ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden Hareketle Tahkiki

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden Hareketle Tahkiki"

Transkript

1 ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden Hareketle Tahkiki Mehmet Al c * A Verification of Shahrist n s Account of al-maj s in the Light of Zoroastrian Texts This article aims to compare Shahrist n s account of al-ma s in his al-milal wa al-nihal with the Pahlavi texts (Zend) from the Sasanian period, which correspond with the commentary tradition of Zoroastrianism. In this way, Shahrist n s classification of the Zoroastrian groups and the information he provides on their beliefs is verified in the light of the Pahlavi texts. At the same time, working from the example of Shahrist n, the th century Muslim concept of the Iranian religious tradition from the pre-islamic period is examined. Key words: Shahrist n, al-milal wa al-nihal, al-ma s, Zoroastrianism, Zoroaster, Kayumars, Zurvan, Avesta, the Pahlavi texts/zend. slâm n ilk as rlar ndaki fetihler yoluyla farkl dinî gruplarla temasa geçen Müslümanlar n bu gruplar hakk nda verdi i bilgiler, Orta Do u dinleri üzerine modern dönemde yap lan ara t rmalara kaynakl k te kil etmi tir. Yahudi ve H ristiyan dinlerinin yan s ra, ran co rafyas nda ne et eden dinî gelenekler, özellikle Mecûsîlik hakk nda bn Miskeveyh ten (ö. / ) Bîrûnî ye (ö. / ), Ebü l-meâlî den (ö. / ) ehristânî ye (ö. / ) pek çok Müslüman âlim bilgi vermi tir. Bilhassa ehristânî nin el-milel ve n-nihal isimli eseri, slâm mezheplerinin yan s ra, farkl dinler ve felsefî dü üncelerle ilgili son derece ayr nt l ve nesnel bilgiler içermektedir. Bu makalenin amac, ehristânî nin mezkûr eserinin el-mecûs ba l nda yer alan bilgilerin slâm * Yrd. Doç. Dr., Mardin Artuklu Üniversitesi lâhiyat Bilimleri Fakültesi. Bîrûnî, el-âsârü l-bâk ye ani l-kurûni l-hâliye, n r. C. Eduard Sachau (Leipzig: Otto Harrassowitz, ); Muhammed b. Ubeydullah Ebü l-meâlî, Beyânü l-edyân: Der erh-i Edyân u Mezâhib-i Câhilî ve slâmî, n r. Abbas kbâl  tiyânî (Tahran: nti ârât- Revzene, h.); bn Miskeveyh, Tecâribü l-ümem ve teâk bü l-himem, n r. Seyyid Kisrevî Hasan (Beyrut: Dârû l-kütübi l-ilmiyye, ). SAM, stanbul

2 öncesi ran n resmî dini kabul edilen Mecûsîli in teolo isiyle ne derece örtü tü ünü ortaya koymak ve bu ekilde ehristânî nin verdi i bilgilerin bir nevi do rulamas n yapmakt r. Dolay s yla ehristânî nin Mecûsîlik tasnifi ve bu tasnif do rultusunda verdi i bilgiler ele al nacak; bu tasnife ba l kal narak ehristânî nin yapt nakillerin Mecûsî kutsal metinlerinde, özellikle Pehlevî metinleri yani Zend olarak bilinen Sâsânî dinî literatüründe bir kar l n n olup olmad ortaya konulmaya çal lacakt r. Fakat ondan önce, Sâsânî dinî literatürünün dilini olu turan Pehlevîce yle ilgili bir hususa dikkat çekmekte fayda vard r. ran co rafyas nda ya ayan Mecûsîler in kulland dil olan ve Orta Farsça diye de isimlendirilen Pehlevîce, slâm fetihlerinin ba lad VII. yüzy ldan itibaren din adam s n f na has k l narak gizli bir dil hâline gelmi ; buna ba l olarak X. yüzy l n sonlar na do ru modern Farsça diye bilinen yeni bir dil ortaya ç km t r. Bizzat Zendler de, Mecûsî dininin kurucusu Zerdü t ün a z ndan, Pehlevîce nin din adam s n f d nda kimseye ö retilmemesine yönelik telkinde bulunulmu tur. Bu süreçte, ayr ca kutsal ve gizli bir dil haline gelen Pehlevîce nin varl n sürdürmesinin yegâne kayna olan Pehlevî metinleri tedvin edilmi tir. Din dilinin gizlenmesi ve bu dilin muhafazas ba lam nda teolo inin metinle mesi, Mecûsî olmayanlar n Mecûsî gelene i hakk nda kesin ve tutarl bir bilgiye ula mas n zorla t rm t r. Mecûsîli in kutsal metni olan Avesta ; Yesna, Ye t, Vendidad, Visperad ve Horde Avesta olmak üzere be kitaptan olu maktad r. Bu külliyat Zerdü t ten sonraki bir döneme tarihlense de, gelenek taraf ndan ilâhî metin hükmünde görülmektedir. Bununla birlikte Avesta n n Yesna kitab nda bulunan ve on yedi bölümden olu an Gatha n n, Zerdü t ün ilâhilerini bar nd rd kabul edilmektedir. Gelenek taraf ndan ikinci dereceden önemli kabul edilen ve Sâsânîler dönemi din adam s n f n n Avesta n n anla lmas na yönelik yorumlar n ihtiva eden bir di er dinî literatür daha söz konusudur. Avesta n n yorumu mânas nda Zend diye adland r lan bu metinler Pehlevîce kaleme al nm t r. Bu sebeple Pehlevî metinleri olarak da bilinmektedir. Bu çal mada Sâsânî dinî literatüründen bahsederken Zend ifadesi kullan lacakt r. Detayl bilgi için bk. Mehmet Al c, Kadîm ran da Din: Monoteizm den Düalizm e Mecûsi Tanr Anlay ( stanbul: Ay, ), s. -, -, -. Hiç kimse Avesta ile Zend i sapk n ve kötü insanlara ö retmemelidir (Aturp t-i m t n, The Wisdom of the Sasanian Sages, D nkard VI, çev. Shaul Shaked [Boulder: Westview Press, ], s. - ). Ki i... herkese iyi davranmaya ça rmal, ev halk na Zend i ö retmelidir (Aturp t-i m t n, D nkard VI, s. -. Mobedler in ve Dasturlar n ve Hirbedler in herkese Pehlevîce yi ö retmeleri gerekmez. Öyle ki Zerdü t Ohrmazd a sordu: Pehlevîce kime ö retilmelidir? Ohrmazd ziyadesiyle öyle cevap verdi: Senin neslinden Mobed, Dastur ve ak l sahibi Hirbed olsun her kim söylediklerimden ba ka kimseye onu ö retirse onun için bu büyük günaht r, her ne kadar birçok görevi yerine getirse ve iyi amelde bulunsa da, onun sonu cehennemdir (Sad Dar Nasr and Sad Dar Bundehesh, ed. Ervad Baman i Nasarvan i Dhabhar [Bombay: British India Press, ], s. [XCVIII-XCIX]; Al c, Kadîm ran da Din, s. -, - ). 68

3 Al c : ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden... ehristânî nin, Zendler in son halini ald ve Pehlevîce nin ve dolay s yla Mecûsî teolo isinin sadece din adam s n f taraf ndan bilindi i bir dönemde, ilgili metinlere â ina oldu u anla lan kaynaklardan yararlanm olmas dikkat çekicidir. Elbette, bu co rafyada fetihlerle ba layan slâmla ma süreci ve kar l kl reddiyeler/polemikler yoluyla elde edilen bilgilerin varl inkâr edilemez; ancak bu bilgiler temel dinî bilgilerin ötesine geçmemektedir. Buna kar l k ehristânî nin çok daha ayr nt ya ve derinli e sahip nakillerde bulundu u, yapt ço u naklin, Sâsânî dinî edebiyat n n önemli kitaplar ndan olan Dinkerd de geçen hikâyelerle uyu tu u görülmektedir. Bu noktada ehristânî nin hangi kaynaklar kulland, verdi i ayr nt l bilgilere nereden ula t sorusu gündeme gelmektedir. Zira ehristânî, Ebû Hâmid ez-zevzenî ve Ceyhânî d nda, yapt nakiller için kaynak göstermemekte; söz konusu âlimlerin hayatlar ve eserleri hakk nda da detayl ve do rulanabilir bilgi vermemektedir. Bu sebeple ehristânî nin bu bilgileri Müslüman olan Mecûsî bir mühtediden, Mecûsî bir din adam ndan veya ondan nakilde bulunan birilerinden ald yönünde tahminlerde bulunulmu tur. ehristânî do rudan yazar veya eser ismi zikretmek yerine, umumi ifadeyle Dediler ki, Denilir ki, ddia ederler ki ve benzeri kal plarla nakillerine ba lamakta; bu durum ehristânî nin kaynaklar na ula may güçle tirmektedir. Bununla birlikte onun, kendisinden önce di er dinî gelenekler hakk nda bilgi veren Müslüman âlimlerden anonim al nt lar yapm oldu undan veya nakiller aras nda paralellik bulundu undan söz etmek mümkündür. Örne in K dî Abdülcebbâr n (ö. / ) el-mu nî adl eserinde slâm d geleneklerden bahsetti i k s mda Mecûsîler den söz ederken eytan n var olu u ve dünyaya sald rmas, zaman dilimleri ve ilk insan Keyûmers e dair naklini, ehristânî benzer ifadelerle Zürvâniyye ba l alt nda zikretmektedir. Fakat bu durum ehristânî nin sadece el-mu nî den yararland anlam na gelmemektedir. ehristânî nin ve ondan önce Mecûsî gelene i hakk nda bilgi veren Müslüman âlimlerin, farkl teolo ik argümanlar, Derler ki/dediler ki kal b yla zikretmeleri, asl nda Zendler için söz konusu olan bir soruna da i aret etmektedir. Sâsânî teolo isinin âdeta canl tan olan bu metinlerin, din adam s n f taraf ndan dönemin artlar na göre kurgulanm metinler olmas gayet tabiidir; bu durum ayn zamanda bahsi geçen anlat mlar n ve bu anlat mlar Dinkerd-i Heftom, çev. M. Tak Râ id Muhassal (Tahran: Pe ûhe gâh-i Ulûm-i nsânî ve Mütâlaât- Ferhengî, h.), I-III. bölümler. K dî Abdülcebbâr, el-mu nî, n r. Mahmûd M. K s m (Kahire: ed-dârü l-m sriyye, ), V, - ; ehristânî, el-milel ve -nihal, n r. Abdülemîr Ali Mühennâ Ali Hasan Fâûr (Kahire: Dârü l-ma rife, ), s.. Ebü l-meâlî, Beyânü l-edyân, s. - ; K dî Abdülcebbâr, el-mu nî, V,. 69

4 yoluyla elde edilmeye çal lan teolo inin bir bütünlük ve iç tutarl l k olu turmad n göstermektedir. Söz konusu metinlerde temelde iyi-kötü eklinde iki z t unsura dayal düalist bir teolo i hedeflenmesine ra men, mezkûr düalitenin çerçevesi metinleraras de i iklik göstermektedir. Önceki Müslüman müelliflerden farkl olarak kendisine ula an rivayetleri kategorik bir tarzda ele alan ehristânî nin, Zendler ölçe inde söz konusu farkl l klar göz önünde bulundurdu u görülmektedir. Bunun yan s ra Sâsânî dinî edebiyat nda, Zürvân mitosu örne inde oldu u gibi, Mecûsî-d mitolo ik anlat ma yer verdi ini söylemek mümkündür. ehristânî yi seleflerinden ay ran özelliklerden belki de en önemlisi, daha önce zikredilmeyen ve oldukça detay kabul edilebilecek hususlara yer vermesidir. Makale içerisinde yeri geldikçe de inilecek olan bu husus, ehristânî nin kaynaklar n n sadece slâmî bir renge sahip olmad n aç a ç karmaktad r. Dolay s yla onun Mecûsî gelene i hakk nda ayr nt l bilgiye sahip olan birisiyle temasa geçip geçmedi i, bunun da ötesinde yer verdi i Pehlevîce ifadelerden hareketle Pehlevîce bilip bilmedi i cevaplanmas amaçlanan sorular aras ndad r. ehristânî nin Mecûsîlik Tasnifi ehristânî, el-milel ve n-nihal in Milel bölümünün sonunda Ehl-i kitab ele ald ktan sonra, kendilerine kitap verilmesi muhtemel gruplardan söz etmektedir. Bu k sm n ba nda kitap benzeri bir eyin verildi i kimselerin mevcut oldu unu ifade ederek Hz. brâhim i ve Hz. Mûsâ y bunlar aras nda zikretmektedir. Hz. brâhim in, içinde bulundu u putperest toplumdan kendisini ayr t rmas ndan ve putperestli e kar mücadelesinden söz eden ehristânî, ilginç bir ekilde Acem hükümdarlar n n brâhim peygamberin dini üzere oldu unu ve Mecûsîli in en büyük din olarak an ld n ifade etmektedir. Sonras nda ise söz konusu hükümdarlar n sözlerini dinledi i Mobez-i Mobezan dan söz etmektedir. ehristânî, bu ki inin âlimler âlimi ve hâkimlerin öncüsü olarak tavsif edildi ini ve krallar n onun sözüne muhalefet etmeyip onun emriyle hareket etti ini dile getirmektedir. Pers krallar n n onu, sultanlar n, zaman n halifelerini tâzim etmesi gibi yücelttiklerini zikretmektedir. ehristânî, Mecûsî krallar n n Hz. brâhim in dini üzere oldu u yönündeki bu kanaate nas l ve nereden vard na dair bilgi vermemektedir. Erken dönem slâm tarihçilerinden Mes ûdî (ö. / ), Pers krallar n n soyunu aktar rken Pers mparatorlu u nun kurucusu olan Kure in (Kuru /Kore ) annesinin srailo ullar ndan oldu unu ve onun day s n n Küçük Daniel oldu unu ehristânî, el-milel ve n-nihal, s.. 70

5 Al c : ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden... ifade etmektedir. Mes ûdî devamla Farsl lar n/persler in Hz. brâhim in o lu Hz. shak n soyundan geldiklerine yönelik nakillerde bulunmakta ve onlar n srailo ullar yla ili kili görüldüklerine dair birçok rivayet nakletmektedir. slâmî dönemde Farsça olarak kaleme al nan Rivâyât- Hürmüzyâr adl Mecûsî dinî metninde de ran Prensi ve Ömer Hattab Hikâyesi ba l kl k s mda brâhim peygamberin Zerdü t le ayn ki i oldu u ima edilmektedir. ehristânî nin bu ve benzeri metinlere â ina oldu u kabul edilse dahi, kaynak konusu mu lakl n korumaktad r. Zira ondan önce Mecûsîler hakk nda bilgi veren K dî Abdülcebbâr, Bîrûnî ve milel-nihal türünden say labilecek ilk Farsça eser olan Beyânü l-edyân n müellifi Ebü l-meâlî, Acem krallar n n Hz. brâhim in dini üzere olduklar ndan söz etmemektedir. ehristânî nin Mobez-i Mobezan olarak zikretti i kal p, Mecûsî gelene inde din adam s n f n n en üst kimli ini te kil etmektedir. Pehlevîce de Mobedan Mobed olarak yer alan ve Mobedler Mobedi eklinde çevrilebilecek olan bu ifadedeki Mobed kelimesinin etimolo isinden k saca söz etmekte fayda vard r. Avesta dilinde mo u/mokhu, Eski Farsça da magu, magu, magu-pati eklinde yaz lan kelime, Avesta edebiyat nda din adam ve kendisini kutsala adam kimse anlamlar na gelmektedir. Bununla birlikte, Herodot ta oldu u gibi, Medler in kâhinlikle u ra an bir kabilesi için bu kavram n (magi) kullan ld na dair kay tlara da rastlanmaktad r. Herodot, Persler in ayinlerini ancak Magi/Megler in idare ve nezaretinde gerçekle tirdiklerinden söz etmektedir. Mo u veya Magi ifadesi asl nda Mecûs kelimesinin kökeni kabul edilmektedir. Zendler de de yer alan Mo ifadesi Mgo a eklinde Süryânîce ye ve oradan da Arapça ya geçerek Mecûs eklini alm t r. Ayn zamanda bu etimolo ik geçi le bir anlam geni lemesine u rayan terimin, din adam s n f n ifade etmekten öte, söz konusu dinî gelene e ba l olan herkesi ku atacak Ali b. Hüseyin el-mes ûdî, Mürûcü z-zeheb ve meâdinü l-cevher, n r. M. Muhyiddin Abdülhamîd (Beyrut: Dârü l-fikr, ), I, -, -. The Persian Rivayats of Hormazyar and Framarz and Others, çev. Ervad Baman i Nasarvan i Dhabhar (Bombay: K. R. Cama Oriental Institute, ), s.. Yesna.. Avesta n n kitaplar esas al narak verilen kay tlarda ayr ca bir kaynakça verilmeyecektir. Avesta çevirileri için u metinlere bak labilir: brâhim Pûrdâvûd, Gatha: Kohenterin Bah -i Âvesta (Tahran: h.); Yesna, h.; Ye tha, I-II, h.; Vendidad, h.; Horde Avesta, h.; Visperad, h.; The Zend-Avesta, çev. James Darmesteter Lawrence Heyworth Mills (I-III, Clarendon: Oxford University Press, - ). hsan Behrâmî, Ferheng-i Vâjehâ-yi Âvesta, ed. Ferîdûn Cüneydî (Tahran: Ne r-i Belh, h.), I, ; II, ; Albert de Jong, Traditions of the Magi: Zoroastrianism in Greek and Latin Sources (Leiden: Brill, ), s. ; Herodotos, Tarih, çev. Müntekim Ökmen ( stanbul: Bankas Kültür Yay nlar, ), s., -,,. 71

6 bir mâna kazand görülmektedir. Nitekim Kur an n kayda de er gördü ü Mecûs kelimesi, ehristânî nin el-mecûs ba l n kullanmas nda da tebarüz etmektedir. Sâsânî dinî edebiyat nda din adam s n f n tan mlama noktas nda bu kavrama (Mo -Movbed) s kl kla rastlanmaktad r. ehristânî nin hakl olarak Acem krallar n n, en üst dinî otorite olarak Mobedan Mobed e (Mobedler Mobedi) muhalefet etmediklerini ve onlar n kararlar n uygulad klar n zikretmesi, tarihsel bir gerçekli e de i aret etmektedir. Bu ba lamda Sâsânîler döneminin belki de en güçlü din adam olarak bilinen Ohrmazd Mobed Kartir in, kendisine ait kitâbelerde belirtildi i üzere, en üst dinî otorite olarak Mazda tap c lar/mecûsîler d ndaki dinî gruplar ran ehr co rafyas ndan ç karmas ve bunu devlet eliyle gerçekle tirmesi bu ba lama i aret etmektedir. Zendler de de bu unvan dinî otoriteler için kullan lan bir kavram olmaktad r: Zerdü t ün üç o lu ve üç k z vard... erkekler Isadvastar, Aurvatad-nar ve Khuršed-chihar d. Isadvastar bütün din adamlar n n ba yd ve Mobedan Mobed oldu,. y lda Jamasp Zerdü t ten sonra ayn ekilde Mobedan Mobed oldu. Buradan da anla laca üzere Zendler bu unvan hem Zerdü t hem de Zerdü t ün takipçileri, özellikle de dinin idame ettiricileri için kullanmaktad r. Dolay s yla Mecûsî gelene indeki temel kavramlardan birine yer veren ehristânî do ru bir tespitte bulunmakta ve Sâsânî dinî edebiyat yla paralellik arz eden bir yakla m sergilemektedir. Kendi döneminde Mecûsîler hakk nda en ayr nt l bilgiyi sunan ehristânî, el-mecûs ba l alt nda bu gelene e ba l farkl gruplar n bulundu unu kabul ederek bir tasnif yapmaktad r. Mecûsîler den Keyûmersiyye, Zürvâniyye ve Zerdü tiyye olmak üzere üç ayr grup olarak bahsetmektedir. lgili bölümün sonunda ise nançlara/esaslara Dair Zerdü t ün Makalesi (Mak lâtü Zerâde t fi l-mebâdî) ba l kl bir k sma yer vermektedir. M. Morony, Mad s, EI 2 ( ng.), V, ; Al c, Kadîm ran da Din, s. -. el-hac /. Tura Deryai, Didgâhhâ-yi Mubadan va âhan âhân-i Sâsânî der Bâre-yi Îran ehr, Nâme-yi Îrân Bâstân, / ( h.), s. - ; Pords Oktor Sk ærvø, The Spirit of Zoroastrianism (New Haven: Yale University Press, ), s. - (Inscription of Kerdîr on the Ka ba-ye Zardosht at Naqsh-e Rostam, ms. ). Fernbe Dadegi, Bundahi, çev. Mihrdâd Bahâr (Tahran: nti ârât- Tus, h.), s. ; Pahlavi Texts I: Bundahisn, çev. E. W. West, ed. Max Müller (Clarendon: Oxford University Press, ), s. (XXXII. ). Vizidegiha-i Zadspram, çev. M. Tak Râ id Muhassal (Tahran: Pe ûhe gâh-i Ulûm-i nsânî ve Mütâleât-i Ferhengî, h.), s. (. ). Zerdü t ün ve özellikle ondan sonra geli en ve dönü en Mecûsî teolo isinin temel baz argümanlar n n zikredildi i bu bölümün kimi el-milel ve n-nihal tahkiklerinde olmad 72

7 Al c : ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden... ehristânî öncelikle Mecûsîli in temelde düalizme dayand n ve bu inanca göre iki ezelî unsur bulundu unu zikreder. Ona göre, Yezdân ve Ehrimen olarak adland r lan iki aslî ve kadim unsur Mecûsîlik te yer alan hâkim bir dü üncedir. Buna göre hay r ve er, bu iki unsur aras nda payla lmaktad r. ehristânî, konunun iki temel tart ma noktas üzerinden gitti ini zikreder. Bu ba lamda Nur un Zulmet e kar mas n n ve Nur un Zulmet ten kurtulu unun sebebinin, tart malar n merkezinde oldu unu ifade eder. Asl nda ehristânî bu bak aç s yla bütün tart mal hususlar n ve farkl anlat mlar n temelde bu iki konuyu aç klama çabas ndan ne et etti ini dile getirmektedir. Fakat kimi Mecûsîler in, bu iki unsurdan sadece Nur u, ezelî ve ebedî olarak gördüklerini ifade etmektedir. Bu nedenle ehristânî, iki unsurun ezelî olup olmamas noktas nda Mecûsîler in tutarl bir tav r sergilemediklerini belirtmektedir. ehristânî nin bu tespiti esasen Sâsânî teolo isinin temel özelli iyle ili kilendirilebilir. Zira ba lang çta ne oldu u sorusuna ba l olarak ortaya ç kan Nur ve Zulmet ikili i ile eskatolo ik son geldi inde Nur ve Zulmet in ne olaca ve zulmetin yok olup olmayaca meselesi, Sâsânî ilâhiyat n n özünü te kil etmektedir. Zendler ba lang çta iki ezelî unsur olmak üzere Ohrmazd (Ahura Mazda) ve Ehrimen in varl na i aret ederken, dünyan n sonu geldi inde düalitenin kötü taraf n n bir ekilde etkisizle tirilece ini belirtmektedir. ehristânî nin iki unsurdan bahsederken Ohrmazd yerine görülmektedir. Örne in William Cureton un yapt iki ciltlik tahkikte (Muhammad al-sharastani, Kitab al-milal wa-al-nihal: Book of Religious and Philosophical Sects, ed. William Cureton [I-II, London: Society for the Publication of Oriental Texts, / ]) bu k sma yer verilmemi tir. Benzer ekilde muhtasar olarak Nûh b. Mustafa taraf ndan yap lan tercümede de (Terceme-i Milel ve Nihal, ) bu k s m bulunmamaktad r. Benzer ekilde Ahmed Fehmî Muhammed in tahkikinde de (el-milel ve n-nihal, Beyrut: Dârülkütübi l-ilmiyye, ) yer almamaktad r. Buna kar l k Abdülemîr Ali Mühennâ ve Ali Hasan Fâûr un tahkiki (el-milel ve n-nihal Beyrut: Dârü l-ma rife, ) ile Hüseyin Cum a n n (el-milel ve n-nihal, Beyrut: Dârü d-dâniye, ) ve M. Fethullah Bedrân n (Kitâbü l-milel ve n-nihal, Kahire: Mektebetü l-enclû el-m sriyye, ) tahkiklerinde bu bölüm zikredilmektedir. stanbul Millet Kütüphanesi nin Feyzullah Efendi Bölümü nde ve numarayla kay tl iki yazma nüshada da söz konusu k s m mevcuttur. Bu yazmalar n ilki hicrî tarihlidir. Müstensihi smâil b. brâhim dir ve varaktan olu maktad r. Di eri ise hicrî tarihlidir. Müstensihi Ali b. Ebû Bekir olan bu nüsha varaktan olu maktad r. ehristânî, el-milel ve -nihal, s. -. Mecûsî gelene inde dil birli i olmad ndan, birçok kavram n farkl yaz l lar yla kar- la mak mümkündür. Avestaca olan Ahura Mazda n n Pehlevîce kar l Ohrmazd, Angra Mainyu nun kar l Ehrimen dir. Metin boyunca Avesta dan örnek verildi inde Ahura Mazda, Zend den bahsedildi inde Ohrmazd ifadesi kullan lacakt r. Carlo G. Cereti Donald N. MacKenzie, Except by Battle: Zoroastrian Cosmogony in the st Chapter of the Greater Bundahi n, Religious Themes and Texts of Pre-Islamic 73

8 Yezdân kavram n kullanmas ilginçtir. Avesta külliyat nda tap nmaya lây k varl klar tan mlayan ve Ahura Mazda dan (Ohrmazd) daha alt ilâhlar ifade eden Yazata kavram, Zendler de Yezd ve zed eklini alm t r. Birden fazla ilâhî varl ifade etmesine ra men Yezdân kelimesi, slâmî dönemde Mecûsîler taraf ndan tek Tanr ya at fla Ohrmazd yerine kullan lan bir kavram haline gelmi tir. ehristânî, evvel emirde Mecûsîler in iki as ldan söz etseler de Nur u ezelî ve Zulmet i muhdes sayd klar n ifade ettikten sonra, baz sorular çerçevesinde konuya giri yapar. Zulmet in sonral n n söz konusu olmas durumunda, onun kayna n n ne oldu unu sorgular. errin Nur dan kaynaklanmas n n mümkün olamayaca n ve Nur un da sonral kla ili kilendirilemeyece ini belirterek kötülü ün kayna sorusunun Mecûsîli in tutars zl n ortaya koydu unu zikreder. Bunun ard ndan üçlü tasnifin ilk halkas olan Keyûmersiyye nin özelliklerini aktar r. Konunun ba nda mezkûr tart ma çerçevesinde hüküm veren ehristânî, Mecûsîli in çeli kiler içerdi ini dü ünmektedir. Buna kar l k kendisine ula an bilgileri kendi yorumunu katmadan ve fakat kendisine has bir tasnifle ortaya koymaktad r. Rivayetleri dört ba l k alt nda tasnif etmesi de ( Keyûmersiyye, Zürvâniyye, Zerdü tiyye ve nançlara/esaslara Dair Zerdü t ün Makalesi ), müellifin Mecûsîli i anlam(land rm)a çabas n n tezahürü olmaktad r. Zira Sâsânî dinî edebiyat nda ve Sâsânîler döneminde Mecûsîlik için böylesi bir tasniften söz edilmedi i gibi, kendisinden önce ve sonra gelen Müslüman yazarlar n da Mecûsîlik konusunda böyle bir tasnife yer vermedikleri bilinmektedir. Bu makalede ehristânî nin el-mecûs bölümünde yapt tasnife ba l kal narak bir ba l kland rma yap lm t r. ehristânî ilk olarak zikretti i Keyûmersiyye ba l alt nda, Mecûsî gelene inde ilk insan prototipi olarak tasvir edilen Keyûmers hakk nda bilgi verirken, ilk insan çiftinden, yarat l n ba lang c nda ne oldu una dair baz anlat lardan söz etmektedir. Zürvâniyye bölümünde Zürvân Ohrmazd ve Ehrimen in kayna olarak gören mitolo ik anlat ma yer veren ehristânî, Ohrmazd ve Ehrimen aras ndaki sava halinden ve ikisi aras nda dünyan n idaresi konusunda yap lan bir anla madan söz eden nakillere yer vermektedir. Zerdü tiyye bölümünde ise Zerdü t ün Iran and Central Asia, ed. Carlo G. Cereti v.d r. (Wiesbaden: Verlag, ), s. - ; Al c, Kadîm ran da Din, s. -, -. Mehmet Al c, Yezdân, TDV slâm Ansiklopedisi (D A), XLIII, - ; Dihhudâ, Lugatnâme, haz. M. Muîn Seyyid Ca fer-i ehîdî (Tahran: Dâni gâh- Tahran, h.), XXVIII, ; Persian Rivayats, s. -. Aturp t-i m t n, The Wisdom of Sasanian Sages, s. -, -. ehristânî, el-milel ve n-nihal, s.. 74

9 Al c : ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden... do umundan peygamberli ine ve ondan sonra onun neslinden gelecek üç o ulun dünyay kurtarma çabalar n n zikredildi i rivayetleri s ralamaktad r. Bu ba lamda ehristânî, slâm fetihleri sonras nda ortaya ç kan Mecûsî hareketlerin, Mecûsî kurtulu dü üncesinden beslendi ine i aret etmektedir. Mecûsî gelene i konusunda kendisine ula an bilgileri üç grup alt nda toplad ktan sonra, bunlar n d nda nançlara/esaslara Dair Zerdü t ün Makalesi ad n ta yan bir ba l a yer vermektedir. Burada da Zerdü t ile Ohrmazd aras nda geçti i varsay lan ve Tanr anlay ndan peygamberli e kadar birçok konudan bahseden bir diyalog metni sunmaktad r. Ayr ca Zerdü t ün peygamberlik serüvenini anlatan nakillere yer verdikten sonra Ohrmazd ve Ehrimen aras nda vuku buldu una inan lan anla madan söz etmekte, Ehrimen in bu anla ma için ileri sürdü ü on sekiz art nakletmektedir. A. Keyûmersiyye Mecûsî gelene inde ilk insan olarak bilinen Gayomard, ehristânî nin tasnifindeki ilk grubun dayand kavram olarak kar m za ç kmaktad r. ehristânî, Mecûsî gelene ini kendi bak aç s yla tasnif ederken elindeki mâlûmat olabildi ince sistematik bir tarzda ortaya koymaya çal maktad r. Bu ba lamda Mecûsî mitolo isinde ilk insan olarak yarat lan, Avesta dilinde hayat mânas ndaki Gaya ile ölüm anlam ndaki Martan/Maretan kelimelerinin birle iminden olu an ve ölümlü hayat veya ölümlü canl anlam na gelen Gayomerd/Keyûmers hakk nda iki farkl ahsiyetten söz etmektedir. lk önce Keyûmersiyye taraftarlar n n Keyûmers i ilk insan ve ilk peygamber olarak tarif etti ine de inen ehristânî, onun Hint ve ran da Âdem le e de er tutuldu unu ve kelime anlam n n canl ve konu an olarak kabul edildi ini aktar r. Fakat metnin devam nda Mecûsî mitolo isine uygun dü en bir tarzda Keyûmers in ilk yarat lan varl klardan oldu unu, ancak kötülük taraf ndan öldürüldü ünü ve bedeninden ilk insan çifti olan Mî et ve Mî anet in türedi i, Ribas bitkisinin ç kt n zikreder. ehristânî nin bu çiftin insanl n atas oldu unu ifade etmesi, söz konusu grup içerisinde iki farkl Keyûmers portresi oldu u izlenimi vermektedir. Zira metnin ba nda Keyûmers, insanl n atas Âdem le ili kilendirilmekte, metnin devam nda ise insan çiftinin ne et etti i mitolo ik ilk insan oldu u dile getirilmektedir. Keyûmers in asl nda neyi ifade etti inin ortaya konmas, söz konusu grubun dü üncesinin daha iyi anla lmas n sa laman n yan nda Mecûsî Behrami, Ferheng-i Vâjehâ-yi Âvestâ, I, ; Yesna. ; Cereti MacKenzie, Except by Battle, s. ; M. Shaki, Gay mart, Encyclopaedia Iranica (EIr.), org/articles/gayomart-. ehristânî, el-milel ve n-nihal, s

10 mitolo isinin ehristânî nin ya ad dönemde ne denli canl oldu una da k tutacakt r. Keyûmers in el-milel ve n-nihal metninde ilk insan olarak nitelenmesi ve Âdem le özde le tirilmesi, bütünüyle mesnetsiz bir iddia olmay p tarihsel bir zemine oturmaktad r. slâm öncesi dönemde Sâsânî tarih yaz m n n temel metinlerinden olan ve bir anlamda Persler in, mitolo iden tarihe uzanan serüvenini ortaya koyan metin(ler)den söz edilebilir. Dünyan n ba lang c ndan bu yana Pers krallar n n hayatlar n anlatan bu metinler Khuday-namag diye isimlendirilmektedir. slâm sonras nda Farsça olarak tedvin edildi i kabul edilen âhnâme isimli metin de bu türün bir örne idir. Firdevsî nin (ö. / [?]) naz m olarak kaleme ald, slâm öncesi Pers tarihinin en ayr nt l metni olan âhnâme, ran merkeze alan bir dünya tarihi sunmaktad r. Mitolo ik öykülerin ve kahramanlar n hayatlar n n anlat ld bu metnin ba lar nda Keyûmers ten ilk insan ve ilk kral olarak söz edilmektedir. Bu ba lamda ehristânî nin, Keyûmers in Âdem le özde görüldü ünü nakletmesi, onun böylesi bir bilgiye â ina oldu una i aret etmektedir. slâm öncesi ran tarihini anlatan âhnâme deki Keyûmers figürüne kar- l k, Sâsânîler döneminde Avesta edebiyat n n yorumu olarak kabul edilen Zend metinleri ise oldukça farkl bir Keyûmers figürü sunmaktad r. Bu tipolo iden haberdar oldu u anla lan ehristânî ondan da söz etmektedir. Burada Keyûmers, insano luna kaynakl k eden bir ilk örneklik eklinde takdim edilmekte ve insan neslinin ondan türeyen a açtan ne et etti i ifade edilmektedir. Mecûsî mitolo isinin ayr nt l bir ekilde aktar ld Zend metinlerinden Bundahi n de yarat l öyküsü öyle nakledilmektedir: Ehrimen in güçsüz tutuldu u üç bin y ll k dönemde Ohrmazd varl klar n maddî biçimlerini yaratt... en ba ta bütün yarat l bir damla suydu, çünkü her ey sudand... O (Ohrmazd) Ehrimen i engellemek için ilk önce semay var etti... ikinci olarak... suyu, üçüncü olarak... dünyay, dördüncü olarak... a ac (bitkiyi), be inci olarak bereketli hayvan (s - r), alt nc olarak bütün Divler i ve Ehrimen i güçsüzle tirecek ve onlar yok edecek kutsal insan ve sonra yedinci olarak ate i yaratt... Ehrimen dedi ki: Zafer tamam yla bana geldi... gö ü parçalad m... ve onu s nak yapt m. Suyu kirlettim, yeryüzünü... parçalara ay rd m, bitkiyi kuruttum, Gav u (s r ) öldürdüm ve Gayomard a (ilk insana) hastal k bula t rd m. Firdevsî, âhnâme, n r. Tevfîk Sübhânî (Tahran: nti ârât- Revzene, h.), I, - ; âhnâme-i Firdevsî, n r. A. E. Bertels (Moscow: dâre-i nti ârât- Edebiyyat- Hâver, ), I, - ; A. Shapur Shahbazi, Ferdows : A Critical Biography (Costa Mesa, CA: Mazda Publishers, ), s. -, -, -. 76

11 Al c : ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden... Nûrânî varl klara kar karanl k gezegenleri var ettim... yaln z kalan tek insan (Gayomard) kurtaracak hiç kimse kalmad. Ehrimen dünyaya sald rd ktan y l sonra Gayomard öldü... Ferverdîn ay n n Ohrmazd gününde öldürüldü. Gayomard öldü ünde tohumu dünyaya dü tü... y l sonra sayesinde dünyan n mükemmele do ru ilerleyi ini, Divler in yok edilmesini ve Angra Mainyu nun (Ehrimen) güçsüzle tirilmesini sa layacak Ma ye ve Ma yane (bu tohumdan) yeti ti. Yukar da k smen zikredilen yarat l ve kötülü ün dünyaya sald rmas yla ilk yarat lanlar n kimisinin ölmesi ve kimisinin de kirlenmesi esasen Ehrimen ve güçlerinin bu dünyaya hapsedilmelerinin ve burada etkisiz hale getirilmelerinin birinci a amas d r. Asl nda buraya kadarki mitolo ik anlat mda Zulmet in Nur a üstün geldi i görülmektedir. Ancak bu, yeryüzünde Ehrimen ve onun yaratt klar yla sava acak ilk insan çiftinin ortaya ç kmas n n temel gerekçesidir. Zira Keyûmers in bedeninden ç kan Ribas (Reybas/Ravent/Rhurbat) a ac ndan ilk insan çifti Ma ya ve Ma yaneh in türemesi, bu dünyada kötülü e kar Ohrmazd n yan nda yer alacak bir türün ihdas edilmesini sa lam t r. Bu durum Keyûmers in ilk insandan yahut Âdem in kendisinden öte onun arketipi oldu unu göstermektedir. Bu noktada ehristânî, Mecûsî gelene indeki Keyûmers tipolo ilerini farkl l klar yla zikretmekte; fakat bunlar aras nda bir telife gitmekten kaç nmaktad r. Nakletti i k s mlara müdahaleden çekinen ehristânî, Zendler le paralellik arz eder ekilde Keyûmers in ilk insan, ilk kral ve ilk peygamber oldu unu ifade etmekle yetinmektedir. ehristânî, Keyûmersiyye nin inançlar ndan bahsederken Mecûsî mitolo- isiyle uygunluk arz edecek ekilde yarat lan ilk varl klardan s r n Ehrimen taraf ndan öldürüldü ünü zikreder. Bu asl nda bütün insanl n meydana Vichitakiha-i Zatsparam, çev. Behramgore T. Anklesaria (Bombay: The Trustees Parsi Punchayet Funds and Properties, ), s. LXXI (II. ); benzer anlat mlar için bk. Zand- k s h: Iranian or Greater Bundahi n, çev. Behramgore T. Anklesaria (Bombay: Rahnumae Mazdayasnan Sabha, ), s. - (IV. - ); Bundahisn, s. - (III. - ). The Pahlavi Riv yat Accompanying with D dest n i D n g, çev. Alan V. Williams (Copenhagen: Munksgaard, ), II, - (XLVI. ); M. Mîr Fehreyî, Rivâyât- Pehlevî: Metn-i be Zebân-i Fârsî-yi Miyâne (Pehlevî-yi Sâsânî) (Tahran: Müessese-i Mütâlaât ve Tahk k t- Ferhengî, h.), s. -. Dadegi, Bundahi, s. ; Greater Bundahišn, s. - (VI.F. - ); benzer anlat mlar için bk. Bundahisn, s. - (XV. Bölüm). Vizidegiha-i Zadspram, s. -, ; Dadegi, Bundahi, s.,, - ; Bundahisn, s. - (III. - ); Al c, Kadîm ran da Din, s. -. Greater Bundahišn, s. - (XXXV. - ); Dinkerd-i Heftom, s. - (. - ). 77

12 gelmesi için Keyûmers in ölümünün gerekli görülmesiyle paralellik arz etmekte ve bütün hayvanlar n var edilmesi, s r n öldürülmesiyle ili kilendirilmektedir. Mecûsî teolo isinin ilk metinlerinden olan ve Zerdü t e atfedilen Gatha da da s r n dünyayla sembolize edilmesi ve sonras nda Zendler de mitolo ik bir anlat mla yer almas da buna mâtuftur. Bu aç dan ehristânî nin konuya dair ayr nt l bilgi sahibi oldu u anla lmaktad r. Tanr n n, bir rakibi oldu u dü üncesine kap ld ve sonras nda kötülü- ün ortaya ç kt iddias n n, ehristânî den önce ve sonra Mecûsîlik hakk nda yazan Müslüman âlimler taraf ndan benzer bir anlat mla zikredildi i görülmektedir. Müslüman âlimlerin nakletti i bu rivayetler, daha çok Zürvân dü üncesiyle ili kilendirilmektedir. ehristânî, tasnifinde Zürvâniyye ye yer verse de, Keyûmersiyye ba l nda da Yezdân n rakibi oldu undan bahsetmektedir. Buna göre kötülük ve karanl k, Yezdân n, kendisi için bir rakibin bulundu una yönelik dü üncesinden ne et etmektedir. Kötülü ün bir ekilde Nur la ili kilendirilmesi ve onun dü üncesinden kaynaklanmas meselesine bir sonraki ba l k olan Zürvâniyye bölümünde temas edilecektir. Keyûmersiyye grubunun dü üncelerini aktar rken onlar n iki as ldan söz ettiklerini zikreden ehristânî, bu iki varl n Yezdân ve Ehrimen oldu- unu ifade eder. Ayr ca düalitenin iyi unsuru olan Yezdân n ezelîli ine yönelik inanca kar l k Ehrimen in sonradan (muhdes) olu unun söz konusu edildi ini dile getirir. Bu gruba göre Ehrimen, Yezdân n onu kendisine rakip olarak dü ünmesinden ne et etmi tir. Böylelikle Nur un tabiat ndan ayr olarak karanl n yarat lmas söz konusu olmu ve buna Ehrimen denmi tir. ehristânî ye göre Keyûmersiyye iki güç aras nda bir sava tan bahsetmektedir. Buna göre sava Nur ve Zulmet ordular aras ndad r. Melekler bu sava n sonlanmas için arac l k etmi ve süflî âlemin yedi bin y ll na Ehrimen e verilmesi eklinde sulh yap lm t r. Sonras nda ise bu âlem Nur a teslim edilecek ve kötüler bundan önce yok edilecektir. ehristânî nin bu grubun kozmogoni ve eskatolo i alg s n özetleyerek sundu u görülmektedir. Halbuki bu husus Sâsânî Mecûsîli i nin temel tart ma noktalar ndand r. ehristânî, el-milel ve n-nihal, s. ; Yesna-Gatha,. -,.,. ; Bundahisn, s. - (IV. - ), s. - (X. - ), s. - (XIV. - ); Dadegi, Bundahi, s., - ; Bruce Lincoln, The Myth of the Bovine s Lament, Journal of Indo-European Studies, ( ): - ; Stanley Insler, The Gathas of Zarathustra (Brill: Leiden, ), s. -. Murtazâ Dâî Hasenî Râzî, Tebs ratü l-avâm fî ma rifeti mak lâti l-enâm, n r. Abbas kbâl (Tahran: nti ârât- Esâtîr, h.), s. ; K dî Abdülcebbâr, el-mu nî, V, - ; Bîrûnî, el-âsârü l-bâk ye, s. ; Ali b. Hüseyin el-mes ûdî, et-tenbîh ve l-i râf, n r. Michael Jan de Goe e (Leiden: Brill, ), s. -. ehristânî, el-milel ve n-nihal, s.. ehristânî, el-milel ve n-nihal, s.. 78

13 Al c : ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden... el-milel ve n-nihal de Keyûmers in mitolo ik öyküsü d nda Keyûmersiyye ba l alt nda aktar lan kozmogoninin Zürvâniyye yle benzerlik arz etti i görülmektedir. Bununla birlikte ehristânî nin yukar da geçti i ekliyle Zürvâniyye den ayr olarak yedi bin y ll k bir tarihten bahsetmesi ve iki güç aras nda vuku bulan bir sava tan söz etmesi, Keyûmersiyye nin ayr ca zikredilmesinin de gerekçeleri aras nda say labilir. Zendler de bahsedilmeyen bu sava ve yedi bin y ll k sürenin kayna na bak ld nda ehristânî nin Mecûsî edebiyat d nda bir kaynaktan yararland dü ünülebilir. Zira ehristânî nin yukar da zikretti i yedi bin y l ifadesinin Mecûsîler hakk nda apolo etik yaz lar yla bilinen Harran Piskoposu Teodore Ebû Kurre nin ( - ) metninde geçti i görülmektedir. Ebû Kurre, Zürvân mitosunu anlat rken Zürvân n dünyan n idaresini Ehrimen e yedi bin y ll na teslim etti ini aktarmaktad r. Sâsânî dinî edebiyat nda kozmogoniye dair bir zaman taksiminden söz edilse de, ehristânî nin nakletti i gibi bir sava ve meleklere verilen bir arac l k rolü mevzubahis de ildir. Zendler de Nur ve Zulmet in askerleri aras nda ezelde bir sava n olmas ndan ve bir bar n yap lmas ndan öte, Ohrmazd n (Hürmüz) Ehrimen i bu dünya içerisinde s n rl bir zaman içine hapsetmesine dayal mitolo ik bir anlat ma yer verilmektedir. Zira Sâsânî düalitesinin dayand ve zaman kavram n n merkeze oturdu u düzlem bu kar la mad r. Bu noktada Ohrmazd ile Ehrimen aras nda dokuz bin y ll k bir zaman dilimi üzerinden ahitle me söz konusu olmu tur. Buna göre ilk üç bin y lda Ohrmazd ile Ehrimen aras nda ate kes varken, ikinci üç bin y lda iki taraf n güçleri dünya üzerinde kar la acak, son zaman diliminde ise Ehrimen ve güçlerinin hapsedilmesiyle mutlak iyinin hâkimiyeti ba layacakt r. Yarat l öyküsünü Zendler ba lam nda en ayr nt l biçimde resmeden Bundahi n metninde de dokuz bin y ll k bir süreden söz edilmektedir. Bununla birlikte ehristânî nin söz konusu etti i sava ve meleklerin araya girmesiyle ilgili olarak Zendler de herhangi bir bilgi yer almamaktad r. Zendler daha çok iki taraf n birbirinin fark na vard ktan sonra yapt klar ahitle meyi ve bundan ne et eden zaman tasavvurunu söz konusu etmektedir. ehristânî nin bu ba l k alt nda k saca de indi i kozmolo i ve eskatolo i, Zürvâniyye ba l nda ayr nt l bir ekilde ele al nmaktad r. Louis Cheikho, Theodore Ebû Kurre, Fî vücûdi l-hâlik ve d-dîni l-kavîm, el-me rik, ( ): ; Robert C. Zaehner, Zurvan: A Zoroastrian Dilemma (Oxford: Clerandon Press, ), s. - ; Theodore Abu Qurrah, çev. John C. Lamoreaux (Provo: Brigham Young University Press, ), s. -. Greater Bundahišn, s. - (I. - ), s., - (I., III. - ); Mînû-yi Hired, çev. Ahmed Tefazzulî (Tahran: nti ârât- Tus, h.), s. ; Bundahisn, s. - ; Cereti Mackenzie, Except by Battle, s

14 Son olarak ehristânî, Keyûmersiyye grubunun, insanlar n bedenlenmemi ruhlar iken yapt klar bir seçimden bahsetti ini aktar r. Buna göre Nur taraf ndan sunulan iki tercihten ilkine göre insanlar Ehrimen den uzak tutulacakt r. Di erine göre ise ruhlar bedenlenecek ve Ehrimen e kar sava acakt r. Bu gruba göre insanlar, Nur un onlara yard m etmesi art yla bedenlenmeyi ve Ehrimen e kar sava may kabul etmi lerdir. Bu durum ise zaman n sonunda Ehrimen ve ordusunun alt edilerek helâk olmas na sebep olacakt r. ehristânî nin verdi i bu kayd n Mecûsî kutsal literatüründe kar l n n olup olmad na bak ld nda Zendler den Bundahi n de bu olay n öyle zikredildi i görülmektedir: (Ohrmazd) insanlar n idraklerine ve koruyucu ruhlar na (fravahar) dan mak için sordu: hangisi size göre daha faydal d r? Sizi maddî suretlerde yarat p kötülükle bedenlendirece im, kötülük yok olacak, sonunda ben sizi tekrar mükemmel k l p ölümsüz bir ekilde haz rlay p dünyay yeniden size geri verece im, ya da siz ebedî olarak Ehrimen den muhafaza olunacaks n z. Bunun üzerine... insanlar n koruyucu ruhlar dünyaya ula t lar. ehristânî nin Bundahi n i gördü üne dair bir kay t yer almasa da, mezkûr ifadelerin ehristânî nin nakliyle örtü mesi, onun bir ekilde bu metne â ina olan birisiyle, bir Mecûsî mobedle veya din âlimiyle kar la t na i aret etmektedir. Pehlevîce nin gizli bir dil olarak sadece Mecûsî din adam s n f nca devam ettirildi i gerçe ine binaen, ilim meclislerinde veya benzeri tart ma mahfillerinde edinilmi gündelik bir bilgiden fazlas na kar l k gelen bu bilgi, ehristânî nin ilgili metne oldukça yak n bir çevreden beslendi ini göstermektedir. B. Zürvâniyye ehristânî, Keyûmersiyye bölümünde k smen zikredilen ve Zürvân mitosu olarak bilinen mitolo ik anlat m Zürvâniyye bölümünde ayr nt l bir ekilde ele almaktad r. Yarat l n ba lang c sorusuna cevap arayan ve Mecûsî mitolo isinden ziyade H ristiyan apolo etik metinlerinde yer alan Zürvân mitosunu aktararak bu grubun dü üncesine de inmektedir. Baz farkl l klarla birlikte ehristânî nin, muhteva aç s ndan Kolblu Eznik ten Theodore Ebû Kurre ye kadar H ristiyan reddiye gelene inde söz konusu edilen mitolo ik anlat ma sad k kald görülmektedir. Burada ehristânî nin anlat m na yer ehristânî, el-milel ve n-nihal, s.. Bundahisn, s. (II. - ); Greater Bundahišn, s. - (III. - ); Dadegi, Bundahi, s.. 80

15 Al c : ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden... verildikten sonra, yararland muhtemel kaynaklar aras nda metinleraras ili kinin imkân hususu üzerinde durulacakt r. Zürvâniyye bölümünde birbirinden farkl nakillere yer veren ehristânî, ayn grup içerisinde farkl görü lerin bulundu una at f yapmaktad r. Bu durum Zürvâniyye ad na tek bir alg dan bahsetmeyi güçle tirmektedir. ehristânî, Zürvâniyye bölümünün giri inde Nur un, ruhanî, nûrânî ve rabbânî ah slar kendi nurundan var etti ini nakleder. Buna göre, ismi Zürvân olan en büyük ahs n birtak m e yada üpheye dü ü ü, Ehrimen in meydana gelmesine yol açm t r. ehristânî bunun d nda konuyla ilgili ba ka bilgilere yer vererek farkl görü lerin varl na i aret etmektedir. Zira bu gruptan baz lar na göre Zürvân (Zürvân el-kebîr) y l boyunca bir o lu olsun diye zemzeme yapar, yani m r ldanarak dua eder; fakat duas gerçekle mez. Kendi kendine belki de bu dua gerçekle meyecek diye dü ünür. O lu olaca na yönelik çabas ndan ve duas ndan Hürmüz, çabas n n sonuç vermeyi inden duydu u endi eden de Ehrimen meydana gelir. Bu iki varl k tek bat ndad r. Ehrimen, annesinin karn n yararak Hürmüz den önce do ar ve dünyay ele geçirir. ehristânî bu mitolo ik anlat m ba ka bir rivayetle devam ettirir. Burada da Ehrimen in habis varl n mü ahede eden Zürvân n onu kovmas söz konusudur. Fakat Ehrimen in bunun üzerine dünyay i gal etti i ve bu süreçte Hürmüz ün Ehrimen den uzakta oldu u aktar l r. Buraya kadar nakledilen bilgiler ele al nd nda, öncelikle ehristânî nin, Mecûsî mitolo isinde yer almayan bir yarat l öyküsüne ve buna ba l bir kozmogoni mitosuna yer verdi i görülmektedir. Mecûsî gelene inde zaman kavram yla bilinen Zürvân n ilâhî varl ile buradaki mitolo ik anlat m aras nda bir farkl l n oldu una dikkat edilmelidir. Zira Zürvân dan, zaman kavram yla kendisine yakar lan bir varl k, bir Yazata olarak bahsedilse de, kendisi Zendler de ehristânî nin mezkûr nakilleriyle paralellik arz eden, merkezî bir mitolo ik figür de ildir. Buna kar l k Zürvân mitosunun ilk örneklerinin izine erken dönem H ristiyan apolo etiklerinin metinlerinde de rastlanmaktad r. V. yüzy l n önemli H ristiyan reddiyecilerinden Kolblu Eznik in ilk defa zikretti i Zürvân mitosu, farkl versiyonlarla Süryânî Mopsuestial Theodore (ö. ), Ermeni Eli e Vardapet (V. yüzy l), Yohannan Bar Penkaye (VII. yüzy l), Melkit Theodore Ebû Kurre (VIII-IX. yüzy l) ve Nestûrî Theodore Bar Konay (VIII-IX. yüzy l) arac l yla varl n sürdürmü tür. ehristânî, el-milel ve n-nihal, s. -. Ben... s n rs z Zaman a (Zrvânahe Akaranahe)... yakar yorum/onu yard ma ça r yorum (Vendidad,. ; Mînû-yi Hired, s. - ); geni bilgi için bk. Al c, Kadîm ran da Din, s. -. Zikredilen apolo istlerin kay tlar için bk. Zaehner, Zurvan, s. - ; Shaul Shaked, The Myth of Zurvan: Cosmogony and Eschatology, Messiah and Christos: Studies in 81

16 Eznik, dünyay, cenneti ve içindekileri yaratacak bir o ul için Zruan n (Zürvân) bin y l kurban sundu unu; ancak bin y l n sonunda çocu u olmad - için bu çabas ndan üphe etti ini ifade eder. Kurban aday ndan Ormizd in (Ohrmazd) ve üphesinden Ehrimen in varl k buldu unu nakleder. Devamla Zürvân, rahimde hayat bulan iki varl ktan ilk do an kral yapmaya karar verir. Bunu ö renen Ehrimen rahmi y rtarak babas n n kar s na ç kar. Zürvân onun kim oldu unu sordu unda, Ehrimen in onun o lu oldu unu ifade etmesi üzerine ondan yüz çevirir. Zürvân n, çirkinli i ve karanl k görünü ü sebebiyle onu reddetmesine ra men, Ehrimen ona ba ta verdi i sözü hat rlat r ve bunun üzerine Zürvân, Ehrimen e dokuz bin y ll na krall verir; ancak zaman n sonu geldi inde Ormizd in üstün gelece ini söyler. ehristânî nin nakletti i mitosun temelde bu anlat ma dayand kabul edilse de, ehristânî mezkûr öyküdeki Zürvân n bin y l süren kurban aday ndan söz etmemektedir. Bunun yerine y l süren ve m r ldanarak yap lan duadan (zemzeme) bahsetmektedir. ehristânî, Ehrimen in Zürvân taraf ndan kovulmas sonras nda dünyay i gal etti ini ifade ederken, Eznik ise krall n dokuz bin y ll na Ehrimen e verildi ini belirtmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken husus udur: Eznik in yapt nakilde mitolo ik anlat m bir ba lam içerisinde verilmektedir. Buna kar n ehristânî Baz lar öyle der veya Denilir ki kal plar yla birbirinden farkl l k arz eden hususlar ayn mitos çerçevesinde ele almaktad r. Bu durum asl nda Zürvân mitosuyla ilgili birden çok anlat m n varl n ve Mecûsî gelene inin ana mecras ndan uzakla an kimi gruplar n da böyle bir anlat ma yer verdikleri imas n kuvvetlendirmektedir. Zürvân mitosundan ba ka, Zürvâniyye ye göre kötülük Allah n yan nda hep vard ; ancak istenmeyen kötü bir ey veya bir dü ünceydi. Bu naklin devam nda ehristânî, dünyan n kötülükten azade oldu unu; fakat Ehrimen ve yaratt klar n n bir ekilde gö ü yar p dünyay i gal etti ini zikreder. ehristânî nin, kötülü ün dünyaya nas l bula t na dair bu rivayetinin Zendler de de yer ald görülmektedir. Zira kozmogoninin söz konusu Jewish Origin of Christianity, ed. I. Gruenwald v.d r. (Tübingen: Mohr, ), s. - ; R. Thomson, E i, EIr., J. P. Asmussen, Bar K nay, Theodore, EIr., Mitolo ik anlat da bahsi geçen rahmin kime isnat edildi inin bilinmeyi i, Eznik ve sonras ndaki H ristiyan apolo istlerin ele tirdi i önemli noktalardand r. Eznik of Kolb, A Treatise on God Written in Armenian by Eznik of Kolb (Floruit c.430- c.450), çev. Monica J. Blanchard Robin D. Young (Leuven: Peeters, ), s. -. ehristânî, el-milel ve n-nihal, s. - ; Eznik of Kolb, A Treatise on God, s.. ehristânî, el-milel ve n-nihal, s.. 82

17 Al c : ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden... edildi i Zend metinlerinde Ehrimen in gökte bir delik/yar k bularak di er kötü karakterli yarat klar yla birlikte dünyay i gal etti i ve iyi varl klar n karakterini bozdu u aktar lmaktad r. Ohrmazd ve Ohrmazd n âlemi, dini ve zaman vard, u anda da vard r ve var olacakt r... karanl kta olan ve... y kmaya hevesli Ehrimen bo luktayd ve bo luktad r, fakat (gelecekte) olmayacakt r. O (Ehrimen) bir y lan gibi bu dünyan n alt ndan gö ü deldi ve (onu) geni bir ekilde açmak istedi. Ferverdîn ay n n Ohrmazd gününde ö le vaktinde sald rd. Gök bir kuzunun kurttan korkmas gibi ondan korktu. Sonra (Ehrimen) suyun üzerine geldi... suyu ac la t rd... Kötü varl klar n (Khrafstra) yeryüzüne b rakt... bitkileri zehirledi... ve duman ate e att. Zendler deki ifadelere bak ld nda, ehristânî nin Ehrimen in varl yla alâkal olarak onun ba lang çta da var oldu una dair aktard rivayetin geçerli oldu u görülebilir. Ehrimen in ezelde var ve fakat karanl kta oldu u imas n n Bundahi n metninde zikredilmesi bu hususun delilidir. Ayn zamanda Zendler deki Mecûsî yarat l mitosunda Ehrimen in dünyay i gal etti ine yönelik bilgi ehristânî nin kayd yla örtü mektedir. ehristânî, Zürvâniyye hakk nda yukar da verdi i bilgilerden farkl bir rivayete de yer vermektedir. Bu rivayette Zürvân mitosunda dünyan n Zürvân taraf ndan dokuz bin y ll na Ehrimen e verilmesi hakk nda Baz lar öyle der diyerek farkl bir anlat m da zikretmektedir. Buna göre Ehrimen yeryüzünden öte gökteydi ve gö ü y rtarak ordusuyla birlikte yeryüzüne inince Nur ve onun melekleri kaçt ; fakat Ehrimen ordusuyla onlar cennetlerinde ku atmas na ve üç bin y l sava mas na ra men onlara üstün gelip rabbe ula- amad. Bu üç bin y ll k sava, meleklerin tavassutuyla dokuz bin y ll na dünyan n Ehrimen ve güçlerine verilmesi do rultusunda anla mayla sonuçland. Bu sürenin sonunda Ehrimen ve güçleri geldikleri yere döneceklerdi. Ayr ca bu nakilde iki taraf aras nda yap lan anla mada iki ahidin tutuldu u ve bunlara birer k l ç verildi i, ahdi bozan n bu k l çla öldürülece i ifade edilmektedir. Dünyan n fitne ve fesatla dolup ta aca bu süre zarf nda insanlar n da söz konusu belâ ve afetlerden etkilenece ini aktard ktan sonra ehristânî, Allah bilen bir kimsenin akl n n almayaca bu hikâyelerin mant k Persian Rivayats, s. -. Bundahisn, s. (I. - ); Cereti MacKenzie, Except by Battle, s. -. Dadegi, Bundahi, s. - ; Greater Bundahi n, s. - (IV. - ); Vizidegiha-i Zadspram, s. - (II. - ); Pervîn ekîba, Güzâre -i Gümân-i iken: erh ve Tercüme-i Metn-i Pâzend-i ikende Gümânîk Vîçâr (Illinois: Ne r-i Kitabi Keyumers, ), s. - (IV. - ). 83

18 d l n vurgulayarak bu iddialar n bir sapk nl k oldu unu belirtmektedir. ehristânî nin Hürmüz ve Ehrimen aras nda bir sava n vuku buldu una ve meleklerin arac l sonras sulhla sonuçland na yönelik bu nakline Murtazâ Râzî (h. - ) gibi sonraki Müslüman yazarlar da yer vermi tir. ehristânî nin Zürvâniyye den önce Keyûmersiyye bölümünde de zikretti i bu hikâye de erlendirildi inde, öncelikle Zendler de böyle bir zaman tasavvurunun ve kozmogoninin olmad görülmektedir. Bu anlat m n farkl bir Zürvân mitosunun parçalar oldu u dü ünülebilir. Zira iki güç aras nda bir sava n olmas ve buna meleklerin arac l k etmesi, dünyan n dokuz bin y ll na Ehrimen e terk edilmesi ve nihayetinde Ehrimen in alt edilece inin söylenmesi, Zendler de yer alan kozmogoni mitosunun alternatifleri aras nda say labilir. lginç olan bir di er husus da Ehrimen in gö ü delerek dünyaya girmesi ve sava ba latmas d r. Yukar da da belirtildi i üzere, bu durum asl nda Mecûsî mitolo isi aç s ndan kar k bir dönemin ba lad na i aret etmektedir. Dolay s yla ehristânî nin naklinde âdeta iç içe geçmi iki farkl mitosun parçalar na yer verildi i görülmektedir. Konu Zendler ba lam nda ele al nd nda, Zürvân mitosundaki anlat dan farkl bir zaman tasavvurunun var oldu u anla lmaktad r. Buna göre zaman n üçe bölündü ü ve bu tasnifin bu dünyadaki s n rl zamana kar l k geldi i anla lmaktad r. Bundahi n, Gumezi n ve Vizari n eklindeki üç dönemden ilkinde yarat l söz konusu iken ikincisinde Ehrimen in sald r s yla dünya hayat ba layacak, sonuncusunda ise dünya yeniden ilk haline ve Ehrimen de geldi i yere dönecektir. Bu dönemlerin her biri üç bin y l sürmekte ve toplam dokuz bin y ll k bir süreye denk gelmektedir. Söz konusu ahitle me ve zaman n taksim edilmesi Zendler de, özellikle Bundahi n metninde u ekilde geçmektedir: Her eyi bilen Ohrmazd, onun tasarlayaca her eyi son gelene kadar bozacak olmas ndan dolay Ehrimen in varl ndan haberdard... O (Ohrmazd) mânevî olarak varl klar n yaratt /üretti... Onlar üç bin y l mânevî bir konumda kald lar... Ehrimen cahilli i sebebiyle Ohrmazd n mevcudiyetinin fark nda de ildi... Sonra Ehrimen derinliklerden yükselince üzerine Nur un geldi ini gördü ve kötü niyetli olmas sebebiyle onu yok etmeyi arzulad... Ancak Ohrmazd n Nur unun kendisinden daha yüce ve cesur oldu unu gördü... Ohrmazd öyle dedi: Ehrimen benim varl klar ma yard m et ve onlara övgüde bulun, belki bunun ödülü olarak ehristânî, el-milel ve n-nihal, s.. Râzî, Tebs ratü l-avâm, s. -. Greater Bundahi n, s. - (IV. - ). 84

19 Al c : ehristânî nin el-mecûs Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden... sen ve yaratt klar n ölümsüz olursunuz. Ehrimen cevaben, senin varl klar na yard m etmeyece im ve övgüde bulunmayaca m... Sonsuza dek senin varl klar n yok edece im... Ohrmazd öyle dedi: Beni mahvetmen mümkün de ildir... Yaratt klar m n benim hâkimiyetime dönmelerini engellemen mümkün de ildir... dedi... Ohrmazd E er bir mücadele/ çeki me zaman koymazsam, Ehrimen in yaratt klar m ayartmas mümkün olacak diye dü ündü... Ehrimen e dedi ki: Bir süre belirle! Çat ma durumu dokuz bin y l olsun... Dikkatsiz ve cahil Ehrimen bu ahde sad k kald... Bu dokuz bin y l n ilk üç bininde her ey Ohrmazd n iradesi do rultusunda yürüyecektir; (ikinci) üç bin y l Ohrmazd ve Ehrimen in iradelerinin kar mas (dönemidir); son üç bin y lda ise Ehrimen etkisiz hale getirilecektir. Mezkûr metinde ba lang çta Ohrmazd n kendi yaratt klar n n mânevî boyutunu var etti i ifade edilmektedir. Sonras nda ise karanl ktan yükselen Ehrimen in Nur u fark edip ona sald rma çabas na girmesi üzerine, iki taraf aras nda bir anla ma söz konusu edilmektedir. Dolay s yla dokuz bin y ll k zaman diliminin ilk üç bin y ll k döneminde Ohrmazd mânevî boyutlar olan varl klara maddî bir boyut vererek yaratma i lemini tamamlamaktad r. kinci üç bin y lda Ehrimen in sald r s ndan söz edilirken son üç bin y lda ise kötülü ün yok olmas ve yenilenmenin ba lamas öngörülmektedir. ehristânî nin meleklerin arac l yla iki taraf aras nda sulh yap ld na yönelik ifadesi, Zendler de geçmemektedir. Ayr ca Ehrimen ile Ohrmazd aras ndaki diyalogda geçen zaman dilimleri ve kimi olaylar Mecûsî kutsal metinlerinde farkl l k arz etmektedir. Zendler in derlenmesi a amas nda din adam s n f n n konuyu yeniden ele ald ve kendi içerisinde tutarl bir anlat m pe- inde oldu u dü ünülebilir. Zira Bundahi n de Ohrmazd n Ehrimen den süre tayin etmesini istemesi, bu sürenin de dokuz bin y l olarak zikredilmesi ve bir ahdin söz konusu olmas ile ehristânî nin Ehrimen ve Nur un kar la mas ndan bahsetmesi, iki güç aras nda bir anla man n varl ndan söz etmesi ve bu süreci dokuz bin y l olarak zikretmesi aras nda benzerlikler mevcuttur. Bununla birlikte ehristânî nin baz kay tlar Zendler le uyu mamakta ve farkl bir mitolo ik anlat m n varl n ima etmektedir. Bu ba lamda ehristânî nin melekler arac l yla iki taraf aras nda sulh yap lmas n, Ehrimen in gö ü y rtarak dünyay i gal etmesini, Nur ve meleklerin cennetlerinde muhasara edilmelerini ve dokuz bin y ll k dönemin Ehrimen in yetkisine verilmesini zikredi i, bu temel farkl l klar aras ndad r. Ayr ca ehristânî nin naklinin Bundahisn, s. - (I. - ); benzer anlat mlar için bk. Cereti MacKenzie, Except by Battle, s. - ; Greater Bundahi n, s. - (I. - ); Vizidegiha-i Zadspram, s. - (I. - ). 85

KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1

KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR. Adem Sezgin UZUN 1 e-makâlât Mezhep Araştırmaları, VII/1 (Bahar 2014), ss. 261-265. ISSN 1309-5803 www.emakalat.com KELÂMÎ MEZHEPLER VE FIRKALAR Ali Rabbânî Gülpâyigânî, Önsöz Yayıncılık, İstanbul 2014 456 sayfa, Adem Sezgin

Detaylı

DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 TÜRK MİTOLOJİSİNDE ÖNEMLİ RENKLER DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 RENKLER Türk mitolojisinde renklerin sembolik anlamları ilk olarak batılı Türkologların dikkatini çekmiş ve çalışmalarında bu hususa işaret etmişlerdir.

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015 Öğr.Gör.Mehmet KÖRPİ İŞLETMENİN TANIMI Sonsuz olarak ifade edilen insan ihtiyaçlarını karşılayacak malları ve hizmetleri üretmek üzere faaliyette bulunan iktisadi birimler işletme olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A..

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. KURUL GÖRÜ Ü TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. Kurul Toplant Tarihi : 18/10/2011 li kili Standart(lar) : TFRS 2, TFRS

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7. 7. GELĠġMĠġ ÖZELLĠKLER

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7. 7. GELĠġMĠġ ÖZELLĠKLER ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7 AMAÇ ÖĞRENME FAALĠYETĠ 7 Bu faaliyette verilen bilgiler ile hazırlamıģ olduğunuz belgeye uygun baģvuruları (Ġçindekiler Tablosu, Dipnot/sonnot, Ģekil tablosu, resim yazısı vb.) hatasız

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Celal Bayar Üniversitesi 2007 Y. Lisans Tarih - Ortaçağ Celal Bayar Üniversitesi

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Celal Bayar Üniversitesi 2007 Y. Lisans Tarih - Ortaçağ Celal Bayar Üniversitesi ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Zafer Duygu 2. Doğum Tarihi : 11.08.1976 3. Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Celal Bayar Üniversitesi 2007 Y.

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

HİZMET ALIMLARINDA FAZLA MESAİ ÜCRETLERİNDE İŞÇİLERE EKSİK VEYA FAZLA ÖDEME YAPILIYOR MU?

HİZMET ALIMLARINDA FAZLA MESAİ ÜCRETLERİNDE İŞÇİLERE EKSİK VEYA FAZLA ÖDEME YAPILIYOR MU? HİZMET ALIMLARINDA FAZLA MESAİ ÜCRETLERİNDE İŞÇİLERE EKSİK VEYA FAZLA ÖDEME YAPILIYOR MU? Rıza KARAMAN Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı 1. GİRİŞ İdareler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına çıkarken

Detaylı

Cümlede Anlam İlişkileri

Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede anlam ilişkileri kpss Türkçe konuları arasında önemli bir yer kaplamaktadır. Cümlede anlam ilişkilerine geçmeden önce cümlenin tanımını yapalım. Cümle, yargı bildiren,

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

Ar. Gör. Cemil OSMANO LU Erciyes Üniversitesi lahiyat Fakültesi Din E itimi Anabilim Dal

Ar. Gör. Cemil OSMANO LU Erciyes Üniversitesi lahiyat Fakültesi Din E itimi Anabilim Dal K TAP TANITIMI Ar. Gör. Cemil OSMANO LU Erciyes Üniversitesi lahiyat Fakültesi Din E itimi Anabilim Dal Doç. Dr. Süleyman Akyürek, lkö retim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ö retmen Adaylar n n Yeterlikleri

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır. Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Topolojiler Her bilgisayar ağı verinin sistemler arasında gelip gitmesini sağlayacak bir yola ihtiyaç duyar. Aradaki bu yol

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı

TEŞEKKÜR Bizler anne ve babalarımıza, bize her zaman yardım eden matematik öğretmenimiz Zeliha Çetinel e, sınıf öğretmenimiz Zuhal Tek e, arkadaşımız

TEŞEKKÜR Bizler anne ve babalarımıza, bize her zaman yardım eden matematik öğretmenimiz Zeliha Çetinel e, sınıf öğretmenimiz Zuhal Tek e, arkadaşımız 1 2 TEŞEKKÜR Bizler anne ve babalarımıza, bize her zaman yardım eden matematik öğretmenimiz Zeliha Çetinel e, sınıf öğretmenimiz Zuhal Tek e, arkadaşımız Tunç Tort a ve kütüphane sorumlusu Tansu Hanım

Detaylı

İçinde x, y, z gibi değişkenler geçen önermelere açık önerme denir.

İçinde x, y, z gibi değişkenler geçen önermelere açık önerme denir. 2. Niceleme Mantığı (Yüklemler Mantığı) Önermeler mantığı önermeleri nitelik yönünden ele aldığı için önermelerin niceliğini göstermede yetersizdir. Örneğin, "Bazı hayvanlar dört ayaklıdır." ve "Bütün

Detaylı

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö G R ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö rencilerin Türkçe ö renirken yapt anla malardan dolay,

Detaylı

KİTAP DEĞERLENDİRMELERİ

KİTAP DEĞERLENDİRMELERİ KİTAP DEĞERLENDİRMELERİ Osman Aydınlı, İslam Düşüncesinde Aklîleşme Süreci Mutezilenin Oluşumu ve Ebu l-huzeyl Allaf, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2001, 287 s. (ISBN 975-8190-35-0) Mezhepler, içinde

Detaylı

AİLE DİNİ REHBERLİK BÜROSU

AİLE DİNİ REHBERLİK BÜROSU DİN HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TİREBOLU MÜFTÜLÜĞÜ AİLE VE DİNİ REHBERLİK BÜROSU MUTLULUĞUNUZA REHBERLİK EDER Yüce Allah ın aileye bahşettiği sevgi ve rahmetin çeşitli unsurlarla beslenmesi gerekir. Bunların

Detaylı

Anaokulu /aile yuvası anketi 2015

Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Araştırma sonucu Göteborg daki anaokulları ve aile yuvaları ( familjedaghem) faaliyetlerinde kalitenin geliştirilmesinde kullanılacaktır. Soruları ebeveyn veya veli olarak

Detaylı

Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir

Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası (KMTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Karaküçük: Devleti Yönetecek Güç

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Muhasebat Genel Müdürlüğü. Sayı : 90192509-210.05.02-13278 26/11/2014 Konu : Taşınmazlara İlişkin İşlemler.

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Muhasebat Genel Müdürlüğü. Sayı : 90192509-210.05.02-13278 26/11/2014 Konu : Taşınmazlara İlişkin İşlemler. T.C. MALİYE BAKANLIĞI Muhasebat Genel Müdürlüğü Sayı : 90192509-210.05.02-13278 26/11/2014 Konu : Taşınmazlara İlişkin İşlemler. Sayıştay tarafından hazırlanan kamu idaresi raporları ile Bakanlığımıza

Detaylı

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu Rapor No:01 Rapor Tarihi: 10.03.2011 muz İl Genel Meclisimizin 01.03.2011 tarih ve 2011/33 sayılı kararı doğrultusunda 08-09-10 Mart 2011 tarihlerinde toplanmıştır. İdaremiz araç parkında bulunan makine

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Tasarım Raporu. Grup İsmi. Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK. Kısa Özet

Tasarım Raporu. Grup İsmi. Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK. Kısa Özet Tasarım Raporu Grup İsmi Yasemin ÇALIK, Fatih KAÇAK Kısa Özet Tasarım raporumuzda öncelikle amacımızı belirledik. Otomasyonumuzun ana taslağını nasıl oluşturduğumuzu ve bu süreçte neler yaptığımıza karar

Detaylı

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın BDDK Başkanım, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Borsamız

Detaylı

Nakit Sermaye Artırımı Uygulaması (Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:9))

Nakit Sermaye Artırımı Uygulaması (Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:9)) Sirküler 2016 / 019 Referansımız: 0259 / 2016/ YMM/ EK Telefon: +90 (212) 29157 10 Fax: +90 (212) 24146 04 E-Mail: info@kutlanpartners.com İstanbul, 08.03.2016 Nakit Sermaye Artırımı Uygulaması (Kurumlar

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler,

Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Ek 1. Fen Maddelerini Anlama Testi (FEMAT) Sevgili öğrenciler, Bu araştırmada Fen Bilgisi sorularını anlama düzeyinizi belirlemek amaçlanmıştır. Bunun için hazırlanmış bu testte SBS de sorulmuş bazı sorular

Detaylı

Ancak İş-Kur lara bu konu ile ilgili bakanlıktan gelen bilgi notu var.

Ancak İş-Kur lara bu konu ile ilgili bakanlıktan gelen bilgi notu var. Sayı : 2016 037 İstanbul, 2016 Konu : Yarım Çalışma Ödeneği ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Sn. İlgili;

Detaylı

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi :

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi : 2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ Anayasa nın 49. Maddesi : A. Çalışma Hakkı ve Ödevi Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek,

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

SİRKÜLER 2009 / 32. 1- İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği

SİRKÜLER 2009 / 32. 1- İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği KONU SİRKÜLER 2009 / 32 Sigorta Primi Desteklerine Yönelik Yeni Düzenlemeler (5921 Sayılı Kanun) Genel Olarak İşsizlikle mücadeleye yönelik bir yasal düzenleme olarak nitelendirilebilecek olan 5921 Sayılı

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder.

8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder. 8. SINIF 4. ÜNİTE İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLAR 1. Din Ve Din Anlayışı Kazanım :Din ve din anlayışı arasındaki farklılığı ayırt eder. Soru : Din nedir? Din, Allah tarafından gönderilmiştir. Peygamberler

Detaylı

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN SOSYAL ŞİDDET Süheyla Nur ERÇİN Özet: Şiddet kavramı, çeşitli düşüncelerden etkilenerek her geçen gün şekillenip gelişiyor. Eskiden şiddet, sadece fiziksel olarak algılanırken günümüzde sözlü şiddet, psikolojik

Detaylı

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER

ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER ANALOG LABORATUARI İÇİN BAZI GEREKLİ BİLGİLER Şekil-1: BREADBOARD Yukarıda, deneylerde kullandığımız breadboard un şekli görünmektedir. Bu board üzerinde harflerle isimlendirilen satırlar ve numaralarla

Detaylı

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU 2015-2016 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANIYLA YATAY GEÇİŞ İŞLEMLERİ (EK MADDE-1 E GÖRE) ve BAŞVURULARI Yükseköğretim Kurumlarında Ön lisans ve Lisans

Detaylı

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi özcan DEMİREL 1750 Üniversiteler Yasası nın 2. maddesinde üniversiteler, fakülte, bölüm, kürsü ve benzeri kuruluşlarla hizmet birimlerinden oluşan özerkliğe ve kamu

Detaylı

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk.

Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk. Özelge: 4632 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi kapsamında vakıf/sandıklardan bireysel emeklilik sistemine yapılan aktarımlarda vergilendirme hk. Sayı: 64597866-120[94-2014]-131 Tarih: 28/08/2014 T.C. GELİR

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler Endüstri Mühendisliğine Giriş Jane M. Fraser Bölüm 2 Sık sık duyacağınız büyük fikirler Bu kitabı okurken, büyük olasılıkla öğreneceğiniz şeylere hayret edecek ve varolan bilgileriniz ve belirli yeni becerilerle

Detaylı

ALAN İSMİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMÜ İÇİN YEKNESAK POLİTİKALAR

ALAN İSMİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMÜ İÇİN YEKNESAK POLİTİKALAR ALAN İSMİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMÜ İÇİN YEKNESAK POLİTİKALAR * (UDRP KURALLARI-Türkçe Metni)** (ICANN Tarafından 24 Ekim 1999 da Onaylandığı Şekliyle) 1. Amaç. Bu Alan İsmi Uyuşmazlıklarının Halli için

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015-1-69 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 16-02/30-9 Karar Tarihi : 14.01.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan Üyeler : Prof. Dr. Ömer

Detaylı

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi :22.02.2011 Karar No :2011/DK-10/91 Gündem Konusu :İnternetin Güvenli Kullanımı. KARAR : 5809 sayılı Kanunun 4 üncü 6 ncı ve 50 inci maddeleri

Detaylı

T.C. AMASYA BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, İlkeler ve Tanımlar

T.C. AMASYA BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, İlkeler ve Tanımlar Amaç: T.C. AMASYA BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, İlkeler ve Tanımlar Madde 1- Bu yönetmeliğin amacı; Amasya Belediyesi Veteriner

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları.

alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları. HASTA İŞİ İnsanların içlerinde barındırdıkları ve çoğunlukla kaçmaya çalıştıkları bir benlikleri vardır. O benliklerin içinde yaşadıkları olaylar ve onlardan arta kalan üzüntüler barınır, zaten bu yüzdendir

Detaylı

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA İLİŞKİN GENELGE (2015/50) Bu Genelge, 25.05.2015

Detaylı

Kadınları Anlamak Erkeklere Düşüyor

Kadınları Anlamak Erkeklere Düşüyor Kadınları Anlamak Erkeklere Düşüyor Kadınların Yaşam Koçu Tuğba Güneş, kadına şiddetti ortaya çıkaran nedenleri ortadan kaldıracak önlemler alınması gerektiğini söyledi. Kahramanmaraş ın tek yaşam ve wellness

Detaylı

ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET HÜKMÜ ŞARTI NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ

ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET HÜKMÜ ŞARTI NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ HÜKMÜ ŞARTI ZEKAT FITIR SADAKASI SADAKA FARZ VACİP SÜNNET NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM NİSAP MİKTARI MALA SAHİP OLMAK VE ÜZERİNDEN BİR YIL GEÇMİŞ OLMASILAZIM HERKEZ

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir.

25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir. Sıkça Sorulan Sorular Başvuru Başvuru ne zaman bitiyor? 25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir. Bursluluğun

Detaylı

YABANCI İŞÇİLERİN ÜÇ AYDAN SONRA SİGORTALI OLMALARI ZORUNLU MU? I- GİRİŞ :

YABANCI İŞÇİLERİN ÜÇ AYDAN SONRA SİGORTALI OLMALARI ZORUNLU MU? I- GİRİŞ : YABANCI İŞÇİLERİN ÜÇ AYDAN SONRA SİGORTALI OLMALARI ZORUNLU MU? I- GİRİŞ : Bilindiği üzere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4. ve 6. maddelerine göre kimlerin sigortalı

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

2016-2017 ÖZEL İZMİR AMERİKAN KOLEJİ KAYIT TAKVİMİ VE KILAVUZU

2016-2017 ÖZEL İZMİR AMERİKAN KOLEJİ KAYIT TAKVİMİ VE KILAVUZU 2016-2017 ÖZEL İZMİR AMERİKAN KOLEJİ KAYIT TAKVİMİ VE KILAVUZU İRTİBAT ADRESİ : Özel İzmir Amerikan Koleji İnönü Caddesi No: 476 Göztepe - İZMİR TELEFONLAR : 232 355 0 555 FAX : 232 355 0 411 http : www.aci.k12.tr

Detaylı

K12NET Eğitim Yönetim Sistemi

K12NET Eğitim Yönetim Sistemi TEOG SINAVLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Yeni sınav sistemi TEOG, yani Temel Eğitimden Orta Öğretime Geçiş Sınavlarında öğrenciler, 6 dersten sınav olacaktır. Öğrencilere Türkçe, Matematik, T.C. İnkılap Tarihi

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man

Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man 214 EK M-ARALIK DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 214 y dördüncü çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 9 Ocak 215

Detaylı

BANKA MUHASEBESİ 0 DÖNEN DEĞERLER HESAP GRUBU

BANKA MUHASEBESİ 0 DÖNEN DEĞERLER HESAP GRUBU BANKA MUHASEBESİ 0 DÖNEN DEĞERLER HESAP GRUBU 0 DÖNEN DEĞERLER Dönen değerler bilançonun aktifinde yer alan, likiditesi en yüksek varlık grubu olup bu hesap grubunda yer alan hesapların ortak özelliği

Detaylı

TEKNOLOJİ VE TASARIM

TEKNOLOJİ VE TASARIM TEKNOLOJİ VE TASARIM YAPIM KUŞAĞI SINIFLAR ODAK NOKTALARI 7. SINIF Üretiyoruz 8. SINIF Üretelim Tanıtalım Öğrencinin: Adı Soyadı: Aslı KARTAL Sınıf, No: 7/C, 2729 Yahya KARAKURT Teknoloji ve Tasarım Öğretmeni

Detaylı

Mant ksal Çerçeve Yakla

Mant ksal Çerçeve Yakla MÇY Mant ksal Çerçeve Yakla MÇY 1970 te USAID taraf ndan tasarlama, planlama ve de erlendirme için geli tirilmi olan yöntem. Bugün uluslararas kurulu lar n üçte ikisi taraf ndan; AB, Dünya Bankas, Asya

Detaylı

Özet şeklinde bilgiler

Özet şeklinde bilgiler Kurzhinweise in türkischer Sprache TR İşçi Temsilciliği seçiminin açılışı ve yapılış usulü hakkında Özet şeklinde bilgiler Bu nedenle yakında İşçi Temsilciliğinin seçimi yapılacaktır. Şu an okumakta olduğunuz

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

GRUP ŞİRKETLERİNE KULLANDIRILAN KREDİLERİN VERGİSEL DURUMU

GRUP ŞİRKETLERİNE KULLANDIRILAN KREDİLERİN VERGİSEL DURUMU GRUP ŞİRKETLERİNE KULLANDIRILAN KREDİLERİN VERGİSEL DURUMU I-GİRİŞ Grup şirketleri arasında gerçekleşen fiyatlandırma sistemi ekonominin kuralları doğrultusunda gerçekleşmektedir. Özellikle gelişmekte

Detaylı

BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER

BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER Kuruluşlar bütçe hazırlık çalışmalarında bu bölümde örnekleri yer alan formları, aşağıda belirtilen bilgi ve açıklamalar doğrultusunda

Detaylı

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI 1. Firma karını maksimize eden üretim düzeyini seçmiştir. Bu üretim düzeyinde ürünün fiyatı 20YTL ve ortalama toplam maliyet 25YTL dir. Firma: A)

Detaylı

Ertesi gün hastaneden taburcu olma vakti gelmi ti. Annesi odaya gelerek Can haz rlarken, babas hastane lemlerini yap yordu. Vitaboy hastaneden ç kman

Ertesi gün hastaneden taburcu olma vakti gelmi ti. Annesi odaya gelerek Can haz rlarken, babas hastane lemlerini yap yordu. Vitaboy hastaneden ç kman TABOY HASTA Vitaboy çok kötü bir rüya görüyordu. Rüyas nda karanl k bir yerdeydi. Kimse onun sesini duymuyordu. Yata nda k vran yordu. Birden uyand. Bütün bunlar bir rüyayd. Fakat kendini çok yorgun hissediyordu.

Detaylı

Elektronik ortamda tutulacak defter ve belge uygulamasında kullanılacak olan terimler aşağıda tanımlanmıştır.

Elektronik ortamda tutulacak defter ve belge uygulamasında kullanılacak olan terimler aşağıda tanımlanmıştır. 1. Giriş 213 sayılı Vergi Usul Kanununun Mükerrer 242 nci maddesinin 2 numaralı fıkrası hükmü ile Maliye Bakanlığı; elektronik defter, kayıt ve belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafazası

Detaylı

Destekli Proje İşletme Prosedürü

Destekli Proje İşletme Prosedürü Destekli Proje İşletme Prosedürü Teknoloji Transfer Ofisi 2015 Yazan(lar) : Tarih : İlker KÖSE TTO Direktörü Onaylayan(lar) : Tarih : Prof. Dr. Ömer Ceran Genel Sekreter V. Prof. Dr. Sabahattin Aydın Rektör

Detaylı

Gümrük Müsteşarlığından: GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ (ULUSLARARASI ANLAŞMALAR) (SERİ NO: 7)

Gümrük Müsteşarlığından: GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ (ULUSLARARASI ANLAŞMALAR) (SERİ NO: 7) 10 Nisan 2008 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 26843 TEBLİĞ Gümrük Müsteşarlığından: GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ (ULUSLARARASI ANLAŞMALAR) (SERİ NO: 7) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, Türkiye ile Avrupa Topluluğu

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

MY16 Bulut PBX Benimseme Teklifi Hüküm ve Koşulları

MY16 Bulut PBX Benimseme Teklifi Hüküm ve Koşulları 1 Şubat 2016 tarihinde düzenlendi Sayfa 1 / 5 Bu belgede MY16 Bulut PBX Benimseme Teklifi'nin ("Teklif"), hem Microsoft Corporation ( Microsoft ) hem de katılımcı müşteri ( Müşteri ) için uygunluk gereksinimleri

Detaylı

Sanal Din: Tarihsel, Kuramsal ve Pratik Boyutlarıyla İnternet ve Din

Sanal Din: Tarihsel, Kuramsal ve Pratik Boyutlarıyla İnternet ve Din Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi (ISSN: 2147-0626) Journal of History Culture and Art Research Vol. 3, No. 2, June 2014 Revue des Recherches en Histoire Culture et Art Copyright Karabuk University

Detaylı

Autobiographie - Istanbul - Orhan Pamuk

Autobiographie - Istanbul - Orhan Pamuk Languages Fetullah Icyer Autobiographie - Istanbul - Orhan Pamuk Otobiografik metinler ve bir ders modeli Seminar paper İÇİNDEKİLER Sayfa İçindekiler 1 Giriş 2 1. Kitap Üzerine İncelemeler 3 1.1. İlk

Detaylı

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir?

DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Devlet katkısı başlangıç tarihi nedir? Devlet katkısından kimler faydalanabilir? DEVLET KATKI SİSTEMİ Devlet katkısı nedir? Katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının %25 i oranında devlet tarafından katılımcının emeklilik hesabına ödenen tutardır. Devlet katkısı başlangıç tarihi

Detaylı

Kur an ın Bazı Hikmetleri

Kur an ın Bazı Hikmetleri Kur an ın Bazı Hikmetleri Allah Teala kıble hususunda derin tartışmalara giren insanların görüşünü: İyilik, yüzlerinizi doğuya ve batıya çevirmeniz değildir. ayetiyle reddetmiştir. Ki onların bir kısmı,

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

2010 2011 2012 2013 1Ç13 2Ç13 3Ç13 4Ç13 1Ç14 2Ç14

2010 2011 2012 2013 1Ç13 2Ç13 3Ç13 4Ç13 1Ç14 2Ç14 Bilici Yatırım Şirket Notu 4 Kasım 2014 Ana faaliyet konusu tekstil olan Bilici Yatırım ın (BLCYT), aynı zamanda Adana nın merkezinde 203 yatak kapasiteli otel yatırımı ve fabrika alanı içerisinde 8 adet

Detaylı

İşletme Gelişimi Atölye Soruları

İşletme Gelişimi Atölye Soruları İşletme Gelişimi Atölye Soruları Şemsettin Akçay Satış Pazarlama ve İnovasyon Mühendisi İşletmenizi Başarıya Götüren 50 Soru! Bir gün küçük kızımız Lara (o zaman 3.5 yaşındaydı): Baba deniz gölgesi nedir,

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/43. KONU: Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Düzenlemeler.

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/43. KONU: Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Düzenlemeler. VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/43 KONU: Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Düzenlemeler. Bağımsız denetime tabi olacak şirketlerin belirlenmesine dair 2012/4213 sayılı Karar 23

Detaylı

İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET. Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2

İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET. Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2 İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET DOI= 10.17556/jef.54455 Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2 Genişletilmiş Özet Giriş Son yıllarda

Detaylı

Sayın Valim, Sayın Rektörlerimiz, Değerli Hocalarımız ve Öğrencilerimiz Ardahan Üniversitesi Değerli öğrenciler, YÖK Kültür Sanat Söyleşileri

Sayın Valim, Sayın Rektörlerimiz, Değerli Hocalarımız ve Öğrencilerimiz Ardahan Üniversitesi Değerli öğrenciler, YÖK Kültür Sanat Söyleşileri Sayın Valim, Sayın Rektörlerimiz, Değerli Hocalarımız ve Öğrencilerimiz Ardahan da, Ardahan Üniversitesi nde sizlerle birlikte olmaktan memnuniyetimi bildirerek sözlerime başlamak isterim. Hepinizi sevgi

Detaylı

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama DE/11/LLP-LDV/TOI 147 420 Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama 1. Adınız: 2. İşletmenin Adı: 3. Tarih: Evet Hayır Bilmiyorum 1. Mevcut işinizde mesleki eğitim fırsatlarına erişebiliyor musunuz?

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1. Projenin Amacı... 2. 2. Proje Yönetimi... 2. 3. Projenin Değerlendirilmesi... 2. 4. Projenin Süresi... 2. 5. Projenin Kapsamı...

İÇİNDEKİLER. 1. Projenin Amacı... 2. 2. Proje Yönetimi... 2. 3. Projenin Değerlendirilmesi... 2. 4. Projenin Süresi... 2. 5. Projenin Kapsamı... 0 İÇİNDEKİLER 1. Projenin Amacı...... 2 2. Proje Yönetimi... 2 3. Projenin Değerlendirilmesi... 2 4. Projenin Süresi... 2 5. Projenin Kapsamı... 2 6. Projenin Saklanması... 3 7. Proje ve Raporlama... 3

Detaylı

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİNİN TANIMI Yetişkinler din eğitimi kavramını tanımlayabilmek için önce yetişkinler eğitimini tanımlayalım. En çok kullanılan ifade ile yaygın

Detaylı

CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI

CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI İlgili Kanun / Madde 818 S.BK/158-161 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/17762 Karar No. 2011/19801 Tarihi: 30.06.2011 CEZAİ ŞARTIN TEK YANLI KARARLAŞTIRILAMAYACAĞI ÖZETİ Cezai şart öğretide,

Detaylı

Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i

Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i Parti Program ve Tüzüklerin Feminist Perspektiften Değerlendirilmesi i Parti içi disiplin mekanizması (cinsel taciz, aile içi şiddet vs. gibi durumlarda işletilen) AKP CHP MHP BBP HDP Parti içi disiplin

Detaylı