SPİNAL TRAVMA OLGULARINDA KURTARMA VE TAŞIMA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SPİNAL TRAVMA OLGULARINDA KURTARMA VE TAŞIMA"

Transkript

1 SPİNAL TRAVMA OLGULARINDA KURTARMA VE TAŞIMA Prof.Dr. Murat Hancı İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroşirürji Anabilim Dalı 30.2*10-6 insidansı gözünde tutulur ise ülkemizde her yıl 2086 vertebro-medüller yaralanma olgusu hastanelere ulaşmaktadır. Yine aynı kaynakların verileri değerlendirildiğinde yaklaşık 1300 olgunun ise hastaneye ulaşamadan kaybedildiği anlaşılmaktadır. Ülkemizde yaralıların %86 sı 6 saatte hastaneye ulaştırılabilirken bu oran, 24 saatte %98.5 e ulaşmaktadır. Ülkemizde hasta taşıma işleminde ambulans kullanımı % 22 gibi küçük bir oranda kalmaktadır. Birinci sırayı %61 ile özel araçlar almaktadır. Üçüncü sırada ise %12 oranı ile resmi araçlar (%90 Polis otoları) gelmektedir. Dehşet verici bir yön ise omurga yaralanmalı hastaların bu araçlar içerisinde genelde oturtularak taşınmasıdır. Bu oran özel araçlarda %83 gibi yüksek bir orandadır. Düşündürücü olanı ise resmi araçlardaki taşınmalarda bile %45 oranında omurga yaralanmalı gurubun oturtularak taşınmasının tercih edilmiş olmasıdır. Ülkemizdeki tabloyu kısaca özetledikten sonra olması gerekenlere değinelim.. Araştırmalar göstermiştir ki omurilik yaralanmalarındaki ölümlerin %10 u ilk beş dakikada (solunum durması, kardiak arest) ve %54 ü ilk yarım saatte olmaktadır. İlk yardım ile %18, hastane tedavisi ile %20 kadarının ölümden kurtarılabileceği sonucuna varmışlardır. Potansiyel omurga-omurilik yaralanmalı hastaların erken değerlendirilmesi kaza yerinde başlar. Omurilik yaralanmalarının yaklaşık % 3-25 inin nakil sırasında veya uygun yapılmayan ilk müdahalelerde olduğu tahmin edilmektedir. Omurga yaralanmalarının % 20 si birbirinden uzak lokalizasyonlu olduğundan hastaneye getirilmeden omurganın immobilizasyonu sağlanmalıdır. Son 30 yılda acil servislere getirilen omurilik yaralanmalı hastaların nörolojik durumunun dramatik bir şekilde iyileştiği kaydedilmektedir lerde hastaların çoğunda (% 55) komplet lezyonlara rastlanıyordu lerde ise hastaların çoğu (% 61) inkomplet lezyonlarla başvurmaya başladı. Bu iyileşmenin nedeni acil servis personelinin eğitilmesidir. Omurga immobilizasyonu artık dünya çapında kabul gören ve hastaneye getirilmeden önce tüm travmalı hastalara uygulanması gereken bir kural olarak kabul edilmektedir. Potansiyel omurga yaralanmalı hastalarda ilk yardım: Resusitasyon İmmobilizasyon Kurtarma Nakil. Omurga yaralanmalı olgular ambulans veya helikopter ile taşınmalıdır. Nakil yöntemini genellikle hastanın o anki klinik durumu, merkeze uzaklığı, coğrafya ve eldeki imkanlar belirler. Amaç, hastaya zarar vermeden güvenli bir şekilde naklinin sağlanmasıdır. Erken nakil ile ilgili çalışmalarda erken gelişebilecek komplikasyonların önlendiği ve nörolojik tablonun beklenilenden daha hızlı iyileştiği gösterilmiştir. Nakil sırasında tüm gayretler, omurganın gereksiz bir şekilde hareketini önlemek için sarf edilmelidir. Kaza Yerinde Acil Önlemler Kaza yerinde yaralanan kişinin değerlendirilmesinde acil servis elemanlarının öncelikle yapması gerekenler aşağıda sıralanmıştır: 1

2 1. Hastanın, kaza yerinde bulunan diğer kişilerin ve acil servis elemanlarının yaralanmasını önlemek, hastayı ve yaralanmaya sebep olan olayı hızlı bir şekilde değerlendirmek. 2. Hastayı kaza yerinden daha güvenli bir yere taşımak. 3. Temel hayat desteklerinin, yeterli hava yolu, solunum desteği gibi, sağlanması ve varsa kanamanın değerlendirilmesi. 4. Omurga stabilizasyonunun sağlanması ve kırıkların desteklenmesi. 5. Uygun bir hastaneye nakledilmesi. İlk değerlendirme Kaza yerine ulaşan elemanların hızlı fakat dikkatli bir şekilde hastayı muayene etmesi gerekmektedir. Kurtarıcıların, kaza yerinde bulunan herkesin yaralanma olasılığını dikkate alması bakımından yeterli donanıma sahip olması gerekmektedir. Cevap verilmesi gereken ilk önemli soru şudur: Ne kadar zamanımız var? Çoğu durumlarda acele etmek için sebep yoktur. Kaza yerinin gözlemlenmesi ve kazanın mekanizması, yaralının gördüğü zarar ve nelerin beklenmesi gerektiği hakkında önemli ipuçları vermektedir. Kafanın öne çarpması ile arkaya veya yana çarpması arasında farklar vardır. Sonraki aşama hastanın hızlı bir şekilde değerlendirilmesidir. Kaza yerinde tam bir muayene mümkün değildir fakat bir kaç saniyede olsa hastanın bilinç durumu hakkında bilgi edinilebilinir. Eğer hastanın bilinci açık, şokta değil ve yeterli solunumu var ise tam bir muayene için zaman vardır demektir. Bu durumda hastaya parmaklarını, ellerini ve ayaklarını hareket ettirmesine yönelik basit sorularla değerlendirme yapılabilir. Hastaya boyun veya bel ağrısının olup olmadığı sorulmalıdır. Hasta nörolojik olarak normal görünse de ve bel/boyun ağrısından şikayet etmese de bu, omurga/omurilik yaralanmasının olmaması anlamına gelmemelidir. Kaza sonrası hastada bilinç kaybı gelişmesi ciddi problemler doğurmaktadır. Bilinç kaybının kafa travmasından sonra gelişebileceği gibi hipoksi veya hipovolemi sonucu olup olmadığı kesinlikle ortaya konmalıdır. Travma sonrası şuur kaybı gelişen hastaların yaklaşık % 40 ında sebep hipoksi ve hipovolemidir. Hastanın ilk değerlendirilmesinde bu durumlar ortaya kesinlikle konmalıdır aksi taktirde hasta kaybedilebilir. Bu nedenle öncelikle hastanın yeterli solunumunun ve palpe edilebilir nabzının olmasından emin olunmalıdır. KURTARMA Araçtan çıkarma (Standart) Bir çok kazada kazazedenin araçtan kontrollü bir şekilde çıkarılması için yeterli zaman vardır. Kurtarma işleminde bir kişi hastanın başını ve boynunu gövde ile nötral pozisyonda olacak şekilde sabitlemelidir. Uygun boyunluk takıldıktan sonra fleksiyon, ekstansiyon veya rotasyon hareketlerinden kaçınılmalıdır. Boyun, elle stabilize edilirken hastanın sırtına çıkarılma işleminde gövdeyi de sabitleyecek teçhizat yerleştirilir. Araçtan çıkarma (Acil) Nadir de olsa bazı durumlarda hastanın araçtan standartlara uygun bir şekilde çıkarılması için yeterli zaman olmayabilir. Ayrıca hastanın durumu yeterli hava yolunu sağlayacak derecede uygun değilse yetersiz solunum ve dolaşım hastanın acil olarak araçtan çıkarılmasını gerektirebilir. Sert bir boyunluk takılır. Hastanın acil olarak çıkarılmasında en az 4 kişi gerekmektedir. Bir kişi hastanın baş ve boynunu sabitlemeli ve omurga hareketleri en aza indirilmelidir. Motorsiklet kaskının çıkarılması Yeterli hava yolunun sağlanması için bu şarttır ve kontrollü bir şekilde çıkarılmalıdır. Kaskın çıkarılması için 2 kişiye ihtiyaç vardır. Bir kişi kaskı tutar ve boynu nötral pozisyona getirir. Diğer kişi bir elini hastanın ensesine koyarak boynu desteklerken diğer eliyle kaskın çene altındaki kemerini açar. Sonra bir eliyle boyunu alttan desteklerken diğer eliyle de alt çeneyi tutar. Kaskı tutan ilk kişi kaskı hafif yana doğru hareket ettirerek 2

3 çıkarır. Eğer yüzü de saran bir kask ise kaskın çıkarılması için kaska rotasyon hareketi yaptırılır. Daha sonra ilk kişi tekrar başın kontrolünü sağlar. Sıkışan kazazede Bazı trafik kazalarında veya diğer kazalarda, mesela yüksekten düşme gibi, hasta uzun süre bir yerde sıkışmış olarak kalabilir. Bu durumlarda, hava yolunun açık tutulması ve damar yolunun açılması gerekir. Omurga, yukarıda anlatıldığı gibi sabitlenmelidir. Yerde bulunmuş kazazede Eğer omurga yaralanması şüphesi olan birisi yerde bulunmuş ise, sert boyunluk hemen takılmalıdır. Boyunluğun uygulanması veya boyunun nötral pozisyona getirilmesi ağrıya neden oluyor, ağrıyı artırıyor veya kas spazmına sebep oluyor ise bu girişimler durdurulmalıdır. Bu durumda boyun, hastanın rahat ettiği bir pozisyonda sabitlenmelidir. Hasta supin pozisyona getirilir ve sedyeye alınır. Alternatif olarak, hasta uzun tahtalara yatırılabilir. Boyun sargılarla sabitlenebilir. Rulo haline geritilmiş materyaller hastanın boyun altına yerleştirilerek normal servikal açı korunabilir. Suda bulunmuş kazazede Sığ sulara dalma servikal omurga yaralanmalarının sıkca karşılaşılan sebebidir. Boğulma söz konusu ise yapılması gereken ilk şey, solunumun sağlanmasıdır. Boğulmuş birisini havuzdan çıkarmak çok zordur ve bir çok kişi gerektirebilir. Eğer tahta sedye var ise hasta suda dahi olsa hemen tahta sedyeye yatırılmalıdır. Bilinci açık ve suda hareket edebilen bir kişi için ilk muayenede motor defisit aramak zaman kaybı olabilir. Öncelikle hava yolu sağlandıktan sonra kardiyovasküler sistem değerlendirilmelidir. İkincil değerlendirme Hasta kaza yerinde güvenli bir yere taşındıktan ve omurganın stabilizasyonu sağlandıktan sonra, değerlendirmelere geçilir. Ağız, yüz ve üst çene değerlendirilerek üst solunum yolu problemlerinin olup olmadığı gözden geçirilir. Solunumun derinliği ve frekansı değerlendirilmelidir. Nabız sayısı kam basıncı kaydedilir. Şokun diğer bulguları, mesela solukluk, terleme, huzursuzluk ve parmaklarada siyanoz, varsa kaydedilir. Göz açma, konuşma ve motor yanıtlar değerlendirilerek Glasgow Koma Skalası ortaya konur. Omurga veya omurilik yaralanmalarında hasta ekstremitelerini hareket ettirmeyebilir, bu durumlarda hastanın tepkisel yüz ifadesi dikkate alınmalıdır. Bu, omurga fonksiyonları hakkında kısa bilgi verebilir. Bu aşamada hastanın elbiseleri çıkarılmaya çalışılmamalı ve detaylı bir nörolojik muayene için zaman harcanmamalıdır. Hastadan yavaşça omuzunu kaldırması (abdüksiyon-c 5 ), el parmaklarını hareket ettirmesi (C 7-8 ), ve parmaklarını birbirinden ayırması (abdüksiyon-t 1 ) istenir. Ön kol önü, el baş parmağı (C 6 ) ve küçük parmak (C 8 ) duyusu değerlendirilir. Daha sonra ayak bileği eklemini yuları (L 5 ) ve aşağı (S 1 ) hareket ettirmesi istenir. Diz kapağı (L 3 ) ve eğer mümkün ise aşil tendon (S 1 ) duyuları test edilir. Tekrar etmek gerekirse, bu aşamada normal nörolojik muayene, omurganın stabil olduğu anlamına gelmez. Resüsitasyon (canlandırma) Eğer omurilik yaralanması olan bir hastada kardiyak arrest gelişirse normal protokolden önce resüsitasyon gelir. Yüksek seviyeli servikal yaralanmalarda arrest genellikle hipoksiye sebep olan hipoventilasyon sonucudur. Bu durum, hava yolunun sağlanmasını öncelikli kılmaktadır. Kaza yerinde hastanın entübasyonu öncelik kazanabilir. Bazı çalışmalar sonucunda elde edilen kanıtlar nazal entübasyonun servikal yaralanmalı hastalarda güvenli olduğunu göstermektedir fakat kardiyak arrest gelişenlerde uygun değildir. Eğer kafa travması da eşlik ediyorsa nazal entübasyon intrakraniyal enfeksiyona sebep olabilir ve nazal kanamaları artırabileceğinden hava yolunda tıkanıklık oluşturabilir. Bu durumda orotrakeal entübasyon yapılmalıdır. Bu girişim uygulanırken bir kişi kafayı sabitleyip boyunu nötral pozisyonda tutmak zorundadır. 3

4 Multipl yaralanmalı hastalarda masif kanamalar sonucu gelişen hipovolemi, kardiyak arrestin diğer bir sebebidir. Kardiyak tamponad ve tansiyon pnömotoraks da kardiyak arrestin nadir fakat önemli sebepleri arasındadır. İntravenöz infüzyon Hipotansiyon, omurilik yaralanması veya diğer yaralanmalar sonucu gelişen kanamalar sonucu olabilir. Omurilik yaralanması sonucu gelişen hipotansiyonun nedeni, normal sempatik tonusun kaybıdır (lomber vertebra kırıkları sonucu gelişen kan kayıpları dahi genellikle hipovolemi yapmaz). Omurga ve omurilik yaralanması sonucu gelişen hipotansiyonun ciddiyeti, yaralanma seviyesi ve yaralanma ciddiyetine bağlıdır. Yaralanma seviyesi yükseldikçe ve tam kesi daha fazla sempatik tonusun kaybı anlamına gelir ki bu da ciddi hipotansiyon yapar. Bu klinik durumlarda hipotansiyon yapan vazodilatasyondur ve bununda anlamı en azından başlangıçta, pembe renkli ve sıcak bir cilttir. Servikal tam kesilerde, kardiyak sempatik sinir aktivitesinin azalması sonucu hipotansiyon ile birlikte bradikardi görülür. Alt seviyeli lezyonlarda, taşikardi gelişebilir. Eğer hipotansiyon sadece omurilik yaralanması sonucu gelişmiş ise damar yatağının hızlı bir şekilde doldurulması gerekmez. Hızlı bir şekilde sıvı yüklenmesi pulmoner ödem geliştirebilir. Bu durumlarda sistolik kan basıncının mmhg civarında devam ettirilmesi yeterlidir. Kan kaybına bağlı hipotansiyonlarda klasik olarak cilt soluk, soğuk ve nemlidir, taşikardi vardır. Omurilik yaralanmaları bu doğal cevabı değiştirebilir. Kaza yerinde damar içi hacim artırılması için zaman harcanması tartışmalıdır. Eğer hasta herhangi bir yere sıkışmamış ise ve götürülecek merkez yakın ise uygun olan şey zaman kaybetmeden hastanın naklidir. Fakat merkez uzakta ise, kaza yerinde hastanın damar içi hacminin doldurulması mantıklıdır. Kan kaybı için kolloid sıvılar verilmelidir. Omurilik yaralanmaları sonucu gelişen hipotansiyonda kristalloid sıvılar kan basıncını artırmayacak şekilde verilebilir. Stabilizasyon Şuuru açık hasta Bilinci açık hastalar supin pozisyonda ve sert bir sedyede nakledilir. Servikal yaralanmadan şüpheleniliyorsa sert boyunluklar kullanılır. Eğer kurtarma sedyesi kullanılmıyorsa normal omurga açılanmalarını korumak için boyun arkası ve lomber bölgelere rulolar yerleştirilir. Bası yaralarını önlemek için bütün sert objeler (madeni para, anahtar gibi) hastanın elbiselerinden alınmalıdır. Kollar ve bacaklar bantlarla (veya sedye kemerleriyle) sabitlenmeli ve bacak arasına battaniye gibi şeyler konulmalıdır. Daha sonra ısı kaybını önlemek için hasta battaniye gibi örtülerle sarılmalıdır çünkü omurilik yaralanmaları vücuttta ısı mekanizmalarını ciddi bir şekilde bozmaktadır. Omurga tahtaları kullanılmalı ve gövde sıkı bir şekilde tahta sedyeye sabitlenmelidir. Baş yine sedyeye bantlarla sabitlenmektedir. Şuur kapalı hasta Şuur kapalı hastaların naklinde tartışmalar fazlasıyla devam etmektedir. Şuuru kapalı hastalarda, radyolojik olarak kanıtlanıncaya kadar omurilik yaralanmalarının olduğu varsayılır. Bazı otoritelere göre şuuru kapalı hastalar, şuuru açık hastalarda uygulanan supin pozisyonda nakledilmelidirler. Bununla beraber, bu pozisyonun şuuru kapalı hastalarda bir çok ciddi dezavantajı vardır. Bilinci kapalı hastaların naklindeki en ideal pozisyon sabit yan pozisyondur. Supin pozisyonda hava yolunun devam ettirilmesi problem olabilir. Omurilik yaralanması olabileceği düşünülen hastalarda bazı hava yolu manevraları, mesela servikal omurganın ekstansiyonu önerilmemektedir. Hava yolunun devamlılığını sağlamak için yapılan bazı yardımcı girişimler, mesela orofaringeal havayolu, bradikardiyi artırıp asistol geliştirebilir. Ağız içinde kan veya kusmuk bulunabilir ve hava yolunu tıkayabilir. Diğer bir problem ise nakil sırasında kusma ve regürgitasyondur. Eğer bu durum entübe edilmemiş ve şuuru kapalı bir hastada gelişirse hastanın başı yana çevrilerek akciğere mide içeriğinin dolması engellenir. Mide içeriğinin 4

5 regürgitasyonu pasif bir olaydır ve gözden kaçabilir. Regürgitasyon travmalı hastalarda ciddi bir problemdir ve omurilik yaralanmalı hastalarda olabileceği akıldan çıkarılmamalıdır. Hava yolunun endotrakeal tüp ile idame ettirilmesi bahsedilen hava yolu problemlerinin çözümüdür. Bununla beraber, kaza yerinde bunun rutin uygulanması büyük riskler taşımaktadır. Servikal yaralanmalı hastalarda entübasyon sırasında vagusun uyarılması ciddi bradikardi ve hatta kardiyak arreste sebep olabilir. Yarı-prone pozisyonu bu durumlarda önerilmemektedir çünkü servikal ve lomber bölgelerin rotasyonu vardır. İdeal yöntem, hastanın sabit lateral pozisyona getirilmesi ve boyun ve gövdenin aynı seviyede tutulmasıdır. Daha sonra hasta yastıklarla desteklenerek güven altına alınır. Hastanın bu pozisyonda naklinde çok dikkat edilmelidir. En tecrübeli kişi hastanın başını kontrol altına alarak manevraları yürütür. Baş, hafif traksiyonda ve nötral pozisyonda tutulur. Diğer kişiler kollarıyla hastanın omuz, gövde ve kalçasını kavrar. Başı kontrol altında tutan tecrübeli kişinin komutuyla tüm vücut aynı anda ve aynı düzlemde yana çevrilir. Yastık veya rulolar baş ve gövdeyi yandan destekleyecek şekilde yerleştirilir ve şerit bantlarla alın, omuz ve kalça sabitlenir. Bu pozisyonu elde etmenin diğer bir yolu da: hasta omurga tahtasına supin pozisyonda yatırılır ve servikal/lomber bölgelerin doğal açılanmalarını devam ettirmek için rulolar konur. Sonra baş ve gövde sedyeye sabitlenir. Daha sonra hasta ve sedye birlikte yana çevrilir. Bu manevrada yerleştirilen şerit bantların sağlam olmasına dikkat edilmelidir. Bu pozisyonun verilmesindeki problemler genellikle yeterli sayıda kurtarıcının olmadığı durumlardır. Baker, yeterli sayıda kurtarıcının olmadığı durumlarda bu pozisyonun verilebilmesini sağlayan manevra geliştirmiştir. Hasta supin pozisyonda iken kurtarıcıya yakın olan kol 90 derece abdüksiyona getirilir ve diğer kol gövdeye yatırılır. Kurtarıcıdan uzak bacak fleksiyona getirilir. Kurtarıcının hastanın başına yakın eli başı desteklerken diğer eli karşı kalça kemiği üzerindedir ve kontrollü bir şekilde hastayı yana çevirir. Elbetteki yeterli kişi varsa buna gerek yoktur ve yukarıda belirtilen yöntem uygulanır. Gerkli ilk girişimleri tamamlanan kazazede eğitimli personelin gözetiminde hasta taşımak amaçıyla dizayn edilmiş araçlar ile (ambulans- helikopter vb) hastaneye ulaştırılmalıdır. KAYNAKLAR 1. Medulla spinalis yaralanmaları. Murat Hancı, Önder Aydıngöz (Eds). Logos Yayıncılık, İstanbul, Spinal Cord Injuries. JD Alderson, Elizabeth M Frost. Butterwoths, London Neurotrauma. Raj Narayan, James Wilberger, Jhon Povlishock. (eds). McGraw- Hill Newyork,

Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım

Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım Kırık Nedir? Kırık, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Kırıklar darbe sonucu ya da kendiliğinden oluşabilir. Yaşlılık ile birlikte kendiliğinden kırık oluşma riski

Detaylı

Travma. Ülkemizde travma nedeniyle ölümlerde trafik kazaları birinci sırada yer alırken; iş kazaları 2. sırada yer almaktadır.

Travma. Ülkemizde travma nedeniyle ölümlerde trafik kazaları birinci sırada yer alırken; iş kazaları 2. sırada yer almaktadır. Doç. Dr. Onur POLAT Travma Ülkemizde travma nedeniyle ölümlerde trafik kazaları birinci sırada yer alırken; iş kazaları 2. sırada yer almaktadır. 2 Altın Saat Ölümlerin yaklaşık %30 u ilk birkaç saat içinde

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VII KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VII KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Mayıs 2014 BÖLÜM VII KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM Kırık nedir? Kırık, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Kırıklar darbe sonucu ya da kendiliğinden

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ I. İLKYARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...3 A. İLKYARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...3 1. İlkyardımın Tanımı...3 2. Acil Tedavinin Tanımı...3 3. İlkyardım ve

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Mart 2014 BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM KANAMA NEDİR? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D.

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. AMAÇ Hastane dışında gelişen kardiyo-pulmoner arrest durumunda TYD ilkelerini bilmek. Recovery (iyileşme) pozisyonunu

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KANAMALARDA İLKYARDIM BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Kanama

Detaylı

Hasta stabilizasyonun amacının ne olduğu ve stabilizasyonda dikkat edilecek parametreler anlatılacaktır.

Hasta stabilizasyonun amacının ne olduğu ve stabilizasyonda dikkat edilecek parametreler anlatılacaktır. Doç. Dr. Onur POLAT Bu ünitede; Hasta stabilizasyonun amacının ne olduğu ve stabilizasyonda dikkat edilecek parametreler anlatılacaktır. Genel stabilizasyon ilkelerinden sonra bu ünitede spinal stabilizasyon,

Detaylı

Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması

Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Kritik Hastanın Erken Tanınması Hastane İçinde Resüsitasyon Erişkin İleri Yaşam Desteği Algoritması Öğrenim Hedefleri; Genel durumu bozulan ve resüsitasyon gereksinimi duyacak

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1

TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI. Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1 TORAKOLOMBER VERTEBRA KIRIKLARI Prof.Dr.Nafiz BİLSEL VERTEBRA KIRIKLARI 1 Vertebral Kolon 33 omur 23 intervertebral disk 31 çift periferik sinir VERTEBRA KIRIKLARI 3 OMURGANIN EĞRİLİKLERİ Servikal bölgede

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunum ile hasta

Detaylı

1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ

1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ 1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ Ne zaman değil 2 Nerede değil 3 Her zaman ve her yerde Herkes için ilkyardım 4 İLKYARDIM HAYAT KURTARIR TÜM KAZALARDA ÖLÜMLERİN YÜZDE 10 U İLK BEŞ DAKİKADA, YÜZDE 50 Sİ İLK

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 1) Aşağıdaki durumlardan hangisinde turnike uygulanır? a) Çok sayıda yararı varsa ilkyardımcı tek ise b) Yaralının güç koşullarda bir yere taşınması gerekiyorsa

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I Sağlık Bülteni ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Kasım 2013 İLK YARDIM BÖLÜM I Hayatımız boyunca çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunum ile hasta

Detaylı

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1 İÇİNDEKİLER Bölüm I: İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1 A. İLK YARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...1 1. İlk Yardım ve Acil Bakımın Özellikleri...2 B. KORUMA...12 1. Olay Yerinin Değerlendirilmesi...12 2. Olay

Detaylı

CPR. Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013

CPR. Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013 CPR Uzm.Songül DEMİROK Hemşire H.i.E. 2013 Kardiyopulmoner Resusitasyon ve Tarihcesi İnsanlar tarih boyunca ölüme çare bulmaya çalışmışlardır. Modern tıbbın başlangıcına kadar ata binerek koşturma,ısıtma,rektum

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-2

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-2 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-2 1) Aşağıdakilerden hangisi kafatası ve omurga yaralanması nedenlerinden değildir? a) Spor ve iş kazaları b) Şeker hastalığı c) Otomobil kazaları d) Yıkıntı

Detaylı

Editörler. Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM

Editörler. Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM Editörler Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM Yazarlar Prof. Dr. Sakine Boyraz Doç.Dr.Hicran Yıldız Doç.Dr.Neriman Akansel Yrd.Doç.Dr. Evrim Çelebi Yrd.Doç.Dr. Funda Çetinkaya Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

HASTA/ YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ

HASTA/ YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ HASTA/ YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ Hasta/yaralı taşınmasında genel kurallar nelerdir? Hasta/yaralı taşınmasında ilkyardımcı kendi sağlığını riske sokmamalıdır, Gereksiz zorlama ve yaralanmalara engel olmak

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Haziran 2014 BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM BOĞULMA NEDİR? Boğulma, vücuttaki dokulara yeterli oksijen gitmemesi sonucu dokularda bozulma meydana

Detaylı

ORTOPEDİK YARALANMALARDA İLKYARDIM

ORTOPEDİK YARALANMALARDA İLKYARDIM ORTOPEDİK YARALANMALARDA İLKYARDIM Doç. Dr. Ufuk Talu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji ABD Ortopedik Acil =? 1. Gerçek acil: Hemen tedavi edilmezse kalıcı sorun bırakan 2. İlk yardım sonrasında

Detaylı

Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım

Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım Yara Nedir? Bir travma sonucu deri ya da mukoza bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar

Detaylı

Yaralanmalar. Bölüm 5

Yaralanmalar. Bölüm 5 Yaralanmalar Bölüm 5 Kapsam: Yara nedir? Kaç çeşit yara vardır? Yaraların ortak belirtileri nelerdir? Yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Ciddi yaralanmalar nelerdir? Ciddi yaralanmalarda ilkyardım

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir? Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz

Detaylı

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Olgu 1. Olgu 2. Kaynaklar. Olgu 3 24.02.2012. Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Olgu 1. Olgu 2. Kaynaklar. Olgu 3 24.02.2012. Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Doç. Dr. Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD Uz. Dr. Şebnem BOZKURT Fatih Sultan Mehmet EAH UzmDrOnurYeşil Ümraniye EAH

Detaylı

Yrd.Doç.Dr.Ali EKİ a_eksi@yahoo.com Ege Üniversitesi

Yrd.Doç.Dr.Ali EKİ a_eksi@yahoo.com Ege Üniversitesi Yrd.Doç.Dr.Ali EKİ a_eksi@yahoo.com Ege Üniversitesi Hastane öncesi acil bakımda hasta ve yaralıların transportu; olay yerinde hasta için gerekli olan incelemeler ve girişimler yapıldıktan sonra, hastanın

Detaylı

1-Kendisinin ve hasta/yaralının güvenliğinden emin olunur,

1-Kendisinin ve hasta/yaralının güvenliğinden emin olunur, YETİŞKİNLERDE DIŞ KALP MASAJI VE YAPAY SOLUNUMUN BİRLİKTE UYGULANMASI 1-Kendisinin ve hasta/yaralının güvenliğinden emin olunur, 2- Hasta/yaralının omuzlarına dokunup iyi misiniz? diye sorularak bilinci

Detaylı

CPR UYGULAMA TALİMATI

CPR UYGULAMA TALİMATI Dok No:YÖN.TL.22 Yayın Tarihi:NİSAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 7 1.0 AMAÇ: Kardiyopulmoner arrest durumundaki bir hastanın güvenli bir şekilde resussitasyonunu sağlamak için kuralları belirlemektir.

Detaylı

Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır.

Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır. Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Triajın tanımı, ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağı ve triaj sınıflaması anlatılacaktır. Ayrıca olağan ve olağan dışı durumlarda hasta ve yaralıların kayıtlarının

Detaylı

Acil Yardım Organizasyonu. Devletler acil yardım organizasyonunu üç temel öğe üzerine yapılandırırlar: İtfaiye Polis Ambulans

Acil Yardım Organizasyonu. Devletler acil yardım organizasyonunu üç temel öğe üzerine yapılandırırlar: İtfaiye Polis Ambulans Doç. Dr. Onur POLAT Acil Yardım Organizasyonu Devletler acil yardım organizasyonunu üç temel öğe üzerine yapılandırırlar: İtfaiye Polis Ambulans 2 Tanımlar Acil durum: Erken dönemde nitelikli yardım başlatılmazsa

Detaylı

KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMA Kırık: Kemik dokusunun bütünlüğünün bozulmasına kırık denir. Çeşitleri: Kapalı kırık: Deri bütünlüğünün bozulmadığı, çevre dokularının ve organların çok fazla zarar görmediği kırıklardır.

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Uzm.Dr.Müge GÜNALP ACİL TIP ANABİLİM DALI

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Uzm.Dr.Müge GÜNALP ACİL TIP ANABİLİM DALI TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Uzm.Dr.Müge GÜNALP ACİL TIP ANABİLİM DALI Kardiyopulmoner Resüsitasyon (KPR) KPR, kardiyak arrest olgularında hayatı kurtarmak amaçlı yapılan bir seri eylemden oluşur KPR nin başarısı

Detaylı

Hasta Ve Yaralı Taşıma Teknikleri

Hasta Ve Yaralı Taşıma Teknikleri Hasta Ve Yaralı Taşıma Teknikleri Yaralı Taşınmasında Genel Kurallar Nelerdir? Yaralı taşınmasında ilk yardımcı kendi sağlığını riske sokmamalıdır, Gereksiz zorlama ve yaralanmalara engel olmak için aşağıdaki

Detaylı

Bilinci kapalı olan kişiye ilk yardım

Bilinci kapalı olan kişiye ilk yardım Hasta yada yaralı kişiye, hastalanması veya yaralanmasından hemen sonra doktor gelinceye kadar hayatını kurtarmak için zamanında ve yerinde yapılan yardıma denir. Önemi : Yaşamı boyunca insan ilk yardımı

Detaylı

TRAVMATOLOJİK ACİLLER

TRAVMATOLOJİK ACİLLER 1 TRAVMATOLOJİK ACİLLER Herhangi bir enerjiye maruziyet sonrasında vücudumuzda oluşan yaralanmalar travma olarak adlandırılabilir. İnsan vücudunun yoğun enerjiye ve bunun hasarına karşı direnci son derece

Detaylı

İLKYARDIMCININ İNSAN VÜCUDU KONUSUNDA BİLMESİ GEREKENLER

İLKYARDIMCININ İNSAN VÜCUDU KONUSUNDA BİLMESİ GEREKENLER V İÇİNDEKİLER BÖLÜM I İLKYARDIM KONUSUNDA GENEL BİLGİLER İlkyardımın tanımı 3 İlkyardımın öncelikleri 5 İlkyardımda temel uygulamalar 8 Kaza ortamının değerlendirilmesi 18 Yaralı ve hastaların muayenesi,

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Ocak 2014 SOLUNUM ve KALP DURMASI NEDİR? BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum durması: Solunum hareketleri durunca, vücuda yaşamak için

Detaylı

Enjeksiyona Bağlı Siyatik Sinir Hasarında Mentamove Uygulaması Sonuçları. Olgu Sunumu Op. Dr. Mustafa AKGÜN Nöroşirürji Uzmanı ve Mentamove Eğitmeni

Enjeksiyona Bağlı Siyatik Sinir Hasarında Mentamove Uygulaması Sonuçları. Olgu Sunumu Op. Dr. Mustafa AKGÜN Nöroşirürji Uzmanı ve Mentamove Eğitmeni Enjeksiyona Bağlı Siyatik Sinir Hasarında Mentamove Uygulaması Sonuçları Olgu Sunumu Op. Dr. Mustafa AKGÜN Nöroşirürji Uzmanı ve Mentamove Eğitmeni 44 yaş Erkek (İşçi) Şikayeti: Sağ Bacağında Şiddetli

Detaylı

Pelvis Anatomisi ve Pelvis Kırıkları

Pelvis Anatomisi ve Pelvis Kırıkları Pelvis Anatomisi ve Pelvis Kırıkları Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Pelvis Vücut ağırlığını, omurgadan alt ekstremitelere aktaran ana bağlantıdır. Pelvisi iki os

Detaylı

İLKYARDIM GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ

İLKYARDIM GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ İLKYARDIM GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ İlkyardım Nedir? Herhangi bir hastalık veya kaza sonucu sağlığı tehlikeye girmiş olan kişiye, Olay yerinde Sağlık personeli gelinceye kadar Durumun kötüleşmesini önlemek

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ OMURİLİK YARALANMALARI HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ Omurilik yaralanmaları, omurganın içinde bulunan sinir dokusunun, travma ya da

Detaylı

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü 18 EYLÜL 2014 1 GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZE BAĞLI FAALİYETTE BULUNAN KURUMLAR Özel Okullar Okul öncesi İlkokul Ortaokul Lise MTSK (3.437) Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-5

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-5 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-5 1) Trafik kazası geçiren bir yaralıda burun ve kulaktan kan veya açık renkli bir sıvı gelmesi bize neyi düşündürmelidir? a) Kafatası ve omurga yaralanması

Detaylı

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ İbrahim TEMİZ Acıbadem Atakent Üniversitesi Hastanesi Acil servis sorumlusu Hazırlanma Tarihi: 01/09/2015

Detaylı

Endotrakeal Entübasyon

Endotrakeal Entübasyon Endotrakeal Entübasyon Hazırlayan Doç. Dr. Erkan GÖKSU Yönetiminin amacı Primer amaçlar: bütünlüğünü korumak Oksijenizasyonu sağlamak Ventilasyonu sağlamak Aspirasyonu engellemek Sekonder Resüsitasyon

Detaylı

BÖLÜM 19 Yaralanma, zehirlenme ve dış nedenlerin bazı diğer sonuçları (S00-T98) Kafa yaralanmaları (S00-S09) Yüzeysel kafa yaralanması Başın açık

BÖLÜM 19 Yaralanma, zehirlenme ve dış nedenlerin bazı diğer sonuçları (S00-T98) Kafa yaralanmaları (S00-S09) Yüzeysel kafa yaralanması Başın açık S00 S01 S02 S03 S04 S05 S06 S07 S08 S09 S10 S11 S12 S13 S14 S15 S16 S17 S18 S19 S20 S21 S22 S23 S24 S25 S26 S27 S28 S29 S30 S31 S32 S33 S34 S35 S36 S37 S38 S39 BÖLÜM 19 Yaralanma, zehirlenme ve dış nedenlerin

Detaylı

3.TEMEL YAŞAM DESTEĞİ NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SMYO İLKYARDIM

3.TEMEL YAŞAM DESTEĞİ NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SMYO İLKYARDIM 3.TEMEL YAŞAM DESTEĞİ NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SMYO İLKYARDIM ÖĞRT.GRV.HÜLYA ER 30.10.2015 1 TYD Solunum ve kalp durması nedir? Temel yaşam desteği nedir? Hava yolunu açmak için baş çene pozisyonu nasıl

Detaylı

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ AKIŞ ŞEMASI. Hareket veya yanıt yok. 112 yi arayın AED getirin veya 2. kurtarıcıyı yardım için gönderin

ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ AKIŞ ŞEMASI. Hareket veya yanıt yok. 112 yi arayın AED getirin veya 2. kurtarıcıyı yardım için gönderin ERİŞKİN TEMEL YAŞAM DESTEĞİ AKIŞ ŞEMASI Hareket veya yanıt yok 112 yi arayın AED getirin veya 2. kurtarıcıyı yardım için gönderin Solunum yok ya da solunum çabası yok yada anormal solunum (gasping) Nabzı

Detaylı

UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ

UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ TEMEL YAŞAM DESTEĞİ 0-4 dakika 10 dakika Beyin hasarı reversible İrreversible beyin hasarı ZAMAN KRİTİKTİR! Temel Yaşam Desteği Basamakları TEMEL YAŞAM DESTEĞİ İLERİ YAŞAM DESTEĞİ UZUN VADELİ YAŞAM DESTEĞİ

Detaylı

KANAMA. Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar. dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır.

KANAMA. Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar. dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır. KANAMALAR KANAMA Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır. KANAMANIN CĠDDĠYETĠNĠ BELĠRLEYEN DURUMLAR Kanamanın ciddiyetini belirleyen durumlar

Detaylı

KORKU PANİK KAOS KRİZ ÇÖZÜMSÜZLÜK TELAŞ BİLİNÇSİZ YARDIM HATA İKİNCİ KAZA-ZARAR (Patlama, yangın, çökme, devrilme)

KORKU PANİK KAOS KRİZ ÇÖZÜMSÜZLÜK TELAŞ BİLİNÇSİZ YARDIM HATA İKİNCİ KAZA-ZARAR (Patlama, yangın, çökme, devrilme) OLAY YERİ VE HASTA YÖNETİMİ GİRİŞ -OLAY YERİ YÖNETİMİNİN ETKİN VE DOĞRU BİR ŞEKİLDE YAPILMASI -HASTANIN DOĞRU DEĞERLENDİRİLEBİLMESİ -HASTANIN SORUNUNU SAPTAMAK VE ACİL BAKIM VERMEK Olay yeri güvenliğinden

Detaylı

Kanama Ve Şokta İlk Yardım

Kanama Ve Şokta İlk Yardım Kanama Ve Şokta İlk Yardım Kanama Nedir? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına) doğru akmasıdır. Kanamanın ciddiyeti aşağıdaki durumlara bağlıdır: Kanamanın

Detaylı

ASIA Muayenesinde Güncellemeler: Alt Ekstremite Motor Değerlendirme Updates in ASIA Examination: Lower Extremity Motor Examination

ASIA Muayenesinde Güncellemeler: Alt Ekstremite Motor Değerlendirme Updates in ASIA Examination: Lower Extremity Motor Examination Derleme / Review DOI: 10.5152/tftrd.2015.65632 Türk Fiz Tıp Rehab Derg 2015;61 (Özel Sayı 1):S19-S24 Turk J Phys Med Rehab 2015;61 (Supp. 1):S19-S24 ASIA Muayenesinde Güncellemeler: Alt Ekstremite Motor

Detaylı

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD.

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK BİTKİNLİĞİ-Etyoloji Sıcak ve nemli havaya uzun süre maruz kalma Yaşlı, çocuk Bilinçsiz diyet

Detaylı

KANAMALAR VE ŞOK İLKYARDIM

KANAMALAR VE ŞOK İLKYARDIM KANAMALAR VE ŞOK İLKYARDIM Kanama nedir? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına doğru) doğru akmasıdır. Kanamanın ciddiyeti aşağıdaki durumlara bağlıdır: Kanamanın

Detaylı

BOĞULMALAR. Suda boğulmalar özellikle yaz aylarında çok fazla görülen kaza ile ölüm nedenlerindendir.

BOĞULMALAR. Suda boğulmalar özellikle yaz aylarında çok fazla görülen kaza ile ölüm nedenlerindendir. 1 BOĞULMALAR A- SUDA BOĞULMALAR Suda boğulmalar özellikle yaz aylarında çok fazla görülen kaza ile ölüm nedenlerindendir. Su ile temasta olan kişi havaya göre çok daha fazla ve hızlı olarak ısı kaybeder.

Detaylı

Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013

Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013 Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013 İlk önemli bilgi Kaza ölümlerinin %10 u ilk 5 dakika içinde, %54 ü ilk yarım saat içinde meydana gelmektedir. Yani; Kaza yerinde İlk 5 dakika içerisinde uygulanacak Etkili

Detaylı

13-HASTA/YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ

13-HASTA/YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ 13-HASTA/YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ Hasta/yaralı taşınmasında genel kurallar nelerdir? Hasta/yaralı taşınmasında ilkyardımcı kendi sağlığını riske sokmamalıdır, Gereksiz zorlama ve yaralanmalara engel olmak

Detaylı

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI Yrd. Doç.Dr. Vesile ŞENOL Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Böl. Bşk Paramedik Program Koordinatörü E.Ü. H.B.S.H.M.Y.O 1 Bilinç Bozukluğu/Bilinç Kaybı Beynin normal

Detaylı

KANAMALARDA İLKYARDIM

KANAMALARDA İLKYARDIM KANAMALARDA LKYARDIM Kanama Nedir? Damar bütünlüğünün bozulması ile kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına doğru) akmasıdır. Kanamanın ciddiyeti aşağıdaki durumlara bağlıdır: 1- Kanamanın hızına

Detaylı

İŞYERİ EGZERSİZLERİ. Hazırlayan: Uzman Fizyoterapist Meral HAZIR

İŞYERİ EGZERSİZLERİ. Hazırlayan: Uzman Fizyoterapist Meral HAZIR İŞYERİ EGZERSİZLERİ Hazırlayan: Uzman Fizyoterapist Meral HAZIR EGZERSİZLERİ Günümüzde, özellikle endüstriyel toplumlarda aktif olmayan yaşam şekli, ergonomik olmayan çalışma koşulları ve İŞYERİEGZERSİZLERİ

Detaylı

ACİL-ORTOPEDİ TRAVMATOLOJİ BLOĞU. 1.Grup 3.Grup 2.Grup 4.Grup. Sayfa 1

ACİL-ORTOPEDİ TRAVMATOLOJİ BLOĞU. 1.Grup 3.Grup 2.Grup 4.Grup. Sayfa 1 1.Grup 3.Grup 2.Grup 4.Grup ACİL-ORTOPEDİ TRAVMATOLOJİ BLOĞU 31.8.2015 16.11.2015 8.2.2016 18.4.2016 08:30 Eklem ağrısı / şişliği Atst Aylin REZVANİ FİZİK TEDAVİ PAZARTESİ Artrit T Aylin REZVANİ FİZİK

Detaylı

ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ DEĞERLENDİR SINIFLANDIR ÇOCUK HASTA DEĞERLENDİRİLMESİ KARAR VER UYGULA AMAÇLAR Çocuk Değerlendirme Üçgeni nin 3 ayrı öğesini tanımak Elde edilen verilerle ilk olası tanıyı oluşturmak Öykü ve fizik muayeneye

Detaylı

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı ALAN ALT ALAN KODU. (Özel)

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı ALAN ALT ALAN KODU. (Özel) T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Mesleki Gelişim Programı ALAN ALT ALAN KODU Yönetim Bilimleri Ġdari Ġşler (Özel) 4.02.02.0.09. ETKĠNLĠĞĠN ADI İş Sağlığı ve

Detaylı

17.02.2015 NAZOGASTRİK (TÜP) SONDA UYGULAMASI. Nazogastrik Sonda Uygulaması. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. Nazogastrik Sonda Uygulaması

17.02.2015 NAZOGASTRİK (TÜP) SONDA UYGULAMASI. Nazogastrik Sonda Uygulaması. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. Nazogastrik Sonda Uygulaması 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 32.Hafta ( 04 08 / 05 / 2015 ) NAZOGASTRİK SONDA UYGULAMASI Slayt No : 44 Nazogastrik Tüp Uygulama Amaçları Zehirlenmelerde zararlı ve toksik maddeleri boşaltmak, Mide

Detaylı

Decubitus Prophylaxis Üstün Tedavi

Decubitus Prophylaxis Üstün Tedavi Decubitus Prophylaxis Üstün Tedavi Decubitus Prophylaxis Üstün Tedavi TEMPUR-MED Ürününün Sağladıkları Optimum basınç azaltımı Yüksek konfor Yüksek hijyen Kullanım kolaylığı Geniş uygulama alanı Minimum

Detaylı

PARAMEDİĞİN GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLARI

PARAMEDİĞİN GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLARI PARAMEDİĞİN GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLARI 1)Acil araç kullanma tekniklerini ve trafik kurallarını bilmek ve en az B sınıfı sürücü ehliyetine sahip olmak, 2) Kendisini ve hastaları olası kazalardan korumak

Detaylı

KANAMA VE ŞOKTA İLK YARDIM

KANAMA VE ŞOKTA İLK YARDIM KANAMA VE ŞOKTA İLK YARDIM AMAÇ Kanama ve şokta ilk yardım konusunda bilgi, tutum ve beceri kazandırmak. HEDEFLER-1 Kanamanın tanımını ve çeşitlerini söyleyebilme, Dış kanamanın tanımını ve çeşitlerini

Detaylı

HASTALARIN GÜVENLİ TRANSFERİ TALİMATI

HASTALARIN GÜVENLİ TRANSFERİ TALİMATI 1.AMAÇ: Hastane içerisindeki bir birimden başka bir birime veya hastane dışında bir sağlık kuruluşuna transferi gereken hastanın transferi sırasında dikkat edilecek hususları belirlemek, bakımın sürekliliğini,

Detaylı

İNSAN VÜCUDU Hücre: İnsan vücudunun en küçük yapı taşına hücre denir. Hücrenin beslenmesinde hücre zarı yardımcı olur. İnsan Yapısı: Hücreler birleşerek dokuları,dokular birleşerek organları, organlar

Detaylı

YARALANMALARDA İLKYARDIM

YARALANMALARDA İLKYARDIM YARALANMALARDA İLKYARDIM Deri bütünlüğünün bozulması neticesinde yaralanma oluşur. Kanamalar görülebilir Çarpma, vurma, düşme, kesme vb. durumlarda deri bütünlüğü bozulduğu gibi deri altı dokular da yaralanabilir.

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

7. İGY Zirve Ankara 2014. Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü

7. İGY Zirve Ankara 2014. Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü 7. İGY Zirve Ankara 2014 Ali Şahin Eğitim Satış Koordinatörü Yüksekte Çalışma ve Kurtarma Eğitmeni IOSH Tek./Irata L3/KKD Kontrolörü Yüksekte Çalışmanın Temel Prensipleri Yüksekte Çalışma Kontrol Hiyerarşisi

Detaylı

KANAMALARDA İLK YARDIM

KANAMALARDA İLK YARDIM KANAMALARDA İLK YARDIM Dr. Recep GÜLOĞLU İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi AD, Acil Cerrahi Servisi İLK YARDIM & TEMEL YAŞAM DESTEĞİ; Olay yerinde, Olay yerinde bulunan kişilerce,

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Yetişkinde Gergin Omurilik Sendromu ve Eşlik Eden Toraks Deformitesi Gergin omurilik, klinik bir durumdur ve zemininde sebep olarak omuriliğin gerilmesi sonucu

Detaylı

3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ

3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ 3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ 1. Bilinci kapalı olan hastaya, solunum yolunu açmak için ilkyardımcı hangi müdahaleyi yapmalıdır? A) Hasta oturtularak oksijen verilir. B) Hasta yan yatırılır. C) Hastaya koma

Detaylı

ÜRLERİ KIRIKLAR 177. Kırıklarda ilkyardım

ÜRLERİ KIRIKLAR 177. Kırıklarda ilkyardım KIRIKLAR 177 ÜRLERİ iuii oozulmasına kırık denir. Kırılmış olan kemiğin ucu deriyi delip dışarı çıkmışsa açık kırıktan söz edilir. Kırık olan kemik deri içinde kalıyorsa kapalı kırık söz konusudur. Kırık

Detaylı

İNSAN VÜCUDU TEMEL BİLGİLER

İNSAN VÜCUDU TEMEL BİLGİLER İNSAN VÜCUDU TEMEL BİLGİLER Vücudu Oluşturan Sistemler Nelerdir? Hareket sistemi Dolaşım Sistemi Sinir Sistemi Solunum Sistemi Boşaltım sistemi Dolaşım Sistemi Hareket sistemi: Vücudun hareket etmesini,

Detaylı

İLKYARDIM. www.hiasd.org

İLKYARDIM. www.hiasd.org İLKYARDIM www.hiasd.org Misyon & Vizyon Plan İlkyardım tanımı İlkyardım malzemeleri Haberleşme Kırık-çıkık Kanama Yanık Sara Hayvan dostlarımız Zehirlenme Duman zehirlenmesi Elektrik çarpması Kalp krizi

Detaylı

Zamanla yarış Hızlı, seri, sistematik ve doğru müdahale

Zamanla yarış Hızlı, seri, sistematik ve doğru müdahale Temel ilke Zamanla yarış Hızlı, seri, sistematik ve doğru müdahale EĞİTİM 1. Hazırlık 2. Tiraj 3. Birincil bakı (ABC) 4. Resusitasyon 5. ikincil bakı (tepeden tırnağa) 6. Resusitasyon sonrası devamlı takip

Detaylı

BORNOVA VET. KONT.VE ARS.ENS.

BORNOVA VET. KONT.VE ARS.ENS. Dr.Ahmet ARSLAN Bornova VKAE Veteriner Biyolojik Ürünler Kontrol Bölümü Bakteriyel Aşılar Kontrol Lab. Genellikle kuyruklarından yakalanır ve kaldırılır. Baş ve işaret parmakları arasında kuyruğun 2/3

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

A) B) C) D) 2. yanlış olan A) B) C) D) 3. uygulanmaz A) B) C) D) 4. A) B) C) D) 5. A) B) C) D) 6. A) B) C) D) 7. A) B) C) D) 8.

A) B) C) D) 2. yanlış olan A) B) C) D) 3. uygulanmaz A) B) C) D) 4. A) B) C) D) 5. A) B) C) D) 6. A) B) C) D) 7. A) B) C) D) 8. 1. Olay yerinde, hastanın durumunun daha da kötüleşmesini engellemek amacıyla ilaçsız olarak yapılan müdahaleye ne isim verilir? A) Acil tedavi. B) Đleri yaşam desteği. C) Đlkyardım D) Acil müdahale. 2.

Detaylı

Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi

Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi Spontan Foot Drop (Düşük k Ayak) Gelişen en Olguda Mentamove ile Tedavi Dr. Mustafa Akgün, Dr. Zehra Akgün, Dr. Christoph Garner Mentamove Merkezi Bursa Türkiye Keywords: Lumbar Disc Disease, Foot Drop,

Detaylı

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ALANI /ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ (ATT)

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ALANI /ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ (ATT) ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ALANI /ACİL TIP TEKNİSYENLİĞİ (ATT) Bölümün eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince kültür dersleri, sağlık mesleği ile ilgili temel bilim dersleri ile, ilk yardım bakımı planlama,

Detaylı

MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ

MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ DERS : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ 1.) Aşağıdaki cümlelerin başında boş bırakılan parantezlere, cümlelerde verilen bilgiler ) Oksijenin kimyasal simgesi O2 dir. ) Oksijen, canlıların

Detaylı

VİTAL BULGULAR. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

VİTAL BULGULAR. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı VİTAL BULGULAR Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Vital? vital Lat. Canlı, hayati, yaşamsal, yaşamla ilgili. Kalp tepe atımı O2 Satürasyonu Kan basıncı Solunum

Detaylı

Öğrenim Hedefleri; Erişkinde Temel Yaşam Desteği yaklaşımı ve Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 yılı algoritmasını öğreneceksiniz.

Öğrenim Hedefleri; Erişkinde Temel Yaşam Desteği yaklaşımı ve Avrupa Resüsitasyon Konseyi 2005 yılı algoritmasını öğreneceksiniz. Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Temel Yaşam Desteğine Giriş Erişkinde Temel Yaşam Desteği Yaklaşımı Recovery Pozisyonu Otomatik Eksternal Defibrilatör Kullanımı anlatılacaktır. Öğrenim Hedefleri; Erişkinde

Detaylı

Bebek Masajı Uygulama

Bebek Masajı Uygulama AMAÇ Bebek masajının doğru, uygun teknikle yapılarak bebeğin rahatlatılması ve düzenli yapılarak bebeğin büyüme, mental ve motor gelişimine olumlu katkı sağlanmasıdır. TEMEL İLKELER Bebek masajı yüz, göğüs,

Detaylı

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ KAPSAMINDA (1) VÜCUT MEKANİKLERİ (2) HASTANIN MOBİLİZASYONU VE SEDYEDE HASTA TAŞIMA TEKNİKLERİ

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ KAPSAMINDA (1) VÜCUT MEKANİKLERİ (2) HASTANIN MOBİLİZASYONU VE SEDYEDE HASTA TAŞIMA TEKNİKLERİ HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ KAPSAMINDA (1) VÜCUT MEKANİKLERİ (2) HASTANIN MOBİLİZASYONU VE SEDYEDE HASTA TAŞIMA TEKNİKLERİ (3) HASTA ODASI VE YATAK YAPIMI Sultan NAZLI Eğitim Hemşiresi VÜCUT MEKANİKLERİ

Detaylı

ÖZEL DURUMLARDA KARDİYAK ARREST

ÖZEL DURUMLARDA KARDİYAK ARREST ÖZEL DURUMLARDA KARDİYAK ARREST Basit yaşam desteği ve ileri kardiyovasküler yaşam desteğinin ötesinde özel tedavi ve işlemler gerektiren durumlardan bahsedilmektedir. Fizyolojik ve metabolik durumlar

Detaylı

MAVİ KOD UYGULAMA TALİMATI

MAVİ KOD UYGULAMA TALİMATI 1. AMAÇ: Hastanemizde kardiyopulmoner arrest durumundaki bir hastanın veya sağlık personelinin hızlı ve güvenli biçimde,eğitimli ve deneyimli personel tarafından,kalp ve solunum sistemine müdahale ile

Detaylı