AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI"

Transkript

1 P A R D U S

2 AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI 1.1. UNIX Tarihçesi ve Gelişimi Unix in Oluşumu 1960'larda AT&T'nin Bell Laboratuarları,MIT ve General Electric'in ortaklaşa yürüttükleri bir projede Multics isimli bir işletim sisteminin patentini aldılar. Bell Laboratuarı bu projeden çekilene kadar iki çalışanı, Dennis Ritchie ve Ken Thompson, bu projede çalıştı. Bell Laboratuarları bu projeden çekildikten sonra bu iki kişi yeni bir projede bir işletim sistemi ortaya çıkardılar. İşletim sistemine Multics adından esinlenerek Unics ismi takıldıysa da daha sonraları bu isim UNIX olarak değiştirildi. UNIX'in en temel özelliği Dennis Ritchie tarafından yaratılan C dili ile oluşturulmasıydı. İşletim sistemleri o güne kadar sistemin mimarisine bağlı olan makine dili ile yazılmaktaydı. UNIX işletim sistemi makine dili yerine C dili temel alınarak kodlanmıştı. Bu da işletim sisteminin diğer platformlara taşınmasını kolaylaştırıyordu. UNIX işletim sistemi duyulmaya başladıktan sonra başta üniversiteler olmak üzere bir çok kişi ve kurumun ilgisini çekti. Özellikle üniversitelerin bilgisayar bilimleri bölümlerinde okuyan ve çalışan kişilerin desteği ile birlikte UNIX kısa zamanda büyük bir ilerleme kaydetti. Bunun sonucu olarak da en önemli bilgisayar işletim sistemi ünvanını eline geçirdi. 1980'lerin başında AT&T UNIX işletim sisteminden para kazanma yoluna gitti ve işletim sistemini özel lisanslar ile pazarlamaya başladı. UNIX'in ortaya çıktığı günden itibaren işletim sisteminin gelişmesine yardımda bulunan bir çok kişi bu karara karşı çıktı. Bunun üzerine amacı UNIX benzeri ve parasız dağıtılabilen bir işletim sistemi ortaya çıkarmak olan GNU projesi Richard Stallman tarafından başlatıldı.gnu'yu desteklemesi için 1984 yılında Stallman ve arkadaşları Free Software Foundation (FSF) projesini yarattılar. FSF'te free ile anlatılmak istenen bedava olan yazılımdan çok özgürce dağıtılan yazılım manasını taşımaktaydı. FSF'e göre herhangi bir amaç için kullanılabilen, kopyalanıp üzerinde gerekli değişiklik yapılabilen ve daha gelişmiş bir yazılım sistemine dahil edilebilen yazılım serbest yazılım(free software) olarak kabul edilmişti. Bu özgürlükler için temel olarak gereken şey yazılımın koduna erişimdi. Bu yüzden bu akım aynı zamanda Kaynak Kodu Açık Yazılım Open Source Software (OSS) olarak da anılır.linux günümüzde bulunan en büyük kaynak kodu açık yazılımdır Linux un Ortaya Çıkışı AT&T UNIX işletim sistemini para ile lisanslayana kadar, UNIX üniversitelerde bilgisayar bilimi öğrencilerine işletim sistemlerini öğretmek için kullanılan bir araçtı. AT&T'nin yaptığı değişiklik sonrası üniversitelerin yeni bir işletim sistemine ihtiyacı ortaya çıktı. Bunun üzerine Andrew Tannenbaum UNIX benzeri bir işletim sistemi olan MINIX işletim sistemini ortaya çıkardı yılında Finli bilgisayar bilimi öğrencisi Linus Torwalds Intel mimarisindeki bilgisayarlar için hafıza yönetimi yapan bir yazılım üzerinde çalışmaya başladı.bir zaman sonra bu projesinin genişletilmiş halinin UNIX çekirdeği gibi çalışabileceğini farketti yılında comp.os.minix haber grubuna üzerinde çalıştığı projeyi bildiren ve geliştirme için öneri isteyen bir mesaj gönderdi. Torwalds bu yeni işletim sistemine Linus'un MINIX'i

3 olarak tanımladığı LINUX adını verdi. Unix üzerinde program geliştiren kişilerden Linux'un geliştirilmesi için yardım teklifleri gelmeye başladı. Linux'un bir önemli yanı ise GNU projesinin eksik olan bir parçasını doldurmasıydı. GNU projesi çerçevesinde yaratılacak olan Unix benzeri işletim sisteminin çoğu parçaları bitmişti. Yapılmayan en önemli parça işletim sisteminin çekirdeği idi. Bu eksikte Linux tarafından kapatılmış oldu yılında Linux 1.0 serisi kernel GPL lisansı altında yayınlandığında, Linux 100,000 kullanıcıya erişmişti. Günümüzde Linux'un milyonlar ile belirtilen bir kullanıcı kitlesi bulunmakta. Son kullanıcı pazarında da gün geçtikçe güçlenmesine rağmen Linux günümüzde çoğunlukla sunucularda kullanılan bir işletim sistemidir. Yapılan araştırmalardan Internet'te bulunan web sunucularının büyük çoğunluğu Linux işletim sistemi üzerinde çalışmakta olduğu sonucu ortaya çıkmıştır Açık Kaynak Kodlu İşletim Sistemi Kurulumu Hangi Linux? Açık kaynak işletim sistemi Linux un yüzlerce sayıda farklı sürümü (dağıtımı) vardır. Bütün Linux sürümleri, işletim sisteminin temeli olan ortak çekirdeği kullanmaktadır. Fakat farklı firma ve kuruluşlar, açık kaynak kodlu olan çekirdek üzerine kendi değişikliklerini ekleyerek işletim sistemini yapılandırmaktadırlar. Benzer şekilde Linux sürümlerinde kullanılan temel programların büyük bir kısmı da açık kaynak kodlu olduğu için ortak programlar farklı uyarlamalarla sürümlerde yer almaktadır. Açık kaynak kodlu yazılımların getirdiği bu avantajdan dolayı Internet ortamında pek çok Linux sürümü yer almaktadır. Bu sürümlerin büyük bir kısmı küçük çapta (bir ya da iki disketlik sürümler) olduğu gibi, bazı büyük Linux sürümleri geliştirilmediği için zamanla kaybolmuştur. Benzer şekilde isteyen herkes kendi Linux sürümünü hazırlayabilir. (Açık Kaynak İşletim Sistemi dersini başardığınız takdirde siz de ) Bu tecrübe ile Linux hakkında temel düzeyde pek çok bilgi edinebilirsiniz. Linux dağıtımları çeşitli amaçlara yönelik olarak hazırlanırlar. Kimi masaüstü için, kimi sunucu amaçlı, kimisi de güvenlik duvarı vb. gibi. Siz de öncelikle kendi ihtiyaçlarınızı belirleyerek, size uygun bir Linux dağıtımını seçebilirsiniz. Mesela masaüstü bilgisayarında multimedya özelliklerini kullanacaksanız o zaman sizin sunucu araçlarını içeren bir dağıtım kullanmanıza gerek yoktur. Öte yandan Linux'un derinliklerine inmek istiyorum, sadece komut satırını kullanacağım. diyorsanız çok büyük sürümleri kullanmanız gerekmez. Oyun amaçlı bir kullanım söz konusu ise tamamıyla grafik tabanlı ve donanım desteği geniş bir Linux dağıtımı işinizi görecektir. Dağıtımlara ait sitelerde veya başka sitelerde ki ekran görüntülerine bakabilirsiniz. Bu ekran görüntüleri size bir fikir verecektir. Aşağıda dünya üzerinde kullanılan Linux dağıtımlarından bazılarının isimleri alfabetik sırada verilmiştir. Linux un açık kaynak kodlu bir işletim sistemi olması sebebiyle dağıtımların sayısı da oldukça fazladır. Caldera Open Gentoo OpenSuse Turkix Centos Kernel Oralux Ubuntu Corel Knoppix Pardus Vector Debian Kubuntu Pc LinuxOS Xubuntu Dynebolic Mandrake Puppy Zenwalk Edubuntu Mandriva Redhat EvilEntity Mepis Slackware Fedora METU-CC Linux Suse

4 FreeBSD Nessus TrueBSD ForeSight NetBSD Truva Gelecek OpenBSD Turbolinux Tablo 1.1 : Bazı Linux dağıtımları. Bu kaynakta TUBİTAK-UEKAE (Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırmalar Kurumu- Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü) nin hazırlamış olduğu Pardus Linux 2007 sisteminin kurulumu ve kullanımını merkez alan bir anlatımla karşılaşacaksınız. Bunun yanında Red Hat Linux dağıtımının da genel özellikleri ve uygulamaları konusunda bilgi sahibi olacaksınız. Pardus projesi, TÜBİTAK - UEKAE tarafından başlatılan ve devam ettirilmekte olan, bilişim okur-yazarlığına sahip bilgisayar kullanıcılarının temel masaüstü ihtiyaçlarını hedefleyerek; mevcut Linux dağıtımlarının üstün taraflarını kavram, mimari ya da kod olarak kullanan; özerk sisteme evirilebilecek bir yapılandırma çerçevesi ve araçları ile kurulum, yapılandırma ve kullanım kolaylığı sağlamak üzere geliştirilen bir GNU/Linux ortaya koymayı hedeflemiş bir geliştirme projesidir Kuruluma Hazırlık Pardus kurulumuna başlayabilmek için bilgisayarın CD'den açılabilecek şekilde ayarlanmış olması gerekmektedir. Bu tanımı bilgisayar açılırken BIOS Setup menüsüne girerek yapabilirsiniz. Bu noktada, sabit diskin durumu hakkında bilgi sahibi olmanız, ve Pardus'u hangi disk bölümüne kurmak istediğinize karar vermiş olmanız önerilir. Pardus'u sabit diskin tamamını veya bir bölümünü kullanacak şekilde kurabilirsiniz. Pardus kurulum sistemi (YALI) ile kısa bir sürede bilgisayarı Pardus'la açılacak şekilde yapılandırabileceksiniz. Bunun için Pardus CD' sini yerine takın. Bilgisayarı yeniden başlattıktan bir kaç dakika sonra Pardus'un kurulum ekranı gelecektir.

5 Resim 1.1 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Seçenekler). Resim 1.2 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Lisans anlaşması).

6 Kurulum ekranında üstte görünen üç basamak, kurulumun aşamalarını ve şu anda hangi aşamada olduğunuz bilgisini verir. Ekranın sağ yanında bulunan bölümde bulunduğunuz aşamada gerçekleşen eylemler ya da dikkat edilmesi gereken konularda uyarılar bulunur. Soldaki alan gerçekleşen işlemlerin görüntülerini takip edebileceğiniz ana bölümdür. En altta ise önceki işleme dönmek ya da sonraki işleme geçmek için gezinme düğmelerinin yanı sıra kurulan sürüme ait ayrıntılı bilgileri okuyabileceğiniz Sürüm notları bağlantısını görebilirsiniz. Resim 1.3 : Pardus 2007 kurulum ekranı (CD Kontrolü).

7 Resim 1.4 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Klavye seçimi) Disk Bölümlendirme ve Biçimlendirme Disk bölümlendirme işleminde ne yaptığınızı biliyor olmanız çok önemlidir. Eğer kuşkularınız varsa, bilgi kaybına uğramamak için, bu konuda bilgili bir kişiden yardım almanız önerilir. Kurulum yapılmasına onay verdiğinizde disk bölümlendirme ekranına ulaşırsınız. Bu ekranda hangi bölümlendirme yöntemini ve birden fazla sabit diskiniz varsa hangi diske kurulum yapacağınızı belirtebilirsiniz. 'Otomatik Bölümlendirme' seçeneği, diskin tamamı Pardus'a ayrılarak yapılacak kurulumlar için tasarlanmıştır. Bu seçeneği tercih ederseniz diskinizdeki bütün bilgiler SİLİNECEKTİR! Eğer diskin yalnızca bir bölümünü Pardus'a ayırmak istiyorsanız Hayır, diskimi kendim bölümlendireceğim. seçeneğini tercih etmelisiniz. Otomatik disk bölümlendirme seçeneği diskinizi bölümlendirip doğrudan kuruluma başlar. Diski elle bölümlendirmek istediğinizde aşağıdaki resme benzer bir ekranla karşılaşırsınız.

8 Resim 1.5 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Disk Bölümlendirme). Kurulum için seçtiğiniz diskin daha önceden yapılandırılmış bölümleri varsa bu ekranda tümünü görebilirsiniz. Bu bölümlerde değişiklik yapmak ya da yeni bölümler yaratmak için listenin altındaki seçenekleri kullanabilirsiniz. YALI herhangi bir disk bölümünüzün boyutunu içindeki bilgilere zarar vermeden değiştirebilir. Böylece disk bölümlerini ihtiyacınıza göre yeniden oluştururken kurulu ve çalışan sisteminiz zarar görmez. Elbette disk bölümündeki boş yerler ile sınırlı olacak, yani bir diski en fazla içindeki boş yer kadar küçültebileceksiniz.

9 Resim 1.6 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Disk Bölümlendirme). Resim 1.7 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Disk Bölümlendirme).

10 Bölümlendirme istediğiniz gibi olduğunda kurulum yapılacak bölümleri seçerek bu adımı tamamlayabilirsiniz. Bunun için bir disk bölümü seçerek 'Düzenle' düğmesine basın. Karşınıza gelecek olan pencerede aşağıdaki kısımları göreceksiniz. Pardus Sistem Dosyaları (Zorunlu): Pardus'un çalışacağı dizini oluşturur. En az 4 GB büyüklüğünde bir disk bölümünün bu seçenekle düzenlenmesi gerekmektedir. Kullanıcı Dosyaları (İsteğe Bağlı): Sisteme kayıtlı kullanıcıların kişisel dosyaları ve ayarlarının saklandığı dizinler bu seçenekle düzenlenen disk bölümünde saklanır. Bu dosyalar ve belgeler, bu seçenekle düzenlenen bir disk bölümü olmadığında Sistem'e ayrılan disk bölümü içinde saklanır. Zorunlu değildir ancak bu bilgilerin yedeklenmesi, sistem değişikliklerinde güvenli olarak saklanması için ayrı bir disk bölümü tavsiye edilir. Takas Alanı Bölümü (İsteğe Bağlı): Pardus, belleğin yetmediği durumlarda sabit disk üzerinde takas işlemi gerçekleştirmek için bir takas dosyası ya da bu iş için ayrılan bir disk bölümü kullanabilmektedir. Bu işlem için burada bir disk bölümü seçebilirsiniz. Takas Disk Bölümü kullanmadığınız takdirde Pardus tarafından Sistem için ayrılan disk bölümü altında yapılandırılacak olan bir dosya otomatik olarak kullanılacaktır. Resim 1.8 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Disk Bölümlendirme).

11 Resim 1.9 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Disk Biçimlendirme). Resim 1.10 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Disk Biçimlendirme).

12 Sistem Kurulumu Disk bölümlerini belirlediniz ve kuruluma başladınız. Kısa süre içinde masaüstü bilgisayarları için güncel ihtiyaçları karşılayan bir çok başarılı özgür yazılım bilgisayarınıza kurulmuş olacak. Bu sürede Pardus'un size sunduğu avantajlarla ilgili bilgileri ana ekranda değişen görüntülerden, hangi bileşenin kurulduğunu ayrıntılı biçimde ise işlem göstergesinin altındaki yazılardan takip edebilirsiniz. Aşağıda Pardus sistem kurulumu aşamasında görülen ekranlara ait görüntülerden bazıları verilmiştir. Resim 1.11 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Sistem Kurulumu).

13 Resim 1.12 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Sistem Kurulumu). Resim 1.13 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Sistem Kurulumu).

14 Resim 1.14 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Sistem Kurulumu). Resim 1.15 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Sistem Kurulumu).

15 Resim 1.16 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Sistem Kurulumu). Resim 1.17 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Sistem Kurulumu).

16 Sistem Yöneticisi Sistem Yöneticisi, Pardus'un kurulum sırasında sisteme eklenmiş ve en üst düzey yetkiye sahip olarak tanımlanmış ilk kullanıcısıdır. Her sistemde root adıyla sistem yöneticisi bulunur. Bu kullanıcı sisteminizin tamamına etki eden yapılandırmalar, sistem kayıtları ve benzeri yönetim uygulamalarını çalıştırmaya yetkilidir. Kolay tahmin edilemeyecek ve unutmamanız gereken bir parola belirleyerek girmeniz gerekmektedir. Bu parola daha sonra sistemle ilgili yönetici seviyesinde gerçekleştirilmesi gereken işlemler sırasında sorulacaktır. Bu kullanıcının parolasının herkes tarafından bilinmemesi, sisteminizin güvenliği ve kendi bilgilerinizin düzeni açısından yararlıdır. Resim 1.18 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Yönetici Parolası).

17 Kullanıcı Ekleme Bu aşamada dilediğiniz kadar kullanıcıyı gerçek isim, kullanıcı ismi ve parola bildirerek sisteme ekleyebilirsiniz. Sistem tarafından tanınan her kullanıcının belgelerini ve ayar bilgilerini sakladığı kendine ait bir ev dizini olacaktır. Bu sayede hiçbir kullanıcı bir diğerinin sistemi kullanma şekline ya da bilgilerine müdahale edemez. Resim 1.19 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Kullanıcı Ekleme).

18 Sistem Yükleyicisi Sistem Yükleyicisi, bilgisayarınız açıldıktan sonra disk üzerinde bulunan sistemleri belirleyerek açılmalarını sağlar. Pardus'un açılabilmesi ya da birden fazla sistem yüklü ise, açılışta bilgisayarınızı kullanmak için hangi sistemi tercih edeceğinizi belirlemek için bir Sistem Yükleyicisi kurulması zorunludur. Sistemi yüklemek için bilinçli olarak başka bir tercihiniz olmadığı durumlarda mutlaka sistem yöneticisini kurmayı onaylayın. Resim 1.20 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Sistem Yükleyicisi).

19 Kurulumun Tamamlanması Bilgisayarınız Pardus'a hazır, Pardus kurulumu gelen Tebrikler ekranıyla birlikte tamamlanmış olur. Kurulum CD'sinin çıkartılması gerekmektedir.cd çıkarılır ve bilgisayar yeniden başlatılır. Sistem yükleyicisi yüklendiği için, bilgisayar açılışında açılış seçenekleri gelir, Pardus veya varsa diğer işletim sistemi (Windows gibi ) seçilerek bilgisayar istenilen işletim sistemi ile başlatılmış olur. Resim 1.21 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Kurulumun Tamamlanması).

20 Resim 1.22 : Pardus 2007 kurulum ekranı (Kurulumun Tamamlanması) X-Window Kullanımı X-Window sisteminden önce UNIX terminal tabanlı ve grafik desteği olamayan bir sistemdi. X Window un tasarlanması sayesinde grafik tabanlı uygulamalar da UNIX türevi işletim sistemlerinde boy göstermeye başladılar. X-Window Sistemi UNIX sistemler için geliştirilmiş geniş ve güçlü bir grafik ortamıdır. İlk olarak MIT (Massachusetts Institute of Technology) tarafından geliştirilmiş olmasına rağmen günümüzde bir çok firma tarafından geliştirilmektedir. Bugün tüm Linux dağıtımları ile birlikte X-Window sisteminin serbestçe dağıtılabilir sürümü olan Xfree86 gelmektedir. Bu sürümle beraber gerekli tüm çalışabilir dosyalar, kütüphaneler ve araçlar gelmektedir Temel Kavramlar X-Sunucusu X-Window sistemi gerçekte uygulama yazılımı ile X-sunucusu adıyla anılan özel bir grafik terminali arasında gerçekleşen iletişimi sağlayan komutlar kümesidir. X-Window uygulamalarının yaptığı iş belli bir komutu TCP/IP üzerinden X-Sunucusuna göndermekten ibarettir. Gerekli şekillerin donanım yoluyla çizilmesi işlemini X-sunucusu gerçekleştirmektedir. Uygulama ve sunucu arasındaki bu iletişim sayesinde çalışan uygulamalar ile X- sunucusunun aynı sistem üzerinde bulunma gereksinimi ortadan kalkmıştır. Uygulama programını bir başka makinede çalışırken X-sunucusu ayrı bir makinde çalışıyor olabilir. Ve uygulama ile X-sunucu arasındaki iletişim TCP/IP kullanılarak yapılır.

21 Tipik bir X-Window uygulamasının çalışmasında geçen temel adımlar aşağıdaki gibidir : X-sunucusu başlatılır ve gerekli konfigürasyon dosyaları okunur ve grafik kartı tanınır. Daha sonra gerekli tüm donanımlar grafik moduna geçirilir. X-sunucusu gelecek istekleri karşılamak için standart olarak 6000 numaralı portu açar ve gelecek istekleri beklemeye başlar. Tüm X-Window uygulamaları çıktının görüntüleneceği sunucunun IP adresi gibi bilgilerin girilebileceği standart parametrelere sahiptir. Bu parametreler sayesinde uzaktaki bir sunucuya bağlanılabilir ve programın kullandığı renk ve fontları başlangıç aşamasında belirlenebilir. Uygulama X-sunucusuna bağlantı isteğini belirtir. X-sunucusunda tanımlı kurallar çerçevesinde uygulamanın sunucuya bağlanmasına izin verilebildiği gibi uygulamanın bağlanması engellenebilir. Bağlantı kurulduktan sonra uygulama programı X-sunucusuna gerekli komutları göndererek ekranda görüntülenmesini sağlar. X-sunucularının temelde gerçekleştirdikleri görevlerden en önemlisi grafik kartını kullanma görevidir. X-sunucularının bir grafik kartını kullanabilmesi için bu grafik kartının temel özelliklerini bilmesi gerekmektedir. Günümüzde çoğu kart SVGA standardını desteklediği için, SVGA modda çalışma mantığını kullanan X-sunucusu ile sorunsuz çalışmaktadırlar. Fakat bu modda çoğu kartın özellikleri kullanılamamaktadır. Bu yüzden dünya çapında kullanılan bir çok kart için özelleştirilmiş X-sunucuları bulunmaktadır. Bu sunucular sayesinde grafik kartı daha etkili şekilde kullanılabilmekte, grafik işlemleri daha hızlı ve sunucuya daha az yük getirecek şekilde yapılabilmektedir. Ayrıca grafik kartlarının çalıştığı modların X-sunucusu tarafından bilinmesi gerekmektedir. Aksi takdirde X-sunucusu grafik kartını kullanamayacaktır. Bu yüzden grafik kartı seçerken X Window ile uyumlu olup olmadığın kontrol edilmesinde yarar vardır. X Window sistemi tarafında tanınan tüm kartların ve chipsetlerin listesi Xfree86 sürümünün internet sayfalarında bulanabilir Pencere Denetçileri X-Window sistemi uygulama programlarının görüntüleri üzerinde kullanıcı tarafından yapılabilecek olan boy değiştirme, pencerenin bulunduğu yeri değiştirme, simge durumuna geçirme gibi belirli işlemleri yapmak için özel yetkilere sahip programlar kullanmaktadır. Bu programlar pencerelerin yönetimi ile ilgilendiğinden pencere yöneticileri ismini almışlardır. Bu programlar standart X-Window dağıtımının bir parçası olmadıklarından çok farklı yetenek ve özelliklere sahip türleri bulunmaktadır. Günümüzde en çok kullanılan pencere yöneticileri arasında icewm, kwm, afterstep, sawfish ve windowmaker gelmektedir. Pencere yöneticileri temelde özel yetenek ve yetkilere sahip uygulama programlarıdır. Bu programların sağladığı bir çok özellik bulunmakla beraber, özellikler denetçiden denetçiye değişmektedir. Tüm pencere denetçilerinde olan ortak özellik uygulama çalıştırabilme özelliğidir. Tüm pencere denetçileri farklı şekilde de olsa bir uygulamanın çalıştırılabilmesi için yöntemler sunarlar.

22 X-Window Programları Komut Satırı Parametreleri X Window programlarının çoğu belli işlevler için aynı komut satırı parametrelerini kullanırlar. Bu parametreler ile çoğunlukla arka ve ön plan renkleri, kullanılacak font, açılacak pencerenin yeri ve büyüklüğü gibi bilgiler ayarlanmaktadır. En çok kullanılan parametre listesi ve açıklamaları aşağıdaki gibidir : -display bağlanılacak_sunucu : Hangi X sunucusunun kullanılacağı belirtilir. bağlanılacak_sunucu bilgisi sunucu_ismi: görüntü_numarası.ekran_numarası formatındadır. Bu bilgi verilmediği takdirde varsayılan olarak -display :0.0 parametresi verilmiş kabul edilecektir. Sunucu ismi kısmını boş olması komutun çalıştırıldığı makineye bağlanılması gerektiği anlamına gelmektedir. -geometry geometri_bilgisi : Bu parametre ile açılan pencerenin ilk büyüklüğü ve konumu belirtilir. geometri_bilgisi genişlik x yükseklik + yatay_uzaklık + düşey_uzaklık formatına sahiptir. (Örnek -geometry 120x ) -bg renk : Açılan pencerenin arka planının hangi renkte olması gerektiği bilgisi verilir. -fg renk : Açılan pencerede kullanılacak ön planın hangi renkte olması gerektiği bilgisini verir. -font font : Pencerede metinleri görüntülemek için kullanılacak font belirtilir. Font belirtilirken iki ayrı format kullanılabilir. Birinci seçenekte fontun sadece aile ismi kullanılır. (Örnek : -font helvetica ). İkinci seçenekte ise X-Window tarafından kullanılan font isimlendirme metodu kullanılabilir. (Örnek : -font - adobe-courier-bold-r-normal--*-*-*-*-*-*-iso ) Pencere Denetçilerinin Seçimi Pencere denetçilerinin sayısının fazla olması ve ayrı ayrı her pencere denetçisinin belirli bir kullanıcısının olması sebebiyle tüm Linux dağıtımları birden fazla pencere denetçisi ile birlikte gelmektedir. Günümüz dağıtımları genel olarak iki farklı masaüstü sistemi kullanmaktadır. Bunlar GNOME ve KDE masaüstü sistemleridir. KDE masaüstü sistemi kendi pencere denetleyicisine sahiptir. GNOME masaüstü sistemi ise sawfish pencere denetleyicisini kullanmaktadır. Ayrıca windowmaker, icewm, fvwm gibi diğer pencere denetçileri de Linux dağıtımları ile birlikte gelmektedirler. Red Hat Linux sistemlerde kullanıcı kurulum sırasında GNOME veya KDE masaüstü sistemlerinden birini seçmiş ise varsayılan pencere denetçisi masaüstü sistemi tarafından kullanılan pencere denetçisidir. Eğer bu iki sistem birden kurulum esnasında seçilmiş ise, kurulum programı hangi sistemin varsayılan olarak kullanılmak istediğini kullanıcıya sormaktadır. Bu bilgi /etc/sysconfig/desktop dosyasında tutulmaktadır. Red Hat Linux dağıtımları her zaman GNOME masaüstü sistemini önerdikleri için bu dosyanın eksikliği veya içinin boş oluşu tercih edilen sistemin GNOME olduğunu belirtmektedir. KDE masaüstü sisteminin seçilmesi için bu dosyanın KDE satırını içermesi gerekmektedir. Eğer iki masaüstü sistemi de mevcut değil ise sistemde var olması muhtemel olan diğer pencere yöneticileri araştırılır ve bulunan bir tanesi çalıştırılır. X-Window sistemi çalıştırılacağı zaman hangi pencere denetçisinin çalıştırılacağı bilgisini ilk olarak kullanıcının ev dizininde bulunan.xclients dosyasında arar. Eğer bu dosya mevcut değil ise tüm sistem için geçerli olan /etc/x11/xinit/xclients dosyası kullanılır. Bu dosya temelde ufak kabuk programlarıdır.

23 .Xclients dosyasına çalıştırmak istediğiniz pencere denetçisini çalıştırmak için kullanılan komutun yazılması yeterlidir. Dikkat edilmesi gereken nokta pencere denetçisini çağırırken exec çağrısının kullanılmasıdır. Örnek 1.1 : Gnome masaüstü için KDE masaüstü için Fvwm için : exec /usr/bin/gnome-session : exec /usr/bin/startkde : exec /usr/x11r6/bin/fvwm X-Sunucusunun Başlatılması X-sunucusunun başlatılması için bir çok yöntem kullanılabilir. Bunlardan en basiti sunucunun komut satırından direk çağrılmasıdır. (Ör: /usr/x11r6/bin/xf86_svga ) Bu durumda X-sunucusu metin tabanlı konsol tarafından kullanılmayan bir konsola geçerek çalışmaya başlayacaktır. İkinci bir yöntem xinit programının kullanılmasıdır. Bu program X-sunucusunu çalıştırırken ek olarak uygulama programları da çalıştırabilmektedir. Üçüncü ve en çok kullanılan metot ise startx komutunun çalıştırılmasıdır. Bu komut temelde xinit programı çağırmadan önce hangi ayar dosyalarının kullanılacağını belirleyen bir kabuk programıdır. Kullanıcının kendi dizininde gerekli ayar dosyalarını oluşturup oluşturmadığını kontrol eder. Eğer kullanıcı gerekli dosyaları oluşturmuş ise kullanıcının dosyalarını, oluşturmamış ise sistem genelinde geçerli olan dosyaları xinit programına parametre olarak gönderir Xinit Konfigürasyon Dosyası Xinit programına bildirilen konfigürasyon dosyası temelde X-sunucusu çalıştırıldığında ek olarak çalıştırılacak programların komutlarını ve klavye ayarlarını içermektedir. Red Hat Linux dağıtımlarında her kullanıcı kendi xinit konfigürasyonunu yapabilmektedir. Bunun için kullanıcı ev dizininde.xinitrc isimli bir dosya yaratması ve gerekli komut ve ayarları bu dosyaya girmesi gerekmektedir. Kullanıcının ev dizininde.xinitrc dosyası mevcut değilse tüm sistem için geçerli olan /etc/x11/xinit/xinitrc dosyası konfigürasyon dosyası olarak kullanılacaktır. /etc/x11/xinit/xinitrc dosyası içinden kullanılacak pencere denetçisini seçmek amacıyla Xclient dosyası çağırılır. Eğer kullanıcının ev dizininde.xclients dosyası mevcut ise bu dosya çalıştırılır. Bu doysa mutlaka çalıştırılabilir olmalıdır. Bu dosya mevcut değilse tüm sistem için geçerli olan /etc/x11/xinit/xclients dosyası çalıştırılır. Bu sayede X- sunucusunda kullanılacak olan pencere denetçisi çalıştırma adımına gelinmiş olunur X-Sunucusunun Font ve Klavye Ayarları X-Window Sistemi temelde Linux konsollarında kullanılan klavye sisteminden farklı bir klavye kullanmaktadır. X sunucusu açılırken sistemde kullanılan klavye ile ilgili ayarları /etc/x11/xmodmap isimli dosyadan okur. Bu dosyada tuşlar ve karşılıkları bulunmaktadır. Kullanıcılar kendi ev dizinlerinde yaratacakları.xmodmap dosyasını kendi klavye ayarları için kullanabilirler. Tüm sistemlerde metinlerin gösterilmesi için fontlar kullanılmaktadır. Fontlat temelde ufak grafikler olarak da düşünülebilir. X Window sistemi de tüm metin görüntülenme işlemlerinde fontları kullanmaktadır.

24 Tüm Linux dağıtımları ile beraber bir çok font gelmektedir. X Window tarafından kullanılan fontların sisteme tanıtılmasında ve kullanılmasında belirli bir standart oluşturulmuştur. Bir font belirtilirken belli özellikleri olan bir katar olarak gösterilmektedir. ( Ör : -adobe-utopia-regular-i-normal p-79-iso ) Bu gösterilimde özellikler tire - işareti ile birbirlerinden ayrılmaktadır. Bu gösterilimin temel formatı aşağıdaki gibidir : -fndry-fmly-wght-slant-swdth-adstyl-pxlsz-ptsz-resx-resy-spc-avgwidth-rgstryencdgn fndry : Font yapan kişi veya firmayı belirtir. (adobe, b&h,dec vs.) fmly : Fontun dahil olduğu aile ismi. (courier,times,helvetica vs.) wght : Fontun ağırlığını bildirir. (Kalın-bold,orta-medium vs.) slant : Fontun görünüşü ( italic - i, roman(normal)-r vs.) swdth : Fontun genişliğini bildirir. (normal, genişlemiş vs.) adstly : Font için ek stil belirtir. (sans serif, serif vs.) pxlsz : Piksel genişliğini belirtir. ( 10,12,13 vs) ptsz : Fontun gösterimde kaplayacağı alanı belirtir. (100, 120,130 vs) resx : Yatay çözünürlüğü dpi olarak belirtir. (75,100) resy : Dikey çözünürlüğü dpi olarak belirtir. (75,100) spc : Karakterler arasındaki uzaklığı belirtir. avgwidth : Font için geçerli olan ortalama karakter büyüklüğünü belirtir. rgstry : Fontun sahip registry ismi (iso8859, misc,oem vs) encdgn : Ulusal kodlama numarasını belirtir. (1,9 vs) İlk bakışta bu bilgilerin kullanıcı tarafından bilinmesi ve doğru şekilde kullanılması zor gözükmektedir. Bir font ile ilgili özellikleri belirtirken belirli bir özellik için sistem dahilinde geçerli olan kurallar kullanılmak istenirse bu özelliğin bulunduğu kısma yıldız * karakteri koyulması gerekmektedir. xfontsel programı kullanıcıya sistemde var olan fontlardan istediği fontu seçmesini sağlayan ve seçilen font için gerekli font ifadesini belirten bir yardımcı programdır. Bir X-sunucunun kullanabileceği font listesini görmek için xlsfont programı kullanılmaktadır. Bu programda diğer tüm X-Window programları gibi bağlanılacak sunucu seçimi için parametre alabilmektedir. X-sunucuları tarafından kullanılan fontlar genellikle /usr/x11r6/lib/x11/fonts dizini altında bulunan dizinlerde yer almaktadır. X-sunucuları tarafından kullanılan fontlar genellikle /usr/x11r6/lib/x11/fonts dizini altında bulunan dizinlerde yer almaktadır. Red Hat Linux 7.1 dağıtımı ile birlikte gelen Türkçe fontlar ise /usr/share/fonts/iso dizini altında yer almaktadır. Font dosyalarını içeren dizinlerdeki fontların X Window sistemi tarafından kullanılabilmesi için bu dizinler fonts.alias ve fonts.dir dosyalarını içermelidir. Fonts.alias dosyası dizinde bulunan fontların isimlerini daha kolay olan isimler ile kullanılabilmesini sağlar. Fonts.dir dosyası ise dizinde bulunan font dosyalarının hangi fontları içerdiği bilgisini tutar. Bu dosyaların oluşturulması için fontları barındıran dizin içinde mkfontdir komutunun çalıştırılması yeterlidir. Dizinlerde bulunan fontların X-sunucusu tarafından kullanılabilmesi için bu dizinlerde font bulunduğu bilgisinin X-sunucusuna bildirilmiş olması gerekmektedir. X-sunucusu başlangıçta okuduğu XF86Config dosyasından fontlar için kullanacağı kaynakları belirler. Fontlar için iki farklı kaynak söz konusudur. Bunlardan biri fontların bulunduğu dizinler, diğeri ise X Font Sunucusudur(xfs). Her iki kaynak aynı anda kullanılabilmektedir.

25 Font kaynaklarını X-sunucusuna tanıtmak için XF86Config dosyasının Files kısmında FontPath tanımı kullanılır. Her kaynak için bir adet FontPath tanımı bulunmak zorundadır.(dizinler ayrı ayrı kaynak teşkil etmektedirler.) Section "Files" RgbPath "/usr/x11r6/lib/x11/rgb" FontPath "/usr/x11r6/lib/x11/fonts/truetype" #Font kaynağı olarak /usr/x11r6/lib/x11/fonts/truetype dizinini #kullanmasını söyleyen tanım FontPath "unix/:7100" #Font kaynağı olarak yerel makinede 7100 numaralı soketi #kullanmasını soyleyen tanım. X Font Sunucusu varsayılan #olarak 7100 numaralı soketi dinler. EndSection Çalışma esnasında X sunucusu tarafından kullanılabilecek fontları değiştirmek için xset komutu kullanılabilir. Xset komutu X-sunucusu ile ilgili bir çok ayarın X-sunucusu devrede iken yapılmasına ve değiştirilmesine olanak sağlamaktadır. Örnek 1.2 : xset fp=kaynak1,kaynak2 Bu komut sayesinde X-sunucusunun fontlar için kullandığı kaynaklar komutta verilen kaynaklar olacaktır. Örnek 1.3 : xset +fp kaynak1,kaynak2 Bu komut sayesinde X-sunucusunun fontlar için kullandığı kaynaklar arasına verilen kaynaklar eklenecektir. Örnek 1.4 : xset -fp kaynak1,kaynak2 Bu komut sayesinde X-sunucusunun fontlar için kullandığı kaynaklar arasından verilen kaynaklar kaldırılacaktır. Örnek 1.5 : xset fp default Bu komut sayesinde X-sunucusunun fontlar için kullandığı kaynakların listesi ön tanımlı olan listeye geri dönecektir. Ön tanımlı olan liste XF86Config dosyasında belirtilen kaynak listesidir. Örnek 1.6 : xset fp rehash Bu komut sayesinde fontların bulunduğu kaynaklarda yapılan değişikliklerin X-sunucusu tarafından algılanması sağlanır Masaüstü Sistemleri GNOME Masaüstü Sistemi GNOME masaüstü kullanıcıların bilgisayarlarını kolayca kullanmaları ve konfigüre etmeleri için yaratılmış bir masaüstü ortamıdır. Bu ortam masaüstü, panel ve bir çok uygulama içermektedir. GNOME projesi kaynak kodu açık bir projedir ve yüzlerce programcı tarafından CORBA ( Common Object Request Broker Architecture) ve GTK+ (GIMP Toolkit) kullanılarak geliştirilmektedir. GNOME projesi Red Hat tarafından desteklenmektedir. Bu sebepten dolayı Red Hat masaüstü sistemlerinde kullanıcı arayüzü olarak GNOME masaüstünü önermektedir. GNOME masaüstü kullanıcıya masaüstünü istediği gibi oluşturabilmesi avantajını sağlamaktadır. GNOME ile birlikte gelen GNOME oturum yöneticisi sayesinde kullanıcının yaptığı ayarlar, daha sonraki oturumlarda da geçerli olabilmektedir. GNOME ile birlikte gelen uygulamalar veya GNOME masaüstü için özel yazılmış uygulamalar oturum özelliğinden faydalanabilmektedir. Bu özellik ile belirtilen, sistemden çıkıldığında çalışan programlar yeniden sisteme girildiğinde yeniden çalıştırılacaktır.

CHAPTER 13. X-WINDOW and WINDOW MANAGERS

CHAPTER 13. X-WINDOW and WINDOW MANAGERS CHAPTER 13 X-WINDOW and WINDOW MANAGERS 13.1 X-WINDOW Sistemi X Window siteminden önce UNIX terminal tabanlı ve grafik desteği olamayan bir sistemdi. X Windows un tasarlanması sayesinde grafik tabanlı

Detaylı

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMLERİ DERS NOTLARI 1-İşletim Sisteminin görevi nedir? En çok kullanılan işletim sistemleri nelerdir?

AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMLERİ DERS NOTLARI 1-İşletim Sisteminin görevi nedir? En çok kullanılan işletim sistemleri nelerdir? CANİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ALANI AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMLERİ DERS NOTLARI 1-İşletim Sisteminin görevi nedir? En çok kullanılan işletim sistemleri nelerdir? İşletim

Detaylı

Açık Kaynak Kodlu Yazılım

Açık Kaynak Kodlu Yazılım Temel Kavramlar İşletim Sistemi Bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan, aynı zamanda diğer uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

Detaylı

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler Süha TUNA Bilişim Enstitüsü UHeM Yaz Çalıştayı - 11.06.2012 İçerik 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı 2. Temel Linux Komutları 3. Sunucuya Uzaktan Bağlanma 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı Linux Linux,

Detaylı

Linux un Temel Bileşenleri. Linux Nedir? Aydın ÜSTÜN (Selçuk Üniversitesi) e-posta: austun@selcuk.edu.tr 02.03.2010

Linux un Temel Bileşenleri. Linux Nedir? Aydın ÜSTÜN (Selçuk Üniversitesi) e-posta: austun@selcuk.edu.tr 02.03.2010 Linux Nedir? Aydın ÜSTÜN Selçuk Üniversitesi e-posta: austun@selcuk.edu.tr 02.03.2010 İçerik Giriş 1 Giriş Temel kavramlar Tarihçe 2 Çekirdek Linux dağıtımları Paketler 3 Neden Linux? Nereden ve nasıl

Detaylı

AKINSOFT. Eofis NetworkAdmin. AKINSOFT EOfis NetworkAdmin Kurulumu Bilgi Notu. Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 10.01.2008. Copyright 2008 AKINSOFT

AKINSOFT. Eofis NetworkAdmin. AKINSOFT EOfis NetworkAdmin Kurulumu Bilgi Notu. Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 10.01.2008. Copyright 2008 AKINSOFT AKINSOFT EOfis NetworkAdmin Kurulumu Bilgi Notu Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 10.01.2008 1 - Çalışma Şekli Hakkında Kısa Bilgi modülü kısaca aşağıdaki işlemleri yapar. Bu özelliklerin çalışabilmesi

Detaylı

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği Yenilikleri Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği 21 Aralık 2006 Yenilikleri İçerik 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri Neden? Nasıl? 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri

Detaylı

AÇIK KAYNAK İŞLETİM SİSTEMİ KURULUMU MODÜLÜ

AÇIK KAYNAK İŞLETİM SİSTEMİ KURULUMU MODÜLÜ AÇIK KAYNAK İŞLETİM SİSTEMİ KURULUMU MODÜLÜ 1. AÇIK KAYNAK KODLU İŞLETİM SİSTEMİ YAPISI 1.1. Temel Kavramlar 1.1.1. İşletim Sistemi İşletim sistemi, bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden,

Detaylı

Linux İşletim Sistemi. EnderUnix Çekirdek Takımı Üyesi afsin ~ enderunix.org www.enderunix.org/afsin

Linux İşletim Sistemi. EnderUnix Çekirdek Takımı Üyesi afsin ~ enderunix.org www.enderunix.org/afsin Afşin Taşkıran EnderUnix Çekirdek Takımı Üyesi afsin ~ enderunix.org www.enderunix.org/afsin Özgür / Serbest Yazılım? İlk defa Richard Stallman tarafından ortaya atılmıştır. http://www.stallman.org/ Özgür

Detaylı

I. Oturum: GNU/LINUX A GİRİŞ

I. Oturum: GNU/LINUX A GİRİŞ Son Kullanıcılar İçin GNU/Linux Eğitimi - I. Gün 20 Kasım 2011 1 Tarihçe Özgür Yazılım Hareketi Linux un Ortaya Çıkışı ; Açık Kaynak Hareketi Olgunluk Dönemi 2 Temel Özgürlükler Açık Kaynak 3 Dağıtım Ne

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı İŞLETİM SİSTEMLERİ İşletim sistemini, bir bilgisayar sisteminde kullanıcı ile iletişim kurarak, donanım ve yazılım nitelikli kaynakların kullanıcılar arasında adil bir biçimde paylaştırılmasını

Detaylı

MapCodeX MapLand Kullanım Kılavuzu

MapCodeX MapLand Kullanım Kılavuzu MapCodeX MapLand Kullanım Kılavuzu Versiyon Numarası: 1.0 ------------------------------- Kullanım Kılavuzu 2015 info@ www. MapCodeX MapLand İşlem Araçları Çalışma Dosyası Aç Haritanın ve son çalışma dosyasının

Detaylı

ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi...

ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi... ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi... 3 İndirme... 3 Sunucu yazılım kurulumu... 3 Kurulum sayfası çıkacaktır...

Detaylı

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1:

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

Windows Live Mail Programı Kurulumu ve Ayarlanması

Windows Live Mail Programı Kurulumu ve Ayarlanması Windows Live Mail Programı Kurulumu ve Ayarlanması MEB in e-posta hizmetine Internet sitesi üzerinden girildiğinde sistemin çok yavaş çalıştığı veya açılmadığı gibi sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bu nedenlerle

Detaylı

Linux Kurulumu (Sürüm 1.52) İçindekiler

Linux Kurulumu (Sürüm 1.52) İçindekiler Linux Kurulumu (Sürüm 1.52) İçindekiler 1. Kurulum Başlangıcı 2. Kurulum Yönergeleri 3. Uygulama Çalıştırma Yönergeleri 4. Uygulama Kaldırma 5. Notlar 6. Ek: Sürüm 1.5.2 7. Logoların değiştirilmesi 8.

Detaylı

LMS PC aracı ACS420. LMS parametre ayarlarının yapılması için PC yazılımı. Kurlum ve çalıştırma talimatları

LMS PC aracı ACS420. LMS parametre ayarlarının yapılması için PC yazılımı. Kurlum ve çalıştırma talimatları LMS PC aracı ACS420 LMS parametre ayarlarının yapılması için PC yazılımı Kurlum ve çalıştırma talimatları 1 İçindekiler 1. ACS420 programının kurulumu.. 3 2. OCI430 ara yüzün sürücü kurulumu.. 7 OCI430

Detaylı

@6 SERİSİ ÜRÜN KURULUMU

@6 SERİSİ ÜRÜN KURULUMU @6 SERİSİ ÜRÜN KURULUMU Ürün Grubu [X] Fusion [X] Fusion Standard [X] Entegre W3 Kategori [X] Yeni Fonksiyon Versiyon Önkoşulu @6 Uygulama @6 serisi ürünlerin kurulum işlemleri sadece on-line internet

Detaylı

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),

Detaylı

Linux altında komut satırında...

Linux altında komut satırında... -Kabuk (Shell) Unix ve benzeri işletim sistemlerinde kullanıcının komut yazmasını sağlayan, bu komutları yorumlayarak gerekli işlemleri yapan programlara kabuk (shell) adı verilir. Linux da bir kullanıcı

Detaylı

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI

HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ BĠLGĠ ĠġLEM DAĠRE BAġKANLIĞI Üniversitemiz FTP sunucusuna bağlanma, Windows 8 ve Office 2013 (Ġngilizce) kurulum dosyalarının indirilmesi ve Windows 7 ve Office 2010 un Windows

Detaylı

Pardus 2011 Kurulum Belgesi Sürüm 1.1 29 Ocak 2011. İçindekiler

Pardus 2011 Kurulum Belgesi Sürüm 1.1 29 Ocak 2011. İçindekiler Pardus 2011 Kurulum Belgesi Sürüm 1.1 29 Ocak 2011 İçindekiler 0. Giriş 1. Başlangıç Ekranı 1.1. Dil Seçimi 1.2. Grafik Ekran Ayarı 1.3. Çekirdek Ayarı 2. Lisans Şartları 3. Kurulum Ortamının Doğrulanması

Detaylı

Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. Microsoft Word 2010 programı hakkında temel bilgileri öğrenmek.

Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. Microsoft Word 2010 programı hakkında temel bilgileri öğrenmek. Amaçlarımız 2 Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. programı hakkında temel bilgileri öğrenmek. da metin biçimlendirmek. 1 Kelime İşlemcilerin İşlevleri 3 Kelime

Detaylı

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU Üniversitemiz Webmail servisi yenilenmiş olup Roundcube webmail üzerinden servis vermeye başlamıştır. Daha önce kullanılan SquirrelMail servisi https://oldwebmail.cankaya.edu.tr/

Detaylı

SIMAN KULLANIM KILAVUZU

SIMAN KULLANIM KILAVUZU SIMAN KULLANIM KILAVUZU Önder Öndemir SIMAN Simülasyon programı Model Çatı ve Deneysel Çatı olmak üzere iki kısımdan oluşur. Model çatı genel itibariyle modullerin ve işlem bloklarının yazıldığı kısımdır.

Detaylı

BÖLÜM 8 B- SUNU PROGRAMI 1. MICROSOFT POWERPOINT NEDİR? 2. POWERPOINT PROGRAMININ BAŞLATILMASI

BÖLÜM 8 B- SUNU PROGRAMI 1. MICROSOFT POWERPOINT NEDİR? 2. POWERPOINT PROGRAMININ BAŞLATILMASI BÖLÜM 8 B- SUNU PROGRAMI 1. MICROSOFT POWERPOINT NEDİR? Microsoft Office Paketi ile birlikte kullanıcıya sunulan Powerpoint Programı, etkileşimli sunular (Presentation) hazırlamaya yarayan metin tabanlı

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI İşletim Sisteminde Yapılan Uygulamalar Bir Bilgisayarda Hangi İşletim Sistemi Yüklü Olduğunu

Detaylı

MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı

MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı İçindekiler Bakanlık E-Posta Hizmetleri ve Sistem Ara yüzü E-posta Hizmetlerinin Outlook Programına Bağlanması Outlook 2010 Kullanımına ilişkin temel bilgiler

Detaylı

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İşletim Sistemleri ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri

Detaylı

Şekil 7.14: Makro Kaydet Penceresi

Şekil 7.14: Makro Kaydet Penceresi 7.2.4. Makrolar Kelime işlemci programında sık kullanılan bir görevi (çok kullanılan düzenleme ve biçimlendirme işlemlerini hızlandırma, birden çok komutu birleştirme, iletişim kutusu içinde daha kolay

Detaylı

Linux ve Özgür Yazılım Nedir?

Linux ve Özgür Yazılım Nedir? Efe ÇİFTCİ Çankaya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Aralık 2010 www.efeciftci.com Çankaya Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Topluluğu (BiLTeC) Katkılarıyla Linus Torvalds Kimdir? Linux'un Ortaya

Detaylı

MENÜ AYARLAMA 1. MENÜ AYARLAMA. [X] Fusion@6. [X] Fusion@6 Standard. [X] Entegre@6. [X] Yeni Fonksiyon

MENÜ AYARLAMA 1. MENÜ AYARLAMA. [X] Fusion@6. [X] Fusion@6 Standard. [X] Entegre@6. [X] Yeni Fonksiyon MENÜ AYARLAMA Ürün Grubu [X] Fusion@6 [X] Fusion@6 Standard [X] Entegre@6 Kategori Versiyon Önkoşulu [X] Yeni Fonksiyon @6 Uygulama Fusion@6 serisi ürünlerde ürün ana menüsü çeşitli temalarla görsel olarak

Detaylı

DENEME SINAVI CEVAP ANAHTARI

DENEME SINAVI CEVAP ANAHTARI DENEME SINAVI CEVAP ANAHTARI ECDL BAŞLANGIÇ Bilgisayarı Kullanmak ve Dosyaları Yönetmek 1) Bilgisayar ı doğru şekilde kapatıp, açmak için uygun metodu uygulayınız.(bilgisayarı kapatın ve tekrar açın.)

Detaylı

İşletim Sistemleri Kurulumu

İşletim Sistemleri Kurulumu İşletim Sistemi Kurulumu Öğrt. Gör. Alper Aslan Bilgisayar Büro Programları İşletim Sistemi Kurulumu BIOS BIOS Ayarları Hata Mesajları İşletim Sistemleri İşletim Sistemleri Kurulumu Öğrt. Gör. Alper ASLAN

Detaylı

1. VERİ TABANI ARAÇLARI

1. VERİ TABANI ARAÇLARI 1.1. Veri Tabanı Yazılımı 1. VERİ TABANI ARAÇLARI Veri tabanı yazılımı veri tabanının bilgiyi verimli bir şekilde düzenleyebilmesini, gerektiği zaman bilgiye ulaşılabilmesini sağlayan, birden çok kullanıcıya

Detaylı

Linux un Tarihsel gelişimi

Linux un Tarihsel gelişimi Linux un Tarihsel gelişimi Unix, 1969 yılında, Ken Thompson ve Dennis Ritchie tarafından Bell Laboratuvarları'nda geliştirilmiş, çok kullanıcılı, çok görevli yapıyı destekleyen bir bilgisayar işletim sistemidir.

Detaylı

TecCom TecLocal Programı Kurulum ve Yapılandırma Rehberi

TecCom TecLocal Programı Kurulum ve Yapılandırma Rehberi TecCom TecLocal Programı Kurulum ve Yapılandırma Rehberi Giriş: TecLocal programı TecCom elektronik ticaret platformu üzerinden sisteme kayıtlı tedarikçi/distribütör firmalara bağlanmayı sağlayan ücretsiz

Detaylı

MPLAB IDE v7.60 PROGRAMI KULLANIMI

MPLAB IDE v7.60 PROGRAMI KULLANIMI MPLAB IDE v7.60 PROGRAMI KULLANIMI MPLAB IDE programı mikroişlemciler için hazırlanmış bir derleyici programdır. Microchip firması tarafından hazırlanmıştır. (Resim 1) MPLAB programı assembly dilinde simulasyon,

Detaylı

USB 2.0 DAN HDMI A VİDEO ADAPTÖRÜ. Hızlı Kurulum Kılavuzu DA-70851

USB 2.0 DAN HDMI A VİDEO ADAPTÖRÜ. Hızlı Kurulum Kılavuzu DA-70851 USB 2.0 DAN HDMI A VİDEO ADAPTÖRÜ Hızlı Kurulum Kılavuzu DA-70851 1. Sürücüyü Yükleme İkaz: Verilen sürücüyü bağlamadan adaptörü bilgisayarınıza BAĞLAMAYIN. Verilen CD yi disk sürücünüze yerleştirin ve

Detaylı

AutoCAD 2011 Kurulumu

AutoCAD 2011 Kurulumu AutoCAD 2011 Kurulumu AutoCAD Installation Wizard Kurulum için AutoCAD 2011 DVD sini sürücüye yerleştirdiğinizde, DVD-ROM un içeriğinin okunduğunu belirten Setup Initialization penceresinden sonra, karşınıza

Detaylı

MS WORD 5. BÖLÜM. Şekil 3. 100. Sayfa Düzeni Sekmesi. Şekil 3. 101. Temalar Grubu

MS WORD 5. BÖLÜM. Şekil 3. 100. Sayfa Düzeni Sekmesi. Şekil 3. 101. Temalar Grubu MS WORD 5. BÖLÜM Bölüm Adı: SAYFA DÜZENİ Bölümün Amacı: Sayfa yapısı ve düzenini değiştirmek. Neler Öğreneceksiniz? Bu bölümü bitiren kişi: 1. Ofis temalarını bilir. 2. Kenar boşluklarını, sayfa yönlendirmesini,

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DASDIFFUSION DEPARTMENTAL EDITION 1. FAZ TARAMA PC KURULUM KILAVUZU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DASDIFFUSION DEPARTMENTAL EDITION 1. FAZ TARAMA PC KURULUM KILAVUZU TÜRKİYE CUMHURİYETİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DASDIFFUSION DEPARTMENTAL EDITION 1. FAZ TARAMA PC KURULUM KILAVUZU Hazırlayan: DAS A.Ş. 1 S a y f a D A S R & D Amaç ve Kapsam Bu doküman ile, Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

LİNUX İŞLETİM SİSTEMİNİN KÖPRÜ MODUNDA ÇALIŞTIRILMASI VE GÜVENLİK DUVARI İŞLEMLERİ

LİNUX İŞLETİM SİSTEMİNİN KÖPRÜ MODUNDA ÇALIŞTIRILMASI VE GÜVENLİK DUVARI İŞLEMLERİ LİNUX İŞLETİM SİSTEMİNİN KÖPRÜ MODUNDA ÇALIŞTIRILMASI VE GÜVENLİK DUVARI İŞLEMLERİ Belge Hakkında Bu belge GNU Free Documentation Licence ı ile kaynak gösterilmek ve önceden yazarından izin alınmak kaydıyla

Detaylı

Flash ile Etkileşimli Öğretim Materyali Hazırlama Semineri

Flash ile Etkileşimli Öğretim Materyali Hazırlama Semineri Öğretim Teknolojileri Destek Ofisi Instructional Technologies Support Office Flash ile Etkileşimli Öğretim Materyali Hazırlama Semineri Semboller, Ses Ekleme, Video Ekleme Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Detaylı

Özgür Yazılım ve Pardus. Erkan Tekman TÜBİTAK UEKAE 7 Aralık 2006

Özgür Yazılım ve Pardus. Erkan Tekman TÜBİTAK UEKAE 7 Aralık 2006 Özgür Yazılım ve Pardus Erkan Tekman TÜBİTAK UEKAE 7 Aralık 2006 Özgür Yazılım Nedir? Neden? Pardus Tarihçe Amaçlar / Hedefler Planlar Yazılım TDK: Bir bilgisayarda donanıma hayat veren ve bilgi işlemde

Detaylı

SPEEDSENSE KONFİGÜRASYON ARACI KULLANIM KILAVUZU

SPEEDSENSE KONFİGÜRASYON ARACI KULLANIM KILAVUZU SPEEDSENSE KONFİGÜRASYON ARACI KULLANIM KILAVUZU Doküman Kodu Yayın Tarihi Versiyon Numarası E1101_KK_TR_v1.0 04.01.11 1.0 Görev Kişi Pozisyon Tarih İmza Hazırlayan Aydoğan Ersöz ARGE Yönetici Yardımcısı

Detaylı

Özgür Yazılım Nedir?GPL, GNU...

Özgür Yazılım Nedir?GPL, GNU... Özgür Yazılım Nedir?GPL, GNU... İlk defa Richard Stallman tarafından ortaya atılmıştır. Oluşturulan bir yazılımın herkese ait ve özgür olmasını, ancak yazılımı yazan ilk programcının haklarının saklı tutulması

Detaylı

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Linux İşletim Sistemleri Eren BAŞTÜRK basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Giriş Linux İşletim Sistemleri Linux Terimlerinin Açıklanması Gömülü Linux İşletim Sistemleri Ubuntu Kurulumu Linux İşletim

Detaylı

1. Kurulum. Tam ekranda iken MENU tuşuna. Başlat sekmesine gelin ve sonra [ / ] basın ve menüye girin. [ / ]

1. Kurulum. Tam ekranda iken MENU tuşuna. Başlat sekmesine gelin ve sonra [ / ] basın ve menüye girin. [ / ] 1. Kurulum Tam ekranda iken MENU tuşuna basın ve menüye girin. [ / ] tuşlarına basarak Kurulum, Kanal Düzenleme, Sistem Ayarları ve Medya Merkezi menülerine geçiş yapabilirsiniz. Kurulum menüsü altından

Detaylı

Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS.

Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS. Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS. NTFS'nin FAT32'ye göre sağladığı bir çok avantajı vardır. Diski daha verimli kullanır.

Detaylı

Capture Pro Yazılımı. Başvuru Kılavuzu. A-61640_tr

Capture Pro Yazılımı. Başvuru Kılavuzu. A-61640_tr Capture Pro Yazılımı Başvuru Kılavuzu A-61640_tr Kodak Capture Pro Yazılımı'na Başlarken Bu kılavuz, kısa sürede başlamak için, Kodak Capture Pro Yazılımı'nın yüklenmesi ve başlatılmasına yönelik basit

Detaylı

ORSOFT 5.22 AMERİKAN KÜLTÜR DERNEĞİ DİL OKULLARI YÖNETİM BİLGİ SİSTEMİ KURULUMU

ORSOFT 5.22 AMERİKAN KÜLTÜR DERNEĞİ DİL OKULLARI YÖNETİM BİLGİ SİSTEMİ KURULUMU ORSOFT 5.22 AMERİKAN KÜLTÜR DERNEĞİ DİL OKULLARI YÖNETİM BİLGİ SİSTEMİ KURULUMU UDİSA Bilgisayar Limited Şirketi tarafından yazımı tamamlanan ve sizler için özel olarak geliştirilen bilgisayar programımızın,

Detaylı

Scan Station Pro 550 Adminstration & Scan Station Service Araçları

Scan Station Pro 550 Adminstration & Scan Station Service Araçları Scan Station Pro 550 Adminstration & Scan Station Service Araçları Yapılandırma Kılavuzu A-61732_tr 7J4367 Kodak Scan Station Pro 550 Administration İçindekiler Farklılıklar... 1 Yükleme... 2 İş ayarları

Detaylı

Checkpoint SSL-VPN Kurulum Prosedürü. Checkpoint Endpoint VPN Client

Checkpoint SSL-VPN Kurulum Prosedürü. Checkpoint Endpoint VPN Client Checkpoint SSL-VPN Kurulum Prosedürü Checkpoint Endpoint VPN Client SSL-VPN Kurulum Dökümanı 2 İçerik 1 Giriş... 3 1.1 Dökümanın amacı... 3 1.2 Platform Destek... 3 2 Kurulum aşamasında yapılması gerekenler...

Detaylı

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak MS POWERPOINT 2010 1.Giriş: PowerPoint, Windows ortamında çalışan bir sunu paket programıdır. Metin, taslak, çizim ve grafikler kullanılarak sunular, slaytlar, broşürler, bildiriler, konuşmacı notları

Detaylı

Scream! e gelen veri akışlarından bazılarını diğer bir kurum yada bilgisayarla paylaşmak için kullanılabilir.

Scream! e gelen veri akışlarından bazılarını diğer bir kurum yada bilgisayarla paylaşmak için kullanılabilir. Eş zamanlı Scream! kullanımı Scream!, sismik ağın güçlü bir parçası olacak şekilde tasarlanmıştır. Varsayılan yapılandırma dosyası scream.ini dir ve ilk kullanım sırasında kendini otomatik olarak oluşturur.

Detaylı

WINDOWS SERVER 2008 R2-SERVER 2012 DE IP SANALLAŞTIRMA

WINDOWS SERVER 2008 R2-SERVER 2012 DE IP SANALLAŞTIRMA WINDOWS SERVER 2008 R2-SERVER 2012 DE IP SANALLAŞTIRMA IP Sanallaştırma Nedir? Windows Server işletim sistemlerinde Remote Desktop Host Services (önceki ismi Terminal Services) teknolojisini kullanarak

Detaylı

Bağlantı Kılavuzu. Desteklenen işletim sistemleri. Yazıcıyı Yazılım ve Belgeler CD'sini kullanarak kurma. Bağlantı Kılavuzu

Bağlantı Kılavuzu. Desteklenen işletim sistemleri. Yazıcıyı Yazılım ve Belgeler CD'sini kullanarak kurma. Bağlantı Kılavuzu Sayfa 1 / 6 Bağlantı Kılavuzu Desteklenen işletim sistemleri Yazılım ve Belgeler CD'sini kullanarak, yazıcıyı aşağıdaki işletim sistemlerine kurabilirsiniz: Windows 7 Windows Server 2008 R2 Windows Server

Detaylı

Akademik Dünyada Özgür Yazılım. Akademik Dünyada. Onur Tolga Şehitoğlu 10-02-2007

Akademik Dünyada Özgür Yazılım. Akademik Dünyada. Onur Tolga Şehitoğlu 10-02-2007 Akademik Dünyada Özgür Yazılım Onur Tolga Şehitoğlu 10-02-2007 1 Özgür Yazılım Nedir? Neden Özgür Yazılım? 2 Masaüstü İşletim Sistemi Ofis Uygulamaları 3 Görüntüleme 4 Bilimsel Araçlar Octave SciLab R

Detaylı

YENİ DÜNYALAR REKLAM POWERLED KULLANIM KILAVUZU

YENİ DÜNYALAR REKLAM POWERLED KULLANIM KILAVUZU YENİ DÜNYALAR REKLAM POWERLED KULLANIM KILAVUZU 1- Kayan yazı tabelasının enerji kablosuna 220V enerji veriniz. Tabelada daha önce yazılmış bilgiler varsa ekranda akmaya başlayacaklardır. 2- Kayan yazı

Detaylı

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile POWERPOINT PROGRAMI Powerpoint bir sunu hazırlama programıdır. Belirli bir konu hakkında bilgi vermek için, derslerle ilgili bir etkinlik hazırlamak için, dinleyicilere görsel ortamda sunum yapmak için

Detaylı

Pardus 2013 te Metin Editörleri

Pardus 2013 te Metin Editörleri METİN EDİTÖRLERİ Pardus 2013 te Metin Editörleri Editör metin düzenleyicisi demektir. Linux işletim sistemlerinde, metin oluşturma ya da düzenleme işlemleri için farklı metin düzenleyici programları vardır.

Detaylı

2000 de Programlarla Çalışmalar

2000 de Programlarla Çalışmalar Windows 2000 de Programlarla Çalışmalar 24 3 Windows 2000 de Programlarla Çalışmalar Programları Başlatmak Programları başlat menüsünü kullanarak, başlatmak istediğiniz programın simgesini çift tıklayarak

Detaylı

ProFTPD FTP Sunucusu. Devrim GÜNDÜZ. TR.NET Sistem Destek Uzmanı. devrim@gunduz.org

ProFTPD FTP Sunucusu. Devrim GÜNDÜZ. TR.NET Sistem Destek Uzmanı. devrim@gunduz.org Devrim GÜNDÜZ TR.NET Sistem Destek Uzmanı devrim@gunduz.org http://seminer.linux.org.tr http://belgeler.linux.org.tr http://lkd.belgeler.org http://www.linux.org.tr/belgeler.php http://www.gunduz.org/belgeler.php

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

Ağınız üzerinde tarama yapmak için Web Hizmetleri'ni kullanma (Windows Vista SP2 veya üzeri, Windows 7 ve Windows 8)

Ağınız üzerinde tarama yapmak için Web Hizmetleri'ni kullanma (Windows Vista SP2 veya üzeri, Windows 7 ve Windows 8) Ağınız üzerinde tarama yapmak için Web Hizmetleri'ni kullanma (Windows Vista SP2 veya üzeri, Windows 7 ve Windows 8) Web Hizmetleri protokolü, Windows Vista (SP2 veya üstü), Windows 7 ve Windows 8 kullanıcılarının,

Detaylı

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2012 için

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2012 için DataPage+ 2012 için Son Güncelleme: 29 Ağustos 2012 İçindekiler Tablosu Önkoşul Olan Bileşenleri Yükleme... 1 Genel Bakış... 1 Adım 1: Setup.exe'yi Çalıştırın ve Sihirbazı Başlatın... 1 Adım 2: Lisans

Detaylı

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 02

Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 02 Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 02 İçerik Web sunucusunun yapılandırılması için gerekli yazılımların temini Yazılımlarının sunucuya yüklenmesi Ön test Uygulama yazılımlarının yapılandırılması Son

Detaylı

Aktif Dizin Logon/Logoff Script Ayarları Versiyon 0.0.1. http://support.labrisnetworks.com/index.php?/knowledgebase/list

Aktif Dizin Logon/Logoff Script Ayarları Versiyon 0.0.1. http://support.labrisnetworks.com/index.php?/knowledgebase/list Aktif Dizin Logon/Logoff Script Ayarları Versiyon 0.0.1 http://support.labrisnetworks.com/index.php?/knowledgebase/list Genel Bakış Labris ürünlerinin Aktif Dizin ile entegrasyonu yapılarak Güvenlik Duvarı,

Detaylı

Sanal Makine Üzerine Linux(Pardus) Kurulumu ve Özellikleri. Proje Grubu. 230941-Ramazan TUNÇ 244835-Bilge BAHÇECİ 244866-Selma GÖĞÜŞ 244873-Ayşe ALP

Sanal Makine Üzerine Linux(Pardus) Kurulumu ve Özellikleri. Proje Grubu. 230941-Ramazan TUNÇ 244835-Bilge BAHÇECİ 244866-Selma GÖĞÜŞ 244873-Ayşe ALP KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FATİH EĞİTİM FAKÜLTESİ BİLGİSAYRA VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENLİĞİ İŞLETİM SİSTEMLERİ VE UYGULAMALARI DERSİ ÖDEV RAPORU Sanal Makine Üzerine Linux(Pardus) Kurulumu ve

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM SİSTEMİ ÖĞRENCİ EKRANLARI KULLANIM KILAVUZU

UZAKTAN EĞİTİM SİSTEMİ ÖĞRENCİ EKRANLARI KULLANIM KILAVUZU UZAKTAN EĞİTİM SİSTEMİ ÖĞRENCİ EKRANLARI KULLANIM KILAVUZU 1 GİRİŞ Bu doküman içerisinde, hizmete sunulan Uzaktan Eğitim Sistemi (UZEM) öğrenci ekranlarının kullanımına yönelik yardım içeriği bulunmaktadır.

Detaylı

Pardus. Erkan Tekman, T. Barış Metin. 18 Mayıs 2006. Ulusal Dağıtım Projesi Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Enstitüsü. Pardus için 10 Neden

Pardus. Erkan Tekman, T. Barış Metin. 18 Mayıs 2006. Ulusal Dağıtım Projesi Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Enstitüsü. Pardus için 10 Neden için 10 Neden Çözümleri : Kim için? Ulusal Dağıtım Projesi Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Enstitüsü TÜBİTAK 18 Mayıs 2006 İçerik için 10 Neden Çözümleri : Kim için? 1 İsim Neden? Nasıl? 2 için 10 Neden

Detaylı

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2013 için

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2013 için DataPage+ 2013 için En Son Güncellenme Tarihi: 25 Temmuz 2013 İçindekiler Tablosu Önkoşul Olan Bileşenleri Yükleme... 1 Genel Bakış... 1 Adım 1: Setup.exe'yi Çalıştırın ve Sihirbazı Başlatın... 1 Adım

Detaylı

1 Barkomatik Barkod Otomasyon Sistemi 2009-2013

1 Barkomatik Barkod Otomasyon Sistemi 2009-2013 1 Barkomatik Barkod Otomasyon Sistemi 2009-2013 BarkomatikPOS Barkomatik Mucizesi olarak bilinen bilgisayarsız sistemlerimizin kolay ve hızlı kullanım özeliği olan yazılımlarına paralel olarak hazırlanan

Detaylı

NPratik Yazılım Kurulum Kılavuzu. Yedekleme İşlemi

NPratik Yazılım Kurulum Kılavuzu. Yedekleme İşlemi NPratik Yazılım Kurulum Kılavuzu Herhangi bir neden ile bilgisayarınızı formatlamadan önce NPratik Yazılım Verilerinizi yedeklemeniz gerekmektedir. Programı ilk defa kuruyorsanız NPratik Yazılım Kurulum

Detaylı

KULLANICI KILAVUZU: UEA FİX KULLANICILARININ SSLVPN ERİŞİMİ İMKB İÇİNDEKİLER

KULLANICI KILAVUZU: UEA FİX KULLANICILARININ SSLVPN ERİŞİMİ İMKB İÇİNDEKİLER KULLANICI KILAVUZU: UEA FİX KULLANICILARININ SSLVPN ERİŞİMİ İMKB Tarih: 29/01/2013 Versiyon Tarih Açıklama 1.0 29-01-13 İlk yazımı İÇİNDEKİLER 1. AMAÇ... 1-2 2. SSLVPN BAĞLANTI ADIMLARI... 2-2 2.1 Linux

Detaylı

Sade ve tam ekran masaüstü kullanımının temel çıkış noktası, aranılan özelliğe çabuk erişimi sağlayan yenilikçi kullanıcı deneyimidir.

Sade ve tam ekran masaüstü kullanımının temel çıkış noktası, aranılan özelliğe çabuk erişimi sağlayan yenilikçi kullanıcı deneyimidir. Netsis 3 Netsis 3 Netsis 3, Netsis ERP ürün ailesinin 3. Boyuta taşınmış yeni arayüz ve işlevleriyle karşımıza çıkan yeni yüzüdür. 3. Boyut, Logo ürün ailesi için ortak bir hedefi işaret eder, çünkü yapılan

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI V. Ünite VERİ TABANI UYGULAMALARI A. BAŞLANGIÇ B. BİR VERİ TABANI YARATMA C. FORMLARIN KULLANIMI D. BİLGİYE ERİŞİM E. RAPORLAMA 127 A BAŞLANGIÇ Konuya Hazırlık 1. Veri tabanı programları hangi amaç için

Detaylı

SoSv2 Uygulaması ile Sql2005 Kurulumu

SoSv2 Uygulaması ile Sql2005 Kurulumu SoSv2 Uygulaması ile Sql2005 Kurulumu Bu dokümanda Sql2005 kurulumlarını kolaylaştırmak ve Netsis standartlarına uygun kurulumlar gerçekleştirmek için geliştirilen SoSv2 uygulamasının kullanımı anlatılmıştır.

Detaylı

ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU

ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU ELEKTRONİK BELGE YÖNETİM SİSTEMİ KULLANICI GİRİŞ VE E-İMZA İŞLEMLERİ KLAVUZU BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI 2015 Elektronik Belge Yönetim Sistemi ile ilgili her türlü teknik destek için Bilgi İşlem Daire

Detaylı

U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları. IPera İletişim Teknolojileri

U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları. IPera İletişim Teknolojileri U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları Başlarken İletişim yönetimi için gerekli tüm araçları sunan OfisTelefonu 07 programları Abakus 360, T-Panel ve T-CRM, bir kuruluştaki

Detaylı

www.elektrikogretmenleri.com

www.elektrikogretmenleri.com DREAMWEAVERDA NESNELERE DAVRANIŞ EKLEME Dreamweaver da fare hareket olaylı, animasyonlu görüntüler oluşturmak istenildiğinde hazır scriptler anlamına gelen Davranışlar(behaviors) kullanılmaktadır. Yukarıdaki

Detaylı

Program Tercihleri. Bölüm 5 Tercihler

Program Tercihleri. Bölüm 5 Tercihler Bölüm 5 Tercihler Windows masaüstü çalışırken ZoomText in nasıl başladığını, oluştuğunu ve göründüğünü kontrol eden özelliklerdir. Ayrıca buradan otomatik güncellemelerde yapılabilir. Böylece ZoomText

Detaylı

CYGWIN KURULUMU ve KULLANIMI

CYGWIN KURULUMU ve KULLANIMI CYGWIN KURULUMU ve KULLANIMI Cygwin, Microsoft Windows işletim sistemi üzerinde çalışan, open source, bir UNIX simülatörüdür. Cygwin`in asıl amacı *nix türevi sistemlerde yer alan yazılımların Windows

Detaylı

ARG Ses Kayıt Sistemi KURULUM YÖNERGESİ

ARG Ses Kayıt Sistemi KURULUM YÖNERGESİ ARG Ses Kayıt Sistemi KURULUM YÖNERGESİ ARG SES KAYIT SİSTEMİ, Telefon Görüşmelerini Manuel/Otomatik Olarak Dijital Ortama Kayıt Eder. 2, 4, 8 Kanallı Cihazları kullanarak, 2,4 ve 8 in katları Biçiminde

Detaylı

NİTELİKLİ ELEKTRONİK SERTİFİKA KURULUM AŞAMALARI

NİTELİKLİ ELEKTRONİK SERTİFİKA KURULUM AŞAMALARI NİTELİKLİ ELEKTRONİK SERTİFİKA KURULUM AŞAMALARI Kurulum Aşamaları: 1. Java Kurulumu 2. E-imza Sürücülerinin İndirilmesi 3. Kart Okuyucu Kurulumu 4. Akıllı Kart Kurulumu 5. Sertifikayı Kullanıma Açma Bilgisayarların

Detaylı

Kırklareli Üniversitesi

Kırklareli Üniversitesi Evrak Kayıt Programı Kullanım Kılavuzu Kırklareli Üniversitesi Evrak takibi açısından kullanıcıya büyük ölçüde hız ve evrakın kolay bulunabilme özelliği vermiştir. Deftere yapılan kayıt esnasında yaşanılan

Detaylı

Ağ Bağlantısı Hızlı Kurulum Kılavuzu

Ağ Bağlantısı Hızlı Kurulum Kılavuzu Xerox WorkCentre M118/M118i Ağ Bağlantısı Hızlı Kurulum Kılavuzu 701P42720 Bu kılavuz aşağıdakilerle ilgili yordamlar sağlar: Ekranlarda Gezinme sayfa 2 DHCP Kullanarak Ağ Ayarları sayfa 2 Statik IP Adresi

Detaylı

1. BELGE İŞLEMLERİ. Şekil 1.2: Open Office ilk açıldığında gelen ekran

1. BELGE İŞLEMLERİ. Şekil 1.2: Open Office ilk açıldığında gelen ekran 1.1. Arayüz 1. BELGE İŞLEMLERİ Open Office içerisinde hesap tablosu programının arayüzünü inceleyelim. Şekil 1.1:Sunum programını çalıştırma Sunum programını çalıştırmak için aşağıdaki yöntemleri deneyebiliriz.windows

Detaylı

1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ

1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ 1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ 1.1. Microsoft Excel Penceresi ve Temel Kavramlar Excel, Microsoft firması tarafından yazılmış elektronik hesaplama, tablolama ve grafik programıdır. Excel de çalışılan

Detaylı

SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı

SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı SQL Uyarı Programı Kurulum ve Kullanımı Kurulum 1. SQL Uyarı.zip dosyası açılır. 2. SQL Uyarı.exe programı çalıştırılır. 3. Üstteki ekran açılır ok. Butonuna basılır. 4. Ayarlar ekranı seçilir. 4.1 Server

Detaylı

LİGHTKOD SETUP MAKER KULLANIMI 1- Giriş Programı yükledikten sonra Setup Maker programını açtığımızda aşağıdaki pencereyi görürüz. Burada 1.

LİGHTKOD SETUP MAKER KULLANIMI 1- Giriş Programı yükledikten sonra Setup Maker programını açtığımızda aşağıdaki pencereyi görürüz. Burada 1. LİGHTKOD SETUP MAKER KULLANIMI 1- Giriş Programı yükledikten sonra Setup Maker programını açtığımızda aşağıdaki pencereyi görürüz. Burada 1. kutuya kurulum dosyasını yapacağımız programın ismini giriyoruz.

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA Pencerenin ortasında bulunan beyaz sayfa, slayt tasarımında kullanacağımız sayfamızdır. Sol panelde bu slayt sayfasının küçültülmüş halde bir

Detaylı

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 4. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 4. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 4. Hafta Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru Konular 1.) İşletim sistemlerine giriş 2.) Bilgisayar Ortamı ve Temelİşlemler * Arayüzü tanıma * Simgelerle çalışma

Detaylı

NOT: LÜTFEN BU BELGEYİ OKUMADAN YAZILIMI YÜKLEMEYİ DENEMEYİN.

NOT: LÜTFEN BU BELGEYİ OKUMADAN YAZILIMI YÜKLEMEYİ DENEMEYİN. INSITE YÜKLEME BÜLTENİ Sayfa 2: INSITE yükleme Sayfa 8: INSITE kaldırma NOT: LÜTFEN BU BELGEYİ OKUMADAN YAZILIMI YÜKLEMEYİ DENEMEYİN. HATALI YÜKLEME VEYA KULLANIM YANLIŞ VERİLERE VEYA EKİPMANIN ARIZALANMASINA

Detaylı

İçindekiler. Akıllı Tahta Uygulaması (ATU) Kullanma Kılavuzu. İçindekiler. Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2

İçindekiler. Akıllı Tahta Uygulaması (ATU) Kullanma Kılavuzu. İçindekiler. Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2 İçindekiler 1 İçindekiler Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2 Bölüm 2: Akıllı Tahta Uygulamasının Yüklenmesi Akıllı Tahta Uygulaması nı yükleme 3 Akıllı Tahta Uygulaması nı kaldırma 3 Akıllı Tahta

Detaylı

Video Hazırlama Programı ile Öğretim Materyali Oluşturulması

Video Hazırlama Programı ile Öğretim Materyali Oluşturulması Öğretim Teknolojileri Destek Ofisi Instructional Technology Support Office Video Hazırlama Programı ile Öğretim Materyali Oluşturulması Orta Doğu Teknik Üniversitesi Middle East Technical University İletişim

Detaylı