Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonu. Görme gücünü yaşlılığa kadar korumak

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonu. Görme gücünü yaşlılığa kadar korumak"

Transkript

1 Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonu Görme gücünü yaşlılığa kadar korumak

2 Baskı bilgileri Tüm hakları saklıdır. Bu broşür ve buna ait tüm parçalar telif haklarıyla korunmaktadır. Novartis Pharma GmbH firmasının yazılı onayı olmadan ne bu broşür ne de buna ait parçalar herhangi bir şekilde fotokopiyle, mikrofilmle, elektronik veri taşıyıcılarına aktarılarak, tercüme edilerek veya başka bir şekilde çoğaltılamaz, yayılamaz veya başka bir şekilde değerlendirilemez. Novartis Pharma GmbH Roonstraße 25, Nürnberg Konsept ve metin: Jutta Heinze, Allermöher Deich 95, Hamburg Layout: bbpm, Stefan Behrendt, Im Alten Dorfe 27, Hamburg Son redaksiyon: TEXT+PLAN Dr. Ira Lorf, Fischers Allee 59 e, Hamburg Resim kaynakları: istockphoto.com/erikreis (S. 1, 28), istockphoto.com/jamstock (S. 4), istockphoto.com/lisafx (S. 8), istockphoto.com/sjlocke (S. 19), Novartis Pharma GmbH (S. 6, 11, 13, 14, 16, 21, 23) 2

3 İçerik Gözle ilgili her şey 4 5 Göz nasıl çalışır yaş itibariyle görüş bozukluğu: yaşa bağlı maküla dejenerasyonu 8 9 Maküla dejenerasyonunun ardındaki gizem ne? 10 Bir hastalık iki tür Kısıtlı görüş: AMD nin tipik semptomları Göze zarar veren etkenler: AMD için risk faktörleri Serbest radikallere şans tanımayın Göz doktorunda muayene Yaşa bağlı maküla dejenerasyonunda tedavi imkanları Yaşam kalitesine dikkat edin 26 Faydalı adresler, İnternet siteleri ve kitap önerileri 27 3

4 Gözle ilgili her şey İncil de şöyle denmiştir göz bebeği gibi baktı ona (5 Musa 32, 10). Eski Ahit ten yapılan bu karşılaştırma, çok değerli bir şeyin korunmasını sembolize eder, üstelik de hiçbir alıntı veya atasözünün yapamadığı gibi. Daha o zaman insanlar görme duyusunun ne kadar değerli olduğunu ve bu en önemli ve oldukça hassas olan organımıza ne kadar dikkat etmemiz gerektiğini biliyorlardı. 4

5 Yüksek performans organı göz Çünkü gözümüz bir istisnadır: Sağlıklı bir göz den fazla renk tonu ayırt eder ve saniyede 10 milyondan fazla bilgi alır ve bunları beyine iletir. Bu çok önemli performans için yaklaşık 7,5 gramlık bir organ yetmektedir - bir insanın gözü bu ağırlıktadır. Duyular için vazgeçilmez Beynimize giren tüm önemli bilgilerin yaklaşık yüzde 70 i görme sistemi tarafından iletilir! Gözle ilgili bilinmesi gereken her şey Göz rengi Dünya nüfusunun sadece onda biri mavi gözlüdür. Mavi gözlü insanların çoğunluğu İskandinav ülkelerinde ve Baltık devletlerinde yaşamaktadır. Gözün irisi (renkli tabaka) göz rengini belirler. Göz kasları En zor iş: Altı farklı göz kası gözlerimizin her birini baktığımız yöne hareket ettirir, üstelik günde kereden fazla! Bu kaslardan bir çalışmazsa çift görüntü oluşur. 5

6 İris Lens Göz bebeği Kornea Gözün bağ tabakası Maküla Retina Gözün damar tabakası Gözün sert tabakası Gözün yapısı Göz siniri Camsı cisim Arka göz bölmesi Ön göz bölmesi Göz nasıl çalışır Gözlerimiz modern bir fotoğraf makinesi gibi çalışır. Ancak güncel bir mini kamera yaklaşık 100 gram ağırken gözümüze teknik açıdan çok iyi bir performans sergilemek için 10 gramdan az bir ağırlık bile yeter. İlk bakıştan tamamlanmış resme Bir şeye baktığımızda, örneğin bir eve, bu evden geri yansıyan ışık hüzmeleri ilk önce retinaya ulaşır. Işık retinadan geçerek bir demet halinde irise (renk tabakası) ulaşır. 6

7 Diyaframı aç diyaframı kapat Göz rengini belirleyen iris bir kamera diyaframı prensibine göre çalışır: Karanlıkta şeffaf merkezini (göz bebeğini) büyütür, aydınlıkta ise küçültür. Arkasında bulunan lens yakın ve uzak görüşü düzenler ve yaş ilerledikçe esnekliğini kaybeder (sonuç: yaşlılıkta göz bozukluğu). Saydam tabaka, göz bebeği ve lensten sonra ışık demeti camsı cisimden geçerek ağ tabakaya (retina) ulaşır (burada görme hücreleri ve ağ tabaka merkezindeki en keskin görme noktası (= sarı leke / maküla) bulunmaktadır. Milyonlarca hücre - tek bir resim 100 milyondan fazla görme hücresi ışığı sinir impulsuna dönüştürür ve görme siniri bunları beyine iletir ve bu şekilde baktığımız evi görürüz. Koni hücresi adı verilen bu görme hücreleri renkli görmeyi, çubuk hücreler adı verilen hücreler ise aydınlığı ve karanlığı algılamayı sağlar. Görme sinirlerinin yaklaşık yüzde 95 i sarı lekededir. Kör leke ise tıp uzmanları tarafından göz sinirinin gözden çıkığı nokta olarak adlandırılır. 7

8 50. yaş itibariyle görüş bozukluğu: yaşa bağlı maküla dejenerasyonu Retinadaki hastalıklar görme gücünü çok etkileyebilir ve görme duyusunu tehlikeye atar. Bu hastalıklardan biri de yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonudur (AMD). Genelde 50 yaşından sonra görülen bu göz hastalığında, en keskin görme noktasında, yani maküladaki retina zarar görmüştür. Tehlike: yaşlılığa bağlı körlük. 8

9 Görme duyusu tehlikede Birçok faktöre bağlı olan (bkz. sayfa 16-20) yaşlılığa bağlı bir maküla dejenerasyonu tedavi edilmediği takdirde genellikle merkezi görme keskinliğini kötüleştirir hatta bazen tamamen yitirilmesine neden olur. Bu nedenle de ilgili kişiler araba kullanmak, televizyon izlemek veya okumak gibi aktiviteleri artık yapamaz, yaşama kaliteleri çok düşer. Başlıca sanayi ülkelerinde AMD yaşlılığa bağlı ağır görme bozukluklarının en sık nedeni sayılmaktadır. AMD: Rakamlar ve gerçekler Göz hekimleri iki farklı hastalık türünü ayırt eder: ıslak ve kuru AMD. Yapılan tahminlere göre tüm dünyada 25 ve 30 milyon arasında insan AMD ye sahiptir. Almanya da yaklaşık 4 milyon AMD hastası bulunmaktadır ve bunlar bu iki hastalık türünden birine sahiptir. AMD hastası tüm insanların yaklaşık yüzde 85 i hastalığın kuru türüne sahiptir. Almanya da yılda yaklaşık insanda yeni gelişen ıslak AMD bulunmaktadır. 9

10 Maküla dejenerasyonunun ardındaki gizem nedir? Oldukça aktif bir metabolizma, sadece birkaç milimetre kare büyüklüğündeki makülayı besler. Metabolizma maddelerinin dışarı atılması için makülanın altında bulunan ve pigment epiteli adı verilen doku tabakası görevlidir. Yaş ilerledikçe bu çöp atımı artık düzgün çalışmaz, dolayısıyla da retinada bir takım kalıntılar kalır. Sonuç: Göz artık görevini sadece kısıtlı olarak yapar. Komple körlük olmaz Ancak maküla renkli ve keskin görme, detayları algılama vs. gibi görevlerini bu nedenle yapamasa da bu merkezi görme keskinliği kaybı tamamen kör etmez. Çünkü hastalık sadece retinanın orta kısmını kapsadığından dış alan ve dolayısıyla da yönlendirme kabiliyeti baki kalır. Bu nedenle de ilgili kişiler örneğin bir saatte sadece kadranı görürler ve akreple yelkovanı göremezler ya da bir insanda saçları görürler ancak yüzünü göremezler. 10

11 Sağlıklı retina Islak AMD deki retina Bir hastalık - iki tür Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonu ağrıya neden olmaz. Eğer tek bir göz hastaysa o zaman sağlıklı olan göz genelde bu gözün görme kaybını dengeler, dolayısıyla da ilgili kişi hastalığı çok geç fark eder. Kuru AMD Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonunun kuru şekli çok yavaş gelişir. Uzmanlar bu gelişimi erken ve geç safha şek- 11

12 linde ayırır. Erken safhada retinanın altında küçük sarımsı kalıntılar (bezeler) oluşur, hastalar bu sırada görme hafif bir bozukluk hisseder. Geç safhada retina hücreleri ölmeye başlar. Bu arealar en keskin görme noktasına ulaştıklarında merkezi görme yetisi genellikle çok bozulur. Islak AMD Kuru AMD olan bazı hastalarda bu hastalığın çok daha agresif ve daha hızlı ilerleyen türü gelişir: ıslak AMD. İstenmeyen büyüme Bezelere tepki olarak retinanın altında yeni hastalıklı ve sağlam olmayan kan damarları oluşur ve retinanın içine kadar uzanır. Pek sağlam olmayan bu damarların duvarlarında sıvı ve kan sızar, retinanın orta kısmı kabarır ve/veya kapanır. Sonuçta da bu işlem makülanın hassas görme hücrelerini parçalar, hastalar bu esnada farklı görme bozukluklarına sahiptir (bkz. sayfa 13-15). 12

13 AMD de renkli görme Normal renkli görme Kısıtlı görüş: AMD nin tipik semptomları Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonundan kaynaklanan şikayetler, hastalığın şekline ve bulunduğu safhaya bağlıdır. AMD başladığında hastalar ufak bir bozukluk hisseder. Örneğin bazı renkler biraz daha solgun görünür ya da aydınlıktan karanlığa geçildiğinde gözlerin karanlığa alışması normalden daha uzun sürer. 13

14 Amsler kartı normal görme kara leke/bozuk görme Belirgin şikayetler geç safhada başlar Sonraki hastalık seyrinde belirgin semptomlar görüldüğünde, görme yetisinin bir kısmı çoktan yok olmuştur. Bu kaybı tamamen iyileştirmek de mümkün değildir. Tipik AMD semptomları: Gündüz görebilmek için fazla ışık ihtiyacı hissetmek Şiddetli ışık yansıma hassasiyeti (örn. araba kullanılırken) Kontrastları algılamada azalma (solgunluk, silik renkler) 14

15 Çarpık görüş (düz çizgiler yamuk görünür, örn. fayans olukları veya resim çerçeveleri) Merkezi görme keskinliğinde azalma (bulanık görme, okumada veya yüzleri tanımada zorluk) Yüzün ortasında gri/koyu leke veya boş bir alan, bu alanın dışında keskin olmayan görüş Bu semptomlardan biri veya birkaçı sizde varsa hemen göz doktorundan randevu almalısınız! Çünkü erken teşhis, tedavi şansını arttırır. Amsler kartı testi Yaşlılığa bağlı bir maküla dejenerasyonunun erken teşhisi için herkesen geç 60 yaşından sonra (en iyisi: 50 yaşından sonra) yılda bir kere bir göz doktoruna gitmelidir. Amsler kartı testiyle makülanın fonksiyonunu kendi başınıza da kolayca kontrol edebilirsiniz. Ancak kendi kendinize yapacağınız bu test kesinlikle göz doktorunun muayenesinin yerini tutmaz. Bu test için gerekli olan kareli kartı (Amsler kartı) ve test açıklamalarını bu broşüre ekledik ( numaralı telefonu arayarak isteyebilirsiniz (Alman sabit hatlarından 0,06 /arama, Alman mobil hatlarından maksimum 0,42 /dak.). 15

16 Gözlere zarar veren etkenler - AMD için risk faktörleri Araştırmalara göre yaşlılığa bağlı bir maküla dejenerasyonunu tetikleyen veya teşvik eden çok çeşitli etkenler vardır. Uzmanlar bunları şu şekilde ayırır: müdahale edilebilir ve müdahale edilemez riskler. Temel olarak şu geçerlidir: Bir gözünde AMD olan hastalar 5 yıl içerisinde yüzde 45 diğer gözünde de aynı hastalığa yakalanır. 16

17 Risk faktörlerinin teşhis kriteri olarak kullanılması Göz doktorları yaşlılığa bağlı bir maküla dejenerasyonunun teşhisine, muayene sonuçlarının yanı sıra hastanın hastalık geçmişini de dahil eder. Çünkü yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonunun bazı risk faktörleri sonuç vermemektedir, bu durumda hastalığın sebebi genlerde gizlidir. Bu nedenle de doktorlar konuşmak, modern muayene teknikleri kadar önemlidir. Müdahale edilemeyen bu risk faktörleri doktora olası bir AMD yi haberdar eder. Müdahale edilemeyen AMD risk faktörleri Yaş 65 yaşın üzerindeki insanların yaklaşık %25 inde AMD belirtileri bulunmaktadır. AMD riski yaş ilerledikçe artar. Cinsiyet AMD kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülür. İrsi Anne ve baba ya da büyükanne ve babada AMD hastalığı görülmesi bu hastalığın riskini arttırır. Ten ve göz rengi Açık bir ten ve mavi gözler AMD ye daha yatkındır. 17

18 Müdahale edilebilir AMD risk faktörleri Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonuna yol açan bazı negatif etkenlere ilgili kişi kendisi müdahale edebilir: Sigara içme (aktif/ pasif ) Sigara içmek AMD riskini üçe katlar ve sigara içen insanlarda yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonu sigara içmeyenlere göre 10 yıl daha erken görülmeye başlar. Öneri: Sigara içiyorsanız doktorunuzla bırakma yardımları hakkında konuşun Aşırı kilo ve yanlış beslenme Aşırı kilo ve dengesiz beslenme ile kandaki yağ oranlarının yüksek olması, araştırmalara göre AMD riskini genelde arttırır. Kötü beslenme alışkanlıkları organizmanın gözleri koruyan besin maddelerini yeterince almasını sağlamaz ve bu nedenle de zararlı oksijen bileşimlerine ( serbest radikaller ) kapıları açarlar. Öneri: Beslenme uzmanından yardım alın, bol yeşil sebze ve yağlı balık (örn. ringa balığı) yiyin Güneş / UV ışınları Güneş ve UV ışınları gözlere zarar verir. Öneri: Aydınlıkta (örn. denizde veya dağlarda) kalite testlerinden geçmiş, CE işaretine sahip bir gözlük takın Diyabet ve yüksek tansiyon Yüksek tansiyon ve kan şeker oranları retina ve dolayısıyla da görme yetisi için tehlikelidir. İyi ayarlanmış değerler AMD hastalığının görülme risklerini azaltır. Öneri: Ev için bir tansiyon aleti alın 18

19 Serbest radikallerin şansı yok Güneşi ne kadar sevsek de bize çok zarar verebilir, üstelik sadece cildimize değil, gözlerimize de. Bunun sorumlusu UV ışınları ve güneş içinde bulunan kısa dalga ışıktır. Oksijen ve enerji açısından zengin bu ışının bileşiminden göz içinde çok agresif maddeler oluşur: serbest radikaller. Reaksiyonu seven bu oksijen bileşimleri gözde büyük hasara neden olabilir ve AMD nin temel nedenlerinden sayılırlar. 19

20 Sigara içmek serbest radikalleri teşvik eder Sadece güneş ışığı değil sigara içmek, yüksek miktarda alkol almak, kötü beslenmek, çevredeki zehirler ve ruhsal problemler de vücutta bu saldırıya meraklı oksijen bileşimlerinin oluşmasına neden olur. Bilim adamları bunun fazlasına oksidatif stres demektedir. Antioksidatif etkisi olan bazı besin maddeleri (örn. A, C ve E vitaminleri ile selen, çinko ve bakır eser elemanları) zararlı serbest radikallere karşı mücadele etmeye yardım eder. Mutfaktaki göz koruyucuları Çeşitli besin maddeleri koruyucu etkilerini doğrudan gözde gerçekleştirir ve bu şekilde AMD riskini azaltır ve hastalığın seyrini yavaşlatırlar. Bunlardan bazıları: Lutein ve Zeaksantin karotinoidleri Bu bitkisel boyar maddeler doğal ışık koruyucu faktör ve radikal yakalayıcı şeklinde makülaya yerleşir. İyi kaynaklar: örn. mısır, yumurta sarısı, üzüm, yeşil sebze Omega 3 yağ asitleri Yağ asitleri (kısaca DHA ve EPA) gözün retinasında önemli fonksiyonlar üstlenir. İyi kaynaklar: örn. yağlı deniz balığı (som), ceviz, kolza yağı 20

21 Göz doktorunda muayene Tedbir almak buna değer: Göz doktoru (oftalmolog) çeşitli muayene yöntemleri yardımıyla retinanın ortasındaki (maküla) hastalıklı değişimleri, henüz hasta gözünde bozukluk fark etmeden tespit edebilir. Bu nedenle de düzenli kontrol amaçlı muayeneler en geç 60 yaşından (ideal olarak 50 yaşından) sonra gözlerinizin iyiliği için zorunlu bir program haline getirilmelidir! 21

22 AMD: Güvenli bir teşhise giden yollar Yaşlılığa bağlı bir maküla dejenerasyonunun teşhisi için göz doktoru çeşitli ve tamamen ağrısız muayene yöntemlerine sahiptir. İlk bakış: Görme tabloları ve Amsler grid testi Üzerinde işaretler (rakamlar, harfler ve figürler) bulunan görme tabloları yardımıyla doktor muhtemel semptomlar hakkında bir fikir edinir. Amsler grid testi (ek belgeye bakınız) olası bir AMD ye erkenden işaret eder. Odak noktası: gözün arka planı Özel bir lamba (yarıklı lamba) ve bir büyüteç ya da bir elektronik göz aynası (oftalmoskop) yardımıyla göz doktoru retinayı inceler. Oftalmoskopi için göz bebeği özel bir damlayla genişletilir, böylece mümkün olduğunca geniş bir bakış açısı elde edilebilir (göz kamaşma tehlikesi: Lütfen bu işlemden hemen sonra arabaya veya bisiklete binmeyin!). Sıvı birikmelerini ve retinadaki kabartıları optik bir koherans tomografisiyle (OCT) görmek mümkündür. Ve flüoresan anjiyografisinde kol venine enjekte edilen bir boyar madde retina damarlarını belirgin hale getirir. 22

23 Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonunda tedavi şansları AMD birkaç sene önce birçok hasta için ciddi bir görüş kaybı hatta körlük anlamına gelirken hastalık, özellikle de ıslak AMD bugün çeşitli tedavi imkanlarıyla durdurulabilmekte veya geciktirilebilmektedir. Tedavi standartları büyüme faktörleri inhibitörleriyle yapılan enjeksiyonlardır. Lazer tedavileri, fotodinamik terapi ve cerrahi müdahaleler buna kıyasla çok daha ufak bir rol oynar. 23

24 Araştırmalara güvenin Tüm bu yöntemler, az araştırılmış bazı alternatif terapilere kıyasla etkilerini özellikle de hastalığın ıslak türünde kanıtlamıştır. Enjeksiyon tedavisi Lokal anestezi altında gözün camsı cismine yapılan enjeksiyonlar (örn. VEGF inhibitörleriyle) AMD nin geç safhası için de uygundur. VEGF önleyicilerinin etkisi VEGF kısaltmasının açılımı bir büyüme faktörünü temsil eder (Vascular Endothelial Growth Factor) ve gözdeki yeni, istenmeyen oluşumu ile damar geçirgenliğini ve dolayısıyla da ödemleri teşvik eder. Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonu olan hastalarda VEGF değerleri yüksektir. VEGF önleyiciler bu büyüme faktörünü bloke eder ve bu şekilde göz içinde istenmeyen damar ve ödem oluşma tehlikesini azaltır. Oluşan hasarların bazıları bu maddelerle onarılabilir: Hastalıklı damar oluşumu ve sıvı birikimleri bu şekilde geriler. 24

25 Lazer tedavisi Klasik lazer tedavisinde sıcak ışık hüzmesi ıslak AMD nedeniyle oluşan yeni ve zayıf kan damarlarını gözde baypas eder, ancak bu hüzme makülaya da zarar verebilir. Bu nedenle de bu tedavi doğrudan en keskin görme merkezinde yapılmaz. Fotodinamik terapi (PDT) PDT de doktor soğuk lazer ışınıyla çalışır, ancak bundan önce koldaki damara etken maddesini enjekte eder ve bu madde göz içindeki hastalıklı damarları bu ışık hüzmesine hassas hale getirir. Gözler için besin karışımı ABD de yapılan bir araştırmada şu ana kadar etkili bir tedavi yöntemi bulunamamış olan AMD nin kuru şeklini konu almıştır ve antioksidatif vitaminler, çinko ve bakır oksitten oluşan yüksek dozlu besin maddesi kombinasyonlarının başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür. Ayrıca Lutein veya Omega 3 yağ asitlerinin alınmasının kuru AMD ye olumlu etki ettiğine dair bilgiler de çoğalmaktadır. Sizin için bu tür bir tedavinin uygun olup olmadığını öğrenmek için göz doktorunuzla görüşün. 25

26 Yaşam kalitesine dikkat edin Yaşlılığa bağlı bir maküla dejenerasyonu AMD hastalarının günlük yaşamını da zorlaştırmaktadır. Özellikle de artık düzgün okuyamamak ve bağımsızlığını, hareket ve yönelme kabiliyetini kaybetmek hastaya çok zor gelir. VEGF inhibitörleriyle yapılan enjeksiyonlar gibi modern tedavi stratejileri bu tür etkileri tüm ilgililerde bastırabilir veya durumun kötüye gitmesini önleyebilir. Ayrıca şu da önerilir: sosyal danışmanlık ve sosyal yardım gruplarında (örn PRO RETİNA ve Blickpunkt Auge, adresler sağda verilmiştir) başka AMD hastalarıyla fikir alışverişi. Rehabilitasyon önerilerinden faydalanın Eğer görüş kaybını iyileştirmek mümkün değilse, özel rehabilitasyon önlemleri AMD hastalarını günlük hayatlarıyla başa çıkmak için yardımcı olur. Rehabilitasyonda, okuma kabiliyetlerinizi birçok durumda geliştirebileceğiniz okuma yardımlarını kullanmayı öğreneceksiniz. Ayrıca şunlar da tavsiye edilir: sosyal danışmanlık (örn. PRO RETINA, adres sağda) ve sosyal yardım gruplarında başka AMD hastalarıyla fikir alışverişi. 26

27 Faydalı adresler, web siteleri ve kitap önerileri Adresler Deutscher Blinden- und Sehbehindertenverband e. V. (DBSV) Blickpunkt Auge Rat und Hilfe bei Sehverlust Danışmanlık noktaları: Telefon DBSV nin en yakın yerel grubuna şu numaradan ulaşabilirsiniz telefon (0,14 / dakika sabit hatlardan, mobil hatlardan maks. 0,42 / dak.) Pro Retina Deutschland e. V. Vaalser Straße 108, Aachen Telefon: E-posta: İnternet: İnternet Kitap önerileri Birgit Küllenberg, Wolfram Goertz: Augen-Sprechstunde Springer 2011 (16,95 Euro) Philipp Rudigier: Sağlıklı gözler için beslenme - bilimsel Novum Publishing 2009 (13,50 Euro) 27

28 / 2013 Görme gücünü yaşlılığa kadar korumak Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonu Novartis Pharma GmbH Roonstraße Nürnberg

Diyabet ve göz sorunları

Diyabet ve göz sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 08 Diyabet ve göz sorunları Diyabet

Detaylı

SAĞLIKLI GÖZLER. Diabetes mellitus Tip 2. Hasta bilgisi

SAĞLIKLI GÖZLER. Diabetes mellitus Tip 2. Hasta bilgisi SAĞLIKLI GÖZLER Hasta bilgisi Therapie Aktiv - Diyabet kontrol altında Diabetes mellitus Tip 2 hastalar için bir tedavi programıdır. Doktorunuza başvurun! İletişim: office@therapie-aktiv.at www.therapie-aktiv.at

Detaylı

Diabetes mellitus tan kaynaklanan hastalıklar. Diyabet hastaları gözlerine daha fazla özen göstermeleri gerekir

Diabetes mellitus tan kaynaklanan hastalıklar. Diyabet hastaları gözlerine daha fazla özen göstermeleri gerekir Diabetes mellitus tan kaynaklanan hastalıklar Diyabet hastaları gözlerine daha fazla özen göstermeleri gerekir Künye Tüm hakları saklıdır. Bu broşürün, ayrı ayrı bütün bölümleri de dahil olmak üzere, telif

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER

Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yazar Ad 139 Prof. Dr. Pınar AYDIN O DWEYER Yaşın ilerlemesine bağlı olarak göz sağlığında değişiklikler veya bozulmalar olabilir. Bu değişikliklerin tümü hastalık anlamına gelmemektedir. Ancak diğer

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Prostat kanserine karşı erken teşhis için

Prostat kanserine karşı erken teşhis için Prostat kanserine karşı erken teşhis için Prostat Erkeğin hassas noktasi Sayın Erkekler, Almanya da her yıl 40.000 den fazla erkek yeniden prostat kanserinden hastalanıyor. Ancak tüm erkeklerin % 15 ile

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi

Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi Diyabetik Retinopati Tanı, Takip ve Tedavisi Diyabeti olan her hasta diyabetik retinopati riski taşır. Gözün anatomisi nedeni (resim 1a) ile iyi görüyor olmak göz sağlığının kusursuz olduğu göstermez,

Detaylı

KATARAKT İKİ GÖZDE BİRLİKTE Mİ ORTAYA ÇIKAR?

KATARAKT İKİ GÖZDE BİRLİKTE Mİ ORTAYA ÇIKAR? Katarakt, saydam olan göz merceğinin saydamlığını kaybederek görmenin azalmasıdır. Gözün renkli tabakası irisin arkasında yer alan ve saydam bir yapı olan göz merceğinin, görme işlevinde önemli bir rolü

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır Toraks Derneği, Göğüs Hastalıkları Uzmanları ve solunum hastalıkları alanında çalışan diğer uzmanlık dallarındaki hekimler tarafından 1992 de kurulan bir ulusal uzmanlık derneğidir. Toraks Derneği nin

Detaylı

Diyabet nedir? Ensülin nedir?

Diyabet nedir? Ensülin nedir? Was ist Diabetes? Was ist Insulin? (Türkisch) Diyabet nedir? Ensülin nedir? Diyabet melitusun temelleri Diyabet melitus Diyabet, kronik bir özümleme bozukluğudur. Diyabetli olmak demek, ya vücudunuzun

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 145 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma işitme organında da görülür ve bu arada işitme duyusu da gün geçtikçe zayıflar. Yaşlılığa bağlı olarak gelişen

Detaylı

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır.

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır. Alzheimer hastalığı nedir, neden olur? Alzheimer hastalığı, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

Hasta bilgileri. Lantus

Hasta bilgileri. Lantus Hasta bilgileri Lantus Bu kitapçığı diyabet hastaları ve doktor tarafından Lantus teşhisi koyulan kişiler için hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı kan glikoz seviyesini olabildiğince normal

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Cildinizde yaşın ilerlemesine ve çevresel faktörlere bağlı olarak kurumalar ve kırışıklıklar meydana gelir

Cildinizde yaşın ilerlemesine ve çevresel faktörlere bağlı olarak kurumalar ve kırışıklıklar meydana gelir Cildinizde yaşın ilerlemesine ve çevresel faktörlere bağlı olarak kurumalar ve kırışıklıklar meydana gelir Cilt kırışıklıkları herhangi bir hastalık belirtisi değil, doğal bir süreçtir. Ciltte oluşan kırışıklıkların

Detaylı

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu*

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu* Tip 2 Diyabet Hastaları için Beslenme Kılavuzu* Değerli hastalar, Hazırladığımız bu kısa kılavuz ile size günlük hayatınızda tüketeceğiniz gıda maddelerini seçerken, yönünüzü daha iyi belirleyebilmenize

Detaylı

GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ

GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ GÖRÜNTÜ ALGILAMA Üç temel zar ile kaplıdır. 1- Dış Zar(kornea ve Sklera) 2- Koroid 3- Retina GÖRÜNTÜ ALGILAMA ---Dış Zar İki kısımdan oluşur. Kornea ve

Detaylı

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder?

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? Sağlık Dairesi Bilgilendiriyor. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? ÿ Demans nasıl tedavi edilebilir? ÿ Ne gibi önlem

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU

KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU KOLOREKTAL KANSERE DUR DEMENİN 12 YOLU Kolorektal kanseri engellemek için benimseyeceğiniz yaşam biçimi kalbinize yardım etmek için benimsemeniz gereken yaşam biçimiyle birebir örtüşüyor. Yani bir yandan

Detaylı

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi İçindekiler Bel fıtığı nedir? 4 Bel fıtığı teşhisi nasıl yapılır? 6 Bel fıtığı tedavisi nasıl yapılır? 7 Barricaid için bir aday

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

Reflü Hastaları Ne Yapmalı?

Reflü Hastaları Ne Yapmalı? On5yirmi5.com Reflü Hastaları Ne Yapmalı? Reflü hastalarının, yaşam kalitelerini yükseltmek ve daha az sorun yaşamaları için yapabilecekleri basit çözümler var. Yayın Tarihi : 11 Ekim 2011 Salı (oluşturma

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TESTOGEL 50 mg transdermal jel içeren saşe Haricen kullanılır Etkin madde Herbir Testogel saşe 50 mg testosteron içerir. Yardımcı maddeler karbamer 980, izopropil miristat, etanol % 96,

Detaylı

Diyabette düşük ve yüksek şeker

Diyabette düşük ve yüksek şeker Unter- und Überzuckerung bei Diabetes (Türkisch) Diyabette düşük ve yüksek şeker Tehlikeleri teşhis edebilmek ve tepki verebilmek Düşük şeker Düşük şeker (hipoglikemi), kan şekerinin 50 mg/dl (2,8 mmol/l)

Detaylı

Petrifilm Maya ve Küf Sayım Plakalarında maya ve küf kolonilerini birbirinden ayırmak için aşağıda belirtilen genel özelliklere dikkat edin: MAYA

Petrifilm Maya ve Küf Sayım Plakalarında maya ve küf kolonilerini birbirinden ayırmak için aşağıda belirtilen genel özelliklere dikkat edin: MAYA Petrifilm Maya ve Küf Sayım Plakasında maya ve küf kolonileri kolayca sayılabilir. Gösterge boya, maya ve küf kolonilerini boyar, böylece kontrast sağlar ve sayım işlemini kolaylaştırır. Petrifilm Maya

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ:

DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ: DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ: Bu anket durumunuz hakkında bilgi edinmede bize yardımcı olacaktır. Bu anket sorununuza uygun yaklaşımda yardımcı olacaktır. Cevaplarınız gizli tutulacaktır. Lütfen

Detaylı

Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sigara içmenin insan vücudu üzerine etkileri Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda

Detaylı

Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor

Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor Karim in eşi Kelly altı ay sonra hamile olmak istiyor 1. Karim in eşi Kelly altı ay sonra hamile olmak istiyor Karim in eşi Kelly hamile olmak

Detaylı

PSİKOLOJİ DE. Besinsel. Destekleyiciler

PSİKOLOJİ DE. Besinsel. Destekleyiciler PSİKOLOJİ DE Besinsel Destekleyiciler 3 Hastalığın En Güzel İlacı, Hastalığın En Güzel İlacı, Hastalıktan Korunmanın Çarelerini Öğrenmektir. Çarelerini Öğrenmektir. Hipokrat Hipokrat 4 Bugünün bilgilerine

Detaylı

A S T A B I L G I L E R I. Apidra ara insülin verilen kişiler için

A S T A B I L G I L E R I. Apidra ara insülin verilen kişiler için A S T A B I L G I L E R I Apidra ara insülin verilen kişiler için Doktorunuz tarafından saptanan diyabetli hastalar için bu broşürü hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı iyi hissetmek, ayrıca

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Kedi/Köpeğiniz ve Hava Koşulları Perşembe, 10 Nisan 2008 20:50 - Son Güncelleme Perşembe, 10 Nisan 2008 20:58

Kedi/Köpeğiniz ve Hava Koşulları Perşembe, 10 Nisan 2008 20:50 - Son Güncelleme Perşembe, 10 Nisan 2008 20:58 Her türlü hava koşulunda kedi/köpeğinizin güvenliğini sağlamak. Hava koşulları nasıl olursa olsun, kedi/köpeğinizin güvenliği ve rahatını sağlamanın en iyi yolu, onu evinizin, kendinizce en rahat ve güvenli

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım http:www.babycentre.co.uk/midwives 10 steps to a healthy pregnancy (Turkish) Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım 1. Hamilelik sürecini erkenden planlayın ve organize edin! 2. Sağlıklı

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ HİPOGLİSEMİ (KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİ) Tedavi planınız kan şekerinizi hedef değerler arasında tutmada daha etkili hale geldikçe, arada sırada hipoglisemi (düşük

Detaylı

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders)

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalıklara bir veya daha fazla hatalı gen

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Refraksiyon kusurları nelerdır? MİYOPİ 03.11.2014. Refraksiyon nedir? Miyop göz uzağı göremez

Refraksiyon kusurları nelerdır? MİYOPİ 03.11.2014. Refraksiyon nedir? Miyop göz uzağı göremez Refraksiyon nedir? Kelime olarak "kırılma" anlamına gelir. Fizik prensip olarak, ışığın bir ortamdan diğerine geçişte açısını değiştirmesi ve hızında değişiklik olması anlamında kullanılır. Göz Hastalıkları

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. KULLANMA TALİMATI ANTISTAX 180 mg Sert Jelatin Kapsül Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. Yardımcı maddeler: Susuz kolloidal silisyum

Detaylı

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular BR.HLİ.067 Romatizma hastalıkları toplumda oldukça sık görülen hastalıklardır. Bunların sıklıkla günlük yaşamı etkilemesi, kişinin yaşam kalitesini

Detaylı

Kolon Kanseri Nedir? Prof. Dr Tahsin ÇOLAK. MEÜ Tıp Fakültesi. Kolorktal Cerrahi Ünitesi. Genel Cerrahi AD

Kolon Kanseri Nedir? Prof. Dr Tahsin ÇOLAK. MEÜ Tıp Fakültesi. Kolorktal Cerrahi Ünitesi. Genel Cerrahi AD Kolon Kanseri Nedir? Nasıl Tanıyacağız? Prof. Dr Tahsin ÇOLAK MEÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD Kolorktal Cerrahi Ünitesi Kolorektal Kanser (CRC) 1. Dünyadaki dağılımı ve yaygınlığı (Epidemiology) 2.

Detaylı

Hayatınız. için tek bir an!

Hayatınız. için tek bir an! Bilgilendirme broşürü LebensBlicke Barsak Kanseri Erken Teşhis Vakfı Hayatınız için tek bir an! 05.04. Aile doktoru ile görüşme Saat 14. 00 de Erken teşhis muayenesi Salı 10.06. Barsak endoskopisi Saat

Detaylı

Burada kısa sürede ve fazla masrafa girmeden uygulayabileceğiniz birkaç Vücut bakım önerisi bulacaksınız.

Burada kısa sürede ve fazla masrafa girmeden uygulayabileceğiniz birkaç Vücut bakım önerisi bulacaksınız. Tepeden Tırnağa Vücut bakımı Burada kısa sürede ve fazla masrafa girmeden uygulayabileceğiniz birkaç Vücut bakım önerisi bulacaksınız. Bakım için Duş Yapılan araştırmalarda en çok tercih edilen yıkanma

Detaylı

Subkutan spesifik immünoterapi

Subkutan spesifik immünoterapi Subkutan spesifik immünoterapi Hasta için bir bilgi Spesifik immünoterapi Doktorunuzun yaptığı alerji testleri, sizde (veya çocuğunuzda) alerji olduğunu göstermiştir. Gözde kaşınma veya sulanma (= konjunktivitis),

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi!

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! Hasta Bilgilendirme Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! 2 AOK-Curaplan Diyabet Tip 2 AOK Curaplan nedir? AOK Curaplan, Tip 2 Diyabet hastal ğ olan

Detaylı

Kadıköy Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğü

Kadıköy Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğü İÇİNDEKİLER CHP Genel Başkanı Sn. Deniz BAYKAL Kadıköy Belediyesi Ağız ve Diş Sağlığı Merkezini Ziyaret Etti. -1- Kadıköy Belediyesi Dr. Rana Beşe Sağlık Polikliniği nde Metin Sabancı Spastik Çocuklar

Detaylı

YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI

YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI GİRİŞ YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI Konferans salonları, fuar alanları, alışveriş merkezleri, depolar, müzeler, spor salonları, hava limanları,

Detaylı

Diyabetik Ayak Bakımı

Diyabetik Ayak Bakımı AYAK BAKIM ÜNİTESİ Ayak Bakımı Günlük yaşamda el ve ayaklarımız çeşitli nedenlerle yıpranıyor ve bakıma ihtiyaç duyuyor. Bayındır Tıp Merkezi Ayak Bakım Ünitesi nde, 160 saatlik eğitim programını geçtikten

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ DERSĠ

ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ DERSĠ 15.11.2013 ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ DERSĠ Egemen Avcu Dr. Makine Mühendisi Ford Otosan İhsaniye Otomotiv Meslek Yüksek Okulu Makine Resim ve Konstrüksiyon Programı Ders içeriği GiriĢ ĠĢ Kazaları ĠĢ yerinde

Detaylı

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir Grip. Korunun, koruyun. MEVSİM GRİBİ: NEDEN AŞI OLMANIZ GEREKİR Son zamanlarda sık sık mevsim gribi ve domuz gribi gibi farklı grip türlerinden söz edildiğini duymuş

Detaylı

Kendi kendine kan şekeri kontrolü

Kendi kendine kan şekeri kontrolü Blutzuckerselbstkontrolle (Türkisch) Kendi kendine kan şekeri kontrolü Daha yüksek yaşam kalitesi için daha iyi ölçüm Kendi kendine kan şekeri kontrolü Sizin yararınıza İyi bir özümleme dengesi, şeker

Detaylı

Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın. * belli human papillom virüsleri neden olur

Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın. * belli human papillom virüsleri neden olur Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın * belli human papillom virüsleri neden olur TÜM INSANLARIN %80 i hayatları boyunca bunlarla temas eder HPV nedir ve neye yol

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar

AKCİĞER KANSERİ. Doç.Dr.Filiz Koşar AKCİĞER KANSERİ Doç.Dr.Filiz Koşar Akciğer Kanseri Nedir? Kanserler genellikle ilk ortaya çıktığı dokuya göre adlandırılır. Akciğer kanseri ilk önce akciğerde başlar Akciğerler göğüs boşluğumuzun büyük

Detaylı

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600

Diyabet ve komplikasyonlarıyla. yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, r. Lao Tzu MÖ 600 İki veciz söz s Diyabet ve komplikasyonlarıyla yla mücadele uzun bir yolculuk gibidir. Binlerce kilometrelik bir yolculuk bile, tek bir adımla başlamak zorundadır. r. Lao Tzu MÖ 600 Şeker Hastalığı; Ülkemizde;

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009

MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009 MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009 KANSER NEDİR? Kanser; Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak

Detaylı

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ ANEURYSM (ANEVRİZMA) Arteriyel sistemindeki lokalize bir bölgeye kan birikmesi sonucu şişmesine Anevrizma denir Gerçek Anevrizma : Anevrizma kesesinde Arteriyel duvarların üç katmanını kapsayan Anevrizma

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Hasta Güvenliği Açısından Risk Yönetimi. Prof. Dr. Haydar SUR Marmara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi

Hasta Güvenliği Açısından Risk Yönetimi. Prof. Dr. Haydar SUR Marmara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Hasta Güvenliği Açısından Risk Yönetimi Prof. Dr. Haydar SUR Marmara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Sağlık hizmetleri.. Birbirine ulalı binlerce sürecin oluşturduğu bir sistem içindeyiz..

Detaylı

ÖZEL ÖZKAYA HASTANE İŞLETMECİLİĞİ

ÖZEL ÖZKAYA HASTANE İŞLETMECİLİĞİ ÖZEL ÖZKAYA HASTANE İŞLETMECİLİĞİ Özel Özkaya Hastane İşletmeciliği olarak 2006 yılından itibaren Kızılay da bulunan Tıp Merkezlerimiz siz değerli hastalarımıza hizmet vermektedir. Merkezlerimiz ; - Milli

Detaylı