Nötr (yüksüz) bir için, çekirdekte kaç proton varsa çekirdeğin etrafındaki yörüngelerde de o kadar elektron dolaşır.

Nötr (yüksüz) bir için, çekirdekte kaç proton varsa çekirdeğin etrafındaki yörüngelerde de o kadar elektron dolaşır. ATOM ve YAPISI Elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Atom Numarası Bir elementin unda bulunan proton sayısıdır. Protonlar (+) yüklü olduklarından pozitif yük sayısı ya da çekirdek yükü

Detaylı

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla

ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla ATOM ve YAPISI Maddelerin gözle görülmeyen (bölünmeyen) en parçasına atom denir. Atom kendinden başka hiçbir fiziksel ya da kimyasal metotlarla kendinden farklı atomlara dönüşemezler. Atomda (+) yüklü

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

Bir atomdan diğer bir atoma elektron aktarılmasıyla

Bir atomdan diğer bir atoma elektron aktarılmasıyla kimyasal bağlar Kimyasal bağ, moleküllerde atomları bir arada tutan kuvvettir. Atomlar daha düşük enerjili duruma erişmek için bir araya gelirler. Bir bağın oluşabilmesi için atomlar tek başına bulundukları

Detaylı

Her madde atomlardan oluşur

Her madde atomlardan oluşur 2 Yaşamın kimyası Figure 2.1 Helyum Atomu Çekirdek Her madde atomlardan oluşur 2.1 Atom yapısı - madde özelliği Elektron göz ardı edilebilir kütle; eksi yük Çekirdek: Protonlar kütlesi var; artı yük Nötronlar

Detaylı

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK KİMYA ANABİLİMDALI GENEL KİMYA II DERS NOTLARI (ORGANİK KİMYAYA GİRİŞ)

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK KİMYA ANABİLİMDALI GENEL KİMYA II DERS NOTLARI (ORGANİK KİMYAYA GİRİŞ) ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ FARMASÖTİK KİMYA ANABİLİMDALI GENEL KİMYA II DERS NOTLARI (ORGANİK KİMYAYA GİRİŞ) Hazırlayan: Doç. Dr. Yusuf ÖZKAY 1. Organik bileşik kavramının tarihsel gelişimi

Detaylı

TG 8 ÖABT KİMYA. KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 7 8 Haziran 2014

TG 8 ÖABT KİMYA. KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 7 8 Haziran 2014 KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 7 8 Haziran 2014 TG 8 ÖABT KİMYA Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı. olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel. Üniversitesi Kimyası" Kitabı ndan okuyunuz.

Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı. olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel. Üniversitesi Kimyası Kitabı ndan okuyunuz. KİMYASAL BAĞLAR Aşağıda verilen özet bilginin ayrıntısını, ders kitabı olarak önerilen, Erdik ve Sarıkaya nın Temel Üniversitesi Kimyası" Kitabı ndan okuyunuz. KİMYASAL BAĞLAR İki atom veya atom grubu

Detaylı

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM

BASIN KİTAPÇIĞI ÖSYM BASIN KİTAPÇIĞI 00000000 AÇIKLAMA 1. Bu kitapç kta Lisans Yerle tirme S nav - Kimya Testi bulunmaktad r.. Bu test için verilen toplam cevaplama süresi 5 dakikadır.. Bu kitapç ktaki testlerde yer alan her

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR 1) P. Volhardt, N. Schore; Organic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E.

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

KİMYASAL BAĞLAR İYONİK BAĞLAR KOVALENT BAĞLAR

KİMYASAL BAĞLAR İYONİK BAĞLAR KOVALENT BAĞLAR KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağ, moleküllerde atomları bir arada tutan kuvvettir. Atomlar daha düşük enerjili duruma erişmek için bir araya gelirler. Bir bağın oluşabilmesi için atomlar tek başına bulundukları

Detaylı

KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan

KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan KİMYASAL BAĞLAR Kimyasal bağlar, Moleküllerde atomları birarada tutan kuvvettir. Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Atomun sembolünün

Detaylı

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir.

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir. GENEL KİMYA 1 LABORATUARI ÇALIŞMA NOTLARI DENEY: 8 ÇÖZELTİLER Dr. Bahadır KESKİN, 2011 @ YTÜ Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir

Detaylı

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg

PERİYODİK CETVEL Mendeleev Henry Moseley Glenn Seaborg PERİYODİK CETVEL Periyodik cetvel elementleri sınıflandırmak için hazırlanmıştır. İlkperiyodik cetvel Mendeleev tarafından yapılmıştır. Mendeleev elementleri artan kütle numaralarına göre sıralamış ve

Detaylı

HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) DOYMAMIŞ

HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) DOYMAMIŞ HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK HİDROKARBONLAR DOYMUŞ HİDROKARBONLAR DOYMAMIŞ HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) BİTİŞİK İKİ HALKALI (NAFTALİN)

Detaylı

Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar

Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar Serüveni 7.ÜNİTE Endüstride -CANLILARDA ENERJİ hidrokarbonlar HİDROKARBONLAR C ve H elementlerinden oluşan bileşiklere denir. Temel element karbondur. KARBON ELEMENTİNİN BAĞ YAPMA ÖZELLİKLERİ Karbon atomları

Detaylı

Kimya.12 3.Ünite Konu Özeti

Kimya.12 3.Ünite Konu Özeti Kimya.12 3.Ünite Konu Özeti 1. ORGANĠK REDOKS TEPKĠMELERĠ 2. YER DEĞĠġTĠRME (SÜBSTĠTÜSYON) TEPKĠMELERĠ 3. KATILMA TEPKĠMELERĠ 4. AYRILMA (ELĠMĠNASYON) TEPKĠMELERĠ 5. KONDENZASYON TEPKĠMELERĠ Hazırlayan

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 3 : MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ C- BĐLEŞĐKLER VE BĐLEŞĐK FORMÜLLERĐ (4 SAAT) 1- Bileşikler 2- Đyonik Yapılı Bileşik Formüllerinin Yazılması 3- Đyonlar ve Değerlikleri

Detaylı

KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER

KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER KİMYASAL TÜRLER KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER Atom: Molekül: İyon: Bir elementin tüm kimyasal özelliklerini gösteren yapı taşıdır... : :.. He Ne H.... : Ar : N. Ȯ.. :.. Cl.. Kararlı atomlar (Soygazlar)

Detaylı

AMİNLER SEKONDER AMİN

AMİNLER SEKONDER AMİN AMİNLER (ALKİLLENMİŞ AMONYAK) AMİNLER (RNH 2 )PRİMER AMİN TERSİYER AMİN(R 3 N) SEKONDER AMİN R 2 NH Aminler Alkillenmiş Amonyak olarak tanımlanır. Azot Atomuna bağlı 2 tane H atomu varsa(bir tane alkil

Detaylı

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1 BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-yüklü) Basit bir atom

Detaylı

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar

ÇÖZELTILERDE DENGE. Asitler ve Bazlar ÇÖZELTILERDE DENGE Asitler ve Bazlar Zayıf Asit ve Bazlar Değişik asitler için verilen ph değerlerinin farklılık gösterdiğini görürüz. Bir önceki konuda ph değerinin [H₃O + ] ile ilgili olduğunu gördük.

Detaylı

MOLEKÜL GEOMETRİSİ ve HİBRİTLEŞME. (Kimya Ders Notu)

MOLEKÜL GEOMETRİSİ ve HİBRİTLEŞME. (Kimya Ders Notu) MOLEKÜL GEOMETRİSİ ve HİBRİTLEŞME (Kimya Ders Notu) MOLEKÜL GEOMETRİSİ ve HİBRİTLEŞME Periyodik cetvelde A gruplarında bulunan elementler bileşik oluştururken kendilerine en yakın olan soygazın elektron

Detaylı

Lewis Nokta Yapıları ve VSEPR

Lewis Nokta Yapıları ve VSEPR 6 DENEY Lewis Nokta Yapıları ve VSEPR 1. Giriş Bu deneyde moleküllerin Lewis Nokta yapıları belirlenecek ve VSEPR kuralları ile molekülün geometrisi ve polaritesi tayin edilecektir. 2. Lewis Nokta Yapıları

Detaylı

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37

İÇİNDEKİLER TEMEL KAVRAMLAR - 2. 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36. 1.2. Atomlar...36. 1.2. Moleküller...37. 1.3. İyonlar...37 vi TEMEL KAVRAMLAR - 2 1. Atomlar, Moleküller, İyonlar...36 1.2. Atomlar...36 1.2. Moleküller...37 1.3. İyonlar...37 2. Kimyasal Türlerin Adlandırılması...38 2.1. İyonların Adlandırılması...38 2.2. İyonik

Detaylı

KİMYA-IV. Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu)

KİMYA-IV. Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu) KİMYA-IV Aromatik Hidrokarbonlar (Arenler) (5. Konu) Aromatiklik Kavramı Aromatik sözcüğü kokulu anlamına gelir. Kimyanın ilk gelişme evresinde, bilinen hidrokarbonların çoğu kokulu olduğu için, bu bileşikler

Detaylı

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-118 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 13 Asitler ve

Detaylı

Element ve Bileşikler

Element ve Bileşikler Element ve Bileşikler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Bir elementi oluşturan bütün atomların

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Genel Kimya 101. Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Genel Kimya 101. Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2 Genel Kimya 101 Yrd.Doç.Dr.Zeynep OBALI e-mail: zobali@etu.edu.tr Ofis: z-83/2 İyonik Bağ; İyonik bir bileşikteki pozitif ve negatif iyonlar arasındaki etkileşime iyonik bağ denir Na Na + + e - Cl + e

Detaylı

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR

ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR ASİTLER, BAZLAR ve TUZLAR 1. ASİTLER Sulu çözeltilerine Hidrojen İyonu veren maddelere asit denir. Ör 1 HCl : Hidroklorik asit HCl H + + Cl - Ör 2 H 2 SO 4 : Sülfürik asit H 2 SO 4 2H + + SO 4-2 Ör 3 Nitrik

Detaylı

Molekülde bulunan OH grubunun sayısına göre 2 ye ayrılırlar:

Molekülde bulunan OH grubunun sayısına göre 2 ye ayrılırlar: FONKSİYONEL GRUPLAR ALKOLLER Hidrokarbonlardaki hidrojen unun bir ya da farklı C daki birkaçının çıkarılıp yerine OH kökünün bağlanmasıyla oluşan bileşiklerdir. Genel formülü R OH dır. Molekülde bulunan

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

Serüveni PERİYODİK ÖZELLİKLER DEĞİŞİMİ

Serüveni PERİYODİK ÖZELLİKLER DEĞİŞİMİ Serüveni PERİYODİK ÖZELLİKLER DEĞİŞİMİ PERİYODİK ÖZELLİKLERİN DEĞİŞİMİ ATOM YARIÇAPI Çekirdeğin merkezi ile en dış kabukta bulunan elektronlar arasındaki uzaklık olarak tanımlanır. Periyodik tabloda aynı

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU BİLİM ADAMI YETİŞTİRME GRUBU. Soru kitapçığı türü A. 8 Mayıs 2005 Pazar,

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU BİLİM ADAMI YETİŞTİRME GRUBU. Soru kitapçığı türü A. 8 Mayıs 2005 Pazar, TÜBİTAK TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU BİLİM ADAMI YETİŞTİRME GRUBU 13. ULUSAL KİMYA OLİMPİYATI - 2005 BİRİNCİ AŞAMA SINAVI Soru kitapçığı türü A 8 Mayıs 2005 Pazar, 09.30-12.00 SINAVLA İLGİLİ

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

Bölüm 11 Alkoller ve Eterler. Alkollerin Yapısı. Sınıflandırma. Hidroksil (-OH) fonksiyonel grubu Oksijen sp 3 melezleşmiştir. =>

Bölüm 11 Alkoller ve Eterler. Alkollerin Yapısı. Sınıflandırma. Hidroksil (-OH) fonksiyonel grubu Oksijen sp 3 melezleşmiştir. => Bölüm 11 Alkoller ve Eterler Alkollerin Yapısı idroksil (-) fonksiyonel grubu ksijen sp 3 melezleşmiştir. 2 Sınıflandırma Primer(Birincil): ın bağlandığı karbon sadece bir adet karbona bağlı. Sekonder(Đkincil):

Detaylı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani madde yani bileşik

Detaylı

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR

BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR BURADA ÖZET BİLGİ VERİLMİŞTİR. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN VERİLEN KAYNAK KİTAPLARA BAKINIZ. KAYNAKLAR 1) P. Volhardt, N. Schore; Organic Chemistry-Structure and Function, Sixth Edition. 2) H. Hart, L. E.

Detaylı

PERİYODİK ÖZELLİKLER 1.ATOMLARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE ATOM YARIÇAPI: Kovalent yarıçap: Van der Waals yarıçapı: İyon yarıçapı:

PERİYODİK ÖZELLİKLER 1.ATOMLARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE ATOM YARIÇAPI: Kovalent yarıçap: Van der Waals yarıçapı: İyon yarıçapı: PERİYODİK ÖZELLİKLER 1.ATOMLARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE ATOM YARIÇAPI: Elementlerin fiziksel ( erime ve kaynama noktaları, yoğunluk, iletkenlik vb.) ve kimyasal özellikleri ( elektron alma ve verme ) atom yarıçaplarıyla

Detaylı

BÖLÜM. Elektrotlar ve Elektrokimyasal Hücreler 1. ÜNİTE İÇERİK Elektrot ve Elektrolit Yarı Hücre ve Hücre

BÖLÜM. Elektrotlar ve Elektrokimyasal Hücreler 1. ÜNİTE İÇERİK Elektrot ve Elektrolit Yarı Hücre ve Hücre 1. 2 1. İÇERİK 1.2.1 Elektrot ve Elektrolit 1.2.2 Yarı Hücre ve Hücre Elektrotlar ve Elektrokimyasal Hücreler Bitkilerin fotosentez yapması, metallerin arıtılması, yakıt hücrelerinin görev yapması gibi

Detaylı

İÇİNDEKİLER KİMYASAL DENKLEMLER

İÇİNDEKİLER KİMYASAL DENKLEMLER KİMYASAL DENKLEMLER İÇİNDEKİLER BASİT DENKLEM DENKLEŞTİRME DENKLEM KATSAYILARININ YORUMU ve ANLAMI REAKSİYON TİPLERİ REDOKS REAKSİYONLARI YÜKSELTGENME (ELEKTRON VERME) İNDİRGENME (ELEKTRON ALMA) REDOKS

Detaylı

Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ

Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ Serüveni 3.ÜNİTE:KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİM FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM KİMYASAL TEPKİME TÜRLERİ FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM FİZİKSEL DEĞİŞİM Beş duyu organımızla algıladığımız fiziksel özelliklerdeki

Detaylı

FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ SORU KİTAPÇIĞI 27 HAZİRAN 2010 BU SORU KİTAPÇIĞI 27 HAZİRAN 2010 LYS 2 KİMYA TESTİ SORULARINI İÇERMEKTEDİR.

FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ SORU KİTAPÇIĞI 27 HAZİRAN 2010 BU SORU KİTAPÇIĞI 27 HAZİRAN 2010 LYS 2 KİMYA TESTİ SORULARINI İÇERMEKTEDİR. LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI Ö S Y M T.C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU ÖĞRENCİ SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ FEN BİLİMLERİ SINAVI KİMYA TESTİ SORU KİTAPÇIĞI 7 HAZİRAN 010 BU SORU KİTAPÇIĞI 7 HAZİRAN 010 LYS KİMYA

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ. Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ İÇERİK

Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ. Yrd.Doç.Dr. Emre YALAMAÇ İÇERİK İÇERİK Elementlere, Bileşiklere ve Karışımlara atomik boyutta bakış Dalton Atom Modeli Atom Fiziğinde Buluşlar - Elektronların Keşfi - Atom Çekirdeği Keşfi Günümüz Atom Modeli Kimyasal Elementler Periyodik

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL ÇORUM ADA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA IV BİLİM GRUBU ÇERÇEVE PROGRAMI

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL ÇORUM ADA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA IV BİLİM GRUBU ÇERÇEVE PROGRAMI T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL ÇORUM ADA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA IV BİLİM GRUBU ÇERÇEVE PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : Özel Çorum Ada Özel Öğretim Kursu 2.KURUMUN ADRESİ : Yavruturna mah. Kavukçu sok. No:46/A

Detaylı

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3.

PERİYODİK CETVEL. Yanıt : D. www.kimyahocam.com. 3 Li : 1s2 2s 1 2. periyot 1A grubu. 16 S : 1s2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 4 3. PERİODİK CETVEL Periyodik cetvel, elementlerin atom numaraları temel alınarak düzenlenmiş bir sistemdir. Periyodik cetvelde, nötr atomlarının elektron içeren temel enerji düzeyi sayısı aynı olan elementler

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda)

www.kimyahocam.com Bu tepkimede; ile CO 2 konjuge asit baz çiftidir. O ile OH konjuge asit baz çiftidir. CO 3 ÖRNEK 1 HCN (suda) SULU ÇÖZELT LERDE AS T VE BAZ DENGELER I AS T BAZ TANIMLARI Arrhenius Tanımı Arrhenius a göre, suda çözündüğünde iyonlaşarak H iyonu verebilen maddeler asit, H iyonu verebilen maddeler bazdır. Bu tanım

Detaylı

ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA-IV ÇERÇEVE PROGRAMI. : Kesikkapı Mah. Atatürk Cad. No.79 Fethiye / MUĞLA

ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA-IV ÇERÇEVE PROGRAMI. : Kesikkapı Mah. Atatürk Cad. No.79 Fethiye / MUĞLA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU KİMYA-IV ÇERÇEVE PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : Tercih Özel Öğretim Kursu 2.KURUMUN ADRESİ : Kesikkapı Mah. Atatürk Cad. No.79 Fethiye / MUĞLA 3- KURUCU ADI : ARTI ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETİM Danışmanlık

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar 10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar kanunları Demir (II) sülfür bileşiğinin elde edilmesi Kimyasal

Detaylı

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 05-ÇÖZÜNME VE ÇÖZÜNÜRLÜK 1 Çözünme Olayı Analitik kimyada çözücü olarak genellikle su kullanılır. Su molekülleri, bir oksijen atomuna bağlı iki hidrojen

Detaylı