TÜRKİYE DE MESKEN ELEKTRİK TALEBİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE DE MESKEN ELEKTRİK TALEBİ"

Transkript

1 T.C KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE MESKEN ELEKTRİK TALEBİ ESRA KINIK YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ OCAK 2008

2 T.C KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE MESKEN ELEKTRİK TALEBİ DANIŞMAN: Doç. Dr. MUHSİN KAR YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ OCAK 2008

3 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE MESKEN ELEKTRİK TALEBİ ELEKTRİK TALEBİ ESRA KINIK YÜKSEK LİSANS TEZİ Kod No : Bu Tez 01/02/2008 Tarihinde Aşağıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oy Birliği ile Kabul Edilmiştir. Doç. Dr. Muhsin KAR Doç. Dr. Haluk ALKAN Yrd. Doç. Dr. Seyhan TAŞ DANIŞMAN ÜYE ÜYE Yukarıdaki imzaların adı geçen öğretim üyelerine ait olduğunu onaylarım. Prof. Dr. A. Hamdi AYDIN Enstitü Müdür Vekili Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bildirişlerin, çizelge, şekil ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hükümlere tabidir.

4 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ TÜRKİYE DE MESKEN ELEKTRİK TALEBİ ESRA KINIK Danışman : Doç. Dr. Muhsin KAR Jüri Yıl : 2008, Sayfa:50 : Doç. Dr. Muhsin KAR : Doç. Dr. Haluk ALKAN : Yrd. Doç. Dr. Seyhan TAŞ Enerji ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki araştırmacıların ve politika yapıcıların ilgisini her geçen gün daha fazla çekmektedir. Bu iki değişken arasındaki ilişkinin yönü ve derecesine bağlı olarak, enerji politikalarının oluşturulması gerekmektedir. Bu tezde, öncelikle birincil enerji kaynakları ve bu konuda Türkiye nin durumu betimsel olarak ele alınmaktadır. Özellikle de mesken elektrik talebine ilişkin gelişmeler ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Ayrıca Türkiye nin elektrik enerjisi tüketiminin uzun dönemdeki gelişmesini incelemek, geleceğe ilişkin öngörüde bulunmak ve dolayısıyla politika yapıcılara önerilerde bulunmak için, Türkiye de mesken elektrik talebinin ekonometrik bir analizi yapılmıştır dönemine ilişkin toplam elektrik tüketimi, sanayi elektrik tüketimi ve mesken elektrik tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki zaman serileri analizindeki gelişmeleri de dikkate alınarak incelenmiş ve elde edilen sonuçlara göre bu alt kategorilere ayrılmış elektrik tüketimleri ile ekonomik bürüme arasında uzun dönemli ilişkilerin varlığı eşbütünleşme testi ile belirlenmiş ve elektrik tüketimlerinden ekonomik büyümeye doğru bir nedensellik ilişkisi belirlenmiştir. Özellikle mesken elektrik tüketimi ile ekonomik büyüme arasında ise, çift yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Birincil enerji kaynakları, elektrik enerjisi, toplam elektrik tüketimi, sanayi elektrik tüketimi, mesken elektrik tüketimi, ekonomik büyüme. I

5 DEPARTMENT OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL SCIENCES UNIVERSITY OF KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ABSTRACT MA THESIS RESIDENTAL ELECTRICITY DEMAND IN TURKEY ESRA KINIK Supervisor : Doç. Dr. Muhsin KAR Year : 2008, Pages : 50 Jüri : Assoc. Prof. Dr. Muhsin KAR : Assoc. Prof. Dr. Haluk ALKAN : Assist. Prof. Dr. Seyhan TAŞ Recently the relationship between energy and economic growth has been increasingly attracting concerns of the policy makers and researchers. Energy policies are formulated in association with the results of causality and degree of the relations between these two variables. In this thesis, initially, the primary energy sources and existing situation in terms of Turkey is descriptively analyzed. In particular, the residential electricity demand is investigated in detail. In addition, the relationship between aggregate electricity consumption, industrial electricity consumption and residential electricity consumption and economic growth is investigated by utilizing the developments in the time series analyses in Turkey for the period According to the obtained results, the existence of the long run relationships between these disaggregated electricity consumption and economic growth were determined by cointegration test and it was seen that the causality runs from electricity consumptions to economic growth. In addition, it has been detected that there are a two-way causality between residential electricity consumption and economic growth. Key Words: Primary energy sources, electricity energy, total electricity consumption, industrial electricity consumption, residential electricity consumption, economic growth. II

6 ÖNSÖZ Elektrik enerjisi bir ülkenin iktisadi kalkınmasında itici bir güç olmaktadır. Ülkelerin ekonomik ve sosyal yapılarındaki gelişme ile elektrik enerjisinin üretimi ve tüketimi arasında yakın bir ilişki vardır. Yani bir ülkede tüketilen elektrik enerjisi, o ülkenin milli gelir seviyesi, ülkenin refah düzeyi hakkında bir kriter olmaktadır. Elektrik enerjisinin meskenlerde, sanayide, aydınlatmada ve ticarethanelerde olmak üzere geniş bir kullanım alanı vardır. Gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye de altyapı yatırımlarına paralel olarak yıllar itibariyle elektrik enerjisi artış göstermektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın, Türkiye de elektrik tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin ekonometrik olarak incelenmesi açısından bilim hayatına faydalı olacağı düşünülmektedir. Türkiye de Mesken Elektrik Talebi adlı bu çalışmamda benden desteklerini esirgemeyen değerli danışman hocam Doç. Dr. Muhsin KAR a ve bunun yanı sıra lisans döneminden itibaren bilgi ve tecrübelerinden faydalandığım ve tezim için gerekli olan kaynakları sağlamamda yardımcı olan değerli hocalarım Doç. Dr. Sami TABAN ve Yrd.Doç. Dr. Halil ALTINTAŞ a, tezin ekonometrik bölümünün oluşumunda, tahminlerin yapılmasında, sonuçların rapor edilmesinde ve yazım aşamasında benden yardımlarını esirgemeyen değerli hocam Öğr.Gör. Hüseyin AĞIR a teşekkür ederim. Ayrıca bu çalışmanın hazırlanması aşamasında benden manevi desteklerini esirgemeyen değerli dostlarım Gülsüm BALCI, Saniye ADIGÜZEL, Alaattin ADIGÜZEL, Gülferah BOZKAYA ve İlhan CEYLAN a teşekkür ederim. Öğrenim hayatım boyunca daima hep yanımda olan ve her zaman desteklerini üzerimde hissettiğim aileme sonsuz teşekkürlerimi bir borç bilirim. III

7 İÇİNDEKİLER ÖZET...I ABSTRACT... II ÖNSÖZ... III ÇİZELGELER LİSTESİ... V ŞEKİLLER LİSTESİ...VI KISALTMALAR LİSTESİ...VII 1. GİRİŞ ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR TÜRKİYE DE BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARI Taşkömürü Linyit Asfaltit Petrol Doğal Gaz Hidrolik Enerji Jeotermal Enerji Rüzgar Enerjisi Güneş Enerjisi Odun, Hayvan ve Bitki Atıkları (Biokütle Enerjisi) TÜRKİYE DE İKİNCİL ENERJİ KAYNAĞI: ELEKTRİK ENERJİSİ Türkiye de Elektrik Enerjisinin Tarihi Gelişimi Türkiye de Elektrik Enerjisi Kurulu Güç ve Üretim Kurulu Güç Gelişimi Üretim Gelişimi Türkiye de Elektrik Enerjisi Tüketimi TÜRKİYE DE MESKEN ELEKTRİK TALEBİ TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Giriş Mevcut Literatür Veri Seti ve Kaynakları Elektrik Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisinin Ekonometrik Tahmini Metodoloji Birim Kök Testi Sonuçları Johansen Eşbütünleşme Testi Sonuçları Vektör Hata Düzeltme Mekanizması (VECM) ve Granger Nedensellik Testi Sonuç SONUÇ VE ÖNERİLER KAYNAKÇA ÖZGEÇMİŞ IV

8 ÇİZELGELER LİSTESİ Çizelge 3.1. Birincil Enerji Kaynakları Tüketimi... 5 Çizelge 3.2. Birincil Enerji Kaynakları Üretimi... 6 Çizelge 4.1. Türkiye de Yıllar İtibariyle Elektrik Enerjisi Kurulu Güç (MW) Çizelge 4.2. Türkiye de Yıllar İtibariyle Elektrik Enerjisi Üretimi (GWh) Çizelge 4.3. Yıllar İtibariyle Türkiye Elektrik Enerjisi Tüketiminin Sektörlere Dağılımı (GWh) Çizelge 5.1. Yıllar İtibariyle Sektörel Elektrik Tüketimi Çizelge 5.2. Kent ve Kır Nüfusu Çizelge 6.1. Ampirik Literatür Çizelge 6.1. Ampirik Literatür (Devam) Çizelge 6.2. Değişkenlerin Tanımlanması Çizelge 6.3. Birim Kök Testi Sonuçları Çizelge 6.4. VAR Sonuçları Çizelge 6.5. Johansen Eşbütünleşme Testi Çizelge 6.6. Eşbütünleşme Vektörleri (Uzun Dönem İlişkileri) Çizelge 6.7. Nedenselliğin Kaynağı Çizelge 6.8. Nedenselliğin Yönü V

9 ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 3.1. Taşkömürü Tüketimi ve Üretimi 7 Şekil 3.2. Linyit Tüketimi ve Üretimi 8 Şekil 3.3. Asfaltit Tüketimi ve Üretimi 9 Şekil 3.4. Petrol Tüketimi ve Üretimi 10 Şekil 3.5. Hidrolik Enerji Tüketimi ve Üretimi 12 Şekil 4.1. Türkiye de Yıllar İtibariyle Elektrik Enerjisi Kurulu Güç 19 Şekil 4.2. Türkiye de Yıllar İtibariyle Elektrik Enerjisi Üretimi 22 Şekil 4.3. Türkiye de Yıllar İtibariyle Toplam Elektrik Enerjisi Tüketimi 23 Şekil Yılı Elektrik Enerjisi Tüketimi 25 Şekil Yılı Elektrik Enerjisi Tüketimi 25 Şekil Yılı Elektrik Enerjisi Tüketimi 26 Şekil Yılı Elektrik Enerjisi Tüketimi 26 Şekil Yılı Elektrik Enerjisi Tüketimi 27 Şekil Yılı Elektrik Enerjisi Tüketimi 27 Şekil Yıllar itibariyle Elektrik Enerjisi Üretimi ve Tüketimi 28 Şekil 5.1. Yıllar İtibariyle Sektörel Elektrik Tüketimi 31 Şekil 5.2. Bölgelerin Mesken Elektrik Tüketimi 32 VI

10 KISALTMALAR LİSTESİ DEKTMK DİE EEÖİKR ETKB ETPÇGR GWh GSMH KWh MW MÜSİAD TÇVY TEDAŞ TEİAŞ TEAŞ : Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi : Devler İstatistik Enstitüsü : Elektrik Enerjisi Özel İhtisas Komisyonu Raporu : Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı : Enerji Teknolojileri Politikası Çalışma Grubu Raporu : Gigavatsaat : Gayri Safi Milli Hasıla : Kilovatsaat : Megavat : Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği : Türkiye Çevre Vakfı Yayını : Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. : Türkiye Elektrik İletim AŞ : Türkiye Elektrik Üretim AŞ VII

11 GİRİŞ 1. GİRİŞ Kökenlerine göre enerji kaynaklarını ikiye ayırmak gerekir. Bunlardan ilki birincil enerji kaynakları ikincisi de ikincil enerji kaynaklarıdır. Kimyasal veya benzeri hiçbir işleme tabi tutulmadan kullanılan enerji kaynaklarına birincil enerji kaynakları denir. Birincil enerji kaynaklarına petrol, doğalgaz, kömür, odun, bitümlü şistler ve jeotermal enerji örnek verilebilir. Kimyasal veya benzeri işlemler sonucunda genellikle birincil enerji kaynaklarından elde edilen enerji kaynaklarına da ikincil enerji kaynakları denir. İkincil enerji kaynaklarına da petrol ürünleri, havagazı ve elektrik enerjisi örnek olarak verilebilir. Enerji ile ekonomik gelişme arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. Ekonomik büyüme enerji talebine ve tüketimine neden olarak sektör üzerinde etkili olurken, enerjideki darboğazlar ekonomik gelişme üzerine olumsuz etkilere neden olmaktadır. Elektrik enerjisi ise, kalite ve kullanımdaki üstünlükler nedeniyle önemli bir enerji kaynağıdır. Elektrik enerjisi, sanayiden, aydınlatmaya ve meskene kadar çok geniş bir tüketim alanına sahiptir. Gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye de altyapı yatırımlarındaki gelişmelere paralel olarak mesken elektrik tüketiminde yıllar itibariyle artış gözlenmektedir. Bu artışta artan gelir seviyesinin yanı sıra diğer ekonomik ve coğrafi değişkenlerinde etkili olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, birinci bölümde birincil enerji kaynaklarından bahsedilmiş olup, bu bağlamda taşkömürü, linyit, asfaltit, petrol, doğal gaz, hidrolik enerji, jeotermal enerji, rüzgar enerjisi, güneş enerjisi, odun, hayvan ve bitki atıklarından bahsedilmiştir. Bu bağlamda birincil enerji kaynaklarının üretimine ve tüketimine değinilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise ikincil bir enerji kaynağı olan elektrik enerjisinin tarihi gelişimi, yıllar itibariyle kurulu güç, üretim ve tüketimine yer verilmiştir. Uygulama kısmında ise, Türkiye de elektrik tüketimi, özellikle toplam elektrik tüketimi, sanayi elektrik tüketimi ve mesken elektrik tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki ekonometrik olarak analiz edilmiştir. 1

12 ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Terzi (1998), elektrik tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmasında sektörel karşılaştırma yapmıştır. Bu çalışma da dönemi yıllık verilerden yararlanarak ticari ve sanayi sektörlerinde inceleme yapmıştır. Engle Granger ve Hata Düzeltme Mekanizmasından oluşan modelde elektrik tüketimi değişkenleri olarak mesken, sanayi, ve ticarethane değişkenlerinin yanında gelir değişkeni de kullanılmıştır. Uygulanan ekonometrik yöntemde kısa ve uzun dönemde gelir ve fiyat esnekliklerinin inelastik olduğu belirlenmiştir. Ticaret ve sanayi sektörlerinde elektrik tüketimi ve büyüme arasında anlamlı ve çift yönlü bir ilişki ortaya çıkmıştır. Yamak ve Güngör (1998), konut elektrik talep denkleminin tahmin edildiği çalışmalarında konut elektrik tüketimi miktarı, reel gelir, konutlarda kullanılan elektrik enerjisinin fiyat indeksi, konut fuel-oil fiyat indeksi değişkenleri kullanılarak analiz edilmiştir. Veri seti olarak yılları arasındaki yıllık veriler kullanılmıştır. Engle Granger ve Hata Düzeltme Mekanizması kullanılarak analiz yapılmıştır. Engle Granger testi sonucunda serilerin uzun dönemde birlikte hareket ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Hata düzeltme mekanizmasında ise, kısa dönemde konut elektrik talebinin fiyat ve gelire karşı inelastik olduğu görülmüştür. Gelir elastikiyeti istatistiksel olarak anlamsız çıkmıştır. Fiyat elastikiyeti ise istatistiksel olarak anlamlıdır. Fakat değer itibari ile sıfıra yakın çıkmıştır. Ko-entegrasyon denkleminde ise, uzun dönemde konut elektrik talebi sadece gelire elastiktir. Bakırtaş vd. (2000), Türkiye de elektrik talebinin ekonometrik analizini yaptıkları çalışmalarında yıllık verilerden yararlanarak Johansen Co- Entegrasyon analizi ve hata düzeltme mekanizmalarını kullanarak analiz yapmışlardır. Modelde kişi başına elektrik tüketimi, kişi başına gelir ve elektrik fiyatları değişkenleri kullanılmıştır. Co-entegrasyon analizi sonucunda elektrik tüketimi ve gelir uzun dönemde birlikte hareket etmektedirler. Yani eşbütünleşiktirler. Hata düzeltme mekanizmasının sonucunda da elektrik tüketimin gelir esnekliğinin oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Nişancı (2005), Türkiye de elektrik talebini değişik sektörlerde tahmin ettiği çalışmasında, elektrik tüketimi ve milli gelir arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Bu çalışmada veri seti yılları arasındaki yıllık zaman serileri olarak kullanılmıştır. Eşbütünleşme ve hata düzeltmeden oluşan bu modelde elektrik tüketimi analiz edilmiştir. Modelde, kişi başına elektrik tüketimi, reel elektrik fiyatları ve kişi başına reel gelir değişkenleri kullanılmıştır. Eşbütünleşme analizi sonucunda milli gelir ve elektrik tüketimi arasında uzun dönemli bir ilişkinin olduğu ortaya çıkmış, nedensellik testi sonunda da elektrik tüketiminden gelire doğru tek taraflı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Erdoğdu (2006), Eşbütünleşme analizi ve ARMA modeli ile elektrik talebinin analiz edildiği çalışmada veri seti yılları arasındaki üç aylık verilerden oluşmaktadır. Modelde reel elektrik fiyatları, kişi başına GSYİH ve kişi başına elektrik tüketimi değişkenleri kullanılmıştır. Çalışmada ilk olarak fiyat ve gelir değişmelerinde elektrik tüketimi tahmin edilmiş ve ikinci olarak geleceğe yönelik öngörüde bulunulmuştur. Eşbütünleşme analizi sonucunda değişkenler arasında Co-entegrasyon ilişkisinin varlığı saptanmıştır. 2

13 ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Halıcıoğlu (2006), Türkiye de mesken elektrik talebinin analiz edildiği çalışmada yılları arasında yıllık veriler kullanılmıştır. Analiz Engle Granger nedensellik testi ve hata düzeltme modellerinden oluşmaktadır. Modelde, kişi başına konut elektrik tüketimi, kişi başına reel gelir, fiyat ve kentleşme oranı değişkenleri kullanılmıştır. Analiz sonucunda, gelir ve fiyat esneklikleri hesaplanmış ve uzun dönem esnekliklerinin kısa dönemden daha büyük olduğu saptanmıştır. Uzun dönemde gelir, fiyat ve kentleşme oranından konut elektrik tüketimine doğru karşılıklı nedensellik söz konusu iken kısa dönemde nedensellik testi sonuçsuzdur. Yapılan çalışmalar toplu olarak değerlendirildiğinde çalışmalarda elektrik (veya enerji) tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye odaklanıldığı görülmektedir. Ayrıca sınırlıda olsa mesken elektrik talebine ilişkin ekonometrik analizlerin varlığı da söz konusudur. Ancak Elektrik enerjisi çeşitleri ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi nedensellik açısından ele alan uygulamalı bir çalışmanın olmadığı da görülmektedir. 3

14 TÜRKİYE DE BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARI 3.TÜRKİYE DE BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARI Birincil enerji kaynakları olarak; taşkömürü, linyit, asfaltit, petrol, doğalgaz, hidrolik enerji, nükleer enerji, biyomas, jeotermal enerji, rüzgar enerjisi, güneş enerjisini sayabiliriz Taşkömürü Dünya enerji ihtiyacının önemli bir kısmı katı yakıtlarla giderilmektedir. Taşkömürü katı yakıtların en önemlilerinden olup kökeni bitkiden oluşmaktadır. Kömürün ana maddesi olan odunun yakıt olarak kullanılması, insanoğlunun ateşi bulması kadar bir geçmişe sahiptir (Göksu, 1986:17). Türkiye de en önemli taşkömürü havzası Zonguldak ta bulunmaktadır. Bunun yanı sıra önemsiz olmakla birlikte Antalya-Kemer ve Diyarbakır-Hazro yakınlarında iki yatak daha bulunmaktadır. Zonguldak havzasındaki kömür 1822 yılında keşfedilmiş olup batıda Ereğli den başlayıp doğuda Söğütözü ne kadar uzanan 180 km lik bir kuşaktadır (Ünalan, 2003:27). En önemli taşkömürü havzası olan Zonguldak havzasında arazinin jeolojik yapısı kömürün işlenmesini ve tam mekanizma faaliyetini zorlaştırmaktadır. Maden Yüksek Mühendisi Ömer Ünver in yapmış olduğu Türkiye nin Enerji Potansiyeli ve Bu Potansiyelden Ekonomik Olarak Yararlanma Olanakları Termik Kaynaklar adlı çalışmada Elbistan, Çan ve Seyitömer havzalarından çıkan kömürün ekonomik olarak elektrik üretiminde kullanıldığı belirtilmiştir (Dolun, 2002:57). Kömür tüketiminde 1970 yılından itibaren iniş ve çıkışlar yaşanmıştır. Özellikle 1980 li yıllardan itibaren artışlar belirginleşmiştir (Sabah vd., 2002,38). Çizelge 3.1 den de görüldü gibi kömür tüketimi yıldan yıla belirgin değişikler göstermiştir yılında 4696 binton iken 80 li yıllardan sonra artış göstermiş ve 1990 yılında 8191, 2000 yılında 15535, 2004 yılında olmuştur. Çizelge 3.2 incelendiğinde 1970 yılında 4573 binton olan taşkömürü üretimi 1980 li yıllarda gerilemeye başlamıştır yılında 1990 binton olmuştur. Taşkömürü üretimin düşmesinin nedenleri arasında Zonguldak havzasının jeolojik yapısı olduğu gibi bundan daha da önemli olan neden gerekli yenileme, modernizasyon ve hazırlık yatırımlarının yapılmamasıdır. Bir diğer neden de dünya kömür piyasasında kömür fiyatlarının düşmeye başlamasıdır (Sabah vd., 2002:38). 4

15 TÜRKİYE DE BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARI Yıllar Taşkömürü (Bin Ton) Linyit (Bin Ton) Çizelge 3.1. Birincil Enerji Kaynakları Tüketimi Asfaltit (Bin Ton) Petrol (Bin Ton) Doğal Gaz (10 6 M 3 ) Hidrolik (Gwh) Jeotermal Elektrik (Gwh) Jeotermal Isı (Bintep) Rüzgar (Gwh) Güneş Bintep) Odun (Bin Ton) Hayvan ve Bitki Art. (Bin Ton) Toplam (Bintep) * *Geçici Kaynak: ETKB,

16 TÜRKİYE DE BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARI Yıllar Taşkömürü (Bin Ton) Linyit (Bin Ton) Çizelge 3.2. Birincil Enerji Kaynakları Üretimi Asfaltit (Bin Ton) Petrol (Bin Ton) Doğal Gaz (10 6 M 3 ) Hidrolik (Gwh) Jeotermal Elektrik (Gwh) *Geçici Kaynak: ETKB, Jeotermal Isı (Bintep) Rüzgar (Gwh) Güneş Bintep) Odun (Bin Ton) Hayvan ve Bitki Art. (Bin Ton) Toplam Bintep) *

17 TÜRKİYE DE BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARI Taşkömürü üretimi ve tüketiminin karşılıklı olarak incelendiği Şekil 3.1 de 1970 li yıllarda taşkömürü üretiminin tüketiminin başa baş olduğu ve üretimin tüketimi karşıladığı gözlenmektedir li yıllarda ise tüketimde artış gözlenmekte ve üretim tüketimi karşılamamaktadır. Daha sonraki yıllarda ise üretimde düşüşler gözlenmiş ve tüketimde görünür bir artış olmuştur. Tüketim üretimin oldukça üzerinde olduğu gözlenmektedir. Yerli üretim ülke talebini karşılayamadığı için taşkömürü ithal edilmektedir. İthalat, sanayi ve hava kirliliğinin yoğun olduğu başta demir-çelik sektörlerinin bulunduğu illerde kirliliği önlemek için ısınma amacıyla yapılmaktadır (DEKTMK, 1997:25) Miktar ( Binton) Yıllar Tüketim Taşkömürü (Bin Ton) Üretim Taşkömürü (Bin Ton) Şekil 3.1. Taşkömürü Tüketimi ve Üretimi (Çizelge 3.1 ve 3.2 den elde edilmiştir.) 3.2. Linyit Ülkemizin hemen hemen bütün bölgelerinde rastlanmakta olan linyit yatakları yerli kaynaklarımız içerisinde önemli bir yere sahiptir. Afşin-Elbistan, Muğla, Soma, Tunçbilek, Seyitömer, Konya, Beypazarı ve Sivas havzaları bilinen linyit varlığının en önemlilerindendir (DEKTMK, 1997:25). Linyit kaynaklarının büyük bir kısmının santrallerde kullanılması planlanmış ve enerji açığının kapatılması için öncelikle linyit kaynakları değerlendirilmiştir. Fakat son yıllarda linyit kullanımı eleştirilmektedir. Bunun nedeni ise çevre kirliliğinin artmasıdır (Emeç, 1994:3). Linyit, Türkiye nin toplam birincil enerji kaynakları üretimi içinde %45-50 oranında çok önemli bir paya sahiptir (Ünalan, 2003:26). Çizelge 3.1 den anlaşıldığı gibi linyit tüketiminde yıllar itibariyle artışlar gözlenmiştir yılında 5772 bin ton olan linyit tüketimi 1980 yılında bin ton olmuş 1990 yılında daha da artarak olmuştur yılına gelindiğinde ise bin tona ulaşmıştır. Yıllar itibariyle linyit üretimini incelediğimizde ise (Çizelge 3.2); 1970 yılında 5782 bin ton iken, bu rakam 1980 yılında bin tona, 1990 yılında da bin 7

18 TÜRKİYE DE BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARI tona ulaşmıştır. Bazı yıllarda inişlerde sergilemiştir yılında linyit üretimi bin ton olmuştur. Şekil 3.2 de linyit tüketim ve üretimi birlikte gösterilmektedir. Genel itibariyle üretim ve tüketim başa baş bir seyir içindedir. Fakat bazı yıllarda farklılıklar da gözlenmektedir li yıllara baktığımızda üretimin tüketimi hemen hemen karşıladığı görülmekte fakat bazı yıllarda (1971, 1979) tüketim üretimden fazla olmakta, bazı yıllarda ise (1976, 1977, 1978) üretim tüketimde fazla olmaktadır li yılarda ise, genel olarak üretim tüketimden fazla gerçekleşmiştir lı yıllarda ise tüketim üretime göre artış göstermektedir. Miktar (Binton) Yıllar Tüketim Linyit (Bin Ton) Üretim Linyit (Bin Ton) Şekil 3.2. Linyit Tüketimi ve Üretimi (Çizelge 3.1 ve 3.2 den elde edilmiştir.) 3.3. Asfaltit Küllerinde ender rastlanan değerli mineraller bulunduran asfaltit, değişik yüzdelerle gaz elde edilen kıymetli bir enerji kaynağıdır. Bu özelliğinden dolayı da yakılmamasına dikkat edilmeli ve bunun için gerekli önlemler alınmalıdır (Emeç,1994:5). Türkiye nin asfaltit yatakları Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Şırnak ve Silopi havzalarında bulunmaktadır (DEKTMK, 1997:26). Rezerv toplamı 82 milyon tondur. Çizelge 3.2. incelendiğinde 1982 yılında yıllık üretim en yüksek düzeyi olan tona ulaşmış olduğunu, ancak daha sonra önemli ölçüde düşmeye başlamış olduğunu görmekteyiz. Bu düşüşler bölgenin sosyal yapısından kaynaklanmaktadır (DEKTMK, 1997:26) yılı üretimi ton olmuştur. Bu kaynağın elektrik üretimi amacıyla değerlendirilmesi planlanmaktadır. Asfaltit üretimi günümüzde temel olarak özel sektör tarafından yapılmaktadır. Ve üretimi açık işletme şeklinde olmaktadır. Rezervin açık işletme ile alınabilecek kısmı giderek azalmaktadır. Gelecek yıllarda kapalı işletmeye geçilmesi gerekecektir (Ünalan, 2003:30). 8

19 TÜRKİYE DE BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARI Asfaltit içinde ender mineraller bulunan ve ısıl değeri yüksek katı yakıt olarak kullanılmanın yanı sıra sentetik petrol üretimine elverişli hammadde durumundadır. Üretilen asfaltit Doğu Anadolu bölgesinin birçok ilinde konutlarda yakıt olarak kullanılmaktadır. Rezervin açık işletmeye elverişli önemli bir kısmının işletilmiş olması ve asfaltit rezervinin küçük görülmesinden dolayı sentetik petrol üretme fikri gündemden düşmüştür. Ve asfaltit şimdilerde termik santral yakıtı olarak kullanılması planlanmaktadır. Miktar (Binton) Yıllar Tüketim Asfaltit (Bin Ton) Üretim Asfaltit (Bin Ton) Şekil 3.3. Asfaltit Tüketimi ve Üretimi (Çizelge 3.1 ve 3.2 den elde edilmiştir.) Çizelge 3.1 incelendiğinde ise asfaltit tüketiminin de yine üretimde olduğu gibi 1982 yılından itibaren düşüşler yaşamıştır yılında ton iken yıllar itibariyle düşüşler gözlenmiş ve 1994 yılında 0 olmuş 2002 yılında ise e ulaşmıştır. Şekil 3.3 e baktığımızda ise yıllar itibariyle üretim ve tüketimin birlikte hareket ettiği gözlenmektedir Petrol Petrol yer tabakaları içinde doğal olarak oluşmuş olan, sudan hafif, özgül ağırlığı 0,7 ile 0,97 arasında değişen bir tür bitümdür. Kimyasal bileşimlerine göre petrolün rengi değişmektedir. Yeşilimsi, sarı, kahverengi ve siyah renkte olabilir. Ham petrol suda erimemektedir (Göksu, 1986:5). Türkiye nin birincil enerji kaynakları tüketiminin içinde kaynakların payı incelendiğinde tüketimden en büyük payı petrolün aldığı gözle görülür bir gerçektir. Petrol tüketiminin büyük paya sahip olmasına karşın petrol üretimi oldukça düşük olmaktadır. Petrol önemli bir çevre kirleticilerinden olup, hava kirliliğinin nedenlerinden birisidir. Ve petrol tüketimin önemli ölçülerde artış göstermesi de hava kirliliği açısından olumsuz bir tablo ortaya çıkarmaktadır (Emeç, 1994:4). Türkiye de genel olarak enerji güvenliği açısından incelendiğinde enerji sektörüne yönelik kırılganlıkların petrolden kaynaklandığı gözlenmiştir. Enerji ve Tabi 9

20 TÜRKİYE DE BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARI Kaynaklar Bakanlığı nın verilerini incelediğimizde ülkemizde bugüne kadar toplam olarak 1177 adet arama kuyusu açılmıştır. Ve bu rakamın %61 i Güneydoğu Anadolu, %22 si Trakya Bölgesinde geri kalan %17 si ise diğer bölgelerde yer almaktadır. Türkiye yi petrol arama ve değerlendirme açısından verimli bir şekilde değerlendirmek zordur. Petrol aramanın yüksek maliyetli olmasının bu zorlukta büyük bir payı vardır (MÜSİAD, 2006:27). TPAO ( Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı ) nın 2001 yılı faaliyet raporuna göre; yerli ham petrol üretiminin ton ve ithal edilen ham petrol miktarının da ton olduğu belirtilmiştir (Dolun, 2002:58). Çizelge 3.1 incelendiğinde petrol tüketiminin yıldan yıla artış gösterdiği görülmektedir yılında bin ton olan petrol tüketimi, 1994 yılında bin tona, 2001 yılında da bin tona ve 2004 yılında da bin tona yükselmiştir. Bunun yanı sıra Çizelge 3.2 yi incelediğimizde ise üretim açısından aynı durumun söz konusu olmadığını görmekteyiz. Petrol üretimini incelediğimizde yıllar itibariyle inişler ve çıkışlar gözlenmektedir. Petrol üretimi gereğinden düşük olmaktadır yılında 2330 bin ton olan petrol üretimi 1994 yılında 3687 bin tona yükselmiş, 2001 yılında 2551 bin tona gerilemiş ve 2004 yılında daha da düşerek 2276 bin ton olmuştur. Enerji ihtiyacının hemen hemen yarısını oluşturan petrolün yaklaşık %90 ı ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Ülkemizde petrol rafineri tesislerinin toplam kapasitesi 32 milyon ton/yıldır. Ve bu üretim Orta Anadolu, Batman, Ataş, İzmit ve İzmir-Aliağa rafinerilerinde gerçekleşmektedir (DEKTMK, 1997:27). Miktar (Binton) Yıllar Tüketim Petrol (Bin Ton) Üretim Petrol (Bin Ton) Şekil 3.4. Petrol Tüketimi ve Üretimi (Çizelge 3.1 ve 3.2 den elde edilmiştir.) Şekil 3.4 de petrol üretimi ve tüketiminin birlikte incelenmesinde tüketimin üretimin oldukça üzerinde olduğu görülmektedir. Üretimin tüketimi karşılayamaması söz konusudur. Bu nedenle de üretimle karşılanamayan petrolün ihtiyacı karşılaması için ithal edilmesi gerekir. Üretimin düşük olmasında da petrol üretmenin yüksek maliyetli olması en büyük paya sahiptir. 10

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ

ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ ELEKTRİK ENERJİSİ TALEP TAHMİNLERİ, PLANLAMASI ve ELEKTRİK SİSTEMİNİN DETAYLI İNCELENMESİ YUSUF BAYRAK TEİAȘ APK Daire Bașkanlığı 1. GİRİȘ 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve sektörün yeniden yapılanmasından

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mayıs 2014 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ

Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ Mühendislik Çevre Danışmanlık Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK Ülkemizde 2010-2011 yılı itibari ile çeşitli

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mart 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Cumali Taştekin EÜAŞ Maden Sahaları Daire Başkanı (V)

Cumali Taştekin EÜAŞ Maden Sahaları Daire Başkanı (V) Cumali Taştekin EÜAŞ Maden Sahaları Daire Başkanı (V) Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ); 1970 yılında Kurulan Türkiye Elektrik Kurumu nun (TEK), 1994 yılında TEAŞ ve TEDAŞ olarak ikiye ayrılmasından

Detaylı

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ Murat Sungur BURSA Enerji Grubu Başkanı Zorlu Holding (CEO Zorlu Holding Energy Group) 11 Ocak 2010 ANKARA SUNUM İÇERİĞİ 1. Türkiye nin doğalgaz üretim ve tüketim durumu

Detaylı

Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı

Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı Hüseyin Ekrem Cünedioğlu Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 2010 Özet Türkiye maden sektörünün

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

ENERJİ SEKTÖRÜNÜN OSMANLI VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ TARİHİNDEKİ GELİŞİMİ VE YASAL SÜREÇ

ENERJİ SEKTÖRÜNÜN OSMANLI VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ TARİHİNDEKİ GELİŞİMİ VE YASAL SÜREÇ ENERJİ SEKTÖRÜNÜN OSMANLI VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ TARİHİNDEKİ GELİŞİMİ VE YASAL SÜREÇ Michael FARADAY ın 1831 yılında çalışmaları sonucunda, elektrik motoru ve dinamonun bulunmasına öncülük eden magnetizmin

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ

ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ MAKALE ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ Kadir Kaya * Arş. Gör., Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Samsun kadir.kaya@omu.edu.tr Erdem Koç Prof. Dr.,

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2014 2018)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2014 2018) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 5 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2014 2018) HAZİRAN 2014 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 4 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

SORULAR. 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir?

SORULAR. 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir? SORULAR 1- Termik enerji nedir? 2- Termik santrallerden kaynaklanan atıklar nelerdir? 3- Gaz atıklar nelerdir? 4- Zehirli gazların insanlar üzerindeki etkileri oranlara göre nasıl değişir? 5- Bir termik

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması,

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2006 2015)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2006 2015) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2006 2015) HAZİRAN 2006 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 2 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

İTALYA İSPANYA PORTEKİZ YUNANİSTAN TÜRKİYE

İTALYA İSPANYA PORTEKİZ YUNANİSTAN TÜRKİYE Jeotermal Enerji ülkemiz için önemli bir yenilenebilir kaynaktır. Türkiye jeotermal enerji potansiyeli açısından dünyanın yedinci ülkesidir. Muhtemel jeotermal enerji potansiyelinin kullanımının getirebileceği

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Türkiye Enerji Fırsatları Enerji Kaynakları Genel Görünümü Enerji Kaynaklarına Göre Maliyet Ve Fırsatları Enerji Sektöründeki Büyük Oyuncuların Yeri Türkiye de Enerji Sektörü

Detaylı

TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1 KURULUŞ TARİHİ : 01.10.2001 KURULUŞ KARARI : Tarih: 02.02.2001 No : 2001/2026 (BKK) ANASTATÜ : Tarih: 29.06.2001 No : 24447 (R.GAZETE) İLETİM LİSANSI TARİH 13.03.2003 SERMAYE : 5 Milyar TL PERSONEL SAYISI

Detaylı

Türkiye Elektrik Enerjisi Üretim ve Tüketimine Genel Bakış

Türkiye Elektrik Enerjisi Üretim ve Tüketimine Genel Bakış Türkiye Elektrik Enerjisi Üretim ve Tüketimine Genel Bakış Nurel KILIÇ Her türlü ekonomik faaliyetin temel girdisi olan elektrik enerjisinin kullanım alanının artması elektrik enerjisine olan talebi de

Detaylı

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ PODGORİCA-AĞUSTOS 2012 İÇİNDEKİLER SAYFA NO BÖLÜM 1 1 1 GİRİŞ 2 2 Metodolojik açıklamalar 3 2.1

Detaylı

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ 03 ARALIK 2008 Saat 14:00 Proje Bilgisi Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü için Binalarda Enerji Verimliliğine Yönelik Toplum Bilincinin

Detaylı

RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI

RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI Doç Dr. Numan Sabit ÇETİN Yrd. Doç. Dr. Cem EMEKSİZ Yrd. Doç. Dr. Zafer DOĞAN Rüzgar enerjisi eski çağlardan günümüze

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI Ercüment ÖZDEMİRCİ APK Daire Başkanlığı TEİAŞ Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi 7-8 Kasım İstanbul ANA FAALİYET KONULARI Türkiye İletim Sistemi

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ Kemal YILDIR Genel Müdür Yönetim Kurulu Başkanı TÜREK, İstanbul Kasım 2013 ANA FAALİYET KONULARI Türkiye Elektrik Sistemini yönetmek Türkiye

Detaylı

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI ÇEVRE YÖNETY NETİMİ GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ İZİN N VE DENETİM M DAİRES RESİ BAŞKANLI KANLIĞI ÇEVRE İZNİ VE LİSANSI L ŞUBESİ Başvuru Sürecinin S Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU Çevre MühendisiM ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Şubat 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

SEKTÖR: ENERJİ (TERMİK-KOJENERASYON)

SEKTÖR: ENERJİ (TERMİK-KOJENERASYON) SEKTÖR: ENERJİ (TERMİK-KOJENERASYON) SIRA 1 Afşin-Elbistan A Termik Santralı Rehabilitasyonu ve Baca Gazı Desülfürizasyon Ünitesinin Tesis Edilmesi Projesi EÜAŞ Genel Müdürlüğü Afşin-Elbistan A Termik

Detaylı

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU

ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM-TÜKETİM DURUMU ANKARA İLİ ELEKTRİK ÜRETİM- DURUMU Yusuf BAYRAK TEİAŞ APK Dairesi Başkanlığı Türkiye elektrik sistemi tümleşik bir sistemdir. Bölgelerin veya illerin coğrafi sınırları ile elektrik sistemi işletme bölgelerinin

Detaylı

ELEKTRİK TESİSLERİ A.B.D. SERKAN BAHÇECİ

ELEKTRİK TESİSLERİ A.B.D. SERKAN BAHÇECİ ELEKTRİK TESİSLERİ A.B.D. SERKAN BAHÇECİ Elektrik Enerjisinin Üretim,İletim ve Dağıtımı Güç Sistemlerinin Analizi,Denetimi,Korunması, İşletilmesi Topraklama Tesisleri Aydınlatma Ve İç Tesisat Yükseltici

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

Bu dönemde birincil enerji tüketiminin yıllık ortalama yüzde 5,7, elektrik tüketiminin ise yüzde 6,7 oranında büyüdüğü tespit edilmiştir.

Bu dönemde birincil enerji tüketiminin yıllık ortalama yüzde 5,7, elektrik tüketiminin ise yüzde 6,7 oranında büyüdüğü tespit edilmiştir. Avrupa Birliği Sürecinde Enerji Sektörünün Konumu ve Enerji Yol Haritaları AB ye tam üyelik sürecinde Türkiye, ekonomik ve sosyal hayatın bütün alanlarında olduğu gibi, enerji konusunda da Avrupa Birliği

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Afşin-Elbistan Termik Santralleri Elektrik Üretiminden Çok İklimi Değiştiriyor

Afşin-Elbistan Termik Santralleri Elektrik Üretiminden Çok İklimi Değiştiriyor Afşin-Elbistan Termik Santralleri Elektrik Üretiminden Çok İklimi Değiştiriyor Kasım 2015 Hazırlayan Önder Algedik 2 İçindekiler Özet... 3 Afşin Elbistan Linyit Rezervi... 4 Elektrik Üretimi... 5 Afşin

Detaylı

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ ŞİRKET PROFİLİ GÜRİŞ İNŞAAT VE MÜHENDİSLİK A.Ş. 1958 yılında kurulmuş ve kurulduğu tarihten bu yana yurtiçi ve yurtdışında birçok alanda hizmet vermektedir.

Detaylı

Elektrikte bir yıllık 'denge' zararı; 800 milyon YTL

Elektrikte bir yıllık 'denge' zararı; 800 milyon YTL Elektrikte bir yıllık 'denge' zararı; 800 milyon YTL Büyük özelleştirme ihalelerine hazırlanan enerji sektöründe devlet kurumlarının DUY (Dengeleme Uzlaştırma Yönetmeliği) nedeniyle zararı 800 milyon YTL

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi,

Enerjinin varlığını cisimler üzerine olan etkileri ile algılayabiliriz. Isınan suyun sıcaklığının artması, Gerilen bir yayın şekil değiştirmesi gibi, ENERJİ SANTRALLERİ Enerji Enerji soyut bir kavramdır. Doğrudan ölçülemeyen bir değer olup fiziksel bir sistemin durumunu değiştirmek için yapılması gereken iş yoluyla bulunabilir. Enerjinin varlığını cisimler

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi Türkiye Elektrik Piyasası Emrah Besci Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr Elektriğe ulaşamayan 1,267

Detaylı

---------- BAŞLIK ---------- ----- İSİM SOYİSİM -----

---------- BAŞLIK ---------- ----- İSİM SOYİSİM ----- GİRİŞ Enerji iş yapabilme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde enerji ihtiyacı, giderek büyüyen ekonomiler ve bu ekonomilerdeki endüstriyel üretim alanlarında duyulan ihtiyaçların büyümesinden dolayı

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2006; EYLÜL ANKARA Mustafa AKTAŞ DÜNYA BİLİNEN FOSİL REZERVLERİN ÖMRÜ (R/Ü,YIL) 2005 SONU 250 227 Y I L 200 150 100 50 0 136 65,1 40,6 14 16 PETROL DOĞALGAZ

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Enerjide Yeni Ufuklara

AR& GE BÜLTEN. Enerjide Yeni Ufuklara Enerjide Yeni Ufuklara Nurel KILIÇ Enerji yol haritalarının oluşturulduğu dünyada, yapısal değişim gözleniyor. Ülkemizi coğrafi/stratejik konumu gereği çok yakından etkileyen bu süreçte ülkemiz için çizilen

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesinin. 10.Enerji Kongresine sunduğum tebliğ. (1900 den-2006 yılına kadar)

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesinin. 10.Enerji Kongresine sunduğum tebliğ. (1900 den-2006 yılına kadar) Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesinin 2006 yılı Kasım ayında Đstanbul da düzenlenen 10.Enerji Kongresine sunduğum tebliğ. TÜRKĐYE DE ELEKTRĐĞĐN TARĐHSEL GELĐŞĐMĐNE ÖZET BAKIŞ (1900 den-2006 yılına

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

Kurulu Kapasite (MW) Denizli, Kızıldere 15,00 82.500.000 Faaliyette

Kurulu Kapasite (MW) Denizli, Kızıldere 15,00 82.500.000 Faaliyette TÜRKİYE DE JEOTERMAL KAYNAKLI ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİM TESİSİ KURULMASI 1. Türkiye de Jeotermal Potansiyel Türkiye jeotermal potansiyel açısından Avrupa da birinci, Dünyada ise yedinci sırada yer almaktadır.

Detaylı

TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri

TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri 1 TARİHTE BU PROBLEM NASIL ÇÖZÜLMÜŞ Bilinen insanlık tarihi boyunca, doğal malzemeler kullanılarak yapılan yapılarda;

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

Türkiye de Biyoenerji Politikaları

Türkiye de Biyoenerji Politikaları Türkiye de Biyoenerji Politikaları 30 Eylül 2010, 14:00 Türkiye Uluslararası Yenilenebilir Enerji Kongresi Grand Cevahir Otel & Kongre Merkezi Şişli/İstanbul Erkan Erdoğdu Enerji Uzmanı & Doktora (PhD)

Detaylı

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR TÜRKİYE RÜZGAR R ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR RÜZGAR ENERJİSİ VE SANTRALLERİ SEMİNERİ Rahmi Koç Müzesi Konferans Salonu - İstanbul (27 MAYIS 2011) MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi

Detaylı

Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu

Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu Altaca Çevre Teknolojileri ve Enerji Üretim A.Ş. Yönetim Kurulu

Detaylı

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012 Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi Basım Yılı : 2012 Bu raporun basılması ve çoğaltılması Ajansın iznine tabiidir. Yazar ve Kuzey Anadolu Kalkınma

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2007 2016)

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2007 2016) TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2007 2016) TEMMUZ 2007 İÇİNDEKİLER I GİRİŞ... 2 II TALEP GELİŞİMİ...

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BAŞKANI

ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BAŞKANI ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BAŞKANI BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARININ GİDEREK AZALMASI ENERJİ KAYNAKLARI ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN ARTMASI CO 2 EMİSYONU ELEKTRİK ENERJİSİNİN DEPOLANAMAMASI BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARINDA

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON 27 MAYIS 2015 - İZMİR Yavuz Aydın Başkan TÜRKOTED KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINDA GELİŞMELER VE BEKLENTİLER 2 02.06.2015 The future

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI VE HİDROELEKTİRİK ENERJİNİN ÖNEMİ

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI VE HİDROELEKTİRİK ENERJİNİN ÖNEMİ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI VE HİDROELEKTİRİK ENERJİNİN ÖNEMİ Dr. Ülker GÜNER BACANLI Pamukkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat Hulusi KARA Grup Başkanı Sunum Planı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Potansiyelimiz ve Mevcut Durum İzmir ve Rüzgar Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına İlişkin

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR ARAMALARI

TÜRKİYE KÖMÜR ARAMALARI Enerji, ülkelerin iktisadi ve sosyal kalkınması için önemli girdilerin başında gelir. Enerji planlamaları ve yatırımları bir ülkenin geleceği, sanayileşmesi ve ilerlemesi için büyük öneme sahiptir, Büyüme

Detaylı

Türkiye Elektrik Piyasası

Türkiye Elektrik Piyasası Türkiye Elektrik Piyasası Emrah Besci Elektrik - Elektronik Mühendisi (EE 04) Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr Elektriğe ulaşamayan 1,267 milyar

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM ENERJİ BÖLÜMÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM ENERJİ BÖLÜMÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM ENERJİ BÖLÜMÜ Tülin Keskin Danışman Kasım 2014 Ankara İklim Değişikliği 1. Ulusal Bildirim 1.Ulusal Bildirimde Enerji Sektörü

Detaylı

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ KBSB Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği - 2014 Ahmet Cevat Akkaya www.kbsb.org.tr Milyar Kaçınılmaz Son? Misyon? Tek gerçek kaynak - Dünya Dünya popülasyon

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri. Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı

Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri. Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı Rüzgar Enerji Santralleri Yatırım Deneyimleri Kenan HAYFAVİ Genel Müdür Yardımcısı TÜREK Kasım 2014 1 İçerik Türkiye de Rüzgar Enerjisi Lisanslama Teşvikler - Finansman Sonuç 2 Türkiye de Enerji Talebi

Detaylı

ENERJİ SEKTÖRÜNDE YENİDEN YAPILANDIRMA UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sayın Başkan, değerli katılımcılar,

ENERJİ SEKTÖRÜNDE YENİDEN YAPILANDIRMA UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Sayın Başkan, değerli katılımcılar, ENERJİ SEKTÖRÜNDE YENİDEN YAPILANDIRMA UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Sayın Başkan, değerli katılımcılar, Konuşmama başlamadan önce, 10. Enerji Kongresi ni başarıyla düzenlemekte olan Dünya Enerji Konseyi

Detaylı

YAŞAR ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi

YAŞAR ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi YAŞAR ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ (http://esm.yasar.edu.tr) Sunum Planı Neden Yaşar Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü`nde Okumalıyım? Bölüm

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER

TÜRKİYE DOĞAL GAZ MECLİSİ 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2013-2014 KIŞ DÖNEMİ DOĞAL GAZ GÜNLÜK PUANT TÜKETİM TAHMİNİ VE GELECEK YILLARA İLİŞKİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 2014 İÇİNDEKİLER 1. Talebe İlişkin Baz Senaryolar 2. Doğal Gaz Şebekesi Arz İmkânlarına

Detaylı

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü GENEL GÖRÜNÜM. Selami İNCEDALCI Genel Müdür

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü GENEL GÖRÜNÜM. Selami İNCEDALCI Genel Müdür T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü PETROL ARAMA - ÜRETİM SEKTÖRÜ GENEL GÖRÜNÜM PETROL ARAMA - ÜRETİM SEKTÖRÜ I. İSTİŞARE TOPLANTISI 10 Mart 2012 Selami İNCEDALCI Genel

Detaylı

TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ. Celal KAMACI. Dr. Zeki KARACA.

TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ. Celal KAMACI. Dr. Zeki KARACA. 111 Dergisi 3 TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ Celal KAMACI Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çan Meslek Yüksekokulu celal@comu.edu.tr Dr. Zeki

Detaylı

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği Enerjiye Yönelik Bölgesel Teşvik Uygulamaları Enerji Verimliliği 5. Bölge Teşvikleri Enerjiye Yönelik Genel Teşvik Uygulamaları Yek Destekleme Mekanizması Yerli Ürün Kullanımı Gönüllü Anlaşma Desteği Lisanssız

Detaylı

2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU

2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU 2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL ÇAMLICA KALEM İLKÖĞRETİM OKULU OKULLARDA ORMAN PROGRAMI ORMANDAN BİO ENERJİ ELDE EDİLMESİ YIL SONU RAPORU AYLAR HAFTALAR EYLEM VE ETKİNLİKLER 2 Okullarda Orman projesini

Detaylı

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012

Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 Enerji Yatırımları Fizibilite Raporu Hazırlanması Semineri Enerji Yatırımlarının Çevresel ve Sosyal Etkilerinin Değerlendirilmesi 29 Mart 2012 H.Bülent KADIOĞLU Çevre Mühendisi Golder Associates Sunum

Detaylı