EN ESKİ ÇAĞLARDAN HAZAR DEVLETİ AKINLARINA KADAR AZERBAYCAN DA TÜRK İZLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EN ESKİ ÇAĞLARDAN HAZAR DEVLETİ AKINLARINA KADAR AZERBAYCAN DA TÜRK İZLERİ"

Transkript

1 EN ESKİ ÇAĞLARDAN HAZAR DEVLETİ AKINLARINA KADAR AZERBAYCAN DA TÜRK İZLERİ Zekiye TUNÇ Eski çağlardan beri dünyanın çeşitli bölgelerinde izlerine rastladığımız Türk topluluklarının Azerbaycan da da yerleşmeleri milattan önceki tarihlere kadar gitmektedir. Bölgede yaşayan toplulukların dillerinde Türklerin kullandıkları sözcüklere tesadüf edilmesi, arkeolojik malzemelerinin Türk kavimlerinin eşyaları ile aynı olması ve toponimlerinde Türk boylarının isimlerinin varlığı dolayısıyla Azerbaycan da Türklerin geçmişi çok eskilere dayanmaktadır. Araştırmamıza konu olan süreçte MÖ. III.-I. bin yıllarda Türk kökenli kavimlerin Azerbaycan da yaşadıkları bilinmektedir. MÖ. I. bin yıllarında ise Türk kökenli olduğu düşünülen Manna Devleti bölgede hâkim olmuştur. Milattan önceki dönemde Kimmerler Azerbaycan a gelmişler, sonrasında onları İskitler takip etmişler, ilerleyen çağlarda ise Hun, Sabir ve diğer Türk boyları bölgede varlık göstermişlerdir. Özet Anahtar Kelimeler: Azerbaycan, Kimmer, İskit, Hun, Sabir, Türk THE TURKISH TRACES IN AZERBAIJAN FROM THE MOST ANCIENT TIMES UP TO THE INVASION OF THE CASPIAN STATE Abstract The settlement of the Turkish community in Azerbaijan whose traces could be found in various parts of the world since the ancient times goes back to the date of BC. The history of the Turks in Azerbaijan goes way back due to the coincidence of the Turkish words used in the language which was spoken by the communities living in that areas, the presence of the object in the archaeological material which were belonging to the Turkish tribes and the existence of the toponymes belonging to these tribes. It is known that in the 1 st -3 rd millennium BC which is the period of our study, tribes with Turkish origin were living in Azerbaijan. During the 1 st millennium BC the state of Manna which was thought to be Turkish origin had been dominant in this region. In the period before Christ the Cimmerians had come to Azerbaijan, they were followed by the Scythians and the following times Turkish tribes Hun and Sabir and others settled in the region. Key Words: Azerbaijan, Cimmerians, Scythians, Huns, Savirs, Turks Yrd. Doç. Dr., Sinop Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü. 202

2 Giriş Azerbaycan da Türklerin izlerine hangi dönemden itibaren rastlandığı hakkında farklı görüşler ileri sürülmüştür. Görüşlere göre MÖ. III. binli yıllar ve daha ileri safhalarda Türklerin varlıkları bölgede görülmüştür 1. Azerbaycan ın güneyinde MÖ. III.-I. binyıllarda yaşayan Kutiler, Lullubiler, Kaslar, Subiler, Turukkiler gibi kavimlerin Türk kökenli oldukları düşüncesi vardır 2. MÖ. III.-II. bin yıllarında Urmiye Gölü havzasında yaşayan Turukki kavminin Türk dilinde konuştukları söyleminin yanında turukki etnoniminin Türk isminin eski biçimi olduğu kabul görmüştür 3. Azerbaycan topraklarına MÖ. II. bin yılında Ön Asya dan göç eden Kasların da Türk soylu kavimlerden biri olduğu düşünülmektedir. MÖ. II. bin yılın ortalarından itibaren Güney Azerbaycan topraklarında yaşayan Kaslar, Kaspilerin ataları olarak değerlendirilmişlerdir. Kaynaklar Kaspilerin Kür ve Aras nehirlerinin kavşağından Hazar denizine kadar olan deniz kenarındaki alanlarda yaşadıklarından bahsederler. Hazar Denizi nin eskiden Kaspi olarak isimlendirilmesi de bununla ilişkilendirilmiştir 4. Azerbaycan da MÖ. I. binyılın başlarında Mannalıların devlet kurdukları ve bunların Türk kökenli olduklarına dair görüşler vardır 5. Mesela bazı Manna hükümdar isimlerinin Türkçe ile bağlantılı olduğu tespit edilmiştir 6. Manna isminin ilk olarak Maqtay şeklinde söylenmesi bunun Türkçe bir ifade olduğunu göstermiştir. Burada Türk dilinde nq sesinin tek n şekline girerek Manna ya dönüştüğü ve bu durum Türk dillerinin özelliğini taşıdığından benzerlikler söz konusu olmaktadır 7. Manna isminin Türk dili ile bağlantısı ve benzer örnekler Mehebbet Paşayeva tarafından örneklerle açıklanmıştır: Altay da Sibir de, Orta Asya da Manqut, Manqas, Manqol, Manqiş, Manquş gibi birçok Türk tayfalarının adlarında manq kompotentinin kalması Mannalıların etnik adlarının manqa etnoniminin fonetik bir tipi olarak Türk kökenli olduğuna ait fikrimizi onaylar. Eskiden İskitler, Kimmerler gibi Türk kabilelerin meskûn olduğu Kırım arazisinde de (Bahçesaray şehri yakınlarında) miladın başlarında (I. yy.) Manqup adlı devletin olduğu bilinmektedir. Görüldüğü gibi Manna adı mang etnonimi ile aynı kökendendir. Mannalıların Türk kökenli olmasına bağlı fikrimizi Manna toponimlerinin Türk dilleri ile izah olunması faktı da tasdik edir. Örneğin, Manna nın en önemli şehirlerinden olan İzirta (MÖ. VIII. yüzyıl) Türkçe izir, izer- dağ geçidi ve tay- taraf kelimelerindendir. Matay ve Maday kavimleri ile de bağlı aynı fikri söylemek mümkündür; Altay ve Kazakistan da Matay, Kapçaqay-Matay, Madı, Tuva da daha XIII. yüzyılda Madı, Mat gibi birçok Türk kavimleri olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda Madayların toponimleri ve şahıs adları da Türk dilleriyle izah olunur. Mesala, Madayda çay ismi olan Kizilbuda (MÖ. 820 yılı) Türk dillerinde kizilkırmızı ve bud-dağkolu söz birleşmesinden ibaret olup Qırmızı dağ kolu anlamına gelir 8. Azerbaycan da Kimmerler- İskitler Kimmerler, Prototürkler olarak tanımlanmış ve MÖ. II. binyılın başlarından MÖ. VIII. yüzyıla kadar Karadeniz in kuzeyinde, Avrasya bozkırlarında ve Kafkasya bölgesinde yaşamışlardır 9. Kimmerler, Kafkasya da Kuban kültürünü etkisi altına almışlar (MÖ ) 1 Afaq Rüstemova, Azerbaycan da Tarihsel Kimliğin ve Dilin Gelişim Süreçleri, Karadeniz Dergisi, S.2, Ankara 2010, s Mehebbet Paşayeva, Azerbaycan Türklerinin Etnik Tarihine Kısa Bir Bakış, 38. ICANAS, 5/2007, S.5, 2007, Ankara, s Yusuf Yusifov, Kadim Şark Tarihi, Şark Garb Neşriyat, Bakü 2007, s Paşayeva, s Paşayeva, s Yusifov, s Paşayeva, s Paşayeva, s M. Taner Tarhan, Ön Asya Dünyasında İlk Türkler Kimmerler ve İskitler, Türkler, C.1, Ankara 2002, s

3 ve Gence-Karabağ daki buluntular arasında geometrik hayvan motifli bronz küpeler ile Taliş bronz eserlerinde tesirleri görülmüştür 10. İskitlerin vatanının Asya olduğu ve buradan göç ederek Kimmerlerin yurtlarına geldikleri Heredot un kayıtlarında anlatılmıştır: Göçebe Skyt 11 hler Asya daydılar; Massagetlerle yaptıkları bir savaştan yenik çıktılar, Araxes ırmağını geçtiler, Kimmerlerin yanına göç ettiler. (Skythlerin oturdukları yerler eskiden Kimmerlerinmiş, öyle derler) 12. Böylelikle Kimmerler savaşmayarak yurtlarını terk edip 13 İskitlerin takibinde Yakındoğu ya kadar gitmişlerdir 14. İskitlerin Kimmerleri takip etmeleri 15 Azerbaycan topraklarına akmalarını sağlamış ve bölgeye geçişler Kafkas dağ silsilesindeki yolları kullanmaları ile gerçekleşmiştir. Kavimler Azerbaycan a Derbent geçidinden sonra dağlık ve engebeli setleri aşarak geçmişlerdir. Alban Kalesi olarak isimlendirilen Çuhur- Gabala ile diğer geçitler merkezi ve Batı Azerbaycan ı kuzeyle birleştirmektedirler 16. Kuzey Kafkasya ile Zakafkasya arasında eski çağlarda tespit edilen çok sayıda geçitler İskitlerin Güney Kafkasya daki bölgelerde yayıldıklarını göstermektedir 17. Başka bir söyleniş şekli ile MÖ. VII. yüzyılda Karadeniz in kuzeyinden güneye doğru hareket eden İskitler Manna ve Medya devletlerinin topraklarına yerleşerek burada 150 yıl varlık göstermişlerdir. Bölgede kurulan devlet için Sakasena ismi kullanılmıştır 18. Azerbaycan bölgesinde İskitlere ait arkeolojik bazı buluntular tespit edilmiştir. Güney Kafkasya da İskit sanatını temsil eden maral motifli taşlar 19, Mingeçevir bölgesinde İskit tipi ok uçları ve tunç aynalar ortaya çıkarılmıştır. Yüzük mühürlerinden birinin üstündeki başında şiş külah giyim tarzını gösteren özelliklerin varlığı İskitlerin Güney Kafkasya nın merkezi kısmında yerleştiklerini göstermektedir 20. Azerbaycan da MÖ. VI. yüzyıldan itibaren yerleşmiş Kimmer-İskit-Sak 21 boyları ile ilişkili yer isimleri günümüzde mevcutturlar. Kimmerlerle bağlantılı toponimler, Azerbaycan ın Zakatala ilinin Kımır- Kımırlı, Kazak ilinin Kemerli- Gemerli köylerinin isimlerine yansımıştır 22. MÖ. VII. yüzyıla ait Assur kaynağında Manna bölgesinde Saka isimli bir halktan bahsedilmiştir 23. Azerbaycan daki Zagatala şehri Saka isminin devamıdır ve Zakatala Saka düzengahı anlamındadır. Yine Şakasen 24 ve Şaki de bu grup yer isimlerinden sayılmıştır. Albanya 25 nın şehirlerinden biri olan Balasakan 26 da Sakalar ile ilişkilendirilmiştir 27. Kuzey Azerbaycan ın güney 10 Ergin Ayan, Kafkasya: Bir Etno-Kültürel Tarih Çözümlemesi, ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, I (2010), S.2, Ordu, s Grek kaynaklarında İskitler için Skyt ismi kullanılmıştır. Bkz. M. Taner Tarhan, Ön Asya Dünyasında İlk Türkler Kimmerler ve İskitler, Türkler, C.1, Ankara 2002, s Heredotos, Tarih, (Çev. Müntekim Ökmen), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2012, s İlhami Durmuş, İskitler, Kaynak Yayınları, İstanbul 2007, s M. Taner Tarhan, Bozkır Medeniyetlerinin Kısa Kronolojisi, İstanbul Üniversitesi Tarih Dergisi, S.24, Ankara 1970, s İlhami Durmuş, s İlhami Durmuş, Siraklar, Türkoloji ve Türk Tarihi Araştırmaları Özel Sayısı, 8/2002, S.43, Ankara, s Durmuş, Siraklar, s Zaur Hasanov, Çar İskitler, (Akt. İlyas Topsakal), Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları, İstanbul, 2009, s Bahtiyar Tuncay, Sakların Tarihi, Dili ve Edebiyyatı, Apostrof Yayınevi, Bakü 2009, s Kabil Eliyev, Kafkaz Tarihi, Elm Neşriyat, Bakü 2009, s İskitler Persçe gibi doğu dillerinde Sak ya da Saka, Caha gibi isimler alırlar. Bkz. M. Taner Tarhan, Ön Asya Dünyasında İlk Türkler Kimmerler ve İskitler, s Elvira Latifova, Kafkasya nın Bazı Türk Toponimlerine Dair (Azerbaycan ın Kuzeybatı Bölgesi ve Güney Dağıstan Örneğinde), Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 1/2014, S.2, s Paşayeva, s M.Ö. VII. yüzyılda Sakasen/Şikasen şehri Aras ve Kür nehrinin kesişim alanlarında yerleşir. Bkz. İbrahim Tellioğlu, Kimmer ve İskit Göçlerinin Doğu Anadolu Bölgesindeki Etkileri, AÜ Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi (Prof. Dr. Şinasi Tekin Özel Sayısı), 11 (2005), S.27, Erzurum, s Albanya: Eskiçağ Yunan-Roma araştırmalarında Azerbaycan Albanya olarak isimlendirilmiştir. İlk ortaçağ döneminde ise Albanya isminin Kuzey Azerbaycan ın önemli bir kısmı için kullanıldığı bilinir. Bkz. S.B. Aşurbeyli, Azerbaycan da Eski Türk Aşiretleri, XI. Türk Tarih Kongresi, Ankara 1994, s Kür ile Aras ırmaklarının kavuştuğu yerde, Kür ün sağ ve sol sahillerini, Şirvan çölünü, kuzey ve kuzeydoğuya doğru Hazar Denizi sahilinde Beşparmak Dağı na kadar uzanan sahayı içine almaktadır. Bkz. Tellioğlu, s Tellioğlu, s

4 bölgelerinden Astarada da Sakaşon isimli köy ve Sekşan çayı da Saka-İskit izlerini taşıyan bir yer ismidir 28. Saka ismiyle bağlantılı olarak Azerbaycan daki toponimleri şöyle özetleyebiliriz: Kuzey Azerbaycan da Şeki-Şakaşon, Sisasakan, Artsak; Kuzey Azerbaycan ın kuzey batısında Şeki, Zakatala, Sakandere, Sakantala, Saqa-Tör; Güney Azerbaycan da Sakan, Sakani, Sakene, Şaqali, Şakabad gibi 29. Azerbaycan arazisine gelen İskit kavimlerden biri Şamaklar olup, Şamahı yer isminin kökü Sakalarla beraber Azerbaycan a gelen Şamak kavimleriyle ilişkilendirilerek MÖ. VII. yüzyıla dayandırılmıştır. Güney Azerbaycan arazisinde de Şamaki yer ismi vardır. Şamak etnonimi diğer Türk soylu kavimler arasında da yer bulmuştur: Orta Asya ve Kazakistan da Şamakey, Karakalpaklar da Şamaki, Türkmenler de Şamak, Kırgızlar da Şamaka isimli Türk kavimleri vardır. Harezm ve Türkmenistan da iki eski Şamaka kalesi, Tataristan da Şamaki toponimleri vardır 30. Büyük Kafkas dağlarında, Samur nehri havzasında yerleşen kadim Sahru 31 köyünün ismi de Saklarla ilişkilendirilebilir. Sahurlar bu köyü Sah olarak isimlendirmişlerdir. Sahur ise bu köye komşu halklar tarafından verilen isimdir (yani sak(h)lar köyü). Azerbaycan ın Gah ilinin yakınlarında XIX. yüzyılın ikinci yarısına kadar Sakan isimli yerleşim biriminin olması önceki bilgileri desteklemektedir 32. Azerbaycan da Hunlar Kuzey Kafkasya nın etnografik ve siyasi tarihinde MS. II. yüzyılın ikinci yarısında Hunlar ismine Dionisi Periaget in ve Klavdi Ptolemey in manzum tasvirlerinde değinilmiştir 33. Dionisi Periaget in yazılarında: 160. yıla doğru Hunlar adı ile meşhur bir çeşit kabile grubu, artık Volga nehrini geçmiş ve Hazar Denizi nin kuzey batısındaki bozkırlarda yaşamıştır 34 ifadeleri kullanılmıştır. Hunların Kafkasya da varlıkları, buradaki Hun yerleşmeleri Hun ülkesi ifadesi ile karşılık bulmuş ve Kalankatlı Moses bu tabiri kullanmıştır 35. Atilla döneminde (Batı Hunları), 445 yılında Dağıstan dan gelen bir Hun kolu, Kür ırmağı boylarına yayılıp, Gence nin batısındaki Khalkhal da kışlamıştır 36. Bu sebeple Ermenice ve Süryanice kaynaklarda, Kafkas sıradağlarının kuzeyindeki Türk kabileleri (Ermenice) Hisus-azk er (Kuzeyli Kavimler), Hun- Agur (Hun-Ogur), Hun ismiyle anılmışlardır 37. Kavimler Göçü döneminde Altay ve Çin sınırlarından hareket eden Hun, Avar ve diğer Türk boyları da Kafkasya dan geçerek Avrupa ya yönelmişlerdir. Kaynaklarda 395 yılında Tuna kıyılarından Güney Kafkasya ya gelen, oradan da Ön Asya ya hareket eden Hun boylarından bahsedilmiştir. Bu dönemde Kafkasya da yaşayan Hunların bir kısmı, sonraları bölgenin siyasi olaylarında önemli rol oynamışlardır 38. Hunlar ve onlarla akraba kavimlerin batıya ilerlemeleri neticesinde MS. IV. yüzyılın ikinci yarısında Kafkas ülkelerinde önemli siyasi değişimler yaşanmıştır. Hunların bu topraklara girişi 39, özellikle de Alanlar 40 ve Asların bir kısmının Kafkasların kuzey eteklerinde uzanan bölgeye geri çekilmelerine yol açmıştır. Hun kavimleri, Kafkasya da özellikle doğuda ve Albanya bölgesinde yayılmışlardır 41. MS. V. yüzyılda 28 Paşayeva, s Paşayeva, s Paşayeva, s Sak-hur (hur kelimesi komşu halkların dilinde köy anlamına gelmekteydi). Bkz. Latifova, s Latifova, s Zekiye Tunç, Malazgirt Öncesi Kafkasya da Türk Varlığı, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, Elazığ 2012, s Yusuf Caferov, Gunni Azerbaycan, Elm Neşriyat, Bakü, 1985, s Kalankatlı Moses, Alban Tarihi, (Çev. Yusuf Gedikli), Selenge Yayınları, İstanbul 2006, s Fahrettin Kırzıoğlu, Köktürklerin En Batı Kolu Hazarlarda Yabancı Cesediyle Yağmur Yağdırma Geleneği, II. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, IV, Ankara 1982, s Kırzıoğlu, s Latifova, s Georges Dùmézil, Kafkas Halkları Mitolojisi, (Çev. Musa Yaşar Sağlam), Ayraç Yayıncılık, Ankara, 2000, s.10-11; Bkz. Mahmut Bi, Kafkas Tarihi, I, Selenge Yayınları, İstanbul 2007, s Ali Ahmetbeyoğlu, Grek Seyyahı Priskos (V. Asır) a Göre Avrupa Hunları, İstanbul 1995, s Dùmézil, s

5 Kafkasya daki Hun birlikleri zaman zaman bölgedeki kavimlerin birbirleri ile mücadeleleri sırasında ordularında destek olarak kullanılmışlardır. Çoğu zaman İran a karşı kullanılan Hun birlikleri bazen de bunun tersine vazife yüklenmişlerdir. Mesela 457 yılında Alban hükümdarı Vaçe nin isyanı sırasında İran ordusunda Hunlara yer vermiştir 42. Miladın ilk yüzyıllarından itibaren Kafkasya ya gelen ve MS. IV. yüzyılın ilk çeyreğinde Hazar Denizi nin batı sahillerinde yerleştikleri bilinen Hunlar Azerbaycan a akınlar yaparak Mil Düzü ne kadar ilerlemişlerdir 43. Hunlardan sonra Türk soyundan kavimlerden Bulgar, Hazar 44, Sabir, Çul, Gorus, Terter, Çırak kabileleri, Kengerler, Aranlar, Kataklar, Peçenekler 45 gelmişlerdir. Azerbaycan topraklarında Kıpçakların MS. IV.-V. yüzyıllardan itibaren yaşadıkları bilinmektedir. Gürcü kaynaklarında Kıpçakların Kafkasya ya ilk akınları MÖ. VIII.-MS. IV. yüzyıllarına tarihlenir 46. Güney Kafkasya da Hunlara ait arkeolojik materyal MS. IV-VII. yüzyıllarda bulunmuştur. Üç tepe kurganında (Akcabedi bölgesi-azerbaycan) bulunmuş altın ayak ve kol bilezikleri, kolye, yirmi altı bezetilmiş kemer unsurundan oluşmuş pilakadan ibaret kemer, altın unsurlu demir kılıç araştırmacılara göre kuzey göçebelerine aittir. Hınıslı abidesinde (Şamahı bölgesi) taş kutu tipi mezarlarda Hun kültürünü yansıtan altın küpe ve taç bulunmuştur. Hınıslı - Hucbala mezarlarında bulunan altın eşyalar Hunlara ait olan karışık renkli üslupta hazırlanmıştır. Bu eşyaların yanı sıra göçebeler için karakteristik olan kafanın yapay deformasyona uğramış iskeletleri ve defin ayinlerini temsil eden izlere de rastlanılmıştır. Pala-sırt mezar abidesi Hun kavimlerine aittir 47. Azerbaycan ın kuzeydoğu topraklarında elde edilen buluntularda silahlar ve at malzemeleri daha fazla dikkat çekmektedir. Hunlar için kamanlar, iki ve üç kanatlı ok uçları, demir mızrak uçları, iki ağızlı kılıçlar, eğik kılıçlar, zırhlar, ata ait malzemeler ağaç esaslı eyerler, sekizvari üzengi, dizgin pilekleri ve zilleri, kaytarkanlar vs. bulunmaktadır 48. Hunlar Azerbaycan a Kuşanlar ismi ile gelmişlerdir. Bu isim onların tapındıkları 5 kutsal totemden biri olan kuşla ilgilidir. Kuşan Hunlarının Azerbaycan ın Gah ilinin Ilısu köyüne yerleştiklerine, burada korunan Kuş uşağı veya Kuşlar soy ismi de işaret etmektedir. Ayrıca Kuşanlarla ilişkili yer isimlerine Azerbaycan ın Ağdaş, Gebele, Kürdemir, Şamahı, Kuba ve Kazak illerinde de karşılaşılmaktadır 49. Azerbaycan ın kuzeybatı bölgesini Kuzey Kafkasya ya bağlayan dağ geçidinin Hun beli olarak isimlendirilmesi ve toponimin Hun ismini taşıması, Hunların Azerbaycan ın kuzeybatısında yerleştiklerini göstermektedir 50. T.M. Memmedov un Kafkaz Albaniyası İlk Orta Asırlarda isimli eserinde Hunların Azerbaycan da yerleştikleri yerler şu şekilde belirtilmiştir: İlk orta asır kaynakları Lazar Parpesi nin, Sebeos un, Gevond un, Asogik in verdikleri bilgiler ışığında Hunlar Albanya da yaşamışlardır. Gevond ve Asogik in bilgilerinde ise Hun kavimleri Derbent ve onun etrafında yaşıyorlardı. Yine Hunların burada ordu kurdukları malumatı vardır. Yegişe ve Sebeos Kaspi kapılarını Hun Kapıları adlandırırlar. Fakat Yegişe ve M. Horenasi aynı zamanda, Kaspi kapılarını Alan kapıları olarak adlandırırlar. İlk orta asır yazılı kaynağı Yegişe Beşparmaq Seddini Hunlara karşı müdafaa istehkamı olarak adlandırır. L.Parpesi bu müdafaa istehkamının duvarlarını Albanlar ve Hunlar arasında salınmış istehkam olduğunu kaydeder. İlk orta asırların yazılı kaynakları gibi, Bizans yazılı kaynakları da Kafkas Albanyası arazisinde Hun 42 Süleyman Eliyarlı, Azerbaycan Tarihi, Çırak Neşriyat, Bakü 2009, s Tarık Dostiyev, Kafkasya da Hunlar, Türkler, C.2, Ankara 2002, s Paşayeva, s Paşayeva, s Latifova, s Mubariz Halilov, Severnıye nomadı i materialı iz rannesrednevekcvıx albanskix pamyatnikov, Mejdunarodnaya nauçnaya konferentsiya Arkeologiya, etnologiya, folkloristika kavkaza. Sbornik kratkih soderjaniy dohladov, Tiflis, 2007, s Tarık Dostiyev, Kavimler Göçü Döneminde Doğu Kafkasya da Türk Egemenliği, XV. Türk Tarih Kongresi Eylül 2006, II, Ankara 2010, s Latifova, s Latifova, s

6 kavimlerini V. yüzyılda Muğan da ve VI. yüzyılda ise Şakaşena vilayetinde (şimdiki Gence) de kayda almışlar. Hun tayfalarının IV.-VII. yüzyıllarda Albanya arazisinde mecvut olmalarını, aynı zamanda, eski Suriye yazılı kaynaklarında da olduğu söylenir. Kafkas Albanyası nın arazisinde, V- IX. yüzyıllarda Hun kavimlerinin mevcut olmasını eski Gürcü yazılı kaynakları da kendi eserlerinde bahsetmiştir. Kaynakların verilerine göre Hunlar Kafkas Albanyası nda farklı yerlerde meskûnlaştırılmışlardır. Ermeni coğrafyacısı Ananiya Şirakasi Hun kavimlerini Derbent geçidinden kuzeye doğru olan bölgede yerleştirir. Eski Suriye yazılı kaynağı ise VI. yüzyılda Hun kavimlerini Derbent in arka hissesine yerleştirir. Bazı araştırmacılar ise Hun kavimlerini Albanya arazisinde yerleştirme meselesine öz eserlerinde dokunarak, muhtelif fikirler ileri sürmüşler. Dağıstan araştırmacıları R.M. Maqomedov, A.R. Şihsaidov ve Dağıstan Tarihinin Oçerkleri nin müellifleri Hun kavimlerini Dağıstan ın kuzey kısmında ve deniz sahillerinde yerleştirirler. Dağıstan araştırmacılarının bu fikirlerini arkeologlar Dağıstan ın Hazar sahili kısmında elde ettikleri maddi medeniyet kalıntıları ve aynı zamanda toponimik ve onomastik materiallarla onaylarlar. Bazı araştırmacılar ise M. Melikset-Bek, M.A. Artmanov, R.A. Hüseynov, Z.M. Bünyadov kendi eserlerinde Hun tayfalarının Kür ve Aras çayları arasında yerleştirdiklerini kaydederler 51. Tarihi kaynaklara göre, MS. VI. yüzyıldan itibaren Albanya nın Hazar sahili topraklarında Derbent ten Beşparmak dağlarına kadar, eski Hunların Masqut (Maskut) ve daha sonraki söylenişi ile Mazqut (Mazkut) isminde devletleri olmuştur. Ayrı ayrı zamanlarda doğudan batıya Sarmat, İskit, Massaget, Hun ismi altında birleşip Kafkaslara gelerek birçok yeri yurt edinmişlerdir. Yerleşim yerlerinin isimleri bozulmuş olsa da Azerbaycan topraklarında, özellikle kuzeydoğu illerinde günümüze kadar izleri gelmiştir 52. Azerbaycan da Sabirler Kafkasya da yerleşen Türk kavimlerinden biri olan Sabirler 53, kaynaklarda Sabir, Savar, Suvar isimlerini alıp 54, 515 yılında Kafkasya nın kuzeyinde yerleştikleri net olarak bilinmektedir 55. MS. I. yüzyıldan 560 lı yıllara kadar Sabirlerin Kuma-Terek nehirleri arasında yaşadıkları dönem olarak bilinmektedir 56. Güney Kafkasya ya yönelik seferleri yıllarında 57 olan Sabirler, MS. VI. yüzyılın başlarından itibaren ise Güney Kafkasya ve Önasya nın askeri-siyasi tarihinde önemli yer edinmişlerdir 58. Göktürklerin Kafkasya ya gelmesini izleyen süreçte Sabirlerin yerini Hazarların aldığı ve Sabir olarak tanıtıldığı bilinmektedir. Mesudî nin Hazarlara Türkçe Sabir, Farsça ise Hazarân demesi, Belâzuri nin halkı Sabir olarak bilinen Azerbaycan daki Kabala kentinden Hazar yerleşim yeri diye bahsetmesi yukarıdaki fikri açıklamaktadır. Bu sebeple Kafkasların kuzeyindeki Sabirlerin yıkılışı ile Hazarların yükselişi arasında bağlantı vardır ve Sabirler Hazarların temelini oluşturur, diyebiliyoruz 59. İran Şah ı Hüsrev Anuşirvan ın ( ) Dağıstan a seferinde Sabirlerin bir kısmını Derbent in güneyine şimdiki Azerbaycan topraklarına yerleştirdiği anlaşılmaktadır 60. Sabirler, Azerbaycan ın eski yerleri olarak geçen Şabran, Bilesuvar, Suvarlı, Sabirkent toponimlerinde varlıklarını sürdürmüşlerdir T.M. Memmedov, Kafkaz Albaniyası İlk Orta Asırlarda, Tahsil Neşriyat, Bakü 2006, s B. Caferoğlu Memmedov, Kuzeydoğu Azerbaycan daki Bazı Toponimler Üzerine, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10 (2010), S.2, Bolu, s Tarık Dostiyev, Şimal-Şarki Azerbaycan IX.-XV. Asırlarda, Bakü Üniversitesinin Neşriyatı, Bakü 2001, s Paşayeva, s Şerif Baştav, Sabir Türkleri, Belleten, V(1941), S.XVII-XVIII, Ankara 1941, s Dostiyev, s Réne Grousset, Başlangıcından 1071 e Ermenilerin Tarihi, (Çev. Sosi Dolanoğlu), Aras Yayıncılık, İstanbul 2006, s Dostiyev, s Sevda A. Süleymanova, Kafkasya ve Avarlar, Türkler, 2, Anakara 2002, s Osman Karatay, Suvarlar: Doğu Avrupa nın Esrarengiz Kavmi, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, X (2010), S.1, İzmir, s Paşayeva, s

7 Sonuç Azerbaycan tarih boyunca birden fazla kavmin uğrak yeri olmuş ve bu coğrafyada büyük devletlerde kurulmuştur. Eski çağlardan itibaren Azerbaycan da varlıkları tespit edilen Türkler bölgenin tarihinde önem arz etmişlerdir. Arkeolojik ve lengüistik veriler Türk medeniyetinin Azerbaycan daki geçmişini kanıtlar. Azerbaycan a Kimmerler-İskitler ve sonrasında diğer Türk kavimlerinin gelmesi genellikle bir kavmin diğerine saldırıp göç ettirmesi sonucunda gerçekleşmiştir. Türk kavimlerinin Azerbaycan a akınları giderek artınca bölge zamanla Türk yurdu olmuş ve bu durum günümüzde de devam etmektedir. 208

8 Kaynakça AHMETBEYOĞLU, Ali, Grek Seyyahı Priskos (V.Asır) a Göre Avrupa Hunları, İstanbul AŞURBEYLİ, S.B., Azerbaycan da Eski Türk Aşiretleri, XI. Türk Tarih Kongresi, Ankara 1994, s AYAN, Ergin, Kafkasya: Bir Etno-Kültürel Tarih Çözümlemesi, ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, I (2010), S.2, Ordu, s BAŞTAV, Şerif, Sabir Türkleri, Belleten, V (1941), S.XVII-XVIII, Ankara, s Bİ, Mahmut, Kafkas Tarihi, C.I, Selenge Yayınları, İstanbul CAFEROV, Yusuf, Gunni Azerbaycan, Elm Neşriyat, Bakü DOSTİYEV, Tarık, Kafkasya da Hunlar, Türkler, 2 (2002), Ankara, s DOSTİYEV, Tarık, Kavimler Göçü Döneminde Doğu Kafkasya da Türk Egemenliği, XV. Türk Tarih Kongresi Eylül 2006, C.II, Ankara 2010, s DOSTİYEV, Tarık, Şimal-Şarki Azerbaycan IX.-XV. Asırlarda, Bakü Üniversitesinin Neşriyatı, Bakü DÙMÉZİL, Georges, Kafkas Halkları Mitolojisi, (Çev. Musa Yaşar Sağlam), Ayraç Yayıncılık, Ankara DURMUŞ, İlhami, Siraklar, Türkoloji ve Türk Tarihi Araştırmaları Özel Sayısı, 8 (2002), S.43, Ankara, s DURMUŞ, İlhami, İskitler, Kaynak Yayınları, İstanbul ELİYARLI, Süleyman, Azerbaycan Tarihi, Çırak Neşriyat, Bakü ELİYEV, Kabil, Kafkaz Tarihi, Elm Neşriyat, Bakü GROUSSET, Réne, Başlangıcından 1071 e Ermenilerin Tarihi, (Çev. Sosi Dolanoğlu), Aras Yayıncılık, İstanbul HALİLOV, Mubariz, Severnıye nomadı i materialı iz rannesrednevekcvıx albanskix pamyatnikov, Mejdunarodnaya nauçnaya konferentsiya Arkeologiya, etnologiya, folkloristika kavkaza. Sbornik kratkih soderjaniy dohladov, Tiflis 2007, s HASANOV, Zaur, Çar İskitler, (Akt. İlyas Topsakal), Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları, İstanbul HEREDOTOS, Tarih, (Çev. Müntekim Ökmen), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul KARATAY, Osman, Suvarlar: Doğu Avrupa nın Esrarengiz Kavmi, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, X (2010), S.1, İzmir, s KIRZIOĞLU, Fahrettin, Köktürklerin En Batı Kolu Hazarlarda Yabancı Cesediyle Yağmur Yağdırma Geleneği, II. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, IV, Ankara 1982, s LATİFOVA, Elvira, Kafkasya nın Bazı Türk Toponimlerine Dair (Azerbaycan ın Kuzeybatı Bölgesi ve Güney Dağıstan Örneğinde), Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 1 (2014), S.2, s MEHMETOV, İsmail, Türk Kafkasında Siyasi ve Etnik Yapı, Ötüken Neşriyat, İstanbul MEMMEDOV, B. Caferoğlu, Kuzeydoğu Azerbaycan daki Bazı Toponimler Üzerine, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10 (2010), S.2, Bolu, s MEMMEDOV, T.M., Kafkaz Albaniyası İlk Orta Asırlarda, Tahsil Neşriyat, Bakü MOSES, Kalankatlı, Alban Tarihi, (Çev. Yusuf Gedikli), Selenge Yayınları, İstanbul PAŞAYEVA, Mehebbet, Azerbaycan Türklerinin Etnik Tarihine Kısa Bir Bakış, 38. ICANAS, 5/2007, S.5, Ankara, s RÜSTEMOVA, Afaq, Azerbaycan da Tarihsel Kimliğin ve Dilin Gelişim Süreçleri, Karadeniz Dergisi, S.2, Ankara 2010, s SÜLEYMANOVA, Sevda A., Kafkasya ve Avarlar, Türkler, 2 (2002), Ankara, s TARHAN, M. Taner, Bozkır Medeniyetlerinin Kısa Kronolojisi, İstanbul Üniversitesi Tarih Dergisi, 24 (1970), Ankara 1970, s TARHAN, M. Taner, Ön Asya Dünyasında İlk Türkler Kimmerler ve İskitler, Türkler, 1 (2002), Ankara, s TELLİOĞLU, İbrahim, Kimmer ve İskit Göçlerinin Doğu Anadolu Bölgesindeki Etkileri, AÜ Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi (Prof. Dr. Şinasi Tekin Özel Sayısı), 11 (2005), S.27, Erzurum, s TUNCAY, Bahtiyar, Sakların Tarihi, Dili ve Edebiyyatı, Apostrof Yayınevi, Bakü TUNÇ, Zekiye, Kafkasya dan Ön Asya ya Kimmer-İskit Göçleri, Orta Doğu Araştırmaları Dergisi, VIII (2012), S.1, Elazığ, s TUNÇ, Zekiye, Malazgirt Öncesi Kafkasya da Türk Varlığı, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, Elazığ YUSİFOV, Yusuf, Kadim Şark Tarihi, Şark Garb Neşriyat, Bakü

9 Ekler Harita 1. M.Ö. III.-II. binlerde Kafkasya da kavimler: Kutiler, Lullubiler, Turukkiler (Kabil Eliyev, Kafkaz Tarihi, Bakü, 2009, s.70). 210

10 Harita 2: İskitlerin Azerbaycan a Geçişi (Kabil Eliyev, Kafkaz Tarihi, Bakü, 2009, s.82). 211

11 Harita 3. MS. VIII-IX. yüzyılda Azerbaycan ı gösteren bir haritada Türk kavimlerinin toponimleri mevcuttur: Sakasena-Şeki-Balasakan- (İskit toponimleri ); Şabran- (Sabir toponimi) (İsmail Mehmetov, Türk Kafkasında Siyasi ve Etnik Yapı, İstanbul, 2009, s.181). 212

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN ETNİK TARİHİNE KISA BİR BAKIŞ

AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN ETNİK TARİHİNE KISA BİR BAKIŞ 2505 AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN ETNİK TARİHİNE KISA BİR BAKIŞ PAŞAYEVA, Mehebbet AZERBAYCAN/AZERBAIJAN/АЗЕРБАЙДЖАН ÖZET Azerbaycan halkının ulu kökleri daha MÖ III. binyıllardan Azerbaycan topraklarında yaşayan

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST 1 1) Türklerin Anadolu ya gelmeden önce

Detaylı

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM Türk Dünyası, Türk milletine mensup bireylerin yaşamlarını sürdürdüğü ve kültürlerini yaşattığı coğrafi mekânın tümünü ifade eder. Bu coğrafi mekân içerisinde Türkiye, Malkar Özerk,

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Ali AHMETBEYOĞLU

Yard. Doç. Dr. Ali AHMETBEYOĞLU Yard. Doç. Dr. Ali AHMETBEYOĞLU 1964 yılında Kayseri de dünyaya gelen Ali Ahmetbeyoğlu, 1976 yılında Kayseri Namık Kemal İlkokulu ndaki, 1979 yılında Kayseri 50. Dedeman Ortaokulu ndaki, 1982 yılında ise

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI İlk Özbekistan-Türkiye uluslararası arkeolojik çalışmalar

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

TÜRK ÜLKELERİ ve Türklerin Yaşadıkları Bölgelerin COĞRAFYASI

TÜRK ÜLKELERİ ve Türklerin Yaşadıkları Bölgelerin COĞRAFYASI Türkiye ve Türk Dünyası İktisadî ve Sosyal Araştırmalar Vakfı Elazığ Şubesi Yayınları: 2 Türk Dünyası Dizisi: 2 TÜRK ÜLKELERİ ve Türklerin Yaşadıkları Bölgelerin COĞRAFYASI GELİŞTİRİLMİŞ 2. BASKI Dr. Ali

Detaylı

ARPAÇAY DA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research in Arpacay

ARPAÇAY DA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research in Arpacay Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 1, Bahar Spring 2008, 57-71 ARPAÇAY DA TARİHİ VE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALAR Historical and Archaeological Research

Detaylı

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Yrd. Doç. Dr. Yiğit H. Erbil, Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı

Detaylı

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.01.0.02 ÇİMENYENİCE KÖYÜ, KÖROĞLU TEPELERİ, I39-a4 MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI İL SİVAS İLÇE HAFİK MAH.-KÖY VE MEVKİİ Çimenyenice Köyü GENEL

Detaylı

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA III.BÖLÜM Bu bölümde ağırlıklı olarak Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik'in doğusuna kadar uzanan ve Kastamonu yu içine alan Batı Karadeniz Bölümü, Kastamonu ili, Araç

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

Yazar Administrator Perşembe, 26 Nisan 2012 17:25 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Mayıs 2012 14:22

Yazar Administrator Perşembe, 26 Nisan 2012 17:25 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Mayıs 2012 14:22 Batman'ın tarihi hakkında en eski bilgiler halk hikayeleri, mitler ve Heredot tarihinde verilmektedir. Ortak verilere göre MED kralı Abtyagestin'in torunu Kyros karsıtı Erpagazso M.Ö. 550 yilinda yenilince

Detaylı

Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü

Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Tarih geçmiş hakkında eleştirel olarak fikir üreten bir alandır. Tarih; geçmişteki insanların yaşamlarını, duygularını, savaşlarını, yönetim

Detaylı

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ COĞRAFYA BÖLÜMÜ BAŞKANI

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ COĞRAFYA BÖLÜMÜ BAŞKANI GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ COĞRAFYA BÖLÜMÜ BAŞKANI Yrd. Doç. Dr. Hüseyin SARAÇOĞLU Lisans Eğitimi: Atatürk Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Coğrafya Bölümü, Erzurum, 1992. Yüksek

Detaylı

TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI KORUMA ENVANTERİ ENV. NO. SİT ADI

TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI KORUMA ENVANTERİ ENV. NO. SİT ADI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. ZARA ŞEHİTLİĞİ İL SİVAS İLÇE ZARA MAH.-KÖY VE MEVKİİ GENEL TANIM: Sivas ili, Zara ilçe merkezinde bulunan ve Milli Savunma Bakanlığı, Zara Askerlik

Detaylı

Lisans :İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Tarih (Gece) Bölümü, Umumi Türk Tarihi Kürsüsü, 1980.

Lisans :İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Tarih (Gece) Bölümü, Umumi Türk Tarihi Kürsüsü, 1980. ÖZGEÇMİŞ Doğum Yeri ve Yılı : Adıyaman, 1955 Eğitim : Fırat İlkokulu, Malatya, 1964. Adıyaman Lisesi Orta Bölümü, Adıyaman, 1972. Mimar Sinan İnşaat Teknik Lisesi, Kayseri., 1976. Mesleki Kariyeri Lisans

Detaylı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı Birecik ilçesi Şanlıurfa Merkez ilçesine 80 km uzaklıkta olup, yüzölçümü 852 km2 dir. İlçe merkez belediye ile birlikte 3 belediye ve bunlara bağlı 70 köy ve 75 mezradan

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

The Byzantine-Era Daily Use Pottery Found in the Thermal Spring in Allianoi

The Byzantine-Era Daily Use Pottery Found in the Thermal Spring in Allianoi ALLIANOI ANTİK ILICASI NDA ÜRETİLEN ERKEN BİZANS DÖNEMİ GÜNLÜK KULLANIM KAPLARI* **Hande YEŞİLOVA Öz Allianoi antik ılıcası içersinde, Geç Roma Erken Bizans Dönemi yerleşiminde bulunan, seramik fırınlarında

Detaylı

Türk Süperetnosu, Dünya Sistemi ve Turan Petrolleri

Türk Süperetnosu, Dünya Sistemi ve Turan Petrolleri Türk Süperetnosu, Dünya Sistemi ve Turan Petrolleri geyerek Türk tarihinin Turan'da gelişmiş en son süperetnosunu yok sayma yoluna Rus tarihçileri tarafından gidilmiştir. Tatar süperetnosunu Kazak, Özbek,

Detaylı

LAZ VE MİGRELİ TARİHİ

LAZ VE MİGRELİ TARİHİ LAZ VE MİGRELİ TARİHİ Ünsal, V. (2006). "Doğu Karadeniz'in Tarihi Coğrafyası". Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (2), 129-144, İpek, N. (1994). "Birinci Dünya Savaşı Esnasında Karadeniz

Detaylı

TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1

TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1 TÜRK MİTOLOJİSİ DR.SÜHEYLA SARITAŞ 1 Çeşitli Türk topluluklarının mitolojileriyle ilgili malzemelerin bir çoğunu bilim adamları, misyonerler, seyyahlar ya da bazı yabancı araştırmacılar tarafından derlenmiştir.

Detaylı

2011 YILINDA DOĞU ANADOLU BÖLGESİN DE URARTU BARAJ, GÖLET ve SULAMA KANALLARININ ARAŞTIRILMASI ALİKÖSE KANALI

2011 YILINDA DOĞU ANADOLU BÖLGESİN DE URARTU BARAJ, GÖLET ve SULAMA KANALLARININ ARAŞTIRILMASI ALİKÖSE KANALI 2011 YILINDA DOĞU ANADOLU BÖLGESİN DE URARTU BARAJ, GÖLET ve SULAMA KANALLARININ ARAŞTIRILMASI Oktay BELLİ ALİKÖSE KANALI Aliköse Kanalı, Tuzluca İlçesi nin yaklaşık olarak 36 37 km. güneybatısında bulunmaktadır.

Detaylı

Urla / Klazomenai Kazıları

Urla / Klazomenai Kazıları Urla / Klazomenai Kazıları Oniki İon kenti arasında anılan Klazomenai, Urla-Çeşme yarımadasının kuzey kıyısında, İzmir Körfezi'nin ortalarında yer almaktadır. Klazomenai arazisinin (khora) doğuda Smyrna

Detaylı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Hadrianopolis ten Edrine ye : Bizans Dönemi.......... 4 0.2 Hadrianopolis Önce Edrine

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ ÜNİVERSİTELERDE OKUYAN TÜRK ASILLI ÖĞRENCİLERİN OKUMA ALIŞKANLIKLARINA YÖNELİK ANKET ÇALIŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

TÜRKİYE DEKİ ÜNİVERSİTELERDE OKUYAN TÜRK ASILLI ÖĞRENCİLERİN OKUMA ALIŞKANLIKLARINA YÖNELİK ANKET ÇALIŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TÜRKİYE DEKİ ÜNİVERSİTELERDE OKUYAN TÜRK ASILLI ÖĞRENCİLERİN OKUMA ALIŞKANLIKLARINA YÖNELİK ANKET ÇALIŞMASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Türkana HÜSEYNOVA Bu anket; Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan,

Detaylı

- 61 - Muhteşem Pullu

- 61 - Muhteşem Pullu Asaf Bey Çıkmazı Kabaltısı Sancak Mahallesindedir. Örtüsü sivri tonozludur. Sivri kemerle güneye ve ahşap-beton sundurmalı sivri kemerle kuzeye açılır. Üzerinde kesme ve moloz taşlardan yapılmış bir ev

Detaylı

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI Kelime anlamı İki nehrin arası olan Mezopotamya,

Detaylı

OTS 2735: Sami Kosat evinin kuzeybatı köşesinden 29 metre kadar kuzeyde aynı şahsa ait tarla içinde ağaç kazık çakılarak nokta yenilendi.

OTS 2735: Sami Kosat evinin kuzeybatı köşesinden 29 metre kadar kuzeyde aynı şahsa ait tarla içinde ağaç kazık çakılarak nokta yenilendi. APLİKASYON TUTANAĞI Antalya Orman Kadastro Komisyonları Koordinatörlüğü'nün 11/02/2011 tarih ve B.18.1.0GM.1.05.00.09-255.01(07.19.06)-(07.19.42)-111 sayılı yazıları ekinde alman Antalya Orman Bölge Müdürlüğü'nün

Detaylı

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur.

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Çekerek ırmağı üzerinde Roma dönemine ait köprüde şehrin bu adı ile ilgili kitabe bulunmaktadır. Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Antik Sebastopolis

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

HALFETİ İLÇEMİZ. Halfeti

HALFETİ İLÇEMİZ. Halfeti HALFETİ İLÇEMİZ Halfeti Şanlıurfa merkez ilçesine 112 km mesafede olan ilçenin yüzölçümü 646 km² dir. İlçe; 3 belediye, 1 bucak, 36 köy ve 23 mezradan oluşmaktadır. Batısında Gaziantep iline bağlı Araban,

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ Okulumuz Gezi İnceleme ve Tanıtma Kulübümüz 17-18 Ocak 2015 tarihinde bir gece konaklamalı KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA gezisi gerçekleştirdi.. 17 Ocak 2015 Cumartesi sabahı

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl

Derece Alan Üniversite Yıl 1. Adı Soyadı : Masoumeh KHANZADEH 2. Doğum Tarihi : 1974 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu :Sanatta Yeterlik 5. Çalıştığı Kurum :Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

ERMENİ DİLİNDE SESSİZ HARFLERİN İMLASI Güzin ÇAYKIRAN *

ERMENİ DİLİNDE SESSİZ HARFLERİN İMLASI Güzin ÇAYKIRAN * AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergisi Cilt:1 Sayı:1 Temmuz 2012 Türkiye ERMENİ DİLİNDE SESSİZ HARFLERİN İMLASI Güzin ÇAYKIRAN * ÖZET Ermeni Alfabesi, M.S.5 inci yüzyılda din adamı Mesrob Maşdot un

Detaylı

Uygur Vatanı ve Çin Arkolojisi (Erken Dönemdeki İlişkiler) DR. FERHAD MAKSUDOV

Uygur Vatanı ve Çin Arkolojisi (Erken Dönemdeki İlişkiler) DR. FERHAD MAKSUDOV Uygur Vatanı ve Çin Arkolojisi (Erken Dönemdeki İlişkiler) DR. FERHAD MAKSUDOV MÖ 6-5. binyılda Orta ve Doğu Asya da «Neolitik Devrim» olarak bilinen çok karmaşık bir süreç gerçekleşmekte idi. Neolitik

Detaylı

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.)

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.) PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YAN DAL DERSLERİ DERSLER DERSİN KODU DERSİN ADI KREDİ PSİ 101 Psikolojiye Giriş I PSİ 10 Araştırma Teknikleri I PSİ 10 Psikoloji için İstatistik I PSİ 01 Sosyal Psikoloji I PSİ 0 Gelişim

Detaylı

MOĞOLİSTANDA YENİ BULUNAN DONGOİN ŞİREEN ANITLARI ÜZERİNE MÖNHTULGA RİNCHİNHOROL İLE SÖYLEŞİ *

MOĞOLİSTANDA YENİ BULUNAN DONGOİN ŞİREEN ANITLARI ÜZERİNE MÖNHTULGA RİNCHİNHOROL İLE SÖYLEŞİ * Türkbilig, 2013/26: 165-171. MOĞOLİSTANDA YENİ BULUNAN DONGOİN ŞİREEN ANITLARI ÜZERİNE MÖNHTULGA RİNCHİNHOROL İLE SÖYLEŞİ * Ekrem KALAN ** Ekrem KALAN: Mönhtulga Bey, öncelikle Dongoin Şireen anıtlarının

Detaylı

KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle açıklanabilir.

KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle açıklanabilir. Araştırmanın Yapıldığı Kayacık Köyü Hakkında Genel Bilgiler KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER KAYACIK İSMİNİN KAYNAĞI Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle

Detaylı

İnce Burun Fener Fener İnce Burun BATI KARADENİZ BÖLGESİ KIYI GERİSİ DAĞLARI ÇAM DAĞI Batıdan Sakarya Irmağı, doğudan ise Melen Suyu tarafından sınırlanan ÇAM DAĞI, kuzeyde Kocaali; güneyde

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Mimarlık IAU(Tabriz Azad İslami Üniversitesi) 1997_2001 Lisans

Derece Alan Üniversite Yıl Mimarlık IAU(Tabriz Azad İslami Üniversitesi) 1997_2001 Lisans ÖZGEÇMİŞ: 1. Ad, Soyad: Masoumeh KHANZADEH 2. Doğum Tarihi: 11.03.1974 3. Doğum Yeri: Tebriz, İRAN 4. Eğtim: Derece Alan Üniversite Yıl Mimarlık IAU(Tabriz Azad İslami Üniversitesi) 1997_2001 Lisans Y.

Detaylı

Cilt:3 Sayı:5 Ağustos 2013 Issn: 2147-5210. www.thestudiesofottomandomain.com

Cilt:3 Sayı:5 Ağustos 2013 Issn: 2147-5210. www.thestudiesofottomandomain.com Cilt:3 Sayı:5 Ağustos 2013 Issn: 2147-5210 www.thestudiesofottomandomain.com Osmanlı Belgelerinde Kafkasya Göçleri, Yayına Hazırlayanlar: Kemal Gurulkan, Dr. Ali Osman Çınar, Yusuf İhsan Genç, Uğurhan

Detaylı

6. ÜNİTE: Türklerde Sanat A. İLK TÜRK DEVLETLERİNDE SANAT

6. ÜNİTE: Türklerde Sanat A. İLK TÜRK DEVLETLERİNDE SANAT 6. ÜNİTE: Türklerde Sanat A. İLK TÜRK DEVLETLERİNDE SANAT Bozkırlının nazarında sabit olan şeyin faydası yoktur. O, her an harekete hazır olmalı, kolayca yer değiş-tirebilmelidir. Bu yüzden eski Türkler

Detaylı

Adım Adım Azerbaycan. 44 www.irs-az.com

Adım Adım Azerbaycan. 44 www.irs-az.com Adım Adım Azerbaycan 44 www.irs-az.com Prof.Dr. Fahrettin Seferlİ Tarih Bilimci Nahçıvan bölgesinin tarihi coğrafyası hakkında notlar www.irs-az.com 45 Adım Adım Azerbaycan Bilindiği gibi, Nahçıvan somut

Detaylı

Doktora Tezi: Kırım Hanlığı nı Kuruluşu ve Osmanlı Himayesinde Yükselişi (1441-1569)

Doktora Tezi: Kırım Hanlığı nı Kuruluşu ve Osmanlı Himayesinde Yükselişi (1441-1569) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Muzaffer Ürekli 2. Doğum Tarihi: 03.05.1955 3. Ünvanı: Yrd.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Siyasi Tarih İstanbul Üniversitesi 1977 Y. Lisans ------------

Detaylı

ORTAÇAĞ AZERBAYCAN ŞEHİRLERİNİN SAVUNMA İSTİHKAMLARI

ORTAÇAĞ AZERBAYCAN ŞEHİRLERİNİN SAVUNMA İSTİHKAMLARI Mimarlık ORTAÇAĞ AZERBAYCAN ŞEHİRLERİNİN SAVUNMA İSTİHKAMLARI Dr.Tarih DOSTİYEV Tarih Bilimci Gabala kent kapıları. Restore eden S.Gruzdev Azerbaycan da kentleşme süreci önemli ölçüde kültürel gelişimle,

Detaylı

Arş. Gör. İlker YİĞİT

Arş. Gör. İlker YİĞİT CV Arş. Gör. İlker YİĞİT Çankırı Karatekin Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Araştırma Görevlisi Mail: iyigithg@gmail.com Tel: 0-376-218 11 23/5111 Faks: 0-376-218 10 31 WEB: http://websitem.karatekin.edu.tr/iyigit/sayfa/314

Detaylı

HALI SANAYİ. Hazırlayan Tuğrul SOMUNCUOĞLU 2010. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

HALI SANAYİ. Hazırlayan Tuğrul SOMUNCUOĞLU 2010. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi HALI SANAYİ Hazırlayan Tuğrul SOMUNCUOĞLU 2010 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi HALI SANAYİ ÜRÜNÜN TANIMI Armonize Sistem sınıflandırmasına göre halılar 4 ana

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği

Mekatronik Mühendisliği 202510422 İSTANBUL BİLGİ Üniv. (İng.) (T.B.) Özel İSTANBUL TS-1 8 + 0 8 8 439,234 2570 1.890 203410129 İSTANBUL TİCARET Üniv. (T.B.) Özel İSTANBUL TS-1 4 + 0 4 4 431,991 3960 2.520 202311352 İSTANBUL AREL

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl 1 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Mustafa KALKAN 2. Doğum Yeri ve Tarihi: Oltu/Erzurum, 22.09.1970 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Dr. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Gazi Üniversitesi Fen-Edebiyat

Detaylı

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları 2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları Menderes İlçesi: Menderes ilçesine bağlı Oğlananası Köyü ne yakın, köyün 3-4 km kuzeydoğusunda, Kısık mobilyacılar sitesinin arkasında yer alan büyük

Detaylı

AT, ATA ve A HARFİ. NOT: Bu yazı Türk Dünyası Tarih dergisinin Aralık 2011, sayı 300 ve sayfa 54 te yayınlanmıştır.

AT, ATA ve A HARFİ. NOT: Bu yazı Türk Dünyası Tarih dergisinin Aralık 2011, sayı 300 ve sayfa 54 te yayınlanmıştır. AT, ATA ve A HARFİ NOT: Bu yazı Türk Dünyası Tarih dergisinin Aralık 2011, sayı 300 ve sayfa 54 te yayınlanmıştır. Doç. Dr. Haluk Berkmen Tarih bilincini yeniden ele almak ve unutulmuş geçmişi kanıtlarıyla

Detaylı

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PROF. DR. HÜLYA SAVRAN ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Hülya SAVRAN İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail Balıkesir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Bölümü 10145 Çağış Yerleşkesi / BALIKESİR 0 266 612 10 00

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

geleneksel silah üretimi

geleneksel silah üretimi Geleneksel Sanatlar Prof. Dr.Arif Mustafayev, Tarih Bilimci Azerbaycan da geleneksel silah üretimi Kınlı kılıç. XIX. yy. Azerbaycan Milli Tarih Müzesi 34 www.irs-az.com 2(14), YAZ 2015 Arkeolojik kazılara

Detaylı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Antik Yerleşimler......................... 4 0.2 Roma - Bizans Dönemi Kalıntıları...............

Detaylı

(1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda bulunur.

(1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda bulunur. ÜNİTE: ÜLKEMİZ VE DÜNYA ÖĞRENME ALANI: Küresel Bağlantılar Kazanımlar: (1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda

Detaylı

PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ

PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ Adı ve Soyadı : Cengiz ALYILMAZ : Prof. Dr. Bölüm/ Anabilim Dalı : Türkçe Eğitimi Bölümü Doğum Tarihi : 11.4.1966 Doğum Yeri : Kars Çalışma Konusu : Eski Türk Dili, Türkçe Eğitimi,

Detaylı

TÜR Ü K R İ K Y İ E E DE D ERM R ENİ N L İ E L R R HA H KK K I K ND N A D Kİ K İ KA K YNA N KÇA Ç LA L R A Bülent Ağaoğlu İstanbul, 22.01.

TÜR Ü K R İ K Y İ E E DE D ERM R ENİ N L İ E L R R HA H KK K I K ND N A D Kİ K İ KA K YNA N KÇA Ç LA L R A Bülent Ağaoğlu İstanbul, 22.01. TÜRKİYE DE ERMENİLER HAKKINDAKİ KAYNAKÇALAR Bülent Ağaoğlu İstanbul, 22.01.2005 İÇİNDEKİLER 1950... 3 1968... 3 1972... 3 1976... 3 1981... 3 1983... 3 1984... 3 1985... 3 1986... 3 1987... 3 1988... 4

Detaylı

Baskı. Kitap Matbaacılık. Kapak Tasarım. Melih ÇOBAN. Aralık 2015 ISSN: 2146-5606. İsteme Adresi. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi

Baskı. Kitap Matbaacılık. Kapak Tasarım. Melih ÇOBAN. Aralık 2015 ISSN: 2146-5606. İsteme Adresi. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi Baskı Kitap Matbaacılık Davutpaşa Cad. No:123 Kat:1 Topkapı-İstanbul Tel: 0(212) 482 99 10 (pbx) Sertifika No: 16053 Kapak Tasarım Melih ÇOBAN Aralık 2015 ISSN: 2146-5606 İsteme Adresi Kalem Uluslararası

Detaylı

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Ankara da SELÇUKLU MİRASI Arslanhane Camii (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Çizim: Yük. Mim. Mehmet Emin Yılmaz 11. yüzyıldan başlayarak Anadolu ya yerleşmeye başlayan Türkler, doğuda Ermeni ve Gürcü yapıları,

Detaylı

İSKİTLER DE KUYUMCULUK

İSKİTLER DE KUYUMCULUK İSKİTLER DE KUYUMCULUK Engin EROĞLU* ÖZET Göçebe yaşam tarzının etkisiyle İskitler, Orta Asya ya özgü bozkır hayvan üslubu tarzında eserler ortaya koymuşlardır. Bu eserlerin en güzel örneklerini temsil

Detaylı

Konuşulan Dil Türkiye Türkçesinin Sahası Cuma, 02 Ağustos 2013 15:27

Konuşulan Dil Türkiye Türkçesinin Sahası Cuma, 02 Ağustos 2013 15:27 Türk dünyasının batı kanadında, Balkanlar da konuşulan Türk ağızları, konuşan nüfus ve yaygınlık bakımlarından Türk yazı dillerinin en büyüğü olan Türkiye Türkçesinin ağızlarıdırlar. Balkan Türkleri, bu

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Doç. Dr. Rıza BAĞCI

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Doç. Dr. Rıza BAĞCI ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖĞRENİM DURUMU Lisans: 1976-1980 Doç. Dr. Rıza BAĞCI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ/TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ Yüksek Lisans: 1984-1987 EGE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. TABLO ÜNİVERSİTE Tür ŞEHİR FAKÜLTE/YÜKSOKUL PROGRAM ADI AÇIKLAMA DİL 4 BAKÜ DEVLET ÜNİVERSİTESİ YDevlet BAKU Filoloji Fak. Azerbaycan Dili ve Edebiyatı TS-2 273,082 232,896 10 301.000 4 BAKÜ SLAVYAN ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN Mustafa ŞAHİN 07 Eylül 2015 GÖÇ DUVARLARI Suriye de son yıllarda yaşanan dram hepimizi çok üzmekte. Savaştan ötürü evlerini, yurtlarını terk ederek yeni yaşam kurma ümidiyle muhacir olan ve çoğunluğu göç

Detaylı

DİL VE EDEBİYAT TÜRKLER VE TÜRKÇE DÜNYADA DİL AİLELERİ

DİL VE EDEBİYAT TÜRKLER VE TÜRKÇE DÜNYADA DİL AİLELERİ T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TÜRKİYE KÜLTÜR PORTALI PROJESİ DİL VE EDEBİYAT TÜRKLER VE TÜRKÇE DÜNYADA DİL AİLELERİ Prof. Dr. Ahmet MERMER EKİM - 2009 ANKARA 1.2. Dünyada Dil Aileleri Anahtar Kelimeler:

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Muharrem KESİK İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : muharremkesik@gmail.com 2. Doğum -

Detaylı

KEMER KEMER. 352 Dünden Bugüne Antalya

KEMER KEMER. 352 Dünden Bugüne Antalya A L T I N C I B Ö L Ü M KEMER KEMER 352 K E M E R 353 354 12. KEMER* 1. Tarihçe A L T I N C I Kemer ilçesi tarihinin M.Ö. 690 yılına kadar uzandığı bilinmektedir. Kemer merkezine 15 km mesafede bulunan

Detaylı

ANTROPOLOJİ BÖLÜMÜ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ ARA SINAV PROGRAMI. Dersin Adı Sınav Tarihi Sınav Saati

ANTROPOLOJİ BÖLÜMÜ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ ARA SINAV PROGRAMI. Dersin Adı Sınav Tarihi Sınav Saati ANTROPOLOJİ BÖLÜMÜ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ ARA SINAV PROGRAMI Sınıf Dersin Kodu Dersin Adı Sınav Tarihi Sınav Saati Derslik 1. Öğr. 1 1209252 Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II 16.03.2015

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 1994 Doçent Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 2001 Profesör Fen, Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 2009

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 1994 Doçent Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 2001 Profesör Fen, Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 2009 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ghadir GOLKARIAN(GÜLDİKEN). Doğum Tarihi: 04.04.1964. Ünvanı: Profesör 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Fars Dili ve Edebiyatı Azad İslami Üniversitesi 1985

Detaylı

Türk Dünyası Elm Adamları Arasındaki Əməkdaşlığın Əhəmiyyəti

Türk Dünyası Elm Adamları Arasındaki Əməkdaşlığın Əhəmiyyəti Türk Dünyası Elm Adamları Arasındaki Əməkdaşlığın Əhəmiyyəti Prof.Dr. Ahmet Burçin YERELİ Hacettepe Üniversitesi TÜRKİYE TÜRK DÜNYASI TÜRK MÜNEVVERLERİNİN ORTAK SEVDASI Divanü Lugati t-türk (1077) Kâşgarlı

Detaylı

Sorular 1. Aşağıdaki fotoğraflardan hangisi veya hangileri insanla ilgili özellikleri göstermektedir? I II III

Sorular 1. Aşağıdaki fotoğraflardan hangisi veya hangileri insanla ilgili özellikleri göstermektedir? I II III 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Sosyal Bilgiler (Coğrafya-Tarih) Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:19 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. Sorular 1. Aşağıdaki

Detaylı

16 EKİM CUMA. Salon B (Alt Salon) BİRİNCİ OTURUM(10.50-12.40) Salon A (Üst Salon) BİRİNCİ OTURUM(10.50-12.40)

16 EKİM CUMA. Salon B (Alt Salon) BİRİNCİ OTURUM(10.50-12.40) Salon A (Üst Salon) BİRİNCİ OTURUM(10.50-12.40) 16 Ekim 2015 BİRİNCİ OTURUM(10.50-12.40) Doç. Dr. Osman Karatay 10.50-11.20 Prof. Durmuş ARIK Çuvaşlarda Ata Ruhlarıyla İlgili İnanış ve Uygulamalar 11.20-11.40 Prof. Harun GÜNGÖR Erciyes Üniversitesi

Detaylı

A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Sayı 34 Erzurum 2007-215-

A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Sayı 34 Erzurum 2007-215- A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Sayı 34 Erzurum 2007-215- ERZURUM DA YENİ BULUNAN HAÇ MOTİFLİ KOÇ HEYKELİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ On A New Found Tombstone İn The Shape Of Ram With Cross Motifs

Detaylı

ORDU SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 FATSA GAGA GÖLÜ 1.VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ

ORDU SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 FATSA GAGA GÖLÜ 1.VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ ORDU DOĞAL SİT ALANLARI SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 FATSA GAGA GÖLÜ 1.VE 3. DERECE DOĞAL SİT ALANI 2 MERKEZ BAYADI KÖYÜ KURUL KAYALIKLARI 1. DERECE ARKEOLOJİK VE DOĞAL SİT ALANI, 3. DERECE DOĞAL SİT

Detaylı

DERS 1. Bölge Sınırlarını Tespiti

DERS 1. Bölge Sınırlarını Tespiti DERS 1 Bölge Sınırlarını Tespiti İster fiziki ve ister beşeri konularda olsun, çalışma yapılacak alanların (havza, yöre, bölüm, bölge) sınırlarının saptanması gerekir. 1-Bir kıtayı ele alabiliriz. Kıtaların

Detaylı

Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN*

Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN* Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN* * Gnkur.ATASE D.Bşk.lığı Türk kültüründe bayrak, tarih boyunca hükümdarlığın ve hâkimiyetin sembolü olarak kabul edilmiştir. Bayrak dikmek bir yeri mülkiyet sahasına

Detaylı

Tez adı: Neva'i Mecalisü'n-Nefa'is metin-inceleme (2 cilt) (1990) SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ/TÜRK DİLİ ANABİLİM DALI

Tez adı: Neva'i Mecalisü'n-Nefa'is metin-inceleme (2 cilt) (1990) SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ/TÜRK DİLİ ANABİLİM DALI VAHİT TÜRK Adres İstanbul Kültür Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Ataköy Yerleşkesi/Bakırköy-İstanbul ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 15.05.2014 Telefon E-posta 2124984370- Doğum Tarihi

Detaylı

14 Kasım 2014 Cuma. 1. OTURUM Oturum Başkanı: Doç. Dr. Seyhan AKISKA. YÖK Denetleme Kurulu Başkanı

14 Kasım 2014 Cuma. 1. OTURUM Oturum Başkanı: Doç. Dr. Seyhan AKISKA. YÖK Denetleme Kurulu Başkanı Onur Kurulu Prof. Dr. Reha Metin ALKAN Ziyatdin İsmihanoğlu KASSANOV Prof. Dr. İlyas DOĞAN Salim USLU Rektörü Dünya Ahıska Türkleri Birliği Başkanı YÖK Denetleme Kurulu Başkanı Dünya Ahıska Türkleri Birliği

Detaylı

Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti Bilgi Notu

Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti Bilgi Notu Tartışma Metinleri 1001 Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti Bilgi Notu Murat Topçu Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Marmara Üniversitesi İstanbul 1 Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi Şenyuva Mah. Kafkas Sok.

Detaylı

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM Ramazan DEMİRTAŞ Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Dairesi, Aktif Tektonik

Detaylı

14 Kasım 2014 Cuma. 2. OTURUM Oturum Başkanı: Prof. Dr. İlyas DOĞAN. 3. OTURUM Oturum Başkanı: Prof. Dr. İlhan YILDIZ

14 Kasım 2014 Cuma. 2. OTURUM Oturum Başkanı: Prof. Dr. İlyas DOĞAN. 3. OTURUM Oturum Başkanı: Prof. Dr. İlhan YILDIZ 14 Kasım 2014 Cuma 2. OTURUM Oturum Başkanı: Prof. Dr. İlyas DOĞAN 9:00-10:00 Kayıt 10:00-11:00 Açılış ve Protokol Konuşmaları 14:00 14:20 Osmanlı Dönemi Ahıska Tarihi Yrd. Doç. Dr. Ayna ASKEROĞLU ARSLAN,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi

Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Eğitim Tarihi Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi İslam Öncesi Türklerde Eğitimin Temel Özellikleri 2 Yaşam biçimi eğitimi etkiler mi? Çocuklar ve gençlerin

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Derviş KILINÇKAYA

Doç. Dr. Mehmet Derviş KILINÇKAYA HACETTEPE ÜNİ VERSİ TESİ ATATÜRK İ LKELERİ VE İ NKILÂP TARİ H İ ENSTİ TÜSÜ BEYTEPE/ANKARA TELEFON +90312 2976870/122 FAKS:+90312 2992076 GSM : +905337387607 E-POSTA: mdervis@hacettepe.edu.tr Doç. Dr. Mehmet

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MEHMET SAİT ŞAHİNALP Doğum Tarihi: 21. 04. 1973 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Coğrafya Öğretmenliği Marmara Üniversitesi 1992-1996

Detaylı

1- Tevrat ve İncil'e Göre Hz. Muhammed (Abdulahad Davud'dan tercüme), İzmir, 1988.

1- Tevrat ve İncil'e Göre Hz. Muhammed (Abdulahad Davud'dan tercüme), İzmir, 1988. 1) PROF. DR. NUSRET ÇAM Yayınlanmış kitaplar şunlardır: 1- Tevrat ve İncil'e Göre Hz. Muhammed (Abdulahad Davud'dan tercüme), İzmir, 1988. 2- Adana Ulu Câmii Külliyesi, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ Ordu nun KabataĢ ilçesinde 1 Ocak 1974 tarihinde doğdu. Ailesi ile birlikte 1975 yılında Samsun un Bafra ilçesine taģındı.

ÖZGEÇMİŞ Ordu nun KabataĢ ilçesinde 1 Ocak 1974 tarihinde doğdu. Ailesi ile birlikte 1975 yılında Samsun un Bafra ilçesine taģındı. ÖZGEÇMİŞ Ordu nun KabataĢ ilçesinde 1 Ocak 1974 tarihinde doğdu. Ailesi ile birlikte 1975 yılında Samsun un Bafra ilçesine taģındı. Ġlköğrenimini Bafra Uluağaç Köyü Ġlkokulunda, ortaöğrenimini Sürmeli

Detaylı

GEBZE ANADOLU LİSESİ 2014 LYS SONUÇLARI Programlar ve Programlara Yerleşen Öğrenci Sayısı

GEBZE ANADOLU LİSESİ 2014 LYS SONUÇLARI Programlar ve Programlara Yerleşen Öğrenci Sayısı GEBZE ANADOLU LİSESİ 04 LYS SONUÇLARI Programlar ve Programlara Yerleşen Öğrenci Sayısı Sıra No Toplam Kazanan Program Adı Kazanan 8 Makine Mühendisliği Makine Mühendisliği 5 Makine Mühendisliği (İÖ) 7

Detaylı