ÜNLÜLER BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU. Türkçe bir sözcükte kalın ünlülerden sonra kalın, ince ünlülerden sonra ince ünlülerin gelmesine büyük ünlü uyumu denir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜNLÜLER BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU. Türkçe bir sözcükte kalın ünlülerden sonra kalın, ince ünlülerden sonra ince ünlülerin gelmesine büyük ünlü uyumu denir."

Transkript

1 ÜNLÜLER 1 Türkçe de sekiz ünlü harf vardır: A, E, I, Í, O, Ö, U, Ü DÜZ GENÍŞ Geniş dar geniş dar KALIN A I O U ÍNCE E Í Ö Ü BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU Türkçe bir sözcükte kalın ünlülerden sonra kalın, ince ünlülerden sonra ince ünlülerin gelmesine büyük ünlü uyumu denir. Bileşik sözcüklerde ünlü uyumu aranmaz. Yabancı kökenli sözcüklerde ünlü uyumu aranmaz. Büyük ünlü uyumuna uymayan sözcüklerde ekler, sözcüğün son ünlüsüne uyar. Kardeş-im. leyin, -(m)trak, -ken, -yor, -ki, -gil ekleri büyük ünlü uyumuna uymaz. KÜÇÜK ÜNLÜ UYUMU Ílk ünlü düzse, sonraki ünlüler de düz; ilk ünlüsü yuvarlaksa, sonraki ünlüleri ya düz-geniş ya da dar-yuvarlak olur. düzlük-yuvarlaklık uyuşması Düz-geniş ünlüden sonra b-m-v ünsüzleri varsa, sonra gelen düz ünlü daryuvarlak olur: armut, avuç, avurt, yağmur... Bileşik sözcüklerde küçük ünlü uyumu aranmaz. Yabancı kökenli sözcüklerde küçük ünlü uyumu aranmaz. -yor eki bu uyuma uymaz. Ekler sözcüğün son ekine uyar: Buğday-sı

2 ÜNLÜ DÜŞMESÍ 2 Kimi iki heceli Türkçe sözcük, ünlü ile başlayan bir ek alırsa; ikinci hecedeki ünlü düşer: ağız> ağzı, gönül> gönlü, emir> emri, vakit> vakti... Ünlüyle biten bir sözcükten sonra, ünlüyle başlayan bir sözcük gelip ikisi birlikte birleşik sözcük kurarlarsa; Türkçe de iki ünlü yan yana gelmediğinden, ünlülerden biri düşer: ne-için> niçin Ünlüyle biten ad soylu sözcüklere -le, -la yapım ekleri getirilip eylem türetilirken; ad soylu sözcüğün sonundaki ünlü düşer: koku-la-mak>koklamak, sızı-la-mak>sızlamak, ileri-le-mek>ilerlemek Ünlüyle biten ve yer yön bildiren sözcüklerin sonuna -de, da, -den, -dan ekleri getirildiğinde, orta hece ünlüsü düşer: nere-de>nerde, dışarıdan>dışardan, bura-da>burda HECE DÜŞMESÍ Ünlüyle biten bir sözcükle hane sözcüğüyle kurulu kimi bileşik sözcüklerde /ha/ hecesi düşer: posta-hane>postane, hasta-hane>hastane, ecza-hane>eczane Bileşik sözcüklerde, art arda gelen yakın sesli hecelerin çatışması durumunda, hecelerden biri düşebilir: Pazar-ertesi> Pazartesi Kimi bileşik sözcüklerde son hece düşer: pek-iyi> peki Belirtisiz ad tamlamasının kalıplaşmasıyla oluşmuş bileşik adlarda son hece düşer: Edirne-kapısı> Edirnekapı, Dolma- bahçesi> Dolma bahçe

3 ÜNLÜ TÜREMESÍ 3 Sözcüğün yapısında bulunmayan bir ünlünün ortaya çıkmasıdır. Yapyalnız>yap-a-yalnız> yapayalnız, sapsağlam>sap-a-sağlam> sapasağlam Çepçevre>çep-e-çevre> çepeçevre, darcık>dar-a-cık> daracık, Bircik >bir-i-cik> biricik Çıkaklarına SERT YUMUŞAK Göre sürekli süreksiz sürekli süreksiz DUDAK f p m v b DÍŞ s ş ç t j n r z c d DUDAK k ğ y g GIRTLAK h SERT YUMUŞAK SÜREKLÍ f h s ş g j l m n r v y z SÜREKSÍZ ç k p t b c d g Türkçe kökenli sözcükler: c, f, ğ, h, j, l, m, n, p, r, ş, z ünsüzleriyle başlamaz. Cik cik, fırıl fırıl, hırıl hırıl gibi yansıma sözcükleri genellemeye uymaz. hatun, halı, hani, mutlu, ne, niçin, nere, pişmek, parmak, şişmek, şaşmak, su, şimdi, şura, söyle Kurala uymazlar. Türkçe kökenli sözcüklerin başında iki ünsüz bulunmaz. problem, spor, trafik, tren, kral Türkçe kök sözcüklerde ikiz ünsüz yan yana bulunmaz. şiddet, millet, hassas Türkçe kök sözcüklerin sonunda yan yana iki ünsüz bulunabilir. Bu tür sözcükler, süreksiz sert ünsüzlerle (ç, k, p, t) biter, sondan bir önceki ünsüzlerse l, n, r, s, ş Ünsüzleridir: ilk, berk, kırk, sarp, yurt, alt, üst Türkçe kökenli sözcüklerin sonunda süreksiz yumuşak ünsüzler (b, c, d, g) bulunmaz; süreksiz yumuşak ünsüzlerle biten yabancı kökenli sözcüklerin yazımında sondaki b>p, c>ç, d>t olur. kitab>kitap, ilac>ilaç, cild>cilt...

4 ÜNSÜZ UYUMLARI 4 Sert ünsüzlerle (f, h, s, ş, p, ç, t, k) biten sözcüğün sonuna, süreksiz yumuşak ünsüzle başlayan ek gelirse: c, d, g süreksiz yumuşak ünsüzleri, sert karşılıkları olan ç, t, k sert ünsüzlerine dönüşür. C>Ç, D>T, G>K olur. Coş-gun>coşkun,kayık-cı>kayıkçı, geç-di>geçti gibi. ÜNSÜZ UYUMUNA UYMAYAN SÖZCÜKLER Yabancı dillerden gelmiş sözcüklerin gövdelerinde ünsüz uyumu aranmaz: işgal, istikbal, mahcup, meşgul Bileşik sözcüklerde ünsüz uyumu aranmaz: üçgen, akbaba, Kurtdereli, Akdeniz ÜNSÜZ DÜŞMESİ Türetme ya da birleştirme yoluyla yapılan sözcüklerde olan ünsüz yitimidir. -cık, -cik, -cuk, -cük, -cak, -cek küçültme eklerinden önceki /k/ ünsüzü düşer: sıcak-cık>sıcacık, ufak-cık>ufacık, alçak-cik>alçacık, bebek-cik>bebecik, toparlak-cık>toparla cık, çabuk-cak>çabucak, sağlık-cak-la>sağlıcakla Kimi sıfatlardan eylem türetilirken, sıfatın son ünsüzü düşer: alçak-al-mak>alçalmak, yüksek-el-mek>yükselmek, küçük-ül-mek>küçülmek Yardımcı eylemlerle kullanılırken ikinci ikiz ünsüzü ortaya çıkan kimi Arapça kökenli sözcükler, tek başlarına kullanılırsa sondaki ikiz ünsüzden birini yitirir: hissetmek>his dünyası, zannetmek>zan altında kalmak Kimi bileşik sözcüklerde, sözcüklerin birleşme noktasında yan yana gelen ikiz ünsüzden biri düşer: üst-teğmen>üsteğmen, ast-teğmen>asteğmen ÜNSÜZ TÜREMESİ Sözcüğün asıl yapısında bulunmayan bir ünsüzün ortaya çıkmasıdır. ÖNTÜREME: Sözcüğün asıl yapısında bulunmayan bir ünsüzün başta türemesidir: urmak>vurmak, ılan>yılan, öyük>höyük, örgüç>hörgüç İÇTÜREME: Sözcüğün asıl yapısında bulunmayan bir ünsüzün içte türemesidir. Türkçe sözcüklerde iki ünlü yan yana bulunmaz. Yapısında farklı iki ünlüsü yan yana bulunan yabancı kökenli sözcükler Türkçede kullanılırken ya iki ünlüsü arasında /y/ ve /v/ ünsüzleri türer ya da iki ünlüden biri /y/ ünsüzüne dönüşür. Zaif>zayıf, mai>mavi, gaip>kayıp, fiat>fiyat, dialogue>diyalog, pianiste>piyanist, Laboratoıre>laboratuvar, toilette>tuvalet, faide>fayda, television>televizyon, Camion>kamyon, radio>radyo Bu tür içtüreme, Türkçe bileşik sözcüklerde de görülür: Ne-ise>neyse, şu-ile>şöyle, o-ile>öyle...

5 SONTÜREME: zan, his gibi kimi arapça kökenli sözcüklerin sonlarındaki ünsüzler ikiz ünsüzdür; bu sözcükler tek başlarına kullanıldıklarında düşen ikiz ünsüz yeniden ortaya çıkar. Bu olaya sontüreme denir: zan>zannetmek, his>hissetmek... KAYNAŞMA: Ünlüyle biten bir sözcükten sonra, ünlüyle başlayan bir ek gelirse, Türkçede iki ünlü yan yana bulunmayacağı için, iki ünlü arasına uygun bir ünsüz girer. Bu ses olayına kaynaşma, araya giren ünsüze de kaynaştırma harfi denir: öğrenci-y-e>öğrenciye, öğrenci-n-in>öğrencinin, yapma-s-ı>yapması, Íki-ş-er>ikişer, altı-ş-ar>altışar, yedi-ş-er>yedişer... ÜNLÜLER ve ÜNSÜZLER ARASINDAKİ İLİŞKİLER Ünlülerin ünsüzlere etkisi (Süreksiz sert ünsüzlerin) yumuşaması: Süreksiz sert ünsüzlerle (ç, k, p, t) biten sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldıkları zaman, sözcüğün sonundaki süreksiz sert ünsüzler, süreksiz yumuşak ünsüzlere (c, ğ, b, d) dönüşürler: Güç-ü>gücü, kavak-ı>kavağı, kitap-ı>kitabı, umut-u>umudu, dolap-ı>dolabı AYKIRI DURUMLAR: Íç-i>içi, üst-ü>üstü, taşıt-ın>taşıtın, anıt-ın>anıtın, yapıt-ın Yabancı kökenli sözcüklerin kimisi bu kurala uymaz: hukuk-un>hukukun, adalet-in>adaletin, kamp-ın>kampın, cumhuriyet-in>cumhuriyetin ÖZEL ADLARDA değişme olmaz: Türk`ün,Uşak`a, Güvenç`in Eylem kök ve gövdelerinin sonunda bulunan süreksiz sert ünsüzlerin çoğu yumuşamaz: acık-ır-sa>acıkırsa, bak-ar>bakar ULAMA Ünsüzle biten bir sözcükten sonra, ünlüyle başlayan bir sözcük gelirse; ilk sözcüğün sonundaki ünsüzün, ikinci sözcüğün ilk hecesine bağlanarak söylenmesine denir: Büyük-oda>(Bu-yü-ko-da), Senin-için>(Se-ni-ni-çin) ÜNSÜZLERİN ÜNLÜLERE ETKİSİ Türkçede/a/, /e/ ünlüleriyle biten eylem kök ve gövdelerine /-yor/ eki getirildiğinde; /y/ ünsüzü, kendinden önceki geniş ünlüyü etkileyerek darlaştırır. Başla-yor>başlıyor, gizle-yor>gizliyor, kokla-yor>kokluyor, söyle-yor>söylüyor Güle-yor>gülüyor, öle-yor>ölüyor... 5

Ses Bilgisi. Büyük Ünlü Uyumu : Ünlü harflerin, kalınlık-incelik yönünden uyumudur. Büyük Ünlü Uyumuyla İlgili Kurallar :

Ses Bilgisi. Büyük Ünlü Uyumu : Ünlü harflerin, kalınlık-incelik yönünden uyumudur. Büyük Ünlü Uyumuyla İlgili Kurallar : Ses Bilgisi Ünlüler (sesliler) : Ses yolunda herhangi bir engele uğramadan çıkan seslerdir. Ünlüler tek başlarına söylenebilen, tek başlarına hece ya da sözcük olabilen seslerdir. Büyük Ünlü Uyumu : Ünlü

Detaylı

SES BİLGİSİ YÜCEL ÖNEN TÜRK DİLİ VE EDEB.

SES BİLGİSİ YÜCEL ÖNEN TÜRK DİLİ VE EDEB. SES BİLGİSİ YÜCEL ÖNEN TÜRK DİLİ VE EDEB. 1 BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU (Kalınlık-İncelik Uyumu) Çok heceli kelimelerde ünlüler hep kalın ya da hep ince olmalıdır.buna kalınlık incelik uyumu denir. çocuklar Hepsi

Detaylı

Büyük Ünlü Uyumu (Kalınlık-İncelik Uyumu)

Büyük Ünlü Uyumu (Kalınlık-İncelik Uyumu) Büyük Ünlü Uyumu (Kalınlık-İncelik Uyumu) Türkçede 8 tane ünlü harfin 4 tanesi kalın, 4 tanesi ince ünlüdür. Büyük ünlü uyumu bir kelimedeki ünlü harflerin ince veya kalın olmasıyla ilgilidir. Kalın Ünlüler:

Detaylı

SES BİLGİSİ VE TELAFFUZ (SÖYLEYİŞ) TÜRKÇENİN SES ÖZELLİKLERİ SES BİLGİSİ Dilin temelini sesler oluşturur. Seslerin yazıya çevrilmesinde kullanılan işaretlere harf denir. Harflerin belli bir sıraya göre

Detaylı

SES BİLGİSİ SES OLAYLARI. Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi)

SES BİLGİSİ SES OLAYLARI. Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi) SES BİLGİSİ SES OLAYLARI Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi) Sert ünsüzlerden biriyle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir sözcükten sonra yumuşak ünsüzle c, d, g başlayan bir ek gelirse ekin başındaki yumuşak

Detaylı

SESLER VE SES UYUMLARI

SESLER VE SES UYUMLARI SES BİLGİSİ SESLER VE SES UYUMLARI Türkçede sesler, ünlüler ve ünsüzler olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Ses yolunda bir engele çarpmadan çıkan sese ünlü denir. Ünlüler kendi başına hece oluşturabilir

Detaylı

Türkçede heceler şöyle meydana gelmiştir.

Türkçede heceler şöyle meydana gelmiştir. TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI-Hece- harf bilgisihece: Ağzımızın bir hareketiyle çıkan seslere HECE denir. Kelimeler hecelerden, heceler harflerden meydana gelir. A, E, I, İ, O, Ö, U, Ü derken ağzımızı bir

Detaylı

Büyük, küçük ünlü uyumu ve Kaynaştırma harfleri

Büyük, küçük ünlü uyumu ve Kaynaştırma harfleri 2002 Büyük, küçük ünlü uyumu ve Kaynaştırma harfleri Şemsettin Bulut Yrd. Dç. Dr. Nuray GEDİK Bilgisayar I Dersi 13.12.2012 Şemsettin Bulut 13.12.20121: 1 Büyük Ünlü Uyumu Bir kelimenin birinci hecesinde

Detaylı

Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 Güz Yarıyılı

Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU. Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 Güz Yarıyılı Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 Güz Yarıyılı SÖYLEYİŞ VE BOĞUMLANMA KUSURLARI Atlama (Kendisi / Kensi), bir dakika-bi dakka / nasılsınız-nassınız Gevşeklik (Boğumlanma

Detaylı

TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI. 6.Hafta

TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI. 6.Hafta TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI 6.Hafta SES BİLGİSİ Bir dilin seslerini, boğumlanma noktalarını, boğumlanma özellikleri inceleyen dil bilimi kolu ses bilgisidir. Harf, sesin yazıdaki işaretidir.

Detaylı

SES BILGISI YAZIM (İMLA) KURALLARI NOKTALAMA. Telaffuz (Söyleyiş) Türkçenin Sesleri ve Özellikleri

SES BILGISI YAZIM (İMLA) KURALLARI NOKTALAMA. Telaffuz (Söyleyiş) Türkçenin Sesleri ve Özellikleri SES BILGISI YAZIM (İMLA) KURALLARI NOKTALAMA Telaffuz (Söyleyiş) Türkçenin Sesleri ve Özellikleri b. Harezm Türkçesi XII. yüzyıldan başlamak üzere XIII ve XIV. yüzyıllarda Amuderya bölgesi merkez olmak

Detaylı

TÜRKÇENİN SESLERİ VE ÖZELLİKLERİ

TÜRKÇENİN SESLERİ VE ÖZELLİKLERİ TÜRKÇENİN SESLERİ VE ÖZELLİKLERİ Türkçede İstanbul ağzına göre konuşmayı sağlayan 29 ses saptanmıştır. Bunların 8 tanesi sesli(ünlü) 21 tanesi sessiz (ünsüz) dir. Sesliler (Ünlüler) Ses organlarının ortaklaşa

Detaylı

A y ş e y i m a s a s ı k a p ı n a y e d i ş e r a l t ı ş a r a r a b a y a

A y ş e y i m a s a s ı k a p ı n a y e d i ş e r a l t ı ş a r a r a b a y a KAYNAŞTIRMA HARFLERİ SES OLAYLARI Y a Ş a S ı N k a y n a ş t ı k. KAYNAŞTIRMA HARFLERİ Ünlüyle biten bir kelimenin sonuna durum eki ya da üleştirme eki gelirse araya kaynaştırma sesleri girer. A y ş e

Detaylı

BİLGİSAYAR 1 IRMAK KARACA 2012

BİLGİSAYAR 1 IRMAK KARACA 2012 BİLGİSAYAR 1 IRMAK KARACA 2012 Ses Bilgisi ( Ünsüz Benzeşmesi ) 2012 [Belgeden bir alıntı veya ilginç bir noktanın özetini yazın. Metin kutusunu belge içinde herhangi bir yere konumlandırabilirsiniz. Kısa

Detaylı

ÜNSÜZ (SESSİZ) HARFLER VE ÖZELLİKLERİ

ÜNSÜZ (SESSİZ) HARFLER VE ÖZELLİKLERİ ÜNSÜZ (SESSİZ) HARFLER VE ÖZELLİKLERİ Ses yolundan çıkarken bir engele takılan, bu sebeple tek başına söylenemeyen harflere (sessiz) harf denir. Ünsüz harfler birtakım özelliklerine göre gruplara ayrılmıştır:

Detaylı

Sessiz değişimi" ya da "sessiz yumuşaması" olarak da bilinir. Türkçede sözcük sonlarında süreksiz yumuşak harfler (b, c, d, g) bulunmaz; bu

Sessiz değişimi ya da sessiz yumuşaması olarak da bilinir. Türkçede sözcük sonlarında süreksiz yumuşak harfler (b, c, d, g) bulunmaz; bu SELMA ÇİMEN 20110904055 Altıncı sınıf Ses bilgisi ünitesi içinde yer alan Ünsüz yumuşaması konusunu ve bu konu hakkındaki testleri içeren bir sunumdur. 1 Sessiz değişimi" ya da "sessiz yumuşaması" olarak

Detaylı

AKILLI TÜRKÇE DEFTERİ

AKILLI TÜRKÇE DEFTERİ TürkçeMino Artık Türkçe yi daha çok seviyorum. AKILLI TÜRKÇE DEFTERİ Artık Türkçe den korkmuyorum. Artık Türkçe dersinde eğleniyorum. 4 Artık az yazarak çok zaman kazanıyorum. Artık kelimeleri doğru yazıyorum.

Detaylı

İSİM (AD) Canlı ve cansız varlıkların, kavramların, duyguların dilimizdeki karşılığı olan sözcüklere isim (ad) denir.

İSİM (AD) Canlı ve cansız varlıkların, kavramların, duyguların dilimizdeki karşılığı olan sözcüklere isim (ad) denir. İSİM (AD) Canlı ve cansız varlıkların, kavramların, duyguların dilimizdeki karşılığı olan sözcüklere isim (ad) denir. İSİMLER İKİ TÜRLÜ İNCELENİR: I. Anlamlarına Göre İsimler 1. Varlıkların Oluşlarına

Detaylı

SES (HARF) BİLGİSİ. Türkçe alfabemizde (abecemizde) 29 harf vardır. Alfabetik sırası şöyledir.

SES (HARF) BİLGİSİ. Türkçe alfabemizde (abecemizde) 29 harf vardır. Alfabetik sırası şöyledir. İSMET ÖZCAN SES (HARF) BİLGİSİ Dili oluşturan sesleri göstermeye yarayan işaretlere (sembollere) harf denir. Türkçe alfabemizde (abecemizde) 29 harf vardır. Alfabetik sırası şöyledir. a, b, c, ç, d, e,

Detaylı

Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU. Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı

Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU. Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2015 2016 Güz Yarıyılı yor eki takılınca kök ya da gövdelerin sonlarındaki (a, e) geniş ünlüleri darlaşarak (ı, i) olur: Anla - anlıyor, dinle -

Detaylı

ÜNİTE NO: VII YAPI BAKIMINDAN SÖZCÜKLER

ÜNİTE NO: VII YAPI BAKIMINDAN SÖZCÜKLER ÜNİTE NO: VII YAPI BAKIMINDAN SÖZCÜKLER (Bu ünite 10. Hafta nın devamı niteliğindedir. 10. Hafta nın ders notlarını almayı unutmayınız.) AMAÇLAR: 1. Dilimizin yapısını tanıtmak 2. Dilimizin sözcük türetme

Detaylı

ÜNİTE 5 TÜRK DİLİ TÜRKÇEDEKİ SESLERİN ÖZELLİKLERİ VE SES OLAYLARI TÜRK DİLİ I OKT. TUĞBA AKKOYUN KOÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER

ÜNİTE 5 TÜRK DİLİ TÜRKÇEDEKİ SESLERİN ÖZELLİKLERİ VE SES OLAYLARI TÜRK DİLİ I OKT. TUĞBA AKKOYUN KOÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜRK DİLİ TÜRKÇEDEKİ SESLERİN ÖZELLİKLERİ VE SES OLAYLARI İÇİNDEKİLER BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Ses Bilgisi Türkçedeki Seslerin Sınıflandırılması Ünlü Uyumları Türkçenin Ses Özellikleri

Detaylı

VURGU. *Be-bek durmadan ağlıyordu. /Be-bek te oturuyorlarmış. * * *Bu yazıyı o-ku-ma.

VURGU. *Be-bek durmadan ağlıyordu. /Be-bek te oturuyorlarmış. * * *Bu yazıyı o-ku-ma. VURGU Sözcükte bir hecenin, söz grubunda bir kelimenin, cümlede bir ögenin diğerlerinden baskısı, ezgisi, tonlaması bakımından farklı söylenmesine vurgu denir. Vurgulu hece vurgusuz heceye oranla daha

Detaylı

A) Ünsüzle biten bir sözcüğe ile getirildiğinde başındaki " i " sesi düşer ve ünlü uyumuna uyar.

A) Ünsüzle biten bir sözcüğe ile getirildiğinde başındaki  i  sesi düşer ve ünlü uyumuna uyar. Yazım (İmla) Kuralları "ile" Sözcüğünün Ek Olarak Yazımı: "ile" sözcüğü kendinden önce gelen sözcüğe bitişik yazılırsa şu kurallara dikkat edilir : A) Ünsüzle biten bir sözcüğe ile getirildiğinde başındaki

Detaylı

ç- Karşıt (Zıt) Anlamlı Sözcükler: İçerdikleri anlamlar açısından tezat içeren sözcüklerdir. Örnek: ileri geri, sık seyrek, iyimser kötümser

ç- Karşıt (Zıt) Anlamlı Sözcükler: İçerdikleri anlamlar açısından tezat içeren sözcüklerdir. Örnek: ileri geri, sık seyrek, iyimser kötümser Sözcükte Anlam a- Gerçek (Temel) Anlamlı Sözcükler: Sözcüklerin herkes tarafından bilinen ortak anlamıdır. Bir sözcüğün söylendiği anda ilk akla gelen anlamı o sözcüğün gerçek (temel) anlamıdır. Örnek:

Detaylı

PENTRU DISCIPLINA LIMBA ŞI LITERATURA TURCĂ MATERNĂ

PENTRU DISCIPLINA LIMBA ŞI LITERATURA TURCĂ MATERNĂ C E N T R U L NAŢIONAL DE EVALUARE ŞI E X A M I N A R E PROGRAMA DE EXAMEN PENTRU DISCIPLINA LIMBA ŞI LITERATURA TURCĂ MATERNĂ BACALAUREAT 2011 TIP PROGRAMĂ: PROFIL TEOLOGIC ŞI PEDAGOGIC Pagina 1 din 5

Detaylı

Bu gerçeği bilen Atatürk, Türk Dil Kurumunu kurdu. ( Aşağıdaki ilk üç soruyu parçaya göre cevaplayın.)

Bu gerçeği bilen Atatürk, Türk Dil Kurumunu kurdu. ( Aşağıdaki ilk üç soruyu parçaya göre cevaplayın.) Dil ve kültür birbirini tamamlar. Biri olmadan diğeri olmaz. Dil, ulusal olduğu ölçüde ulusal kültür oluşur. Biraz Fransızca, biraz İngilizce çokça Arapça sözcüklerle dolu bir dil ile ulusal kültür oluşmaz.

Detaylı

1. Türkçeyi diğer dillerden ayıran özelliklerin başında ses uyumları gelir. Türkçede dört çeşit ses uyumu vardır:

1. Türkçeyi diğer dillerden ayıran özelliklerin başında ses uyumları gelir. Türkçede dört çeşit ses uyumu vardır: Yazı İçerik Büyük Ünlü Uyumu Küçük Ünlü Uyumu Ünsüz Uyumu Ünlü-Ünsüz Uyumu TÜRKÇENİN SES ÖZELLİKLERİ 1. Türkçeyi diğer dillerden ayıran özelliklerin başında ses uyumları gelir. Türkçede dört çeşit ses

Detaylı

-DE, -DA VE -Kİ NİN YAZIMI

-DE, -DA VE -Kİ NİN YAZIMI 2012 -DE, -DA VE -Kİ NİN YAZIMI AYDIN ARIDURU BİLGİSAYAR 1 ÖĞRETİM GÖREVLİSİNİN ADI: YRD. DOÇ. NURAY GEDİK 05.12.2012 İÇİNDEKİLER İçindekiler... 1 -de da ve ki nin yazımı konu anlatımı... 2-6 -de da ve

Detaylı

ÜNİTE: SES BİLGİSİ KONU: Türkçe Ses Özellikleri

ÜNİTE: SES BİLGİSİ KONU: Türkçe Ses Özellikleri ÜNİTE: SES BİLGİSİ KONU: Türkçe Ses Özellikleri ÖRNEK SORULAR VE ÇÖZÜMLERİ 1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcüklerde kullanılan tüm sesli harfler incedir? A) Bir seni sevdim bir de onu... B) Dinlenmek

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı Hazırlanan Öğrencinin; Adı: Soyadı: Doğum Tarihi: Yaşı: Öğrencinin Ailesine Ait Bilgiler: ADI- SOYADI BABA ANNE MESLEĞİ ADRES

Detaylı

SBS SET SBS TÜRKÇE Konu Anlat ml

SBS SET SBS TÜRKÇE Konu Anlat ml SBS SET SBS TÜRKÇE Konu Anlat ml Bu kitab n her hakk sakl d r ve BAHAR Yay nevi San. Tic. Ltd. fiti. aittir. Kitaba ait metin ve sorular, kaynak gösterilerek de olsa kullan lamaz. Kitab n haz rlan fl yöntemi,

Detaylı

KÜÇÜK ÜNLÜ UYUMUNA VA BÜYÜK ÜNLÜ UYUMUNA UYAN VE UYMAYAN CÜMLELERE ÖRNEKLER VERİN.

KÜÇÜK ÜNLÜ UYUMUNA VA BÜYÜK ÜNLÜ UYUMUNA UYAN VE UYMAYAN CÜMLELERE ÖRNEKLER VERİN. KÜÇÜK ÜNLÜ UYUMUNA VA BÜYÜK ÜNLÜ UYUMUNA UYAN VE UYMAYAN CÜMLELERE LER VERİN. Düzlük-yuvarlaklık uyumu da denir. Bu kurala göre bir kelime düz ünlü (a, e, ı, i) ile başlıyorsa sonraki ünlüler düz; yuvarlak

Detaylı

Kök, Gövde ve Kelime

Kök, Gövde ve Kelime Latincede çekimli kelime türleri olan fiillerin, isimlerin ve isim soyundan kelimelerin (sıfat ve zamirler) kuruluşunda aşağıdaki morfemlerin tümü ya da bazıları bulunur: Kök (rādix): Bir kelimedeki en

Detaylı

ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI:

ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: ISBN NUMARASI: Bu formun ç kt s n al p ço altarak ö rencilerinizin ücretsiz Morpa Kampüs yarıyıl tatili üyeli inden yararlanmalar n sa layabilirsiniz.! ISBN NUMARASI: 65482464 ISBN NUMARASI: 65482464! ISBN NUMARASI:

Detaylı

SBS İlköğretim 6 Türkçe Müfredatı

SBS İlköğretim 6 Türkçe Müfredatı SBS İlköğretim 6 Türkçe Müfredatı TÜR VE ŞEKİL BİLGİSİ Düz Yazı Bilgisi Efsane Destan Masal Hikâye Tiyatro Gezi Yazısı Anı (Hatıra) Günlük (Günce) Deneme Biyografi Otobiyografi Mektup Münazara Şiir Bilgisi

Detaylı

c. Yönelme Hâli: -e ekiyle yapılır. Yüklemin yöneldiği yeri, nesneyi ya da kavramı gösterir.

c. Yönelme Hâli: -e ekiyle yapılır. Yüklemin yöneldiği yeri, nesneyi ya da kavramı gösterir. ÇEKİM EKLERİ: Çekim ekleri, kelimelerin diğer kelimelerle bağ kurmasını, kelimelerin cümlede görev almasını sağlar, hâlini, sayısını, zamanını, şahsını belirler. Çekim ekleri eklendiği sözcüğün anlamında

Detaylı

ZAMİR Varlıkların veya onların isimlerinin yerini geçici veya kalıcı olarak tutabilen, isim gibi kullanılabilen, isim soylu kelimelerle, bazı eklere zamir denir. Zamirlerin Özellikleri: İsim soyludur.

Detaylı

4. HAFTA. TÜR 101-Türk Dili-1

4. HAFTA. TÜR 101-Türk Dili-1 4. HAFTA TÜR 101-Türk Dili-1 Amaçlar Bu bölüm tamamlandıktan sonra; Genel hatlarıyla Türkçenin temel ses bilgisi özelliklerinin hatırlanması, Ayrıca daha detaylı bir inceleme ile Türkiye Türkçesine ait

Detaylı

Baleybelen Müfredatı

Baleybelen Müfredatı Baleybelen Müfredatı Dil veya Lisan, İnsanlar arasında anlaşmayı sağlayan doğal veya yapay bir araç, kendisine özgü kuralları olan ve ancak bu kurallar içerisinde gelişen canlı bir varlık, temeli tarihin

Detaylı

SÖZLÜKSÜZ KÖKE ULAŞMA YÖNTEMİ

SÖZLÜKSÜZ KÖKE ULAŞMA YÖNTEMİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SÖZLÜKSÜZ KÖKE ULAŞMA YÖNTEMİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Gülşen CEBİROĞLU 504001554 Tezin Enstitüye Verildiği Tarih : 10 Mayıs 2002 Tezin Savunulduğu Tarih

Detaylı

6. SINIF ÜNİTE DEĞERLENDİRME SINAVLARI LİSTESİ / TÜRKÇE

6. SINIF ÜNİTE DEĞERLENDİRME SINAVLARI LİSTESİ / TÜRKÇE SINAVLARI LİSTESİ / TÜRKÇE 03 04 05 06 07 10 Gerçek, Mecaz, Yan ve Terim Anlam Eş Anlam, Zıt Anlam Eş Seslilik, Ortak kök Kelime Gruplarında Anlam Deyimler, İkilemeler Kelimeler Arası Anlam İlişkileri

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TÜRKÇE DERSİ EĞİTİM PLANI Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı Hazırlanan Öğrencinin; Öğrencinin Ailesine Ait Bilgiler: ADI- SOYADI BABA ANNE MESLEĞİ ADRES TELEFON EV İŞ EV --------------------------

Detaylı

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com

TÜRKÇE BİÇİM KISA ÖZET. www.kolayaof.com DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. TÜRKÇE BİÇİM BİLGİSİ KISA ÖZET www.kolayaof.com

Detaylı

4. DERS ÖĞLE ARASI MATEMATİK RİTMİK SAYMA TÜRKÇE ALFABE-SÖZLÜK ARASI MATEMATİK DOĞAL SAYILARDA DESTE- DÜZİNE-PROBLEMLER

4. DERS ÖĞLE ARASI MATEMATİK RİTMİK SAYMA TÜRKÇE ALFABE-SÖZLÜK ARASI MATEMATİK DOĞAL SAYILARDA DESTE- DÜZİNE-PROBLEMLER 22 AĞUSTOS 2012 ÇARŞAMBA ALFABE-SÖZLÜK ALFABE-SÖZLÜK RİTMİK SAYMA RİTMİK SAYMA RİTMİK SAYMA RİTMİK SAYMA ALFABE-SÖZLÜK ALFABE-SÖZLÜK EŞ ANLAMLI-ZIT ANLAMLI EŞ ANLAMLI-ZIT ANLAMLI DOĞAL SAYILARDA DESTE-

Detaylı

ÜNİTE: SES BİLGİSİ KONU: Ünlüler ve Ünsüzlerle İlgili Kurallar, Dil, Sorular ve Çözümleri

ÜNİTE: SES BİLGİSİ KONU: Ünlüler ve Ünsüzlerle İlgili Kurallar, Dil, Sorular ve Çözümleri ÜNİTE: SES BİLGİSİ KONU: Ünlüler ve Ünsüzlerle İlgili Kurallar, Dil, Sorular ve Çözümleri ÖRNEK SORULAR VE ÇÖZÜMLERİ: 1. Aşağıdakilerden hangisi Türkçe nin özelliklerinden biri değildir? A) Sondan eklemeli

Detaylı

TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI. 11.Hafta

TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI. 11.Hafta TÜRK DİLİ I DERSİ UZAKTAN EĞİTİM DERS SUNULARI 11.Hafta Yapım Ekleri ve Uygulaması Fiilden İsim Yapma Ekleri Sıfat Fiil Ekleri Fiilden Fiil Yapma Ekleri Zarf Fiil Ekleri Fiilden İsim Yapma Ekleri Fiil

Detaylı

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan

Detaylı

BÖLÜM 5 DİLBİLGİSİ VE BÖLÜMLERİ SES BİLGİSİ

BÖLÜM 5 DİLBİLGİSİ VE BÖLÜMLERİ SES BİLGİSİ BÖLÜM 5 DİLBİLGİSİ VE BÖLÜMLERİ Dilbilgisi, bir dilin seslerini, sözcük yapılarını, sözcük anlamlarını, sözcük kökenlerini, cümle kuruluşlarını ve bütün bunlarla ilgili kuralları inceleyen bir bilimdir.

Detaylı

ÜNİTE NO: VII YAPI BAKIMINDAN SÖZCÜKLER AMAÇLAR:

ÜNİTE NO: VII YAPI BAKIMINDAN SÖZCÜKLER AMAÇLAR: ÜNİTE NO: VII YAPI BAKIMINDAN SÖZCÜKLER AMAÇLAR: 1. Dilimizin yapısını tanıtmak 2. Dilimizin sözcük türetme yollarını göstermek 3. Dilimizi doğru telaffuz ettirmek 4. Dilimizdeki alıntı sözcük ve ekleri

Detaylı

DAVUT DOĞAN BİLGİSAYAR 1 ÖĞRETİM GÖREVLİSİNİN ADI: YRD.DOÇ. NURAY GEDİK BÜYÜK HARFLERİN KULLANILIŞI AYRI VE BİTİŞİK YAZIMLAR

DAVUT DOĞAN BİLGİSAYAR 1 ÖĞRETİM GÖREVLİSİNİN ADI: YRD.DOÇ. NURAY GEDİK BÜYÜK HARFLERİN KULLANILIŞI AYRI VE BİTİŞİK YAZIMLAR BÜYÜK HARFLERİN KULLANILIŞI AYRI VE BİTİŞİK YAZIMLAR MI-Mİ NİN YAZIMI DAVUT DOĞAN BİLGİSAYAR 1 ÖĞRETİM GÖREVLİSİNİN ADI: YRD.DOÇ. NURAY GEDİK 05.12. 1 İçindekiler BÜYÜK HARFLERİN KULLANILIŞI... 1 Cümleler

Detaylı

5.SINIF TÜRKÇE (GENEL DEĞERLENDİRME TESTİ) almıştır?

5.SINIF TÜRKÇE (GENEL DEĞERLENDİRME TESTİ) almıştır? 5.SINIF TÜRKÇE (GENEL DEĞERLENDİRME TESTİ) Öğle üstü bir cip gelip obanın çadırları önünde durdu. Çocuklar hemen çevresinde toplaştılar. Cipten önce veteriner, sonrada kaymakam indi. Obanın yaşlıları hemen

Detaylı

OKUMA ANLAMA ANLATMA OKUL. Ad :... Soyad :... S n f/no.:... /... ÇOK YAŞA OKULUM. 1 Çocuk okulda neler öğrenmiş? 2 Okul kimden bizlere armağanmış?

OKUMA ANLAMA ANLATMA OKUL. Ad :... Soyad :... S n f/no.:... /... ÇOK YAŞA OKULUM. 1 Çocuk okulda neler öğrenmiş? 2 Okul kimden bizlere armağanmış? Ad :... Soyad :... S n f/no.:... /... OKUMA ANLAMA ANLATMA Aşağıdaki şiiri okuyunuz. Soruları cevaplayınız. ÇOK YAŞA OKULUM Bilmiyordum ben abeceyi, Okumamıştım bir heceyi, Öğrendim gündüzü geceyi, Çok

Detaylı

Türkçede Orta Hece Düşmesi

Türkçede Orta Hece Düşmesi سقوط المقطع األوسط في اللغة التركية ا.م.د محسن كوثر إن سقوط المقطع الاوسط في الكلمات المتكونة من ثلاثة مقاطع في اللغة التركية هي الاكثر انتشا ار فبعض المقاطع في اللغة التركية يتكون من حرف صوتي واحد فسقوطه

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TALİM VE TERBİYE KURULU BAŞKANLIĞI KONUŞMA EĞİTİMİ (DİKSİYON) KURS PROGRAMI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TALİM VE TERBİYE KURULU BAŞKANLIĞI KONUŞMA EĞİTİMİ (DİKSİYON) KURS PROGRAMI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI TALİM VE TERBİYE KURULU BAŞKANLIĞI KONUŞMA EĞİTİMİ (DİKSİYON) KURS PROGRAMI ANKAR A, 2012 KURUMUN ADI : Özel Pana Sinema Oyunculuk ve Spikerlik Kursu KURUMUN ADRESİ : Teşvikiye

Detaylı

Fiil Çekimi: 1. grup. -bā* +

Fiil Çekimi: 1. grup. -bā* + Hazırlayan: Yard Doç Dr Ekin Öyken Fiil Çekimi: grup indicātīvus actīva imperfectum şimdiki zaman gövdesi* imperfectum eki şahıs ekleri: (-ā ile biter) + -bā* + -m -s örnek: laudā-re > laudā -t amā-re

Detaylı

--------- --------- ÜNLÜLER Düz Yuvarlak Geniş Dar Geniş Dar Kalın a ı o u İnce e i ö ü * Türkçede â î û sesleri yoktur. ÜNSÜZLER Sert (Ötümsüz) Yumuşak (Ötümlü) Sürekli Süreksiz Sürekli Süreksiz Dudak

Detaylı

ç ç ç ğ ğ ğ ğ ç ç ğ ğ ç ğ ğ ğ ğ ğ ç ğ ç ç ç ğ ç ğ Ğ ç ğ ç ç Ğ Ğ ğ ğ ğ Ç Ü Ü ç Ç Ü Ğ Ü ğ ğ ç Ç ğ ç ğ ğ ç ç ç ç ğ ğ ç ç ğ ç ç ç ğ ğ ç ç ğ ç ğ ç Ö ç ğ ğ ğ ç ç Ö ç ğ ğ ğ ğ ğ ğ ğ ğ ç ğ ç ç ç ç ğ ç ğ Ğ çç ç

Detaylı

ş ş ğ ş ş ğ ğ ğ ş çç ş ç ğ ğ ş ş ğ ğ ş ç Ü ğ ğ ç ğ ş ç ğ ş ş ş ğ ğ ç ğ ç ş ç ş ğ ğ ş ç ç ç ç ç ğ ğ ş Ö ğ ğ ç ğ ğ ş ş ş ğ ç ş ğ ş ş ğ Ğ Ö ğ ç Ç ç Ö ğ Ş ş ğ Ğ Ç Ç Ş Ş Ğ Ü ğ Ş Ç ç ç ç ğ ğ ç Ğ ğ ç ğ ş ğ Ö

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

BAĞLAÇ. Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere "bağlaç" denir.

BAĞLAÇ. Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere bağlaç denir. BAĞLAÇ Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını, anlamca ilgili cümleleri birbirine bağlayan sözcüklere "bağlaç" denir. Bağlaçlar da edatlar gibi tek başlarına anlamı olmayan sözcüklerdir. Bağlaçlar her

Detaylı

EKLER VE SÖZCÜĞÜN YAPISI

EKLER VE SÖZCÜĞÜN YAPISI EKLER VE SÖZCÜĞÜN YAPISI *KÖK * YAPIM EKLERİ * ÇEKİM EKLERİ * YAPILARINA GÖRE SÖZCÜKLER K Ö K Sözcüğü oluşturan en küçük anlamlı dil birimine kök denir. Kök halinde bulunan sözcükler yapım eki almamıştır

Detaylı

Gerçek Anlam : Kelimelerin herkesçe bilinen ve söylendiğinde akla ilk gelen anlamlarına gerçek (sözlük) anlamı denir.

Gerçek Anlam : Kelimelerin herkesçe bilinen ve söylendiğinde akla ilk gelen anlamlarına gerçek (sözlük) anlamı denir. Sözcükte Anlam Gerçek Anlam : Kelimelerin herkesçe bilinen ve söylendiğinde akla ilk gelen anlamlarına gerçek (sözlük) anlamı denir. Mecaz Anlam : Sözcüklerin gerçek anlamlarından tamamen uzaklaşarak kazandıkları

Detaylı

9. SINIF DİL VE ANLATIM DERS NOTLARI

9. SINIF DİL VE ANLATIM DERS NOTLARI 9. SINIF DİL VE ANLATIM DERS NOTLARI www.edebiyatogretmeni.org Türk Edebiyatı Dil ve Anlatım Dersleri İçin Kaynak Site RETGREGTGTGRTGTRGGT[Metni yazın] Sayfa 1 9.SINIF DİL VE ANLATIM DERS NOTLARI www.edebiyatogretmeni.org

Detaylı

EKLER VE SÖZCÜK YAPISI

EKLER VE SÖZCÜK YAPISI EKLER VE SÖZCÜK YAPISI EKLER Sözcüklerin kök veya gövdelerine gelerek onların cümledeki görevlerini belirleyen, onlara değişik anlamlar katan ya da onlardan yeni sözcükler türeten ses veya ses bileşimlerine

Detaylı

YAZIM (İMLÂ) KURALLARI

YAZIM (İMLÂ) KURALLARI YAZIM (İMLÂ) KURALLARI 1. Büyük Harflerin Yazımı Yazıda cümlenin ilk kelimesi büyük harfle başlar. Sanat, toplumun gelişmesine yardımcı olur. Düşünce üretimine katkıda bulunur. İnsanı disipline eder. Şiirdeki

Detaylı

ÜNİTE TÜRK DİLİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜRKÇENİN SES ÖZELLİKLERİ. Ses Harf Türkçenin Genel Özellikleri Ünlüler Ses Uyumları Ünsüzler Ünsüz Uyumları

ÜNİTE TÜRK DİLİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER TÜRKÇENİN SES ÖZELLİKLERİ. Ses Harf Türkçenin Genel Özellikleri Ünlüler Ses Uyumları Ünsüzler Ünsüz Uyumları HEDEFLER İÇİNDEKİLER TÜRKÇENİN SES ÖZELLİKLERİ Ses Harf Türkçenin Genel Özellikleri Ünlüler Ses Uyumları Ünsüzler Ünsüz Uyumları TÜRK DİLİ - I Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Türkçede sesler ve özelliklerini

Detaylı

TÜRKÇE MODÜLÜ BİREYSEL EĞİTİM PLANI (TÜRKÇE DERSİ) (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE

TÜRKÇE MODÜLÜ BİREYSEL EĞİTİM PLANI (TÜRKÇE DERSİ) (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE (1.ÜNİTE) GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE KISA DÖNEMLİ MATERYAL YÖNTEM- i doğru kullanır. 1 2 3 4 Söylenen sözcüğü tekrar eder. Gösterilen ve söylenen nesnenin adını söyler. Gösterilen nesnenin adını söyler. Resmi

Detaylı

Cümle içinde isimlerin yerini tutan, onları hatırlatan sözcüklere zamir (adıl) denir.

Cümle içinde isimlerin yerini tutan, onları hatırlatan sözcüklere zamir (adıl) denir. ZAMİR (ADIL) Kitapları dolabın diğer rafına koyalım. Bunları dolabın diğer rafına koyalım. Yukarıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri inceleyelim: ilk cümlede "kitap" sözcüğü bir varlığı kar şıladığından

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ 2015/Güz Dönemi Türk Dili I Vize Soruları*

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ 2015/Güz Dönemi Türk Dili I Vize Soruları* KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ 2015/Güz Dönemi Türk Dili I Vize Soruları* 1. Dil ve kültürle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Dil, insan yaşamını anlamlandıran ve onu sosyal bir varlık olmasını sağlayan

Detaylı

Kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlayan eklere çekim eki denir.

Kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlayan eklere çekim eki denir. I. ÇEKİM EKLERİ Kelimelerin çekimlenerek değişik yerlerde ve görevlerde kullanılmasını sağlayan eklere çekim eki denir. Çekim ekleri, kelimelerin diğer kelimelerle bağ kurmasını, kelimelerin cümlede görev

Detaylı

Ders Adı : TÜRK DİLİ I: SES VE YAPI BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri.

Ders Adı : TÜRK DİLİ I: SES VE YAPI BİLGİSİ Ders No : Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3. Ders Bilgileri. Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ I: SES VE YAPI BİLGİSİ Ders No : 03040004 Teorik : Pratik : 0 Kredi : ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim

Detaylı

Eş Zamanlı İnceleme: Belli dönemler içerisinde dili inceler. Örneğin Kırgız Türkçesi ile Azeri Türkçesi SES BİLGİSİ

Eş Zamanlı İnceleme: Belli dönemler içerisinde dili inceler. Örneğin Kırgız Türkçesi ile Azeri Türkçesi SES BİLGİSİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TÜRKİYE TÜRKÇESİ - I DERS NOTLARI 1. Sınıf - 1. Dönem İsa SARI www.isa-sari.com DİLİN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ: Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan tabii bir vasıta, kendisine

Detaylı

Eğitim Öğretim Yılı OKUL ÖNCESİ DÜŞÜNEN ÇOCUKLAR EĞİTİM SETİ YARIM GÜNLÜK PLAN ÇİZELGESİ

Eğitim Öğretim Yılı OKUL ÖNCESİ DÜŞÜNEN ÇOCUKLAR EĞİTİM SETİ YARIM GÜNLÜK PLAN ÇİZELGESİ 2017-2018 Eğitim Öğretim Yılı OKUL ÖNCESİ DÜŞÜNEN ÇOCUKLAR EĞİTİM SETİ YARIM GÜNLÜK PLAN ÇİZELGESİ GÜNLER EYLÜL-2017 EKİM-2017 KASIM-2017 ARALIK-2017 Pazartesi 4 11 18 25 2 9 16 23 30 6 13 20 27 4 11 18

Detaylı

Türkçede sözcükler görevleri bakımından iki ana gruba ayrılır:

Türkçede sözcükler görevleri bakımından iki ana gruba ayrılır: SÖZCÜK TÜRLERİ Türkçede sözcükler görevleri bakımından iki ana gruba ayrılır: Ad soylu sözcükler (Ad, Sıfat, Zamir, Zarf, Bağlaç, Edat, Ünlem) Eylem soylu sözcükler (Eylemler) ADLAR Canlı ve cansız varlıklara,

Detaylı

(22 Aralık 2012, Cumartesi) GRUP A. 2012-2013 Türkçe Ortak Sınavı Lise Hazırlık Sınıfı

(22 Aralık 2012, Cumartesi) GRUP A. 2012-2013 Türkçe Ortak Sınavı Lise Hazırlık Sınıfı 2012-2013 Türkçe Ortak Sınavı Lise Hazırlık Sınıfı AÇIKLAMALAR 1. Soruların cevaplarını kitapçıkla birlikte verilecek optik forma işaretleyiniz. 2. Cevaplarınızı koyu siyah ve yumuşak bir kurşun kalemle

Detaylı

Bu konuyu tamamladığımızda Türkçe sözcüklerin ses özelliklerini kavrayacak, Türkçe sözcükleri yabancı sözcüklerden ayırt edebileceksiniz.

Bu konuyu tamamladığımızda Türkçe sözcüklerin ses özelliklerini kavrayacak, Türkçe sözcükleri yabancı sözcüklerden ayırt edebileceksiniz. Bu konuyu tamamladığımızda Türkçe sözcüklerin ses özelliklerini kavrayacak, Türkçe sözcükleri yabancı sözcüklerden ayırt edebileceksiniz. Günümüz Türkçesinde Türkçe sözcüklerde birincil (aslî) uzun ünlü

Detaylı

O Dil; Çok geniş anlamıyla dil, düşünce, duygu ve güdüleri, doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır.

O Dil; Çok geniş anlamıyla dil, düşünce, duygu ve güdüleri, doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır. DİL GELİŞİMİ O Dil; Çok geniş anlamıyla dil, düşünce, duygu ve güdüleri, doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır. O Dil gelişimi; seslerin, kelimelerin, sayıların,

Detaylı

8-9. Yazım Kuralları ORTAK DERSLER TÜRK DİLİ I. Yrd. Doç. Dr. Cafer ÖZDEMİR

8-9. Yazım Kuralları ORTAK DERSLER TÜRK DİLİ I. Yrd. Doç. Dr. Cafer ÖZDEMİR 8-9 Yazım Kuralları ORTAK DERSLER TÜRK DİLİ I Yrd. Doç. Dr. Cafer ÖZDEMİR 1 Ünite: 8-9 YAZIM KURALLARI Yrd. Doç. Dr. Cafer ÖZDEMİR İçindekiler 8.1. BAZI KELIMELERIN YAZILIŞI... 3 8.1.1. Bağlaç Olan da/de

Detaylı

TÜRK DİLİ I. Hafta 9. Okutman Engin ÖMEROĞLU SAKARYA ÜNİVERSİTESİ

TÜRK DİLİ I. Hafta 9. Okutman Engin ÖMEROĞLU SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TÜRK DİLİ I Hafta 9 Okutman Engin ÖMEROĞLU Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan bu ders

Detaylı

9.SINIF DİL VE ANLATIM DERS NOTLARI

9.SINIF DİL VE ANLATIM DERS NOTLARI I.ÜNİTE İLETİŞİM, DİL VE KÜLTÜR 1. İLETİŞİM Duygu, düşünce ve isteklerin yazı, konuşma ve görsel-işitsel akla gelebilecek her türlü araçla aktarılmasına iletişim denir. İletişimin kurulmasında altı temel

Detaylı

TÜRK DİLİ I. Hafta 10. Okutman Engin ÖMEROĞLU SAKARYA ÜNİVERSİTESİ

TÜRK DİLİ I. Hafta 10. Okutman Engin ÖMEROĞLU SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TÜRK DİLİ I Hafta 10 Okutman Engin ÖMEROĞLU Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan bu

Detaylı

TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI-Dil Yapısı

TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI-Dil Yapısı Pazar, 27 Eylül 2009 0949 - Son Güncelleme Pazar, 27 Eylül 2009 0950 TÜRKÇE DİL BİLGİSİ KURALLARI-Dil Yapısı Dil İnsanların duygu, düşünce ve isteklerini anlatmak için kullandıkları ses ya da işaretler

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 3. BÖLÜM NASIL SPİKER OLUNUR? 3.1. Sınava Hazırlık Aşaması... 87. ä İLK SÖZ İbrahim Şahin / Genel Müdür... xv

İÇİNDEKİLER. 3. BÖLÜM NASIL SPİKER OLUNUR? 3.1. Sınava Hazırlık Aşaması... 87. ä İLK SÖZ İbrahim Şahin / Genel Müdür... xv İÇİNDEKİLER ä İLK SÖZ İbrahim Şahin / Genel Müdür... xv ä Radyo Dairesi Başkanlığı... xıı ä Şebnem Savaşçı / Ankara Radyosu Başspikeri... xıx ä Prof. Dr. Şükrü Halûk Akalın / Türk Dil Kurumu Başkanı...

Detaylı

Harf ve Hece Bilgisi. Seç Bakalım. Aşağıdaki sözcüklerin doğru hecelenmiş biçimlerini yuvarlak içine alın.

Harf ve Hece Bilgisi. Seç Bakalım. Aşağıdaki sözcüklerin doğru hecelenmiş biçimlerini yuvarlak içine alın. TÜRKÇE Harf ve Hece Bilgisi Adı - Soyadı :... Sınıfı / Şubesi:...Tarih:... /... /... 1 A oğru mu Yanlış mı?... / 10 Puan B Boşluk oldurmaca... / 10 Puan 1. Günümüzde kullandığımız alfabenin adı, Latin

Detaylı

MATEMATİK ÖSS Ortak PERMÜTASYON ÇARPMANIN TEMEL İLKESİ ÖRNEK 3. A, B, C, D, E isimli 5 kişi bir sırada oturacaklardır. , a 3.

MATEMATİK ÖSS Ortak PERMÜTASYON ÇARPMANIN TEMEL İLKESİ ÖRNEK 3. A, B, C, D, E isimli 5 kişi bir sırada oturacaklardır. , a 3. MAEMAİK ÖSS Ortak PERMÜASYON ÇARPMANIN EMEL İLKESİ anım: r pozitif tamsayı ve a, a, a,, a r elemanlar olmak üzere, (a, a, a,, a r ) elemanına sıralı r li denir. A, A, A, A r sonlu sayıdaki kümelerin eleman

Detaylı

ARUZ VEZNİ(ÖLÇÜSÜ) Hecelerin uzunluk (kapalılık) ve kısalıklarına (açıklıklarına) bağlı olan şiir ölçüsüdür. Bu veznin kullanılmasının sebeplerinden biri kutsal sayılmasıdır. Çünkü Kur an daki bazı ayetler

Detaylı

CÜMLE ÇEŞİTLERİ. Buna yükleminin türüne göre de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır.

CÜMLE ÇEŞİTLERİ. Buna yükleminin türüne göre de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır. CÜMLE ÇEŞİTLERİ Cümleler, kendini oluşturan sözcüklerin anlamlarına, cümlede bulundukları yerlere, türlerine göre değişik özellikler gösterir. İşte bu özelliklere göre cümleler değişik gruplar altında

Detaylı

5. SINIF TÜRKÇE DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

5. SINIF TÜRKÇE DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM 5. SINIF TÜRKÇE İ KURS I VE LERİ 3 4 5 Ön bilgilerini kullanarak okuduğunu anlamlandırır. Çok anlamlılık (temel, yan, mecaz ve terim Metinde verilen ipuçlarından hareketle, karşılaştığı yeni kelimelerin

Detaylı

* Cümle içinde, tırnak içinde verilen cümleler büyük harfle başlar. Tolstoy, Amaç olmayınca hayatın da bitmesi gerekir. demiştir.

* Cümle içinde, tırnak içinde verilen cümleler büyük harfle başlar. Tolstoy, Amaç olmayınca hayatın da bitmesi gerekir. demiştir. Fulya Hoca BÜYÜK HARFLERİN YAZIMI *Bitmiş cümleler büyük harfle başlar. İnanmak, başarmanın yarısıdır. * Cümle içinde, tırnak içinde verilen cümleler büyük harfle başlar. Tolstoy, Amaç olmayınca hayatın

Detaylı

ÜNİTE: SES BİLGİSİ KONU: Ses Olayları

ÜNİTE: SES BİLGİSİ KONU: Ses Olayları ÜNİTE: SES BİLGİSİ KONU: Ses Olayları ÖRNEK SORULAR VE ÇÖZÜMLERİ 1. Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinde kaynaşma harfi kullanılmamıştır? Çözüm: A) Babası okula gelmil. B) Konuyu başkanla görüştük.

Detaylı

EBRU GÜNAY

EBRU GÜNAY NURAY GEDİK BILGISAYAR DERSI 1 10.12.2012 FİİLİMSİLER 8.SINIF EBRU GÜNAY Türkçe Öğretmenliği 2. SINIF(İ.Ö) 10.12.2012 ÜNİTE HAKKINDA BİLGİ: 8.sınıfta ve lise3. sınıfta okutulmaktadır ve Yapım ve Çekim

Detaylı

9.SINIF DİL VE ANLATIM DERS NOTLARI

9.SINIF DİL VE ANLATIM DERS NOTLARI I.ÜNİTE İLETİŞİM,DİL VE KÜLTÜR 1. İLETİŞİM Duygu, düşünce ve isteklerin yazı, konuşma ve görsel-işitsel akla gelebilecek her türlü araçla aktarılmasına iletişim denir. İletişimin kurulmasında altı temel

Detaylı

SES - YAZIM - NOKTALAMA - ÖRNEK

SES - YAZIM - NOKTALAMA - ÖRNEK SES - YAZIM - NOKTALAMA - ÖRNEK 1: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır? A) Günlerdir aynı konunun tartışılması sabrını taşırdı. B) Bu konuda onun da fikrini almak istedi. C) Törende

Detaylı

TÜRK DİLİ I Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR

TÜRK DİLİ I Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR 12 Biçim Bilgisi ORTAK DERSLER TÜRK DİLİ I Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR 1 Ünite: 12 BİÇİM BİLGİSİ Yrd. Doç. Dr. Mediha MANGIR İçindekiler 12.1. Çekim Ekleri... 3 12.1.1. İsim Çekim Ekleri... 3 12.1.2. FİİL

Detaylı

SES BİLGİSİ II (Sert Sessiz Benzeşmesi Yumuşama Ulama) 1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşama-sına uğrayan sözcük yoktur?

SES BİLGİSİ II (Sert Sessiz Benzeşmesi Yumuşama Ulama) 1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşama-sına uğrayan sözcük yoktur? SES BİLGİSİ II (Sert Sessiz Benzeşmesi Yumuşama Ulama) 1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşama-sına uğrayan sözcük yoktur? A) Giysi, sahibinin nasıl bir insan olduğunu belli eder. B) Bu sorunu

Detaylı

» Ben işlerimi zamanında yaparım. cümlesinde yapmak sözcüğü, bir yargı taşıdığı için yüklemdir.

» Ben işlerimi zamanında yaparım. cümlesinde yapmak sözcüğü, bir yargı taşıdığı için yüklemdir. CÜMLENİN ÖĞELERİ TEMEL ÖĞELER Yüklem (Fiil, Eylem) Cümledeki işi, hareketi, yargıyı bildiren çekimli unsura yüklem denir. Yükleme, cümlede yargı bildiren çekimli öge de diyebiliriz. Yüklem, yukarıda belirttiğimiz

Detaylı

TÜRKÇE / Yazımı Karıştırılan Sözcükler, Kısaltmaların Yazımı

TÜRKÇE / Yazımı Karıştırılan Sözcükler, Kısaltmaların Yazımı 1 2 3 1) "Şey" sözcüğü her zaman ayrı yazılır. Her şey güzel olacak Bir şey sorabilir miyim? Hiçbir şey moralimi bozamaz. 4 2) "Bugün" sözcüğü, içinde bulunduğumuz günü akla getiriyorsa bitişik; diğer

Detaylı