HPV - GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ ve KORUNMA. Prof.Dr.Saffet Dilek Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HPV - GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ ve KORUNMA. Prof.Dr.Saffet Dilek Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D."

Transkript

1 HPV - GENİTAL KANSER İLİŞKİSİ ve KORUNMA Prof.Dr.Saffet Dilek Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D.

2 Sununun Ana Hatları HPV nedir? HPV enfeksiyonunun epidemiyolojisi HPV ilişkili hastalıklar ve kanserler Koruyucu HPV aşılarında gelinen nokta Kimlere? Ne zaman? Ne etkinlikte?

3

4 Human Papilloma Virüsü (HPV) Nedir? HPV, ağız ve alt genital bölgeyi kaplayan deride siğil, kanser öncülü ve bazı kanserlere yol açan, küçük DNA grubuna ait bir virüstür. >100 tip saptanmış ~30 40 anogenital ~15 20 onkojenik HPV 16 ve HPV 18: Dünya çapında serviks kanserlerinin çoğundan sorumludurlar. Nononkojenik tipler HPV 6 ve 11: Sıklıkla dış anogenital siğilllerden sorumludur. Bunların her biri kendi aralarında hafif genetik yapı farklılığı taşır. Virüsün genetik yapı farkı, sebep olacağı lezyonun yerini ve şeklini belirler.

5 Düşük ve Yüksek Riskli HPV Tipleri Hangileridir? Alt genital bölgede kanserle ilgisi olup olmamasına göre mukozal HPV tipleri iki ana gruba ayrılabilir. Onkojenite HPV tipleri Yüksek risk HPV tipleri 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51,52,, 56, 58,, 59, 68, 73,82 Düşük risk HPV tipleri 6, 11, 40, 42, 43, 44,, 54, 61, 70, 72, 81 Muhtemel yüksek risk HPV tipleri 26, 53, 66

6 HPV Bulaşma Yolları

7 HPV İçin Risk Faktörleri Yaşam boyu cinsel partner sayısı. Partnerinin şimdiki ve geçmişteki partner sayısı. Sünnet, HPV infeksiyonu alımı ve geçişini azaltıyor. Kondomun riski azalttığına dair epidemiyolojik kanıt yok (NIH raporu) Kondom kullanmayanlarda daha fazla kondillom, kanser olması, Kondomun herpes ve chlamydia riskini azaltması nedeniyle kullanımı öneriliyor.

8 HPV İçin Risk Faktörleri İmmün yetmezlik HIV infeksiyonu Böbrek transplant hastaları Yüksek doğum sayısı >5 Sigara Doğum kontrol hapları: 5 yıl kullanımı 2 kat 10 yıl kullanımı 4 kat risk artışı

9 HPV Ne Kadar Yaygındır? Genital HPV çok yaygındır. Cinsel yolla bulaşan en yaygın viral enfeksiyondur. Yaşam boyu HPV bulaşma ihtimalinin %75-90 arasında olduğu tahmin edilmektedir. HPV ile karşılaşma riski partner başına yaklaşık %15-25 olarak tahmin edilmektedir. Nüfusun yaklaşık %1-2 sinde genital siğil bulunur ve yaşam boyu risk %10 olarak tahmin edilmektedir. Herhangi bir Pap smear taramasında, kadınların %2-5 inde HPV ye bağlı hücresel değişiklikler saptanır.

10 HPV Enfeksiyonunun Doğal Seyri İlk lezyon Immun cevap Klinik remisyon inokülasyon inkübasyon Aktif büyüme Konak yerleşimi Geç safha 1-8 ay 3-6 ay 3-6 ay Persistan veya nüks hastalık

11 Genital HPV Nelere Sebep Olabilir? Subklinik HPV enfeksiyonu: Bu terim alt genital bölgenin çıplak gözle ayırt edilemeyen hücre değişiklikleri için kullanılır. Subklinik HPV alt genital traktüsün herhangi bir bölgesinde bulunabilir.(vulva,vajen,serviks) En sık subklinik değişiklik rahim ağzının kanser öncüsü lezyonudur (prekanseröz değişiklik, displazi, CIN 1, 2, 3). PAP testi ve kolposkopik biyopsi ile tanı konulur

12 Genital HPV Nelere Sebep Klinik HPV: Olabilir? Siğiller ve dış genital bölgenin kanser öncülü değişiklikleri ve rahim ağzı ve diğer alt genital traktüs kanserleri genellikle çıplak gözle görülebilir. HPV nin en sık klinik bulguları: Kondiloma akuminata- genital siğil: Kabarık ve karnıbahar şeklindeki siğillerdir. Nedeni çoğunlukla (%90) düşük riskli HPV 6 veya 11 dir. % defa yüksek risk HPV ihtiva eder.

13 Vulvanın ve penisin HPV lezyonlarının en sık rastlananıdır (%65). Vajina ve anüste de rastlanır. Rahim ağzı lezyonlarının sadece %3 ü bu tiptendir. Majör hastalık ve ölüme yol açmaz. Önemli psikolojik hastalık nedenidir. Önemli sağlık harcamalarına neden olur. Uzun süre persiste kalır, kansere ilerleme nadirdir. Seksüel ilişki ile kuvvetli bağlantısı vardır.

14 Kondiloma Akuminata

15 Çocuklarda Anogenital Siğiller

16 Genital Siğiller Genç İnsanların Hastalığı İngiltere ve Galler de Anogenital Siğillerin Jinekoloji Kliniklerinde Tanı Alma Hızı (2000) bin kişide saptanma hızı Erkekler Kadınlar Yaş(yı) Age (Years) 1. CDR Wkly (Online). 2001:11(35). Available at:

17 kişideki görülme sıklığı İngiltere ve Gallerde Kondilom Saptanma Hızı ( ) Erkekler Kadınlar Kondilom Sıklığındaki Artış 1. Adapted from CDR Wkly (Online). 2001:11(35).

18 Genital HPV Nelere Sebep Olabilir? Yüksek grade intraepiteliyal neoplazi: Kanser öncülü HPV lezyonları vulvada, perianal ve anal kanal bölgesinde ve peniste görülebilir. Kalın keratin katmanlarına bağlı bembeyaz, artmış damarlanmaya bağlı kırmızı veya artmış pigmentasyona bağlı kahve renginden koyu griye kadar farklı şekiller alabilir.

19 Genital HPV Nelere Sebep Kanser: Olabilir? HPV rahim ağzı kanserlerinin %99,7 sinden sorumludur, ayrıca vajina kanserlerinin %80 i, penis kanserlerinin %50 si ve anüs kanserlerinin %90 ı HPV ye bağlıdır. Bu bölgelerin tümünde kanser kendini nodül, erozyon veya ülser, kalınlaşma gibi gösterebilir. Meme kanserinden sonra ikinci sırada Kadın kanserlerinin % 8 i Yıllık yeni olgu sayısı , % 80 i geri kalmış ülkelerde, yıllık ölüm % 70 inden HPV tip 16 ve 18 sorumlu.

20 Çok Katlı Yassı Epitelde HPV Enfeksiyonunun Yol Açtığı Değişiklikler Normal Cervix HPV Infection/ CIN 1 CIN 2 / CIN 3 / Cervical Cancer

21 Serviks Kanseri

22 HPV ye Bağlı Kanserler (yıllık)

23 HPV den Korunma Cinsel perhiz, tek eşli yaşam? Bariyer yöntemi ve spermisid ile korunma Sitolojik tarama HPV DNA taraması Moleküler markerların taranması HPV Aşısı!!!!

24 Korunma ve Aşıların Yeri Primer Korunma Sekonder Korunma Sekonder Korunma 15 HPV İnfeksiyonu 20 CIN 60 Kanser Yaş HPV Testi Sitoloji HPV Testi Diğer markerlar Proflaktik Aşılama Terapötik Aşılama

25 Bariyer Yöntemi ve Spermisid ile Korunma Kondomlar sadece kapladıkları cildi korumaktadır. Enfekte kişide kondomun kapatmadığı alanlarda HPV bulunabilir ve partnerin cildiyle temasa geçebilir. Sekresyonlar da HPV bulaşmış deri hücresi kaynağı olabilir. Tüm bunlara rağmen son veriler, sürekli kondom kullanımının HPV bulaşmasını yaklaşık %70 azalttığını göstermektedir. Kondomlar HPV ye karşı kısmi, diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı ise tam koruma sağlamaktadır.

26 Bariyer Yöntemi ve Spermisid ile Korunma Kadın kondomlarının, kadın genital bölgesini saran epiteli, daha geniş kapladığından, koruyuculuğu partnerler için de daha yüksek olabilir. Fakat daha kolay yerinden oynayabilir. Spermisid şampuanlar, jeller ve kremlerin bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları engellediği gösterilirken, HPV ye karşı etkileri gösterilememiştir. Spermisid kullanılacaksa, en iyisi kondomlarla birlikte kullanılmasıdır.

27 Tarama Faaliyetleri Sitolojik tarama, HPV DNA taraması, moleküler markerların taranması yapılabilir. Türkiye de; Ağırlıklı olarak meme ve serviks kanseri üzerinde, Tarama faaliyetleri 49 ildeki KETEM ler ile üreme sağlığı programı çerçevesinde AÇS-AP merkezleri ile 2. ve 3. basamaktaki yürütülen poliklinik ve klinik faaliyetler aracılığıyla yapılıyor.

28 Serviks Kanseri Ulusal Tarama Standartları Yöntem: Klasik, yani konvansiyonel smeardir. Hedef popülasyon, taramanın başlangıç ve bitiş yaşları, tarama sıklığı: Taramada mutlak hedef yaş aralığındaki tüm kadınların en az 1 kez smear aldırmasıdır. Ülkemiz koşulları dikkate alındığında 35 yaşında başlanacak olan toplum tabanlı tarama önerilmektedir. Taranacak popülasyon, doğru tesbit edilmeli, geliştirilecek davet yöntemiyle 5 yıllık intervallerle tekrarlanmalı ve son 2 testi negatif olan 65 yaşındaki kadınlarda tarama kesilmelidir.

29 HPV ye Karşı Neden Aşı? HPV enfeksiyonu için ilaç yoktur. Doğal immünite zayıftır. % 5-10 oranında olan dirençli enfeksiyonların kanser öncüsü lezyon ve serviks kanseri geliştirme riski yüksektir. Genital siğillerin, kanser öncüsü lezyon ve diğerlerinin takip ve tedavileri masraflıdır. Amaç; HPV ile temas olmadan önce HPV benzeri maddeler vererek, savunma sisteminin HPV yi öğrenmesi ve buna karşı savunma oluşturmasıdır

30 HPV Aşıları Doğal Enfeksiyondan Daha Yüksek Antikor Yanıtı Oluşturmaktadır Viral DNA yoktur, enfeksiyöz ve onkojenik değildir. Kas içi enjeksiyon Papillomavirus VBP (virüs benzeri partikül) nin kan damarlarına ve lenf nodlarına hızlı ulaşmasını sağlamaktadır. Yüksek oranda immünojenik olan VBP, immün yanıtı çok iyi başlatıp arttırmaktadır. Oluşan baskın antikorlar, nötralizan tipte olup tip spesifiktir. Yakın HPV tipleri arasında çapraz reaksiyon mümkündür.

31 HPV Enfeksiyonunun Önlenmesi ile Nötralizan Antikorlar Koreledir Nötralizan antikorlar HPV enfeksiyonunu engeller Nonnötralizan antikorlar HPV enfeksiyonunu engellemezler Antikor yokviral enfeksiyon Hücre yüzey reseptörleri 1. Chen XS, Garcea RL, Goldberg I, et al. Molecular Cell. 2000;5:

32 Aşının Kanseri Önlemedeki Etkinliğini Gösteren HPV Enfeksiyonun Doğal Hikayesi Devam Eden Enfeksiyon CIN* 2/3 Servikal Kanser İlk HPV Enfeksiyonu CIN* 1 Eradike Edilen HPV Enfeksiyonu *CIN = cervical intraepithelial neoplasia 1. Franco EL, Harper DM. Vaccine. 2005;23: Pagliusi SR, Aguado MT. Vaccine. 2004;23:

33 HPV Aşısı Gardasil Merck (4 lü aşı)* HPV 16, 18, 6 ve 11 tiplerine karşı korumakta. 0, 2, 6 aylar, 0,5 ml i.m. Cervarix GSK ( 2 li aşı) HPV 16 ve 18 tiplerine karşı korumakta. 0, 1, 6 aylar, 0,5 ml i.m. Daha önceden HPV 16, 18, 6 ve 11 tiplerinden birisi ile bulaşma oldu ise aşının bunlara ve diğer HPV tiplerine karşı koruyuculuğu yoktur/sınırlıdır. * 9-26 yaş arasındaki kızlar ve kadınlar için FDA onaylıdır. Cinsel hayata başlamadan önce yapıldığında yüksek koruma özelliği vardır. HPV aşısı için hedef kitle 11 ve 12 yaşındaki kızlardır.

34 HPV Aşısı Aşıya karşı 5 yıl süren bir hafıza oluşmaktadır. Toleransı iyi ve emniyetlidir. Diğer HPV tipleri arasında çapraz koruma olasıdır. Tedavi edici değildir. Gebelikte uygulanmamalıdır fakat tahliye nedeni değildir. Lohusalık döneminde uygulanabilir. Servikal kanser taramasına devam edilmesi önerilmektedir.

35 Potansiyel HPV Aşılarının Yararı ve Maliyeti ABD de tüm 12 yaşındaki kızlar aşılanırsa yaşamları boyunca 1300 kansere bağlı ölüm önlenebilir. Aşıların etkinliği düşük olsa bile (%35) HPV ye karşı aşılama oldukça kost-efektiftir. Hayat beklentisi kazancı kişisel bazda az da olsa, toplumsal yarar önemlidir.

36 Servikal Kanser İçin Aşılamada Önerilen Yaş Gruplar 9-10 yaş arası yaş arası yaş arası Aşı için uygun Servikal kanser aşısı için asıl önerilen grup Daha önce servikal kanser aşısı olmamışlarsa aşı için uygun yaş arası 27 yaş üzeri Erkekler Daha önce servikal kanser aşısı olmamışlarsa aşı için uygun FDA onayı yok FDA onayı yok

37 HPV Aşısının Yararları Serviks kanseri yeni vaka görülme oranı ve ölümlerinde önemli azalmalar sağlayabilir. Tarama maliyetlerinde azalma Anormal smearlerın takibi İleri tanı hizmetlerine yönlendirilen hasta sayısında azalma (kolposkopi, biyopsi) Tedavi hizmetlerinin maliyetinde azalma Tarama yaptırmayan hastalardaki serviks kanseri sayısı azalabilir.

38 HPV Aşısı - Sorunlar Aşının maliyeti Gardasil tek doz 254 TL(3 doz 762 TL) Aşı takvimine şu an girmesi zor gözüküyor. Diğer CYBE lar ve istenmeyen gebelikler artabilir (bunların maliyeti) İleride rapel doz gerekliliği? Aşının koruyuculuk düzeyi Çalışmalar yüksek gösteriyor Diğer HPV tiplerini kapsamıyor

39 HPV Aşısı - Sorunlar Aşının koruyuculuk süresi Şu andaki veriler 5 yıl koruyuculuğunun sürdüğü yönünde Daha uzun süre koruyabilir mi??? 26 yaş üzeri etkisi? Aşının uygulanacağı hedef kitle Şu an 9-26 yaş kadınlar 26 yaş üzerindekiler ve erkekler?

40 HPV Aşısı - Sorunlar Aşının toplum tarafından kabul görmesi HPV enfeksiyonlarının birden fazla cinsel partnerle riskinin artıyor olması İnançlar, sex aşısı! Anne-babaların çocuklarını aşılatmak istememesi Tarama faaliyetlerini zayıflatma ihtimali

41 HPV Aşısı Türkiye de Aşı Programına Alınmalı mı? Türkiye de serviks kanseri insidansı düşük Tarama programları daha yeni yerleşiyor (?) Ağırlık taramaya mı verilmeli aşıya mı? Aşı maliyetini karşılamak zor. Aşının maliyetinin düşmesi ve aşıyla ilgili diğer sorunların çözümlenmesini beklemek ve tarama programı sistemini ideal düzeye getirmek uygun yol olabilir.

42 Sonuç I Cinsel aktif erişkinlerin % 50 si hayatları süresince HPV ile enfekte olmaktadırlar. HPV enfeksiyonu: Sıklıkla servikste olmak üzere, epitelyal displazi ve kansere neden olmaktadır. Ayrıca genital (Kondiloma Akuminata) ve larengeal (Rekürren respiratuar papilloma) siğillerin nedenidir.

43 Sonuç II HPV, vulvar, vaginal, anal kanser öncülü lezyonların ve kanserlerin sebebidir. Tip 16-18, servikal ve anal kanserlerin % 70 inde etyolojik ajandır. Tip 6-11 genital siğillerin > % 90 ında nedensel faktörlerdir. HPV den korunma yöntemleri arasında, cinsel perhiz, tek eşli yaşam, kondom, sitolojik tarama, HPV DNA taraması ve aşı yer alır.

44 Sonuç III HPV aşıları, emniyetli, etkin ve iyi tolere edilir. HPV aşısı Türkiye de aşı programına alınmalı mı? Tarama ve aşılama, kanser kontrolünde tamamlayıcı ve sinerjistik olmalıdır.

Genital Siğiller Risk Faktörler: Belirtiler:

Genital Siğiller Risk Faktörler: Belirtiler: HPV ( Human Papilloma virus) 60 tan fazla virüse verilen ortak addır. Bu virüsler vücudun herhangi bir yerinde siğillere sebep olabilirler.ancak bazıları cinsel yola bulaşır ve condyloma acuminata veya

Detaylı

Genital siğil / Humman Papilloma Virüs (HPV) / Anogenital siğil / Kondilom / Condyloma Acuminata Nedir?

Genital siğil / Humman Papilloma Virüs (HPV) / Anogenital siğil / Kondilom / Condyloma Acuminata Nedir? Genital siğil / Humman Papilloma Virüs (HPV) / Anogenital siğil / Kondilom / Condyloma Acuminata Nedir? Genital siğiller; yolla bulaşan HPV virüsünün yol açtığı bir enfeksiyon hastalığıdır. Genital siğillerin

Detaylı

S.B. Halk Sağlığı Kurum,Kanser Daire Başkanlığı yönetiminde. 30-65 yaşları arasındaki kadınların serviksinde: ULUSAL HPV TARAMA PROJESİ

S.B. Halk Sağlığı Kurum,Kanser Daire Başkanlığı yönetiminde. 30-65 yaşları arasındaki kadınların serviksinde: ULUSAL HPV TARAMA PROJESİ S.B. Halk Sağlığı Kurum,Kanser Daire Başkanlığı yönetiminde 30-65 yaşları arasındaki kadınların serviksinde: ULUSAL HPV TARAMA PROJESİ Dr.Işın Pak İstanbul Ulusal Hpv Laboratuarı Sitoloji Bölümü Serviks

Detaylı

HPV aşısı rehberiniz. Servikal Kanseri Yenmek

HPV aşısı rehberiniz. Servikal Kanseri Yenmek HPV aşısı rehberiniz Servikal Kanseri Yenmek Servikal kanser nedir? Servikal kanser (rahim ağzı kanseri), vajinanın üstünde bulunan servikste (rahmin girişi) gerçekleşir. Servikal kanser, çok ciddi olabilir.

Detaylı

SERVİKAL SİTOLOJİ. Dr GÜLGÜN ERDOĞAN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PATOLOJİ ABD

SERVİKAL SİTOLOJİ. Dr GÜLGÜN ERDOĞAN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PATOLOJİ ABD SERVİKAL SİTOLOJİ Dr GÜLGÜN ERDOĞAN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PATOLOJİ ABD Serviks kanserleri kadınlarda 2. sıklıkla görülen kanserlerdir. Kadın kanser ölümlerinde 2. sırada yer alır. İnsidans

Detaylı

Servikal Preinvazif Lezyonlarda Tedavi Sonrası Takip. Dr. Murat DEDE GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Servikal Preinvazif Lezyonlarda Tedavi Sonrası Takip. Dr. Murat DEDE GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Servikal Preinvazif Lezyonlarda Tedavi Sonrası Takip Dr. Murat DEDE GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Servikal Sitolojik Terminoloji Neden Takip Edelim? Hastalığın invazif serviks kanserine ilerleme

Detaylı

HALK SAĞLIĞI YAKLAŞIMI İLE SERVİKAL KANSER

HALK SAĞLIĞI YAKLAŞIMI İLE SERVİKAL KANSER HALK SAĞLIĞI YAKLAŞIMI İLE SERVİKAL KANSER Hazırlayan: Dr. Mehmet Kaya (Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD.) Editör: Prof. Dr. Ayşe Akın (Başkent Üniversitesi Kadın-Çocuk Sağlığı ve Aile

Detaylı

2008 N b e T ı ödülü Harald Zur Hausen

2008 N b e T ı ödülü Harald Zur Hausen HPV Human Papilloma Virüs Dr. Tutku TANYEL Düzen Laboratuvarlar Grubu Ekim / 2008 2008 Nobel Tıp ödülü Harald Zur Hausen Prof. Dr. Harald zur Hausen 1981 den itibaren 1. HPV nin birçok genotipi olduğunu

Detaylı

Bivalan HPV Aşısı. Tino F. Schwarz Central Laboratory and Vaccination Centre Stiftung Juliusspital Wuerzburg Germany www.juliusspital.

Bivalan HPV Aşısı. Tino F. Schwarz Central Laboratory and Vaccination Centre Stiftung Juliusspital Wuerzburg Germany www.juliusspital. Bivalan HPV Aşısı Tino F. Schwarz Central Laboratory and Vaccination Centre Stiftung Juliusspital Wuerzburg Germany www.juliusspital.de Sunum Akışı Faz III etkinlik çalışması sonuçları 15 25 yaş arası

Detaylı

BİR KANSER, İKİ DAKİKA, BİR YAŞAM. Ayşe Yasemin Özgan. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

BİR KANSER, İKİ DAKİKA, BİR YAŞAM. Ayşe Yasemin Özgan. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi BİR KANSER, İKİ DAKİKA, BİR YAŞAM Ayşe Yasemin Özgan İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi BİR KANSER, İKİ DAKİKA, BİR YAŞAM Ayşe Yasemin Özgan, İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi,

Detaylı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Deniz Gökengin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar Gonore Klamidyal

Detaylı

Vulva, vajina ve rahim ağzı bölgelerini etkileyebilir. Ancak rahmin diğer taraflarına, karnın içine ve yumurtalıklara gitmez.

Vulva, vajina ve rahim ağzı bölgelerini etkileyebilir. Ancak rahmin diğer taraflarına, karnın içine ve yumurtalıklara gitmez. HPV cinsel yolla bulaşan bir virüstür. Vulva, vajina ve rahim ağzı bölgelerini etkileyebilir. Ancak rahmin diğer taraflarına, karnın içine ve yumurtalıklara gitmez. HPV bulunduğu yerdeki hücreleri bazen

Detaylı

KANSERDE PRİMER KORUMA TARAMALAR GERÇEKTEN ÖNEMLİ Mİ?

KANSERDE PRİMER KORUMA TARAMALAR GERÇEKTEN ÖNEMLİ Mİ? KANSERDE PRİMER KORUMA TARAMALAR GERÇEKTEN ÖNEMLİ Mİ? PROF.DR.BİNNAZ DEMİRKAN İÇ HASTALIKLARI AD, TIBBİ ONKOLOJİ BD TÜRKİYE-2013 VE 2023 YILI NÜFUS PİRAMİDİ 22013 22023 TÜRKİYE-2050 YILI NÜFUS PİRAMİDİ

Detaylı

HPV Aşısı Yapalım mı? Dr. Ateş Kara Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Enfeksiyon Hastalıkları Ünitesi

HPV Aşısı Yapalım mı? Dr. Ateş Kara Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Enfeksiyon Hastalıkları Ünitesi HPV Aşısı Yapalım mı? Dr. Ateş Kara Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Enfeksiyon Hastalıkları Ünitesi 1 İmmünizasyon, temiz su kullanımından sonra, insan

Detaylı

SERVİKAL ÖRNEKLERDE HPV DNA ve SİTOLOJİK İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

SERVİKAL ÖRNEKLERDE HPV DNA ve SİTOLOJİK İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ SERVİKAL ÖRNEKLERDE HPV DNA ve SİTOLOJİK İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Begüm Nalça Erdin 1, Alev Çetin Duran 1, Ayça Arzu Sayıner 1, Meral Koyuncuoğlu 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı

ANORMAL SERVİKAL SİTOLOJİ SONUCU OLAN HASTALARDA SERVİKAL BİYOPSİ VE HPV SONUÇLARININ KORELASYONU

ANORMAL SERVİKAL SİTOLOJİ SONUCU OLAN HASTALARDA SERVİKAL BİYOPSİ VE HPV SONUÇLARININ KORELASYONU ANORMAL SERVİKAL SİTOLOJİ SONUCU OLAN HASTALARDA SERVİKAL BİYOPSİ VE HPV SONUÇLARININ KORELASYONU Gülben ÇALIġKAN, Osman ÇELĠK, Hande ERDOĞAN, M. Hande GÖLGELĠ, Alper KAVALCI Danışmanlar: Prof.Dr. Ali

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

KORUYUCU AŞI İÇİN RIZA BEYANI Gardasil - Enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör

KORUYUCU AŞI İÇİN RIZA BEYANI Gardasil - Enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör KORUYUCU AŞI İÇİN RIZA BEYANI Gardasil - Enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18](Rekombinant, adsorbe) LÜTFEN AŞAĞIDAKİ SORULARI CEVAPLAYINIZ:

Detaylı

Servikal Erozyon Bulgusu Olan Kadınlarda HPV nin Araştırılması ve Genotiplerinin Belirlenmesi

Servikal Erozyon Bulgusu Olan Kadınlarda HPV nin Araştırılması ve Genotiplerinin Belirlenmesi Servikal Erozyon Bulgusu Olan Kadınlarda HPV nin Araştırılması ve Genotiplerinin Belirlenmesi Doç Dr Ayşen BAYRAM Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D. GİRİŞ İnsan Papilloma Virus

Detaylı

ANORMAL TRANSFORMASYON ZONU: ASETİK ASİTİN ETKİSİ NEDİR?

ANORMAL TRANSFORMASYON ZONU: ASETİK ASİTİN ETKİSİ NEDİR? ANORMAL TRANSFORMASYON ZONU: ASETİK ASİTİN ETKİSİ NEDİR? Dr. Murat DEDE GATA Kadın Hast. Ve Doğum AD Jinekolojik Onkoloji Ünitesi Serviks Epiteli Skuamoz epitel: Ektoserviks Kolumnar epitel: Endoserviks

Detaylı

HPV;Genital siğil; Human Papilloma Virüs; Anogenital siğil; Kondilom; Condyloma acuminata;

HPV;Genital siğil; Human Papilloma Virüs; Anogenital siğil; Kondilom; Condyloma acuminata; GENİTAL SİĞİL HPV;Genital siğil; Human Papilloma Virüs; Anogenital siğil; Kondilom; Condyloma acuminata; Genital siğil cinsel yolla bulaşan, genital bölgede çıkan, viral, bulaşıcı enfeksiyon hastalığıdır.

Detaylı

Human Papilloma Virus

Human Papilloma Virus Human Papilloma Virus tanı-izlem-korunma-danışmanlık-tedavi Doç.Dr. Kurtuluş ÖNGEL İzmir Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği HPV Papovaviridae ailesinden. 20 eşit yüzeyli (ikosahedral)

Detaylı

HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum. DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ

HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum. DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Viroloji Ünitesi HPV tanısı... Sitolojik/Patolojik

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram

KULLANMA TALİMATI. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram KULLANMA TALİMATI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) Kas içine uygulanır. Etkin maddeler

Detaylı

Servikal Preinvaziv Lezyonların Yönetimi

Servikal Preinvaziv Lezyonların Yönetimi Servikal Preinvaziv Lezyonların Yönetimi Doç Dr Gökhan Tulunay Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları EA Hastanesi-Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi Kliniği Preinvaziv lezyonların terminolojisi 2 Ulusal Kanser

Detaylı

ERGEN KIZLAR VE ANNELERİNİN HPV AŞISINA İLİŞKİN BİLGİ VE GÖRÜŞLERİ

ERGEN KIZLAR VE ANNELERİNİN HPV AŞISINA İLİŞKİN BİLGİ VE GÖRÜŞLERİ T.C. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLER ENSTİTÜSÜ DOĞUM KADIN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI HDK-YL-2011-0002 ERGEN KIZLAR VE ANNELERİNİN HPV AŞISINA İLİŞKİN BİLGİ VE GÖRÜŞLERİ

Detaylı

Kolposkopi: Kime, Ne Zaman Yapılmalıdır? Doç. Dr. Nejat Özgül Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Kolposkopi: Kime, Ne Zaman Yapılmalıdır? Doç. Dr. Nejat Özgül Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD : Kime, Ne Zaman Yapılmalıdır? Doç. Dr. Nejat Özgül Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Hazırlık asla acil bir prosedür değildir, Prosedür öncesi hasta bilgilendirilmelidir,

Detaylı

Aşı ve tarama yoluyla rahim ağzı kanseri önlemi

Aşı ve tarama yoluyla rahim ağzı kanseri önlemi Genel bilgi Aşı ve tarama yoluyla rahim ağzı kanseri önlemi Rahim ağzı kanseri ve HPV hakkında bilgilendirme broşürü: Professor, overlæge, dr. med. Susanne Krüger Kjær, Rigshospitalet/ Kræftens Bekæmpelse

Detaylı

SERVİKS (RAHİM AĞZI) KANSERİ

SERVİKS (RAHİM AĞZI) KANSERİ SERVİKS (RAHİM AĞZI) KANSERİ Serviks (rahim ağzı) kanseri nedir? Serviks kanseri gelişimindeki risk faktörleri nelerdir? Serviks kanseri önlenebilir mi, bunun için neler yapılabilir? Kimler ve Ne Sıklıkta

Detaylı

Gebelik ve Enfeksiyonlar. Prof.Dr. Levent GÖRENEK

Gebelik ve Enfeksiyonlar. Prof.Dr. Levent GÖRENEK Gebelik ve Enfeksiyonlar Prof.Dr. Levent GÖRENEK Olgulara Yaklaşım 2 1. TORCH grubu enfeksiyon etkenleri nelerdir? Toxoplasmosis Other (Sifiliz, Varicella zoster ) Rubella Cytomegalovirus Herpes simplex

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ ANALKANS

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ ANALKANS TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ Sİ DERNEĞİ ANALKANS ER TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHĠSĠ DERNEĞĠ ANAL KANSER NEDİR? Vücudumuzdaki normal hücrelerin çoğalması sırasındaki kontrol mekanizmalarının değişmesi (genetik

Detaylı

KASTAMONU KANSER ERKEN TEġHĠS TARAMA VE EĞĠTĠM MERKEZĠ (KETEM)

KASTAMONU KANSER ERKEN TEġHĠS TARAMA VE EĞĠTĠM MERKEZĠ (KETEM) KASTAMONU KANSER ERKEN TEġHĠS TARAMA VE EĞĠTĠM MERKEZĠ (KETEM) RAHĠMAĞZI KANSERĠ KANSER NEDİR? Hücrelerin anormal ve düzensiz çoğalmalarıdır.eğer vaktinde önlem alınmazsa diğer doku ve organları tutarak,

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı SAYI : B.10.0.KSD.0.00.00.65/ 480 0540 29.05.2007 KONU : Serviks Kanseri Ulusal Tarama Standartları VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE ( 2007

Detaylı

Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği

Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği Human Papillomavirus (HPV) Aşıları Prof.Dr. İsmail Mete İtil EÜTF Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Zarfsız DNA virüsü. >100 değişik tip Human Papillomavirus ~40 tipi cinsel yolla bulaşıyor.. düşük

Detaylı

Proje S üresi Süresi 2010 2010--2014 2014 P j ro B e aşlang an ıç Tar T ihi ihi: 9 9 Mart t 2010

Proje S üresi Süresi 2010 2010--2014 2014 P j ro B e aşlang an ıç Tar T ihi ihi: 9 9 Mart t 2010 AMAÇ İnsanlarda sağlıklı olma, sağlıklı bir evlilik yürütme ve sağlıklı bireyler yetiştirme konularında bilinç oluşturmak. Sağlıklı nesiller yetiştirecek olan bilinçli aileler için başta anne, babalara

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren flakon Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF

Detaylı

Profilaktik HPV aşıları: güncel yaklaşımlar

Profilaktik HPV aşıları: güncel yaklaşımlar DERLEME Gülhane Tıp Dergisi 2010; 52: 148-156 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2010 Profilaktik HPV aşıları: güncel yaklaşımlar Murat Dede (*) ÖZET Yüksek riskli human papilloma virus (HPV) ile servikal kanser

Detaylı

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler)

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) Doç. Dr. Onur POLAT Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) İlk kez 1987 yılında ABD de hastalık kontrol merkezleri (CDC) tarafından HIV bulaşmasını önlemek amacıyla önerilen yöntemler Üniversal Önlemler

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER Sağlık Çalışanlarında İnfeksiyon Riski: Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Hepatit B, Hepatit C, HIV, Hepatit

Detaylı

Bağışıklama ve Mikrobiyolojik Sürveyans: HPV. Prof. Dr. Ahmet PINAR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Bağışıklama ve Mikrobiyolojik Sürveyans: HPV. Prof. Dr. Ahmet PINAR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Bağışıklama ve Mikrobiyolojik Sürveyans: HPV Prof. Dr. Ahmet PINAR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Tarihçe HPV enfeksiyonları 1800 lü yıllarda farkedilmiştir. Rigoni

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram

KULLANMA TALİMATI. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram KULLANMA TALİMATI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren flakon Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) Kas içine uygulanır. Etkin maddeler : 1 doz (0.5 ml)'sinde;

Detaylı

. a- Akcig erlerin küçük bölgeleri kapanabilir, bu da akcig er enfeksiyonu riskini artırabilir. Antibiyotik tedavisi ve fizyoterapi gerekebilir.

. a- Akcig erlerin küçük bölgeleri kapanabilir, bu da akcig er enfeksiyonu riskini artırabilir. Antibiyotik tedavisi ve fizyoterapi gerekebilir. Genital Siğil (Kondilom) Cerrahi Tedavisi Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Genital siğilin (kondilomun) cerrahi tedavisi genel, spinal veya lokal anestezi altında yapılabilir. Saha temizliği sonrası kondilom

Detaylı

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar ve PAP Testin Önemi

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar ve PAP Testin Önemi Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar ve PAP Testin Önemi Özgür Akman, Özgür Ozan Ceylan, Burak Gülşen, Can Şahingözü Danışman: Yrd. Doç. Dr. Ayşen Terzi Amaç Özellikle kendi yaş grubumuzu yakından ilgilendirdiğini

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI Dok No: ENF.TL.15 Yayın tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/no: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları tehlikeler ve meslek risklerine karşı korumak. 2.0 KAPSAM:Hastanede

Detaylı

HIV POZİTİF HASTALARDA İMMÜNİZASYON. DR. Hüsnü PULLUKÇU Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

HIV POZİTİF HASTALARDA İMMÜNİZASYON. DR. Hüsnü PULLUKÇU Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HIV POZİTİF HASTALARDA İMMÜNİZASYON DR. Hüsnü PULLUKÇU Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Rutin erişkin bağışıklamasına göre ARTMIŞ RİSK VAR MI? Hangi aşı? ARTMIŞ RİSK İnvaziv pnömokok

Detaylı

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca;

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; SERVİKS KANSERİ Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; Serviks kanseri uterusun giriş kısmı olan serviks bölümünün tümörüdür. Halk arasında Rahim ağzı kanseri denir.

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

KADINLARIN SERVİKS KANSERİ, PAP SMEAR VE HPV AŞISI HAKKINDA BİLGİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI ÖZET

KADINLARIN SERVİKS KANSERİ, PAP SMEAR VE HPV AŞISI HAKKINDA BİLGİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI ÖZET ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 3, Article Number: 1B0009 MEDICAL SCIENCES Received: December 2008 Accepted: June 2009 Series : 1B ISSN : 1308-7312 2009

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram

KULLANMA TALİMATI. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram KULLANMA TALİMATI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren flakon Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) Kas içine uygulanır. Etkin maddeler : 1 doz (0.5 ml)'sinde;

Detaylı

Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın. * belli human papillom virüsleri neden olur

Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın. * belli human papillom virüsleri neden olur Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın * belli human papillom virüsleri neden olur TÜM INSANLARIN %80 i hayatları boyunca bunlarla temas eder HPV nedir ve neye yol

Detaylı

Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Erkeklerde Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Cinsel ilişki yoluyla bulaşan hastalıklar genç erişkin (seksüel aktif) çiftlerin hastalığıdır. Tedavi sırasında, çiftlerin hastalığı olduğu hatırlanmalı ve tüm

Detaylı

Türkiye'de HPV ile Serviks Kanseri Tarama Süreci

Türkiye'de HPV ile Serviks Kanseri Tarama Süreci Türkiye'de HPV ile Serviks Kanseri Tarama Süreci Kanser Taramaları Toplum tabanlı taramalar; Meme Kanseri Serviks Kanseri Kolorektal Kanser 40-69 yaş kadın 2 yılda bir Mamografi çekilmesi 30-65 yaş kadın

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren flakon Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF

Detaylı

Çocukluk Çağı Aşılamaları. Doç. Dr. Güldane Koturoğlu

Çocukluk Çağı Aşılamaları. Doç. Dr. Güldane Koturoğlu Çocukluk Çağı Aşılamaları Doç. Dr. Güldane Koturoğlu Rutin Aşı Takvimi-2012 ÖNERİLEN RUTİN AŞI PROGRAMI-2012 Ulusal aşı programı DOĞUM 1. AYIN SONU 2. AYIN SONU 4. AYIN SONU 6. AYIN SONU HEPATİT B 1. Doz

Detaylı

Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca)

Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca) Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca) Erişkin ve büyük çocuklarla kıyaslandığında, 12 ay altındaki infantlar gerçek anlamda yüksek boğmaca oranlarına ve boğmaca ile ilişkili ölümlerin geniş

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren flakon Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren flakon Human Papillomavirüs Aşısı Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF

Detaylı

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK AŞI ve SERUMLAR Dr. Sibel AK Bugün; Ak#f İmmünizasyon Bakteriyel Aşılar Viral Aşılar Aşı Takvimi Pasif İmmünizasyon Aşı Etkileşimleri Tanımlar İmmünite (Bağışıklık): Konağın, kendisinden farklı yapıya

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi.

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Muayeneyi Yapanın Adı- Soyadı: Uzmanlığı:

Detaylı

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK VİROLOJİYE GİRİŞ Dr. Sibel AK Bugün; Virüs nedir? Virüslerin sınıflandırılması Virüsler nasıl çoğalır? Solunum yoluyla bulaşan viral enfeksiyonlar Gıda ve su kaynaklı viral enfeksiyonlar Cinsel temas yoluyla

Detaylı

Tarama Şekilleri Toplum Tabanlı (Population Based) Fırsatçı (Oportunistik) Servikal Kanser Meme Kanseri Kolorektal Kanserler

Tarama Şekilleri Toplum Tabanlı (Population Based) Fırsatçı (Oportunistik) Servikal Kanser Meme Kanseri Kolorektal Kanserler Ekim 2014 Meme Kanseri Farkındalık Ayı Dünyada ve Türkiye de Meme Kanseri Tarama Programları Doç. Dr. Murat Gültekin Taranması Önerilen Kanserler Tarama Şekilleri Toplum Tabanlı (Population Based) Fırsatçı

Detaylı

SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS. Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU

SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS. Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU SIK SORULAN SORULARLA Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) ve HIV /AİDS Dr. Tutku TAŞKINOĞLU DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU CYBH nelerdir? Bakteriyel CYBH Bel Soğukluğu (Gonore) Bakteriyel Vajinoz Yumuşak

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram

KULLANMA TALİMATI. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram KULLANMA TALİMATI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren flakon Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) Kas içine uygulanır. Etkin maddeler : 1 doz (0.5 ml)'sinde;

Detaylı

Servikal Kanser Tarama Programları Gelişmekte Olan ve Gelişmiş Ülkeler

Servikal Kanser Tarama Programları Gelişmekte Olan ve Gelişmiş Ülkeler Servikal Kanser Tarama Programları Gelişmekte Olan ve Gelişmiş Ülkeler Doç. Dr. Nejat Özgül Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Servikal Kanser İnsidans ve Mortalite-2012

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

ULUSAL KANSER HAFTASI GÖRSEL SUNU LİSTESİ 2013

ULUSAL KANSER HAFTASI GÖRSEL SUNU LİSTESİ 2013 ULUSAL KANSER HAFTASI GÖRSEL SUNU LİSTESİ 2013 NO İLLER POSTER KONUSU PO-1 ADANA ADANA KETEM SERVİKS KANSERİ BÖLGE TABANLI TARAMA DEĞERLENDİRMESİ PO-2 ADANA ADANA AİLE SAĞLIĞI ELEMANLARI ve AİLE HEKİMLERİ

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin maddeler:

KULLANMA TALİMATI. Etkin maddeler: KULLANMA TALİMATI CERVARIX 0.5 ml İM enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör [Human Papillomavirüs Tip 16 ve 18 Rekombinant AS04 adjuvanlı Aşı] Kas içine uygulanır. Etkin maddeler:

Detaylı

KOLOREKTAL KARSİNOMLARDA HPV NİN ROLÜ VE KARSİNOGENEZ AÇISINDAN P53 VE BCL-2 İLE İLİŞKİSİ

KOLOREKTAL KARSİNOMLARDA HPV NİN ROLÜ VE KARSİNOGENEZ AÇISINDAN P53 VE BCL-2 İLE İLİŞKİSİ KOLOREKTAL KARSİNOMLARDA HPV NİN ROLÜ VE KARSİNOGENEZ AÇISINDAN P53 VE BCL-2 İLE İLİŞKİSİ Ruksan ELAL 1, Arsenal SEZGİN ALİKANOĞLU 2, Dinç SÜREN 2, Mustafa YILDIRIM 3, Nurullah BÜLBÜLLER 4, Cem SEZER 2

Detaylı

CERVARIX 0.5 ml ĐM Enjeksiyon Đçin Süspansiyon Đçeren Flakon [Human Papillomavirüs Tip 16 ve 18 Rekombinant AS04 adjuvanlı Aşı] Kas içine uygulanır.

CERVARIX 0.5 ml ĐM Enjeksiyon Đçin Süspansiyon Đçeren Flakon [Human Papillomavirüs Tip 16 ve 18 Rekombinant AS04 adjuvanlı Aşı] Kas içine uygulanır. KULLANMA TALĐMATI CERVARIX 0.5 ml ĐM Enjeksiyon Đçin Süspansiyon Đçeren Flakon [Human Papillomavirüs Tip 16 ve 18 Rekombinant AS04 adjuvanlı Aşı] Kas içine uygulanır. Etkin maddeler: Đnsan Papillomavirüs

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) 2. KALİTATİF

Detaylı

HPV AŞISI. Prof. Dr. Necla TÜLEK

HPV AŞISI. Prof. Dr. Necla TÜLEK HPV AŞISI Prof. Dr. Necla TÜLEK Sunum İçeriği HPV ve neden olduğu hastalıklar HPV patogenez HPV infeksiyonları epidemiyolojisi HPV aşıları HPV aşılarının etkinliği HPV aşılarının güvenliği HPV aşı önerileri

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMASI

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMASI DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMASI Hemşireler, hastabakıcılar ve labaratuvar personeli en yüksek risk grupları olarak görülmektedir. Yaralanmalarda ilk sırayı, enjektör iğnesinin kapağının işlem sonrasında

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram. Saccharomyces cerevisiae (CANADE 3C-5 (1895 suşu)) hücrelerinde üretilmiştir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram. Saccharomyces cerevisiae (CANADE 3C-5 (1895 suşu)) hücrelerinde üretilmiştir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör Human Papillomavirüs Aşısı Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) 2. KALİTATİF

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 20 mikrogram 40 mikrogram 40 mikrogram 20 mikrogram KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI GARDASIL 0.5 ml IM enjeksiyon için süspansiyon içeren kullanıma hazır enjektör Human Papillomavirüs Aşısı [Tip 6, 11, 16, 18] (Rekombinant, adsorbe) 2. KALİTATİF

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

VİRAL TANI KİTLERİ (GFJ-480)

VİRAL TANI KİTLERİ (GFJ-480) VİRAL TANI KİTLERİ (GFJ-480) CMV PCR Tanı Kiti Cytomegalovirus un Konvensiyonel PCR yöntemiyle tanınması. HHV-5 olarak da bilinen Sitomegalovirüs, herpes virus ailesinin bir üyesidir. Oldukça sık görülen

Detaylı

HPV Aşıları Güncel Durum. Dr. M. Faruk Köse Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Medipol Mega Üniversite Hastanesi

HPV Aşıları Güncel Durum. Dr. M. Faruk Köse Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Medipol Mega Üniversite Hastanesi HPV Aşıları Güncel Durum Dr. M. Faruk Köse Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Medipol Mega Üniversite Hastanesi Sitolojinin Cx Ca İnsidansına Etkisi ABD Serviks Kanseri Risk

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

Özel Konakta Bağışıklama. Dr. Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Özel Konakta Bağışıklama. Dr. Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Özel Konakta Bağışıklama Dr. Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Olgu 45 yaşında erkek hasta Mantle Cell Lenfoma nedeniyle R-CHOP (rituksimab,

Detaylı

SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:

Detaylı

Human Papilloma Virus AŞILARI

Human Papilloma Virus AŞILARI Human Papilloma Virus AŞILARI Prof.Dr.Kunter Yüce Hacettepe Üniversitesi Kadın Hast ve Doğum Anabilim Dalı Jinekolojik Onkoloji Ünitesi Başkanı Servikal Patolojiler ve Kolposkopi Derneği Başkanı İlişki

Detaylı

KONDİLOMA AKUMİNATA SUM:MARY

KONDİLOMA AKUMİNATA SUM:MARY KONDİLOMA AKUMİNATA Jin. Op. Dr. Doğan CANTEKİN l"') ÖZ!T Kondiloma akuminata, bir huınan pap:illoma vırus enfeksiyonu olup, genital traktüsün yassı epitel kanserlerinin prekürsörüdür. Sıklıkla seksüel

Detaylı

İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi. Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H

İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi. Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H İmmünkompromize Konakta Aşılama Rehberi Uzm.Dr. Ebru DİK İzmir Bozyaka E.A.H 2013 IDSA İmmünkompromize Kişilerin Aşılanması İçin Klinik Uygulama Rehberi Bu rehber, immünkompromise hastaların ve onlarla

Detaylı

Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D

Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D 1 Enfeksiyonun Özgül Laboratuvar Tanısı Mikroorganizmanın üretilmesi Mikroorganizmaya

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

Umut Veren Yeni Aşılarş

Umut Veren Yeni Aşılarş Umut Veren Yeni Aşılarş Dr. Ergin AYAŞLIOĞLU Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. Neden Yeni Aşılar Gerekli? HIV/AIDS Tüberküloz Malarya T hücre aşıları

Detaylı

HUMAN PAPĐLLOMAVĐRÜS ENFEKSĐYONLARI EPĐDEMĐYOLOJĐ VE KORUNMA. Doç.Dr.AYŞE KILIÇ İ.Ü.İTF ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI Genel Pediatri/Sosyal Pediatri

HUMAN PAPĐLLOMAVĐRÜS ENFEKSĐYONLARI EPĐDEMĐYOLOJĐ VE KORUNMA. Doç.Dr.AYŞE KILIÇ İ.Ü.İTF ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI Genel Pediatri/Sosyal Pediatri HUMAN PAPĐLLOMAVĐRÜS ENFEKSĐYONLARI EPĐDEMĐYOLOJĐ VE KORUNMA Doç.Dr.AYŞE KILIÇ İ.Ü.İTF ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI Genel Pediatri/Sosyal Pediatri SUNUM PLANI HPV nedir, tipleri ve bulaş yolları nelerdir?

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

KOLOREKTAL POLİPLER. Prof. Dr. Mustafa Taşkın

KOLOREKTAL POLİPLER. Prof. Dr. Mustafa Taşkın KOLOREKTAL POLİPLER Prof. Dr. Mustafa Taşkın -Polip,mukozal örtülerden lümene doğru gelişen oluşumlara verilen genel isimdir. -Makroskopik ve radyolojik görünümü tanımlar. -Sindirim sisteminde en çok kolonda

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 İmmün sistemin gelişimini, fonksiyonlarını veya her ikisini de etkileyen 130 farklı bozukluğu tanımlamaktadır. o Notarangelo L et al, J Allergy Clin Immunol 2010 Primer immün yetmezlik sıklığı o Genel

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı