ÇOCUK PERİTON DİYALİZ HEMŞİRELİK REHBERİ 2013

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇOCUK PERİTON DİYALİZ HEMŞİRELİK REHBERİ 2013"

Transkript

1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEPECİK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇOCUK PERİTON DİYALİZ HEMŞİRELİK REHBERİ 2013 Derleyen Düzenleyen :Hem. Sevginar ŞENTÜRK : Doç. Dr. Önder KALENDERER Hem. Ayşen ÖZEL Hem. Dilek TURAN Bilimsel Danışman: Doç. Dr. Nejat AKSU

2 ÖNSÖZ Hemşirelik bilim ve sanattan oluşan bir sağlık disiplinidir. iplinidir. Ekonomik ve sosyal değişimler, hemşireliğin profesyonelleşme eşme süreci, yeniliklerin getirdiği değişimler, bakımda kaliteyi artırma gereksinimi eksi hemşirelerin rin bilgilerini güncellemeleri zorunluluğunu ğ nu getirmiştir. işt ir. Bu nedenlerle Tepecik Eğitim im ve Araştırma rma Hastanesi hemşirelik elik hizmet içi eğitimi kapsamında amında hemşirelik bakım hizmetlerinin kalitesinin artırılması rılmas ı ve meslektaşlarımızın arımı ızın çalıştığı ı birimlerdeki imle rd ek uygulamalarında larında kaynak ak olabilmesi lmes amaçlı açlı bu rehber hazırlanmıştır. ıştı Etkinliğini iğini ve saygınlığını ı ı bilgi birikiminden alacağına inandığımız ndığımız meslektaşlarımıza ektaşl a bu rehberi ri hazırlarken, rk zor çalışma koşulları altında vakit ayırıp derleme yapan değerli er hemşirelerimize, elerimize bilimsel danışmanlığı ığı ile katkıda kıda bulunan değerli hekimlerimize, erim imize, hemşirelik mesleğine her konuda destek olan, özellikle bu rehberlerin e hazırlanması anma sırasında her türlü imkanı sağlayan ayan Başhekimimiz m Prof. Dr. Orhan Gazi Yiğitbaşı ve çalışmalarımızda alarımızda her zaman yanımızda olan Başhemşiremiz Gülşen İpekoğlu na teşekkürlerimizi ekkürlerimi sunarız. Hemşireler bakımın belirleyicisi ve biçimlendiricisidirler Ayşen Özel Dilek Turan Önder Kalenderer 1

3 İÇİNDEKİLER BÖBREK ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ 4 HEMODİYALİZ 10 PERİTON DİYALİZİ 12 RENAL TRANSPLANTASYON 13 PD ORGANİZASYONU VE HEMŞİRENİN ROLÜ 15 PERİTON DİYALİZİNDE HASTA EĞİTİMİ 20 PLANLAMA VE UYGULAMA 22 EĞİTİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ 26 PERİTON DİYALİZİNDE EV ZİYARETLERİ 27 ALETLİ PERİTON DİYALİZİ 32 PERİTON DİYALİZ KATETERİNİN YERLEŞTİRİLMESİNDE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI 34 KATETER ÇIKIŞ YERİ PANSUMANI VE BAKIMI 36 PERİTON LAVAJI UYGULAMASI 38 PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA RUTİN TAKİP 41 GÜVENLİK VE DİKKAT EDİCİ NOKTALAR 41 PERİTON DİYALİZİNDE ENFEKSİYÖZ KOMPLİKASYONLAR 42 PERİTONİT 43 PERİTONİTLİ HASTADA NEDENE YÖNELİK HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI 45 PERİTONİT TEDAVİSİ 47 2

4 PERİTONİT KOMPLİKASYONLARI 48 KATETER ÇIKIŞ YERİ ENFEKSİYONU 49 PERİTON DİYALİZİNDE NONENFEKSİYÖZ KOMPLİKASYONLAR 52 1.KARIN İÇİ BASINÇ ARTIŞINA BAĞLI KOMPLİKASYONLAR 52 2.AĞRI 57 3.DİYALİZATTA KAN YA DA FİBRİN GÖRÜNMESİ 58 4.PRURİTİS 59 5.GASTROİNTESTİNAL KOMPLİKASYONLAR 59 KONSTİPASYON 60 DİYARE 61 PANKREATİT 62 6.SIVI VE ELEKTROLİT DENGESİZLİKLERİ 62 HİPERVOLEMI 63 HİPOVOLEMİ 65 7.EOZİNOFİLİK PERİTONİT 66 8.SKLEROZAN PERİTONİT 66 9.ULTRAFİLTRASYON YETERSİZLİKLERİNE YAKLAŞIM KATETERLE İLGİLİ PROBLEMLER 69 KAYNAKLAR 70 3

5 BÖBREK ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Böbrekler omurganın iki yanında T12-L3 vertebralar hizasında ve retroperitoneal olarak yer alan fasulye biçiminde organlardır. Boyutları her yaşa göre farklıdır. Böbreklere kan sağ ve sol renal arterler yolu ile aortadan gelir ve yine sol renal venler yolu ile vena cava inferiora dökülür. Kardiyak akımın %20-25 ini böbrekler alır. Böbrek kan akım hızı sistolde yüksektir fakat diastolde bu akım azalmakla beraber devam eder. Böbreğin uzunlamasında kesitinde iç kısımında pelvis renalis adı verilen bir boşluk, ayrıca renk ve yapı bakımından birbirinden farklı olan iki kısım bulunur. Bunlar korteks ve medulladır. Böbreklerin yapısal ve fonksiyonel birimine nefron adı verilir. Nefronlar renal korteks ve medullada lokalizedir. Her iki böbrekte yaklaşık 2 milyon nefron bulunmaktadır. Bu nefronların sayısı yeni doğanda da yetişkinde de aynıdır. Nefron bowman kapsülü, glomerüller ve tübüler adı verilen 3 kısımdan oluşur. Nefronda, glomerüller filtrasyon (süzülme), tübüler reabsorbsiyon (geri emilme), sekresyon (salgılama) sonucu idrar oluşur. Her bir nefron tek başına idrar yapma yeteneğine sahiptir. Filtrasyon Glomerül yumağındaki kandan bazı maddelerin ve sıvının bowman kapsülüne geçmesine filtrasyon denir. Bu geçiş için kandan süzülecek maddeler 3 tabakadan geçer. Bunlar; Kapiller endoteli Bazal membran Bowman kapsülünün yüzeyini saran epitel hücresidir. Bazal membran üzerinde mikroskobik düzeyde porlar vardır. Bu porlardan büyük moleküller geçemez. Bu nedenle idrarda büyük molekül olan protein bulunmaz. Bazı hastalık durumlarında bazal membranın yapısı bozulur ve proteinüri, albuminüri görülür. Reabsorbsiyon Glomerüler süzüntü içindeki tüm maddeler vücuttan atılmaz, sadece organizma için zararlı olanlar atılır. Geri kalan maddeler tüplerden geçer, bu 4

6 tüplerin çevresindeki kapillerler tarafından emilip tekrar kana karışır. Bu olaya reabsorbsiyon denir. Sekresyon Tübül hücresini bazı maddeleri idrara vermesiyle tübüler sekresyon oluşur. Örn. Mg iyonu, üre, K, NH3 tübül hücresinden lümene sekrete edilir. Böylece filtrasyon, reabsorbsiyon ve sekresyon süreçleri sonunda oluşan idrar, toplayıcı kanallara, oradan kaliksler ve pelvis renalise akıtılır. İdrar üreterler yolu ile mesaneye gelir ve burada birikir. Belirli bir hacime ulaşınca sinirsel yol ile iç sfinkter uyarılır ve üretra yolu ile dışarı atılır. Her gün yaklaşık 180 lt kadar sıvı bowman boşluğuna süzülür ve bunun 1-2 lt si idrar olarak atılır. Çocuklarda idrar miktarı yetişkinlere oranla kilo başına defa daha fazladır. Yenidoğanda fizyolojik olarak yoğunlaşma defekti sebebi ile bu miktar daha da fazladır. Bu yüzden çocuklarda hele yenidoğanlar için dehitratasyon daha büyük bir sorundur. Böbreğin Temel Fonksiyonları Vücut sıvı ve elektrolit dengesini korunması: Su, Na, K, Hidrojen, Bikarbonat, Ca, P ve Mg Metabolik ürünlerin atılımı: Üre, ürik asit, kreatinin. İlaçlar, toksinler ve metaboliklerinin detoksifikasyonu ve atılımı. Ekstrasellüler sıvı hacmi ve kan basıncının hormonal düzenlenmesi. o Renin-anjiotensin sistemi o Renal prostaglandinler o Renal kallikrein-kinin sitemi Hormon üretimi ve metabolizmasına katkı: Eritropoietin, D vitamini. Peptit hormonların yıkımı: İnsülin, glukagon, parathormon, kalsitonin, büyüme hormonu. Küçük molekül ağırlıklı proteinlerin yıkımı: Hafif zincirler, beta2- mikroglobülin. Metabolik etki: Glukonegenez, lipit metabolizması. Böbrek yetmezliğinde böbreğin temel fonksiyonlarında bozulmalar olur. Bazı hastalıklarda böbrek fonksiyonları kısmen devam eder. Buna rezidüel renal fonksiyon denir. Rezidüel renal fonksiyonun derecesinin belirlenmesinde kullanılan en objektif parametre glomerüller filtrasyon hızının ölçülmesidir. 5

7 Glomerüler filtrasyon hızı; Kan basıncı, etkili filtrasyon basıncı ve kapiller membranın permeabilitesi ile belirlenir. Eğer bunların herhangi birinde anormallik olursa filtrasyon hızı değişebilir. Normal glomerül filtrasyon hızı ml/dk dır. Çocuklarda glomerül filtrasyon hızı, yaşa ve vücut yüzeyine göre hesaplanır. DİYALİZ ENDİKASYONLARI Üremik Sendrom: Kan düzeyleri yükselmiş bulunan azotlu madde ve diğer yıkım ürünlerinin toksik etkileri sonucunda ortaya çıkan belirti ve bulgulardan oluşur. Belirtiler Üremik hastaların uyandıktan hemen sonra bulantı ve kusma yakınmaları vardır. İştahsızlık görülebilir, yemek yemenin hastalıklarını artıracağı düşüncesi buna katkıda bulunur. Çoğu kez yorgunluk, halsizlik ve/veya üşüme hissinden şikâyet edilir. Mental durumları değişmiştir, başlangıçta kişilikte çok dikkat çekmeyen değişiklikler vardır, ama giderek konfüzyon tablosu ve sonunda koma gelişebilir. Bulgular Üreminin tipik fiziksel bulguları olan ve ürokrom pigmentinin birikimine bağlı olan derinin soluk görünümü ve nefesin amonyak veya idrar-benzeri kokusu, üremi çok ağır olmadıkça nadiren görülür. Perikard frotmanı veya tamponada yol açan veya açmayan perikard effüzyonu bulgusu üremik perikarditi gösterir (Bu durum acil diyaliz tedavisini gerektirir.) Ayak veya bilek düşmesi üremik motor nöropatinin işaretidir, bu durum da diyaliz tedavisine yanıt verir. Tremor, asteriksis, multifokal myokloni ve nöbetler üremik ensefalopatinin işaretleridir. Anemi: Önceden sadece üremiye bağlanan birçok belirti ve bulgunun kısmen üremi ile birlikte olan anemiye bağlı olabileceği gösterilmiştir. Örneğin, eritropoetin ile anemileri düzeltilince, diyaliz hastalarının halsizliklerinde belirgin bir azalma olur, bunun yanında kendilerini iyi hissederler ve egzersiz toleransında artma gözlenir. Ayrıca, kanama zamanları düzelebilir, angina pektorisleri azalabilir ve sol ventrikül hipertrofisi gerileyebilir. 6

8 Üremik sendrom ile kreatinin klirensi arasındaki ilişki Üremik sendrom genel olarak kreatinin klirensi 10 mlt/dk/1,73 m 2 nin altına düştüğü zaman gelişir. Diyabetikler özellikle daha hassastırlar ve çoğu kez daha erken dönemde (kreatinin klirensi 15 mlt/dk/1,73 m 2 nin altına düşünce) kronik diyalizin başlatılmasına gereksinim duyarlar. Kronik böbrek yetersizliğinde kreatinin klirensi 30 mlt/dk/1,73 m 2 nin altına düştüğü zaman bile azalmış spontan protein alımı, anemi ve Ca/PO4/PTH dengesinde bozukluklar görülebilir. Akut diyaliz için endikasyonlar; Bozulmuş böbrek fonksiyonu için laboratuar bulguları mevcut olan hastalarda (kreatinin klirensi < mlt/dk/1,73 m 2 ) Üremiye bağlı olduğu bilinen belirtiler: o Bulantı, kusma, iştah azalmasından dolayı beslenme bozukluğu, kanamaya yol açan gastrit, ileus ve kanamalı veya kanamasız olan kolit gibi diğer gastrointestinal belirtiler. Mental durum değişikliği (letarji, somnolans, kırıklık, stupor, koma veya deliriyum gibi) veya üremik ensefalopatinin bulguları (asteriksis, tremor, multifokal myokloni, nöbetler) Perikardit (kanama ve/veya tamponad için yüksek risk) (Acil endikasyon) Refrakter ve ilerleyici sıvı yüklenmesi Kontrol edilemeyen hipertansiyon Özellikle oligürik bir hastadaki ağır metabolik asidoz Kan üre azotunun mg/dlt yi (25-36 mmol/l) aşması veya (24 saatlik idrarda) kreatinin klirensinin mlt/dk/1,73 m 2 nin altına inmesi ile karakterize olan renal fonksiyonun giderek kötüleşmesi Akut Böbrek Yetersizliği: Akut diyaliz için en sık endikasyon böbrek yetersizliği ile ilgili laboratuar bulguları yanında üremik bulgu ve belirtilerin bulunmasıdır. Effüzyona ya da hayatı tehdit eden tamponada yol açabileceği için özellikle perikardit acil bir diyaliz endikasyonudur. Hiperkalemi, ağır asidoz ve ilaçlar ile tedavi edilemeyen sıvı yüklenmesi diğer sık endikasyonlar arasındadır. Akut böbrek yetersizlikli hastalarda serum üre azotu düzeyi mg/dlt veya kreatinin klirensi mlt/dk. nın altına inince diyaliz olağan durumlarda proflaktik bir şekilde başlatılır. Bu hastalarda serum üre azotu düzeylerine az önem verilir; çünkü bu parametre protein azotu ortaya çıkış hızına, 7

9 gastrointestinal kanamanın varlığına, antianabolik ilaçların kullanımına ve diğer bazı faktörlere bağlı olarak büyük ölçüde değişim gösterebilir. Üremiye bağlanan klinik belirtiler yoksa ve serum potasyum ve bikarbonat düzeyleri kabul edilebilir sınırlarda ise serum üre azotu veya kreatinin klirensinin bu limitleri aşması mutlaka akut diyaliz yapılmasını gerektirmez. Örneğin, prerenal bir kompanenti bulunan ve yüksek serum üre azotu düzeylerine rağmen kreatinin klirensi yeterli olan hastalar çoğu kez diyalize acil olarak başvurmadan tedavi edilebilir. Öte yandan, beslenme yetersizliğine veya karaciğer hastalığına bağlı olarak üre oluşumu azalmış hastalarda serum üre azotu 50 mg/dlt nin çok daha altında iken bile üremik sendromun göstergeleri ortaya çıkabilir. Diyaliz tedavisi için daha az karşılaşılan diğer endikasyonlar arasında şunlar sayılabilir: İlaç entoksikasyonu (bazı ilaçlar için hemoperfüzyon) Hipotermi Hiperkalsemi Hiperürisemi Metabolik alkaloz (Özel Diyaliz solüsyonu gerekir) RENAL REPLASMAN TEDAVİ SEÇENEKLERİ Son dönem böbrek yetmezliğinde renal replasman tedavi seçenekleri; Periton diyalizi Hemodiyaliz Transplantasyon Diyaliz, yarı geçirgen bir membran aracılığı ile hastanın kanı ve uygun diyaliz solüsyonu arasında sıvı-solüt değişimini temel alan bir tedavi şeklidir. Sıvı ve solüt hareketi, genellikle hastanın kanından diyalizata doğrudur ve bu diyalizatın uzaklaştırılması ile hastada mevcut olan sıvı-solüt dengesizliği normal değere yaklaştırılır. Diyaliz sentetik bir membran (hemodiyaliz) ve periton membranı (periton diyalizi) aracılığı ile iki şekilde uygulanabilir. Diyaliz tedavisinin amacı uygun sıvı ve solüt değişimini sağlamaktır. Sıvı ve solüt değişiminin difüzyon ve ultrafiltrasyon olmak üzere iki temel prensibi vardır. 8

10 Difüzyon, membranın iki yanındaki konsantrasyon farkı nedeni ile solütün konsantrasyonu yüksek olan taraftan düşük olan tarafa hareketidir. Ultrafiltrasyon ise uygulanan basınç nedeni ile membranın bir yanından diğer yanına sıvı transferidir. Sıvı transferine solüt transferi de eşlik ettiğinden (konveksiyon), ultrafiltrasyon solüt değişimine de katkıda bulunur. Ultrafiltrasyona yol açan basınç hemodiyaliz ve PD de farklıdır. Hemodiyalizde ultrafiltrasyona yol açan basınç hidrostatik, PD de ise osmotik basınçtır. PD tedavisinde osmotik basınç farklı glikoz konsantrasyonlu solüsyon kullanılarak sağlanır. Hidrostatik basınç ise hastanın pozisyonuna bağlı olarak değişmektedir (otururken en fazla, yatarken en az). Diyaliz tedavisi akut veya kronik olarak uygulanabilir. Akut diyalizde hemodiyaliz veya periton diyalizinin yavaş ve sürekli yöntemleri uygulanabilir. Kronik diyaliz tedavisinde ise hemodiyaliz veya periton diyalizi uygulanabilir. Akut diyaliz endikasyonları: Kronik böbrek yetmezliği Akut Böbrek yetmezliği Hiperpotasemi Metabolik asidoz Hiperkalsemi Hipervolemi Hiperürisemi Hirepfosfatemi Metabolik alkaloz Hiponatremi Yüksek doz ilaç alımı ve zehirlenmelerdir. Diyaliz tedavisinin mutlak bir kontrendikasyonu yoktur. Ancak böbrek yetmezliğine eşlik eden bazı hastalıklar; Alzheimer, multi-infarkt demans, hepatorenal sendrom, ensefalopati ile birlikte ilerlemiş siroz ve kanser diyaliz tedavisinde rölatif kontrendikedir. Kronik Diyalize Başlama Zamanı Kronik diyaliz tedavisine başlamak için kullanılan en objektif parametre glomerüller filtrasyon değeridir. Glomerüler filtrasyon değerinin ölçülmesinde pratikte en sık kullanılan yöntem kreatinin klirensidir. 9

11 Kreatinin klirensi 0,1-0,15ml/dak/kg düzeyine inince (70 kg bir hastada 7-11 ml/ dak. ) kronik diyaliz tedavisi başlanmalıdır. Pratik olarak kreatinin klirensi 10ml/ dakikanın altına inince veya serum kreatinin düzeyi 12mg/dl yi ve BUN (kan üre azotu) 100mg/dl yi aşınca kronik diyaliz tedavisi başlanmalıdır. Diyabetik hastalarda, kreatinin klirensi 10ml/dak dan daha yüksek düzeylerde iken kronik diyaliz tedavisine başlamak gerekebilir; Çünkü diyabetik hastalarda diyaliz tedavisine başlamadan kan basıncı yüksekliğini kontrol altına almak mümkün olmayabilir. Diyabetik hastalarda kontrolsüz hipertansiyonun, başta diyabetik retinopati olmak üzere diyabetik vasküler hastalık üzerine çok olumsuz etkileri vardır. Kreatinin klirensi 10 ml/dak üzerinde olduğu halde hastalarda, üremiye bağlı nöropati, perikardit, malnütrisyon veya kanama gibi belirti ve bulgular gelişirse de kronik diyaliz tedavisine başlanmalıdır. Hastanın tıbbi, demografik ve psikososyal durumu göz önünde bulundurularak kronik diyaliz tedavisi planlanmalıdır.hasta renal replasman tedavileri hakkında mutlaka bilgilendirilmelidir. HEMODİYALİZ Hastadan alınan kanın bir membran aracılığı ve makine yardımı ile sıvı ve solüt içeriğinin yeniden düzenlenmesidir. Hemodiyaliz işleminin gerçekleşmesi için yeterli kan akımı sağlanmalı (erişkinlerde yaklaşık ml/dak.) ve bir membran ile makine kullanılmalıdır. Suda eriyebilen, plazma proteinlerine bağlı olmayan düşük molekül ağırlıklı maddeler hemodiyaliz ile vücuttan uzaklaştırılırlar. Yeterli kan akımının sağlanması için kalıcı veya geçici vasküler giriş yolu sağlanmalıdır. Geçici vasküler giriş yolu sağlamak için günümüzde kullanılan en yaygın yöntem çift lümenli bir kateterin femoral, subklavien veya internal jugular vene yerleştirilmesidir. Kalıcı vasküler giriş yolları ise arteriyovenöz greft ve arteriyovenöz fistüldür. Arteriyovenöz greft: İlk seçenek olmamalıdır. Greftler teknik olarak kolayca yerleştirilir, yerleştirildikten kısa bir süre sonra kullanılabilir (ideali 2 3 hafta ama daha önce de kullanılabilir). Dezavantajları ise; daha geniş cerrahi, yüksek enfeksiyon riski, tromboz riskinin yüksek olması, anastomoz stenozu, greft yaşam süresinin 3 5 yıl olması ve cilt erozyonlarıdır. 10

12 Arteriyovenöz fistül (AVF): Arter ile ven arasında bir pencere açılmasıdır. Sıklıkla distalden başlayarak önkol ve kol kullanılır. Açılan fistülün olgunlaşıp kullanılır hale gelmesi için ortalama 2-3 hafta beklemek gerekir. Yavaş olgunlaşma, zamanla büyüklüğünün artması, anevrizma oluşması ve iğnenin daha zor yerleştirilmesi AV fistüllerin bazı dezavantajlarıdır. Hemodiyaliz tedavisi hastanın rezidüel böbrek fonksiyonlarına ve diyetle aldığı protein miktarına bağlı olmak üzere haftada 2 3 kez 4 6 saat süre ile uygulanır. Yetersiz diyaliz bu hastalarda morbidite ve mortaliteyi arttıran önemli bir nedendir. Hemodiyaliz tedavisi bu konuda eğitim almış ve bir sertifikaya sahip hemşire, uygun cihaz ve ekipmanla hastanede veya özel hemodiyaliz ünitelerinde yapılabilir. Avantajları; Metabolik dengeyi daha az etkilediği için obezitenin daha az sorun olması Haftada 2-3 kez 4-6 saat uygulanması, diğer zamanın serbest olması Malnütrisyon ile daha az karşılaşılması Hastaneye daha az yatma gereksinimi olması Dezavantajları; Bir merkeze bağımlı olması Her diyaliz seansında iğne kullanılması Bazı viral enfeksiyonların bulaşma riskinin olması Kan kaybı (Her seansta setlerde bir miktar kan kalmasına bağlı vb.) Hemodiyaliz sırasında hastada gelişebilecek komplikasyonlar Hipotansiyon Kas krampları Bulantı ve kusma Baş ağrısı Göğüs ve sırt ağrısı Kaşıntı Ateş ve titreme Disequilibrium ( dengesizlik ) sendromu İlk kullanım ( first use ) sendromu Anafilâksi Aritmi Kardiyak tamponad 11

13 İntrakraniyal kanama Hemoliz Hava embolisi Nötropeni ve kompleman aktivasyonu Hipoksi PERİTON DİYALİZİ Son dönem böbrek yetmezliğinde renal transplantasyon ve hemodiyalize alternatif bir tedavi yöntemi de periton diyalizidir. Periton diyalizi periton boşluğuna doldurulan diyalizatın birkaç saatlik dengeleme süresinden sonra yenisi ile değiştirilmesi işlemidir. Teknik olarak yalnızca üç unsura gereksimin vardır; 1.Kateter: Periton boşluğuna sürekli bir ulaşım için gereklidir. Taşıdığı özelliklere göre farklı çeşitleri vardır. Biyo uyumlu ve dakron keçelere sahip olması aranan özellikler arasındadır. 2.Uygun formüllerde diyaliz solüsyonları: Plastik torbalar içinde kullanıma sunulan diyalizatlar, mezotelyal hücrelere ve periton yüzeyini nemlendiren yüzey aktif maddesine zarar vermeyecek niteliklere sahip olmalıdır. 3. Bağlantı setleri: Değişimler sırasında diyalizat içeren torba ve boşaltma torbası, bir ara set ile katetere bağlanmaktadır. Enfeksiyonların önemli bir nedeni olan kontaminasyon bu değişimler sırasında meydana geldiği için, hastanın işlemi en kısa sürede, dikkatli bir şekilde tamamlaması önemlidir. Periton diyalizinde değişim işlemleri elle veya makine yardımı ile yapılabilmektedir. Değişimin elle yapıldığı periton diyaliz yöntemi Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi (SAPD ), makine yardımı ile yapılan yöntemi ise Aletli Periton Diyalizi (APD) diye adlandırılır. Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi: Değişim işlemlerinin hasta veya yakını tarafından manüel olarak yapıldığı bir periton diyalizi tipidir. Günlük değişim sayısı, solüsyon hacmi ve içerdiği glikoz oranı, bekleme süresi hastadan hastaya değişir. PD de değişimler genellikle günde 4-5 kez uygulanır, her değişim işlemi yaklaşık 30 dak sürer. Diyaliz solüsyonunun karında bekleme süresi ortalama 6 saattir. 12

14 Aletli Periton Diyalizi: Diyaliz solüsyonunu periton boşluğuna verme, bekleme ve boşaltma işleminin bir makine aracılığı ile yapıldığı periton diyaliz tipidir. Gece boyunca uygulanan değişim sayısı, yapılan makine programına göre Sürekli Siklik Periton Diyalizi, Gece Aralıklı Periton Diyalizi, Tidal Periton Diyalizi ve İntermittant Periton Diyalizi olarak farklı aletli periton diyaliz tipleri vardır. Avantajları Hastanın hastaneye bağımlı olmaması (hastanın kontrol için genellikle ayda bir kez hastaneye gelmesi) Daha sabit kan biyokimyası Daha az diyet ve sıvı kısıtlaması Daha etkili hipertansiyon kontrolü Diyaliz işlemine bağlı kan kaybı olmaması APD de hastanın günlük yaşantısının kesintiye uğramamasıdır. Dezavantajları Enfeksiyon riski SAPD DE günde 4-5 değişim yapma zorunluluğu APD de hastanın gece makineye bağımlı olması Dislipidemi ve obezite riski Metabolik ve mekanik komplikasyonlardır. Hem SAPD hem de APD kronik böbrek yetmezliğinde başarı ile uygulanan renal replasman tedavi seçenekleridir. RENAL TRANSPLANTASYON Böbrek nakli; sağlıklı bir böbreğin son dönem böbrek yetmezliği olan hastanın karın alt kısmına ameliyat ile yerleştirilmesidir. Takılan böbrek canlı vericiden veya kadavradan alınabilir. Yapılan başarılı böbrek transplantasyonunda diyaliz tedavisinde olduğu gibi böbrek fonksiyonlarından bazıları değil, tamamı yerine getirilir. Buna ek olarak hastalar için sürekli diyaliz işleminin oluşturduğu fiziksel ve psikolojik zorluklar ortadan kalktığından dolayı yaşam kalitesi daha iyidir. ABO kan grubu: Böbrek transplantasyonu yapılabilmesi için alıcı ve verici arasında ABO kan grubu sisteminde uyum olmalıdır. Uyum kuralları kan transfüzyonundaki gibidir (O grubu genel verici, AB grubu genel alıcı) ; Rh sisteminin ise bir önemi yoktur. 13

15 HLA sistemi: Alıcı ile verici arasındaki uyumda aranan ikinci sistem, doku grubu olarak bilinen HLA sistemidir. HLA sistemi 6.kromozomun kısa kolu üzerinde yerleşmiş doku uyumluluk antijenlerini içerir. HLA bölgesindeki antijenler 1.sınıf (A,B,C) ve 2.sınıf ( D,DR, DP, DQ ) olmak üzere ikiye ayrılır. Böbrek transplantasyonunda önemli olan A,B ve DR antijenleridir. HLA antijenleri anne-babadan alınır. Bu nedenle anne ya da babanın doku gruplarının çocuk ile uyumlu olma derecesi %50 civarındadır. Cross match testi: Bu test böbrek nakli öncesi kesinlikle yapılması gerekli olan kan testidir. Alıcının serumundaki donör antijenlerine karşı oluşmuş antikorların olup olmadığının belirlenmesidir. Nakilden önce Cross match negatif olmalıdır. Pozitif test sıklıkla daha önce yapılmış böbrek nakli, gebelik ve kan transfüzyonlarına bağlıdır. Panel Reaktif Antikor (%PRA) testi: Bu test kadavradan nakil için bekleyen hastalarda hastanın kanındaki HLA antikorlarının miktarını ölçerek hastanın duyarlılığını ölçer. Bu testte hastanın serumu ile 60 adet HLA antijeni karşılaştırılır. Hastanın serumu bu antijenlerin yarısı ile reaksiyon vermiş ise bu durumda panel reaktif antikor oranı %50 demektir. Bu yüzde arttıkça kişinin duyarlılığı yani takılan böbreğin reddetme riski artmaktadır. Doku uygunluğu arttıkça takılan böbreğin alıcıda normal fonksiyon görmesi ihtimali de artmaktadır. Genellikle canlı akraba verici etik olarak daha iyi bir donör olarak kabul edilir ve istatistiklere göre uzun dönemde sonuçlar daha başarılıdır. Gönüllü akraba olmayan vericiler organ ticaretine neden olma riski ihtimalinden dolayı genellikle kabul görmemektedir. Kadavra donör çıktığında doku grupları uygun aday hastalar güncel değerleriyle değerlendirilerek transplantasyona uygunluğu araştırılır. Öncelikle HLA- DR uyumu göz önüne alınmak üzere en yakın doku uyumuna sahip hastalar aday olarak çağrılmaktadır. Kadavra donör böbrekleri, bekleyen adayın uyumlu antijen sayısı ile beraber hastaların medikal ve fiziksel kondisyonu, yaş ve vücut yapısı, psikolojik ve entelektüel durumu esas alan sistem doğrultusunda paylaştırılmaktadır. 14

16 Cins ve ırk organ paylaşımında göz önüne alınmaz. Doku uyumu majör kriterdir. Gerekli hazırlıklardan sonra alınan böbrek koruyucu sıvıdaki işlemi takiben alıcının iliak fossasına retroperitoneal olarak yerleştirilir ve renal arter, ven ve üreterin uygun teknikle anastomozu yapılır. Transplante periton diyaliz hastasının cerrahi öncesi diyaliz sıvısının drene edilmesi, sıvıdan lökosit sayımı, lökosit formülü ve kültür alınması gereklidir. Kateter çıkış yerinin günlük pansumanının yapılması ve kateter çekilene kadar 48 saatte bir heparinli solüsyonla lavaj yapılması gereklidir. PD organizasyonu ve hemşirenin rolü Periton Diyaliz (PD) Organizasyonu dikkatli planlama ve zaman gerektirir. PD hastasının yönetilebilmesi için teknik eğitim, motivasyon ve araç-gerece ihtiyaç vardır. Her PD ünitesinin, bulunduğu kurumun çatısı altında, kendine göre bir düzeni vardır. Ancak bütün ünitelerde yapılan tedavinin amacı, hastaların yaşam sürelerini olabildiğince uzatmanın yanı sıra, kaliteli bir yaşam sağlamak ve onları sosyal yaşamın içinde tutmaktır. İdeal bir PD ünitesinin planlanmasında amaç, hasta ve hasta yakınlarının eğitim, tedavi ve rutin kontrolleri sırasında, mümkün olduğunca rahat etmeleri, enfeksiyonlardan korunmalarını sağlamaktır. PD ünitesi hastaların rahat ulaşabilecekleri yerde olmalıdır. Tercihen zemin katlar seçilmeli, üst katlar olursa sürekli çalışan asansörler olmalıdır. PD ünitesinde aydınlatma oldukça önemlidir. Doğal ve suni aydınlatma yöntemlerinden faydalanılmalıdır. Ünitede ısı 20 O C olmalıdır. Mutlaka yangın alarm sistemi bulunmalıdır. PD ünitesinde, gürültüyü minimuma indirecek düzenek kurulmalıdır. Gürültüyü azaltmak, stresin azalmasını ve performansın yükselmesini sağlar. PD ünitesinde bulunması gereken bölümler PD programı için eğitimine uygun, trafiği fazla olmayan bir alan gereklidir. PD alanı sakin ve huzurlu olmalı, enfeksiyon riski taşımamalıdır. PD Ünitesi İçin Gerekli Alanlar; Eğitim Odası; Eğitim odası, bir ve birden fazla kişiye eğitim verebilecek kapasitede olmalıdır (toplam olarak en az 9 m 2 ). Çünkü bazı eğitimler birebir, bazı eğitimler ise grup ile daha iyi yapılabilmektedir. Eğitim alanı, olabildiğince hastanın ev ortamına benzemelidir. Bu şekilde hastanın dikkatinin dağılması (konfüzyonu ve desoryantasyonu) önlenebilir. Ortamın ışıklandırılması ve 15

17 havalandırılması yeterli, oturma düzeni uygun olmalıdır. Eğitim odasında yazı tahtası, basılı araçlar (el kitabı, broşürler), maket, görsel/işitsel araçlar (video, TV, teyp), soyut görsel semboller (şekiller, karikatürler, resim dizileri), hareketsiz resimler (renkli fotoğraflar, slâyt, posterler ) gibi eğitim materyalleri kullanılmalı ve uygulama alanı olmalıdır. PD ünitesi eğitim odası için gerekli malzemeler; rahat sandalye / koltuk, muayene masası, lavabo, tartı, solüsyon ısıtıcısı, mayi askısı, PD demonstrasyon malzemeleri, uygun sehpa, APD cihazı ve gerekli malzemeler bulunmalıdır. PD Değişim Odası; Enfeksiyon riski taşımayan, havalandırılabilen ve iyi aydınlanan bir oda olmalıdır. Değişim odasında ayarlanabilen koltuk, masa, sehpa, lavabo, tartı, solüsyon ısıtıcısı, mayi askısı, pansuman arabası ve malzemesi bulunmalıdır. Hasta (değişimi uygulayan kişi) ve hemşire hariç hiç kimse değişim esnasında bu odada bulunmamalıdır. Gerekirse hastayı dışarıdan izlemeye olanak veren camlı bölme olmalıdır. Müdahale odası; Hastanın kateterinin takıldığı veya çıkarıldığı, pansuman ve bakımının yapıldığı odadır. Bu odada lavabo, tartı, ayaklı sehpa, EKG/monitör ve defibrilatör, acil müdahale kiti, oksijen sistemi, ışık kaynağı, UV lamba ve diğer gerekli malzemeler bulunmalıdır. Muayene Odası; Hastanın fiziksel muayenesinin yapıldığı odadır. Bekleme Odası; Hasta ve yakınlarının beklemeleri ve dinlenmeleri için yeterli sayıda koltuk, sehpa bulundurulan ve havalandırılabilen bir alan olmalıdır. Bekleme süresince zaman geçirecekleri TV, broşür ve dergi bulunmalıdır. Depo; Tedavi bölgesinden ayrı, direk güneş ışığı almayan, raf sistemi olan ve nemden uzak bir alan olmalıdır. Gerektiğinde kullanılacak malzemelerin (diyaliz sıvıları, APD cihazları, cihaz setleri, temizlik malzemeleri vb.) uygun koşullarda saklandığı yerdir. Malzemeler, eğitim veya tedavi odasında tutulmamalıdır. Hemşire Odası; Hemşirenin dinlenme alanıdır. Doktor Odası; Doktorun çalışma alanıdır. Sekreter Odası; Randevuların verildiği, bilgisayar, fax ve telefon gibi iletişim araçlarının bulunduğu alandır. 16

18 Laboratuar; Hastanın takip ve kontrollerinde istenilen materyallerin alındığı, saklandığı ve tahlil işlemlerinin yapıldığı alandır. Tuvalet ve Banyo; Drenaj sıvısının uygun boşaltılması için atık sisteminin ayrıca yer aldığı tuvalet ve banyo bulunmalıdır. PD ekibi ve görevleri Bir PD Ünitesinde nefroloji veya iç hastalıkları uzmanı, diyaliz eğitimi ve deneyimi olan hemşire, personel, diyetisyen, psikolog ve sosyal hizmet uzmanı olmalıdır. Gerektiğinde fizyoterapist, cerrah, idari personel ve diğer hastane ünitelerindeki sağlık bakım profesyonellerinin ekibe katılımı sağlanır. En önemlisi hasta merkezli bir ekip oluşturulmuş olmasıdır. Her şeyin yolunda gitmesi için tüm ekip elemanları arasında yakın bir işbirliği ve iletişime ihtiyaç vardır. Tüm ekip elemanlarının katıldığı düzenli toplantılar yapılmalıdır. Bu toplantılarda yapılan fikir alışverişi ekip arasındaki uyumu ve iletişimi artırarak, hastaların daha iyi takip edilmesini sağlar. Aynı zamanda, bu toplantılarda ortak hedeflerin ve felsefenin belirlenmesi başarıyı arttıracaktır. İyi ve optimal bir bakım için rol, iş ve sorumlulukların belirlenmesi önemlidir. Paylaşılan amaçlar ve fikirler karmaşayı önler. Nefrolog Hastanın muayene, değerlendirme ve tıbbi tedavisini düzenler. Hasta için gerekli müdahaleleri yapar. Ekip ile ilgili koordinasyonu sağlar. Hasta ile ilgili konularda PD hemşiresi ile karşılıklı görüşerek gerekli kararları verir. Ünite için malzeme temini konusunda koordinasyonu sağlar. Diyetisyen Hastaların sosyoekonomik, kültürel düzeylerine göre uygun olan beslenme programını hazırlayıp diyet eğitimini verir. Belirli aralıklarla ve hastanın klinik durumuna göre diyet kontrolünü yapar ve eğitimini yeniler. Diyet uzmanı, malnütrisyonun, renal osteodistrofinin ve kardiyovasküler hastalığın önlenmesinde rol oynar. 17

19 Sosyal hizmet uzmanı Tedaviye yardımcı olması amacıyla, aile içi ve çevresel faktörlerin düzenlenmesine ilişkin sosyal yardımlarda bulunur. Sosyal haklar ve toplumsal kaynaklar, kurumlar hakkında bilgi verir, danışmanlık hizmetleri yapar, hasta ve ailesi adına ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar. Psikolog - Psikiyatrist KBY olan hastalarda olay irreversibl olduğu için anksiyete, depresyon gibi problemlere daha yoğun rastlanmaktadır. Ayrıca hastalar, ölüm korkusunu daha yoğun yaşarlar. Aile, arkadaş, çevre ve işlerini kaybetme endişesi duyarlar. Beden imgeleri bozulduğundan kendilerini beğenmeyip özgüvenlerini yitirebilirler. Bu nedenle, tedavi ekibinin yardımcı ve destek olamadığı durumlarda psikolog veya psikiyatristle işbirliği yapılmalıdır. Fizyoterapist Uzman doktor değerlendirmesiyle hastaların fiziksel durumlarını saptayıp program yapar. Hastanın fizik tedavi ve rehabilitasyon programını planlar. Yaşamda bağımsızlık kazanması için koruyucu yöntemleri veya yapılması gereken diğer tedavileri uygular, fiziksel uyumu arttırıcı özel egzersizler ve önerilerde bulunur. Fiziksel ve fonksiyonel yetersizlikleri önlemede yardımcı olur. PD hastalarının günlük yaşam aktivitelerinde maksimum bağımsızlık kazandırır. Hastayı, işine daha erken dönecek seviyeye çıkarmak için yardımcı olur PD Hemşiresi Hasta ile en çok iletişimde bulunan, hasta değerlendirmesini ve eğitimini yapan, ev ziyaretleri gibi birçok sorumluluğu olan kişi veya kişilerdir. Temel hemşirelik eğitiminden sonra, Diyaliz Merkezi Denetleme Kurulunca eğitim hastanesi olarak seçilmiş bir hastanede en az 3 aylık klinik ve kuramsal eğitimi tamamlayarak sertifika almış olmalıdır. PD Hemşiresinin Görev ve Sorumlulukları Hasta Bakımı; Evde hasta bakımının devamının sağlanması Hasta seçimi Ekip içerisinde iletişim 18

20 Hasta ailesi ile iletişim Enfeksiyon kontrolü Komplikasyonların tanınması ve tedavisi Yönetim; Hemşirelik hizmetlerinin organizasyonu Poliklinik hizmetinin organizasyonu Multidisipliner ekip toplantılarına katılım Veri toplanması Sosyal aktivitelerin planlanması Eğitim; Eğitim programlarının oluşturulması Hasta eğitim programlarının oluşturulması ve uygulanması Sürekli eğitim ve hizmet içi eğitim programlarının oluşturulması Araştırma; PD ile ilgili yayın hazırlanması Profesyonel organizasyonlara katılımın sağlanması Hemşirelik uygulamalarının geliştirilmesine katkıda bulunulmasıdır. PD Hemşiresinin Özellikleri PD hemşiresi sorumluluk sahibi olmalı, tedaviye inanmalı ve tedavi kalitesini geliştirmek için çalışmalı Nefroloji hemşireliği deneyiminin yanında dâhiliye ve cerrahi hemşireliği ile ilgili yeterli bilgi ve beceriye sahip olmalı PD eğitimi özel beceri gerektirir. Hemşire, öz bakım hakkında yeterli bilgiye sahip olmalı Hemşire; eğitim sırasında sabırlı, tutarlı, esnek ve espritüel olmalı Hastalara karşı olumlu yaklaşımda bulunmalı ve cesaretlendirmeli Hasta eğitimi planlı yapılmalı ve her hasta bireysel olarak değerlendirilmeli PD hemşiresinin karar verme yeteneği olmalıdır. PD tedavisi hasta ve ailesinin sorumluluk almalarını gerektiren, evde uygulanan tedavi olduğu için, hemşirelik bakımının odağı ve hedefi, hastaya tedavi yöntemini öğretmek, evde hastalığını idame etmesini sağlamak ve rehberlik etmektir. 19

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar

Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar Böbrek Naklinde Bazal İmmunsupresyonda Kullanılan Ajanlar Kalsinörin İnhibitörleri Siklosporin Takrolimus Antiproliferatif Ajanlar Mikofenolat Mofetil / Sodyum Azathiopurine Kortikosteroidler Sirolimus

Detaylı

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ İĞİ

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ İĞİ KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ Dr. Mürvet M YILMAZ ŞİŞLİ ETFAL HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ İĞİ Kronik Böbrek Yetmezliği KBY, glomerüler ler filtrasyon değerinde erinde azalmanın

Detaylı

EV HEMODİYALİZ SÜRECİ

EV HEMODİYALİZ SÜRECİ EV HEMODİYALİZ SÜRECİ Latife HAYDANLI İzmir Sevgi Diyaliz Merkezi SÜREÇ 1 Hasta seçimi 2 Eğitime başlanması 3 Ev keşfi 4 Cihazların talebi 5 Tesisatın hazırlanması 6 Cihazların kurulumu 7 8 9 10 11 Su

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

Moleküller, yoğunluk farklarıyla bağlantılı hızla çok yoğun ortamdan az yoğun ortama toksik madde geçişi olur.

Moleküller, yoğunluk farklarıyla bağlantılı hızla çok yoğun ortamdan az yoğun ortama toksik madde geçişi olur. Moleküller, yoğunluk farklarıyla bağlantılı hızla çok yoğun ortamdan az yoğun ortama toksik madde geçişi olur. Aynı temele dayanarak sıvı çekmek de olasıdır. Bunu sağlayan, diyaliz solüsyonunun içerdiği

Detaylı

DİYALİZ: GENEL BİLGİLER

DİYALİZ: GENEL BİLGİLER 15 KONU 2 DİYALİZ: GENEL BİLGİLER Tekin AKPOLAT, Cengiz UTAŞ Diyaliz tedavisi hemodiyaliz ve periton diyalizi olmak üzere iki şekilde uygulanır. Bu bölümde diyaliz tedavisinin tanım ve tarihçesi, fizyolojik

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 22.07.2014 Hemodiyaliz Makinesini Hazırlama Talimatı yerine 01 Diyaliz Ünitesi Enfeksiyon Kontrol Önlemleri Talimatı na atıfta bulunuldu. Hazırlayan:

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

HEMODİYALİZ ( Fizyolojisi, tekniği ve yöntemleri )

HEMODİYALİZ ( Fizyolojisi, tekniği ve yöntemleri ) HEMODİYALİZ ( Fizyolojisi, tekniği ve yöntemleri ) Prof. Dr. Mehmet Rıza Altıparmak İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı 20. 11.2014 Böbrekler Retroperitoneal bölgede 120-150 gr

Detaylı

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ RESİRKÜLASYON NEDİR? Diyaliz esnasında, diyaliz olmuş kanın periferik kapiller dolaşıma ulaşmadan arter iğnesinden geçen

Detaylı

EV HEMODİYALİZİNDE HASTA EĞİTİMİ

EV HEMODİYALİZİNDE HASTA EĞİTİMİ EV HEMODİYALİZİNDE HASTA EĞİTİMİ Sibel Çavuşoğlu Atıl ÖZEL FMC KONYA DİYALİZ MERKEZİ Ev hemodiyalizi KBY li hastanın tedavide kendi kendine yetebilmesi, olası sorunlarla başetme yollarını bilmesi nedeniyle

Detaylı

1. Hemadiyaliz sırasında en sık görülen komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir? a. Ateş b. Hipotansiyon c. Hemoliz d. Tamponad e.

1. Hemadiyaliz sırasında en sık görülen komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir? a. Ateş b. Hipotansiyon c. Hemoliz d. Tamponad e. SORUMLU HEKİM SORULARI 1. Hemadiyaliz sırasında en sık görülen komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir? a. Ateş b. Hipotansiyon c. Hemoliz d. Tamponad e. Baş ağrısı 2. Aşağıdakilerden hangisi hemodiyaliz

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ

HASTA VE YAKINLARININ EĞİE. Hazırlayan Cihan Arabacı PROSEDÜRÜ HASTA VE YAKINLARININ EĞİE ĞİTİMİ Hazırlayan Cihan Arabacı Eğitim Hemşiresi PROSEDÜRÜ 1 HASTA VE YAKINLARININ EĞİTİMİ Hasta ve yakınlarının tedavi ve bakım süreçlerine katılımı, hem hastanın kendisini

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

RENAL REPLASMAN TEDAVİLERİNDEN EV HEMODİYALİZİ

RENAL REPLASMAN TEDAVİLERİNDEN EV HEMODİYALİZİ RENAL REPLASMAN TEDAVİLERİNDEN EV HEMODİYALİZİ Dr. Hatice ASLAN Kütahya Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği D.P.Ü. Evliya Çelebi Eğitim Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesi EV HEMODİYALİZİ NEDİR

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Performans Yönetimi Ve Kalite Geliştirme Daire Başkanlığı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Performans Yönetimi Ve Kalite Geliştirme Daire Başkanlığı T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Performans Yönetimi Ve Kalite Geliştirme Daire Başkanlığı HEMODİYALİZ ÜNİTESİNİN HİZMET KALİTE STANDARTLARI AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Abdullah ÖZTÜRK 14 AĞUSTOS 2009 ANKARA

Detaylı

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

AYAKTAN HASTA DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 24.03.2014 CureMed te tanımlanmış anamnez modüller eklendi. 01 FTR Tedavi Formu prosedüre tanımlandı. Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hasta Değerlendirme

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Topluluğu kuruluşlarından Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri, Türkiye nin yerinde sağlık ve bakım çözümleri sunan ilk ve en büyük kuruluşudur.

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir.

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Böbreğin tam fonksiyone olmaması nedeniyle; SIVI-ELEKTROLĠT DENGESĠZLĠĞĠ

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Diyaliz Sıklığını Azaltma ve Diyalizden Çıkarma Kararı Nasıl Verilmeli. Dr. Hüseyin ÇELİKER Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Diyaliz Sıklığını Azaltma ve Diyalizden Çıkarma Kararı Nasıl Verilmeli. Dr. Hüseyin ÇELİKER Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Diyaliz Sıklığını Azaltma ve Diyalizden Çıkarma Kararı Nasıl Verilmeli Dr. Hüseyin ÇELİKER Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Hemodiyaliz Normal Diyaliz İşlemi Kronik böbrek yetmezliği

Detaylı

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel yetersizlik üç ölçütte ele alınmaktadır 1. Zihinsel işlevlerde önemli derecede normalin altında olma 2. Uyumsal davranışlarda yetersizlik gösterme 3. Gelişim

Detaylı

BMT209 TIBBİ CİHAZ TEKNOLOJİSİ II Ders Notları Öğr. Gör. Alper TONGAL

BMT209 TIBBİ CİHAZ TEKNOLOJİSİ II Ders Notları Öğr. Gör. Alper TONGAL BMT209 TIBBİ CİHAZ TEKNOLOJİSİ II Ders Notları Öğr. Gör. Alper TONGAL DERS içerik Hemodiyaliz Cerrahi aspiratörler Hastabaşı monitörleri Solunum-destek cihazları Anestezi sistemleri Koroner ve yoğun bakım

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU Ürolojik cerrahi daha kompleks ve oldukça fazla mükemmeli hedefleme yolunda gelişmesini

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

EV HEMODİYALİZİ BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAY FORMU. Kurum Adı ve Adresi. Hastanın Adı-Soyadı. Hastanın Adresi. Hastanın Telefon/Faks Numarası

EV HEMODİYALİZİ BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAY FORMU. Kurum Adı ve Adresi. Hastanın Adı-Soyadı. Hastanın Adresi. Hastanın Telefon/Faks Numarası EV HEMODİYALİZİ BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAY FORMU Kurum Adı ve Adresi Hastanın Adı-Soyadı Hastanın Adresi Hastanın Telefon/Faks Numarası Hastane/Klinik Protokol Numarası Ev hemodiyaliz uygulamasına katılmak

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI

ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI ONKOLOJİ ECZACILIĞINA DOKTOR BAKIŞI Dr. Evren Özdemir Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Ankara 05.04.2014 Akılcı İlaç Kullanımı İçin Sorumluluk Sahibi Taraflar Hekim Eczacı Hemşire Diğer sağlık personeli

Detaylı

Hasta Kayıt Birimi 2

Hasta Kayıt Birimi 2 ÖRNEK UYGULAMALAR 1 Hasta Kayıt Birimi 2 Hasta Kayıt Biriminde Yeterli Oturma Grupları 3 Yaşlı ve Engelli Vatandaşların Öncelikli Oturabilmeleri 4 5 Yaşlı ve Engelli Vatandaşların Önceliği İle İlgili Bir

Detaylı

Dahiliye kliniğinde hemodiyaliz kararı vermek? Dr. Funda Türkmen

Dahiliye kliniğinde hemodiyaliz kararı vermek? Dr. Funda Türkmen Dahiliye kliniğinde hemodiyaliz kararı vermek? Dr. Funda Türkmen Willien J.Kolff(1911 2009)1943 Hemodiyaliz tedavisi Üremik toksinlerin uzaklaştırılması, asit baz, sıvı elektrolit dengesinin sağlanması

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

2012 YILI SÖKE FEHİME FAİK KOCAGÖZ DEVLET HASTANESİ HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI

2012 YILI SÖKE FEHİME FAİK KOCAGÖZ DEVLET HASTANESİ HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI 0 YILI SÖKE FEHİME FAİK KOCAGÖZ DEVLET HASTANESİ HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI KONULAR AMAÇLAR YÖNTEM VE TEKNİKLER KNAK, ARAÇ VE GEREÇLER 0.0.05.0. 0.0 TÜBERKÜLOZ VE SOLUNUM İZOLASYONU Tüberküloz tanı, belirti

Detaylı

HEMODİYALİZDE ARTERİYOVENÖZ FİSTÜL KULLANIMI UZM. HEMŞİRE NACİYE ÖZDEMİR

HEMODİYALİZDE ARTERİYOVENÖZ FİSTÜL KULLANIMI UZM. HEMŞİRE NACİYE ÖZDEMİR HEMODİYALİZDE ARTERİYOVENÖZ FİSTÜL KULLANIMI UZM. HEMŞİRE NACİYE ÖZDEMİR Amaç Hemodiyaliz hastasının hayatında farkındalık oluşturmak ve geliştirmek Arteriyovenöz fistülü değerlendirmek, komplikasyonları

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ÇOCUK ENFEKSİYON YOĞUN BAKIM İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Sayfa No 1 / 5 1.AMAÇ: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Enfeksiyon yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan her hastanın vital organ fonksiyonlarının desteklenmesi; organ

Detaylı

Dr. Rümeyza Kazancıoğlu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD / Nefroloji BD

Dr. Rümeyza Kazancıoğlu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD / Nefroloji BD Dr. Rümeyza Kazancıoğlu Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları AD / Nefroloji BD PD NEDİR? TARİHÇE 1744 İlk parasentez ve peritoneal lavaj TARİHÇE 1923 İlk Peritoneal Diyalizi, Georg

Detaylı

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011 ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 16.08.2011 1. Hemodiyaliz sırasında kan akımının yetersizliğinin nedenleri nelerdir? (en az 4 adet)

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

KARACİĞER NAKLİNDE AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ. Hem. Kezban ORMAN Akdeniz Üniversitesi Hastanesi

KARACİĞER NAKLİNDE AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ. Hem. Kezban ORMAN Akdeniz Üniversitesi Hastanesi KARACİĞER NAKLİNDE AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ Hem. Kezban ORMAN Akdeniz Üniversitesi Hastanesi SUNUM İÇERİĞİ 1. Tanım 2. Tarihçe 3. Karaciğer Transplantasyon Türleri * Canlı Vericili * Kadavra Vericili 4.

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

HEMODİYALİZ OPERATÖRÜ

HEMODİYALİZ OPERATÖRÜ TANIM Böbrek yetmezliği bulunan hastaların tedavisinde kullanılan hemodiyaliz makinesini sorumlu doktor nezaretinde veya kendi başına hazırlayan, hasta kayıtlarını tutan ve hemodiyaliz işlemlerini yapan

Detaylı

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA 392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri

Detaylı

HEMODİYALİZ DOZU Uygulamada Yaşanan Sorunlar

HEMODİYALİZ DOZU Uygulamada Yaşanan Sorunlar HEMODİYALİZ DOZU Uygulamada Yaşanan Sorunlar Dr. Bülent Tokgöz Erciyes Üniversitesi HEMODİYALİZ DOZU Uygulamada Yaşanan Sorunlar Diyaliz dozu nasıl belirlenir? Kt/V hesabı nasıl yapılır? Yeterli diyaliz

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Enfeksiyon Kontrol Komitesi. Yenidoğan Yoğun Bakım. Yenidoğan Yoğun Bakım. Mikrobiyoloji Laboratuarı Kan Merkezi

TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Enfeksiyon Kontrol Komitesi. Yenidoğan Yoğun Bakım. Yenidoğan Yoğun Bakım. Mikrobiyoloji Laboratuarı Kan Merkezi SELÇUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ AYLIK EĞİTİM FAALİYET RAPORU FORMU Doküman Kodu EĞT-F-04 Yayın Tarihi 02.04.2012 Revizyon No 02 Rev.Tarihi 21.11.2012 Sayfa No 1/5 Eğitim Yılı: 2013 Ay: Şubat

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI Doç. Dr. PINAR ERGÜN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ Pulmoner

Detaylı

S. Ü. TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ EĞİTİM BİRİMİ

S. Ü. TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ EĞİTİM BİRİMİ S. Ü. TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ EĞİTİM BİRİMİ I. Eğitim Biriminin Kuruluşu, İşleyişi ve Faaliyetleri Eğitim Birimi hastanemizin kurulmasıyla beraber 2009 yılında faaliyetlerine başlamıştır. Başlangıçta çalışan

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERİSTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ACİL SERVİS TEMİZLİK PLANI

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERİSTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ACİL SERVİS TEMİZLİK PLANI T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERİSTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ACİL SERVİS TEMİZLİK PLANI KODU: ENF.PL.05 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 AY/YIL:

Detaylı

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları Doç. Dr. Eyüp KÜLAH Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi Kronik Böbrek yetmezliği (KBY) sıvı, asit-baz

Detaylı

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR?

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR? DERS : KONU : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU 1.) Kanın en önemli görevini yazın : 2.) Kan transfüzyonunu tanımlayın : 3.) Kanın içinde dolaştığı damar çeşitlerini yazın : 4.)

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ SUNU PLANI Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik bakım amacı Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik

Detaylı

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 05.04.2011

ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 05.04.2011 ANKARA NUMUNE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ NEFROLOJİ KLİNİĞİ HEMODİYALİZ KURSU HEMŞİRE SINAV SORULARI 05.04.2011 1. Hemodiyaliz esnasında oluşan hemolize ait belirti ve bulgular nelerdir? (en az 4 adet)

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS

SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS ÖNCE ZARAR VERME HATA İNSANA ÖZGÜDÜR!! Hasta düşmeleri, tüm Dünya da sağlık bakım kurumlarında önemli bir hasta güvenliği

Detaylı

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONRASI AĞRI Altı haftaya kadar karın alt bölgesinde aralıklı ağrılar

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

Renal Replasman Tedavilerinde Maliyet Karşılaştırma. Hemş.Hatice Gönül TOPRAK Aydın Devlet Hastanesi Periton Diyalizi Ünitesi

Renal Replasman Tedavilerinde Maliyet Karşılaştırma. Hemş.Hatice Gönül TOPRAK Aydın Devlet Hastanesi Periton Diyalizi Ünitesi Renal Replasman Tedavilerinde Maliyet Karşılaştırma Hemş.Hatice Gönül TOPRAK Aydın Devlet Hastanesi Periton Diyalizi Ünitesi RRT (Renal Replasman Tedaviler) NEDİR? Böbrek işlevleri vücut ihtiyaçlarına

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI 1.AMAÇ:Yoğun Bakım Ünitesi (YBÜ) sinde hastane enfeksiyonlarının oluşmasının ve önlenmesinin kontrolünü sağlamak. 2.KAPSAM:Tüm Yoğun Bakım ünitesini kapsar. 3.KISALTMALAR: YBÜ:Yoğun Bakım Ünitesi HHEK:Hastane

Detaylı

HEMODİYALİZ HEMŞİRESİ GENEL SERTİFİKA SINAVI SORULARI. 1. Böbreklerin anatomik yerleşimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

HEMODİYALİZ HEMŞİRESİ GENEL SERTİFİKA SINAVI SORULARI. 1. Böbreklerin anatomik yerleşimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? HEMODİYALİZ HEMŞİRESİ GENEL SERTİFİKA SINAVI SORULARI 1. Böbreklerin anatomik yerleşimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? a. Böbrekler periton önünde yer alırlar b. Böbrekler periton içinde

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI Yrd. Doç. Dr. Sibel KÜÇÜK Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Solunum Sistemi Hastalıklarında Evde Bakımın Amacı Progresyonu önlemek,

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ Slayt No: 22 Bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini kolaylaştırır. Bebekte kulak enfeksiyonları

Detaylı

KADAVRADAN ORGAN ALINMASI. Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi

KADAVRADAN ORGAN ALINMASI. Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi KADAVRADAN ORGAN ALINMASI Özlem ERGİNBAŞ Ameliyathane Hemşiresi KADAVRADAN ORGAN ALINMASI Beyin ölümü kararı verilmiş donörlerden (vericilerden) usulüne uygun olarak başka kişiye nakledilmek üzere organların

Detaylı

HEMODİYALİZDE NİTELİKLİ VE MALİYET ETKİN BAKIMIN SUNUMUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ

HEMODİYALİZDE NİTELİKLİ VE MALİYET ETKİN BAKIMIN SUNUMUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ HEMODİYALİZDE NİTELİKLİ VE MALİYET ETKİN BAKIMIN SUNUMUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Uzman Hemşire Emine DANE Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi edane69@hotmail.com Sunu Akışı Kronik bo brek yetmezliğine

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROGRAMI

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROGRAMI KOD YÖN.PL.06 YAY. TAR OCAK 2013 REV.TAR OCAK REV. NO 02 SYF. NO 1/5 S. NO PLANLANAN FAALİYET SORUMLULAR PLANLANAN FAALİYET DÖNEM Her doktor ve hemşire odasında el hijyeni malzemeleri (alkol bazlı el antiseptikleri,

Detaylı

Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP)

Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP) Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP) Bir sağlık kuruluşunun temel hedefi hasta bakımıdır. Hastaların benzersiz ihtiyaçlarını destekleyen ve bunlara cevap veren bir ortamda en uygun bakımın

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları Basınç Yaraları (Dekübütüs Ülserleri ) Basınç Yaralarının Nedenleri Basınç Yarası Oluşmasında Risk Faktörleri Basınç Bölgeleri Basınç Yaralarının Oluşumu ve Evreleri Basınç Yaralarının Önlenmesi Bası Yarası

Detaylı

Santral Venöz Kateter. Hem. Güliz Karataş Hacettepe Ped KİT Ünitesi

Santral Venöz Kateter. Hem. Güliz Karataş Hacettepe Ped KİT Ünitesi Santral Venöz Kateter Hem. Güliz Karataş Hacettepe Ped KİT Ünitesi 8 yaşında ALL VAKA sürecinde SVK TANI : 8/2010 RELAPS 1/2011 KİT 6/2011 7/2011 3/2013 +55.gün +13.ay hafif kgvhh Santral venöz Port kateter

Detaylı

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

2014 YILLIK EĞİTİM PLANI. Ocak. Eğitim Alan Grup / Bölüm ZORUNLU EĞİTİM. Laboratuar Çalışanları. Psikiyatri Servis.

2014 YILLIK EĞİTİM PLANI. Ocak. Eğitim Alan Grup / Bölüm ZORUNLU EĞİTİM. Laboratuar Çalışanları. Psikiyatri Servis. Dok.Kod.: SPEH.EGT.PL.02 2014 YILLIK EĞİTİM PLANI Hazırlanma Tar.: 19/08/14 Sayfa No: 1/1 Sıra No Eğitim Eğitimci Eğitim Alan Grup / Bölüm Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

PRE DİYALİZ DÖNEMDE HASTA EĞİTİMİNİN ROLÜ AYTEN KARAKOÇ

PRE DİYALİZ DÖNEMDE HASTA EĞİTİMİNİN ROLÜ AYTEN KARAKOÇ PRE DİYALİZ DÖNEMDE HASTA EĞİTİMİNİN ROLÜ AYTEN KARAKOÇ Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyaliz Ünitesi Hasta Eğitimi Amerikan Aile Hekimleri Eğiticileri Topluluğu (STFM) hasta eğitimini: Sağlığı

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 15.07.2014 Madde 5.5 teki Konsültasyon Formu yerine CureMed te 01 ilgili haneye kayıt edilmesi gerektiği, madde 5.16 daki Hasta Tedavi Takip ve İzlem

Detaylı

ALLOJENİK KORDON KANI BANKACILIĞINDA UMUTLAR

ALLOJENİK KORDON KANI BANKACILIĞINDA UMUTLAR ALLOJENİK KORDON KANI BANKACILIĞINDA UMUTLAR Prof. Dr. İhsan Karadoğan Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Kök Hücre Nedir? Kendileri için uygun olan bir çevre içinde

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MESLEK HASTALIKLARI -2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İşe Giriş Muayeneleri Aralıklı kontrol muayeneleri (periyodik muayeneler) Sağlık Eğitimi 1 İşe Giriş

Detaylı