Yavuz Selim BİLGİN VETERİNER HEKİM KİMDİR?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yavuz Selim BİLGİN VETERİNER HEKİM KİMDİR?"

Transkript

1

2

3 SEN&PATİ 1

4 Yavuz Selim BİLGİN VETERİNER HEKİM KİMDİR? Hayvan sağlığının korunması için önlemler alan, hastalıklara tanı koyan, tıbbi ve cerrahi girişimlerde bulunarak hayvanları tedavi eden kişidir. 1.Hayvan popülasyonlarının sağlıklarının korunması, Veteriner hekimlerin görev ve sorumlukları 2.Büyük ve küçükbaş hayvanlar, arı, su canlıları, egzotik hayvanlar ile kümes hayvanlarının beslenmesi, üretimi, ıslahı, yetiştirilmesi ve verimliliklerinin arttırılması, 3.Hayvan hastalıklarının teşhis ve tedavisi, salgın hastalıkların önlenmesi, 4.Hayvansal ürünlerin üretim teknolojisi ve insan tüketimine uygunluğunun her aşamadaki sağlık kontrolü, 5.Hayvansal ürünlerde kirlenme, hayvansal atık ve atıkların yönetimi ile çevre kirliliği konuları veteriner hekimlerin sorumluluk alanındadır. Veteriner hekimliğin görev alanını sadece hayvan sağlığı ile sınırlamak yanlış ve toplum zararına olacak kısır bir düşüncedir. Veteriner hekimliğin görev alanı doğrudan doğruya insan sağlığı ile de ilgilidir. Zira, hayvan sağlığı ile insan sağlığını birbirinden kesin olarak ayırmak mümkün değildir. Hayvanlardan insanlara direkt veya hayvansal ürünler üzerinden dolaylı olarak geçen hastalıklardan (zoonoz) insanların korunması ancak veteriner hekimlerin sorumluluğundaki çalışmalar ile mümkündür. SEN&PATİ 2

5 VETERİNER FAKÜLTESİNİN AMAÇ ve HEDEFLERİ Veteriner hekimliği alanında koruyucu, teşhis ve tedavi edici hekimlik mesleğinin gerektirdiği bilgi, beceri ve davranışlara sahip, Gelişen bilimsel süreci izleyebilme, uygulayabilme ve bu süreç içinde yeni yöntemler ve bilgiler üretebilme özelliklerine sahip, Hekimlik sanatının gerektirdiği kalitede sağlık hizmeti sunarak hayvan ve dolayısıyla halk sağlığının korumaya ve geliştirmeye kendini adamış, Bağımsız ve bilimsel düşünme ve ifade etme gücünde, geniş bir dünya görüşüne sahip Veteriner hekimler yetiştirmektir. VETERİNER FAKÜLTESİ Veteriner Fakültesi nde eğitim-öğretim süresi 5 yıldır. Veteriner fakültesi 5 bölüm ve bunlara bağlı 21 anabilim dalından oluşur Temel Bilimler Bölümü: Klinik Öncesi Bilimler Bölümü: Anatomi Anabilim Dalı Biyokimya Anabilim Dalı Fizyoloji Anabilim Dalı Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji Anabilim Dalı Klinik Bilimler Bölümü Cerrahi Anabilim Dalı Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı Dölerme ve Suni Tohumlama Anabilim Dalı İç Hastalıkları Anabilim Dalı Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim dalı Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Parazitoloji Anabilim Dalı Su Ürünleri ve Hastalıkları Anabilim Dalı Patoloji Anabilim Dalı Viroloji Anabilim Dalı Zootekni ve Hayvan Besleme Bölümü: Biyometri Anabilim Dalı Genetik Anabilim Dalı Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı Hayvancılık Ekonomisi ve İşletmeciliği Anabilim Dalı. Zootekni Anabilim Dalı Besin Hijyeni ve Teknolojisi Bölümü: Besin Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalı SEN&PATİ 3

6 OTOYOLLARDAKİ HAYVAN ÖLÜMLERİNE YÖNELİK UYGULAMALAR ÇAĞLA AYÇA CİVAN Her gün okula ya da işe giderken, yollarda ezilerek feci şekilde can vermiş onlarca hayvan görmekteyiz. Bu durum hem hayvanların telef olmasına hem de sürücülerin hayatlarına mal olmaktadır. Yollardaki hayvan ölümlerinin nedeni belki sürücülerin dikkatsizliği belki aşırı hız belki de yollara eksik tabela konmasıdır. Buna benzer nedenler unutamadığım acı görüntülere sebep oluyor. Yaklaşık iki yıl önce İstanbul'da bir ara sokakta şahit olduğum, bir kedinin feci şekilde ölümü ve sürücünün hiç umursamadan yoluna devam etmesi de insanlık dışı bulduğum görüntüler arasında. Bir Veteriner Hekim adayı olarak müdahale etmeye çalışsam da kedi için çok geçti. Benim için bu ülkenin adaleti, bu ülkede nefes alan her canlının yaşama hakkını korumakla yükümlüdür.2011 de çıkan Karayolları Trafik Kanunu ile otoyollardaki hayvan ölümlerinin bir miktar önüne geçilebileceğine inanıyorum. Çıkan yasada amaç; otoyol ve ara yollarda gerçekleşen hayvan ölümlerine dikkat çekmektir. Yasa gereğince kaza sonrası yaralı hayvan, en yakın Veteriner kliniğine götürüldüğünde tüm masraflar trafik sigortasınca karşılanacaktır. Bu durumda gerekli olan sadece merhamet... Karayolları Genel Müdürlüğü nün hayvan ölümlerine karşı; il-ilçe belediyelerinin sorumluluk alanına giren yollarda hayvan geçişini önlemek için yol boyunca bariyer örmesi, yol kenarlarına tel örgü çekmesi, hızı denetleme gibi alınan önlemler yetersiz kalmaktadır. Belki de tüm bu alınan önlemlere rağmen hayvanlara çarpıp kaçanlar için Türk Ceza Kanunu n da yaptırımı olan ağır maddeler yer alması gerekmektedir. Son olarak 2Şubat 2012 de Hayvanları Koruma Kanunu nda değişiklik ön geren teklife göre ; *Sahiplenilen her hayvanın boynunda isim, adres, belediyeye ait bir numara olacak. *Hayvan sahiplenme ve bakım eğitimi sertifikası olmadan kimseye hayvan verilmeyecek. SEN&PATİ 4

7 *Sahipsiz ve güçten düşen hayvanlar için mali destek sağlanacak. *Hayvanları öldürenlere 3-6yıl hapis cezası uygulanacak. *Kasıtlı olarak kötü davranan zalimce işlem yapan döven aç susuz bırakan2-4 yıl; hayvanın bakımını ihmal edip zarar verdiği denetim elemanlarınca tespit edilenlere 2-4 yıl hapis cezası uygulanacaktır. Ayrıca yeni uygulamalardan birisi de Samsun Büyükşehir Belediyesi nin sokak hayvanları için hazırladığı projelerdir.sokak hayvanları için düzenlenen ambulans sistemi hizmete sunulmuştur. Aksilik durumunda zabıta ya da itfaiye müdahale edecektir. Bunun yanında eski Ankara yolu üzerinde sokak hayvanları için yaklaşık 150 dönümlük bir alanda hayvan parkı çalışmaları sürmektedir. Bu dünyada onların da yaşama hakkı olduğunu unutmayalım SEN&PATİ 5

8 GÜNÜMÜZDE BRUCELLA İBRAHİM ÇEVİK Brusella hastalığı, hayvanlardan insanlara bulaşabilen (zoonoz);sığır, koyun, keçi ve domuz gibi ekonomik öneme sahip evcil hayvanlarda görülen bir hastalık olup, hayvanlarda hastalık dışında yavru atmalara da neden olması nedeniyle ekonomik kayıplara neden olan önemli bir hastalıktır. Hastalık insanlarda Dalgalı humma, Bang hastalığı, Malta humması, Akdeniz humması veya Peynir hastalığı gibi değişik adlarla bilinmektedir. Özellikle Brucella (B.) cinsi içinde B. melitensis (koyunlarda), B. abortus (sığırlarda) ve Brucella suis (domuzlarda) gibi bir çok türler bulunmaktadır. Bu türler arasında koyunlarda brusella etkeni olan B. melitensis insanlar için en tehlikeli olan türdür. Brucella etkeni ile bulaşık gıdalar ile de insanlara geçebilen, halk sağlığı açısından tehlikeli bulaşıcı bir hastalıktır. İnsan sağlığını tehdit eden brusella hastalığı insanlara farklı şekillerde bulaşabilmektedir. En önemli bulaşma yolu enfeksiyon etkenleriyle bulaşık çiğ sütün ve çiğ sütten yapılan süt ürünlerinin (peynir, krema, tereyağı, dondurma vb.) bilinçsizce tüketilmesi yani sindirim sistemi yoludur. Çiğ süt ve ürünlerinin yanı sıra, etken ile bulaşık sebze ve diğer ürünlerin tüketilmesi sonucu da insanlarda hastalık oluşturmaktadır. Bulaşma sadece sindirim sistemi yolu ile olmayıp, aynı zamanda enfekte hayvanların karkasları (etleri), idrarları, dışkıları ve atık yavruları ile direk temas sonucu deri yoluyla da olmaktadır. Bu nedenle; hayvanlarla sürekli teması olan hayvan yetiştiricileri, mezbaha çalışanları, et sanayi çalışanları, laboratuar çalışanları risk grubunu oluşturmaktadır. Hastalık, veteriner hekimlikte ve özellikle hayvanların doğumları sırasında ve yavru atıklar olaylarında Veteriner Hekimlere kolaylıkla geçebilmekte ve bu nedenle Veteriner Hekimlik alanında meslek hastalığı olarak da bilinmekte ve Veteriner Hekimler için çok ciddi tehlike oluşturmaktadır. Hastalığın oluşma süresi (kuluçka süresi=inkübasyon zamanı) birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilmekte ve insanlarda da hafif ya da şiddetli düzeyde bulgular görülmektedir. Hastalarda sürekli veya aralıklı olarak görülen ateş (dalgalı ateş) en karakteristik bulgu olup, özellikle kalça, dirsek ve diz bölgesi eklemleri olmak üzere kas-iskelet sisteminin etkilenmesi sonucu yorgunluk,özellikle eklem bölgesi ağrıları ve depresyon, beynin etkilenmesi sonucunda ise menenjit (beyin zarı yangısı) görülebilmektedir. Erkeklerde hastalık daha şiddetli seyretmekte, etken özellikle erkek üreme organlarına yerleşmesi sonucu akut orşitis (testisin yangısı), epididimitise (Epididimisin SEN&PATİ 6

9 yangısı) neden olmaktadır. Bunun sonucu olarak erkek hastalarda kısırlık oluşturmaktadır. Hastalığın risk grubunda olanların enfeksiyonlardan korunması, hastalığa yakalananların ise erken teşhis ve tedavilerinin yapılması gerekmektedir. Hastalıktan korunmanın başlıca yolları ise enfekte hayvan ve atıkları ile direk (çıplak) temastan kaçınmak, hastalığın görüldüğü sürülerde hayvan barınaklarının dezenfeksiyonu ve en önemlisi de hayvanların aşılamaları yapılmalıdır. Ayrıca, çiğ süt ve çiğ sütten yapılan peynir ve diğer süt ürünlerinin tüketiminden şiddetle kaçınılmalıdır. Bu ürünlerin yerine ısıl işlemi uygunlanmış ( pastörize veya UHT) süt ve süt ürünleri tüketilmelidir. Evlerde ise en iyi çözüm çiğ sütün kaynatılmasıdır. Çünkü etken ısıl işlemi ile kolaylıkla yıkımlanabilmektedir. Bu nedenlerle, açıkta satılan süt ürünlerinin yerine pastörize edilmiş süt ürünleri üreten güvenilir amak için insanların bilinçlendirilmesi, hayvanların enfeksiyöz etkenlerfirmaların ürünleri tercih edilmelidir.günümüzde brusella hastalığına yakalanme karşı korunması için veteriner hekimlerden mutlaka yardım alınmadır. Alınacak bu önlemler veteriner hekimlik ve insan hekimliğinde büyük önem taşımakta olup, bu sayelerde hayvan sürüleri ile halk sağlığı korunabilmektedir. Kaynaklar: - Gıda Hijyeni ve Mikrobiyolojisi,Ankara üniversitesi veteriner fakültesi prof.dr İrfan EROL - Veteriner Mikrobiyoloji (bakteriyel Hastalıklar) Prof.Dr.Nejat AYDIN,Prof.Dr.Jale PARACIKOĞLU SEN&PATİ 7

10 Çocuk ve Gençlerde Hayvan Sevgisinin Önemi GÖKHAN EREN İnsanlar için büyük öneme sahip hayvanlar olmadan bir yaşam düşünmek oldukça zor ve anlamsızdır. Çünkü insanoğlunun bilinen ilk tarihinden bugüne dek hayvanlar insanların hem en önemli yaşam kaynağı hem de en yakın dostu olmuştur. Çocuklarınızın da bu dostluktan pay alabilmeleri için onlara hayvan sevgisini siz aşılamalısınız Evinize bir hayvan alarak çocuğunuzun onunla ilgilenmesini sağlayabilirsiniz. Böylece çocuğunuz kendi hayvanının bakımını öğrenerek hem hayvanlar hakkında bilgilenecek hem de sorumluluk sahibi olacaktır. Kedi, köpek ya da kuş fark etmez çocukların sosyal, zihinsel ve duygusal gelişimlerinde evcil hayvanların katkısı sanıldığından daha çok. Nasıl ki oyuncak bir bebek ya da bir ayı çocuğun annesinden sonra en yakın arkadaşı oluyorsa; bu oyuncak ayı veya bebek çocuğun sırlarını paylaşıyor, kızgınlığına katlanıyor, huzursuzluğunu gideriyorsa; evcil hayvanlar da tıpkı bu oyuncaklar gibi çocuğun yaşamında çok etkililer. Öncelikle doğru hayvan seçilmesi çok önemlidir. Bunun için yaşam koşullarınız, evinizin fiziksel yapısı, alınacak hayvanın saldırgan yapıda olmaması gibi özelliklere dikkat edilmelidir Özelikle 3 4 yaş altı çocuklar hayvanla bir arada iken gözleyebileceğiniz mesafede ve kontrolünüz altında olmalıdır. Çocuğunuza hayvan almadan önce onların konu hakkında ne kadar bilinçli olduğuna önem verin, çünkü çok küçük yaşlarda çocuklar hayvan bakımının getireceği sorumlulukları anlamazlar Çocuğunuzun ya da aile üyelerinden birinin hayvanlara alerjisi olup olmadığına dikkat edin ve hayvan seçiminizi bu gerçeğe önem vererek gerçekleştirin.(örneğin, tüy alerjisine karşı balık ya da kaplumbağa alınabilir.) Yapılan araştırmalar, evde hayvan besleyen çocukların bağışıklık sisteminin daha güçlü olduğunu ortaya koymuştur. İngiltere de yapılan bir çalışmada, evde hayvan besleyen çocukların beslemeyenlere göre 18 gün daha fazla okula gittikleri saptanmıştır. Hayvan beslemenin en ideal yaşı 5-8 yaş arasındadır. Çocukların yüzde 30 unun korkunca hayvanları sayesinde sakinleştiği, yüzde 28 inin aile içinde anlaşmazlıklar yaşadığı zaman hayvanın şefkatine sığındığı görülmüştür. Hayvanlar emir vermez, kural koymaz, eleştirmez ve yargılamaz. Hayvanların işleri başından aşkın değildir, çocuklar istediği zaman onlara her zaman vakit ayırabilirler. Bu nedenlerle hayvanlarla yaşanan sevgi ilişkisi daha yalındır. Çocuk hayvanıyla oynar, dertleşir konuşur Ailesi veya arkadaşlarıyla paylaşamadığı üzüntülerini, öfkelerini, sevinçlerini hayvanıyla paylaşabilir. Özellikle de aile bireylerine karşı hissettiği olumsuz duyguları başka insanlara anlatmaktan kaçınan çocuklar, hayvanlarına bu duyguları rahatlıkla anlatabilir. Hayvan besleyen çocuklar daha sevecen, daha SEN&PATİ 8

11 duyarlıdır. Çevresiyle daha ilgili, daha ılımlı ve şefkatlidirler. Diğer canlılara karşı daha dikkatli olurlar. Ayrıntılara daha fazla dikkat ederler. İletişim becerileri çok daha fazla gelişmiştir. İşbirliğine oldukça açıktırlar. HAYVANLAR ÇOCUKLARIMIZIN NEREDEYSE HER GELİŞİM ALANINA HİTAP EDEN MUCİZELERDİR Zihinsel gelişim:her hayvanın farklı bir rengi, özel bir şekli vardır ve çocuklar bu farklı özellikleri keşfetmeyi çok severler. Hayvanlar yoluyla, çocukların analiz etme, araştırma, sınıflandırma, ilişki kurma, problem çözme becerileri gelişir. Duygusal ve sosyal gelişim: Hayvanının her türlü sorumluluğunu alan ve layıkıyla yerine getiren bir çocuğun kendine güveni artar. İşe yaradığını görerek kendini değerli hissetmeye başlar. Hayvanların duygularını gözlemliyor olmak akranlarını daha iyi anlamasına, onlara karşı daha anlayışlı, saygılı ve hoşgörülü olmasına, ılımlı davranmasına neden olur. Akranlarının ve çevresindeki insanların gereksinimlerine karşı duyarlılığı artar. Dil gelişimi: Hayvanlar hakkında konuşarak yaşıtlarıyla iletişim kurma şansı yakalar.arkadaş edinmelerine hayvanları katkıda bulunur. Konuşma becerileri ve kelime dağarcıkları artar. Fiziksel gelişim: Hayvanlar taklit ederken zıplayıp atlamak kas gelişimine yol açar. Hayvan sevgisi ile büyüyen çocuklar; Sevgiyi, saygıyı ve bağlılığı ve sorumluluk almayı öğrenirler. Öfkelerini kontrol edebilmeyi öğrenirler. Özellikle zihinsel engelli ise psikolojik ve zihinsel rahatlama görülür. Tek çocuk ise, paylaşmayı öğrenirler. Çocuk yaşadığı dünyayı doğasıyla, bitkisiyle, hayvanları ile bir bütün olarak algılayacak ve kabullenecek bu da onun hem birey olarak daha mutlu olmasına, hem de sosyal bir varlık olarak daha saygılı, daha verici olmasına yardımcı olacaktır. Hayvan sevgisi besleyerek büyüyen bir çocuk her zaman daha uyumlu, doğa ve insanlara daha saygılı daha merhametli olur. Üstlendiği her sorumluluğun altından en başarılı şekilde çıkar. Kısaca çocuk evcil bir hayvan ile sosyalleşmenin ilk adımlarını atar. Daha çok fiziksel aktivitede bulunur. Bu çocukları zararlı alışkanlıklardan da uzak tutar. Doğum, üreme, ölüm gibi yaşamsal kavramları tanır ve deneyimler. Yeni arkadaşıyla sırdaş olabilir. Yargılanmadan, suçlanmadan, eleştirilmeden dinlendiği için kendini rahat ifade etme yeteneği kazanırlar. Hayvanlarıyla konuştuklarında dil gelişimleri artar. KAYNAKÇA arinizin_hayvan_sevgisi ozlem-mestcioglu/682/cocuk-ve-hayvan-sevgisi SEN&PATİ 9

12 Beta (Betta splendens) Balıklarının Yetiştiriciliği ve Üretimi GİZEM SEZENER Kavgacı siyam balığı olarak bilinen ve bilimsel adı Betta splendens olan bu balıklarının doğal yaşam alanı Güneydoğu Asya dır. Bu balıkların yaşam süresi genellikle 2-3 yıl çok sık olmasa da 4-5 yıla kadar uzayabildiği bilinmektedir. Morfolojik olarak erkek bireyler daha büyük ve daha renkli bir yapıya sahiptir. Ergin bir erkek bireyin boyu ortalama 4-6 cm arasındadır. Dişiler ise erkeklere oranla daha kısadır. Özellikle erkek balıkların görkemli yüzgeçleri dikkat çekicidir ve perde şeklinde yüzgeçleri karakteristiktir. Kuyruk yüzgeçleri oldukça büyük ve yuvarlak şekilde, sırt yüzgeçleriyse bir tül duvak gibi uzun ve saçaklı görünüme sahiptir. Dişilerin rengi mat ve yüzgeçleri erkeklere oranla oldukça kısadır. Bu balıklar aynı zamanda labirentli balıklardır. Bu balıkların özellikleri solungaç boşluğunun üst tarafında kese içerisinde kemik bir lamellar sistemin bulunmasıdır. Balık yuttuğu havayı bu boşlukta tutar ve oksijen solungaç flamentlerinden geçerek dorsal aorta ile kana oksijen taşınır. Kandaki karbondioksit ise hava ile dışarıya verilir. B. splendens yetiştiriciliğinde dikkat edilmesi gereken en kritik zamanlardan biri solungaçlarla solunumdan labirentle solunuma geçiş dönemidir. Balıklar 4-5 mm uzunluğu ulaştıklarında bu organın gelişmesi başlar. Betta splendens ler kavgacı davranışlar gösteren balıklardır. Özellikle bu balıkların erkekleri birbirleriyle geçinemezler. Tek bir erkek ve dişi birey diğer barışçıl, sakin mizaca sahip balık türleriyle aynı akvaryumda bakılabilir, ancak bu uyum balıkların davranışsal karakterine göre değişebilmektedir. Bu nedenle yapılması gereken en iyi uygulama erkek ve dişi betalara aynı akvaryumda bakmamaktır. Aynı akvaryumda birden fazla dişiye ise herhangi bir sorun ile karşılaşılmadan bakılabilmektedir. Bu balıklar sanılanın aksine bardak ya da kadehte uzun süreler boyunca bakılamazlar. Fanus veya akvaryumda yetiştirilen balıklar kadehte yetiştirilenler oranla daha sağlıklı ve hızlı gelişirler. Yetiştiricilik şartlarında akvaryumu içinin bol bitkili olması tercih edilir, fakat bu bitkilerin balığın yüzmesini etkilemeyecek şekilde olmasına dikkat edilmelidir. Bu kriter dikkate alındığında su üstünde yüzen köksüz bitkiler veya akvaryum dibinde duran çim gibi bitkiler en ideal SEN&PATİ 10

13 bitkiler olarak değerlendirilmektedir. Bitkiler aynı zamanda hem suyun kirlenmesini geciktirmekte hem de balığa oksijen katkısı sağlamaktadırlar. Beta balıkları hareketli suyu sevmezler, hareketli ortamlarda stres altına girebilir ve bu süreçte ölebilirler. Bu nedenle akvaryumda filtre kullanılmaması önerilmektedir. Beta balıkları akvaryum aksesuarlarından çok hoşlanırlar. Akvaryuma saklanabileceği mağaraların yapılması onun çok hoşuna gider. Yetiştiriciliğinde su 2-3 ay gibi uzun sürelerde de değiştirilebilmektedir, ancak değiştirme esnasında suyu tamamını değil de bir kısmını değiştirmek tavsiye edilmektedir. Akvaryumun ısısı en az 23 C 24 C olmalıdır. Yemlenmesinde canlı yemler ve/veya kaliteli yemler kullanılmalıdır. Karınca ya da sivrisinek Beta balıkların severek yediği canlı yemlerdendir. Erkek ve dişi beta balıkları üremeden önce karşılaştırılmalıdır. Bu amaçla su seviyesi cm den yüksek olmayan, küçük bir akvaryum seçilmelidir. Köşeye bir pipo filtre konulup sıcaklık 26.5 C ye getirilmeli, dişilerin saklanması için akvaryumda bitkiler bulundurulmalıdır. Hazırlanan bu üreme tankının içinde taş veya kum bulunmamalıdır. Üreme periyodunda akvaryuma önce erkek balık konulmalı ve bir saat kadar ortama alışması beklenilmelidir. Daha sonra cam bir kap içinden dişi ve erkek birbirine gösterilmelidir. Bu andan sonra dişi ve erkeğin birbirlerine kur yapması beklenilmelidir. Özellikle erkeklerin dişiye kur yapması ve köpük yapmaya başlaması gerekmektedir. İyi bir erkek beta en az 500 köpük yapar. Köpükten yuva iyi bir boyuta geldiğinde ve dişi çizgilerini belirginleştirip kafasını aşağıya doğru indirdiği zaman dişi serbest bırakılmalıdır. Dişiyi serbest bıraktığınızda akvaryum içinde kovalama ve ısırmalar olabilir. Bu hareketler çok kötü derecede bir kavgaya dönüşmüyorsa üreme için uygun ortam oluşmuştur. Ancak balıklardan biri veya ikisi de çok darbe alırsa balıklar birbirinden uzaklaştırılmalıdır. Bu onların henüz üreme için uygun olmadığını gösterir. Bu durumda dişi ve erkek birbirinden uzaklaştırılmalıdır. Hazır olduklarında erkek dişiyi yuvaya çekecektir ve dişi onu takip edecektir. Eşleşme esnasında erkek dişiyi sıkarak yumurtalarını alır. Yumurtalar akvaryumun tabanına düşer. Erkek yumurtaları akvaryumun tabanından toplar ve yaptığı köpük yuvaya götürür. Yumurtlama bitince dişi erkekte kaçar ve saklanır. Yumurtlama bitince yuvaya zarar vermede dişi akvaryumdan uzaklaştırılmalıdır. Yumurtalar tuz tanesinden biraz daha büyüktür. Yavrular serbest yüzmeye başlayıncaya kadar yavrulardan baba sorumludur. KAYNAKLAR.www.akvaryum.com/balik.asp?alt_kat=279&id=6tr.wikipedi a.org/wiki/beta_(balık).www.canimablama.com/showthread.php?tid=12239 SEN&PATİ 11

14 YAVRU KÖPEKLERİN BESLENMESİ MELİS GÖL 1. Yeni doğan köpekler: Doğumu izleyen ilk gün içerisinde yavruların gözleri kapalıdır. Bu süre içerisinde yavrular yalnız süt emerek doğum ağırlıklarının iki katına ulaşırlar.yavrular görmemelerine rağmen annelerinin memelerini bulurlar ve emerler. Yavrunun yaşamındaki ilk 24 saat çok önemlidir.bu sırada yavrunun annesini emmesi sağlanmalıdır.ilk emmeyi sağlamak açısından yavru annenin yanına konulur ve meme buldurulur.doğumun hemen sonrasında annenin memelerinden salgılanan kolostrum(ilk süt) içerdiği antikorlar ile yavruların hastalıklara karşı korunmasını sağlar.ayrıca kolostrumda büyüme hormonları da bulunmaktadır. 2. Süt emme dönemi: Yavrular ilk 3-4 hafta boyunca, günde minimum 4 ya da 6 kez emzirilmelidir.5 haftalığa ulaşıncaya kadar anne sütü normal gelişim için yeterlidir.bu sürenin sonunda anne sütü yavrunun artan yüksek miktardaki kalori ihtiyacını karşılayamamaktadır.bu yüzden yavrulara anne sütünün yanında ek gıdalarda verilmeye başlanmalıdır. Aynı zamanda yavruların yemlerini koklamaları, yalamaları ve ısırmaya başlamaları teşvik edilmiş olur. 3. Sütten kesim dönemi: Yavrular 6-8 haftalık olduklarında sütten kesilebilirler ve bu süreç içinde yavaş yavaş yarı katı veya katı gıdalara geçiş yapılabilir.emme döneminden sonrada yavrulara yine zaman zaman süt verilebilir, ayrıca buğdaygil ezmeleri,et,vitamin ve mineral karmaları ile yumurta da yedirilebilir.kuru gıdaların yavrulara verilmeden önce sıcak suyla ıslatılması tadını ve kokusunu artırır.yemlerin partikül büyüklükleri yavrulara uygun olmalı ve hayvanlar bu arada bazı tek heceli komutlara (gel, ye vb) alıştırılır. Yavrular yiyeceklerini birkaç öğünde tüketir.dört ile onuncu aylar arasında yavrular sabah,öğlen ve akşam olmak üzere üç öğünde beslenir.küçük ve orta boy köpeklerde günlük tüketim onuncu aydan sonra 1-2 öğüne indirilir. Ayrıca yavru köpekler 4 aylık olduklarında geçici dişleri dökülür ve süratle 42 adet kalıcı diş çıkar.diş değiştirme döneminde kuru mamaların ıslatılarak verilmesinde yarar vardır. Bu arada yumuşatılmamış bir miktar da kuru gıdanın tüketilmesine izin verilerek hayvanların dişlerini temizlemelerine imkan sağlanmalıdır. SEN&PATİ 12

15 CENNETTEN GÖÇMEN KANATLAR DİDEM POLAT Göçmen kuşlar hayatlarının belli dönemlerini farklı coğrafyalarda geçiren kuş gruplarıdır. Dünyada 100 milyarı aşkın kuşun yaşadığı ve her yıl 50 milyar kuşun göç ettiği tahmin ediliyor. Bu kuş grupları yılda 2 defa Güney ve Kuzey yarımküreleri arasında göç ederler. Göçmen kuşlar dünyada büyük merak toplayan canlılardır. Birçok kişi bu kuşların yaptığı göçü izlemek ve kameraya almak için göç yollarında saatlerce beklerler. Nereden geçeceklerini bilmek için göç haritalarını yapmışlarıdır. Bu haritalar kuşların ayaklarına takılan halkalama metodu kullanılarak radar gibi cihazlarla birçok kuşun yol haritası belirlemiştir. Bu sayede kuşların herhangi bir kazaya maruz kalmadan göçlerini tamamlamaları sağlanır. Göçmen kuşlar herhangi bir donanımları olmadan o kadar yolu nasıl olurda hiç durmadan saatlerce uçarak aşabilirler? Göç için yaptıkları hazırlıklar, vücutlarında olan değişiklikler nelerdir? Göç eden kuşların büyük çoğunluğu deri altında yağ depolar. Biriktirilen yağ, bazen vücut ağırlığının iki katına çıkmasına neden olabilir. Bu kadar çok yağın kısa sürede biriktirilebilmesi için vücutta bir takım değişikliklerin oluşması gerekiyor. Bu değişiklikler arasında aşırı yeme, metabolizmalarında değişiklik, iç organların bazılarının küçülmesi denilebilir. Yağ, normal zamanlarda küçük kuşların vücutlarının % 3 ile %5'i aralığına karşılık gelir. Oysa göç sırasında bu değerler %25'e, bazı kuşlarında %45'e ulaşabiliyor. Yapılan çalışmalarda, 7 gr yağa sahip olan bir bülbülün, 3000 km kadar uçabilecek yakıta sahip olduğu anlaşılmıştır. Kırlangıçlar ise önceden yağ depolamazlar. Yol boyunca rastladıkları böcekleri avlayarak gerekli enerjiyi kazanırlar. Yapılan araştırmalar, küçük kuşların bir saatlik bir uçuş için vücut ağırlıklarının yaklaşık %1'ini kaybettiklerini göstermiş. Yırtıcı kuşlar, leylekler ve pelikanlar gibi iri yapılı kuşlar, bedenlerinin büyüklüğü nedeniyle yağ depolayamazlar. Onlar, göç yolculuklarında termal olarak isimlendirilen hava kitlelerini kullanırlar. Geniş kanatlarını kullanarak bir termal yardımıyla yükselir ve termalden diğer termale süzülerek yollarına devam ederler. Bu yolla az enerji harcamış olup yolculuk ve mola esnasında avlanmalarına devam ederler. Kuş sürülerinin bir başka uçuş metodu ise V şeklindeki uçuştur. Bu yöntemle, önde giden güçlü ve büyük kuşlar, karşı hava akımına karşı bir çeşit kalkan oluşturarak, arkadaki daha zayıf olan kuşların uçuşlarını kolaylaştırırlar. Peki göç zamanlarını nasıl belirlerler? Bunun için birçok bilim adamları çeşitli deneyler yapmıştır. Örneğin Bahçe bülbülleri üzerinde yapılan bir deneyde, içerideki mevsim koşulları SEN&PATİ 13

16 dışarıdakinden farklı olarak düzenlenmiştir. Örneğin dışarıda kış mevsimi yaşanırken, laboratuvarda ortamında bahar mevsimi sağlanmıştır. Bunun üzerine kuşlar içerideki şartlara göre vücutlarındaki düzenlemeleri yapmışlardır. Göç vakitlerinin yaklaştığı zamanlarda her zaman ki yaptıkları gibi, göç için yağ depolamışlardır. Fakat kuşlar, yapay mevsime göre kendilerini ayarlayıp, erkenden göç edecekmiş gibi hazırlansalar da, göç hareketine vaktinden önce girişmemişlerdir. Kuşlar dışarıdaki mevsime uymuş ve kuşların göçe başlama kararını mevsim şartlarını gözlemleyerek almadıklarını bir nevi ispatlamıştır. Yapılan araştırmalarda henüz kuşların nasıl göç vakitlerini belirledikleri saptanamamış ancak bilime yatkın olmayan fakat bir biyolojik saat olduğu düşünülmektedir. Eğer bu biyolojik saat bozulursa dünyada büyük bir düzen altüst olur. Göçmen kuşlarının bazıları gündüz bazıları da gece göç ederler. Bunların hepsi farklı şekilde mi yönlerini bulur? Posta güvercinleri üzerinde yapılan çalışmalarda kuşlarda yön bulmanın temelini biliyoruz. Birçok kuş türünün tepeler, vadiler, hatta büyük kentlerdeki gökdelenleri hatırladıkları savunulmuştu. Ancak onlar için asıl yön tayin edici, denizcilerinde bir zamanlar kullandığı güneş ve yıldızlardı. Göç sırasında kuşlar kalıtsal olarak yönlerini gündüzleri güneşin durumuna bakarak anlayabilirler. Yapılan deneylerde, kuşların biyolojik saatlerine göre güneşin hangi yönde olduğunu saptayabildikleri gösterilmiş. Bu deneylerde kullanılan kuşlar, yapay bir ışıklandırma ile günün aydınlık ve karanlık dönemleri doğal güne göre birkaç saat değiştirilmiş bir kafes ortamına yerleştirilmişlerdir. Sonbaharda güneye uçmaları gereken bu kuşlar, biyolojik saatlerine göre gün ortası, gerçekte ise akşamüstü saat altıyken güneşi gördükleri zaman batıya, yani güneşin öğlen saatinde olduğunu sandıkları konuma yönelmişler. Kuşlar aynı zamanda güneşin konumunun her saat 15 derece kadar değişmesini de dikkate alabilirler. Gece göç eden kuşlar ise, yıldızların konumuna bakarak yönlerini bulurlar. Yapılan deneylerde, yapay olarak kuzey-güney ekseni ters döndürüldüğünde kuşların da yönlerini aynı şekilde çevirdikleri görülmüş. Kuşbilimci StephenEmlen yavru kiraz kuşları üzerinde yaptığı ve sırayla belli takımyıldızların görünmelerini engellediği deneylerle kuşların hangi yıldızları kullandıklarını araştırmıştır. Sonucunda, yavruların Kutup Yıldızı yerine Büyük Ayı, Küçük Ayı, Draco, Cepheus ve Cassopeia takım yıldızlarının konumlarını daha henüz yuvadayken ezberledikleri anlaşılmış. Kapalı havalarda da kuşların başarıyla yön bulabilmeleri, araştırmacılara kuşların yön tayininde başka bir duyuları olduğunu düşündürüyor. Bazı kuş türlerinin yerkürenin manyetik alanını algılayabildikleri gösterilmiştir. Araştırmacı Wolfgang ve Roswitha Wiltschko'nun yaptığı deneylerde, kuşların kafalarının yakınına ters manyetik alanın oluşturulması beklenenin tam tersi yöne gitmelerine neden olmuştur. KAYNAKLAR: *http://www.bilgiustam.com/kuslarin-goc-etmesininnedeni-nedir/ *http://tr.wikipedia.org/wiki/g%c3%b6%c3%a7men_ku0% C5%9Flar *http://www.hayvansevgisi.net/hayvanlar.aspx?id=329&lid= 443&lab SEN&PATİ 14

17 İnsan Gıdası Olarak Balığın Önemi ENİS FUAT TÜFEKÇİ Artan dünya nüfusuna paralel olarak balık, et ve süt gibi hayvansal kaynaklı gıdaların tüketimi artmaktadır. Dünyada ve Türkiye de eğitim seviyesinin yükselmesi, balığın en sağlıklı protein kaynağı olduğu konusunda bilinç oluşturmuş, balığa olan talebi arttırmıştır. Birey başına olan balık talebinin daha da artacağı görüşünden hareket edilirse, yıl sonra, en ileri tekniklerle yakalanabilecek balıklar insanlığın ihtiyacını karşılamaktan çok uzak kalacaktır. Gelecek yıllarda su ürünleri yetiştiriciliği, bu açığı kapatmada, büyük bir imkân olarak insanlığın hizmetinde olacaktır. Balığın bu denli zengin besin bileşimi insan vücudundaki birçok metabolizma olayının belli bir düzen dâhilinde gerçekleşmesini sağlar. Balık etinin bileşiminde bulunan proteinler vücut dokularının korunması ve gelişmesi için gerekli tüm aminoasitleri içermektedir. Sahip olduğu mineral kompozisyonu ile metabolik dengenin korunmasında önemli rol oynamaktadır. Balık yağında omega-3 serisi doymamış yağ asitlerinden en fazla eikosapentoenoik asit (EPA) ve dokosaheksaenoik asit (DHA) bulunmaktadır. Bu yağ asitlerinin vücutta biyokimyasal ve fizyolojik aktivitelerde önemli görevler üstlendiği çalışmalarla kanıtlanmıştır. İnsan vücudu tarafından sentezlenemeyen bu elzem yağ asitlerinin dışarıdan besinlerle birlikte alınması gerekmektedir ve EPA ile DHA en çok balık yağında bulunmaktadır. EPA ve DHA nın vücutta fizyolojik ve biyokimyasal faaliyetlerinin yanı sıra başta kalp ve damar hastalıkları olmak üzere depresyon, migren türü baş ağrıları, eklem romatizmaları, şeker hastalığı, yüksek kolesterol, alzheimer, bazı alerji türleri (astım) ile kanser gibi birçok hastalığın tedavisi ve korunmasında da etkili olduğu ortaya konmuştur. Beyin hücrelerinde DHA seviyesinin düşmesi seratonin seviyesinin azalmasına neden olmaktadır. Bu durum özellikle intihar, depresyon ve şiddet eğilimini arttırmakta, hafıza kaybı ve görme bozukluğu gibi problemlerin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Yüksek oranda DHA içeren balıkları tüketen insanlarda zihinsel gelişimin arttığı gözlenmiştir. Balık etinde bulunan bu yağ asitleri bebeklerin sinir sistemi gelişimi için de gereklidir. Çocuklarda matematiksel zekâyı geliştirip, okuma, telaffuz ve yazma becerisini artırdığı, eksikliğinde davranış bozukluğu, uyku problemleri ve hiperaktivite görüldüğü bildirilmiştir. Ayrıca balık yağı deri yangısı, cilt kuruluğu, ekzema ve sedef hastalığı gibi deri hastalıklarının tedavisinde de kullanılmaktadır. Balık yağının kanser hücrelerine olan etkileri üzerine çalışmalarda devam etmektedir. Balık eti magnezyum, selenyum, D vitamini ve retinol gibi kanser oluşumunu durduran besin öğelerini içerir. Yapılan çalışmalarda balık yağı verilen farelerde tümör büyümesinin önemli derecede azaldığı ve omega-3 yağ asitlerinin özellikle göğüs, kalın bağırsak ve prostat kanserlerinde tümör gelişimini önleyici etkide olduğu bildirilmiştir. SEN&PATİ 15

18 Balık etinin kardiovasküler hastalıklara karşı koruyucu etkilerinin bulunduğu uzun yıllardır bilinen önemli bir gerçektir. Bilimsel çalışmalarda balık etinin kan basıncını düşürüp yüksek tansiyonu kontrol ettiği, ritim bozuklukları ile damar tıkanıklığını önlediği, arterosklerozis olarak bilinen damar sertliğini engellediği ve kanın beyin damarlarında rahat dolaşımını sağlayarak migren ağrılarını önlediği belirlenmiştir. Balık etinin içerdiği besin maddesi kompozisyonu göz önüne alındığında haftada en az iki öğün balık tüketimi bir çok kronik hastalığın önlenmesinde ve dolayısıyla sağlığın korunması ve geliştirilmesinde önemli bir adım olarak ele alınmaktadır. Kaynaklar Altun T, Usta F, Çelik F, Danabaş D. Su Ürünlerinin İnsan Sağlığına Yararları. İnternet erişimi: ( ). Balıkçılık Özel İhtisas Komisyonu, Dokuzuncu Kalkınma Planı ( ), Su Ürünleri Yetiştiriciliği Alt Komisyon Raporu, (2005) Besler TH. Balık Tüketimi ve Sağlık Etkileşimi. İnternet erişimi: ( ) Kaya Y, Duyar HV, Erdem ME. (2004) Balık Yağ Asitlerinin İnsan Sağlığı İçin Önemi. E.Ü. Su Ürünleri Dergisi, 21: SEN&PATİ 16

19 GOLDEN RETRİEVER DİLEK ARSLAN SALİH KARABACAK Golden Retriever Irkı Nasıl Elde Edildi? Irkın üretimi 1800 lü yıllara kadar dayanıyor. Üretiminden sorumlu kişi İngiltere'nin İskoçya sınırındaki Tweed Nehri'nin kuzeyinde yaşayan Lord Tweedmouth dur. Bir çok ırkın çiftleşmesiyle ortaya çıkmıştır.bunların arasında su avı yapan Setter, Bloodhound, Newfoundland gibi ırkların çiftleşmesiye 1912 lerde tam olarak kendini bulmuştur. İlk üretilen Golden Retriever'lardaki düz tüylülük zaman içinde kıvırcık tüy olarak değişmiştir. 1927'de de American Kennel Club (AKC) kayıtlarına girerek kendi başına bir ırk olma özelliği kazanmıştır. Genel Özellikleri:İri, güçlü yüzleri vardır. Gözler birbirinden oldukça ayrı, siyah, yumuşak ifadelidir. Kulaklar orta büyüklükte ve düşüktür. Boyun kaslı, gövde derin ve geniş göğüslüdür. Uzun kuyruğu kıvırcık değil yatay durumdadır. Bacaklar kemikli baldır kaslıdır. Dişleri makas ısırışıyla kapanır, belirgin alın çıkıntısı vardır ve burnu siyahtır. Tüyleri sık, parlak ve dalgalı olmalıdır. İkinci bir tüy tabakasına sahiptirler ve dış tüyler su geçirmez, iç tüyler sıktır. Renk olarak çok farklı tonları vardır. Beyazdan kızıla kadar değişen tonlara sahipler; isminede uygun olarak ''golden'' sarı renkte ağırlıklı olarak karşılaşırız. Tüy dökümü her ırkda olduğu gibi bu ırkda da mevcuttur; mevsim değişimlerinde orta derecede gözlenir. Tüyler çok kısa olmadığından taranmaya ihtiyaç duyarlar. Yükseklik: Erkek= cm Dişi= cm Ağırlık: Erkek= kg Dişi= kg Bu ırk hastalar için terapi ve körler için rehber köpeklikde de büyük başarı kazanmaktadır. Karakteristik Özellikleri:Sevgi dolu, uslu, zeki ve bunların yanında dost canlısı bir köpektir. Bütün canlılarla arası çok iyi olan, çok iyi huylu, inanılmaz aktif bir ırktır. Kolaylıkla eğitilebilir, çocuklarla iken güvenilir ve mükemmel bir aile köpeğidir. Golden Retriever itaat etmeye hazır yapısı nedeniyle itaat epitimi onlarla çok keyifli geçer ve itaat yarışmalarında büyük başarılar kazanmıştır. Diğer hayvanlar dahil herkesle dost canlısı olduğundan ondan koruma görevi beklenmemelidir. Yüzmeyi çok severler. Retriever'ın anlamı getirmek anlamında ve dolayısıyla gen olarak av köpekleridir. SEN&PATİ 17

20 İyi avcılar, avlar nerede olursa olsun koşup getirirler, çok güçlü koku alma özelliğine sahiptirler. Fakat günümüzde daha çok evde beslenen köpekler av güdülerini biraz kaybetmiş durumdadırlar. Karakteri için tüm iyi sözcükleri söylemek mümkün. Akıllı, sadık, dost canlısı, haraketli, uysal,duygulu,sevimlidirler. Zekası çok gelişmiş ve eğitilmeye yatkındırlar. Yaygara yapma ve yaygarayı sevmezler. Nasıl Beslenmelidir:Golden Retrever'lar genetik olarak kio almaya çok yatkın bir ırkdır ve bu nedenle diyetlerine dikkat edilmelidir. Yavruyken yavru mamalarıyla ve buna ilave protein değeri yüksek enerji verici mamalarla beslenmeli, yetişkin hale geldiğinde yetişkinler için olan mamalr kullanılmalıdır. Dikkat edilecek nokta kuru mamaların kaliteli ve iyi olması, bu durum onların besin gereksinimlerini karşılama yetecektir, bunun dışında farklı gıdalar verilmemelidir. Golden Retriever'lar hep sizinle olmak istediklerinden yemeklerde de size eşlik etmek isteyeceklerdir. Ancak bu doğru bir davranış değil, siz köpek sahipleri buna asla müsaede etmemelisiniz. Köpeklerin sindirim sistemleri insanlarınkinden oldukça farklıdır; bizim için faydalı olan pek çok besin öğesi onlar için zararlıdır. Deri, tüy problemlerine, alerjilere neden olabilir. Ev yemeği yiyen bir köpeğin ağız, dışkı ve derisinin kokusu çok kötü olur. Eğitimi:Mükemmel ve en kolay eğitilebilen köpekler arasındadır. Sahibi tarafından üzerinde durulduğu taktirde çok kolay eğitilebilir. Çok az zamanda mucizele yaratabileceğiniz bir ırktır. Eğitime yavruyken başlanmalıdır. Ancak yaş eğitime başlangıç açısından sorun değildir; erişkin bir Golden Retriever alsanız dahi onunla evinizi sorunsuz bi şekilde paylaşabilrsiniz. Onu yalnız bıraktığınızda, enerjisini attırmadığınızda enerjisini dışa vurumu özellikle sevdiği insanlar yanında değilse çevreye zarar verme şeklinde olabilir. Bu onun eğitiminde eksiklikler olduğu anlamını taşımaz, sizin onun ihtiyaçlarını karşılamadığınız anlamına gelir. Başka köpeklerle iyi geçinme * * * * * Çocuklar ile anlaşma * * * * * Yabancılara davranış * * * * İtaat seviyesi * * * * * Eğitilebilirlik * * * * * Koruma özelliği * * Egzersiz ihtiyacı * * * * * SEN&PATİ 18

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir?

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir? Soru 1) Aşağıdaki İfadelerden hangisi laboratuvar hayvanı barınakları için doğru değildir? a) Hayvanları dış etkenlerden korur b) Hayvanların doğal davranışlarını sergileyebilmelerine izin verir c) Hayvanlar

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS (Dünyadaki ve Ülkemizdeki durum; Yapılan Çalışmalar) Dr. Vet. Hekim Ramazan UZUN Vet. Hekim İbrahim KÖŞKER Vet. Hekim Ahmet SAFRAN

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI. Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır.

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI. Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır. KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI VE KENELER Derleyen: Yusuf AKBABA KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır.

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi (16.12.2001) İçindekiler... 1 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Oluşur?... 1 Gıdalara Nasıl Bulaşma Olur?... 2 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Önlenir?... 3 Bazı Yaygın Gıda Zehirleyen Bakteriler... 3 Salmonella... 3 Bacillus...

Detaylı

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim KONU İLGİ Düvelerin beslenmesi Sütten kesimden tohumlamaya kadar olan dönemde besleme ve yönetimsel pratikler TERCÜME VE DERLEME

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) 1 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Nedir? Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), çoğunlukla keneler aracılığıyla hayvanlardan insanlara bulaştırılan mikrobik bir hastalıktır.

Detaylı

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 01330 Adana Bir ineğin kendisinden beklenen en yüksek verimi

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU. Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU. Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU Genel Bilgiler: Tularemi olgu

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ DERS PROGRAMI

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ DERS PROGRAMI KAFKAS ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM DÖNEMİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ PROGRAMI VET101 Anatomi I 3 4 5 9 VET103 Histoloji I 2 2 3 5 VET105 Veteriner Hekimlik Tarihi 1-1 2 VET107 Medikal

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI (2012 GİRİŞLİ ÖĞRENCİLER DAHİL) LİSANS EĞİTİMİ DERS PLANI

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI (2012 GİRİŞLİ ÖĞRENCİLER DAHİL) LİSANS EĞİTİMİ DERS PLANI T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI (2012 GİRİŞLİ ÖĞRENCİLER DAHİL) LİSANS EĞİTİMİ DERS PLANI 1. Yarıyıl 2. Yarıyıl Ders D U L Top Kredi AKTS Ders D U L Top Kredi

Detaylı

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU

MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK ÖZKAN ŞAHİN U.Ü.KARACABEY MYO GIDA TEKNOLOJİSİ PROGRAMI/SÜT OPSİYONU MEMEDEN BARDAĞA AKAN DOĞALLIK Dünya nüfusundaki hızlı artış ile teknolojik gelişmeler insanları tarımsal

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

ANADOLU YABAN KOYUNU

ANADOLU YABAN KOYUNU ANADOLUʼNUN ÖZGÜN HAYVANLARI Cevat Sipahi* ANADOLU YABAN KOYUNU (Ovis gmelinii anatolica) Anadolu Yaban Koyunu, dünyadaki 5 yaban koyunu türünden biri olan Asya Muflonu nun (Ovis gmelinii) 15 alt türünden

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri Buzağılar Sürünün Geleceğidir. Buzağı yetiştiriciliğinde anahtar noktalar! Doğum Kolostrum (Ağız Sütü) Besleme Sistemi Sindirim Sağlık Doğum ile ilgili anahtar noktalar

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ Slayt No: 22 Bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini kolaylaştırır. Bebekte kulak enfeksiyonları

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Z. Ş İ M Ş E K, C. D E M İ R, Z. KEKLİK, B. K A R A, M. A K B A B A Toplumların üretim biçimi, erken

Detaylı

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Aşırı sıcaklar çeşitli sağlık problemlerini de beraberinde getirmektedir.sıcaklık ve nem artışına bağlı olarak

Detaylı

DÖNEM TÜRÜ KODU DERSLER T U K AKTS Açıklama Bölüm AbD. 1 0 1 3 Temel bilimler 15. 2 0 2 2 5-i Dersi. 2 0 2 1 Alan Dışı

DÖNEM TÜRÜ KODU DERSLER T U K AKTS Açıklama Bölüm AbD. 1 0 1 3 Temel bilimler 15. 2 0 2 2 5-i Dersi. 2 0 2 1 Alan Dışı 01 VET 101 Anatomi I 3 4 5 9 Temel bilimler 11 01 VET 103 Histoloji I 2 2 3 5 Temel bilimler 14 01 VET 105 Veteriner Hekimliği Giriş ve Tarihi 1 0 1 3 Temel bilimler 15 01 VET 107 Medikal Biyoloji 1 0

Detaylı

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER Gribin nasıl bir hastalık olduğunu, Gripten korunmak için neler yapmamız gerektiğini, Grip aşısını ve ne zaman aşı olmamız

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ ÇÖP DEPONİ ALANLARINDA VE ÇÖP SIZINTI SUYUNDA KOKU KONTROLÜ, ÇÖP SIZINTI SUYUNUN ARITMA ÖNCESİ BOİ, KOİ, AKM DEĞERLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bütün dünyada olduğu gibi,

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ DERS MÜFREDATI

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ DERS MÜFREDATI ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ DERS MÜFREDATI DÖNEM TÜRÜ KODU DERSLER T U K AKTS Ön Koşul Açıklama Bölüm AbD. 01. VET 101 Anatomi I 3 4 5 9 313-314 Temel

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Verim Arzının Zaman İçinde Değişimi Verim Arzının dış görünümü olan iş verimi işin tekrarlanması

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI I. YARIYIL FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAV PROGRAMI

ANKARA ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI I. YARIYIL FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAV PROGRAMI ANKARA ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI I. YARIYIL FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAV PROGRAMI ANKARA ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI I. YARIYIL FİNAL

Detaylı

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI Aile nedir? Toplum içindeki en küçük sosyal kurumdur. Çekirdek aile Ana, baba ve çocuklardan oluşur. Geniş aile ise çeşitli akrabalardan oluşur. Aile kurumunun

Detaylı

AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM

AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM ARILI KOVANLARININ KONULDUĞU VE ARICININ ÇALIŞTIĞI YERE ARILIK DENİR GEZGİNCİ? SABİT? Arıcılık büyük ölçüde doğa koşullarına bağlıdır! DOĞA KOŞULLARI? İKLİM BİTKİ ÖRTÜSÜ

Detaylı

Gıda zehirlenmeleri neden önemlidir?

Gıda zehirlenmeleri neden önemlidir? GIDA KAYNAKLI İNTOKSİKASYON VE ENFEKSİYONLAR Gıda zehirlenmesi nedir? 1 2 İNTOKSİKASYON TİPİ GIDA ZEHİRLENMESİ Bazı bakteriler gıda üzerinde gelişerek toksin üretirler ve toksin içeren gıdanın tüketilmesi

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ BÖLÜM: Bitkisel ve Hayvansal Üretim T.C. PROGRAM: Büyük ve Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliği I. YARIYIL 00101 Matematik I (2 0 2), Sayılar, Cebir, Denklemler ve Eşitsizlikler, Fonksiyonlar, Logaritma, Trigonometri,Geometri

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ

HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ Ordo (Takım): Blattoptera (Hamam böcekleri) Vücutları kahverengi tonlarında, yassı ve ovaldir. Antenler çoğunlukla

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ BAĞIRSAK PARAZİTLERİ VE KORUNMA YOLLARI BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

YUMURTA TAVUĞU YETİŞTİRİCİLİĞİ

YUMURTA TAVUĞU YETİŞTİRİCİLİĞİ 2014 2015 YUMURTA TAVUĞU YETİŞTİRİCİLİĞİ Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği 1 YUMURTA TAVUKÇULUĞU Yumurta tavukçuluğu piliçlerde 20.haftadan sonra klavuz yumurta görülmesiyle başlar. Yumurta verimi 23. haftada

Detaylı

Kedi/Köpeğiniz ve Hava Koşulları Perşembe, 10 Nisan 2008 20:50 - Son Güncelleme Perşembe, 10 Nisan 2008 20:58

Kedi/Köpeğiniz ve Hava Koşulları Perşembe, 10 Nisan 2008 20:50 - Son Güncelleme Perşembe, 10 Nisan 2008 20:58 Her türlü hava koşulunda kedi/köpeğinizin güvenliğini sağlamak. Hava koşulları nasıl olursa olsun, kedi/köpeğinizin güvenliği ve rahatını sağlamanın en iyi yolu, onu evinizin, kendinizce en rahat ve güvenli

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME Doğumdan itibaren büyüme ve gelişme, sağlıklı ve uzun bir yaşam için vücudumuza gerekli olan bütün maddeleri besinlerle alırız. Besin; yenilebilen ve yenildiğinde

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

ARICILIĞA GENEL BAKIŞ

ARICILIĞA GENEL BAKIŞ ARICILIĞA GENEL BAKIŞ TÜRKİYE VE DÜNYADA ARICILIK Dünyada 65 milyon koloni ile 1.5 milyon ton bal üretimi yapılmaktadır. Türkiye ise 5 milyon koloni ile Çin in arkasından 2.,bal üretim miktarı 94.000 ton

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

11.15-12.00 Genetik (T) Anatomi I (T) Seçmeli Ders (T) Anatomi I (U- Grup I) Medikal Kimya (U)

11.15-12.00 Genetik (T) Anatomi I (T) Seçmeli Ders (T) Anatomi I (U- Grup I) Medikal Kimya (U) 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı 1. Sınıf Güz Dönemi Ders Programı (Ders Geçme) 8.15-9.00 AİIT I (T) Anatomi I (U- Grup I) 9.15-10.00 Medikal Fizik (T) Anatomi I (T) AİIT I (T) Anatomi I (U- Grup I) 10.15-11.00

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU BİRİM: BESİN/GIDA HİJYENİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI T. C. 1 Gıda analizleri mikrobiyolojik- 2 Gıda analizleri serolojik ve toksikolojik- 3 Danışmanlık hizmeti 1. Yapılacak analizleri ve ilgili mevzuatı

Detaylı

ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ LĠSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ LĠSANSÜSTÜ PROGRAMLARI ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ LĠSANSÜSTÜ PROGRAMLARI 01.07.2015 VETERİNER ANABİLİM DALLARI VE LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TIP ANABİLİM DALLARI VE LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI ECZACILIK ANABİLİM DALLARI

Detaylı

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor.

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Sağlıklı çocuk izlemi: Çocuğun yaşına uygun ruhsal, fiziksel

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM 9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM ZEHİRLENMELER Zehirlenme nedir? Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler, vücudun

Detaylı

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Muhammet TEKİN Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Esas olarak hayvanların hastalığı olan bulaşıcı bakteriyel bir enfeksiyon hastalığı Hayvanlardan insanlara mikroplu

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI FUSİNAT 500 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir film kaplı tablet 500 mg sodyum fusidat içerir. Yardımcı maddeler: Mikrokristal selüloz PH 200, krospovidon, laktoz anhidrat,

Detaylı

DiYABET VE BESLENME N M.-

DiYABET VE BESLENME N M.- DiYABET VE BESLENME Diyabet tedavisinin amacı;kan şekeri kontrolünü sağlayarak diyabetin seyrinde gelişebilecek bozuklukları (komplikasyonları) önlemek veya geciktirmek; böylece yaşam kalitenizi yükseltmektir.

Detaylı

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞI; İnsan ve tüm sıcak kanlı hayvanlarda Merkezi sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olan, önlenebilir bulaşıcı

Detaylı

Kelaynakların Hazin Öyküsü

Kelaynakların Hazin Öyküsü Kelaynakların Hazin Öyküsü Hazin bir öykü anlatacağım bu kez sizlere... Bir varmış bir yokmuş... Uçsuz bucaksız bir ova varmış. Fırat ın sularıyla bereket bulmaya çalışan bu topraklar, fakir köylünün tek

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı 3. Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi 23-27 Mart 2016, Muğla Uz. Ecz. Metin Deniz KARAKOÇ Denizli Devlet Hastanesi Hasta

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM SAĞLIK VE HİJYEN NEDİR? Sağlık; kişinin doğuştan getirdiği kalıtsal özellikleri ile fiziksel, biyolojik ve sosyal

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

Selin A.: Yağmur yağdığında neden gökkuşağı çıkar? Gülsu Naz Ş.: Neden sonbaharda yapraklar çok dökülür? Emre T.: Yapraklar neden sararır?

Selin A.: Yağmur yağdığında neden gökkuşağı çıkar? Gülsu Naz Ş.: Neden sonbaharda yapraklar çok dökülür? Emre T.: Yapraklar neden sararır? İSTEK ÖZEL KEMAL ATATÜRK ANAOKULU MARTILAR SINIFI Mevsimler Geçtikçe Doğadaki Canlıların Yaşam Biçimleri de Değişir Konusu İle İlgili Neler Biliyoruz? Ece S. : Yaz mevsimi olunca hayvanlar daha da heyecanlanır.

Detaylı

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI 16 EKİM DÜNYA GIDA GÜNÜ Dünya da bir yanda obeziteyle mücadele yapılırken diğer tarafta açlıktan ölme noktasına gelen insanlara

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Çevre Koşullarının İnsan Üzerindeki Etkileri Çevre: Bir elemanın dışında çeşitli olayların geçtiği

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

ZİRAİ MÜCADELE TEKNİK TALİMATLARI CİLT IV. BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola (Berk. Et Curt) Berl et de Toni

ZİRAİ MÜCADELE TEKNİK TALİMATLARI CİLT IV. BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola (Berk. Et Curt) Berl et de Toni ZİRAİ MÜCADELE TEKNİK TALİMATLARI CİLT IV BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola (Berk. Et Curt) Berl et de Toni 1. TANIMI VE YAŞAYIŞI Hastalığa neden olan etmen obligat bir parazittir. Hücrelerarası gelişir,

Detaylı

K.Ü. VETERİNER FAKÜLTESİ 2015-2016 GÜZ YARIYILI 1. SINIF HAFTALIK DERS PROGRAMI

K.Ü. VETERİNER FAKÜLTESİ 2015-2016 GÜZ YARIYILI 1. SINIF HAFTALIK DERS PROGRAMI 1. SINIF HAFTALIK DERS PROGRAMI ATATÜRK İLKE VE MEDİKAL FİZİK (T) 8.45-9. İNKİLAP TARİHİ I (T) 11.45-12. 13.45-14. 14.45-15. 15.45-16. 16.45-17. ANATOMİ I (T) ANATOMİ I (T) ANATOMİ I (T) VETERİNER HEKİMLİĞİ

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ 0 1 YAŞ ÇOCUK BESLENMESİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? o Süt

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Vücudumuzda aynı anda birçok karmaşık olayın birbirleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemler tarafından sağlanır. Denetleyici ve

Detaylı