Köprülü Kanyon Milli Parkı Orman Amenajman Planının Koruma Hedeflerine Göre Modelleme İle Hazırlanması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Köprülü Kanyon Milli Parkı Orman Amenajman Planının Koruma Hedeflerine Göre Modelleme İle Hazırlanması"

Transkript

1 22 Köprülü Kanyon Milli Parkı Orman Amenajman Planının Koruma Hedeflerine Göre Modelleme İle Hazırlanması Uzay KARAHALİL*, Selahattin KÖSE, Durmuş Ali ÇELİK, Ali KÜÇÜMEN Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi 6080 Trabzon ÖZET: Ülkemizde korunan alanlar, ivmesi zaman içerisinde değişmekle beraber sayısal ve alansal olarak gün geçtikçe büyümeye devam etmektedir. Doğa koruma ve milli parklar genel müdürlüğü tarafından milli parklar (mp) ve tabiat parkları (tp) için koruma kullanma dengesinin tesisi amacıyla uzun devreli gelişme planları (udgp) hazırlanmaktadır. Udgp çerçevesinde veya paralelinde belirlenen hedeflere ulaşılması için yangın planı, otlatma planı, iş planı, koruma planı gibi bir dizi uygulama planının hazırlanması gerekmekte, bunların başında da orman amenajman planı gelmektedir. Günümüze dek bu alanlar için amenajman planı düzenlenmiş olsa da, klasik yaklaşımla hazırlanan bu planların sürelerinin dolmasıyla ya da uygulamadaki aksaklıklar sonucu uygulamaya konulamaması nedeniyle günümüzde neredeyse hiçbir korunan alanda amenajman planı yürürlükte değildir. Genelde herhangi bir silvikültürel müdahaleyi öngörmeyen, katı koruma anlayışının hakim olduğu halihazırdaki bu durum, mp ve tp nı olduğu gibi doğaya terk edilen alanlar olarak karşımıza çıkarmaktadır. Bu alanlarda temel paydaşlar (yerel halk, milli park yönetimi, ogm, turizm sektörü vb) arasında yararlanmanın bir düzene ve ortak plana bağlanamaması nedeniyle de zaman zaman çatışmalar ortaya çıkmaktadır. Bu Bildiride, Yukarıda Belirtilen Sorunlara Çözüm Getirmek Amacıyla, Uygulama Alanı Olarak Seçilen Köprülü Kanyon Mp İçin, İşletme Amaçları Doğrultusunda Koruma Hedefleri Belirlenmiş Ve Ekosistem Tabanlı Çok Amaçlı Planlama (ETÇAP) Karar Destek Sistemi (KDS) Yazılımı İle Alternatif Planlama Stratejileri Oluşturularak Stratejik Ve Taktiksel Düzeyde Çıktılar Elde Edilmiştir. Daha Sonra Model Çıktıları Tartışılarak Mp İçin En Uygun Olanına Karar Verilmiştir. Anahtar kelimeler: Ekosistem Tabanlı Çok Amaçlı Planlama, katılımcılık, korunan alanlar, koruma hedefi, Köprülü Kanyon Milli Parkı. Designing Köprülü Canyon National Park Forest Management Plan Considering Conservation Targets Using Modeling ABSTRACT: Protected areas are increasing gradually in terms of number and area in our country. Long Term Development Plans (LTDP) or Master Plans are prepared by Directorate of Nature Conservation and National Parks to establish balance between conservation and utilization of National Parks (NP) and Nature Parks (NrP). On the other hand, some implementation plans like fire management plan, grazing plan, work plan, protection plan or forest management plan should be prepared to achieve the conservation targets. However, a forest management plan is practically not in use today due to either the expiration of the old plans or complications in implementations. Lack of any forest management plans would have the potential to leave National Parks and Nature Parks in jeopardy. Conflicts arise between local society, tourism sector, NP administration and General Directorate of Forests due to lack of any arrangement or plan of utilization. In this study, Köprülü Canyon NP was selected as the study area to implement the framework, to develop the participatory approach, importantly to perform the decision making process and, prepare a protected area forest management plan focusing on the protection and utilization equilibrium based on Ecosystem Based Multi Objective Planning (ETÇAP) approach. A strategic decision making model was developed using ETÇAP Decision Support System. Different strategies were developed to prepare strategic and tactical level forest management outputs. Finally, best of the alternatives was selected for the NP. Keywords: Ecosystem Based Multi Objective Planning, participation, protected areas, conservation target, Köprülü Canyon National Park.. GİRİŞ 872 yılında dünyanın ilk Milli Parkı (MP), Yellowstone MP nın (8670 km2) ABD de kuruluşu, modern nitelikli doğa koruma düşüncesinin başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde ise, 956 yılına kadar daha çok konu ile ilgili bilim adamlarının ve *Sorumlu Yazar: Uzay KARAHALİL, derneklerin çalışmaları içerisinde yer alan MP kavramı, 956 yılında yürürlüğe giren 683 sayılı orman yasasının 25. maddesi ile uygulama alanına girmiştir. Bu maddeye göre, 958 yılında ilan edilen Yozgat Çamlığı MP ilk milli parkımız olmuştur. Ancak özellikle orman rejimi dışında kalan alanların MP kapsamına alınmasında yaşanan güçlükler nedeniyle, 983 yılında 2873 sayılı Milli Parklar Yasası çıkarılmış ve ilk kez hem milli park hem de diğer üç statü (tabiatı koruma alanı, tabiat parkı ve tabiat anıtı) yasal boyut kazanmıştır.

2 23 Ülkemizde korunan alanlar, ivmesi zaman içerisinde değişmekle beraber sayısal ve alansal olarak gün geçtikçe artmaya devam etmektedir. Ülkemizde halihazırda 4 Milli Park, 4 Tabiat Parkı, 3 Tabiatı Koruma Alanı ve 06 Tabiat Anıtı ilan edilmiş olup, bu kapsamda toplam korunan alan miktarı milyon ha ı geçmiş bulunmaktadır (URL-, 20). Bunların yanında ülkemizde, sit, özel çevre koruma bölgeleri, orman içi dinlenme yerleri, gen koruma ormanları, araştırma ormanları, muhafaza ormanları, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları gibi çok sayıda koruma statüleri bulunmaktadır (Demirel 2005). Korunan alanlar ve bunlara özgü planlama şekilleri bir taraftan doğal ve kültürel kaynakları korumayı gözetirken, öte yandan topluma bilimsel, ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan faydalar sağlamayı amaçlar. Milli Parklar Kanununa göre, TKA ve TA sadece koruma ve bilimsel amaçla ayrılabilirken, MP ve TP koruma öncelikli olmak üzere sınırlı kullanım olanaklarının da bulunduğu alanlardır. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından Milli Parklar (MP) ve Tabiat Parkları (TP) için koruma kullanma dengesinin tesisi amacıyla Uzun Devreli Gelişme Planları (UDGP) hazırlanmaktadır. UDGP ile genel çerçevesi çizilen bu alanlarda mutlak koruma alanları, sınırlı kullanım alanları ve kontrollü kullanım alanları belirlenmekte ve bu alanlarda izin verilen etkinlikler karara bağlanmaktadır. UDGP nın hazırlanmasından sonra bu planın çizdiği sınırlar çerçevesinde veya paralelinde bir dizi uygulama planın hazırlanması gerekmektedir. Bu planlara örnek olarak; yangın planı, otlatma planı, iş planı (korunan alanın finansal olarak kendi kendine yeten bir yapıya kavuşmasını sağlamayı amaçlayan planlar), koruma planı (kültürel miras alanlarının korunmasını amaçlayan planlar) ve nihayetinde orman amenajman planı verilebilir. Günümüze dek korunan orman alanları için geçmişte orman amenajman planları düzenlenmiş olsa da, klasik yaklaşımla hazırlanan bu planlar incelendiğinde, envanter, amaçların belirlenmesi ve yararlanmanın düzenlenmesi aşamalarında klasik yaklaşımla tümüyle örtüşmekte, etanın düşük tutulması ile belirlenen hedefe ulaşılmaya çalışılmaktadır. Geçmişte hazırlanan bu planların da sürelerinin dolmasıyla veya uygulamadaki aksaklıklar sonucu uygulamaya sokulamaması nedeniyle günümüzde neredeyse hiçbir korunan alanda amenajman planı yürürlükte değildir. Genelde herhangi bir silvikültürel müdahaleyi öngörmeyen ve katı koruma anlayışının oluşturduğu bu durum, günümüzde MP ve TP nı, olduğu gibi doğaya terk edilen alanlar olarak karşımıza çıkarmaktadır. Sadece fırtına, böcek ve yangın zarar verdiğinde müdahale edilmekte ve zarar görmüş ağaçlar çıkarılmaktadır. Bazen zarar görmüş ağaçların bile çıkarılması tartışma konusu olmakta, olduğu gibi doğaya terk edilmesi gerektiği de iddia edilmektedir (Karahalil 2009). Korunan orman alanlarında belirtilen sorunların üstesinden gelinebilmesi için kullanıma açılması ve alanlardan faydalanmanın düzenlenmesi için öncelikle amenajman planlarının yapılması gerekmektedir. Ancak planlamanın nasıl olacağı konusunda uluslararası kabul görmüş standartlar bulunmamaktadır. Bu nedenle alınacak kararlar, ülke koşul ve gereksinmelerine uygun olmak ve temel bilimsel ilke ve amaçlarla da uyumlu olmak durumundadır. Belirlenen koruma hedeflerine ve toplumun beklentilerine göre yapılacak bu planlama; başta koruma olmak üzere, orman ekosistemlerin çok yönlü yararlanmaya göre belirlenmiş bir planlama sisteminin geliştirilmesi ile gerçekleşebilir. Gerçekleştirilen bildiri kapsamında, uygulama alanı olarak seçilen Köprülü Kanyon Milli Parkı için, tespit edilen işletme amaçları doğrultusunda koruma hedefleri belirlenmiş ve ETÇAP KDS kullanılarak alternatif planlama stratejileri oluşturulmuş ve çözülmüştür. Böylece stratejik ve taktiksel düzeyde çıktılar oluşturulmuştur. Daha sonra elde edilen model çıktıları tartışılarak MP için en uygun olanına karar verilmiştir. 2. MATERYAL ve YÖNTEM 2. Çalışma Alanı Akdeniz Bölgesi nin öne çıkan korunan alanlarından biri olan Köprülü Kanyon MP bu bildiri kapsamında çalışma alanı olarak seçilmiştir. Tekdüzelikten uzak, değerli ve doğal yaşlı ormanları barındırması, yaban hayatı için uygun yaşam alanları oluşturması, yöre halkı tarafından adam kayalar olarak da ifade edilen ilginç jeomorfolojik yapılar içermesi, Köprüçay Irmağı gibi çok önemli bir kaynak değerini barındırması nedeniyle Köprülü Kanyon MP, 973 yılında Türkiye nin 5. MP olarak ilan edilmiştir. Milli Park, Antalya ve Isparta illeri sınırları içinde yaklaşık ha lık bir alanı kapsamaktadır (Şekil ) Yaklaşım Tarzı Korunan alanların başta koruma olmak üzere çok yönlü işlevlerine göre oturtulmuş bir planlama sistemine sahip olması gerekmektedir. Bu nedenle korunan alanlarda uygulanacak planlama sisteminin; yaklaşım tarzı, buna bağlı olarak veri kaynaklarının belirlenmesi, envanter sırasında hangi verilerin toplanacağının tespit edilmesi, bu tip alanlarda müdahale reçetelerinin neler olabileceği, özel nitelikli alanların belirlenmesinde kullanılacak ölçüt ve göstergeler konusunda yol gösterici ve yaygınlaştırılması noktasında kolaylık sağlayacak kavramsal çatıya sahip olması gerekir. Bu bağlamda, ETÇAP kavramsal çerçevesi, korunan alanlarda düzenlenecek amenajman planlarının kavramsal çerçevesi ile büyük oranda örtüşmektedir (Karahalil 2009).

3 24 ETÇAP anlayışı, toplumun katılımcı ilgisini sağlayacak birçok orman fonksiyonuna (orman değerine) sahip orman ekosistemlerini sayısal bazda tanımlayacak ve kontrol edecek planlama stratejilerinin tasarım ve uygulanmasını ifade etmektedir. Bu anlayış, biyoçeşitliliğin korunmasını ve sürdürülebilir kullanımın orman ekosisteminin üretim, yenilenme kapasitesi, canlılık ve bu ekosistemlerinin uzun vadeli dengesine zarar vermeden onların ekolojik, ekonomik ve sosyokültürel fonksiyonlarından azami düzeyde sürdürülebilir yararlanmaya odaklıdır (Başkent ve ark. 2004). Bununla birlikte korunan alanlarda öne çıkan, turizm, rekreasyon, peyzaj, tarihsel ve kültürel değerler, fırtına, böcek ve yangını da içeren doğal felaket riski ve haritalanması ve otlatma gibi konuların ayrıntılı olarak ele alınmasıyla, korunan alanlardaki planlama felsefesi şekillenmektedir (Şekil 2) (Karahalil 2009). Şekil. Çalışma alanının genel görünümü Şekil 2. Korunan orman amenajman planı kavramsal çerçevesi

4 II. Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu Köprülü kanyon MP nın planlanmasında öne çıkan zonlama, koruma hedeflerinin belirlenmesi, işletme amaçlarının tespiti, müdahale seçeneklerine karar verilmesi, alternatif planlama seçeneklerinin oluşturulması gibi bazı önemli aşamalar aşağıda kısaca tanıtılmıştır Envanter Ormancılıkta planlama için gerekli verilerin çoğu (yaklaşık %80 e yakın kısmı) araziye bağlıdır ve bunun için de envanter yapılmaktadır. İleride alınacak kararlar, Çizelge. KKMP nın arazi kullanım durumu (ha) Orman Alanı OT OT-T T % 82.2 % 0.8 % 0.9 % 7.6 KSU J. Engineering Sci., Special Edition, 202 yapılacak müdahaleler için planlamaya temel oluşturmak, orman ekosistemlerinde öne çıkan orman fonksiyonlarını ortaya koymak, bu fonksiyonları sayısal olarak kavrayabilmek ve böylece modelleyebilmek gibi farklı amaçlarla, MP da gerçekleştirilecek çalışmalar, alan, servet ve artım envanterinden, yetişme ortamı envanterine, biyolojik çeşitlilik envanterinden turizm ve rekreasyon envanterine kadar farklı süreçlerini içermek durumundadır. Bildiri kapsamında kullanılan veriler Karahalil (2009) tarafından alınan 656 adet örnekleme alanına dayanmaktadır. KKMP na ilişkin arazi kullanım durumu Çizelge de verilmiştir. Ku 38.8 % Zonlama Zonlama, korunan alan içerisinde var olan orman fonksiyonlarının belirlenmesi ve haritalanması aşamasıdır. Orman fonksiyonları orman ekosistemlerinde ekosistem elamanlarının karşılıklı ilişki ve etkileşimleri sonucu kendiliğinden oluşan ve gereksinim duyulduğunda toplum yararına kullanılabilen ürün ve hizmetlerin tamamını ifade etmektedir. (Asan 999, Köse ve ark. 200, Köse ve Karahalil 2002, Başkent 2008). Zonlama planlamaya bir bilgi oluşturmakla birlikte gelecekteki kararları şekillendirmesi bakımından önemlidir. Örneğin hangi alanlar doğaya terk edilecek, hangilerinde ekolojik ya da sosyal fonksiyonlar öne çıkacak? Bununla birlikte belirlenen fonksiyonlar nihai Su 2.3 % 0.3 Z % Genel Top % 00 olmayıp amaç ya da amaçların farklı olmasına göre değişebilecektir. Orman fonksiyonlarının ortaya konmasında taslak uzun devreli gelişme planı bir anlamda amenajman planını bağladığı için temel alınmıştır. Çalışmada, Karahalil (2009) tarafından sınıflandırılan orman fonksiyonları kullanılmıştır. Burada, her bir bölmeciğin eğim, yetişme ortamı koşulları (anakaya, toprak, su ekonomisi, eğim, yükselti ve bakı), vejetasyon (tabakalılık, kapalılık, karışım ve çağ sınıfı), hassas ekosisteme dahil olup olmaması gibi çok sayıda özellikler dikkate alınmıştır. Dolayısı ile KKMP da toplam 4 adet fonksiyon belirlenmiş olup, bunların kapladıkları alan aşağıda verilmiştir (Çizelge 2). Çizelge 2. KKMP da ayrılan orman fonksiyonları ve kapladıkları alanlar (ha) Orman Fonksiyonları Verimli Bozuk OT, T ve Su Odun Üretimi Bitkisel ODOÜ Üretimi Yaban Hayatı Koruma Alpin Zon Doğal Yaşlı Ormanlar Ekolojik Etkilenme Bölgesi Yüksek Koruma Değerinde Alan Yüksek Dağ Ekosistemi Gen Koruma (Servi Tohum Meş.) Sosyal Baskılı Alanları Koruma Su Kaynaklarını Koruma Estetik Görünüm Kuş Gözlem Rekreasyon Açıklık (Z, İs, Ku) İs % Alan (%)

5 İşletme Amaçları ve Koruma Hedefleri KKMP için belirlenen amaçları şu şekilde belirlenmiştir: genel işletme Biyolojik çeşitliliği korumak, Rekreasyon ve estetik değerleri topluma sunabilmek, Net karbon birikimi ve oksijen üretim miktarını en yüksek düzeyde tutmak, Toprak kaybını en az seviyede tutmak, Orman ekosisteminden elde edilecek su üretimini sürdürülebilir seviyede tutmak, Yerel halkın odun üretiminden sürdürülebilir şekilde yararlanmasını sağlamak, Gerçekleştirilecek korunan orman amenajman planı tehlike altındaki türleri, hassas ekosistemleri dikkate almak durumundadır. Örneğin Raddi ve Sümer (999) a göre, bugün sadece İran, Suriye, Ürdün, Lübnan, Libya, Ege Adaları, Girit, Türkiye ve Kıbrıs da münferit ve genellikle kalıntı popülasyonlar halinde, ülkemizde ise Kuşadası-Aydın dan başlayıp Silifke-Mersin e kadar yaklaşık km. sahil şeridinde yer alan Dallı Servi (Cupressus sempervirens var. horizontalis) ormanları hakkında plan ne karar verecektir? Veya Bozburun eteklerine doğru yayılış gösteren ve birçok anıt bireyi de barındıran karaçam meşcereleri nasıl değerlendirilecektir? İşte bu ve buna benzer alanlar için koruma hedefleri belirlenmeli ve alınacak kararlarda göz önünde bulundurulmalıdır. Plan ünitesi içinde yapılan gözlemler ve envanter neticesinde ulaşılan bilgiler ışığında belirlenen ayrıntılı koruma hedefleri şu şekildedir: KKMP nda Bern Sözleşmesine göre tehlike altında bulunan habitatlardan Toros Dağları karaçam ormanları, Güney Anadolu Kızılçam Ormanları, Anadolu Servi Ormanı, Orta Toroslar Sedir Ormanı ve Yabani Zeytin orman toplulukları bulunmaktadır. Yaşlı Karaçam ve Sedir ormanları ise yaklaşık 4000 ha a ulaşmaktadır. Akdeniz saf servi ormanı ise 95 ha a düşmüş bulunmakta, aynı zamanda doğal oluşu ve bu büyüklükte olması onu eşsiz bir gen kaynağı durumuna getirmektedir. Bu nedenlerle adı geçen orman ekosistemlerini korumak, KKMP nin en önemli ekosistemlerinden birisi, park içinde bulunan bir çok bitki ve hayvan türü (benekli alabalık, yırtıcı kuşlar, yaban keçisi, su kara tavuğu, ve sürüngen-amfibi türleri) için önemli bir yaşam ortamı ve yaşam koridoru oluşturan Köprüçay ve kanyon ekosistemidir. Bu ekositemde bütünlüğü sağlamak için KKMP içinde kalan kısmı ile birlikte Köprüçayı besleyen ve diğer ekosistemlerle yaşam koridorları oluşturan yan kollar dikkate alınarak bir koruma ağı ve su kenarı ormanları oluşturmak, BÇ bakımından zengin olduğu kadar da hassas olan ve yaban keçisi için yaşam ortamları oluşturan KKMP içindeki alpin ve yüksek dağ ekosistemlerini korumak, Halkın ormana olan baskısın azaltılması ve geleneksel yaşam koşullarının sürdürülebilmesi için ODOÜ alanlarında yararlanma-koruma dengesini oluşturmak, ancak bunu yaparken odun dışı orman ürünlerinin gen kaynaklarını yerinde ve sürdürülebilir yararlanma prensipleri çerçevesinde korunmak, KKMP içinde bulunan Kızılçam ormanlarından park içinde yaşayan orman köylülerinin yakacak odun gereksinimlerini karşılamak ancak bunu gerçekleştirirken gen kaynaklarını erozyona ve kirlenmeye uğratmayacak şekilde düzenlemek, Yangına hassas olan Kızılçam ağırlıklı özellikle normal kapalı genç meşçerelerde korumayı etkinleştirmek için aralama ve bakım çalışmalarıyla hem yararlanmayı düzenlemek hem de korumayı gerçekleştirmek, Yangını azaltmak için yangın emniyet yol ve şeritleri tesis etmek, gerekli görülen yerlere yol yapmak ve bu yolla yangına müdahale için uygun yol yoğunluğu yaratmak. Yangına erken müdahale için uygun yerlere yangın gözetleme kulesi ve yangın havuzları yapmak Müdahale Seçenekleri Korunan orman alanlarının mevcut doğal özelliğinin korunması, iyileştirilmesi geliştirilmesi ve dış etkenlere karşı dirençlerinin arttırılabilmesi için belirli ölçülerde teknik müdahalelere ihtiyaç duyulmaktadır. Aksi taktirde bu orman alanlarının doğal süksesyon seyri içinde varlıklarını sürdürebilmeleri rastlantılara bağlı olacaktır. Bu rastlantılar orman açısından olumlu gelişmezse orman tamamen veya kısmen zarar görebilir hatta yok olabilir. Bu tehlikelerden mümkün olduğunca kaçınmak ancak uygun müdahale seçeneklerinin oluşturulması ve uygulanması ile sağlanabilir (Topaçoğlu 2005). Müdahale seçenekleri oluşturulurken yalnızca gençleştirme, bakım veya amaç servet gibi silvikültürel müdahaleler düşünülmemeli, otlatma baskısının azaltılması için dikenli telle çevirme, kuş popülasyonunun arttırılması için kuş yuvalarının asılması veya böceklerle savaş amacıyla feromon tuzaklarının arttırılması bu kapsamda değerlendirilmelidir (Karahalil 2009) Modelleme ve Alternatif Seçeneklerinin Oluşturulması Planlama Korunan orman alanlarında düzenlenecek amenajman planı, alınacak kararları sezgisel değil matematiksel karar verme teknikleri veya yöneylem araştırması tekniklerine dayandırmalıdır. Bu da sayısal olarak kavranan orman fonksiyonlarının dahil edildiği, belirli kısıtlar altında belirlenen amaçlara ulaşmak amacıyla seçilen yöneylem araştırma tekniğinin gerektirdiği şekilde formüle edilmiş bir planlama modelinin kurulması ile sağlanabilir. Kurulan model ile çok sayıda uygulanabilir alternatif planlama seçenekleri oluşturulmalı ve bunlar arasından en uygun olana eldeki şartlar dahilinde karar verilmelidir. Bu da ancak KDS nin etkili kullanımı ile mümkün olabilir.

6 Karar Destek Sistemleri ve Milli Parkların Planlanmasında Kullanımı Orman amenajmanında geliştirilen ve kullanılan KDS leri, karar verme aşamasında karar vericilerin en uygun kararları almasına, karar vericinin bilgi birikimi ve bilgisayarların bilgi işleme yeteneklerini bütünleştiren bir modelleme sistemi olarak ortaya çıkmaktadır. Bu sistemler, orman ekosistemleri gibi gerçekte karmaşık olan sistemleri kavramayı kolaylaştırırken, onları bir bütün olarak değerlendirmeyi sağlamaktadır. Üstelik herhangi bir probleme optimal çözümler bulmakla birlikte, karar vericilerin alternatifler arasından en uygununa karar vermesine yardım ederler (Kadıoğulları 2009). Orman amenajman planlarının yapımına hizmet etmek amacıyla bugün gelişmiş ülkelerde, ormancılık alanında konumsal bilgiyi kullanarak yöneylem araştırması teknikleriyle bütünleştiren KDS leri geliştirilmekte ve orman işletmelerince kullanılmaktadır. Bunlardan birisi de son dönemde ülkemizde geliştirilen ETÇAP KDS dir (Başkent 2008, Keleş 2008, Kadıoğulları 2009). ETÇAP yaklaşımına uygun geliştirilen KDS nin sistem mimarisinin genel yapısı beş önemli bileşenden oluşmaktadır. KDS nin ilk aşamasında, orman ekosisteminin yapı ve kuruluşunun ortaya konulması, ilgili verilerin (hasılat tablosu, bölmecik tablosu, ürün çeşitleri tablosu, aktüel envanter verileri gibi) elde edilmesi ve sisteme girilmesi işlemlerinden oluşan veri tabanı bileşeni yer almaktadır. İkinci aşamada ise, odun üretimi ile birlikte planlamada yer alacak diğer orman fonksiyonları ve ekonomik modellerin yer aldığı yardımcı modeller yer almaktadır. Bu yardımcı modellerin planlama sistemindeki rolü, orman fonksiyonlarının planlamaya sayısal olarak yansıtılmasıdır. Böylelikle karar vericiler, odun üretimi ile birlikte orman ekosisteminin sunduğu diğer ürün ve hizmetlerin zamana bağlı değişimlerini sayısal veya ekonomik değerler itibariyle görebilecek ve daha isabetli kararlar alabileceklerdir. Orman ekosistemini oluşturan analiz alanlarına (işletme sınıfı, orman fonksiyonu alanları, meşcereler vs) uygulanacak silvikültürel müdahale rejimlerinin (doğal veya silvikültürel müdahale dizini/seti) belirlenmesi ile birlikte, amaçların ve bu amaçları sınırlandıran kısıtlayıcı koşuların ortaya konulması, hedeflerin belirlenmesi, ürün ve hizmetlerin zamana bağlı olarak üretim politikalarının geliştirilmesi planlama stratejileri bileşenini oluşturmaktadır. Bu şekilde, hazırlanacak olan planlarda farklı stratejiler türetilmektedir. Planlama stratejileri belirlendikten sonra probleminin çözümüne ve geçerliliğin sağlanmasına yönelik alternatif modelleme tekniklerinin yer aldığı planlama teknikleri bileşeni yer almaktadır. KDS nin son bileşeni ise, alternatif planlama stratejilerinin çözüm sonuçlarının (çıktılarının) metin, harita, tablo veya grafik olarak sayısal olarak sunulması ve bu stratejilerin karşılaştırılması ile işletme amacına en uygun alternatifi seçilmesidir (Keleş 2008, Kadıoğulları 2009) Planlama Stratejilerinin Oluşturulması Ülkemizde halen uygulanmakta olan amenajman planlarının en önemli eksiklerinden birisi bu planların belirli formatta üretilmesi, alternatifler sunamaması ve buna bağlı olarak bunlar içerisinden işletme amacına, imkan ve koşullara bağlı olarak seçim yapılamamasıdır. Gerçekleştirilen çalışmada odun üretimi, karbon depolama, oksijen üretimi, toprak kaybı, su üretimi fonksiyonları ya da değerlerinin sayısal olarak ifade edilmesinde Karahalil (2003) ve Yolasığmaz (2004) tarafından ağaç sayısı, göğüs yüzeyi orta ağacının çapı ve hacim gibi farklı meşcere parametreleri ile ilişkiye getirilerek oluşturulan regresyon modellerinden yararlanılmıştır. Gerçekleştirilen çalışmada örnek olması açısından farklı alternatifler oluşturup, bunlar içerisinden seçim yapma imkanı verebilmek amacıyla KKMP için 3 adet örnek strateji geliştirilmiştir (Çizelge 3). Örneğin S in amaç fonksiyonu planlama süresi sonunda toplam etanın maksimum yapılması iken, periyotlar arası gençleştirme miktarları toplamının en fazla % 0 değişim göstermesi bir kısıt olarak yer almıştır. Çizelge 3. Geliştirilen planlama stratejilerinin tanımı ve içerikleri Strateji Adı Amaç Kısıtlar STR Odun Üretim Miktarını Periyotlar arası gençleştirme alanları toplamı % 0 u Eniyilemek geçmesin STR2 Karbon Depolama Miktarını Periyotlar arası eta miktarı % 0 u geçmesin Eniyilemek STR3 Su Üretimini Eniyilemek Periyotlar arası eta miktarı % 0 u geçmesin KKMP da belirlenen amaçları gerçekleştirmek üzere kurulan planlama modelinde dikkate alınan bazı varsayımlar şu şekildedir: Tüm hesaplamalar periyot ortasına göre yapılmıştır. Planlama yörüngesi asli ağaç türü Kızılçam olduğu için 50 yıl alınmış, periyot genişliğine de 0 yıl olarak karar verilmiştir. Odun üretimine konu Kızılçam meşcerelerinde idare süresi 60 yıl alınmıştır. Yaban Hayatı Koruma, Tohum Meşceresi, Rekreasyon, Alpin Zon, Kuş Gözlem Yeri, Estetik, Yüksek Koruma Değeri Taşıyan Ormanlarda, Doğal Yaşlı Ormanlar, Ekolojik Etkilenme Bölgesi, Yüksek Dağ Orman Ekosistemi ve Su Kenarı Koruma fonksiyonlu ormanlarda gençleştirme ve ağaçlandırma öngörülmemiştir.

7 28 Odun Dışı Orman Ürünleri ve Sosyal baskılı ormanlarda sadece bakım etası öngürülmüştür. 3. BULGULAR ve TARTIŞMA Model çözümü sonucunda elde edilen bulgular Çizelge 4 de verilmiştir. Üç strateji birlikte değerlendirildiğinde; en fazla toplam etanın odun üretiminin en iyilenmesini amaçlayan STR tarafından 2. mil. m3 olarak sağlandığı görülmektedir. En az toplam eta ise m3 ile karbon depolama miktarının eniyilenmesini amaçlayan STR2 tarafından elde edilmiştir. Benzer şekilde en fazla gençleştirme alanı STR den elde edilirken en fazla toprak kaybı STR3, karbon depolama miktarı ise STR2 elde edilmiştir. eta, gençleştirme alanı, toprak kaybı ve su üretimi çıktıları dikkate alındığında; STR ve STR3 ün birbirlerine yakın bir seyir izledikleri, ancak STR2 nin diğer iki stratejinin aksine düzensiz bir seyir izlediği görülmüştür. Özellikle ilk periyotlardan itibaren gençleştirme alanları düşük tutularak karbon depolama miktarı arttırılmaya çalışılmıştır. Elde edilen eta dikkate alındığında, yerel halkın isteklerine cevap verebilir olması, son yıllarda gittikçe önemi artan bir değeri amaç edinmesi ve karbon ekonomisi gibi bir kavramın gittikçe dillendiriliyor olması, Köprülü Kanyon Milli Parkı için STR2 nin seçilmesi için çok uygun bir zemin oluşturmaktadır. Çizelge 4. Stratejilere göre planlama yörüngesi boyunca elde edilen bazı plan çıktıları Stratejiler STR STR2 STR3 STR STR2 Periyotlar Gençleştirme Etası (m3) Bakım Etası (m3) Periyotlar Toprak Kaybı (03 ton) Su Üretimi (06 m3) Periyotlar Karbon Depolama (ton) Oksijen Üretimi (ton) Periyotlar Gençleştirme Alanı (ha) SONUÇLAR ve ÖNERİLER Ülkemizde korunan orman alanları yasal, teknik ve örgütsel açıdan birçok sorunla karşı karşıya bulunmaktadır. Bu sorunların yol açtığı en büyük problem ise katı korumacı yaklaşım olarak gözükmektedir. Başlangıçta avantaj gibi görünen bu yaklaşım tarzı, MP ın ilanı ile birlikte yerel halkın orman ürünlerinden yararlanamaması, orman işlerinde çalışamaması, otlatmaya izin verilmemesi, kadastrosu STR yapılmayan yerlerde mülkiyet haklarından yararlanılamaması gibi insan odaklı veya kaynak değerini oluşturan ormanların yangın, böcek, rüzgar gibi tehlikelere karşı direncini arttıracak şekilde bakım görmemesi, ağaçlandırma ve rehabilitasyon çalışmalarında bulunulamaması gibi orman ekosistemi odaklı sorunlara yol açmakta sonuçta sistem kendini adeta kilitleyerek, dış dünya ile bağlantı kesilmekte ve MP dan olan ürün ve hizmet akışı durmaktadır. Korunan orman alanlarında, ister koruma amaçlı olsun ister yerel

8 29 halkın ihtiyaçları gözetilsin, eğer yukarıda sözü edilen düğüm çözülmek isteniyorsa bu ancak korunan alanlara özgü amenajman planlarının düzenlenmesi ile gerçekleşebileceği ortaya çıkmaktadır. Ülkemizde korunan orman alanları için düzenlenen planlar incelendiğinde, orman fonksiyonlarının belirlenmesinden etanın saptanmasına kadar olan işlemlerin sezgisel olarak yapıldığı ve klasik yaklaşımla hazırlandığı, korunan alanların kendine özgü turizm ve rekreasyon faaliyetlerinin dikkate alınmadığı görülmektedir. Bu sorunların giderilmesi amacıyla ele alınan bu çalışmada, ETÇAP KDS kullanılarak 3 adet planlama stratejisi geliştirilmiş ve çözülmüştür. Geliştirilen üç strateji birlikte değerlendirildiğinde en fazla toplam etanın 2. mil. m3 ile planlama yörüngesi sonunda odun üretiminin en iyilenmesini amaçlayan STR tarafından elde edildiği görülmüştür. Stratejiler içerisinde en az toprak kaybı miktarı toplam ton ile STR2 tarafından elde edilirken, en fazla su üretimi 5273 milyar m3 ile STR3 tarafından sağlanmıştır. Karbon depolama miktarının eniyilenmesini amaçlayan STR2, geliştirilen üç strateji içerisinde hem karbon depolama hem de oksijen üretimi miktarının sırasıyla toplamda.8 mil. ton ve 5.0 mil. ton ile en fazla elde edildiği strateji olmuştur. Bugüne kadar ülkemizde günümüze değin korunan alanlar için düzenlenmiş orman amenajman planları sadece odun üretimine yönelik tasarlandığı, planın tek bir periyotla detaylandığı, uzun vadedeki ürün ve hizmet akışının kestirilmediği, işletme amaçları ile teknik müdahale arasındaki fonksiyonel ilişkilerin kurulamadığı, eta hesabının sadece alan kontrolüne dayandığı, farklı biçim ve şiddette uygulanabilecek teknik müdahalelerin oluşturulup etkilerinin belirlenemediği ve dolayısıyla alternatif plan seçeneklerinin oluşturulamadığı planlar olmuştur. Yapılan çalışma ile yukarıda sayılan bu açmazlar ETÇAP KDS nin kullanımı ile giderilmiştir. Diğer taraftan, Türkiye de korunan alanlarda etkin şekilde amenajman planlarının düzenlenebilmesi için bir dizi gereksinimler söz konusudur. Bu bağlamda getirilecek öneriler şu şekildedir: Orman ekosisteminin sunmuş olduğu tüm fonksiyonlar için ölçüt ve göstergeler geliştirilmeli, daha sonra bu değerler meşcere yapısı veya parametreleri ile ilişkilendirerek sayısal olarak ortaya konmalıdır. Yangın, böcek, fırtına gibi zararların etkisini tahmin edebilecek modeller geliştirilmeli, bu konudaki çalışmalara hız verilmeli ve bu çalışmalar planlama aşamasında kullanılmalıdır. Bu gibi doğal olayların sayısal olarak ifade edilmesi ya da kavranması ile tehlikeler önlenebilecek, bundan kaynaklanan ekonomik kayıp azaltılabilecektir. Düzenlenecek plan bir karar seçeneğini ifade ettiğinden, bu kararın mutlaka oluşturulacak çok sayıda alternatif seçenekler arasından alınması amacıyla, korunan alanların uzun süreli ve çok amaçlı olarak planlanmasında artık sayısal verileri temel alan yöneylem araştırması yöntemleri kullanılmalıdır. Modellemede kullanılacak karar verme tekniği orman ekosistem dinamiğini uzun vadede kestirebilmeli ve planlamacıya karar vermede yardımcı bilgi sunabilmelidir. Çok sayıda üretebilen planlama senaryoları içersinden en uygun alternatif planlama stratejisinin seçiminde; yasal düzenlemeler, personel durumu, ekonomik koşullar gibi çok sayıda etmen göz önünde bulundurulmalıdır. Sonuç olarak, orman ekosistemi içeren korunan alanlar için KDS yardımıyla oluşturulmuş ekosistem tabanlı ve çok amaçlı amenajman planları düzenlenmeli ve ülke sathındaki bütün MP ve TP için yaygınlaştırılmalıdır. KAYNAKLAR Asan, Ü Orman Kaynaklarının Çok Amaçlı Kullanımı ve Planlama Sistemleri. Ormanların Çok Amaçlı Planlanması Toplantısı, Bildiriler Kitabı: 3340, 5-6 Mayıs, Bolu. Başkent, E.Z., Köse, S., Kaya, Z., Altun, L., Terzioğlu, S., Başkaya, Ş., Eser, T GEF-II Biyolojik Çeşitlilik ve Doğal Kaynak Yönetimi Projesi: Türkiye de Biyolojik Çeşitliliğin Orman Amenajman Planlarına Entegrasyonu Strateji ve Tasarımının Geliştirilmesi Sonuç Raporu, 57 s. Başkent, E.Z Yalnızçam Ormanlarının Ekosistem Tabanlı Çok Amaçlı Planlanması (ETÇAP) ve Yönetimi Projesinden Arda Kalanlar. Orman Mühendisliği Dergisi, 45(7-8-9): Demirel, Ö Doğa Koruma ve Milli Parklar. KTÜ Genel Yayın No : 29, Fakülte Yayın No:37, Ders Kitabı, Mayıs, KTÜ Matbaası, ISBN: , Trabzon, 424 s. Kadıoğulları, A.İ Orman Amenajman Planlarının Hazırlanmasında Konumsal Yapının Kombine Optimizasyon Teknikleri ile Kontrolü: Konumsal Planlama. Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversityesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği ABD, Trabzon, 76 s. Karahalil, U Toprak Koruma ve Odun Üretimi Fonksiyonlarının Doğrusal Programlama İle Modellenmesi (Karanlıkdere Planlama Birimi Örneği). Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği ABD, Yüksek Lisans Tezi, Trabzon, 84 s. Karahalil, U Korunan Orman Alanlarında Amenajman Planlarının Düzelenmesi:Köprülü Kanyon Milli Parkı Örneği. Karadeniz Teknik Üniversityesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği ABD, Doktora Tezi, Trabzon, 72 s. Keleş, S Orman Amenajman Planlarının Hazırlanmasına Yönelik Karar Destek Sisteminin Tasarımı ve Prototip Modelinin Geliştirilmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri

9 30 Enstitüsü, Orman Mühendisliği ABD, Doktora Tezi, 2 s. Köse, S., Yolasığmaz, H. A., Sivrikaya, F Ormanlarımızdaki Fonksiyonların Saptanması ve Haritalanması. I. Ulusal Ormancılık Kongresi, Bildiriler Kitabı, S , 9-20 Mart, Ankara. Köse, S., Karahalil, U Toprak ve Su Koruma Fonksiyonlu Ormanlarda Amenajman Planları. Su Havzalarında Toprak ve Su Kaynaklarının Korunması, Geliştirilmesi ve Yönetimi Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, s , 8-20 Eylül, Hatay. Raddi, S., Sümer, S Genetic diversity in natural Cupressus sempervirens L. Populations in Turkey. Biochemical Systematics and Ecology, 27: URL-, p. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, (Erişim tarihi: ). Yolasığmaz, H.A Orman Ekosistem Amenajmanı Kavramı ve Türkiye de Uygulaması. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği ABD, Doktora Tezi, Trabzon, 25 s.

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI III. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Köprülü Kanyon Milli Parkının Kısa Tanıtımı Gerçekleştirilen Envanter Çalışmaları Belirlenen Orman Fonksiyonları Üretim Ekolojik Sosyal

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI IV. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Ödev Konuları Gelibolu Tarihi Yarımadası MP ında statü konusunda yeni gelişmeler Altındere Vadisi MP Uzun Devreli Gelişme Planının irdelenmesi

Detaylı

Köprülü Kanyon Milli Parkı Orman Amenajman Planının Koruma Hedeflerine Göre Modelleme İle Hazırlanması

Köprülü Kanyon Milli Parkı Orman Amenajman Planının Koruma Hedeflerine Göre Modelleme İle Hazırlanması Köprülü Kanyon Milli Parkı Orman Amenajman Planının Koruma Hedeflerine Göre Modelleme İle Hazırlanması Uzay Karahalil 1*, Selahattin Köse 2, DurmuĢ Ali Çelik 3, Ali Küçümen 4 1 Uzay Karahalil, Karadeniz

Detaylı

Orman Fonksiyonları -Zonlama Biyoçeşitlilik Koruma Alanları Estetik-Ekotuirzm İğneada: Fonksiyonlar: Ölçüt, Gösterge ve Aktiviteler Fonksiyonlar: Ölçüt, Gösterge ve Aktiviteler (Camili) Fonksiyonlar Ölçüt

Detaylı

Denizli-Honaz Planlama Birimi Orman Amenajman Planının Etçap Karar Destek Sistemleri (Modelleme) İle Hazırlanması

Denizli-Honaz Planlama Birimi Orman Amenajman Planının Etçap Karar Destek Sistemleri (Modelleme) İle Hazırlanması 173 Denizli-Honaz Planlama Birimi Orman Amenajman Planının Etçap Karar Destek Sistemleri (Modelleme) İle Hazırlanması Ali İhsan KADIOĞULLARI1*, Özkan BİNGÖL2, Rüstem KIRIŞ3, Mehmet Ali SAYIN4, Durmuş Ali

Detaylı

TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma Projesi MEVCUT VE POTANSİYEL YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHALARI İÇİN YÖNETİM PLAN MODELİ GELİŞTİRME

TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma Projesi MEVCUT VE POTANSİYEL YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHALARI İÇİN YÖNETİM PLAN MODELİ GELİŞTİRME TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma Projesi MEVCUT VE POTANSİYEL YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHALARI İÇİN YÖNETİM PLAN MODELİ GELİŞTİRME Müşteri Kamu Kurumu : T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Yürütücü kuruluş :

Detaylı

Orman Amenajman Planlarının Simülasyon Tabanlı Planlanması: ETÇAPSimülasyon

Orman Amenajman Planlarının Simülasyon Tabanlı Planlanması: ETÇAPSimülasyon Orman Amenajman Planlarının Simülasyon Tabanlı Planlanması: ETÇAPSimülasyon *Sedat KELEŞ 1, Emin Zeki BAŞKENT 2, Ali İhsan KADIOĞULLARI 2, Özkan BİNGÖL 3 1 Çankırı Karatekin Üniversitesi, Orman Fakültesi,

Detaylı

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm YGS yönetimi; Hedef, prensipler,araçlar,gerekli şartlar ve detaylar Hedef: EtkinYGS yönetimi Prensip:

Detaylı

TÜBİTAK 107 G 029. 5.2. Proje Sonuçları

TÜBİTAK 107 G 029. 5.2. Proje Sonuçları 5.2. Proje Sonuçları Proje sonuçlandığında; uygulayıcının (DMP) eline sadece bir uygulama planı (Yazılıkaya YGS Yönetim Planı) değil aynı zamanda bir YGS plan/planlama modeli geçeceği için, YGS planlamasıyla

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI I. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Sunum Akışı Tanışma Ders İçeriği Derste Uyulacak Kurallar Ödev ve Sınavlar Derse Giriş Ders Akışı Dünya da ve Türkiye de Doğa Korumanın Tarihsel

Detaylı

Orman Amenajman Planlarının ETÇAPKlasik Programı İle Hazırlanması: Akseki-İbradı Planlama Birimi Örneği

Orman Amenajman Planlarının ETÇAPKlasik Programı İle Hazırlanması: Akseki-İbradı Planlama Birimi Örneği 166 Orman Amenajman Planlarının ETÇAPKlasik Programı İle Hazırlanması: Akseki-İbradı Planlama Birimi Örneği Fatih SİVRİKAYA1*, Derya M. KÜÇÜKER2, Oktay DEMİR3 1 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Orman

Detaylı

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 ISBN: 978-605-4610-19-8 ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 The Determinition of The Problems and Solution ways, Interested in Allocated Forest Resources

Detaylı

Projenin İşD a ğ ı l ı m A ğ a c ı ve İş Paketleri TÜBİTAK 107 G 029

Projenin İşD a ğ ı l ı m A ğ a c ı ve İş Paketleri TÜBİTAK 107 G 029 Projenin İşD a ğ ı l ı m A ğ a c ı ve İş Paketleri Veri Toplama 2.1 Analitik Değerlend. 2.2 YGS Genel Sörveyi ve Verilerin Değerlendir. 2 Proje Yönetimi 1 Kış Dönemi Gözlem ve Sayımlar 3.1.1 Yaz Dönemi

Detaylı

KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER

KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER SIRA 1 2 5 8 DAİRE BAŞKANLIĞININ ADI Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi Dairesi KAYNAĞI ÜLKE İÇİNDEN SAĞLANAN PROJELER Oduna Dayalı Orman Ürünleri Üretim Süreçleri Takip Sistemi Biyokütle

Detaylı

FERDA NUR ŞENER YÜKSEK LİSANS TEZİ. DANIŞMANLAR: Prof. Dr. Özden GÖRÜCÜ Doç. Dr. Ahmet TOLUNAY. ISPARTA Haziran 2010

FERDA NUR ŞENER YÜKSEK LİSANS TEZİ. DANIŞMANLAR: Prof. Dr. Özden GÖRÜCÜ Doç. Dr. Ahmet TOLUNAY. ISPARTA Haziran 2010 TÜRKİYE DE SÜRDÜRÜLEBİLİR ORMANCILIK UYGULAMALARININ SERTİFİKASYON VE AKREDİTASYONUNDA SİVİL VE İDARİ YAPILANMA [ANDIRIN DEVLET ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ VE GÖKSUN DEVLET ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ ÖRNEĞİ (2003-2007)]

Detaylı

Bu sorunun doğru cevabını verebilmek için öncelikli olarak bazı kavramların iyi bilinmesi gerekir. Zira bu kavramların anlaşılabilmesi neticesinde

Bu sorunun doğru cevabını verebilmek için öncelikli olarak bazı kavramların iyi bilinmesi gerekir. Zira bu kavramların anlaşılabilmesi neticesinde Bu sorunun doğru cevabını verebilmek için öncelikli olarak bazı kavramların iyi bilinmesi gerekir. Zira bu kavramların anlaşılabilmesi neticesinde orman mühendisinin sadece ağaç mı kesip kesmediği belli

Detaylı

ORMAN AMENAJMANI Uluslararası Ormancılık 2. Hafta

ORMAN AMENAJMANI Uluslararası Ormancılık 2. Hafta ORMAN AMENAJMANI Uluslararası Ormancılık 2. Hafta Emin Zeki BAŞKENT KTÜ Orman Fakültesi Konu Başlıkları Uluslararası ormancılık amaçları Uluslar arası süreçler ve anlaşmalar Sürdürülebilir orman işletmeciliği

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI KORUNAN ORMAN ALANLARINDA AMENAJMAN PLANLARININ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI KORUNAN ORMAN ALANLARINDA AMENAJMAN PLANLARININ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI KORUNAN ORMAN ALANLARINDA AMENAJMAN PLANLARININ DÜZENLENMESİ (KÖPRÜLÜ KANYON MİLLİ PARKI ÖRNEĞİ) DOKTORA TEZİ Orm.

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI VII. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL DKMP ve OGM Protokolü DKMP Genel Müdürlüğü ile Orman Genel Müdürlüğü arasında 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamında korunan Milli

Detaylı

Odun Üretimi İstanbul, 2007 Aralık 2014, Bursa, EZB

Odun Üretimi İstanbul, 2007 Aralık 2014, Bursa, EZB Sağlık Ormanlar; tansiyonu düşürür, bağışıklık sistemini güçlendirir, depresyonu ve stresi azaltır, uykuyu/odaklanmayı düzenler, iyileşimi hızlandırır, hatta kanser oluşumunu engeller (yan etkisi yok!!)

Detaylı

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP)

AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) AKDENİZ EYLEM PLANI SEKRETARYASI (AEP) Türkçe Adı Akdeniz Eylem Planı Sekretaryası (AEP) İngilizce Adı Secretariat on Mediterrenaen Action Plan (MAP) Logo Resmi İnternet Sitesi http://www.unepmap.org Kuruluş

Detaylı

Hanife Kutlu ERDEMLĐ Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı 10.12.2009 Burdur

Hanife Kutlu ERDEMLĐ Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı 10.12.2009 Burdur Hanife Kutlu ERDEMLĐ Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı 10.12.2009 Burdur - Doğa Koruma Mevzuat Tarihçe - Ulusal Mevzuat - Uluslar arası Sözleşmeler - Mevcut Kurumsal Yapı - Öngörülen Kurumsal Yapı - Ulusal

Detaylı

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda Ağaçlandırma çalışmalarına temel oluşturacak tohum sağlanmasını emniyetli hale getirebilmek için yerel ırklardan elde edilen tohum kullanılması doğru bir yaklaşımdır. Aynı türde de olsa orijin denemeleri

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı TÜRKİYE ORMAN VARLIĞI

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı TÜRKİYE ORMAN VARLIĞI T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı TÜRKİYE ORMAN VARLIĞI Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı Yayın No. : 115 Envanter Serisi No.

Detaylı

Ormancılık Sektörünün Lokomotifi; Planlama

Ormancılık Sektörünün Lokomotifi; Planlama Ormancılık Sektörünün Lokomotifi; Planlama *Emin Zeki Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği Bölümü, Trabzon *Sorumlu yazar: baskent@ktu.edu.tr Özet Orman ekosistemlerinin etkin

Detaylı

Yararlanılan Kaynaklar

Yararlanılan Kaynaklar DİKKAT 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun ilgili maddeleri gereğince bu eserin bütün yayın, tercüme ve iktibas hakları Prof. Dr. Musa GENÇ e aittir. Prof. Dr. Musa GENÇ in yazılı izni olmaksızın

Detaylı

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇölleĢme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü Ulusal Havza Yönetim Stratejisi Yönlendirme Komitesi Toplantısı Ankara, 5 Ekim 2011 TOPLANTI GÜNDEMĠ UHYS sürecinin amacı ve

Detaylı

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU KARAR 1. Çölleşme ve erozyonla etkin mücadele edilmeli, etkilenen alanların ıslahı ve sürdürülebilir yönetimi sağlanmalıdır. a) Çölleşme ve erozyon kontrolü çalışmaları

Detaylı

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ 3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ Ormancılık faaliyetlerinin gerçekleşebilmesi için alt yapı tesisi olan orman yolları olmalıdır. Orman Yollarının Özelliği Orman yolu bir bilgisayar programı gibidir. Nasıl ki

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Tarım Agro silvikültürel Agro silvipastoral Ormancılık Agropastoral Silvipastoral Hayvancılık Agroforestry de ağaçların çok tabakalı kuruluşu

Detaylı

ORMAN AMENAJMANI SEÇME ORMANLARINDA ANLAMA -XI hafta

ORMAN AMENAJMANI SEÇME ORMANLARINDA ANLAMA -XI hafta ORMAN AMENAJMANI SEÇME ORMANLARINDA ANLAMA -XI hafta KTÜ Orman Fakültesi Seçme Ormanı Değişik yaşlı ve düşey kapalı orman formuna seçme ormanı ve seçme işletmesi adı verilmektedir. Tabakalı seçme ormanında,

Detaylı

Mevcut ve Potansiyel Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları için Yönetim Plan Modeli Geliştirme

Mevcut ve Potansiyel Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları için Yönetim Plan Modeli Geliştirme Mevcut ve Potansiyel Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları için Yönetim Plan Modeli Geliştirme YÖNTEM YÖNTEM 1) Genel Sörvey Türkiye YGS lerinin Genel Araştırması (Örnekleme ve Tanımlama ) 1.1. Verilerin Toplanması

Detaylı

Prof. Dr. Altay Uğur Gül

Prof. Dr. Altay Uğur Gül Prof. Dr. Altay Uğur Gül 20 Ocak 2015 tarihinde oluşturuldu Öğrenim Bilgileri Ülke Üniversite Fakülte/Enstitü Bölüm Derece Yıl Türkiye Karadeniz Teknik Fen Bilimleri Orman Mühendisliği Doktora 1995 Türkiye

Detaylı

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Ormanların yağışlardan yararlanmayı artırma, su ekonomisini düzenleme ve sürekliliğini sağlama, su taşkınlarını önleme, dere, nehir, bent, baraj, su kanalı ve benzeri

Detaylı

Ormanların havza bazında bütünleşik yaklaşımla çok amaçlı planlanması

Ormanların havza bazında bütünleşik yaklaşımla çok amaçlı planlanması Ormanların havza bazında bütünleşik yaklaşımla çok amaçlı planlanması Prof. Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi, TRABZON Sunuş 1.Ormanların havza bazında ekosistem tabanlı

Detaylı

ORMAN AMENAJMANI. Münferit Planlama 12.Hafta. Emin Zeki BAŞKENT Selahattin KÖSE KTÜ Orman Fakültesi. 2013, Trabzon, SK-EZB

ORMAN AMENAJMANI. Münferit Planlama 12.Hafta. Emin Zeki BAŞKENT Selahattin KÖSE KTÜ Orman Fakültesi. 2013, Trabzon, SK-EZB ORMAN AMENAJMANI Münferit Planlama12.Hafta Emin Zeki BAŞKENT Selahattin KÖSE KTÜ Orman Fakültesi Konu Başlıkları Münferit Planlama Münferit planların çıkış sebepleri Temel özellikleri Geleneksel planlamadan

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) II. Bölüm TÜBİTAK 107 G 029

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) II. Bölüm TÜBİTAK 107 G 029 YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) II. Bölüm Masraf nereden? Ana amacı odun yetiştirmek olan bir işletmede, ikinci amaç da yaban hayvanı üretimi olursa,

Detaylı

ÇÖLLEŞME/ARAZİ BOZULUMU İLE MÜCADELE RAPORU

ÇÖLLEŞME/ARAZİ BOZULUMU İLE MÜCADELE RAPORU ÇÖLLEŞME/ARAZİ BOZULUMU İLE MÜCADELE RAPORU Çölleşme: Kurak, yarı kurak ve yarı nemli alanlarda iklim değişiklikleri ve insan faaliyetleri de dâhil olmak üzere çeşitli faktörlerden kaynaklanan arazi bozulumu

Detaylı

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI 2014 İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI Açıklama Staj yapılan işletmelerde

Detaylı

Silvikült Temel Esasları

Silvikült Temel Esasları Silvikült ltürün Temel Esasları (Klasör - 5) Prof. Dr. Musa GENÇ Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Silvikültür Anabilim Dalı 32260 Isparta musagenc@sdu.edu.tr http://kisisel.sdu.edu.tr/akademik/musagenc

Detaylı

Rio Zirvesi. Bölgesel Süreçler

Rio Zirvesi. Bölgesel Süreçler Rio Zirvesi Bölgesel Süreçler PAN AVRUPA SÜRECİ (Helsinki) MONTREAL SÜRECİ (Kuzey Amerika ) TARAPATO SÜRECİ (Amazon İşbirliği) LAPERATİQUE SÜRECİ(Orta Amerika ) FAO UNEP (Kurak Afrika ) SÜRECİ FAO UNEP

Detaylı

orman kaynaklarının Özet Ali İhsan Kadıoğulları, 1 Emin Zeki Başkent, 2 Özkan Bingöl, 3 Mehmet Ali Sayın 1*

orman kaynaklarının Özet Ali İhsan Kadıoğulları, 1 Emin Zeki Başkent, 2 Özkan Bingöl, 3 Mehmet Ali Sayın 1* orman kaynaklarının planlanmasında KONUMSAL YAPININ KONTROLÜ: HOnaz PLANLAMA BİRİMİ Örneği 1* Ali İhsan Kadıoğulları, 1 Emin Zeki Başkent, 2 Özkan Bingöl, 3 Mehmet Ali Sayın 1* Karadeniz Teknik Üniversitesi,

Detaylı

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri,

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, KIRSAL ARAZİ YÖNETİMİNDE ANALİTİK VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE SENTEZ PAFTALARININ ÜRETİLMESİ; Prof. Dr. Yusuf KURUCU

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ORMAN AMENAJMAN PLANLARININ HAZIRLANMASINDA KONUMSAL YAPININ KOMBİNE OPTİMİZASYON TEKNİKLERİ İLE KONTROLÜ: KONUMSAL

Detaylı

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29 1.1. Orman ve Ormancılık Türkiye yaklaşık olarak 80 milyon hektar (ha) yüzölçümüyle dağlık ve eko-coğrafya bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu ekolojik zenginliğe paralel olarak ormanlar da

Detaylı

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler

Alanın Gelişimi ile İlgili Kriterler KORUNAN ALANLAR Korunan alanlar incelenip, değerlendirilirken ve ilan edilirken yalnız alanın yeri ile ilgili ve ekolojik kriterler değil, onların yanında tarih, kültürel ya da bilimsel değerleri de dikkate

Detaylı

Dolaylı Yöntem (Yaş/Üst boy-bonitet)

Dolaylı Yöntem (Yaş/Üst boy-bonitet) Dolaylı Yöntem (Yaş/Üst boy-bonitet) A: Anamorfik Aynı oran: 20/15 = 30/X X=22,5 Klavuz eğri B: Polimorfik >3 kılavuz eğri arasında standart yaştaki boy farklarından yararlanılır Sakınca tek ağaç gelişmesine

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

Orman Amenajman Planlarının ETÇAPKlasik Programı İle Hazırlanması: Akseki- İbradı Planlama Birimi Örneği

Orman Amenajman Planlarının ETÇAPKlasik Programı İle Hazırlanması: Akseki- İbradı Planlama Birimi Örneği Orman Amenajman Planlarının ETÇAPKlasik Programı İle Hazırlanması: Akseki- İbradı Planlama Birimi Örneği Fatih SĠVRĠKAYA 1 Derya M. KÜÇÜKER 2 Oktay DEMĠR 3 1 KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi, Orman

Detaylı

Karbon İzleme Sistemi ne Yönelik Ön Değerlendirme

Karbon İzleme Sistemi ne Yönelik Ön Değerlendirme Karbon İzleme Sistemi ne Yönelik Ön Değerlendirme 22 Aralık 2015 Hande BİLİR -BİLGEM-YTE Proje Yöneticisi -BİLGEM-Yazılım Teknolojileri Araştırma Enstitüsü 1 Ülkemizde «Karbon İzleme Sistemi»ne Yönelik

Detaylı

III. AŞAMA :PLANLAMA

III. AŞAMA :PLANLAMA III. AŞAMA :PLANLAMA Bu bölümde koruma-kullanma dengesi içinde Milli Park alanının da yer alabilecek aktiviteler belirlenmekte ve Uzun Devreli Gelişme Planının hedefleri, amaçları ve planlama kriterli

Detaylı

Doğal Sit Sınırlarının Sunumu ve Coğrafi Bilgi Sistemi Destekli Yönetim Altyapısının Geliştirilmesi. Dilek TEZEL CBS ve Envanter Şb.Md.V.

Doğal Sit Sınırlarının Sunumu ve Coğrafi Bilgi Sistemi Destekli Yönetim Altyapısının Geliştirilmesi. Dilek TEZEL CBS ve Envanter Şb.Md.V. Dilek TEZEL CBS ve Envanter Şb.Md.V. SUNUM İÇERİĞİ SAYS Nedir? Yapılan Çalışmalar Sit Alanlarının Türkiye Genelinde Durumu /Proje Çıktıları Karşılaşılan Sorunlar Sistemin Faydaları Hedefler 1 Kaç tane

Detaylı

YÖNETMELİK. ç) Araştırma ormanı mühendisliği: Araştırma ormanı ile ilgili faaliyetleri yürütmekle görevli mühendisliği,

YÖNETMELİK. ç) Araştırma ormanı mühendisliği: Araştırma ormanı ile ilgili faaliyetleri yürütmekle görevli mühendisliği, 17 Ağustos 2012 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28387 Orman Genel Müdürlüğünden: YÖNETMELİK ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜKLERİNİN KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

TÜRKİYEDE DOĞA KORUMA UYGULAMALARI VE AB SÜRECİNE UYUM ÇALIŞMALARI

TÜRKİYEDE DOĞA KORUMA UYGULAMALARI VE AB SÜRECİNE UYUM ÇALIŞMALARI T.C ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYEDE DOĞA KORUMA UYGULAMALARI VE AB SÜRECİNE UYUM ÇALIŞMALARI ANKARA 09.11.2010 SUNUM İÇERİĞİ - Türkiye nin Biyolojik Zenginliği

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ĠLE TUNUS CUMHURĠYETĠ HÜKÜMETĠ ARASINDA ORMANCILIK ve SU ALANINDA ĠġBĠRLĠĞĠ ANLAġMASI Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tunus Cumhuriyeti

Detaylı

Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar

Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Taşkın ve Kuraklık Yönetim Planlaması Dairesi Başkanlığı Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar

Detaylı

Bölge Alt Bölge Ölçeğindeki Peyzaj Karakter Analizi Ve Değerlendirmesi Yaklaşımının Sürdürülebilir Peyzajlar ve Ekonomi Açısından İrdelenmesi

Bölge Alt Bölge Ölçeğindeki Peyzaj Karakter Analizi Ve Değerlendirmesi Yaklaşımının Sürdürülebilir Peyzajlar ve Ekonomi Açısından İrdelenmesi Bölge Alt Bölge Ölçeğindeki Peyzaj Karakter Analizi Ve Değerlendirmesi Yaklaşımının Sürdürülebilir Peyzajlar ve Ekonomi Açısından İrdelenmesi Prof. Dr. Şükran ŞAHİN Ankara Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı

Detaylı

http://www.cizgidisigirisim.com.tr/danismanlik.aspx?main=ekolojiktasarimv erestorasyondanismanligi

http://www.cizgidisigirisim.com.tr/danismanlik.aspx?main=ekolojiktasarimv erestorasyondanismanligi http://www.cizgidisigirisim.com.tr/danismanlik.aspx?main=ekolojiktasarimv erestorasyondanismanligi KENTSEL VE KURUMSAL KARBON YÖNETİMİ DANIŞMANLIĞI Kentsel ve Kurumsal Karbon Yönetimi Danışmanlığı kapsamında,

Detaylı

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O. nın ( Şirket ) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk

Detaylı

3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul

3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu, 29-30 Nisan 2013, İstanbul Taşkınların Sebepleri, Ülkemizde Yaşanmış Taşkınlar ve Zararları, CBS Tabanlı Çalışmalar Taşkın Tehlike Haritaları Çalışmaları Sel ve Taşkın Strateji

Detaylı

ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. İsmail ERTEN

ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. İsmail ERTEN ÇANAKKALE NİN GELİŞME ALANLARINDA EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR İsmail ERTEN Çanakkale bölgesi düz damlı ve kırma çatılı yapılar dağılım Çanakkale kentinin yerleşim alanlarının 1. dönem dağılışı 1462-1500 Çanakkale

Detaylı

Proje alanı, süresi ve bütçesi

Proje alanı, süresi ve bütçesi 1 Proje Gelişim Süreci Projenin amacı Proje alanı, süresi ve bütçesi İşbirliği yapılan kurumlar Proje Bileşenleri Proje Faaliyetleri 2/21 Mart 2011 Mart 2011 Mart 2012 Mart 2012 Haziran 2012 Haziran 2013

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü KORUNAN ALAN İSTATİSTİKLERİ METAVERİLERİ

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü KORUNAN ALAN İSTATİSTİKLERİ METAVERİLERİ KORUNAN ALAN İSTATİSTİKLERİ METAVERİLERİ I. Analitik Çerçeve ve Kapsam, Tanımlamalar ve Sınıflamalar a) Analitik Çerçeve ve Kapsam: Korunan alan istatistikleri; korunan alanlar (milli park, tabiat parkı,

Detaylı

İlk Bölüm: Proje hazırlarken izlenmesi gereken yöntem ve yaklaşımlar

İlk Bölüm: Proje hazırlarken izlenmesi gereken yöntem ve yaklaşımlar İlk Bölüm: Proje hazırlarken izlenmesi gereken yöntem ve yaklaşımlar İkinci Bölüm: Nitelikli Proje Teklifi hazırlayabilmek için kullanılması gereken belgeler ve dikkat edilmesi gereken hususlar Üçüncü

Detaylı

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyonu Planlaması İÇERİK Tanımlar (Havza, Yönetim ve Rehabilitasyon)

Detaylı

AMENAJMANIN TEMEL ESASLARI Temel Kavramlar

AMENAJMANIN TEMEL ESASLARI Temel Kavramlar AMENAJMANIN TEMEL ESASLARI Temel Kavramlar Selahattin KÖSE Emin Zeki BAŞKENT KTÜ Orman Fakültesi Trabzon İNCİLER ELEŞTİRİ GELİŞMENİN TEMELİDİR. ELEŞTİRMEYEN, ELEŞTİRİYE TAHAMMÜL EDEMEYEN GELİŞEMEZ. GÖMLEĞİNİZİ

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına

Detaylı

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ

KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ ORMANCILIK COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNOLOJİSİ Kırgızistan Cumhuriyeti Çevre Koruma ve Ormancılık Devlet Ajansı Key words: Kırgızistan Orman Kadastro, Kırgızistan Orman CBS SUMMARY

Detaylı

SANAYİDE GÜRÜLTÜ DENETİMİ. Arş. Gör. Dr. Nuri İLGÜREL Prof. Dr. Neşe YÜĞRÜK AKDAĞ

SANAYİDE GÜRÜLTÜ DENETİMİ. Arş. Gör. Dr. Nuri İLGÜREL Prof. Dr. Neşe YÜĞRÜK AKDAĞ SANAYİDE GÜRÜLTÜ DENETİMİ Arş. Gör. Dr. Nuri İLGÜREL Prof. Dr. Neşe YÜĞRÜK AKDAĞ SANAYİ YAPILARININ TASARIMINDA GÜRÜLTÜ ETKENİ Sanayi Yapılarının Organize Sanayi Bölgelerinde Planlanması Sanayi birimlerinin

Detaylı

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Sanayi tesislerinin alıcı ortama olan etkilerinin ve kirlilik yükünün azaltılması, yeni tesislerin kurulmasına karar verilmesi aşamasında alıcı ortam kapasitesinin dikkate alınarak

Detaylı

3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU. Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr

3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU. Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr 3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr İSTANBUL- NİSAN 2013 TAŞKIN VE SEL KORUMADA YUKARI HAVZADA ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN YAPILAN

Detaylı

Yangın Gözetleme Kulelerinin Lokasyonlarının CBS Ortamında Görünürlük Analizi İle Değerlendirilmesi

Yangın Gözetleme Kulelerinin Lokasyonlarının CBS Ortamında Görünürlük Analizi İle Değerlendirilmesi I. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu, 26-28 Ekim 2, Kahramanmaraş KSÜ Mühendislik Bil. Der., Özel Sayı, 22 226 KSU J. Engineering Sci., Special Issue, 22 Yangın Gözetleme Kulelerinin Lokasyonlarının

Detaylı

1972 Dünya Miras Sözleşmesi

1972 Dünya Miras Sözleşmesi 1972 Dünya Miras Sözleşmesi Dünyada kültürel ve çevresel açıdan evrensel üstün değer taşıyan tarihsel alan ve doğal bölgelerin korunması Dünya Miras Listesi 745 Kültürel 188 Doğal 29 Karma (Doğal ve kültürel)

Detaylı

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik

Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Sürdürülebilir Kırsal Planlamada Doğa Turizmi ve Yerellik Yrd.Doç.Dr. Gül GÜNEŞ Atılım Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü İşletme Fakültesi ggunes@atilim.edu.tr

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü

SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR. Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü SAĞLIK TURİZMİNİN GELİŞTİRİLMESİ PROGRAMI VE POLİTİKALAR Dr. H. Ömer Tontuş Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü Programın Amacı ve Kapsamı-1 2 Tıbbi tedavinin alınması, termal kaynakların kullanılması,

Detaylı

UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME

UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Milli Parklar Daire Başkanlığı Cihad ÖZTÜRK Orman Yüksek Mühendisi PLANLAMA NEDİR? Planlama, sorun

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Fayda-Değer

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Ülkemizde Tarımsal Ormancılık Çalışmaları Ülkemizde tarımsal ormancılık çalışmalarını anlayabilmek için ülkemiz topraklarının yetişme ortamı özellikleri

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

AVRUPA DA ORMANLARIN KORUNMASI BAKANLAR KONFERANSI (MCPFE)

AVRUPA DA ORMANLARIN KORUNMASI BAKANLAR KONFERANSI (MCPFE) AVRUPA DA ORMANLARIN KORUNMASI BAKANLAR KONFERANSI (MCPFE) Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sözleşmesinin (UNFCCC) Hükümleri Kapsamında Avrupa Düzeyi Ağaçlandırma Rehberi Bu rehber, 12-13 Kasım 2008

Detaylı

Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Düzenleyici Etki Analizi Ön Çalışma

Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Düzenleyici Etki Analizi Ön Çalışma Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Düzenleyici Etki Analizi Ön Çalışma Yaban Kuşlarının Korunması Direktifi 2009/147/EC İçerik Kuş Direktifi Ön DEA raporu Rapor sonrası yapılanlar İstişare Süreci

Detaylı

AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI

AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI 3. KÖPRÜLER VİYADÜKLER SEMPOZYUMU TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BURSA ŞUBESİ 08-09-10 MAYIS 2015 AKARSU KÖPRÜLERİNDE EKOLOJİK TASARIM VE DOĞA ONARIMI H. Ülgen Yenil, Osman Uzun ve Şükran Şahin Sav Doğaya

Detaylı

PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI

PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI PEYZAJ MİMARLIĞI ANA Doç. Dr. Selma ÇELİKYAY ( Bilim Başkanı ) İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Ens./Anabilim / Bilim Mimar Sinan Şehir ve Bölge Planlama Kentsel

Detaylı

Tanımı Rolü Temel Fonksiyonları Afet Yönetiminde Lojistik. Afete Hazırlık Süreci Afet Müdahale Süreci Afet Müdahale Sonrası

Tanımı Rolü Temel Fonksiyonları Afet Yönetiminde Lojistik. Afete Hazırlık Süreci Afet Müdahale Süreci Afet Müdahale Sonrası AFET LOJİSTİĞİ LOJİSTİK Tanımı Rolü Temel Fonksiyonları Afet Yönetiminde Lojistik Afete Hazırlık Süreci Afet Müdahale Süreci Afet Müdahale Sonrası Kızılay Lojistik Yönetim Sistemi LOJİSTİK NEDİR? İhtiyaçları

Detaylı

EKOSİSTEM TABANLI FONKSİYONEL ORMAN AMENAJMAN PLANLARININ DÜZENLENMESİNE AİT USUL VE ESASLAR

EKOSİSTEM TABANLI FONKSİYONEL ORMAN AMENAJMAN PLANLARININ DÜZENLENMESİNE AİT USUL VE ESASLAR T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Orman Genel Müdürlüğü Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı EKOSİSTEM TABANLI FONKSİYONEL ORMAN AMENAJMAN PLANLARININ DÜZENLENMESİNE AİT USUL VE ESASLAR TEBLİĞ

Detaylı

Düzenlenmesi. Mehmet TOPAY, Nurhan KOÇAN BARTIN.

Düzenlenmesi. Mehmet TOPAY, Nurhan KOÇAN BARTIN. Ekonomik Ömrünü Tamamlamıs s Açık A k Maden Ocaklarının n Rekreasyonel Amaçlarla Düzenlenmesi Mehmet TOPAY, Nurhan KOÇAN ZKÜ,, Bartın n Orman Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, BARTIN. Teknolojik gelismelere

Detaylı

Sürdürülebilir Orman Yönetimi(SOY); ürünün sürdürülebilir olduğu ormancılık faaliyetleridir 3

Sürdürülebilir Orman Yönetimi(SOY); ürünün sürdürülebilir olduğu ormancılık faaliyetleridir 3 Sürdürülebilir Orman Yönetimi Kriter ve Göstergeleri Sürdürülebilir Orman Yönetimi nedir? Sürdürülebilir Orman Yönetimi Kriter ve Göstergeleri ele almak için, Sürdürülebilir Orman Yönetiminin ne olduğunu

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YALNIZÇAM ORMANLARININ EKOSİSTEM TABANLI ÇOK AMAÇLI PLANLANMASI VE ORMAN DİNAMİĞİNİN EKONOMİK VE İDARE SÜRELERİ AÇISINDAN

Detaylı

Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek

Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek Yayla Turizmi, doğayla iç içe yaşamayı sevenler veya macera tutkunlarının genellikle günübirlik kullanım veya kısa süreli konaklama amacıyla yüksek rakımlı yerlerde yaptıkları turizm faaliyetidir. YAYLA

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Bileşenleri Tedarik zincirlerinde üç temel bileșenden söz edilebilir: Aktörler: Tedarik zinciri

Detaylı

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa Ülkemizde sulakalanların tarihi, bataklıkların kurutulmasının ve tarım alanı olarak düzenlenmesinin tarihiyle birlikte

Detaylı

HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ?

HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ? HANGİ ÇEVRE? HANGİ AKIŞ? Yrd.Doç.Dr. Oğuz KURDOĞLU KTÜ Orman Fakültesi Oğuz KURDOĞLU, 21.11.2013 Mövenpick-Ankara 2 Maliyetleri kim karşılayacak? Oğuz KURDOĞLU, 21.11.2013 Mövenpick-Ankara 3 Oğuz KURDOĞLU,

Detaylı

645 Sayılı ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI NIN Kuruluş ve Görevleri Hakkında KHK ve İkincil Mevzuat

645 Sayılı ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI NIN Kuruluş ve Görevleri Hakkında KHK ve İkincil Mevzuat 645 Sayılı ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI NIN Kuruluş ve Görevleri Hakkında KHK ve İkincil Mevzuat MEVLUT DÜZGÜN Orman Yük. Müh. 1 Türk Ormancılık Teşkilatının Kısa Tarihçesi (1) CUMHURİYET ÖNCESİ Tanzimat

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ BARTIN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Orman Biyokütlesi

Detaylı

5.6.Projenin Yaygın Etkisi TÜBİTAK 107 G 029

5.6.Projenin Yaygın Etkisi TÜBİTAK 107 G 029 5.6.Projenin Yaygın Etkisi Etkide bulunacağı kitle ve olguların başında Türkiye tabiatı ve Türk toplumu gelmektedir. Zira, tabii kaynak muhafazası ve sağlıklı yönetimi ile yaban hayatından kontrollü yararlanmayı

Detaylı