Dosya Organizasyonu ve Veritabanı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dosya Organizasyonu ve Veritabanı"

Transkript

1 Dosya Organizasyonu ve Veritabanı Dosya Organizasyonu Dosya (file) aynı yapıya sahip ve birbirleri ile ilişki içerisinde olan kayıtlar (records) topluluğudur. Bir kayıt içindeki ayrı ayrı veri parçalarına alan (field) adı verilir. Örneğin bir öğrenci bilgileri dosyasını ele alırsak, öğrencinin adı, soyadı, numarası, aldığı dersler ve bu derslerden aldığı notlar ayrı ayrı birer alandır. Bir öğrenciye ait bütün bu alanlar bir araya gelerek öğrencinin kaydını oluşturmakta ve tüm öğrencilere ait kayıtlar da bir araya gelerek öğrenci bilgileri dosyasını oluşturmaktadır. Numarası ı Soyadı ü 122 Nedim Doğan Gazetecilik 456 Ece Mumcu Hukuk 342 Bilge Aydın Bilgisayar Mühendisliği Dosya yapıları veri tabanı denilen ve güncel uygulamalarda kullanılan yapının temelini oluşturur. Alanlar kayıtları, kayıtlar dosyaları oluşturur ve dosyaların bir araya gelmesi ile de veri tabanları oluşmaktadır. Bir veri tabanı sistemi, aralarında kayıt (record) düzeyinde ilişki bulunan dosyaların herhangi bir uygulama için bir araya getirilmesiyle oluşur. Bir yazılım sisteminden beklenen özellikler Hızlı cevap süresi Gerçek zamanlı uygulamalarda performans Geliştirilme için gereken toplam süre Etkin hafıza kullanımı Kullanılabilirlik Dosya organizasyonundaki amaç tüm bu beklentiler ve sınırlamalar altında en iyi performansı elde etmektir. Dosyalar büyük miktarda veriler içerdiklerinden veri depolama ortamlarında saklanırlar ve kullanış amaçlarına göre değişik şekillerde düzenlenirler. Düzenleniş biçimine göre ve veri depolama ortamına bağlı olarak bir dosyaya genel olarak 2 farklı biçimde erişilir: 1. Sıralı erişim: Bir veriye (bellekte, diskte veya kasette bulunan) önceden belirlenen bir sıra izlenerek birbiri ardı sıra ulaşılması anlamına gelir. Bu erişim bazen veriye ulaşmak için tek yoldur (kasetlerde gibi). Örneğin; 500 kayıt bulunan bir dosyada 280. sıradaki kayıta ulaşmak için o kayıta gelinceye kadar olan tüm kayıtların okunması gerekir. 2. Doğrudan erişim: Ulaşılmak istenen bir veriye, diğer kayıtlardan bağımsız olarak doğrudan erişmek mümkündür. Bunun için her bir kaydı diğer kayıtlardan ayıran anahtar (key) tanımlayıcısına ihtiyaç duyulur. Dosya Sistemlerinin Sakıncaları Klasik dosya sistemleri kullanılmaya başlandıktan sonra bazı dezavantajları olduğu ortaya çıkmıştır. Bunlar şöyle sıralanabilir: 1

2 Veri tekrarı: Aynı veri çeşitli dosyalarda birden fazla yer alabilmektedir buda sistemin hantallaşmasına neden olur. Mesela bir stok dosyasında stok numarası verisinin malzeme dosyasında, fatura dosyasında ve ambar girişi dosyasında yer alması gibi. Verinin birkaç dosyada güncellemesi: Veri birden fazla dosyada tekrar edilebildiği için, verinin bir dosyada güncellenip diğerlerinde güncellenmemesi Veri Bütünlüğünün (Data Integrity) bozulmasına neden olabilir. Buna bağlı olarak birbiri ile çelişen raporlar üretilebilir. Belleğin tekrarlı bilgi nedeniyle israfı: Aynı verinin birden fazla dosya içinde bulunması nedeniyle kullanılan veri hard diskte fazla yer işgal edecektir. Yani hard disk tekrarlı veriler için kullanılmış olacaktır. Sadece belirli bir dilin kullanılması: Verilerin dosya sisteminde saklandığı ortamlar için değişik programlama dillerinden bir tanesi kullanılır. Kullanılan bu programlama dili ise SQL dili gibi esnek değildir. Veritabanı Veritabanı, sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. 1 Birbiriyle ilişkili veriler bir kuruluşun çalışabilmesi, işleyebilmesi için kullanılan çok çeşitli verilerdir. Ticari bir şirket için müşteri bilgileri, satış bilgileri, ürün bilgileri, ödeme bilgileri, vb., okul için öğrenci bilgileri, açılan dersler, kimlerin kaydolduğu, öğretmen bilgileri, boş ve dolu derslikler, sınav tarihleri, vb., hastane için hasta bilgileri, doktor bilgileri, yatakların doluluk boşluğu, teşhis-tedavi bilgileri, mali bilgileri, vb Veri Tabanının Avantajları Gereksiz veri tekrarını önler:geleneksel veri depolamak için kullanılan dosya sistemlerinde, bazı veriler gereksiz şekilde birçok kez tekrarlanır. Böylece milyonlarca kayıtın tutulduğu geleneksel dosya sistemlerinde dosya büyüklüğü gereksiz şekilde şişer. Örneğin Tablo 1 deki öğrenci kişisel bilgileri ve aldığı ders bilgilerinin geleneksel dosya sistemine göre tek bir tabloda tutulduğu kayıtlara bakılırsa, Koray Aydoğan isimli öğrencinin aldığı her ders bilgisi için, numara, adres, doğum tarihi ve bölüm bilgilerinin gereksiz şekilde tekrarlandığı görülür. Benzer şekilde BTP 108 kodlu dersin adı, o dersi alan bütün öğrenciler için 3 defa gereksiz şekilde tekrarlandığı görülür. Bu bilgileri veritabanına dönüştürülürse, öğrenci ve ders bilgileri ayrı tablolarda tutularak veri tekrarı önlenir. Öğrenci ı No Soyadı Koray Aydoğan Koray Aydoğan Koray Aydoğan Tayfun İncereis Tayfun İncereis res Aldığı Ders kodu Kağıthane/ Bilgisayar BTP 108 İstanbul Teknolojisi ve Kağıthane/ İstanbul Kağıthane/ İstanbul Ümraniye/ İstanbul Ümraniye/ İstanbul Programalama Bilgisayar Teknolojisi ve Bilgisayar Teknolojisi ve Bilgisayar Teknolojisi ve Bilgisayar Teknolojisi ve BTP 104 Ders ı Veritabanı Yönetim Sistemleri Veri Yapıları BTP 106 Grafik ve Animasyon BTP 108 BTP 104 Veritabanı Yönetim Sistemleri Veri Yapıları Aldığı Dönem Not 3,5 II 3,0 II 2,5 II 3,0 II 3,5 II 1 2

3 Tayfun İncereis Tayfun İncereis Orhan Yavuz Demir Orhan Yavuz Demir Orhan Yavuz Demir Orhan Yavuz Demir Ümraniye/ Bilgisayar BTP 103 Algoritma 2,5 I İstanbul Teknolojisi ve ve Program. Ümraniye/ Bilgisayar BTP 105 Temel 4,00 I İstanbul Teknolojisi ve Elektronik Gökçebostan Bilgisayar BTP 108 Veritabanı 3,0 II Mh. / Sivas Teknolojisi ve Yönetim Sistemleri Gökçebostan Bilgisayar BTP 102 Bilgisayar 3,5 II Mh. / Sivas Teknolojisi ve Donanımı Gökçebostan Bilgisayar ING 103 Yabancı 2,5 II Mh. / Sivas Teknolojisi ve Dil Gökçebostan Bilgisayar BTP 104 Veri 4,00 II Mh. / Sivas Teknolojisi ve Yapıları Veri güvenliği sağlar: Bazı uygulamaları ürettiği verilerin güvenliğini sağlamak önemli konudur. Veritabanı kullanıcılarının veritabanının içerdiği tüm bilgilere kolayca erişmesi istenilen bir durum değildir. Örneğin, pazarlama bölümü uygulamalarında çalışan bir kullanıcının, diğer personel özlük bilgilerine ulaşması engellenmelidir. Bunun gibi, her kullanıcının erişebileceği veriler ayrı ayrı tanımlanmalıdır. Veritabanı sistemlerinde kullanıcılara veritabanı üzerinde çeşitli yetkiler atanır ve bu yetkiler veritabanı üzerindeki veriler ile birlikte saklanır. Çoklu kullanıcı erişimini sağlar: Veritabanı üzerindeki verilere aynı anda çok sayıda kullanıcı erişerek veriler üzerinde değişiklik yapabilir. Aynı andaki erişimlerde tutarsızlıkları önler: Veritabanı uygulamalarında, veritabanı nesneleri başka başka uygulamalar tarafından paylaşılabilir. Veriler aynı anda farklı uygulamalar ve dolayısıyla farklı kullanıcılar tarafından aynı anda paylaşılabilir. Örneğin; bir elektronik eşya satan bir firmanın veritabanında ürün stokunda 50 adet uydu alıcısı olduğunu varsayalım. İki farklı kullanıcıdan birinin aynı anda 25, diğerinin 30 adet uydu alıcı çıkışı yapmaya çalıştığını düşünelim. İşlem aynı anda yapıldığı için, 50 birimlik stoktan 55 birimlik çıkış yapılabileceği düşünülebilir. Ancak veritabanı yönetim sistemi buna izin vermez. Çıkışlar aynı anda yapılmasına rağmen, önce birincisini stoklardan çıkarır ve ikincisi için bir kontrol yaparak çıkışı önler. Veri Tabanı Yönetim Sistemi VTYS Veri tabanı tanımlamak, yaratmak, yaşatmak ve veri tabanına denetimli erişim sağlamak için kullanılan yazılım sistemidir. 2 Veri tabanı yönetim sistemi, kullanıcı ile veri tabanı arasında bir arabirim oluşturmaktadır ve veri tabanına her türlü erişimi sağlar. Veri tabanının tanımlanması: veri tabanını oluşturan verilerin tip ve uzunluklarının belirlenmesidir. Veri tabanını oluşturulması ise veri için yer belirlemesi ve saklama ortamına verilerin yüklenmesini ifade eder. Veri tabanı üzerinde işlem yapmak; belirli bir veri üzerinde sorgulama yapmak, meydana gelen değişiklikleri yansıtmak için veri tabanının güncellenmesi ve rapor üretilmesi gibi işleri temsil eder. Ayrıca veri tabanı yönetim sistemi, verinin geri çağrılmasını sağlar. Veri tabanına yeni kayıt eklemek, eskileri çağırmak ve gerekli 2 3

4 düzeltmeleri yapmak yoluyla, verinin bakımını ve sürekliliğini gerçekleştirir, kayıtlara yeni veri eklemek ve yeni kayıtlar oluşturmakla, veri tabanını genişletir. VTYS ler fiziksel hafızayı ve veri tiplerini kullanıcılar adına şekillendirip denetleyen ve kullanıcılarına standart bir SQL ara yüzü sağlayarak onların dosya yapıları, veri yapısı, fiziksel hafıza gibi sorunlarla ilgilenmek yerine veri giriş-çıkışı için uygun arayüzler geliştirmelerine olanak sağlayan yazılımlardır. VTYS de verileri tutmak üzere birçok türde nesne ve bu nesnelere erişimleri düzenlemek üzere kullanıcılar, roller ve gruplar yer alır. Her bir kullanıcının belli hakları vardır. Bu haklar, kısıtlanabilir. Örneğin bir tablo ya da programcığı bir kullanıcı kullanabilirken bir başkasının hakları veritabanı yöneticisi tarafından kısıtlanmış olabilir. Veri Tabanı Yönetim Sistemleri (VTYS) belirli bir veri modeline dayanır. Bir veri tabanı yapısının temelini veri modeli kavramı olusturmaktadır. Veriyi mantıksal düzeyde düzenlemek için; kullanılan kavramlar, yapilar ve islemler topluluguna Veri Modeli denir. Şu ana dek birçok veri modeli gelistirilmistir. Bunlar; Hiyerarşik Veri Tabanları: Bu veritabanı tipi, ana bilgisayar ortamlarında çalışan yazılımlar tarafından kullanılmaktadır. Bu türde en çok kullanılan yazılım, IBM tarafından çıkarılan IMS' dir. Uzun bir geçmişe sahip olmasına rağmen, PC ortamına uyarlanan hiyerarşik veri tabanları yoktur. Hiyerarşik veri tabanları, bilgileri bir ağaç (tree) yapısında saklar. Kök (Root) olarak bir kayıt ve bu köke bağlı dal (Branch) kayıtlar bu tip veritabanının yapısını oluşturur. Ağ (network) veri modeli: Hiyerarşik veri tabanlarının yetersiz kalmasından dolayı bilim adamlarının ortak çalışması sonucu ortaya konulmuş bir veri tabanı türüdür. Ağ veri tabanları verileri ağaçların daha da gelişmiş hali olan graflar (ağacın kendiside özel bir graftır.) şeklinde saklarlar. Bu yapı en karışık yapılardan biridir. İlişkisel veri modeli: E.F. Codd Tarafından 1970 yılında önerilmiştir. Bu sistemde veriler tablo şeklinde saklanır. Bu veri tabanı yönetim sisteminde; veri alış verişi için özel işlemler kullanılır. Günümüzde hemen hemen tüm veri tabanı yönetim sistemleri ilişkisel veri modelini kullanırlar. Bu model, matematikteki ilişki teorisine ( the relational theory ) dayanır. Tablolar arasında ilişkiler belirtilir. İlişkisel veri modelinde (Relational Data Model) veriler basit tablolar halinde tutulur. Tablolar, satır ve sütunlardan oluşur Nesneye yönelik veri modeli: Günümüzde nesne kavramı her yerde kullanılmaktadır. Pek çok kelime işlemci ve hesap tablosu programlarının alıştığımız görünümlerine artık bir de nesneler eklenmiştir. Ancak bu gerçek anlamda bir nesneye yönelik yazılım demek değildir. Yüzde yüz nesneye yönelik bir yazılımın tamamen nesneye temelli çalışması gerekir. Yazılımın mutlaka nesneye yönelik bir dilde yazılmış olması beklenir. Fakat Windows gibi işletim sistemi üzerinde çalışan yazılımlar bu özelliklere tümüyle sahip değillerdir. Sadece nesne kavramını kullanarak bazı ek özellikler sunarlar. Nesneye yönelik veri tabanı da, C++ gibi nesneye dayalı bir dille (OOPL) yazılmış olan ve yine C++ gibi nesneye dayalı (OOPL) bir dille kullanılan veri tabanı anlamına gelir. Günümüz teknolojisinde yüzde yüz nesneye yönelik bir veri tabanı yaygın olarak kullanıma sunulmuş değildir. Ancak nesneye yönelik veri tabanlarının bazı üstünlükleri olacağından söz edilmektedir. Sayılan bu veri modellerinin içinde en yaygın kullanılanı, ilişkisel veri modelidir. Günümüzde kullanılan VTYS'lerin hemen hemen tümü iliskisel veri modeline dayalidir. Son zamanlarda ortaya çıkan nesneye yönelik veri modeli, ilişkisel veri modeli (E-R (Entitiy-Relationship=Varlık-İlişki)) ile birlikte bazı VTYS'lerde kullanılmaktadır. 4

5 E-R modeli kavramları Varlık ve nitelikleri Gerçek hayatta diğerlerinden ayırt edilebilen nesnelere varlık denir 3. Bir varlık, kişi, araba, ev veya çalışan gibi fiziksel nesneler olabileceği gibi, şirket, iş veya ders gibi fiziksel olmayan nesneler de olabilir. Her varlık kendisini tanımlayan kendisine has özelliklere sahiptir. Örneğin, bir çalışan varlığı, çalışan adı, yaşı, adresi, maaşı ve görevi özellikleri ile tanımlanır. Her varlığın niteliğinin bir değeri olur. Örneğin öğrenci varlığı olan o1 varlığının ad, öğrenci numarası, adres, telefon niteliklerinin değeri sırasıyla Halil İbrahim Onay, Gülbahar Mh., Rize, verilebilir. Varlık kümesi Veritabanında benzer varlıklar ve nitelik değerlerinden oluşan kümeye varlık kümesi denir. Örneğin öğrenci varlıklarından o1 varlığı olan Halil İbrahim Onay, , Gülbahar Mh., Rize, , ile birlikte o2 varlığı olan Ferhat Kavcı, , Avcılar, İstanbul, ve o3 varlığı olan Işıl Mavier, , Manisa, Merkez, tümü öğrenci varlık kümesini oluştururlar. ER şemasında varlık kümeleri dikdörtgen içinde belirtilir. Nitelikler ise oval bir daire içinde belirtilerek ilgili varlık kümesine çizgi ile bağlanır. res Öğrenci No Öğrenci Telefon Şekil1 de öğrenci varlık kümesi ve ad, numara, adres ve telefon niteliklerinin şeması görülmektedir. Anahtar Nitelik Varlık kümesindeki bir veya daha fazla niteliğin değeri, her bir varlık için farklı ise bu nitelik anahtar niteliktir. Örneğin öğrenci varlık kümesinde öğrencino anahtar niteliktir. Çünkü bir üniversitede, öğrenci varlık kümesinde hiçbir varlığın öğrencino niteliği aynı olamaz. Benzer şekilde personel varlık kümesinde, sicilno niteliği anahtar niteliktir. Hiçbir personelin sicilno su aynı olamaz. Anahtar nitelik, ER şemasında niteliğin altı çizilerek gösterilir. Şekil 2 de varlık kümesinin anahtar niteliği ve diğer nitelikleri görülmektedir. Sicil No res Maaş Tek değerli nitelikler - çok değerli nitelikler Genellikle bir varlığın tek bir değeri vardır. Örneğin personel varlığının sicil numarası niteleiği tek değeri olur. Bir varlığın bir niteliğinin aldığı değer tek ise bu niteliğe tek değerli nitelik denir. Ancak bazı niteliklerin birden çok değeri olabilir. Örneğin personel varlığının yabancı dil niteliği, birden çok değer alabilir. Bu durumda personel varlığının yabancı dil niteliği çok değerli nitelik denir. Başka bir örnek olarak, bir personelin bakmakla yükümlü olduğu kişi niteliği bir kişi de SicilNo res olabileceği gibi birden çok kişi de olabilir. Bu durumda personel varlığının bakmakla yükümlü olduğu kişi niteliği çok değerli niteliktir. ER şemasında çok değerli nitelikler çift çizgili oval olarak gösterilir. Maaş Bakmakla yükümlü kişi 3 fatih.edu.tr/~zcetin/0708/bilg106/dokuman/veritabani_er.doc 5

6 Domain Varlık kümesinde niteliklerin alabileceği değerler aralığını belirler. Örneğin öğrenci varlık kümesinde, dogumtarih niteliği ile arasında olabileceğini belirlemek için domain kullanılır. Domain aralığı ER şemasında gösterilmez. İlişkiler İki veya daha fazla varlık kümesi arasında kurulan anlamlı bağıntılara ilişki denir. İlişkiler ER şemasında dörtgen ile gösterilir. Dörtgen içine ilişkinin adı yazılır. varlık kümesi ile bölüm varlık kümesi arasında çalışır ilişkisi (Şekil 1), müşteri varlık kümesi ile ürün varlık kümesi arasında satın alır ilişkisi örnekleri verilebilir (Şekil 2). Satın çalışır Müşteri Ürün alır Şekil 1. - varlık kümesi çalışır ilişkisi Şekil 2. Müşteri-Ürün varlık kümesi satın alır ilişkisi İki varlık kümesi arasında birden fazla ilişki de olabilir. Örneğin bölüm varlık kümesi ile öğrenci varlık kümesi arasında okur ilişkisi olabileceği gibi temsilcilik yapar ilişkisi de olabilir (Şekil ). okur Temsilci olur Öğrenci İlişki Derecesi İlişkide bulunan varlık kümelerin sayısı ilişkinin derecesini oluşturur. Genelde ilişkiler iki varlık kümesi arasında yapılır. Ancak bazı durumlarda, ilişkide ikiden fazla kümesi yer alabilir. Örneğin bir personelin hangi projede hangi görevi yaptığı bilgisi gerekli ise; personel, proje ve görev varlık kümeleri arasında çalışır ilişkisi yapılır ( Şekil 7.4). Benzer şekilde hangi öğrencinin hangi dersi hangi öğretim görevlisi bilgisi gerekli ise; öğrenci, ders ve öğretim görevlisi arasında ders alır ilişki yapılır (Şekil 5). Görev Ders çalışır Proje Öğrenci Ders alır Öğretim Görevlisi Şekil 4. Üç varlık kümesi arasındaki çalışır ilişkisi Şekil 5. Üç varlık kümesi arasındaki ders alır ilişkisi Tanımlayıcı Nitelik Varlık kümeleri arasındaki ilişkide oluşan niteliklere tanımlayıcı nitelik denir. Tanımlayıcı nitelikler ilişkinin olması ile var olabilir. İlişki oluşmaz ise bu nitelikler de var olamaz. Müşteri varlık kümesi ile 6

7 ürün varlık kümesi arasında satın alır ilişkisinde, müşterinin ürünü aldığı tarih ile satın aldığı ürünün miktarı nitelikleri tanımlayıcı niteliklerdir. Tanımlayıcı nitelikler ilişki ile bağlanır (Şekil 6). Tarih UrunKod MusteriNo res Müşteri Satın alır Ürün Stokmikta Maaş Miktar Fiyat Birim Şekil 6. Müşteri ürün satın alır ilişkisinde tarih ve miktar tanımlayıcı niteliktir İlişki Türleri Varlık kümeleri aralarında 3 türde ilişki kurulabilir. 1. Bire-bir (1-1) ilişki A varlık kümesinin bir elamanı, B varlık kümesinin sıfır ya da bir elemanı ile ilişki kurabiliyorsa bu ilişki türüne bire-bir ilişki denir. Örneğin personel varlık kümesi ile bölüm varlık kümesi arasında yönetir ilişkisi bire-bir ilişkidir (Şekil?- Şekil?) p1 p2 p3 p4 p5 Yönetir b1 b2 b3 b4 b5 SicilNo N 1 1 yönetir res Maaş A Şekil. - yönetir 1-1 ilişkisi 2. Bire-birçok (1-n) ilişki Öğrenci A varlık kümesinin bir elemanı B varlık kümesinin 0 ya da birden çok elemanı ile ilişki kurabiliyorsa bu ilişki bire-bir ilişkidir. Örneğin öğrenci bölüm okur ilişkisinde bir öğrenci birebirçok ilişkidir. Bir öğrenci en çok bir bölümde okur iken, bir bölümde birden çok öğrenci okuyabilir (Şekil?) ö1 ö2 ö3 ö4 Okur b1 b2 b3 b4 b5 7 ö5

8 ÖğrenciN N Cinsiyet Öğrenci n 1 Okur res Doğum Tarih A Şekil 10. Öğrenci - okur 1-n ilişkisi 3. Birçoğa-birçok (n-n ya da n-m) ilişki A varlık kümesinin bir elemanı, B varlık kümesinin sıfır ya da birçok eleman ile ilişki kurabiliyor ve B varlık kümesinin bir elemanı, A varlık kümesinin sıfır ya da birçok elemanı ile ilişki kurabiliyorsa bu ilişki türü birçoğa birçok ilişki türüdür. Birçoğa birçok ilişki kısaca n-m ilişki olarak da adlandırılabilir. Örneğin müşteri ile ürün varlık kümeleri arasında satın alır ilişkisi birçoğa birçok ilişkidir. Çünkü bir müşteri birden çok ürün satın alabilirken, bir ürünü birden çok müşteri satın alabilir (Şekil 11- Şekil 12). Müşteri Ürün m1 Satın alır ü1 m2 ü2 m3 ü3 m4 ü4 m5 ü5 Şekil 11. Müşteri-ürün satın alır n-m ilişkisi MusteriN Tarih UrunNo Urun res Müşteri n Satın Alır m Ürün Telefon Miktar Birim Stok Miktarı Şekil 12. Müşteri-ürün satın alır n-m ilişkisi 8

9 4. Tekrarlamalı (Recursive) İlişki Genellikle, ilişkiler farklı varlık kümeleri arasında oluşur. Ancak bazı durumlarda tek varlık kümesi üzerinde ilişki kurulabilir. Örneğin personel varlık kümesinde yönetir ilişkisi tekrarlamalı ilişkidir. Bir personel birden çok personeli yönetebilir. Bu ilişki Şekil 13 de görülmektedir. Şekil 14 te ikamet eden varlık kümesinde aile reisi olur ilişkisi tekrarlamalı ilişkidir. Bir ikamet eden diğer ikamet edenlerin aile reisidir. Benzer şekilde futbol takımlarının kendi aralarında maç yapar ilişkisi de tekrarlamalı (recursive) ilişkidir. Şekil (15) İkamet eden Takımlar 1 n 1 n n m Yönetir Aile reisi Maç yapar Şekil 13. varlık kümesinin yönetir 1-n tekrarlamalı ilişkisi Şekil 14. İkamet eden varlık kümesinin aile reisi olur 1-n tekrarlamalı ilişkisi Şekil 15. Takımlar varlık kümesinin maç yapar n-m tekrarlamalı ilişkisi 5. Güçlü-Zayıf Varlık Kümesi Bir varlık kümesinin nitelikleri içerisinde anahtar nitelik (alan) oluşturulamıyorsa, bu varlık kümesine zayıf varlık kümesi denir. Bir varlık kümesinin nitelikleri içerisinde en az bir tanesi anahtar nitelik olabiliyorsa bu varlık kümesine güçlü varlık kümesi denir. Zayıf varlık kümeleri, güçlü varlık kümeleri ile 1-n ilişki oluştururlar. Ancak her 1-n ilişki güçlü-zayıf varlık kümesi ilişkisi değildir. Zayıf varlık kümeleri ER şemasında çift çizgili dikdörtgen ile gösterilir. Ayrıca zayıf varlık kümelerinin güçlü varlık kümelerine var olma bağımlılığı olması gerekir. Üniversite fakülte ilişkisinde, bir fakülte üniversite olmadan olamayacağı için ve aynı fakülte isminde başka üniversitelerde fakülte olabileceği için fakülte varlık kümesi zayıf varlık kümesidir. Veritabanı tasarım işlemi birkaç değişik işlem aşamalarından oluşur. İlk olarak, veritabanı yapılacak kurum ya da kuruluşun ihtiyacı olan bilgilerin analizi yapılır. Bu süreçte, veritabanı tasarımcısı, veritabanını kullanıcıları ile görüşerek kullanıcı ihtiyaçlarını tespit eder. Veriler toplanıp sistem analizi yapıldıktan sonra, ilişkisel veri modeline göre veritabanı şeması oluşturulur. Bu şema, veritabanı kullanıcılarının ihtiyaç duydukları verilerin kısa açıklamasıdır. Bu şema içerisinde varlık tipleri ve ilişkilerin açıklaması bulunur. Daha sonra bu şemaya göre tablolar çıkarılır. ER şemasının tablolara dönüştürülmesi Bire bir ilişkilerin dönüştürülmesi Birebir ilişkiyi oluşturan varlık kümeleri tablolara dönüştürülür. Nitelikler tabloların alanlarına dönüşür. Uygun olan varlık kümesinin anahtar alanı diğer varlık kümesine yabancı anahtar olarak eklenir. Bire-bir ilişkide belirtilen tanımlayıcı nitelikler, yabancı anahtar eklenen tabloya alan olarak eklenir. Örneğin bölüm ve personel varlık kümeleri arasındaki yönetir birebir ilişkisinde iki şekilde dönüştürme yapılır. Birincisi, her iki varlık kümesi bölüm ve personel tablolarına dönüştürülür. tablosuna personel tablosunun anahtar alanı olan sicilno alanı yabancı anahtar olarak eklenir. İkincisi, benzer şekilde her iki varlık kümesi bölüm ve öğrenci tablolarına dönüştürülür. Öğrenci tablosuna bölüm tablosunun anahtar alanı olan bölümno alanı yabancı anahtar olarak eklenir. 9

10 sicilno ad soyad bölümno bölüm 1 1 çalışır adres maaş ER şemasının tablolara dönüştürme; Şekil 1. - çalışır bire-bir ilişkisi ER şeması 1. Yol (bölümno, bölüm, sicilno) 2. Yol (bölümno, bölüm ) (sicilno, ad, soyad, adres, maaş) (sicilno, ad, soyad, adres, maaş, bölümno) Bire birçok(1 n) ilişkilerin tablolara dönüştürülmesi İlişkiyi oluşturan varlık kümeleri tablolara dönüştürülür. İlişkinin n tarafındaki tabloya 1 tarafındaki tablonun anahtar alanı yabancı anahtar olarak eklenir. İlişkide belirtilen tanımlayıcı nitelikler n tarafına alan olarak eklenirler. Örneğin öğrenci bölüm varlık kümeleri arasındaki 1-n okur ilişkisinde öğrenci ve bölüm varlık kümeleri tablolara dönüştürülür (Şekil 2). İlişkinin n tarafındaki tablo olan öğrenci tablosuna bölüm tablosunun anahtar alanı olan bölümno alanı yabancı anahtar olarak eklenir. İlişkiyi tanımlayan kayıttar ve mezuntar nitelikleri de öğrenci tablosuna alan olarak eklenirler. öğrencino ad kayıttar bölümno cinsiyet Öğrenci n 1 Okur adres doğum Tarih mezuntar bölüm Yukarıdaki ER şeması tablolara dönüştürülürse; Şekil 2. Öğrenci ve 1-n okur ilişkisi ER şeması Öğrenci(öğrenciNo, ad, cinsiyet, adres,doğumtarih, bölümno, kayıttar, mezuntar) (bölümno, bölüm) 10

11 Birçoğa birçok(n m) ilişkilerin tablolara dönüştürülmesi İlişkiyi oluşturan varlık kümeleri tablolara dönüştürülür. Ancak ilişki isminde yeni bir tablo oluşturulur. İlişkiyi oluşturan tabloların anahtar alanları yeni tabloya yabancı anahtar olarak eklenir. İlişkide belirtilen tanımlayıcı nitelikler varsa yeni tabloya alan olarak eklenir. Yeni tablonun anahtar alanı ilişkiyi oluşturan tabloların yabancı anahtarlarından oluşan ikili veya daha fazla alandan oluşur. Ancak bazı durumlarda bu anahtar tanımı yeterli olmaz. Yeni tabloya tabloya uygun şekilde yeni bir anahtar alan eklenir. Örneğin aşağıdaki şekildeki müşteri-ürün n-m ilişkisi tabloya dönüştürülürken, müşteri ve ürün adında iki tablo oluşturulur. Ayrıca satınalır isminde yeni bir tablo oluşturulur. Satınalır tablosun müşteri tablosunun anahtar alanı olan müşterino ve ürün tablosunun anahtar alanı olan ürünno yabancı anahtar olarak eklenirler. Ayrıca satın alır ilişkisinde tanımlanan tarih ve miktar nitelikleri de satınalır tablosuna alan olarak eklenirler. Satınalır tablosunun anahtar alanı olarakta satınalırno isminde yeni bir alan eklenir. müşterino ad tarih ürünno ürün adres Müşteri n Satın Alır m Ürün telefon miktar birim Fiyat stok Miktarı Şekil 3. Müşteri ürün n-m satın alır ilişkisi ER şeması Yukarıdaki ER şeması tablolara dönüştürülürse; Müşteri (müşterino, ad, adres, telefon) Ürün (ürünno, ürün, birimfiyat, stokmiktarı) SatınAlır (satınalırno, müşterino, ürünno, tarih, miktar) Çok değerli niteliklerin dönüştürülmesi Çok değerli herbir nitelik için yeni bir tablo oluşturulur. Yeni tabloya çok değerli alan adı ve çok değerli alanın bulunduğu ilk tablonun anahtar alanı eklenir. Bu yeni tablonun anahtar alanı ise, çok değerli alan ile birlikte eklenen yabancı anahtarın birleşimidir. Örneğin şekil 4 deki bakmakla yükümlü olduğu kişi niteliği çok değerli bir niteliktir. Çünkü her personelin birden çok bakmakla yükümlü olduğu kişi olabilir. Bu durumda bakmaklayükümlüolduğukişi adında yeni bir tablo oluşturulur. Bu tablonun alanları olarak bakmaklayükümlüolduğukişi ve personel tablosunun anahtar alanı olan sicilno yabancı anahtar olarak eklenir. Bu tablonun anahtar alanı bakmaklayükümlüolduğukişi ve sicilno alanlarının birleşimidir. 11

12 SicilNo Bakmakla yükümlü kişi res Maaş Şekil 4. varlık kümesinin çoklu değer niteliği ve diğer nitelikleri varlık kümesi tabloya dönüştürülürse; (sicilno, adres, ad, maaş) BakmalaYükümlüKişi (bakmaklayükümlükişi, sicilno) Zayıf varlık kümelerinin tablolara dönüştürülmesi Zayıf varlık kümeleri tablolara dönüştürülür. Ancak zayıf varlık kümesinin anahtar alanı kendi anahtar alanı ile birlikte ilişki kurduğu güçlü varlık kümesinin yabancı anahtarının birleşimidir. Örneğin, aşağıdaki şekildeki üniversite-fakülte 1-n ilişkisinde, üniversite varlık kümesi güçlü, fakülte varlık kümesi ise zayıf varlık kümesidir. Üniversite ve fakülte varlık kümeleri, ayrı ayrı üniversite ve fakülte varlık kümelerine dönüştürülür. Ancak, fakülte varlık kümesinin anahtar alanı, fakülteno ile birlikte üniversiteno alanlarından oluşturulur. ünivno fakülteno fakülte Üniversite 1 n Olur Fakülte üniv il Yukarıdaki ER şeması tablolara dönüştürülürse; Üniversite (ünivno, ünivad,il) Şekil 5. Üniversite-Fakülte olur 1-n güçlü-zayıf ilişkisi Fakülte (fakülteno, ünivno, fakülte) 12

13 Çok Bilinen VTYSler MS Access Microsoft Office ürünüdür. Küçük ölçekli uygulamalar içindir. Tablo başına 2 GB a kadar veri depolayabilir. Aynı anda 255 bağlantıya izin verebilir. MS Windows dışındaki sistemlerde kullanılamaz. Transaction logging özelliğine sahiptir, ancak trigger ve stored procedure özelliklerine sahip değildir. Oracle Oracle, Inc. Dünyanın en güçlü ve güvenilir veritabanı olarak gösterilmektedir. Çok yüksek maliyet Windows, Unix, Linux,... Oracle, sınırsız sayıda tabloları desteklemektedir. Informix Illustra Ücretli ve güçlü bir veritabanıdır. Orta ölçekli işletmelerin yükünü kaldırabilecek kapasitededir deki Postgres kodundan geliştirilmeye başlanmıştır. IBM DB2 IBM Access ve MySQL e göre daha performanslı, ancak küçük işletmelere göre daha yüksek maliyete sahiptir. Unix ve Windows üzerinde çalışabilir. Transaction logging, trigger ve stored procedure özelliklerine sahiptir. PostgreSQL PostgreSQL Global Development Group Linux, Unix, BSD, Windows, AIX vb. Ücretsiz, akademik bir veritabanı Çok güçlü işlem yapısı Veri güvenliği ön planda Tablo başına 64 TB veri tutabilme özelliği Transaction, Inheritance trigger ve stored procedure özelliklerine sahiptir. MySQL MySQL Inc. Windows, Linux, OS/2,Solaris, AIX vb. trigger ve stored procedure özelliklerine sahiptir, ancak Transaction logging özelliği bulunmamaktadır. Tablo başına 4 TB veri depolayabilir. MS SQL Server Microsoft Dezavantajları: Sadece Windows üzerinde çalışabilir. Yüksek maliyet Kullanım kolaylığı, güvenilirliği,işlem gücü Tablo başına 4 TB veri. Transaction logging, trigger ve stored procedure özelliklerine sahiptir. Hangi veritabanı seçilmeli? Küçük yoğunlukta trafik: Access Web uygulamaları için: MySQL Daha büyük ve orta ölçekli uygulamalar içinse, Progress, MS SQL ya da Linux üzerinde PostgreSQL. Oracle ise çok yüksek güvenilirlik ve işlem gücü gerektirdiğinde tercih edilen bir veritabanı sunucusudur. 13

Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı. Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN

Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı. Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN VERİTABANI-I Veri Nedir? Bilgisayarların yaygınlaşması ile birlikte bir çok verinin saklanması gerekli hale

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İçerik Dosya Organizasyonu (File Organization) Veritabanı Sistemleri (Database Systems) BM307 Dosya Organizasyonu (File Organization) İçerik Dosya

Detaylı

BIM 312 Database Management Systems. Veritabanı Kavramına Giriş

BIM 312 Database Management Systems. Veritabanı Kavramına Giriş BIM 312 Database Management Systems Veritabanı Kavramına Giriş Veritabanı Nedir? Veritabanı, birbirleriyle ilişkili verilerin hızlı ve verimli bir şekilde ulaşılmasına olanak verecek biçimde saklanmasıyla

Detaylı

VERİTABANI DERS NOTLARI

VERİTABANI DERS NOTLARI VERİTABANI DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr. Buket Doğan 1 Ders İçeriği Veritabanı ve ilişkisel veritabanı kavramı, tasarımı ve yönetimini y anlamak, veri tabanı sistemlerinin denetimi ve erişimi imi yöntemlerini

Detaylı

İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir.

İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir. İlişkisel Veritabanı Yaklaşımı: İngilizce'de Relational Database Management System (RDBMS) olarak ifade edilir. İlişkisel veri tabanı yönetim sistemi verilerin tablolarda satır ve sutunlar halinde tutulduğu

Detaylı

1 Temel Kavramlar. Veritabanı 1

1 Temel Kavramlar. Veritabanı 1 1 Temel Kavramlar Veritabanı 1 Veri Saklama Gerekliliği Bilgisayarların ilk bulunduğu yıllardan itibaren veri saklama tüm kurum ve kuruluşlarda kullanılmaktadır. Veri saklamada kullanılan yöntemler; Geleneksel

Detaylı

1-Veritabanı Yönetim Sistemleri /Tanım

1-Veritabanı Yönetim Sistemleri /Tanım 1-Veritabanı Yönetim Sistemleri /Tanım Öğr. Gör. Saliha Kevser KAVUNCU Sungurlu MYO/VTYS-I özet VERİTABANI NEDİR? İYİ BİR VERİTABANININ ÖZELLİKLERİ VERİTABANININ AVANTAJLARI VERİ TABANI TİPLERİ VERİTABANI

Detaylı

2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı. Veritabanı 1

2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı. Veritabanı 1 2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı Veritabanı 1 Veritabanı Tasarımı Tasarım yapılırken izlenecek adımlar; Oluşturulacak sistemin nelerden oluşması gerektiği ve hangi işlemlerin hangi aşamalarda yapıldığı

Detaylı

2 Temel Kavramlar (Devam) Veritabanı 1

2 Temel Kavramlar (Devam) Veritabanı 1 2 Temel Kavramlar (Devam) Veritabanı 1 Veritabanı Kullanıcıları Veritabanı Yöneticisi (DBA-Database Administrator) Tasarım,oluşturma ve işletiminden sorumludur. Görevleri; Tasarımı Performans Analizi Erişim

Detaylı

Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş

Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş -1- Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 1.1. Veri ve Bilgi (Data & Information) Hesaplama, saklama gibi çeşitli işlemler amacıyla bilgisayara verilen sayı, yazı, resim, ses,

Detaylı

2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı ve Normalizasyon. Veritabanı 1

2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı ve Normalizasyon. Veritabanı 1 2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı ve Normalizasyon Veritabanı 1 Veritabanı Tasarımı Tasarım yapılırken izlenecek adımlar; Oluşturulacak sistemin nelerden oluşması gerektiği ve hangi işlemlerin hangi aşamalarda

Detaylı

Veritabanı Tasarımı ve Yönetimi. Uzm. Murat YAZICI

Veritabanı Tasarımı ve Yönetimi. Uzm. Murat YAZICI Veritabanı Tasarımı ve Yönetimi Uzm. Murat YAZICI Veritabanı Tasarımı - Projenin tasarım aşamasında veritabanı tasarımı çok iyi yapılmalıdır. Daha sonra yapılacak değişiklikler sorunlar çıkartabilir veya

Detaylı

VERİ TABANI SİSTEMLERİ

VERİ TABANI SİSTEMLERİ VERİ TABANI SİSTEMLERİ 1- Günümüzde bilgi sistemleri Teknoloji ve bilgi. 2- Bilgi sistemlerinin Geliştirilmesi İşlevsel Gereksinimleri 1.AŞAMA Gereksinim Belirleme ve Analiz Veri Gereksinimleri Gereksinimler

Detaylı

08128 Veri Tabanı I. Database Management System. Öğr.Gör. Murat KEÇECİOĞLU

08128 Veri Tabanı I. Database Management System. Öğr.Gör. Murat KEÇECİOĞLU 08128 Veri Tabanı I Database Management System Öğr.Gör. Murat KEÇECİOĞLU Elbistan Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Şubat 2015 08128 Veri Tabanı I Database Management System Hafta I SİSTEM

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I 1 İÇİNDEKİLER VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ... 2 1. TEMEL VERİ TABANI KAVRAMLARI... 2 1.1. Veri Nedir?... 2 1.2. Veri Tabanı Nedir?... 3 1.3. Veri Modeline Göre Veritabanı Yönetim Sistemleri... 4 1.4.

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş. Ünite 5 - Veri Tabanı Yönetim Sistemleri

Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş. Ünite 5 - Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş Ünite 5 - Veri Tabanı Yönetim Sistemleri İçerik Temel kavramlar Veri tabanı modelleri Normalizasyon Coğrafi Bilgi Sistemlerinde veri tabanı yönetimi Temel kavramlar Veri

Detaylı

Veri Tabanı-I 1.Hafta

Veri Tabanı-I 1.Hafta Veri Tabanı-I 1.Hafta 2010-2011 Bahar Dönemi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Burdur 2011 Muhammer İLKUÇAR 1 Veri ve Veri Tabanı Nedir? Veri Bir anlamı olan ve kaydedilebilen

Detaylı

İnternet Programcılığı

İnternet Programcılığı 1 PHP le Ver tabanı İşlemler Yaptığımız web sitelerinin daha kullanışlı olması için veritabanı sistemleri ile bağlantı kurup ihtiyaca göre verileri okuyup yazmasını isteriz. 1.1 Veritabanı Nedir? Veritabanı

Detaylı

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri VERİ KAYNAKLARI YÖNETİMİ İ İ 5. ÜNİTE GİRİŞ Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri yönetimidir. Geleneksel yada çağdaş, birinci yada ikinci elden derlenen veriler amaca uygun veri formlarında tutulur.

Detaylı

Arş. Gör. Özlem AKTAŞ. yalcin@cs.deu.edu.tr ozlem@cs.deu.edu.tr

Arş. Gör. Özlem AKTAŞ. yalcin@cs.deu.edu.tr ozlem@cs.deu.edu.tr Prof. Dr. Yalçın ÇEBİ Arş. Gör. Özlem AKTAŞ yalcin@cs.deu.edu.tr ozlem@cs.deu.edu.tr Girişi Yazılım dünyasında ihtiyaçlar yç ortaya çıktıkça ç bu ihtiyaçlara yç cevap verecek çeşitli yazılım mimarileri

Detaylı

VERĐTABANLARINA GĐRĐŞ

VERĐTABANLARINA GĐRĐŞ Linux Kullanıcıları Derneği Düzenli Seminerleri VERĐTABANLARINA GĐRĐŞ Haziran, 2002 ANKARA Güncelleme : Temmuz 2002 Devrim GÜNDÜZ LKD, TR.NET http://seminer.devrim.oper.metu.edu.tr devrim@oper.metu.edu.tr

Detaylı

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3 İçerik Web Tabanlı Veri Tabanı Sistemleri.! MySQL.! PhpMyAdmin.! Web tabanlı bir veritabanı tasarımı. R. Orçun Madran!2 Web Tabanlı Veritabanı Yönetim Sistemleri

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri Veri modelleri, veriler arasında ilişkisel ve sırasal düzeni gösteren kavramsal tanımlardır. Her program en azından bir veri modeline dayanır. Uygun

Detaylı

Varlık-İlişki Modeli (Entity-Relationship Model)

Varlık-İlişki Modeli (Entity-Relationship Model) Varlık-İlişki Modeli (Entity-Relationship Model) Varlık-ilişki modeli, ya da kısaca E-R modeli (Entity- Relationship model) 1976 yılında P.P. Chen tarafından geliştirilen bir modeldir. Bugüne kadar varlık-ilişki

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar

2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar 2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar Öğr. Gör. Saliha Kevser KAVUNCU Veritabanı neden kullanılır? Veritabanının amacı; insanların ve organizasyonların birşeyleri takip edebilmesine yardımcı

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI UYGULAMALARI VERİ TABANI NEDİR? Bir konuyla ilgili çok sayıda verinin tutulmasına, depolanmasına ve belli bir mantık içerisinde gruplara ayrılmasına veri tabanı denir. Veri tabanı programları;

Detaylı

Kepware Veritabanı Ürünleri. Teknolojiye Genel Bir Bakış

Kepware Veritabanı Ürünleri. Teknolojiye Genel Bir Bakış Kepware Veritabanı Ürünleri Teknolojiye Genel Bir Bakış Gündem Veritabanı Client API teknolojisinin gözden geçirilmesi ODBC istemci sürücüsü- bir KEPServerEX Plug-In Haberleşme Sürücüsüdür. DataLogger-

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ ÜNİTE 2 VERİ TABANI İÇİNDEKİLER Veri Tabanı Veri Tabanı İle İlgili Temel Kavramlar Tablo Alan Sorgu Veri Tabanı Yapısı BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ BİLGİSAYAR II HEDEFLER Veri tabanı kavramını

Detaylı

Veri Tabanı-I 1.Hafta

Veri Tabanı-I 1.Hafta Veri Tabanı-I 1.Hafta 2015-2016 Bahar Dönemi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Burdur 2015 Yrd.Doç.Dr. M. İLKUÇAR 1Muhammer İLKUÇAR, MAKÜ-2011 BURDUR

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Veri Tabanı Nedir? Sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir kuruluşa

Detaylı

10-Veri Tabanları. www.cengizcetin.net

10-Veri Tabanları. www.cengizcetin.net 10-Veri Tabanları 1 VERİ TABANI VERİTABANI (DATABASE) Birbiri ile ilişkili bir veya daha fazla tablodan oluşan bilgi topluluğudur. Veri tabanındaki tablolara ulaşılarak sorgulama yapılır ve istenilen bilgiler

Detaylı

VTYS İlişkisel Veri Modeli Y R D. D O Ç. D R. M. B E T Ü L Y I L M A Z

VTYS İlişkisel Veri Modeli Y R D. D O Ç. D R. M. B E T Ü L Y I L M A Z VTYS İlişkisel Veri Modeli Y R D. D O Ç. D R. M. B E T Ü L Y I L M A Z İlişkisel Veri Modelinde İlişki Kavramı Bu modelde İlişki (relation) kavramı matematiksel bir kavramdır. Daha önce gördüğümüz Varlık-İlişki

Detaylı

Veritabanı Dersi. Teoriden Pratiğe. Çağıltay N.E., Tokdemir G.

Veritabanı Dersi. Teoriden Pratiğe. Çağıltay N.E., Tokdemir G. Veritabanı Dersi Teoriden Pratiğe Çağıltay N.E., Tokdemir G. Veritabanı Sistemleri Dersi -Bölüm: II. Aşama: Kavramsal Model-Devamı Çağıltay, N., Tokdemir, G. BÖLÜM 7 II. Aşama (Devamı): Kavramsal Model

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) İlişkisel Veritabanı Modeli

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) İlişkisel Veritabanı Modeli Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) İlişkisel Veritabanı Modeli Konular Temel Kavramlar Tablo Anahtar Süper Anahtar Birincil Anahtar Yabancı Anahtar İkincil Anahtar Bütünlük Kuralları Birincil

Detaylı

Veri Tabanı Örnekleri

Veri Tabanı Örnekleri Veri Tabanı Nedir? Birbiriyle ilişkisi olan verilerin tutulduğu, Kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler topluluğunun, Mantıksal ve fiziksel olarak tanımlarının bulunduğu Bilgi depolarıdır. Veri

Detaylı

Turquaz. Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com. Turquaz Proje Grubu

Turquaz. Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com. Turquaz Proje Grubu Turquaz Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com Turquaz Proje Grubu Konu Başlıkları 1. Turquaz Proje Grubu 2. Programın fikri 3. Geliştirme aşaması 4. Programın içeriği 5. Yapılacaklar 6. Dizayn

Detaylı

VERİTABANI & VERİTABANI YÖNETİMİ

VERİTABANI & VERİTABANI YÖNETİMİ VERİ NEDİR? Dağınık bilgi kümesidir. VERİTABANI & VERİTABANI YÖNETİMİ Veri, anlamlı bir şekilde düzenlendiği zaman yararlı bilgi olur. Dr. Mehmet AKSARAYLI VERİTABANI NEDİR? Birbiri ile ilişkili veriler

Detaylı

DOSYA ORGANİZASYONU. Giriş ÖZLEM AYDIN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

DOSYA ORGANİZASYONU. Giriş ÖZLEM AYDIN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DOSYA ORGANİZASYONU ÖZLEM AYDIN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Giriş Derse ilişkin genel bilgiler Dersi veren: Özlem AYDIN E-mail: ozlema@trakya.edu.tr Dersin yardımcısı: Tuğba ÇALIŞ

Detaylı

Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi. Varlık-İlişki Modeli

Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi. Varlık-İlişki Modeli Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi Varlık-İlişki Modeli Veritabanı Tasarım Aşamaları Gereksinim Analizi Kavramsal Tasarım Mantıksal Tasarım İlişkilerin Normalizasyonu Veritabanı Uyarlaması Uygulama Programı

Detaylı

Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı

Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı Veritabanı, Veri Madenciliği, Veri Ambarı, Veri Pazarı Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Yönetim Bilişim Sistemleri (Bil 483) 20394676 - Ümit Burak USGURLU Veritabanı Veri tabanı düzenli bilgiler

Detaylı

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ

VERİ TABANI ve YÖNETİMİ VERİ TABANI ve YÖNETİMİ Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2 BÖLÜM -12- TETİKLEYİCİ (TRIGGER) 3 Giriş Trigger lar Trigger lar Ne Zaman Kullanılmalıdır? Klasik Trigger ların Özellikleri

Detaylı

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software)

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Yazılım (Software) Eğitim TV - egitimtv.biz - facebook.com/egitimtv 2 Yazılım Daha önce de bahsettiğimiz gibi; yazılım, bilgisayar üzerinde çalışan

Detaylı

Veri Tabanı-I 4.Hafta

Veri Tabanı-I 4.Hafta Veri Tabanı-I 4.Hafta Normalizasyon(Normalleştirme) 1 Normalleştirme Normalleştirme, bir veritabanındaki verileri düzene koyma işlemidir. Tablolar oluşturmak ve bu tablolar arasında hem verileri koruyacak

Detaylı

BİL 101 - Bilişim Teknolojileri. Access 2007. http://bil.etu.edu.tr/bil101

BİL 101 - Bilişim Teknolojileri. Access 2007. http://bil.etu.edu.tr/bil101 BİL 101 - Bilişim Teknolojileri Access 2007 http://bil.etu.edu.tr/bil101 Veritabanı Sistemleri Veritabanı Sistemleri Bilgi çağında veriyi düzenli-planlı saklamak, veriye hızlı ulaşmak, değişik veriler

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

BTP 209 SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI

BTP 209 SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BTP 209 SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI BİLGİSAYARA DAYALI BİLGİ SİSTEMLERİ Dr. Önder EYECİOĞLU 2012 BİLGİSAYARA DAYALI BİLGİ SİSTEMLERİ(BDBS-CBIS) Bir BSBS şu bileşenlerden oluşur; Donanım Yazılım Veri tabanı

Detaylı

TESİ. indeks. söylenebilir?? bir ilişkidir d) Hiçbiri. veya somutlaştırılmış. düzeyidir? sağlayabilir? sına. d) Hepsi. olabilir? c) Verilerin d) Hepsi

TESİ. indeks. söylenebilir?? bir ilişkidir d) Hiçbiri. veya somutlaştırılmış. düzeyidir? sağlayabilir? sına. d) Hepsi. olabilir? c) Verilerin d) Hepsi 1. 2. 3. 4. 5. 6. Görünüm (view) için özellikle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?? a) Veritabanındaki kayıtlı verileri düzenlemek, yönetmek ve elde etmek için kullanılan bir dildir b) Bir ilişkinin

Detaylı

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz.

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz. Temel Kavramlar-2 Byte = 8 Bit in bir araya gelmesiyle oluşan bellektir. Bilgisayarın tanıdığı harf rakam ve özel karakterlerden her biri 1 byte lık yer kaplar. Yani her bir harfin 1 veya 0 dan oluşan

Detaylı

UYGULAMA KULLANIM KILAVUZU

UYGULAMA KULLANIM KILAVUZU DATASEL BİLGİ SİSTEMLERİ ÜRÜN GELİŞTİRME BÖLÜMÜ TİG AKTARIM DOSYASI OLUŞTURMA UYGULAMASI UYGULAMA KULLANIM KILAVUZU V 1.0 Hazırlayan : DataSel Bilgi Sistemleri A.Ş. 27/01/2012 İÇERİK 1. GİRİŞ... 1 1.1

Detaylı

1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA

1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA BÖLÜM15 D- VERİ TABANI PROGRAMI 1. VERİ TABANI KAVRAMLARI VE VERİ TABANI OLUŞTUMA 1.1. Veri Tabanı Kavramları Veritabanı (DataBase) : En genel tanımıyla, kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler

Detaylı

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),

Detaylı

Açık Kaynak Kodlu Yazılım

Açık Kaynak Kodlu Yazılım Temel Kavramlar İşletim Sistemi Bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan, aynı zamanda diğer uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

Detaylı

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi

Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 3 Veri Yapıları Veri yapısı, bilginin anlamlı sırada bellekte veya disk, çubuk bellek gibi saklama birimlerinde tutulması veya saklanması şeklini gösterir. Bilgisayar

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ

VERİ TABANI YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ VERİ TABANI YÖNETİMİ Yrd.Doç.Dr. Füsun BALIK ŞANLI 2013-2014 YTÜ Ders Düzeni Ders Uygulama Ödev Sınavlar 1. Ara Sınav 2. Ara Sınav Yıl Sonu Sınavı Sınavlar 2 Başarı Kriterleri Yıliçi başarı notu: (2 Yıliçi

Detaylı

Microsoft SQL Server 2008 Oracle Mysql (Ücretsiz) (Uygulamalarımızda bunu kullanacağız) Access

Microsoft SQL Server 2008 Oracle Mysql (Ücretsiz) (Uygulamalarımızda bunu kullanacağız) Access Programlamaya Giriş VERİ TABANI UYGULAMASI ÖN BİLGİ Veritabanları, verilere sistematik bir şekilde erişilebilmesine, depolanmasına ve güncellenmesine izin veren, yüksek boyutlu veriler için çeşitli optimizasyon

Detaylı

4.4. Hazır bir veritabanı kullanılarak amacına yönelik sorgulama yapar ve yorumlar.

4.4. Hazır bir veritabanı kullanılarak amacına yönelik sorgulama yapar ve yorumlar. 5. SINIF BİLGİSAYAR DERS PLÂNI Genel Bilgi Ders Adı: İlköğretim Seçmeli Bilgisayar Dersi Ünite: Verilerimi Düzenliyorum Seviye: 5. Sınıf Kazanım: 4.4. Hazır bir veritabanı kullanılarak amacına yönelik

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

SQL (Structured Query Language)

SQL (Structured Query Language) SQL (Structured Query Language) Genel SQL SQL çok yüksek seviyeli bir dildir. Biraz ingilizce bilgisi gerektirir. Programlama dillerine göre öğrenilmesi çok daha kolaydır. Çünkü programlama dillerindeki

Detaylı

1. Veri Tabanı Sistemine Giriş

1. Veri Tabanı Sistemine Giriş 1. Veri Tabanı Sistemine Giriş Dr. Hidayet Takçı VTYS den önce verilerin tutulması için dosyalama sistemleri kullanılmaktaydı. Dosyalama sistemlerinde başta veriler arasındaki ilişkilerin kurulması olmak

Detaylı

Dosyaların Özellikleri (Attribute) Dosya İşlemleri. İki Seviyeli Katalog Sistemleri. Tek Seviyeli Katalog Sistemleri. Hiyerarşik Katalog Sistemleri

Dosyaların Özellikleri (Attribute) Dosya İşlemleri. İki Seviyeli Katalog Sistemleri. Tek Seviyeli Katalog Sistemleri. Hiyerarşik Katalog Sistemleri Bilgilerin Uzun Vadeli Saklanması 8 DOSYA SİSTEMS STEMİ saklanacak veriler çok fazla olabilir veriler proses sonlandıktan sonra da kaybolmamalı bilgiye prosesler ortak olarak ulaşabilmeli 424 Dosya Sistemi

Detaylı

SEKTÖREL ÇÖZÜM GELİŞTİRME YÖNTEMLERİ

SEKTÖREL ÇÖZÜM GELİŞTİRME YÖNTEMLERİ SEKTÖREL ÇÖZÜM GELİŞTİRME YÖNTEMLERİ 1C:İŞLETME SİSTEMİNİN YAPISI 1C.İŞLETME PLATFORMU + 1TÇ:STANDART UYGULAMA + UYARLAMALAR 1TÇ Ürünleri ÜRÜNLER 2010 2011 2012 2013 1 1TÇ:Ticari KOBİ Yönetimi 2 1TÇ:Ticari

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar Yılmaz DEMİR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ Ünitelerimiz

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 İşletim Sistemlerine Giriş Bilgisayar Sistemi uygulama programları derleyici editör komut yorumlayıcı işletim sistemi makina dilinde programlar mikroprogram (ROM da)

Detaylı

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İşletim Sistemleri ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri

Detaylı

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir.

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. 2 Dosya Nedir? Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. Birincisi, bir sistem görevi yerine getirirken yada bir uygulama

Detaylı

VERİTABANI Temel Kavramlar

VERİTABANI Temel Kavramlar VERİTABANI Temel Kavramlar VERİ NEDİR? Veri; bilgi edinmek için kullanılan ham (işlenmemiş) malzemedir. Veriler, ölçüm, sayım, deney, gözlem ya da araştırma yolu ile elde edilmektedir. Ölçüm ya da sayım

Detaylı

İNTERNET PROGRAMCILIĞI 2 10. HAFTA MYSQL - PHPMYADMIN. Hazırlayan Fatih BALAMAN. İçindekiler. Hedefler. Mysql Nedir.

İNTERNET PROGRAMCILIĞI 2 10. HAFTA MYSQL - PHPMYADMIN. Hazırlayan Fatih BALAMAN. İçindekiler. Hedefler. Mysql Nedir. İNTERNET PROGRAMCILIĞI 2 10. HAFTA İçindekiler MYSQL - PHPMYADMIN Mysql Nedir PhpMyAdmin Nedir PhpMyAdmin Arayüzü Hedefler Mysql' in görevini söyleyebilir PhpMyAdmin' in kullanım amacını söyler Hazırlayan

Detaylı

Bilgi Servisleri (IS)

Bilgi Servisleri (IS) Bilgi Servisleri (IS) GRID Kullanıcı Eğitimi Boğaziçi Üniversitesi 2007, İstanbul Emrah AKKOYUN Konu Başlığı Neden ihtiyaç duyulur? Kullanıcılar kimlerdir? Bilgi Servisi türleri MDS ve BDII LDAP Bilgi

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS VERİ TABANI BG-313 3/1 3+1+0 3+0,5 5 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi : LİSANS

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 8 Dosya Sistemleri ve Dizinler Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Dosya, dosya sistemi ve dizin

Detaylı

SQUİD PROXY İLE GERÇEK ZAMANLI WEB TRAFİK KONTROLÜ

SQUİD PROXY İLE GERÇEK ZAMANLI WEB TRAFİK KONTROLÜ SQUİD PROXY İLE GERÇEK ZAMANLI WEB TRAFİK KONTROLÜ Erhan YELİ Gürkan KARABATAK Yrd.Doç.Dr Hasan H.BALIK Fırat Üniversitesi Fırat Üniversitesi Bilgisayar Müh. Bölümü Enformatik Bölümü erhanyeli@hotmail.com

Detaylı

Script. Statik Sayfa. Dinamik Sayfa. Dinamik Web Sitelerinin Avantajları. İçerik Yönetim Sistemi. PHP Nedir? Avantajları.

Script. Statik Sayfa. Dinamik Sayfa. Dinamik Web Sitelerinin Avantajları. İçerik Yönetim Sistemi. PHP Nedir? Avantajları. Script Statik Sayfa Dinamik Sayfa Dinamik Web Sitelerinin Avantajları İçerik Yönetim Sistemi PHP Nedir? Avantajları Dezavantajları Script HTML kodları arasına yerleştirilen küçük kodlardır. Web sayfalarında

Detaylı

Sıralı Erişimli Dosyalar. Kütük Organizasyonu 1

Sıralı Erişimli Dosyalar. Kütük Organizasyonu 1 Sıralı Erişimli Dosyalar Kütük Organizasyonu 1 Dosya Fiziksel depolama ortamlarında verilerin saklandığı mantıksal yapılara dosya denir. Dosyalar iki şekilde görülebilir. Byte dizisi şeklinde veya Alanlar

Detaylı

PostgreSQL Veritabanı Sunucusu Devrim GÜNDÜZ. devrim@gunduz.org

PostgreSQL Veritabanı Sunucusu Devrim GÜNDÜZ. devrim@gunduz.org PostgreSQL Veritabanı Sunucusu Devrim GÜNDÜZ PostgreSQL Geliştiricisi PostgreSQL DBA devrim@gunduz.org Command Prompt, Inc. devrim@commandprompt.com devrim@postgresql.org[.tr] http://twitter.com/devrimgunduz

Detaylı

Dr. Musa KILIÇ Öğretim Görevlisi http://kisi.deu.edu.tr/musa.kilic

Dr. Musa KILIÇ Öğretim Görevlisi http://kisi.deu.edu.tr/musa.kilic Dr. Musa KILIÇ Öğretim Görevlisi http://kisi.deu.edu.tr/musa.kilic BİLGİSAYAR DONANIM Donanım birimleri ekran, klavye, harddisk, ram YAZILIM Yazılımlar ise bilgisayarın donanım yapısını kullanılır hale

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı Yönetimi (END 210)

Maltepe Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı Yönetimi (END 210) Maltepe Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı Yönetimi (END 210) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Öğr.Gör. Erdal GÜVENOĞLU Ofis : MUH 312 Ofis Saatleri : Pazartesi: 14:00 14:50, Salı:

Detaylı

İLİŞKİSEL VERİTABANI. İlişkisel veritabanlarının ortak özelliği verilerin tablolar aracılığı ile tutulmasıdır.

İLİŞKİSEL VERİTABANI. İlişkisel veritabanlarının ortak özelliği verilerin tablolar aracılığı ile tutulmasıdır. İLİŞKİSEL VERİTABANI İlişkisel veritabanlarının ortak özelliği verilerin tablolar aracılığı ile tutulmasıdır. İlişkiler genellikle, her iki tablonun aynı adlı alanları olan, anahtar alanlardaki verilerin

Detaylı

PostgreSQL ve JBoss ile Java Kurumsal Çözümler. Nicolai Tufar ntufar@tdmsoft.com

PostgreSQL ve JBoss ile Java Kurumsal Çözümler. Nicolai Tufar ntufar@tdmsoft.com PostgreSQL ve JBoss ile Java Kurumsal Çözümler Nicolai Tufar ntufar@tdmsoft.com Kurumsal Çözümler Kurumsal çözüm nedir? Kurumsal olmayan uygulamalar Bilimsel hesaplamalar Gerçek zamanlı donanım kontrol

Detaylı

Veritabanlarına ve SQL'e Giriş. Devrim GÜNDÜZ. Teknoloji Destek Merkezi -- www.tdmsoft.com. devrim@gunduz.org

Veritabanlarına ve SQL'e Giriş. Devrim GÜNDÜZ. Teknoloji Destek Merkezi -- www.tdmsoft.com. devrim@gunduz.org Veritabanlarına ve SQL'e Giriş Devrim GÜNDÜZ Teknoloji Destek Merkezi -- www.tdmsoft.com devrim@gunduz.org http://seminer.linux.org.tr http://www.gunduz.org Giriş Bu seminerde, aşağıdaki konular anlatılacaktır:

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2 Kaynakların Paylaşımı (Resource Sharing) Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine sunar. Bir işletim sisteminde paylaşılan kaynaklar

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ I BÖLÜM 12 12. SQL de YÖNETİMSEL FONKSİYONLAR 12.1. VIEWS ( Tablo Görünümü) Tablo görünümleri veri tabanında tanımı olan tablolardan sorgulama sonucunda elde edilir. Tabloların tersine fiziksel bir yer tutmazlar.

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri

Bilgi ve iletişim teknolojileri Bilgi ve iletişim teknolojileri 1 Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim ihtiyacı 30\2 Bilişim

Detaylı

DERS TANITIM BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) AKTS. Yerel Kredi

DERS TANITIM BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) AKTS. Yerel Kredi DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori (saat/hafta) Uygulama (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) Yerel Kredi AKTS Temel Bilgi ve İletişim BEB650 Güz / 0 2 0 1 2 Teknolojileri Kullanımı Bahar

Detaylı

MICROSOFT ACCESS 2007-2010 DERS NOTLARI

MICROSOFT ACCESS 2007-2010 DERS NOTLARI MICROSOFT ACCESS 2007-2010 DERS NOTLARI İÇİNDEKİLER 1.VERİTABANI NEDİR?... 2 2.MICROSOFT ACCESS... 2 3. TABLOLAR... 3 3.2 Tablolara Kayıt Girmek... 5 4. FORMLAR... 7 4.1 Form Sihirbazı ile form oluşturma...

Detaylı

3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste

3. sınıf. Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste 3. sınıf 5. Yarıyıl (Güz Dönemi) Bilgi Kaynaklarının Tanımlanması ve Erişimi I (AKTS 5) 3 saat Bilgisayarla kataloglamanın doğuşu gelişimi ve bugünkü durum ele alınmaktadır. Bu derste Kütüphane Otomasyon

Detaylı

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD) Sistemleri Arasındaki Temel Farklar Universal Bilgi Teknolojileri Ltd. Şti. 2010. Tüm hakları saklıdır.

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301)

Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301) Maltepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Veri Tabanı ve Yönetimi (BİL 301) GENEL DERS BİLGİLERİ Öğretim Elemanı : Öğr. Gör. Erdal GÜVENOĞLU Ofis : MUH 313 Ofis Saatleri : Pazartesi: 10.00-12.00,

Detaylı

Veritabanı. SQL (Structured Query Language)

Veritabanı. SQL (Structured Query Language) Veritabanı SQL (Structured Query Language) SQL (Structured Query Language) SQL, ilişkisel veritabanlarındaki bilgileri sorgulamak için kullanılan dildir. SQL, bütün kullanıcıların ve uygulamaların veritabanına

Detaylı

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü ENF102 TEMEL BİLGİSAYAR BİLİMLERİ VE C/ C++ PROGRAMLAMA DİLİ Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Data Hiyerarşisi Files (Dosyalar) ve Streams (Kaynaklar)

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Ders izlencesi Bilgisayara giriş Bilgisayar nedir? Bilgisayarın tarihçesi Bilgisayarların sınıflandırılması Bilgisayar nasıl çalışır?

Detaylı

Mühendislikte Veri Tabanları Dersi Uygulamaları (MS-Access)

Mühendislikte Veri Tabanları Dersi Uygulamaları (MS-Access) Mühendislikte Veri Tabanları Dersi Uygulamaları (MS-Access) İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Geomatik Mühendisliği Bölümü Prof. Dr. Nebiye MUSAOĞLU Doç. Dr. Elif SERTEL Y. Doç. Dr. Şinasi

Detaylı

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay.

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Öğr. Gör. Ayhan KOÇ Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay., 2007 Algoritma ve Programlamaya Giriş, Ebubekir YAŞAR, Murathan Yay., 2011

Detaylı

2. hafta Bulut Bilişime Giriş

2. hafta Bulut Bilişime Giriş 1 2. hafta Bulut Bilişime Giriş 3. Bulut Bilişime Duyulan İhtiyaç Son yıllarda veri kullanımında görülen artışlar sayesinde verinin elde edilmesi ve üzerinde analizler yapılarak genel değerlendirmelerde

Detaylı

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir?

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Başlangıç Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Bilgisayar Bilgisayar, kendisine verilen bilgiler

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) Varlık İlişki Modeli Örnek Uygulamalar

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) Varlık İlişki Modeli Örnek Uygulamalar Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) Varlık İlişki Modeli Örnek Uygulamalar Konular VİM (Varlık İlişki Modeli - ERM) ile Tasarım Örnek Uygulama Üniversite Bilgi Sistemi Örnek Uygulama Kitabevi

Detaylı