Şekil 6.1 Hücresel ağ yapısı (küme büyüklüğü N=7 için)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Şekil 6.1 Hücresel ağ yapısı (küme büyüklüğü N=7 için)"

Transkript

1 Bölüm B. Demir Öner HÜCRESEL TELSİZ ĞLR (CELLULR WIRELESS NETWORKS) Hücresel ağ kavramı ( cellular network concept) frekans spektrumunu verimli kullanmak amacıyla ortaya atılmıştır. Hücresel ağlar telsiz ve mobil iletişimin temelini oluşturur. Hücresel ağ ile kapsanacak olan alan genellikle altıgen (hexagonal) şeklinde kabul edilen hücrelere bölünür. Hücre şeklinin altıgen olarak kabul edilmesinin nedeni, hücrelerin yan yana konulması ile örtüşme yaratmadan tüm alanı kaplayabilmesi ve şeklinin daireye çok yakın olmasıdır. Hücreler bitişik daireler şeklinde olsaydı daireler arasında boşluklar olacaktı; bitişik kareler şeklinde olsaydı karenin orta noktasından kenarlara olan mesafe ile köşelere olan mesafe farklı olacaktı. Bu nedenlerle, hücreler altıgen şeklinde kabul edilmiştir. ltıgen şeklinde düşünülen her hücrenin merkezinde bir baz istasyonu (Base Station BS) bulunur.. Hücresel ğların Nesilleri Hücresel ağların günümüze kadar olan gelişimi dört nesil altında açıklanabilir:. Birinci nesil (G: First Generation): nalog iletişim yöntemleri ile sadece ses iletişimi için kullanıldı. FDM (Frequency Division Multiple ccess) yöntemi uygulandı.. İkinci nesil (G: Second Generation): Sayısal iletişim yöntemleri ile hem ses hem veri iletişimi için kullanılmaktadır. TDM ( Time Division Multiple ccess), CDM (Code Division Multiplexing), veri sıkıştırma, kriptolama ve hata düzeltme yöntemleri uygulandı. Örnek olarak, TDM ve yavaş FHSS (slow Frequency Hopping Spread Spectrum) kullanan GSM (Global System for Mobile Communications) sistemini, Kuzey merika da kullanılan ve CDM uygulayan IS-95 (Interim Standard-95) sistemi gösterilebilir.. Üçüncü nesil (G: Third Generation): Sayısal iletişim yöntemleri ile ses, yüksek hızda veri ve çoklu ortam (multimedia) iletişimi için kullanılmaktadır.. Dördüncü nesil (G: Fourth Generation): Sayısal iletişim yöntemleri ile ses, yüksek hızlarda veri ve çoklu ortam ( multimedia) iletişimi için kullanılmaktadır. Tüm servisler için (ses, veri, video) IP-tabanlı tümleşik çekirdek ağ (integrated core network) hizmet vermektedir. İletim hızının 00 Mbps ve Gbps olması hedeflenmektedir.. Hücresel ğ Yapısı (Cellular Network Structure) Küme ( custer): Belirli bir frekans bandını kullanan, belirli sayıda hücreden oluşan, belirli bir örüntüye sahip olan ve hücresel ağ ile kapsanacak alan içinde kendini tekrar hücreler grubudur. Bir küme içindeki hücre sayısı küme büyüklüğü (cluster size) ya da tekrar kullanım çarpanı (reuse factor) ve N ile gösterilir. ltıgen hücrelerden oluşan bir küme için aşağıdaki küme büyüklükleri elde edilebilir: N I J I J, I, J 0,,,,... (.) Böylece, N =,,, 7, 9,,,, 9,, değerlerini alabilir. Şekil. de 7 hücrelik kümelerden oluşan bir hücresel ağ yapısı gösterilmiştir. Bu yapı içinde, her kümenin aynı numaralı hücreleri aynı frekans bandını kullanır. Örneğin, Şekil. de, bir kümedeki ile gösterilen numaralı hücre ile komşu kümedeki C ile gösterilen numaralı hücre aynı frekans bandını kullanırlar ( co-channels). ynı frekansı kullanan hücreler arasındaki girişime ortak kanal girişimi (co-channel interference) denir. /8

2 Bölüm B. Demir Öner MU BS 7 7 C BS : Base Station MU : Mobile Unit d 5 R Küme (cluster) Hücre (cell) 7 5 d D 5 0 o B d Şekil. Hücresel ağ yapısı (küme büyüklüğü N=7 için) Kümelerdeki hücreler arasındaki uzaklıkları tanımlamak için genellikle aşağıdaki parametreler kullanılır: D = Tekrar kullanım mesafesi (reuse distance) R = Hücre çapı d = Bitişik hücrelerin merkezleri arasındaki uzaklık N = Küme büyüklüğü (bir kümedeki hücre sayısı), cluster size or reuse factor. Şekil. de, aynı frekansı kullanan no.lu hücreler arasındaki uzaklık D ile gösterilmiştir. Bu uzaklığı d ve N türünden hesaplayabilmek için Şekil. de tekrar gösterilen BC üçgeninde kosinüs kuralını (cosine law) uygulayalım. Burada, üçgenin a, b ve c kenarları,sırasıyla, d, D ve d uzaklıklarını göstermektedir. C b a 0 B c Şekil. D nin hesaplanması /8

3 Bölüm B. Demir Öner a c b () d d D d d D cos() BCcos0 0,5.) ac ()() d d d 5d D d 0,5 ; 5d D d ; D 7d (.) D 7d (.) Birbirlerine en yakın iki baz istasyonu arasındaki uzaklık: İki baz istasyonu arasındaki uzaklık iki hücrenin merkezleri arasındaki uzaklığa ( d) eşittir ve Şekil. den yararlanarak hücre çapı türünden şekilde gösterilen dik üçgenden yararlanarak Eşitlik (.5) deki gibi elde edilir. R R/ d/ d/ d Şekil. d nin hesaplanması d R R R ; R R d R (.5) Eşitlik (.5) deki d R ilişkisini Eşitlik (.) de elde edilen D 7d ilişkisinde yerine koyarsak, D R 7 elde edilir. Bu formülü genelleştirirsek, tekrar kullanım uzaklığı (reuse distance) D, olarak ya da eşitlik (.5) ve (.) dan olarak elde edilir. D R N (.) D / d N (.7) Kenar uzunluğu R olan bir altıgen hücre alanı ( h ), kenar uzunlukları R olan bir eşkenar üçgen alanının katına eşit olduğundan, Eşitlik (.8) deki gibi elde edilir. d R R h R Rd,5R (.8) Şekil. de, hücre sayısı k=0 ve küme büyüklüğü N=, ve 5 olan hücresel ağlar gösterilmiştir. /8

4 Bölüm B. Demir Öner Yarıçapı D olan daireler Hücre sayısı : k=0 Küme büyüklüğü : N= D R N R R Hücre sayısı : k=0 Küme büyüklüğü : N= D R N R, R Hücre sayısı : k=0 Küme büyüklüğü : N=7 D R N R 7,58R Şekil. Küme büyüklükleri N=, ve 7 için frekansın tekrar kullanım örüntüleri (Frequency reuse patterns for N=,, and 7). ynı Frekansları Kullanan Hücrelerin Yerleşimi (Location of Co-channel Cells) ynı frekansı kullanan hücrelerin yerleşimi küme büyüklüğü N yi belirleyen i ve j değerlerine göre yapılır (N = i + ij + j ). Örneğin, N = 7 için i= ve j= alınırsa (N = + + = 7), aynı frekansı kullanan hücrelerin yerleşimi Şekil.5 de gösterilmiştir. i = j = 0 o Şekil.5 ynı frakansı kullanan hücrelerin göreli yerleşimi Şekil. da, küme büyüklüğü N= 9 hücre (i=, j=; N=i + ij + j = = 9) olan bir hücresel ağda aynı frekansları kullanan hücrelerinin yerleşimi gösterilmiştir. j = 0 o i = Şekil. N=9 için aynı frekansları kullanan kanalların yerleşimi /8

5 Bölüm B. Demir Öner Şekil.7 de, N=9 için aynı frekansı kullanan hücreler,9 hücreli kümenin biçimi ve tekrar kullanım mesafesini gösteren D yarıçaplı dairelerden biri gösterilmiştir (D, aynı frekansları kullanan hücreler arasındaki en kısa mesafedir). Şekil.7 N=9 için aynı frekansları kullanan kanalların yerleşimi, küme biçimi ve D yarıçaplı dairelerden biri. Kapasite rttırımı (Increasing Capacity) Sistemdeki kullanıcı sayısı arttıkça, hücrelerdeki haberleşme kanalları yeterli olmamaya başlar. Sistemin artan çağrı trafiğini karşılayabilmesi için uygulanan başlıca yöntemler aşağıda tanımlanmıştır. () Yeni kanalların eklenmesi (adding new channels): Bir bölgede sistem yeni kurulduğunda, kanalların hepsi kullanılmaz; kullanıcı sayısı arttıkça kanal sayısı da arttırılır. () Frekans ödünç alma (frequency borrowing): Bir hücrede trafik tıkanması oluştuğunda, komşu hücrelerden frekans ödünç alınır. Frekanslar hücrelere dinamik olarak da atanabilir. () Hücre bölme (cell splitting): Uygulamada trafik dağılımı ve topoğrafik özellikler düzgün (bir biçimli) değildir. Bu durum kapasite artırımında bazı kolaylıklar sağlayabilir. Yüksek trafikli alanlarda hücreler daha küçük hücrelere bölünebilir. Genellikle, yarıçapı,5 ile km arasındaki hücreler uygulamada yarıçapı en az,5 km olan hücrelere bölünebilir. Küçük çaplı hücreler kullanıldığında, - Komşu hücrelerle girişim yaratmamak için verici gücünün düşük tutulması gerekir. - Gezgin birim ( mobile unit) bir hücreden diğer hücreye daha çabuk geçebileceğinden, çağrının bir baz istasyonundan diğer baz istasyonuna aktarılması (handoff) daha sık olur. Şekil.8 de kapasiteyi arttırmak için hücrelerin daha küçük hücrelere nasıl bölünebileceği gösterilmektedir. Şekil.8 Hücre bölme (cell splitting) 5/8

6 Bölüm B. Demir Öner Hücre yarıçapının bir F faktörüne bölünmesi, kapsama alanının F faktörü ile azaltır, gereksinim duyulan baz istasyonu sayısını F faktörü ile arttırır. Şekil.9 da farklı çağrı trafiği yoğunlukları için farklı boyutlarda ve farklı kanal kapasitelerinde hücrelerden oluşan bir hücresel ağ örneği gösterilmiştir. Çağrı trafiğinin yüksek değerlerde olduğu bölgelerde (şehir merkezi gibi) hücre çapı küçüktür kanal sayısı fazladır ve verici gücü azdır. Çağrı trafiğinin düşük olduğu bölgelerde (kırsal alan gibi) hücre çapı büyüktür, kana sayısı azdır ve verici gücü yüksektir. Şehir merkezi (town) Dış mahalller (suburb) Karayolu (highway) Kırsal alan (rural) Şekil.9 Çağrı trafiği yoğunluğuna göre hücre bölme (cell splitting) örneği () Hücre Dilimleme (Cell Sectoring) Hücre dilimleme, kapasite artırımı sağlamak ve ortak kanal girişimini azaltmak amacıyla yapılır. Hücre dilimlemede hücre, Şekil.0 da gösterildiği gibi, her biri farklı kanal frekanslarında çalışan ve yönlendirilmiş anten kullanan üçgen ya da parçaya bölünür. Bu parçalardan her biri yine hücre olarak adlandırılır. (a) 0 o dilimleme (b) 0 o dilimleme Şekil.0 Hücre dilimleme (cell sectoring) (5) Mikro Hücreler (Microcells) Hücre boyutları küçüldükçe, mikro hücre oluşturmak üzere, baz istasyonu antenleri tepelere ve yüksek binaların çatılarına yerleştirilmek yerine alçak binaların çatılarına, yüksek binaların yan duvarlarına ve lamba direklerinin üstüne monte edilir. Hücre boyutları küçüldüğü için gerek baz istasyonu gerekse mobil ünite verici gücü seviyeleri azaltılmaktadır. Mikro hücrelerin yarıçapları m asında olup, çağrı trafiğinin yüksek olduğu büyük kamu binalarında, caddelerde ve şehirlerarası yollarda kullanılmaktadır. Çizelge. de macrocell ve microcell lerin tipik parametreleri verilmektedir. Burada, ortalama gecikme yayılması (avarage delay spread), işaretin çokyolluluktan kaynaklanan alıcıya ilk ulaşan kopyası ile en son ulaşan kopyası arasındaki zaman farkıdır. /8

7 Bölüm B. Demir Öner Çizelge. de macrocell ve microcell lerin tipik parametreleri Özellik Macrocell Microcell Hücre çapı (cell radius) 0 km 0, km Verici gücü (transmitter power) 0 W 0, W Ortalama gecikme yayılması (avarage delay spread) 0, 0 µs 0 00 ns Maksimum bit hızı (maksimum bit rate) 00 kbps Mbps.5 Hücresel ğ Sisteminde, İletişim Kanalı Sayılarının Hesaplanması B t : Tüm hücresel ağ sistemi için ayrılan toplam bantgenişliği B k : Bir haberleşme kanalı için gerekli bantgenişiliği N : Küme büyüklüğü (cluster size or reuse factor) k : Tüm hücresel ağ sistemindeki hücre sayısı n : ynı anda kullanılabilecek haberleşme kanalı sayısı Bir küme için Tüm hücresel ağ sistemi için B t (.9) ayrılan bantgenişliği ayrılan toplam bantgenişliği Bir kümede aynı anda kullanılabilecek nkk haberleşme kanalı sayısı Bt B k kanal / küme (.0) Bir hücrede aynı anda kullanılabilecek nkk nhk haberleşme kanalı sayısı N Bt B N k kanal / hücre (.) Tüm hücresel ağ sisteminde aynı anda kbt nsk knhk kanal / sistem kullanılabilecek haberleşme kanalı sayısı Bk N (.) Örnek. Bir hücresel ağ sistemi, yarıçapları, km olan hücreden oluşuyor ve haberleşme kanalına hizmet verebilecek bir bant genişliğine sahip. Sistemde N=7 küme büyüklüğü (reuse factor) kullanılıyor. a) Kapsama alanını hesaplayınız. b) Her küme için haberleşme kanalı sayısını bulunuz. c) Her hücre için haberleşme kanalı sayısını bulunuz. d) Tüm sistemde aynı anda yapılabilecek çağrı sayısını bulunuz. e) (a), (b) ve (c) şıklarını 0,8 km yarıçaplı 8 hücre için tekrarlayınız. Çözüm a) Yarıçapı R olan bir altıgen hücrenin alanı: hücrelik toplam alan: = h =,5 = km h,5r,5(, ), 5 km b) Küme başına haberleşme kanalı sayısı tüm sistem için ayrılan haberleşme kanalı sayısına eşittir. n kk = kanal/ küme c) Hücre başına haberleşme kanalı sayısı: n hk = n kk / N = / 7 = 8 kanal/hücre d) Tüm sistemde aynı anda yapılabilecek çağrı sayısı: n sk = kn hk = 8 = 5 kanal/sistem e) 0,8 km yarıçaplı 8 hücre için, 7/8

8 Bölüm B. Demir Öner Hücre alanı: h,5r,5(0,8), km 8 hücrelik toplam alan: = 8 h = 8, =,8 km Küme başına haberleşme kanalı sayısı: n kk = kanal/küme Hücre başına haberleşme kanalı sayısı: n hk = n kk / N = / 7 = 8 kanal/hücre Tüm sistemde aynı anda yapılabilecek çağrı sayısı: n sk = kn hk = 8 8 = kanal/sistem Yorum: Sistem için ayılan kanal sayısı sabit tutularak hücre yarıçapı, km den 0,8 km ye indirilip hücre sayısı den 8 e arttırıldığında, aynı kapsama alanı ( km ) için tüm sistemde aynı anda yapılabilecek çağrı sayısı 5 dan e artmaktadır. Örnek km lik bir alanın hücresel ağ ile kapsandığını düşünelim. Bu sistem için ayrılan frekans bandı 00 MHz ve bir kullanıcının tam çift yönlü ( full-duplex) iletişim yapabilmesi için gerekli bantgenişliği 5 khz olsun. lanı 0 km olan hücrelerin kullanılması durumunda, küme büyüklüğünün (N: Cluster size or reuse factor) değeri için tüm hücresel ağ sisteminde aynı anda kullanılabilecek kanal sayısını hesaplayınız. Çözüm t = 9000 km ; h = 0 km ; B t = 00 MHz = 00 0 Hz; B k = 5 khz = 5 0 Hz. Bt 000 nkk 000 kanal/küme B 50 k nkk 000 nhk 000 kanal/hücre N t 9000 km Toplam hücre sayısı: k 50 0 km hücre n sk Örnek. kn kanal/sistem hk h (Murthy and Manoy, dhoc Wireless Networks, rchitectures and Protocols, Prentice Hall, 00, p. 9, Problem ) Hücresel ağlarda, a) Frekansın tekrar kullanımı (frequency reuse) hücresel ağ kapasitesini nasıl etkiler? b) 000 km lik bir alanın hücresel ağ ile kapsandığını düşünelim. Bu sistem için ayrılan frekans bantgenişliği 50 MHz, her kullanıcı için gerekli iletişim bantgenişliği 5 khz olsun. () Frekansın tekrar kullanımı (frequency reuse) yönteminin uygulanmaması durumunda aynı anda kaç iletişim kanalının kullanılabileceğini hesaplayınız. () 50 km alanı olan hücrelerin kullanılması durumunda, küme büyüklüğünün (N: cluster size), ve 7 hücre olması durumları için tüm hücresel ağda (sistemde) aynı anda kaç iletişim kanalının kullanılabileceğini hesaplayınız. Elde edilen sonuçları yorumlayınız. c) Kullanıcı sayısı dışında, hangi önemli etken küme büyüklüğünün (cluster size) belirlenmesinde rol oynar? Çözüm Verilenler: t =000 km, h =50 km, B t =50 MHz, B k =5 khz a) Frekansın tekrar kullanımı (frequency reuse) yöntemi hücresel ağ kapasitesinin artmasını sağlar. Çünkü aynı frekans bandı aralarında belirli bir uzaklık olan farklı hücrelerdeki kullanıcılar tarafından, birbirleri arasında girişim olmadan kullanılabilmektedir. 8/8

9 Bölüm B. Demir Öner b) Frekansın tekrar kullanımı olmaksızın aynı anda kullanılabilecek kanal sayısı: Bt 500 n 000 kanal/sistem Bk 50 b) Frekansın tekrar kullanımı yöntemi ile: t 000 Toplam hücre sayısı: k 0 hücre 50 h Bt / Bk 500 / 50 N= için, nsk k 0 0, kanal/sistem N Bt / Bk 500 / 50 N= için, nsk k kanal/sistem N Bt / Bk 500 / 50 N=7 için, nsk k 0 0(85, 7) kanal/sistem N 7 Yorum: Küme büyüklüğü (N) arttıkça, aynı anda kullanılabilecek kanal sayısı azalır (N, n ). c) Kullanıcı sayısının dışında, farklı hücrelerde aynı frekans bandının kullanılması sonucunda ortaya çıkan ortak kanal girişimi ( cochannel interference) küme büyüklüğünün belirlenmesinde önemli bir etkendir.. Hücresel ğların Çalışması (Operation of Cellular Networks) Şekil. de hücresel ağ sistemini oluşturan ana birimler ve sistemin telefon ağı ile bağlantısı blok diyagram olarak gösterilmiştir. Kontrol kanalları ve trafik kanalları MU BS PSTN MU BS BSC MSC ISDN MU BS BSS PSPDN MU BS Telli ya da telsiz bağlantı MU BS BSC MU BS BSS BSC : Base Station Controller (baz istasyonu kontrol birimi) BSS : Base Station Subsystem (or Base Station BS: Baz istasyonu) BS : Base Sattion ya da BTS (Base Transceiver Station: Baz istasyonu alıcı-verici birimi) MSC : Mobile Switching Center ya da MTSO Mobile Telecommunication Switching Office (mobil haberleşme santralı) MU : Mobile Unit (mobil birim) PSPDN : Packet Switched Public Data Network (paket veri ağı) PSTN : Public Switched Telephone Network (telefon ağı) Şekil. Hücresel ağ sisteminin blok diyagramı 9/8

10 Bölüm B. Demir Öner Mobil birim (mobile unit or mobile station), alıcı, verci, anten ve abone kimliğini taşıyan SIM (Subscriber Identity Module) kartını içerir. Baz istasyonu (BS ya da BTS) yaklaşık olarak hücrenin ortasında bulunur; anten, kontrol birimi ve alıcı-vericileri ( trasceivers) içerir. Kontrol birimi mobil ünite ile ağ arasında çağrı kotarma ( call handling: Çağrı kurma ve çözme gibi işlemler) için kullanılır. Her baz istasyonu telli ya da telsiz ortam üzerinden bir mobil haberleşme santralına (MSC or MTSO) bağlıdır. Mobil haberleşme santralı (MSC or MTSO) mobil birimler arasında ve mobil birimler ile diğer ağlara bağlı aboneler arasında bağlantılar kurar, mobil birimin yer değiştirmesine göre baz istasyonları arsında aktarma (handoffs) yapar, ücretlendirme bilgilerini tutar. Mobil birim ile baz istasyonu arasında kontrol kanalları ve trafik kanalları olmak üzere iki tür kanal kullanılır. Kontrol kanalları, mobil birim ile en yakın baz istasyonu arasında çağrı kurma, tutma ve çözme işlemleri ile verici güç kontrolu işlemlerini yürütür. Trafik kanalları kullanıcılar arasında ses ve veri işaretlerini taşır. İki Mobil Kullanıcı rasında Çağrı Kurma şamaları Şekil. den.7 ye kadar, iki mobil kullanıcı arasında Mobil haberleşme santralı (MSC or MTSO) tarafından yapılan çağrı kurma aşamaları gösterilmiştir. (a) Mobil Birimin çılması (Mobile Unit Initialization) Her hücrenin baz istasyonu (BS), kendisine ayrılmış frekans bandındaki çağrı kurma kanalları ( setup channels) üzerinden periyodik olarak yayın yapar. Mobil birim açıldığında, tarama yaparak çevredeki baz istasyonlarından gelen sinyaller arasından en güçlüsünü seçer ve bu çağrı kurma kanalını gözlemeye başlar (monitors). Böylece, mobil birim haberleşme için bağlantı kuracağı baz istasyonunu seçmiş olur (Şekil.). Sonra mobil birim ile onun bulunduğu hücredeki baz istasyonunu kontrol eden MSC arasında bir tokalaşma ( handshake) işlemi yürütülür. seçilen baz istasyonu üzerinden MSC nin mobil kullanıcı kimliğini belirlemesi ve yerinin kaydedilmesi Tokalaşma, Şekil. En güçlü baz istasyonu işaretinin seçilmesi için yapılır. Mobil birim açık kaldığı sürece, mobil birimin yer değiştirebileceği hesaba katılarak bu tarama işlemi ( scanning procedure) periyodik olarak tekrarlanır. Mobil birim yeni bir hücreye girerse, yeni baz istasyonu seçilir. yrıca, mobil birim baz istasyonu üzerinden gelen aramaları (pages) da gözler. M S C (b) Mobil Birim Tarafından Başlatılan Çağrı (Mobile-originated Call) Çağrı başlatacak olan mobil birimin alıcısı ( receiver), önce seçmiş olduğu baz istasyonunun ileri yön kanalından ( forward channel: BS den mobile doğru iletişim kanalı) çağrı kurma kanalının (setup channel) boş olup olmadığını kontrol eder. Kanal boş (idle) ise, mobil ünitenin vericisi ters yön kanalı ( reverse channel: Mobilden BS ye doğru iletişim kanalı) üzerinden aranan birimin numaralarını gönderir. Baz istasyonu bu çağrı kurma talebini MSC ye iletir (Şekil.). Şekil. Bağlantı talebi yapılması M S C 0/8

11 Bölüm B. Demir Öner (c) rama (Paging) MSC aranan birime bağlantı kurmak için, çağrılan birimin numarasına göre bazı baz istasyonlarına arama mesajı ( paging message) gönderir (Şekil.). Bu mesajı alan baz istasyonları çağrı kurma kanallarında bu arama mesajını yayınlar. M S C Şekil. rama (d) Çağrının Kabul Edilmesi (Call ccepted) Çağrılan mobil birim, gözlemekte olduğu çağrı kurma kanalında kendi numarasını algılar ve baz istasyonuna yanıt verir. Baz istasyonu bu yanıtı MSC ye iletir. MSC, çağıran ve çağrılan baz istasyonları arasında bağlantı kurar. ynı zamanda, MSC her iki baz istasyonunun bulunduğu hücrede uygun bir trafik kanalı seçer ve bu kanalları baz istasyonlarına ve onlar arcılığıyla mobil birimlere bildirir (Şekil.5). Her iki mobil birim de alıcı ve vericileri bu kanallar üzerinden haberleşme yapacak şekilde ayarlar. M S C (e) Devam Eden Çağrı (Ongoing Call) Bağlantı devam ettiği sürece, mobil birimler kendi baz istasyonları ve MSC üzerinden ses ya da veri haberleşmesi yapabilirler (Şekil.). (f) Baz İstasyonu Değiştirme (Handoff) Şekil.5 Çağrının kabulü Bağlantı sırasında, bir mobil ünite bağlı olduğu baz istasyonunun kapsama alanından çıkar ve başka bir baz istasyonunun kapsama alanına girerse, haberleşme yeni hücredeki baz istasyona atanan trafik kanalı üzerinden devam eder (Şekil.7). Sistem bu değişikliği haberleşmede bir kesinti yapmadan ve kullanıcıları uyarmadan yapar. M S C M S C Şekil. Devam eden çağrı Şekil.7 Baz istasyonu aktarma /8

12 Bölüm B. Demir Öner Sistemin Diğer Görevleri () Çağrı Tıkanması (Call Blocking) Mobil birimin çağrı başlatması aşamasında, en yakın baz istasyonun bütün trafik kanalları meşgul ise, mobil birim önceden belirlenmiş sayıda çağrı başlatma işlemini tekrarlar. Belirli sayıda başarısız denemeden sonra, kullanıcıya meşul tonu (busy tone) gönderilir. () Çağrının Sonlandırılması (Call Termination) İki kullanıcıdan biri çağrı sonlandırma tuşuna bastığında ya da telefon ahizesini yerine koyduğunda (hang up), MSC bunu algılar ve her iki baz istasyonunda kullanılan trafik kanallarının çözülmesini sağlar. () Çağrının Kesilmesi (Call Drop) Bağlantı sırasında, bazı alanlarda gürültünün ya da girişimin güçlü olması ya da sinyalin çok zayıf olması nedeniyle, baz istasyonu belirli bir süre minimum sinyal seviyesini koruyamazsa, kullanıcıya ayrılmış olan trafik kanalı kesilir (call drops) ve MSC ye bilgi verilir. () Uzaktaki Mobil boneler rasında ya da Mobil bonelerle ile Sabit Telefon boneleri rasında Çağrı Kurma (Calls to/from Fixed and Remote Mobile Subscriber) MSC ler telefon ağına ve diğer ağlara (ISDN ve paket anahtarlamalı veri a ğlarına PSPDN gibi) bağlı olduklarından, uzaktaki mobil aboneler arasında ya da mobil abonelerle sabit telefon aboneleri arasında telefon ağı ya da tahsis edilmiş hatlar (dedicated lines) üzerinden çağrı kurulabilir..7 Mobil Haberleşmede Yayılma Etkileri (Mobile Radio Propagation Effects) Mobil haberleşmede, telli haberleşmeye ve telsiz sabit haberleşmeye göre daha fazla önem kazanan iki konu vardır: () Sinyal gücü ve () Yayılmadaki olumsuz etkiler. () Sinyal Gücü (Signal Strength) Baz istasyonu ile mobil birim arasındaki sinyal gücü, kaliteli bir iletişim için yeteri kadar yüksek olmalı, fakat aynı frekans bandını kullanan komşu kümelerdeki hücrelerde ortak kanal girişimi (co-channel interference) yaratacak kadar yüksek olmamalıdır. yrıca, çeşitli dış gürültü kaynakların, örneğin, taşıtlardaki buji ateşlemelerinin oluşturduğu gürültü, kırsal alana göre şehirlerde daha fazladır. Sinyal gücü, mobil birimin baz istasyonuna olan uzaklığına ve mobil birimin hareketine göre değişir. () Yayılmadaki İstemeyen Etkiler (Unwanted Effects of Propagation) Mobil haberleşmede çokyollu yayılma (multipath propagation), analog iletişimde sönümlenmeye (fading), sayısal iletişimde ise sembolerarası girişime (intersymbolinterference) neden olarak, sinyal seviyesi yeterli olsa bile, sinyali bozan ve sayısal iletişimde hatalarla sebep olan olumsuz bir etkendir. Hücresel ğ Tasarımında Hesaba Katılması Gereken Yayılma Etkileri: - Baz istasyonundaki ve mobil birimdeki maksimum verici güçleri. - Baz istasyonu anteninin uygulanabilir yüksekliği ve mobil birim anteninin tipik yüksekliği. Bu etkenler hücre büyüklüğünü belirlemekte önemlidir. ncak, olumsuz yayılma etkileri dinamik olarak değişmektedir ve önceden kestirilemez. Bu durumda, uygulanabilecek en iyi yöntem, deneysel verilere dayanan modeller kullanarak hücre büyüklüğü hakkında yönlendirici bilgiler edinmektir. Bu modellerden en yaygın kullanılan Okumura tarafından geliştirilmiş ve Hata tarafından yeniden düzenlenmiş bir modeldir. Okumura-Hata modeline göre, kentsel alan ( urban), dış mahalleler (suburban) ve açık alanlar (open areas) için yol kaybı (path loss) aşağıdaki formüllerle verilmiştir. /8

13 Bölüm B. Demir Öner L db (kentsel) = 9,55 +, log 0 f c,8 log 0 h t (h r ) + (,9,55 log 0 h t ) log 0 d (.) Burada, f c : Taşıyıcı frekansı (MHz türünden, MHz) h t : Baz istasyonu verici anten yüksekliği (m türünden, 0 00 m) h r : Mobil birim alıcı anten yüksekliği (m türünden, 0 m) d : ntenler arasındaki yayılma uzaklığı (km türünden, 0 km) (h r ) : Mobil birim anten yüksekliği için düzeltme çarpanı Küçük ya da orta boy şehirler için düzeltme çarpanı Eşitlik (.) de verilmektedir. (h r ) = (, log 0 f c 0,7) h r (,5 log 0 f c 0,8) db (.) Büyük şehirler için düzeltme çarpanı Eşitlik (.5 ve.) da verilmektedir. (h r ) = 8,9 [log 0 (,5 h r )], db, f c 00 MHz için (.5) (h r ) =, [log 0 (,75 h r )],97 db, f c 00 MHz için (.) Dış mahalleler ve açık alanlar için yol kaybı formülleri Eşitlik (.7) ve (.8) de verilmiştir. L db (dış mahalle) = L db (kentsel) [log 0 (f c / 8)] 5, (.7) L db (açık alan) = L db (kentsel),78 (log 0 f c ) 8,7 (log 0 f c ) 0,98 (.8) Eşitlik (,7 ve (. 8) de kullanulan L db (kentsel) değeri küçük ve orta boyutta kentsel alan için hesaplanan (h r ) düzeltme çarpanı değeridir. Örnek. Bir mobil haberleşmede, taşıyıcı frekansı f c = 900 MHz, baz istasyonu verici anteni yüksekliği h t = 0 m, mobil birim alıcı anteni yüksekliği h r = 5 m ve antenler arasındaki uzaklık d = 0 km olarak veriliyor. a) Verilen taşıyıcı frekansı ve antenler arasındaki uzaklık için izotropik serbest uzay kaybını hesaplayınız. b) Orta büyüklükte bir şehir için yol kaybını (path loss) Okumura-Hata modeline göre hesaplayınız. c) (a) ve (b) deki sonuçları yorumlayınız. Çözüm a) 8 c 0 0, L 0000 si d, 50 f , L 0 log(, 5 0), db si() db 0 m ; b) Orta büyüklükte bir şehir için mobil anten yüksekliği düzeltme çarpanı (h r ): (h r ) = (, log 0 f c 0,7) h r (,5 log 0 f c 0,8) db = (, log ,7) 5 (,5 log ,8) = 8,95 db L db (kentsel) = 9,55 +, log 0 f c,8 log 0 h t (h r ) + (,9,55 log 0 h t ) log 0 d L db (kentsel) = 9,55 +, log 0 900,8 log 0 0 8,95 + (,9,55 log 0 0) log 0 0 =9, ,8. 8,95 +. = 50, db c) (a) daki sonuç sadece izotropik serbest uzay kaybıdır. (b) deki sonuç hem izotropik serbest uzay kaybını hem de şehir ortamında oluşan çokyolluluk gibi olumsuz etkileri de içermektedir. /8

14 Bölüm B. Demir Öner El Değiştirme (Handoff or Handover) Bir mobil birimin konuşma sırasında bağlı olduğu baz istasyonunun kapsama alanından çıkıp başka bir baz istasyonunun kapsama alanına girmesi durumunda, mobil ünite ile hedef baz istasyonu BS ya da BTS) arasında yeni bir bağlantı kurulması ve eski baz istasyonu ile olan bağlantısının çözülmesi el değiştirme olarak tanımlanır..8. El Değiştirme Kararında Kullanılan Performans Ölçütleri () Hücre Tıkanma Olasılığı (Cell Blocking Probability) Baz istasyonu trafik kapasitesinin dolu olması neniyle, başlatılan yeni bir çağrının engellenmesi (başarısız olması) olasılığıdır. Bu durumda, mobil birim sinyal kalitesinin iyi olmasına rağmen komşu hücredeki baz istasyonuna aktarılır. () Çağrının Kesilmesi Olasılığı (Call Dropping Probability) Devam eden bir çağrının el değiştirme sırasında kesilme olasılığıdır. () Çağrının Tamamlanma Olasılığı (Call Completion Probability) Devam eden bir çağrının kesilmemesi olasılığıdır. () Başarısız El Değiştirme Olasılığı (Probability of Unsuccessful Handoff) El değiştirme işleminin yetersiz sinyal alma durumunda yapılma olasılığıdır. (5) El Değiştirmenin Engellenme Olasılığı (Handoff Blocking Probability) El değiştirme işleminin başarısız olma olasılığıdır. () El Değiştirme Olasılığı (Handoff Probability) Çağrının sonlandırılmasından önce el değiştirme yapılması olasılığıdır. (7) El Değiştirme Oranı (Handoff Rate) Birim zamanda yapılan el değiştirmelerinin sayısıdır. (8) Kesilme Süresi (Interruption Duration) El değiştirme sırasında, mobil birimin her iki baz istasyonuna da bağlı olamadığı süredir. (9) El Değiştirme Gecikmesi (Handoff Delay) Mobil birim hareket halindeyken, el değiştirme yapılması gereken nokta ile el değiştirmenin gerçekleştiği nokta arasındaki uzaklıktır..8. El Değiştirme Yapılmasının Nedenleri El değiştirme yapılması için iki neden vardır: () Ölçümlere bağlı el değiştirme () Trafik değerlerine bağlı el değiştirme Ölçümlere Bağlı El Değiştirme Radyo sinyalinin gücünün ya da kalitesinin BSC tarafından belirlenen değerlerin altına düşmesi durumunda, bağlantı daha güçlü sinyale sahip baz istasyonuna aktarılır. Sinyaldeki zayıflama, hem mobil birim (MU) hem de baz istasyonu (BS ) tarafından yapılan ölçümlerle belirlenir. Bu tür el değiştirmelere BSC karar verir. Trafik değerlerine Bağlı El Değiştirme Mobil birimin servis aldığı hücrenin trafik kapasitesinin dolması durumunda, hücre sınırlarında bulunan mobil birim trafiğin daha az olduğu komşu hücreye aktarılır. Bu tür el değiştirmelere MSC karar verir. /8

15 Bölüm B. Demir Öner El Değiştirme Çeşitleri Dört tür el değiştirme vardır: () Hücre içi BSC içi el değiştirme () Hücre dışı BSC içi el değiştirme () Hücre dışı BSC dışı el değiştirme () MSC içi el değiştirme () Hücre İçi BSC İçi El Değiştirme ynı hücre içinde abonenin başka bir trafik kanalına aktarılmasıdır. En basit el değiştirme olup BSC tarafından gerçekleştirilir. () Hücre Dışı BSC İçi El Değiştirme Mobil birim, aynı BSC ye bağlı başka bir hücreye girdiğinde, yeni hücredeki baz istasyonu (BS ) ile bağlantı kurulduktan sonra eski baz istasyonu (BS ) ile bağlantısı kesilir. El değiştirme BSC tarafından kontrol edilir (Şekil.8). BS BSC MSC () Hücre Dışı BSC Dışı El Değiştirme Bu el değiştirme, mobil birim başka bir BSC ile kontrol edilen bir hücreye girdiğinde gerçekleşir. Mobil birimin, yeni hücreye servis veren BSC ve BS ile bağlantısı başarıyla kurulduktan sonra eski hücreye servis veren BSC ve BS ile bağlantısı kesilir. Bu tür el değiştirmeler, BSC tarafından verilen karar üzerine MSC tarafından gerçekleştirilir (Şekil.9). BS BS BSC BSC Şekil.8 MSC BS Şekil.9 () MSC İçi El Değiştirme Mobil birim, başka bir MSC in kontrolu altındaki bir hücreye girdiğinde, servis alınmakta olan MSC yeni hücreye (hedef hücre) hizmet veren MSC ile iletişim kurar ve bağlantı MSC ye aktarılır. (Şekil.0). Sürdürülmekte olan iletişimin MSC den MSC ye aktarılabilmesi için hedef santral (MSC ) yi tanımlayan El Değiştirme Numarasına (HON: Handoff Number) ihtiyaç duyulur Ücretlendirme bilgileri ilk MSC tarafından tutulmaya devem eder. BSC MSC BS BSC MSC PSTN BS Şekil.0.8. lınan Sinyal Gücüne Göre El Değiştirme Karar Yöntemleri (Handoff Decision Methods ccording to the Recieved Signal Power) Bir mobil birimin L noktasında bulunan Baz İstasyonu dan (BS ) L B noktasında bulunan Baz İstasyonu B ye (BS B ) doğru hareket ederken, baz istasyonu değiştirme kararı ( handoff decision), baz istasyonlarının belirli bir süre içinde mobil birimden aldıkları ortalama sinyal gücüne ve/veya buna ek ölçütlere göre baz istasyonları tarafından alınır. BS nın aldığı sinyal gücünü P ile, BS B nın aldığı sinyal gücünü ise P B ile gösterebiliriz. Baz istasyonun aldığı sinyal gücüne göre el değiştirme karar yöntemleri beş başlık altında toplanabilir. Bu yöntemler Şekil. de grafik olarak gösterilmiştir. 5/8

16 Bölüm B. Demir Öner ) Göreli sinyal gücü (relative signal strength): Bu yöntemde, P B > P olduğu anda mobil birimin BS ile bağlantısı kesilir ve BS B ye bağlanır; yani handoff olur. Bu nokta Şekil.9a da L ile gösterilmiştir. Bu noktada BS nın ve BS B nin aldıkları sinyal güçleri eşit olmasına karşın P azalmaktadır. Eğer daha sonra P > P B olursa, mobil birimin BS B ile bağlantısı kesilir ve tekrar BS ya bağlanır. Çokyolluluk etkisi (multipath effect) nedeniyle, BS ler tarafından alınan sinyalin ortalama seviyesinde de dalgalanmalar olacağından, bu yöntem tek başına kullanıldığında pinpon etkisi (ping-pong effect) yaratabilir. ) Göreli sinyal gücü ve eşik seviyesi ( relative signal strength with threshold): Eğer yüksek eşik seviyesi kullanılıyorsa (Şekil.a da gösterilen E eşik seviyesi), BS nin aldığı sinyal seviyesi eşik seviyesinin altına düştüğünde ve BS nın aldığı sinyal seviyesi BS B nin aldığı sinyal seviyesinin altına düştüğünde (P < E ve P < P B durumunda) L de handoff yapılır. Yüksek eşik seviyesi kullanılması durumunda bu yöntem, göreli sinyal gücü yöntemine benzer şekilde çalışır. Eşik seviyesi, Şekil.a da gösterilen E ya da E gibi, sinyal güçlerinin kesişme noktasının (P =P B olduğu nokta) altında seçilirse, E için L de, E için L de handoff yapılır. Eğer eşik seviyesi, sinyal güçlerinin kesişme noktasının (P =P B olduğu nokta) çok altında seçilirse, iletişim kalitesi düşer ve bağlantının kesilme ihtimali artar. ) Göreli sinyal gücü ve histeresis (relative signal strength with hysteresis): Bu yöntemde, eğer bir baz istasyonunun aldığı sinyal seviyesi diğerinden yeterince fazla ise ( Şekil.a ve b de gösterildiği gibi aralarında H kadar fark varsa), handoff yapılır (L noktası). Bu yöntem pinpon etkisinin oluşmasını önler. Bu yöntemin tek dezavantajı, P iletişim için yeterli seviyede olmasına rağmen, P B den H kadar az oluğu için gereksiz yere handoff yapılmasıdır. ) Göreli sinyal gücü, histeresis ve eşik seviyesi ( relative signal strength with hysteresis and threshold): Bu yöntemde, P nın (P B H) dan küçük ve aynı zamanda seçilen eşik seviyesinin de altında olası durumunda handoff yapılır. Şekil a da, eşik seviyesinin E veya E olarak seçilmesi durumunda, L de handoff olur, eşik seviyesinin E seçilmesi durumunda, L de handoff olur. 5) Kestirim Teknikleri ( prediction techniques): Handoff kararı, baz istasyonların yaptığı kestirim sonucunda almayı bekledikleri sinyal gücüne göre verilir. Baz istasyonu E E E L H Baz istasyonu nın aldığı sinyal gücü (P ) H Sinyal güçlerinin eşit olduğu durum Baz istasyonu B nin aldığı sinyal gücü (P B ) (a) Yönteme göre karar verme noktaları Baz istasyonu B L L L L L B Uygulanan Yönteme Göre Handoff Noktaları L : Göreli sinyal gücüne göre veya göreli sinyal gücü ve E e göre; L : Göreli sinyal gücü ve E ye göre; L : Göreli sinyal gücü ve histeresis H ya göre; L : Göreli sinyal gücü ve E e göre veya Göreli sinyal gücü, histeresis H ya ve E e göre. Şekil. Baz istasyonu değiştirme (handoff) karar verme yöntemleri /8 ya atanır (assigned to ) ya geçer (handoff to) tama (assignment) B ye atanır (assigned to B) B ye geçer (handoff to B) -H 0 H Göreli sinyal gücü (P B P ) (b) Histeresis Mekanizması

17 Bölüm B. Demir Öner Hücresel ğlarda Güç Kontrolü (Power Control in Cellular Networks) Hücresel ğlarda Dinamik Güç Kontrolüne İhtiyaç Duyulmasının Nedenleri. Etkili bir iletişim için, gerek baz istasyonu alıcısına gelen sinyalin gerekse mobil birim (MU) alıcısına gelen sinyal güç seviyeleri ortamdaki elektriksel gürültü seviyesinin yeteri kadar üstünde olmalıdır.. ynı zamanda, mobil birimin yayınladığı sinyal gücü, ortak kanal girişimini (cochannel interference), muhtemel sağlık sorunlarını ve bataryadan çekilen gücü azaltmak için en az seviyede tutulmalıdır ( ortak kanal girişimi, aynı frekans bandını kullanan hücrelerin iletişim kanalları arasındaki girişimdir).. CDM (C ode Division Multile ccess) yöntemi kullanan yayılı izge (spread spectrum SS) sistemlerde, tüm kullanıcılar aynı frekans bandını kullandıklarından, sistem performansının düşmemesi için mobil birimlerden baz istasyonuna gelen sinyallerin aynı güçte olmaları istenir. Hücresel ğlarda Güç Kontrol Yöntemleri. çık döngü güç kontrolü (open-loop power control). Kapalı döngü güç kontrolü (closed-loop power control) () çık döngü güç kontrolü (Şekil.), Sadece mobil birim (MU) tarafından yapılan kontrol işlemleri içerir Baz istasyonundan herhangi bir geri besleme almaz Bazı SS sistemlerde kullanılır. SS sistemlerde, baz istasyonu (BS) sürekli olarak pilot adı verilen modüle edilmemiş bir sinyal (unmodulated signal: carrier) gönderir. Bu sinyal, mobil birimin BS den gönderilen CDM kanalına ait zamanlama (timing) bilgilerini ve demodülasyon için gerekli faz referanslarını almasını sağlar. Pilot, aynı zamanda, güç kontrolü için de kullanılır. Mobil birim gelen pilotun güç seviyesini gözlemler ve mobil birimden BS ye gönderilen sinyalin seviyesini pilot seviyesiyle ters orantılı olarak ayarlar. BS den mobil birime gönderilen sinyaller için kullanılan kanala ileri yön kanalı (forward channel), mobil birimden BS ye giden sinyaller için kullanılan kanala ters yön kanalı (reverse channel) adı verilir. çık döngü güç kontrol yönteminde, ileri yön ve ters yön kanallarındaki sinyal güçlerinin yakın ilişkili ( closely correladed) olduğunu varsayılır ki uygulamada genellikle öyledir. çık döngü kontrolü, kapalı döngü kontrolü kadar hassas değildir. Fakat açık döngü kontrol yöntemi sinyal gücündeki ani dalgalanmalara daha çabuk cevap verir. Örneğin, mobil birimin büyük bir binanın arkasından ortaya çıkması durumunda, mobil birime gelen pilot seviyesi ani olarak yükseleceğinden, mobil birim BS ye gönderdiği sinyal gücünü (ters yön kanalındaki sinyal gücünü) ani olarak azaltabilir. BS ye gelen diğer CDM kullanıcı kanallarının aşırı güçlü bir sinyalle bastırılmasını engellemek için böyle hızlı bir güç seviyesi kontrolü gerekmektedir. BS Pilot gönderir Baz istasyonu (BS) Ters yön kanalı (reverse channel) İleri yön kanalı (forward channel) Mobil Birim (MU) MU pilota göre sinyal gücünü kontrol eder Şekil. çık döngü güç kontrolü 7/8

18 Bölüm B. Demir Öner () Kapalı Döngü Güç Kontrolü (Şekil.) Baz istasyonu (BS) mobil birimden gelen sinyal üzerinde performans ölçümleri yapar: - lınan sinyal seviyesi ölçümü; - lınan sinyalin SNR oranı (Signal-to-Noise Ratio: Sinyal-gürültü oranı) ölçümü; - lınan sinyalin BER (Bit Error Rate: Bit hata oranı) ölçümü. Performans ölçüm sonuçlarına göre BS, kontrol kanalı üzerinden mobil birime kullanması gereken güç seviyesini bildirir (bkz. Çizelge.). Mobil birimden gelen sinyal kalitesi bilgilerine göre BS, göndereceği sinyal gücü seviyesini ayarlar (ileri yön kanalındaki sinyal gücünü ayarlar). Baz istasyonu, () Performans öçümü yapar, MU ya güç seviyesi bildirir; () MU dan gelen sinyal kalitesi bilgisine göre sinyal gücünü ayarlar. İleri yön kanalı (forward channel) Ters yön kanalı (reverse channel) Mobil birim, () BS den gelen bilgiye göre güç seviyesini ayarlar; () ldığı sinyal kalitesi BS ye bildirir. Baz istasyonu (BS) Mobil Birim (MU) Şekil. Kapalı döngü güç kontrolü Çizelge. Güç Seviyesi Sınıfları Güç Sınıfı Baz İstasyonu (BS) (watt) Mobil Birim (MU) (watt) , ,5 8/8

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 HÜCRE KAVRAMI GİRİŞİM VE KAPASİTE İçerik 3 Hücre Kavramı Girişim ve Sistem Kapasitesi Eski Sistemler 4 Başlangıçta çok güçlü tek bir verici Çok geniş kapsama alanı Aynı frekansların

Detaylı

Doç. Dr. Cüneyt BAYILMIŞ

Doç. Dr. Cüneyt BAYILMIŞ BSM 453 KABLOSUZ AĞ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI Doç. Dr. Cüneyt BAYILMIŞ 1 BIL 466 KABLOSUZ AĞ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 5. Hafta HÜCRESEL AĞLAR Hücre Kavramı (Cell Consept) 2 Hücresel Ağların Temelleri

Detaylı

Kontrol Đşaretleşmesi

Kontrol Đşaretleşmesi Kontrol Đşaretleşmesi Dinamik değişken yönlendirme, çağrıların kurulması, sonlandırılması gibi ağ fonksiyonlarının gerçekleştirilmesi için kontrol bilgilerinin anahtarlama noktaları arasında dağıtılması

Detaylı

GSM DE EL DEĞİŞ ALGORİTMALARININ BENZETİMİ

GSM DE EL DEĞİŞ ALGORİTMALARININ BENZETİMİ GSM DE EL DEĞİŞ ĞİŞTİRME ALGORİTMALARININ BENZETİMİ BURCU SANDIK 040000006 DANIŞMAN : YRD. DOÇ. DR FEZA BUZLUCA SUNUMUN İÇERİĞİ Projenin Tanımı El Değiştirme nedir?nasıl Gerçekleşir? Benzetim Programı

Detaylı

ELK 412- Telsiz ve Mobil Alar 1. Ara Sınav Soruları ve Çözümleri

ELK 412- Telsiz ve Mobil Alar 1. Ara Sınav Soruları ve Çözümleri MALTEPE ÜNVERSTES ELEKTRK-ELEKTRONK MÜHENDS BÖLÜMÜ ELK 41- Telsiz ve Mobil Alar 1. Ara Sınav Soruları ve Çözümleri Örenci Adı Soyadı : Örenci no : Akademik yıl : 011-01 Dönem : Bahar Tarih : 09.04.01 Sınav

Detaylı

TELSİZ SİSTEM ÇÖZÜMLERİNDE RAKİPSİZ TEKNOLOJİ! SIMULCAST GENİŞ ALAN KAPLAMA TELSİZ SİSTEMİ

TELSİZ SİSTEM ÇÖZÜMLERİNDE RAKİPSİZ TEKNOLOJİ! SIMULCAST GENİŞ ALAN KAPLAMA TELSİZ SİSTEMİ TELSİZ SİSTEM ÇÖZÜMLERİNDE RAKİPSİZ TEKNOLOJİ! SIMULCAST GENİŞ ALAN KAPLAMA TELSİZ SİSTEMİ Prod-el tarafından telsiz pazarı için sunulan ECOS (Extended Communication System- Genişletilmiş Haberleşme Sistemi)

Detaylı

GSM VE UMTS ŞEBEKELERİNDEN OLUŞAN, ELEKTROMANYETİK ALANLARA, MOBİL TELEFON VE VERİ TRAFİĞİNİN ETKİSİ

GSM VE UMTS ŞEBEKELERİNDEN OLUŞAN, ELEKTROMANYETİK ALANLARA, MOBİL TELEFON VE VERİ TRAFİĞİNİN ETKİSİ GSM VE UMTS ŞEBEKELERİNDEN OLUŞAN, ELEKTROMANYETİK ALANLARA, MOBİL TELEFON VE VERİ TRAFİĞİNİN ETKİSİ Mehmet YILDIRIM 1 ve Ahmet ÖZKURT 2 1 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, İzmir, myildirim@btk.gov.tr

Detaylı

Gezgin Sistemlerde Güvenlik. Prof. Dr. Eşref ADALI www. Adalı.net

Gezgin Sistemlerde Güvenlik. Prof. Dr. Eşref ADALI www. Adalı.net Gezgin Sistemlerde Güvenlik Prof. Dr. Eşref ADALI www. Adalı.net Gezgin Sistemlerin Bileşenleri MS (Mobile Station Gezgin Aygıt) : İçinde SIM kartı barındıran aygıtlara verilen addır. BTS (Base Transmitter

Detaylı

Gezgin İletişim Sistemleri

Gezgin İletişim Sistemleri Gezgin İletişim Sistemleri HÜCRESEL AĞLAR Cellular Networks Assoc. Prof. Hakan DOGAN Notlar 3 Devam Doç. Dr. Hakan DOGAN Büyük bir bahçenin sulamasını gerçekleştirmek için sabit ve her yöne su veren cihazlarımızın

Detaylı

VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ

VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ VERĠ HABERLEġMESĠ OSI REFERANS MODELĠ Bölüm-2 Resul DAġ rdas@firat.edu.tr VERİ HABERLEŞMESİ TEMELLERİ Veri İletişimi İletişimin Genel Modeli OSI Referans Modeli OSI Modeli ile TCP/IP Modelinin Karşılaştırılması

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 KABLOSUZ İLETİŞİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ İçerik 3 İletişim sistemleri Gezgin iletişim sistemleri Kablosuz iletişim sistemleri Hücresel sistemler Tarihçe Tipik İletişim Sistemi 4 Kaynak

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 3. Veri ve Sinyaller

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 3. Veri ve Sinyaller Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 3. Veri ve Sinyaller Analog ve sayısal sinyal Fiziksel katmanın önemli işlevlerinden ş birisi iletim ortamında

Detaylı

Taşıyıcı İşaret (carrier) Mesajın Değerlendirilmesi. Mesaj (Bilgi) Kaynağı. Alıcı. Demodulasyon. Verici. Modulasyon. Mesaj İşareti

Taşıyıcı İşaret (carrier) Mesajın Değerlendirilmesi. Mesaj (Bilgi) Kaynağı. Alıcı. Demodulasyon. Verici. Modulasyon. Mesaj İşareti MODULASYON Bir bilgi sinyalinin, yayılım ortamında iletilebilmesi için başka bir taşıyıcı sinyal üzerine aktarılması olayına modülasyon adı verilir. Genelde orijinal sinyal taşıyıcının genlik, faz veya

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları 2 1 Kodlama ve modülasyon yöntemleri İletim ortamının özelliğine

Detaylı

Mobile Equipment (ME) Subscriber Identity Module (SIM) Base Transceiver Station (BTS) -> Base Station Controller (BSC)

Mobile Equipment (ME) Subscriber Identity Module (SIM) Base Transceiver Station (BTS) -> Base Station Controller (BSC) Mobile Equipment (ME) Subscriber Identity Module (SIM) Base Transceiver Station (BTS) -> Base Station Controller (BSC) İ Mobile Switching Center (MSC) Home Location Register (HLR) Visitor Location Register

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 MODÜLASYON TEKNİKLERİ SAYISAL MODÜLASYON İçerik 3 Sayısal modülasyon Sayısal modülasyon çeşitleri Sayısal modülasyon başarımı Sayısal Modülasyon 4 Analog yerine sayısal modülasyon

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 DENKLEŞTİRME, ÇEŞİTLEME VE KANAL KODLAMASI İçerik 3 Denkleştirme Çeşitleme Kanal kodlaması Giriş 4 Denkleştirme Semboller arası girişim etkilerini azaltmak için Çeşitleme Sönümleme

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Antenler Yayılım modları Bakış doğrultusunda yayılım Bakış

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Kablosuz ağ topolojileri Hücre oluşturulması ve frekans

Detaylı

Zaman Bölüşümlü Çoklu Erişim (TDMA)

Zaman Bölüşümlü Çoklu Erişim (TDMA) Zaman Bölüşümlü Çoklu Erişim (TDMA) Sayısal işaretlerin örnekleri arasındaki zaman aralığının diğer işaretlerin örneklerinin iletilmesi için değerlendirilmesi sayesinde TDMA gerçeklenir. Çerçeve Çerçeve

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 5. Analog veri iletimi

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 5. Analog veri iletimi Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 5. Analog veri iletimi Sayısal analog çevirme http://ceng.gazi.edu.tr/~ozdemir/ 2 Sayısal analog çevirme

Detaylı

EET349 Analog Haberleşme Güz Dönemi. Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar

EET349 Analog Haberleşme Güz Dönemi. Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar EET349 Analog Haberleşme 2015-2016 Güz Dönemi Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar 1 Notlandırma Ara Sınav : %40 Final : %60 Kaynaklar Introduction to Analog and Digital Communications Simon Haykin, Michael Moher

Detaylı

Kablosuz Ağlar (WLAN)

Kablosuz Ağlar (WLAN) Kablosuz Ağlar (WLAN) Kablosuz LAN Kablosuz iletişim teknolojisi, en basit tanımıyla, noktadan noktaya veya bir ağ yapısı şeklinde bağlantı sağlayan bir teknolojidir. Bu açıdan bakıldığında kablosuz iletişim

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DENEY AÇI MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-1 Arş. Gör. Osman DİKMEN

Detaylı

SEYRÜSEFER VE YARDIMCILARI

SEYRÜSEFER VE YARDIMCILARI SEYRÜSEFER VE YARDIMCILARI DME (DISTANCE MEASURING EQUIPMENT) MESAFE ÖLÇME CİHAZI DME (Mesafe Ölçme Cihazı) Havacılıkta yaygın olarak kullanılan bir radyo seyrüsefer yardımcısıdır. Taşıtın yer istasyonundan

Detaylı

BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR Bölümün Amacı Öğrenci, Analog haberleşmeye kıyasla sayısal iletişimin temel ilkelerini ve sayısal haberleşmede geçen temel kavramları öğrenecek ve örnekleme teoremini anlayabilecektir.

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Genel bilgiler Değerlendirme Arasınav : 25% Ödevler : 10% Katılım : 5%

Detaylı

ANALOG HABERLEŞME (GM)

ANALOG HABERLEŞME (GM) ANALOG HABERLEŞME (GM) Taşıyıcı sinyalin sinüsoidal olduğu haberleşme sistemidir. Sinüs işareti formül olarak; V. sin(2 F ) ya da i I. sin(2 F ) dır. Formülde; - Zamana bağlı değişen ani gerilim (Volt)

Detaylı

İsimler : Köksal İçöz, Çağdaş Yürekli, Emre Uzun, Mustafa Ünsal Numaralar : 040090295, 040080459, 040090275, 040090282 Grup No : E-1

İsimler : Köksal İçöz, Çağdaş Yürekli, Emre Uzun, Mustafa Ünsal Numaralar : 040090295, 040080459, 040090275, 040090282 Grup No : E-1 EHB 481 Temel Haberleşme Sistemleri Tasarım ve Uygulamaları 2014-2015 Güz Yarıyılı Proje Aşama Raporu:. Aşama Standardizasyon Çalışmalarını İncelemesi Aşama : Aktivitenin Çıktıları İsimler : Köksal İçöz,

Detaylı

Hücresel l ağ ğ konsepti

Hücresel l ağ ğ konsepti Bölüm 7. Hücresel Ağlara Giriş http://ceng.gazi.edu.tr/~ozdemir Hücresel ağ konsepti İlk mobil ağ sistemlerinde amaç tek bir yüksek güçlü anten ile oldukça geniş bir alanı kapsamaktı max of 12 calls in

Detaylı

HABERLEŞMENIN AMACI. Haberleşme sistemleri istenilen haberleşme türüne göre tasarlanır.

HABERLEŞMENIN AMACI. Haberleşme sistemleri istenilen haberleşme türüne göre tasarlanır. 2 HABERLEŞMENIN AMACI Herhangi bir biçimdeki bilginin zaman ve uzay içinde, KAYNAK adı verilen bir noktadan KULLANICI olarak adlandırılan bir başka noktaya aktarılmasıdır. Haberleşme sistemleri istenilen

Detaylı

IEEE 802.11g Standardının İncelenmesi

IEEE 802.11g Standardının İncelenmesi EHB 481 Temel Haberleşme Sistemleri Tasarım ve Uygulamaları 2014-2015 Güz Yarıyılı Proje Aşama Raporu: 2. Aşama Standardizasyon Çalışmalarını İncelemesi Aşama 2: Standartlaşma aktivitesinin getirileri

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 8. Anahtarlama

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 8. Anahtarlama Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 8. Anahtarlama Konular Giriş Circuit switched (devreanahtarlamalı) ağlar Datagram ağlar Virtual circuit

Detaylı

ENERJİ HATLARI ÜZERİNDEN İLETİŞİM (POWERLINE COMMUNICATION)

ENERJİ HATLARI ÜZERİNDEN İLETİŞİM (POWERLINE COMMUNICATION) ENERJİ HATLARI ÜZERİNDEN İLETİŞİM (POWERLINE COMMUNICATION) PLC - Elektrik Hatları Üzerinden Haberleşme PLC (Power Line Communication) mevcut güç hatları üzerinden sistemler arası veri alış verişini sağlamak

Detaylı

Yazılım Tabanlı HF Telsiz Ailesi.

Yazılım Tabanlı HF Telsiz Ailesi. Yazılım Tabanlı HF Telsiz Ailesi www.aselsan.com.tr HF TELSİZLER ASELSAN HF Telsiz Ailesi, 1.6-30 MHz bandında Kara, Deniz ve Hava Platformlarında, güvenilir ve emniyetli haberleşme imkanını Yazılım Tabanlı

Detaylı

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC nin belki de en önemli örneği çözünürlüğüdür. Çözünürlük dönüştürücü tarafından elde edilen ikili bitlerin sayısıdır. Çünkü ADC devreleri birçok kesikli adımdan birinin

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Uydu ağları Uydu parametreleri Uydu yörüngeleri GEO uydular

Detaylı

ÇEVRESEL GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM YÖNETİMİ. 16 Şubat 2013 ANTALYA

ÇEVRESEL GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM YÖNETİMİ. 16 Şubat 2013 ANTALYA 16 Şubat 2013 ANTALYA Sunum İçeriği Raporlarda Talep ve Değerlendirme Yetkisi Rapor Formatları Ölçümler Genel Hususlar Mikrofon Konumları Arkaplan Ölçümleri Ölçüm Süreleri Ölçüm Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Detaylı

Veri İletişimi, Veri Ağları ve İnternet

Veri İletişimi, Veri Ağları ve İnternet Veri İletişimi, Veri Ağları ve İnternet 2. Ders Yrd. Doç. Dr. İlhami M. ORAK Veri İletişimi Nedir? Haberleşmenin temel problemi bir noktadan gönderilen mesajın diğer noktada aynı veya aynıya yakın bir

Detaylı

Geniş Alan Ağları- Devre Anahtarlama

Geniş Alan Ağları- Devre Anahtarlama Geniş Alan Ağları- Devre Anahtarlama Şimdiye kadarki derslerde, işaretlerin iletimi, kodlanması, noktadan noktaya iletişim üzerinde durduk. Ancak haberleşen aygıtlar çoğunlukla doğrudan bağlanmayıp bir

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ OTO4003 OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY FÖYÜ LAB. NO:.. DENEY ADI : SES İLETİM KAYBI DENEYİ 2017 BURSA 1) AMAÇ Bir malzemenin

Detaylı

BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR. 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri ANALOG HABERLEŞME

BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR. 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri ANALOG HABERLEŞME BÖLÜM 6 STEREO VERİCİ VE ALICILAR 6.1 Stereo Sinyal Kodlama/Kod Çözme Teknikleri Stereo kelimesi, yunanca 'da "üç boyutlu" anlamına gelen bir kelimeden gelmektedir. Modern anlamda stereoda ise üç boyut

Detaylı

MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ

MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ 192.168.1.0 Networkunda çalışan izleme sistemi PC Eth, TCP/IP Cihaz 1, Cihaz 2, Şekil-1 U 200 Şekil-1 deki örnek konfigürasyonda standart

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Çoklu erişim yöntemleri Frekans bölmeli çoklu erişim Zaman

Detaylı

Ç A L I Ş M A N O T L A R I

Ç A L I Ş M A N O T L A R I Hücresel Ağın Temelleri Birçok hücresel servis tipi mevcuttur; bu yüzden detaylardan önce temeller ele alınmalıdır. Hücresel ağlar radyo tabanlı teknolojilerdir. Radyo dalgaları antenler aracılığı ile

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 6. Multiplexing

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 6. Multiplexing Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 6. Multiplexing Multiplexing Çoklama/Multiplexing te amaç etkinliktir. Birden fazla kanal birleştirilerek

Detaylı

Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının

Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının 2. FREKANS TAHSİS İŞLEMLERİ 2.1 GENEL FREKANS TAHSİS KRİTERLERİ GENEL FREKANS TAHSİS KRİTERLERİ Elektromanyetik dalgalar kullanılarak yapılan haberleşme ve data iletişimi için frekans planlamasının yapılması

Detaylı

Yayılı Spektrum Haberleşmesinde Kullanılan Farklı Yayma Dizilerinin Boğucu Sinyallerin Çıkarılması Üzerine Etkilerinin İncelenmesi

Yayılı Spektrum Haberleşmesinde Kullanılan Farklı Yayma Dizilerinin Boğucu Sinyallerin Çıkarılması Üzerine Etkilerinin İncelenmesi Yayılı Spektrum Haberleşmesinde Kullanılan Farklı Yayma Dizilerinin Boğucu Sinyallerin Çıkarılması Üzerine Etkilerinin İncelenmesi Ahmet Altun, Engin Öksüz, Büşra Ülgerli, Gökay Yücel, Ali Özen Nuh Naci

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi

Detaylı

Yazılım Tabanlı HF Telsiz Ailesi.

Yazılım Tabanlı HF Telsiz Ailesi. Yazılım Tabanlı HF Telsiz Ailesi www.aselsan.com.tr YAZILIM TABANLI HF TELSİZ AİLESİ HF TELSİZLER ASELSAN HF Telsiz Ailesi, 1.6-30 MHz bandında Kara, Deniz ve Hava Platformlarında, güvenilir ve emniyetli

Detaylı

GSM Sistemleri. Doç.Dr. Erkan AFACAN. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi. Maltepe, Ankara. 4 Kasım 2013

GSM Sistemleri. Doç.Dr. Erkan AFACAN. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi. Maltepe, Ankara. 4 Kasım 2013 GSM Sistemleri Doç.Dr. Erkan AFACAN Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Maltepe, Ankara 4 Kasım 2013 Erkan AFACAN (Gazi Üniv. Müh. Fak.) GSM Sistemleri 1 / 95

Detaylı

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ Fevzi Zengin f_zengin@hotmail.com Musa Şanlı musanli@msn.com Oğuzhan Urhan urhano@kou.edu.tr M.Kemal Güllü kemalg@kou.edu.tr Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Detaylı

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER)

EEM 202 DENEY 9 Ad&Soyad: No: RC DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANSTA RC DEVRELERİ (FİLTRELER) EEM 0 DENEY 9 Ad&oyad: R DEVRELERİ-II DEĞİŞKEN BİR FREKANTA R DEVRELERİ (FİLTRELER) 9. Amaçlar Değişken frekansta R devreleri: Kazanç ve faz karakteristikleri Alçak-Geçiren filtre Yüksek-Geçiren filtre

Detaylı

NEDEN MULTISWITCH?...

NEDEN MULTISWITCH?... NEDEN MULTISWITCH?... Binaların çatısında, her daire için özel olarak tahsis edilmiş, bir yada birkaç anten kurmaya elverişli yerler yok... Üstelik bazı siteler, yeriniz olsa bile, görüntü kirliliğine

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Ağ kriterleri Ağ topolojileri Ağ türleri Anahtarlama teknikleri

Detaylı

ZIGBEE HABERLEŞMESİ DENEYİ. Hazırlık Soruları: İ. Şekil 1 i inceleyerek hangi tür uygulamalar için Zigbee haberleşmesinin uygun olduğunu belirtiniz.

ZIGBEE HABERLEŞMESİ DENEYİ. Hazırlık Soruları: İ. Şekil 1 i inceleyerek hangi tür uygulamalar için Zigbee haberleşmesinin uygun olduğunu belirtiniz. ZIGBEE HABERLEŞMESİ DENEYİ Hazırlık Soruları: İ. Şekil 1 i inceleyerek hangi tür uygulamalar için Zigbee haberleşmesinin uygun olduğunu belirtiniz. ii. Şekil 2, de verilen başarım karakteristiklerini bir

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Sinyaller Sinyallerin zaman düzleminde gösterimi Sinyallerin

Detaylı

GSM ve WCDMA haberleşme sistemlerinin boyutlandırılması

GSM ve WCDMA haberleşme sistemlerinin boyutlandırılması GSM ve WCDMA haberleşme sistemlerinin boyutlandırılması Aktül KAVAS 1, Gizem TELÇEKEN 1, Ferhat YUMUŞAK 2 1 Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Esenler, Đstanbul aktul.kavas@gmail.com,

Detaylı

Gürültü Perdeleri (Bariyerleri) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Gürültü Perdeleri (Bariyerleri) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Gürültü Perdeleri (Bariyerleri) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Gürültü nedir? Basit olarak, istenmeyen veya zarar veren ses db Skalası Ağrı eşiği 30 mt uzaklıktaki karayolu Gece mesken alanları 300 mt yükseklikte

Detaylı

KAREL KABLOSUZ İLETİŞİM ÇÖZÜMLERİ IP DECT SİSTEMLER

KAREL KABLOSUZ İLETİŞİM ÇÖZÜMLERİ IP DECT SİSTEMLER KAREL KABLOSUZ İLETİŞİM ÇÖZÜMLERİ IP DECT SİSTEMLER KAREL IP DECT SİSTEMİ, ÇALIŞANLARIN SÜREKLİ HAREKET HALİNDE OLDUĞU VE YOĞUN KABLOSUZ İLETİŞİM ÇÖZÜMÜNE İHTİYAÇ DUYULAN, ÖZELLİKLE FABRİKA, DEPO, HASTANE,

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU Mobil Telefon Elektrik-Elektronik Teknolojisi Haberleşme Sistemleri

DERS BİLGİ FORMU Mobil Telefon Elektrik-Elektronik Teknolojisi Haberleşme Sistemleri Dersin Adı Alan Meslek/Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Ders İle Kazandırılacak Yeterlikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler BİLGİ FORMU Mobil

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 26849

Resmî Gazete Sayı : 26849 16 Nisan 2008 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 26849 YÖNETMELİK Telekomünikasyon Kurumundan: ANTEN VE ORTAK ANTEN SİSTEM VE TESİSLERİNİN KURULMASINA VE KULLANIMINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

Detaylı

DCS DCS ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ & YAZILIM

DCS DCS ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ & YAZILIM DCS RF İLE UZAKTAN KONTROL SİSTEMLERİ UZAKTAN MOTOR KONTROL SİSTEMLERİ SU DEPOSU & KUYU OTOMASYONU VERİ AKTARIM ÜNİTELER ( DATA TRANSFER ) RF ISM 433 / 868 /915 Mhz Alıcı & Verici ünitesi ( Etki alanı

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 10 Eylemsizlik Momentleri Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R. C.Hibbeler, S. C. Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 10. Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR?

1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR? 1.GÜÇ HATLARINDA HABERLEŞME NEDİR? Güç hattı haberleşmesi, verinin kurulu olan elektrik hattı şebekesi üzerinden taşınması tekniğidir. Sistem mevcut elektrik kablolarını kullanarak geniş bantlı veri transferi

Detaylı

Dördüncü Nesil (LTE) Haberleşme Sistemlerinde Kapasite ve Kapsama Analizi

Dördüncü Nesil (LTE) Haberleşme Sistemlerinde Kapasite ve Kapsama Analizi Dördüncü Nesil (LTE) Haberleşme Sistemlerinde Kapasite ve Kapsama Analizi Ahmet Çalışkan, Yıldız Teknik Üniversitesi, l1407057@std.yildiz.edu.tr Betül Altınok, Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş., betul.altinok@turkcell.com.tr

Detaylı

UMTS ve LTE Şebekelerinde Radyo Erişim Tekniklerinin Kıyaslanması Erkan ĐŞLER 1,4, Seyhun Barbaros YABACI 2,4, Turgut ĐKĐZ 3

UMTS ve LTE Şebekelerinde Radyo Erişim Tekniklerinin Kıyaslanması Erkan ĐŞLER 1,4, Seyhun Barbaros YABACI 2,4, Turgut ĐKĐZ 3 UMTS ve LTE Şebekelerinde Radyo Erişim Tekniklerinin Kıyaslanması Erkan ĐŞLER 1,4, Seyhun Barbaros YABACI 2,4, Turgut ĐKĐZ 3 1 Turkcell Đletişim Hizmetleri A.Ş., Adana, erkan.isler@turkcell.com.tr 2 Turkcell

Detaylı

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ

KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ Üretim merkezlerinde üretilen elektrik enerjisini dağıtım merkezlerine oradan da kullanıcılara güvenli bir şekilde ulaştırmak için EİH (Enerji İletim Hattı) ve

Detaylı

Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri

Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri Sunum İçeriği... Antenin tanımı Günlük hayata faydaları Kullanım yerleri Anten türleri Antenlerin iç yapısı Antenin tanımı ve kullanım amacı Anten: Elektromanyetik

Detaylı

Bölüm 2 : ANAHTARLAMA : DEVRE ANAHTARLAMA. MESAJ ANAHTARLAMA. PAKET ANAHTARLAMA.

Bölüm 2 : ANAHTARLAMA : DEVRE ANAHTARLAMA. MESAJ ANAHTARLAMA. PAKET ANAHTARLAMA. Bölüm 2 : ANAHTARLAMA : DEVRE ANAHTARLAMA. MESAJ ANAHTARLAMA. PAKET ANAHTARLAMA. Türkçe (İngilizce) karşılıklar Devre Anahtarlama (circuit switching) Mesaj Anahtarlama (message switching) Paket Anahtarlama

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 MODÜLASYON TEKNİKLERİ ANALOG MODÜLASYON İçerik 3 Modülasyon Analog Modülasyon Genlik Modülasyonu Modülasyon Kipleme 4 Bilgiyi iletim için uygun hale getirme işi. Temel bant mesaj

Detaylı

ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II

ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II ELK 318 İLETİŞİM KURAMI-II Nihat KABAOĞLU Kısım 5 DERSİN İÇERİĞİ Sayısal Haberleşmeye Giriş Giriş Sayısal Haberleşmenin Temelleri Temel Ödünleşimler Örnekleme ve Darbe Modülasyonu Örnekleme İşlemi İdeal

Detaylı

İTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, BLG433-Bilgisayar Haberleşmesi ders notları, Dr. Sema Oktuğ

İTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, BLG433-Bilgisayar Haberleşmesi ders notları, Dr. Sema Oktuğ Bölüm 3 : HATA SEZME TEKNİKLERİ Türkçe (İngilizce) karşılıklar Eşlik sınaması (parity check) Eşlik biti (parity bit) Çevrimli fazlalık sınaması (cyclic redundancy check) Sağnak/çoğuşma (burst) Bölüm Hedefi

Detaylı

GS3055-I GSM/GPRS Universal Kablosuz Alarm Komünikatör. BORMET www.bormet.com.tr

GS3055-I GSM/GPRS Universal Kablosuz Alarm Komünikatör. BORMET www.bormet.com.tr GS3055-I GSM/GPRS Universal Kablosuz Alarm Komünikatör GS3055-I Genel Bakış GS3055-I: 1. GSM universal kablosuz alarm haberleştiricisi yedeklemede birincil rol oynar. 2. Bir GSM network cihazı; alarm kontrol

Detaylı

Üstünlükleri. 1- Lisans gerektirmeyen frekanslarda çalışır.

Üstünlükleri. 1- Lisans gerektirmeyen frekanslarda çalışır. Wi-Fi (İngilizce: Wireless Fidelity, Türkçe: Kablosuz Bağlantı Alanı) kişisel bilgisayar, video oyunu konsolları, dijital ses oynatıcıları ve akıllı telefonlar gibi cihazları kablosuz olarak internete

Detaylı

4K HDMI Genişletici Set, 4K2K/60 Hz

4K HDMI Genişletici Set, 4K2K/60 Hz 4K HDMI Genişletici Set, 4K2K/60 Hz Kullanma Kılavuzu DS-55204 Digitus 4K Çoğaltıcı Seti, 4K2K/60Hz hem yüksek çözünürlüklü grafikler hem de kesintisiz video oynatımı için en yüksek talepleri dahi karşılayan

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİMDE KULLANILAN TEMEL KAVRAMLAR

KABLOSUZ İLETİŞİMDE KULLANILAN TEMEL KAVRAMLAR KABLOSUZ İLETİŞİMDE KULLANILAN TEMEL KAVRAMLAR Elektromanyetik dalga Kablosuz iletişim bilgi taşıyan anlamlı sinyallerin bir frekans kullanılarak uç birimler arasında taşınmasıdır. Bilginin taşınması elektromanyetik

Detaylı

SEYRÜSEFER VE YARDIMCILARI

SEYRÜSEFER VE YARDIMCILARI SEYRÜSEFER VE YARDIMCILARI VOR (VHF Çok Yönlü Radyo Seyrüsefer İstikamet Cihazı) VHF bandında çok yönlü radyo yayını olarak bilinen VOR, uluslararası standartta orta ve kısa mesafe seyrüsefer (navigasyon)

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 4. Sayısal veri iletimi

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 4. Sayısal veri iletimi Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 4. Sayısal veri iletimi Sayısal sayısal çevirme Bilginin iki nokta arasında iletilmesi için analog veya

Detaylı

T. C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T. C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T. C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS ADI:Mikrodalga Sistemleri HAZIRLAYANLAR; BURAK DOLGUN SİNAN KOCABIYIK PROJE KONUSU; HÜCRESEL AĞ BAZ İSTASYONU

Detaylı

Veri İletişimi Data Communications

Veri İletişimi Data Communications Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 12. Çoklu Erişim Çoklu Erişim İletişimde bulunan uç noktalar arasında her zaman atanmış bir kanal bulunmayabilir

Detaylı

Mobil Sanal Ağ İşletmeciliği

Mobil Sanal Ağ İşletmeciliği Mobil Sanal Ağ İşletmeciliği Mobil Sanal Ağ İşletmecisi - (Mobile Virtual Network Operator, MVNO), kendine ait lisanslı bir radyo frekans aralığı ve altyapısı bulunmayan, ancak bu altyapıya sahip işletmecilerden

Detaylı

YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI

YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI GİRİŞ YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI Konferans salonları, fuar alanları, alışveriş merkezleri, depolar, müzeler, spor salonları, hava limanları,

Detaylı

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ 10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ KONULAR 1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri 2. Şebeke Çeşitleri 10.1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri Elektrik enerjisini üretmeye,

Detaylı

SafeLine GL4. Kullanım talimatları. Ankastre güç kaynağı ve yedek pilli olan bütün asansör telefonlarımızda bir GSM seçeneği vardır.

SafeLine GL4. Kullanım talimatları. Ankastre güç kaynağı ve yedek pilli olan bütün asansör telefonlarımızda bir GSM seçeneği vardır. SafeLine GL4 Kullanım talimatları Ankastre güç kaynağı ve yedek pilli olan bütün asansör telefonlarımızda bir GSM seçeneği vardır. safeline.eu SafeLine GL4 Kullanım talimatları İçindekiler Emniyet ve genel

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI. : 2012 Yılı Telsiz Ücret Tarifesi.

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI. : 2012 Yılı Telsiz Ücret Tarifesi. BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi : 14.12.2011 Karar No : 2011/DK-11/642 Gündem Konusu : 2012 Yılı Telsiz Ücret Tarifesi. KARAR :Spektrum Yönetimi Dairesi Başkanlığının hazırladığı

Detaylı

03/03/2015. OSI ve cihazlar. Ağ Donanımları Cihazlar YİNELEYİCİ (REPEATER) YİNELEYİCİ (REPEATER) Yineleyici REPEATER

03/03/2015. OSI ve cihazlar. Ağ Donanımları Cihazlar YİNELEYİCİ (REPEATER) YİNELEYİCİ (REPEATER) Yineleyici REPEATER Ağ Donanımları Cihazlar OSI ve cihazlar OSI Katmanı Uygulama Sunum Oturum Taşıma Ağ Veri İletim Fiziksel Cihaz Yönlendirici (Router) Katman 3 Switch Köprü (Bridge) Katman 2 Switch NIC, Yineleyici (Repeater)

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : 2014 Yılı Telsiz Ücret Tarifesi.

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARAR. : 2014 Yılı Telsiz Ücret Tarifesi. BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI Karar Tarihi : 18.12.2013 Karar No : 2013/DK-SYD/662 Gündem Konusu : 2014 Yılı Telsiz Ücret Tarifesi. KARAR :Spektrum Yönetimi Dairesi Başkanlığının hazırladığı

Detaylı

Dağıtım Sistemlerinde Sayaç Otomasyonu

Dağıtım Sistemlerinde Sayaç Otomasyonu Dağıtım Sistemlerinde Sayaç Otomasyonu Sunum İçeriği 1. Sayaç Otomasyonu Tanımı 2. Haberleşme Altyapısı 3. Sayaçlar 4. Haberleşme Ekipmanları 5. Sayaç Otomasyonu Yazılımı Sayaç Otomasyonu Tanımı Sayaç

Detaylı

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ AĞ SĠSTEMLERĠ Öğr. Gör. Durmuş KOÇ Ağ Ġletişimi Bilgi ve iletişim, bilgi paylaşımının giderek önem kazandığı dijital dünyanın önemli kavramları arasındadır. Bilginin farklı kaynaklar arasında transferi,

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1. DENEY GENLİK MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-1 Arş. Gör. Osman

Detaylı

Bunu engellemek için belli noktalarda optik sinyali kuvvetlendirmek gereklidir. Bu amaçla kullanılabilecek yöntemler aşağıda belirtilmiştir:

Bunu engellemek için belli noktalarda optik sinyali kuvvetlendirmek gereklidir. Bu amaçla kullanılabilecek yöntemler aşağıda belirtilmiştir: Çok yüksek bandgenişliğine sahip olmaları, Fiber Optik kabloları günümüzde, transmisyon omurga ağlarında vazgeçilmez hale getirmiştir. Bununla beraber, yüksek trafik taşıyabilme kapasitesini tüm ağ boyunca

Detaylı

Erdem ÇAKMAK Üst Kurul Uzmanı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

Erdem ÇAKMAK Üst Kurul Uzmanı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Erdem ÇAKMAK Üst Kurul Uzmanı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu 1 RADYO YAYINCILIĞINDA ULUSLAR ARASI DÜZENLEMELER 1961 Stockholm: 87.5-100 MHz 1979 Cenevre WARC: 87.5 108 MHz 1984 Cenevre: Bölgesel tahsisler

Detaylı

GSM MOBİL TELEFON HİZMETLERİNDE HİZMET KALİTESİ ÖLÇÜTLERİNİN ELDE EDİLMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM

GSM MOBİL TELEFON HİZMETLERİNDE HİZMET KALİTESİ ÖLÇÜTLERİNİN ELDE EDİLMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM 17 Nisan 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28267 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan: TEBLİĞ GSM MOBİL TELEFON HİZMETLERİNDE HİZMET KALİTESİ ÖLÇÜTLERİNİN ELDE EDİLMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. Ders içeriği

Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. Ders içeriği ANTENLER Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü Ders içeriği BÖLÜM 1: Antenler BÖLÜM 2: Antenlerin Temel Parametreleri BÖLÜM 3: Lineer Tel Antenler BÖLÜM 4: Halka Antenler

Detaylı

Veri İletimi. Toto, artık Kansas da olmadığımız yönünde bir hissim var. Judy Garland (The Wizard of Oz)

Veri İletimi. Toto, artık Kansas da olmadığımız yönünde bir hissim var. Judy Garland (The Wizard of Oz) Veri İletimi Veri İletimi Toto, artık Kansas da olmadığımız yönünde bir hissim var. Judy Garland (The Wizard of Oz) 2/39 İletim Terminolojisi Veri iletimi, verici ve alıcı arasında bir iletim ortamı üzerinden

Detaylı

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER Tanımlayıcı İstatistikler ve Grafikle Gösterim Grafik ve bir ölçüde tablolar değişkenlerin görsel bir özetini verirler. İdeal olarak burada değişkenlerin merkezi (ortalama) değerlerinin

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM Test Başvuru Esasları

İKİNCİ BÖLÜM Test Başvuru Esasları VHF VE UHF BANDINDA ÇALIŞAN AMATÖR TELSİZ CİHAZLARININ PERFORMANS STANDARTLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (TGM-ST-008) Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 3/7/1995 No: 22332 BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 MODÜLASYON TEKNİKLERİ FREKANS MODÜLASYONU İçerik 3 Açı modülasyonu Frekans Modülasyonu Faz Modülasyonu Frekans Modülasyonu Açı Modülasyonu 4 Açı modülasyonu Frekans Modülasyonu

Detaylı