2023'E NE KADAR YAKINIZ?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "2023'E NE KADAR YAKINIZ?"

Transkript

1 YILYEAR: 15 SAYIISSUE: 74 KASIMNOVEMBER- ARALIKDECEMBER 2013 İhracata dayalı büyümeye ağırlık vermemiz gerekiyor We need to focus on growth by exports Mehmet BÜYÜKEKŞİ TİM Yönetim Kurulu Başkanı TIM President of Board of Directors Yeni teşvikler küresel cazibe merkezi yaratabilir New incentives can create a global centre of attraction TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ ASSOCIATION OF AUTOMOTIVE PARTS & COMPONENTS MANUFACTURERS Ekonomist Uğur Civelek: 2023 Vizyonu ne kadar gerçekçi? 2023 Vision: To what extend it is realistic? Kudret ÖNEN OSD Yönetim Kurulu Başkanı OSD President of Board of Directors İç pazarı güçlendirmek hedeflerimize yakınlaştırabilir Strengthening domestic market would make us closer to our goals Mustafa BAYRAKTAR ODD Yönetim Kurulu Başkanı ODD President of Board of Directors 'E NE KADAR YAKINIZ? HOW MUCH CLOSE ARE WE TO 2023 GOALS? Alman kalitesini yaratan Enstitü Türkiye de The institute that created the German quality is now in Turkey Atılacak adımların daha sağlıklı ve sürekli olması gerekiyor The steps need to be taken more healthfully and continually H. Şükrü ILISAL OYDER Yönetim Kurulu Başkanı OYDER President of Board of Directors Hakan DOĞU: En iyi bildiğim şey kendim gibi davranmaktır What I know best is to act as I am üyelerimize üye katıyoruz! growth is going on

2

3

4 TAYSAD DERGİ DEN FROM TAYSAD MAGAZINE 2023'e giden yolda değişim ve dönüşüm Sevgi ÖZÇELİK TAYSAD Kurumsal İletişim Uzmanı Corporate Communication Specialist n Türkiye nin 2023 vizyonu ve hedeflerinde lokomotif sektör konumundaki otomotiv endüstrisi büyük bir önem taşıyor Otomotiv İhracat Strateji Belgesi, Türk otomotiv sektörünün Ar-Ge üssü olma vizyonu çerçevesinde hayata geçirildi. Genel amaç, otomotiv sanayinin sürdürülebilir küresel rekabet gücünü artırmak ve üretimini ileri teknoloji kullanımının ağırlıklı olduğu katma değeri yüksek bir yapıya dönüştürmek olarak belirlendi. Bu sayımızda 2023 hedeflerine ulaşmada alınacak yolu görebilmek adına sektörümüzün değerli dernek başkanlarının yorumlarına yer verdik. TİM Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Büyükekşi, 2023 ihracat hedeflerine ulaşabilmek için önümüzdeki süreçte ihracata dayalı büyümeye daha fazla ağırlık vermenin önemine değindi. OSD Başkanı Kudret Önen ise hedefler için birkaç tane yeni üretim projesinin başlamasının önemli olduğunu dile getirdi. ODD Başkanı Mustafa Bayraktar iç pazarın güçlendirilmesini gerektiğini aktarırken OYDER Başkanı H. Şükrü Ilısal ise vergi sisteminin iyileştirilmesi üzerine değerlendirmelerde bulundu vizyonuna değişik bir bakış açısı getiren Uğur Civelek, 2023'de dünyanın ve Türkiye'nin hangi noktada olacağının öngörüsünde bulunmaya çalıştı. TAYSAD olarak Strateji Belgesi'nde yer alan hedefleri ve ülkemizin 100. yılı 2023 vizyonunu otomotiv endüstrisi için heyecan verici buluyoruz. Artık 10 yıldan daha az kalan bu sürede alınacak yolun öneminin farkında olarak küresel pazarlarda rekabet gücümüzü artırmaya devam ediyoruz. Otomotiv sanayimizin devlet nezdinde temsilinin yanı sıra, üyelerimiz, yurtiçi ve yurtdışındaki ana sanayi firmalarımız ve değer zincirindeki tüm paydaşlarımız ile ilişkilerimizi güçlendirmeye yönelik çalışmalarımız devam ediyor. Türkiye'nin ise hedeflere ulaşmakta emin adımlar ile yol aldığını görüyoruz. The change and the transformation on the road to 2023 Being as the locomotive sector, automotive industry has an important role in Turkey s 2023 vision and objectives Automotive Export Strategy Document is brought into action within the scope of the automotive sector s vision of being the R&D base. The overall objectives are defined as to increase the sustainable global competitiveness of the automotive industry and to transform its production into a high value added structure which is based on advanced technology. Therefore, we assigned this issue to the comments of the sector associations presidents in order to see the road ahead to achieve 2023 objectives. TIM President Mehmet Büyükekşi emphasized the importance of focusing on export based growth for the upcoming period in order to achive these objectives. OSD President Kudret Önen indicated that it is important to initiate new production projects. ODD President Mustafa Bayraktar put an emphasis on strengthening the domestic market, where OYDER President H. Şükrü Ilısal shared his assessment on improving the tax system. Uğur Civelek, who brought a different point of view on 2023 vision, elaborated on his foresight where the world and Turkey will be in We, as TAYSAD, find the objectives of the Strategy Document and Turkey s 100th year vision very exciting for the automotive industry. Accordingly, being aware of the importance of the road ahead, we continue to increase our competitive powers in the global markets. Our activities to represent the sector and to strengthen our relations with our members, local and foreign automotive industry representatives and the stakeholders in the value chain are stil in progress. Moreover, we see that Turkey is on the right path to achieve these objectives. TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ ASSOCIATION OF AUTOMOTIVE PARTS & COMPONENTS MANUFACTURERS Sahibi Publisher: TAYSAD adına Yönetim Kurulu Başkanı For TAYSAD, Chairman of the Board of Directors Dr. Mehmet Dudaroğlu Yazı İşleri Müdürü Editor in Chief: Sevgi Özçelik Yayın Kurulu Editorial Board: Dr. Mehmet Dudaroğlu Alper Kanca Sevgi Özçelik Editörler Editorial: Burçin Yeşiltepe Yayın Yönetmeni Publishing: Sevgi Özçelik Görsel Yönetmen Art Director: İlter Çıtak Reklam Advertising: Fırtına Arısoy Yönetim Yeri Management Centre: TOSB - TAYSAD Organize Sanayi Bölgesi 1. Cad. No: 10/1 Şekerpınar - Çayırova Kocaeli - Türkiye Tel: Faks: Yapım Production: Mavi Tanıtım ve İletişim Ayrılık Çeşme Sok. No: 122 Yeldeğirmeni Kadıköy - İstanbul Tel: Faks: Baskı Printed by: Özgün Ofset Tic. Ltd. Şti. Yeşilce Mah. Aytekin Sok. No: 21 Otosanayi 4. Levent-İstanbul Tel: Yerel - Türkçe - İngilizce - İlmi İki Ayda Bir Yayımlanır Tüm yayın hakkı TAYSAD a ait olup kaynak gösterilmek suretiyle alıntı yapılabilir. Tüm reklamların sorumluluğu reklam veren firmalara, yazılardaki görüşler yazarlarına aittir. TAYSAD Dergi parayla satılmaz. All publishing rights reserved by TAYSAD and the content may be quoted by indicating source. Advertisements are the liability of advertising firms. Opinions are the liability of writer. TAYSAD Magazine is distributed free of charge. C L E P A Avrupa Otomotiv Yan Sanayicileri Derneği TAYSAD CLEPA üyesidir TAYSAD is a Member of CLEPA 4 Kasım November - Aralık December 2013

5

6 İÇİNDEKİLER CONTENT İÇİNDEKİLER Content TAYSAD DERGİ DEN FROM TAYSAD MAGAZINE 'e giden yolda değişim ve dönüşüm The change and the transformation on the road to 2023 Sevgi ÖZÇELİK TAYSAD Kurumsal İletişim Uzmanı Corporate Communication Specialist TAYSAD'DAN MESAJ MESSAGE FROM TAYSAD 8 İç pazardaki ölçeğimizi büyütmemiz gerekiyor We should increase our scale in domestic market Süheyl BAYBALI TAYSAD Genel Koordinatörü Executive Officer SEKTÖR ANALİZİ SECTOR ANALYSIS 14 Otomotiv sanayi üretiminde yüzde 12 artış Production increased by 12 % in automotive industry 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS 'e ne kadar yakınız? How much close are we to 2023 goals? 30 İhracata dayalı büyümeye ağırlık vermemiz gerekiyor We need to focus on growth by exports Mehmet BÜYÜKEKŞİ TİM Yönetim Kurulu Başkanı TIM President of Board of Directors 34 Yeni teşvikler küresel cazibe merkezi yaratabilir New incentives can create a global centre of attraction Kudret ÖNEN OSD Yönetim Kurulu Başkanı OSD President of Board of Directors 38 İç pazarı güçlendirmek hedeflerimize yakınlaştırabilir Strengthening domestic market would make us closer to our goals Mustafa BAYRAKTAR ODD Yönetim Kurulu Başkanı ODD President of Board of Directors vizyonu ne kadar gerçekçi? 2023 Vision: To what extend it is realistic? Uğur CİVELEK Ekonomist Economist TAYSAD'DAN HABERLER NEWS FROM TAYSAD 54 Ar-Ge, meyvelerini 2015 de verecek R&D will fruit in Alman kalitesini yaratan Enstitü Türkiye de The institute that created the German quality is now in Turkey 60 Comvex İstanbul 2013 gerçekleştirildi Comvex Istanbul 2013 has been held 64 TAYSAD üyelerine Tataristan dan yatırım daveti Tatarstan invites TAYSAD members for investments 66 TAYSAD ve OUYA işbirliğine gidiyor TAYSAD and OUYA to cooperate PATENT HAKLARI PATENT RIGHTS 78 Patent hakkı ve bu hakkın komşu kavram ve hukuki yollarla ilişkileri Patent rights and their relations with neighbouring concepts and legal ways OTOMOTİV SANAYİ AUTOMOTIVE INDUSTRY 84 Ford Otosan dan global platformlarda yan sanayiye tam destek Full support from Ford Otosan to the supply industry on global platforms FUAR FAIR 86 Automechanika İstanbul 2014 Automechanika İstanbul 2014 ÜYELERDEN HABERLER NEWS FROM MEMBERS TAYSAD ALMANYA TEMSİLCİLİĞİ TAYSAD GERMANY LIAISON OFFICE 22 Otomotivde ne değişmeli? What does it take to change in automotive? Ahmet YILMAZ TAYSAD Almanya Temsilcisi, extim GmbH Yönetim Kurulu Başkanı TAYSAD Germany Representative, Chairman of the Board of extim GmbH 44 Atılacak adımların daha sağlıklı ve sürekli olması gerekiyor The steps need to be taken more healthfully and continually H. Şükrü ILISAL OYDER Yönetim Kurulu Başkanı OYDER President of Board of Directors 68 Atma Değerlendir Projesi çığ gibi büyüyor OTOMOTİV SEKTÖRÜ VE İNSANLAR AUTOMOTIVE SECTOR AND PEOPLE 72 HAKAN DOĞU: En iyi bildiğim şey kendim gibi davranmaktır Hakan Doğu: What I know best is to act as I am 6 Kasım November - Aralık December 2013

7

8 TAYSAD DAN MESAJ MESSAGE FROM TAYSAD SÜHEYL BAYBALI TAYSAD Genel Koordinatörü Executive Officer İç pazardaki ölçeğimizi büyütmemiz gerekiyor Sanayimizin hem orta vadedeki hedeflerini yakalayabilmesi hem de 2023 vizyonunda başarı sağlayabilmesi için sistematik olarak desteklenmesi son derece önemlidir. Değerli Üyelerimiz, Acısıyla tatlısıyla bir yılı daha geride bıraktık yılında ülkemizde olduğu gibi dünyada da ekonomik zorluklar yaşandı. Yılı sektörümüz açısından değerlendirdiğimizde, rakamlar bazında beklenenden çok farklı bir yıl geçirmediğimizi söyleyebiliriz. Bu yıl da son 8 yıldır olduğu gibi yüzümüzü güldüren en önemli konu İhracat Şampiyonluğumuz idi. Yılı, bir önceki yıla göre 11,8 lik artış sağlayarak 21 milyar 305 milyon dolarla ihracatla tamamladık. Buna rağmen toplam ihracatımızdan yüzde 14 pay alarak liderliğini koruyan sektör ihracatımız, 24 milyar 730 milyon dolar ile rekor kırdığımız 2008 değerlerinin altında bir seyir izledi. Yılın son günlerinde 2014 e dair beklentilerimizi ve öngörülerimizi netleştirdik. Ancak yeni yıl beraberinde yeni sürprizleri de getirdi, maalesef bunlar pek de keyifli sürprizler olmadı. Banka kredilerine getirilen sınırlandırmaların ardından, yılın ilk günlerinde otomotivdeki ÖTV oranlarının artırılması tüm sektör temsilcilerini şaşırttı. Zira bu hiç birimizin beklemediği kötü bir sürpriz oldu. Alınan karar ile otomobillerdeki ÖTV oranları, 1600 cc ve altında yüzde 40 tan yüzde 45 e, 1600 cc ve 2000 cc arasındaki otomobillerde yüzde 80 den yüzde 90 a, 2000 cc ve üzerindeki otomobillerde ise yüzde 130 dan yüzde145 e yükseltildi. Bu karar, sektör temsilcilerinin 2014 yılı öngörülerini revize etmesini de beraberinde getiriyor. Yaklaşık bin adet düzeyinde olan iç pazarımızın, bu yıl çok daha aşağılarda kalması pek şaşırtıcı olmayacaktır de nispeten iyi bir iç pazar rakamına ulaşsak da potansiyelimizin altında seyrettiğimiz de bir gerçek. Genç nüfusumuz, kişi başına araç sahipliğimiz ve yaşlı araç parkımızı göz önüne aldığımızda, mevcut potansiyelimizi yeterince değerlendiremediğimizi görebiliyoruz. Bunun da ana nedenlerinden biri sektördeki vergi politikalarıdır. İhracatımızın en yoğun olduğu Avrupa Bölgesi ndeki uygulama araç yaşlandıkça vergilerin artırılması iken ülkemizde bunun tam tersi bir uygulama mevcuttur. Alınan kararlar, artık bize önümüzdeki günlerin eskilerinden çok daha zorlu geçeceğini de gösteriyor. Yaşanan son gelişmelerin, dergimizin bu sayısında ele aldığımız 2023 Vizyonunu olumsuz etkilememesini umuyoruz hedeflerimize, sadece küresel pazarlardaki iş hacmimizi artırarak değil aynı zamanda iç pazardaki ölçeğimizi de büyüterek ulaşmamız mümkün olacaktır. Sanayimizin hem orta vadedeki hedeflerini yakalayabilmesi hem de 2023 vizyonunda başarı sağlayabilmesi için sistematik olarak desteklenmesi son derece önemlidir. Bu nedenle, 2023 hedeflerimiz için vakit kaybetmeden, yeni düzenlemeler yaparak, vergi yüklerini kademeli olarak düşürerek, dolayısıyla iç pazarımızı güçlendirerek yola devam etmemiz gerekiyor. 8 Kasım November - Aralık December 2013

9

10 TAYSAD DAN MESAJ MESSAGE FROM TAYSAD SÜHEYL BAYBALI TAYSAD Genel Koordinatörü Executive Officer We should increase our scale in domestic market Distinguished Members, With its ups and down once again we have got through another year. In 2013 economical difficulties had been experienced globally, as well as in our country. When we evaluate the year in terms of our sector, it is fair to say that we didn t experienced a year significantly different than what we expected on the basis of the figures. The most important matter this year as it was for the last 8 years which makes us happy was our Export Title. We have completed the year with a export volume at value of 21 billion 305 million USD with an increase of 11,8 % comparing the previous year. Despite the fact that leadership of our sectoral export activities maintained amongst the overall export activities by achieving 14 percent share, it was still under the figures of 2008 when we had a record breaking year with 24 billion 730 million USD. At the last days of the year we have clarified our expectations and forecasts for However, New Year has brought us new surprises which unfortunately those surprises are not the pleasant ones. Following the limitations introduced for the bank loans, increase in Special Consumption Tax surprised sector members. Because this has been a bad surprise that none of us was expecting. By the adopted resolution Special Consumption Tax rates has been increased as follows; for 1600 cc and under automobiles from 40 % to 45 %, for 1600 cc to 2000 cc automobiles from 80 % to 90 % and for 2000 cc and over automobiles from 130 % to 145 %. Such resolution comes with a necessity for sector members to revise their forecasts for It would not come as a surprise that our domestic market figures remaining under the current figures of thousand units. Even though we have reached a relatively good domestic market figures in 2013, it still is a fact that we are below our potential level. When we take our young population, per capita vehicle owning and our old vehicle park into consideration, we can see that we are not making a good use of our potential. One the main reasons of this is the sectoral tax policies. The tax practise in European Zone where our importation is concentrated, is based on method the older the vehicle gets the more tax is applied but in our country there is exact opposite practise. Adopted resolutions are showing us that the coming days shall be a lot difficult than the old days. We are hoping that the latest developments shall not negatively affect our 2023 Vision which we address in this edition of our magazine. Reaching our targets for 2023 shall not be possible only with our business volume within global markets but also with increasing our domestic market volume. It is very important that our industry is getting supported in order to achieve its mid-term targets as well as succeeding in 2023 vision. Therefore for our 2023 targets, without wasting any time we need to keep going by adopting new regulations, reducing the tax load gradually and strengthening domestic market. Best Regards. 10 Kasım November - Aralık December 2013

11

12

13

14 SEKTÖR ANALİZİ SECTOR ANALYSIS Otomotiv sanayi firmalarının 2013 yılı 11 aylık üretimleri Production of automotive manufacturers in the 11 months of 2013 Firmalar Companies Otomobil Pass. Car % K. Kamyon L. Truck % B. Kamyon M. Truck % Kamyonet Pick Up % Otobüs Bus % Minibüs Mini-Bus % Midibüs Midi-Bus % Traktör F. Tractor % Toplam Totals A.I.O.S BMC Ford Otosan Hattat Tarım Honda Türkiye Hyundai Assan Karsan M. Benz Türk Man Türkiye Otokar Oyak Renault Temsa Tofaş Toyota Türk Traktör Toplam Kaynak: OSD K. Kamyon: AYA Ton, L. Truck: GVW: Ton, B. Kamyon: AYA 12 Ton dan Büyük, M. Truck: GVW 12 Ton And Up Otomotiv sanayi üretiminde yüzde 12 artış OSD verilerine göre, Kasım ayında üretim yüzde 12 artışla 113,678 adet oldu. Otomotiv sanayi üretimi Ocak-Kasım döneminde ise yüzde 6 artışla 1.04 milyon adet olarak gerçekleşti. İhracat Kasım ayında yüzde 10 artışla 75,398 adete yükselirken, toplam pazar ise yüzde 11 büyüme ile 83,019 adet olarak gerçekleşti yılı Ocak-Kasım döneminde 442 bin adedi otomobil olmak üzere, toplam 759 bin adet taşıt ihraç edildi yılı Ocak-Kasım döneminde gerçekleşen taşıt aracı ihracatı, 2012 yılı aynı dönemine göre yüzde 14 oranında arttı. Uludağ ve Orta Anadolu İhracatçılar Birlikleri verilerine göre, 2013 yılı Ocak- Kasım döneminde toplam ihracat, 2012 yılı aynı dönemine göre yüzde 12 oranında arttı ve 19,7 milyar dolar oldu. Bu ayda, toplam ana sanayi ihracatı yüzde 13, yan sanayi ihracatı ise yüzde 10 oranında arttı. Production increased by 12 % in automotive industry According to Automotive Manufacturers Association (OSD), in November the production was units with a raise of 12 %. Automotive industry production in January- November period was 1,04 million units with a raise of 6 %. In November, the exports increased by 10 % and reached units and the total market growth of 11 % was recorded as Toplam otomotiv sanayi ihracatı, 2013 yılı Ocak-Kasım dönemi itibariyle, ihracat sıralamasında birinci sırada yer aldı. Otomotiv üretimi 2013 Ocak-Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam üretim yüzde 6, otomobil üretimi ise yüzde 9 oranında arttı. Bu dönemde, toplam üretim bin adet, otomobil üretimi ise 583 bin adet düzeyinde gerçekleşti yılı Ocak- Kasım döneminde üretim küçük kamyonda yüzde 50, minibüste yüzde 37, otobüste yüzde 33, midibüste yüzde 24 oranında arttı, büyük kamyonda yüzde 8, kamyonette ise yüzde 1 oranında azaldı. Bu dönemde, traktör üretimi yüzde 7 oranında azalarak 38 bin adet oldu. İthalatın pazar payı: yüzde yılı Ocak-Kasım döneminde toplam satışlar 758 bin adet oldu ve toplam pazar 2012 yılı aynı dönemine göre yüzde 9 oranında arttı yılı Ocak-Kasım döneminde otomobil satışları, 2012 yılı aynı dönemine göre yüzde 19 oranında arttı ve 563 bin adet düzeyine yükseldi yılı Ocak-Kasım döneminde geçen yıla göre toplam otomobil satışları yüzde 19, ithal otomobil satışları ise yüzde 26 oranında arttı, yerli otomobil satışları ise yüzde 2 oranında azaldı. İthalatın pazar payı, 2013 yılı Ocak-Kasım döneminde yüzde 78 gibi çok yüksek bir oranda gerçekleşti yılı Ocak-Kasım döneminde, geçen yıla göre toplam hafif ticari araç satışları yüzde 14, yerli hafif ticari araç satışları yüzde 23, ithal hafif ticari araç satışları ise yüzde 3 oranında azaldı. İthalatın pazar payı, 2013 yılı Ocak-Kasım döneminde yüzde 48 oldu. 14 Kasım November - Aralık December 2013

15

16 SEKTÖRDEN HABERLER NEWS FROM AUTOMOTIVE SECTOR Otosan Ford'u büyütecek Hedef büyüten Amerikan Ford, 2015 te kâra geçmeyi planlıyor. 5 yılda 25 yeni model üreteceklerini açıklayan Ford Başkanı Bill Ford, Gölcüklü Transit Ailesi nin Avrupa da kilit rol oynayacağını belirtti. Ford Başkanı Bill Ford Ford, 2008 de küresel krizin ardından ABD de yakaladığı ekonomik toparlanmayı şimdi de Avrupa da tekrarlamak istiyor. Bunun için önümüzdeki 5 yılda 25 modeli piyasaya sunmaya hazırlanan Ford un Avrupa da büyümek için en büyük silahlarından biri de Otosan la birlikte Gölcük te ürettiği Transit ailesi olacak. Ford, küçük sınıfta yeni Ka modelini, SUV larda Ecosport ve Edge i, süper sporda ise yeni Mustang ı Avrupa da pazara sürecek te kâr edecek Barselona da düzenlenen ve Avrupa dan 2400 bayinin katıldığı İleriye Gitmek (Go Further) sloganlı zirvede konuşan Ford Başkanı Bill Ford, Avrupa da krizin en kötüsü geride kaldı. Biz de krizde Amerika da çok çalıştık ve üstesinden geldik. Şimdi aynı seyahati Avrupa da da yapacağız dedi. Avrupa da büyümelerinde son yıllarda Otosan to enlarge Ford Ford is willing to repeat the economical recovery in Europe, once they did in the US after the global crisis in Therefore, they are getting prepared to release 25 new models in the next 5 years and one of their most important weapons in order to grow in Europe will be the Transit family manufactured by Otosan in Golcuk. Ford will soon launch the new models of Ka in small class, Ecosport and Edge in SUVs and Mustang in super sport class. Ford Başkan Yardımcısı Stephen Odell hızla satışları artan Transit ailesinin de payının büyük olacağını söyleyen Ford, 2015 te Avrupa da tekrar kâra geçmeyi hedeflediklerini belirtti. Avrupa da % 20 büyüyecek Ford Başkan Yardımcısı Stephen Odell de 5 yılda Avrupa otomotiv pazarının yüzde 20 büyüyeceğini belirterek, 2012 de Amsterdam da 5 yıl içinde 15 yeni model sözü vermiştik. Bunu 25 e çıkarttık. Türkiye de üretilen Transit ailesiyle ticari araçta çok önemli bir marka yarattık. Bu aileye bağlı olarak yeni modeller 2014 yılında Gölcük ten gelmeye devam edecek dedi. Bu yıl Transit Connect in Avrupa da yılın ticari aracı seçildiğini hatırlatan Odell, aynı ödülü geçen yıl ise Transit Custom ın aldığını hatırlattı. Odell, Türkiye de üretilecek 2 tonluk Transit ile ailenin en küçüğü olan Transit Courier i piyasaya sunarak güçlü Transit ailemizi tamamlayacağız diye konuştu. 440 bin kapasite Ford Otosan Genel Müdürü Haydar Yenigün, Gölcük teki ikinci fabrikayla birlikte 2014 ten itibaren 440 bin adet kapasiteye sahip olacaklarını belirterek, İç pazarda hafif ticarideki düşüşü yeni model ve ihracatla kaparız. Avrupa daki pazarın yeniden büyümeye başlaması bizim için büyük avantaj yaratacak dedi. 11 yıldır Türkiye de en çok satan marka olduklarını belirten Yenigün 2013 için VW ile liderlik için çekiştiklerini vurgulayarak, Liderlik için çalışmalarımız sürüyor. Ancak ikincilik sürpriz olmaz dedi. Avrupa ticari araçla büyüyecek Stephen Odell Ford'un Avrupa'daki büyüme stratejisinde asıl büyük başarının ticari araçlarla gerçekleşeceğini belirtti. Odell, "Türkiye'de üretilen Transit ailesiyle ticari araçta çok önemli bir marka yarattık. Bu aileye bağlı olarak yeni modeller 2014 yılında Gölcük'ten gelmeye devam edecek. Avrupa'da hafif ticari araç satışlarımız hızla yükseliyor ve son 10 yılda Avrupa'da tarihi rekora ulaştı."dedi. 16 Kasım November - Aralık December 2013

17 VW'nin milyarlık kararı bekleniyor VW Ticari Araçlar Sözcüsü Dr. Scherelis, firmanın 2016 yılında üreteceği yeni ticari aracı Crafter'ın 1 milyar avroluk tesis yatırımının yapılacağı ülkeye ilişkin henüz kesin bir karar verilmediğini bildirdi. Volkswagen (VW) Ticari Araçlar Sözcüsü Dr. Guenther Scherelis, firmanın 2016 yılında üreteceği yeni ticari aracı Crafter'ın üretiminin yapılacağı ülkeye ilişkin, "Volkswagen bu proje için çeşitli ülkelerde çeşitli yerleri araştırmaktadır. Henüz kesin bir karar verilmiş değil" dedi. Scherelis, bazı yerli ve yabancı medyada yer alan Alman otomobil üreticisi VW'nin yeni Crafter'ın üretileceği yaklaşık 1 milyar avroluk tesis yatırımı için Türkiye yerine Polonya'yı seçtiği şeklinde çıkan haberleri doğrulamadı. AA muhabirinin konuya ilişkin sorularını yanıtlayan Scherelis, henüz kesin bir karar alınmadığını ve firmanın çeşitli ülkelerde çalışmalarını devam ettirdiğini söyledi. Araştırılan ülkeler arasında hangi ülkenin favori olduğuna ilişkin soruyu yanıtlayan Scherelis, "Bu aşamada herhangi bir yorum yapamayız" yanıtını verdi. Yaklaşık 3 bin kişilik yeni istihdam yaratması öngörülen yatırımın Türkiye'de yapılmasına ilişkin geçmiş dönem Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan ve Doğuş Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Ferit Şahenk, Cenevre Otomobil Fuarı'nda Alman yetkililerle görüşme yapmıştı. VW, Audi, Seat, Skoda, Bentley, Porsche, Bugatti, Lamborghini, MAN, Scania gibi markaları çatısı altında bulunduran Volkswagen Grubu'nun Avrupa, Amerika, Asya ve Afrika'da toplam 106 fabrikası bulunuyor. Konuya ilişkin detaylı açıklamanın yakın zamanda yapılması beklenirken, basında "VW 1 milyar avroluk tesis yatırımı için Türkiye yerine Polonya'yı seçti" haberleri yer almıştı. Billion euro decision of VW expected On the location where Volkswagen will manufacture the new commercial vehicle Crafter in 2016, VWCommercial Vehicles spokesman Dr. Guenther Scherelis said, Volkswagen has been researching in several locations in several countries for this project, but a definite decision hasn't been given yet. Kasım November - Aralık December

18 SEKTÖRDEN HABERLER NEWS FROM AUTOMOTIVE SECTOR Hyundai Assan, kurulu kapasitesinin tamamını kullanacak Hyundai Assan Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kibar, "Önümüzdeki yıl yaklaşık 200 bin adet üretim planlarken, ithalatla birlikte hacmimizi daha da yukarı taşımaya çalışacağız" dedi. Hyundai Assan Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kibar, Hyundai Assan'ın 2014 yılı planlarına ilişkin "Bu yıl 102 bin adet üretim yaptık. Yılı ithalatla birlikte aşağı yukarı 130 bin gibi bir hacimle bitireceğiz. Önümüzdeki yıl ise yaklaşık 200 bin adet üretim planlarken, ithalatla birlikte hacmimizi daha da yukarı taşımaya çalışacağız" dedi. Kibar, Hyundai'nin i10 modelinin üretim bantlarında olduğunu, i10'la beraber i20 üretiminin de planlandığı gibi devam ettiğini söyledi. Gelecek yıl için Hyundai Assan'daki kurulu kapasitenin tamamına yakınını kullanacak şekilde bir program hazırladıklarını anlatan Kibar, "i10 ürünümüz özellikle bütün Avrupa coğrafyasında beğeni kazandı, Türkiye'de de bunun çok beğenildiği izlenimini alıyoruz. Aylık üretim rakamlarımızı daha yukarılara çıkardık ve önümüzdeki yılın ilk çeyreğinden sonra da 3. vardiyayı devreye alacak şekilde kadro çalışmalarımızı yapıyoruz. Bununla bağlantılı Sosyal Güvenlik Kurumu'yla bir mutabakat zabtı imzaladık. Kapasite artırımının yanında istihdamı da artırıyoruz" diye konuştu. Hyundai Assan'ın gelecek yıla ilişkin hedeflerini paylaşan Kibar, tedarik amaçlı görüşmeleri sürdürdüklerine değinerek Hyundai Assan to operate in full capacity About 2014 plans of Hyundai Assan, the Chairman Ali Kibar said, This year we performed a production of 102 thousand units. Together with the imports we will complete the year roughly with 130 thousand units. We plan to have a 200 thousand unit production in 2014 and will try to increase our volume as well as imports. şunları kaydetti: "Bu yıl 102 bin üretim yaptık. Yılı ithalatla birlikte aşağı yukarı 130 bin gibi bir hacimle bitireceğiz. Önümüzdeki yıl ise yaklaşık 200 bin adet üretim planlarken, ithalatla birlikte hacmimizi daha da yukarı taşımaya çalışacağız. Tüm planlarımızı yaptık. Önümüzdeki yıl da bir taraftan Türk iç piyasasına i10'u ve i20'yi kendi tesislerimizden, diğer ürünleri de bölge coğrafyasındaki Hyundai'nin tedarik merkezlerinden sağlayarak iç pazardaki tedariğimizi ve satışımızı realize ediyoruz. Buna ilaveten ihracat pazarlarına yönelik de ihracat planlarımızı yaptık. Siparişlerimizi Hyundai Assan Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kibar: "Yerli bir ürünün geliştirilebilmesi için bir kere yeni bir platform kurulması gerekir. Bunun bir yatırımının olması lazım, üretim bandının. Ürünün gelişimiyle ilgili yatırımlar söz konusu. Ve sizin dağıtım kanallarınıza bugünün dünyasında tek bir tip ve modelle bu ölçeği yakalamak zor. Otomotiv sektöründeki rekabet edebilir yapı 200 binlik ve üzeri platformlarda bu rekabeti sağlayabilmek mümkün." alıyoruz. Önümüzdeki yılla ilgili de yıllık bazda iş planları bağlamında değişik ülkelerdeki satış teşkilatlarıyla mutabakatlar sağlanıyor." "Yerli oto için yeni bir platform gerekli" Yerli otomobil üretimine ilişkin bir soru üzerine, sektördeki birçok oyuncunun yabancı firmalara lisans karşılığı üretim yaptığını anımsatan Kibar, yerli otomobil üretimi için rekabetçiliği korumaya dönük korumacı bir platform oluşturulması gerektiğine işaret etti. Uluslararası anlaşmalarla taahhüt edilen çeşitli yükümlülükler bulunduğunu belirten Kibar, "Bu formatın dışına çıkmak markalaşma anlamında bir hayli ilave maliyetler getiriyor. Mevcut sanayinin yapısına baktığımızda, gerek üretim 'mix'i gerek hafif ticari araçlarla binek araçlar arasındaki lokal vergilendirmelerden (ÖTV) gelen farklılaştırmalar Türkiye'nin binek aracını kendine özgün yapıp taahhüt ettiği uluslararası anlaşmaların dışına çıkması zor görünüyor. Burada AB ile yapılan bir Gümrük Birliği mutabakatı var. Ticaretin zorlaştırılmamasına yönelik bir takım engeller anlamında zorlayıcı kurallar var. Bunların dışına çıkılması biraz zor" değerlendirmesini yaptı. 18 Kasım November - Aralık December 2013

19 BMW motorlu ilk Toyota, Türkiye'de üretilecek Toyota nın dizel teknolojisi ve yeni nesil çevreci teknolojiler konusunda BMW ile yaptığı işbirliği anlaşmasında ilk adım atıldı. Dizel motor yelpazesini genişletecek olan bu yeni proje Toyota Verso ya uygulandı. Toyota mühendislerinin yoğun çalışmaları ile motor ve aracın kusursuz birleşimi sağlandı. Bu yeni motorun uygulandığı ilk Verso, Toyota Otomotiv Sanayi Türkiye A.Ş. tarafından 2014 yılı Ocak ayından itibaren üretilecek. Toyota Verso 1.6 D-4D, BMW grubuyla dizel motor tedarik anlaşmasına girilmesinden 2 yıl sonra, BMW motoru taşıyan ilk Toyota modeli olarak Toyota Otomotiv Sanayi Türkiye A.Ş. tarafından Ocak 2014 tarihinden itibaren üretilecek. Böylelikle, 1.6 D-4D ile birlikte Verso, 4 dizel ve 2 benzinli motor olmak üzere daha geniş bir ürün çeşitliliği ile piyasaya sunulacak. Toyota Motor Europe (TME) Başkan ve CEO su Didier Leroy, Toyota olarak, otomotiv sanayinin karşı Toyota Motor Europe Başkan ve CEO su Didier Leroy karşıya geldiği çevre sorunları ile mücadelede birden fazla yaklaşımın gerekliliğine inanıyoruz. Hibrid teknolojisi, çevre açısından sürdürülebilir teknoloji ile araç üretilmesine yönelik stratejimizin ana unsuru olarak artan oranda gelişmektedir. Bunun yanısıra Toyota olarak, Avrupa da temiz dizel konusunda da önemli bir sorumluluğumuz olduğunu düşünüyoruz. BMW grubu gibi otomotiv sanayinin bir başka lider kuruluşu ile birlikte yaptığımız bu proje ile, hem ürün tedarik süremizi iyileştirdik, hem de ürün geliştirme maliyetlerimizi azalttık dedi. Tek tesis Toyota Otomotiv Sanayi Türkiye A.Ş. nin, 2014 Ocak ayından itibaren Verso 1.6 D-4D nın üretimine başlayacağı bildirildi. Sakarya da bulunan Toyota Türkiye, Verso serisini üreten tek tesis olmasının yanı sıra, Haziran ayından bu yana yeni nesil Corolla yı da üretiyor. The first Toyota with BMW engine to be produced in Turkey On Toyota's diesel technology and next generation environmental technologies, the first step's been taken in the cooperation agreement with BMW. Toyota Verso has been applied on this project which will expand the range of diesel engines. Verso will begin to be produced by Toyota Motor Manufacturing Turkey Inc. by January Kasım November - Aralık December

20 SEKTÖRDEN HABERLER NEWS FROM AUTOMOTIVE SECTOR ÖTV zammı otomotiv sektörünü olumsuz etkileyebilir 43 bin TL lik bir otomobil için 5 sene içinde bir otomobil fiyatı kadar vergi ödendiğine dikkat çeken ODD Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Bayraktar ÖTV oranlarındaki artışın otomotiv sektörü ve bağlantılı sektörlerdeki istihdamı ve planlanan yatırımları da olumsuz etkileyeceğini söyledi. Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bakanlar Kurulu kararıyla, bazı mallarda uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) oranları ile maktu ve asgari maktu vergi tutarları yükseltildi. Binek otomobil, cep telefonlarında uygulanan ÖTV de artışa gidildi. Yeni binek otomobil alımında ödenen ÖTV değişik oranlarda artırıldı. Buna göre motor silindir hacmi santimetreküpün altındaki otomobillerde yüzde 40 olarak uygulanan ÖTV oranı yüzde 45 e, motor silindir hacmi santimetreküp arasında olan otomobillerde yüzde 80 olarak uygulanan ÖTV oranı yüzde 90 a ve motor silindir hacmi santimetreküpten büyük The rise in Special Consumption Tax may adversely affect the automotive industry ODD Chairman Mustafa Bayraktar, pointing out that an amount of tax equal to a car price is paid in 5 years after purchasing a car that costs TL, said that the rise in SCT may adversely affect the automotive industry and the investments and employment in related sectors. otomobillerde yüzde 130 olan ÖTV oranı yüzde 145 e yükseltildi. ÖTV artışına bağlı olarak sıfır kilometre binek otomobil almak isteyenler artık daha fazla para ödeyecek. Artan vergi, otomobil fiyatlarına yüzde 3,57 ila yüzde 6,52 oranında zam olarak yansıyacak. Otomobil markaları kur farkından doğan zamları araç fiyatlarına yılbaşından sonra yansıtmayı da planlıyordu. Otomotiv fiyatlarında yeni yılda yüzde 10 civarı bir artış beklenirken, yeni ÖTV zammıyla birlikte artışın yüzde 15 dolayına yükseleceği hesaplanıyor. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) Başkanı Mustafa Bayraktar, ÖTV artışının sektör için sürpriz olduğunu söyledi. Bayraktar, son dönemde gerek döviz kurlarındaki hızlı yükseliş, gerekse BDDK nın otomobil kredilerine getirdiği sınırlamaların 2014 yılında sektörü olumsuz etkileyeceğini zaten öngördüklerini ifade etti. Bayraktar, Ülkemizde otomobil satışında alınan vergilerin yüksekliği kamu da dahil olmak üzere bütün kesimler tarafından kabul gören bir konu. 43 bin liralık bir otomobil için 5 sene içinde bir otomobil fiyatı kadar vergi ödendiğine dikkat çekmiştik. açıklaması yaptı. Türkiye nin ortalama 16 yaşındaki hurda araçlara bindiğini ve otomotiv sektörünün gelişmesi için hurda araçların trafikten çekilmesi gerektiğini belirten ODD Başkanı şunları söyledi: Bizler sektörümüzün gelişmesi için yapılması gerekenleri anlatırken, öngörmediğimiz bir şekilde ÖTV oranlarının artırılmış olması bizim için çok şaşırtıcı oldu. Bu durum, otomotiv sektörü ve bağlantılı sektörlerdeki istihdamı ve planlanan yatırımları da olumsuz etkileyecektir e dair olumsuz tahminlerin üzerine ÖTV artışının da eklenmesiyle sektör için daha vahim sonuçlar ortaya çıkacağını ifade eden Bayraktar, Bugünkü sürpriz vergi artışı sonrasında, sektördeki tüm markaların 2014 yılı için belirledikleri hedef ve stratejileri yeniden revize etmeleri gerekecek. dedi. Toyota Türkiye Pazarlama ve Satış AŞ Genel Müdürü Ali Haydar Bozkurt da, Vergi artışını yükseltme kararı sektördeki satış adetlerini gelecek yıl binler seviyesine geriletecektir. değerlendirmesi yaptı. Türkiye deki vergilerin yüzde 20 sini otomotiv ve otomotivle bağlantılı sektörlerin oluşturduğu bilgisini veren Bozkurt, ekonomideki yavaşlatma ve soğutma çalışmalarının istihdamı doğrudan olumsuz etkileyeceğini ifade etti. 20 Kasım November - Aralık December 2013

21

22 TAYSAD ALMANYA TEMSİLCİLİĞİ TAYSAD GERMANY LIAISON OFFICE Otomotiv sektöründe Türkiye nin görece üstün olduğu alan tedarik sanayidir. Bundan dolayıdır ki, otomotiv strateji ve politikalarının merkezinde tedarik sanayi olmalıdır. Otomotivde ne değişmeli? AHMET YILMAZ TAYSAD Almanya Temsilcisi, extim GmbH Yönetim Kurulu Başkanı TAYSAD Germany Representative, Chairman of the Board of extim GmbH 2023 hedeflerine ulaşmak için Türkiye, Otomotiv Strateji Belgesi nde revizyona gitmelidir. Tabii bu sil baştan durumu değil. Odaklanmada bir değişiklik gerçekleştirilmek zorunludur. Otomotive artık başka yerden bakmak gerekiyor. Neden mi? Birincisi, önemli ana sanayileri, Türkiye de yatırım yapmak için getiremiyoruz. Bunun nedenlerine tek tek girmek istemiyorum. Ya yeterince cazip değiliz ya da bu firma merkezlerinin gelişim stratejisinde biz yokuz, bana göre her ikisi de İkincisi, ana sanayide yerli araç/marka yaratmak için babayiğit aranıyor ve o da ortalıkta yok. Aslında ortam jargon tabir ile belirtmek gerekirse delikanlılık yapılacak bir ortam değil. Küresel çapta faaliyet gösteren 17 önemli ana sanayi firması neyin, nerede olabilirliği veya olması gerektiği konusunda çok net fikirlere sahip. Örneğin sizler VW nin Türkiye yerine Polonya da yatırım yapmasına şaşırdınız mı? Ben şaşırmadım çünkü VW nin büyüme stratejileri irdelendiğinde böyle karar verileceği belli idi. Önümüzdeki dönem zaten bu 17 firma arasında değişik alandaki kapışmalar neticesinde sürecin nereye doğru evrileceğini de göreceğiz. Otomotivin küresel merkezlerinden biri olan Almanya dan birkaç örnek vererek sürecin eğilimlerine bakmak gerekirse; 2013 yılında Almanya da trafiğe yeni kayıtlı olan araçların %63,5 i Almanya da üretilen araçlardan oluşmaktadır ve VW nin payı % 39,2 dir. Bilhassa İtalyan ve Fransız menşeili araç üreticileri bu piyasada olağanüstü kayıplar yaşadı. Bu ülke firmaları küresel çapta da kayıplar yaşıyor. Küresel olarak yan sanayinin 2020 lere kadar yaklaşık 2 trilyon USD ciro yapacağı hesaplanmaktadır. Bu müthiş bir pazar anlamına geliyor... Almanya Ar-Ge yatırımlarında rekor değerlere ulaştı. Henüz 2013 yılı rakamları açıklanmadı ama sektör 2012 yılında 23,5 milyar Avro yatırım gerçekleştirdi (ana-tedarik sanayi birlikte) ve Ar-Ge de 93 bin 500 insan istihdam edilmektedir. Almanya nın otomotivde gelecek stratejisi küreselleşme, Ar-Ge ve inovasyon. Tüm çalışma programları bu eksende yürümektedir. 22 Kasım November - Aralık December 2013

23

24 TAYSAD ALMANYA TEMSİLCİLİĞİ TAYSAD GERMANY LIAISON OFFICE Türkiye, sadece Batı Avrupa coğrafyası için değil, Doğu Avrupa da dahil olmak üzere uçak ile 3-5 saat içinde ulaşılabilir tüm otomotiv üretim merkezleri için tedarikçi ve de yedek parça distribüsyon merkezleri için tedarik sanayi merkezi olabilir, olmalıdır! Tedarik sanayi merkezli strateji Lafı fazla uzatmadan bir gerçeğin altını çizmek gerekiyor, otomotiv sektöründe Türkiye nin görece üstün olduğu alan tedarik sanayidir. Bundan dolayıdır ki, otomotiv strateji ve politikaların merkezinde tedarik sanayi olmalıdır. Yani tedarik sanayi ana sanayinin varlığına göre desteklenecek, geliştirilecek bir alan olmaktan ya da ana sanayi bağımlılığı ilişkisinden çıkartılarak görece bağımsız bir şekilde yeniden değerlendirilmek zorundadır. Tedarik sanayideki bazı gelişmeleri irdeleyerek bu görüşü/tezi canlandırmaya çalışalım: Küresel olarak yan sanayinin 2020 lere kadar yaklaşık 2 trilyon dolar ciro yapacağı hesaplanmaktadır, müthiş bir pazar Tedarikçiler mevcut otomobillerde %75 e varan katmadeğer oranına sahiptirler. Otomotiv sektöründeki yeni teknolojik gelişmeler, patentler, inovasyonlar, iyileştirmeler şu an itibari ile %50 oranında tedarik sanayi firmaları tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu süreç önümüzdeki kısa dönemde yani 7-10 yıllık periyotta hızlanarak devam edecektir. Bilhassa e-car, dijital mobil teknikler, komünikasyon teknolojileri ve yeni malzemeler alanında tedarik sanayi firma performansları artacaktır. Türkiye de otomotiv tedarik sanayi sektörü ülkedeki ana sanayi nedeniyle gelişmeye başlamış ama ona rağmen büyümüştür. Ana sanayideki ölçek, ülkemizde belki bir dönem ana sanayide yaşanan türbülanslar tedarik sanayi firmalarımızı daha fazla dışa açık hale getirmiştir. Şu an itibari ile tedarik sanayi firmalarımızın ürün/hizmet vermediği küresel ana sanayi firması yok gibidir. Proses ve üründe kalite, esneklik ve rekabet edebilir fiyat seviyeleri ile tedarik sanayimiz, benchmark olmak yolunda emin adımlarla yürüyor. Ülke içinde yarattığı istihdam bir yana ihracattaki sürdürebilir performansı da takdire şayandır. Hemen belirtmekte fayda var; bu resim, bu başarılar bugüne aittir. Bunu yarın da ve gelecek dönemde de yaşatmak, geliştirmek istiyorsak gelecek döneme göre kendimizi yeniden pozisyonlandırmak ve stratejileri buna göre yeniden oluşturmak zorundayız. Türkiye, sadece Batı Avrupa coğrafyası için değil, Doğu Avrupa da dahil olmak üzere uçak ile 3-5 saat içinde ulaşılabilir tüm otomotiv üretim merkezleri için tedarikçi ve de yedek parça distribüsyon merkezleri için tedarik sanayi merkezi olabilir, olmalıdır! Hali hazırda Avrupalı ana sanayilerde tedarik oranımız düşük, yedek parça piyasasında hem varız hem de yokuz (bu piyasanın nasıl işlediğini son dönemlerde daha iyi öğrendik galiba). Yeni stratejiler, pozisyonlar yaratırken dikkate almamız gereken hususlara başlık olarak bakmak gerekirse; Küreselleşme oranımız oldukça düşük, firma ölçekliğinde sorunumuz var (bir taraftan yeni firmalar kurulması gerekiyor diğer taraftan mevcutların belli bir büyüklüğe ulaşması gerekiyor) İnovasyon ve Ar-Ge çalışmalarında eksiğimiz çok. Teknolojik yol haritaları geliştiremiyoruz. Burada ülke otomotiv politikası anlamında değişiklik yapılmalı ve tedarik sanayi firmalarını daha fazla destekleyen programlar oluşturulmalıdır. Şu anki Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi projeleri ve bu projeleri hemen ihracata bağlayan anlayış/ yaklaşım çok dar bir perspektif sunmaktadır. Desteklerin küçük firmalara akışı sağlanmalıdır. Otomotiv teknoloji enstitülerimiz, yüksekokullarımız biran evvel kurulmalıdır. Personel eğitim, kalifiye seviyesi hem mühendisler hem de teknik ara personelde artırılmak zorundadır. Yurtdışında her alana yönelik (ArGe, kalite merkezleri, ürün/ hizmet dağıtım merkezleri) üsler oluşturulmalıdır. Bu sayılanları yapmak zor değil. Başlangıç için yüzleşmek şart. Hakikaten neyi, niçin ve nasıl yapıyoruz, yüzleşmeliyiz. Sonrasında plan ve programlar mutlaka gelecektir. Türkiye olarak çok iyi bildiğimiz bir sektör bu! 24 Kasım November - Aralık December 2013

25

26 TAYSAD ALMANYA TEMSİLCİLİĞİ TAYSAD GERMANY LIAISON OFFICE What does it take to change in automotive? In order to achieve 2023 targets Turkey needs to revise Automotive Strategy Paper. Certainly this is not a back to square one situation. It is compulsory to go for a change in focusing. Now it is time to look into automotive from a different angle. Would you like to know why? First of all, we are failing to attract key industries for investing in Turkey. I don t want to go into details for the reasons. Either we are not attractive enough or we are not included to the improvement strategies of those companies in my opinion both. Second of all, for creating a local brand/vehicle within the key industry a Brave Heart is wanted which yet to be found nowhere! In fact, to mention with jargon saying the stage is not available for being a Brave Heart. 17 significant key industry companies that operate worldwide have very clear opinion concerning the matter of feasibility what & where can or should be done. i.e. are you surprised that VW has invested in Poland instead of Turkey? I didn t, because when growth strategies of VW are taken into consideration, it was so obvious that they would adopt such decision. In the coming period; as a result of close contest between those 17 companies in various fields, we shall be seeing where the process is evolving towards. If we check the trends within the process by giving few examples from Germany one the global centres of automotive; In 2013, the 63,5% of the vehicles that are registered with the traffic are the ones manufactured in Germany and the share of VW in this rate is 39,2%. Especially, Italian and French originated vehicle manufacturers have faced enormous losses in this market. Companies originated from those countries faces losses also globally. Germany has reached record breaking numbers in R&D investments. Figures for 2013 has yet to be announced but in 2012 the sector has made an investment worth up to 23,5 billion Euro (including the key-supply industry) and within R&D field human force is being employed. The future strategy of Germany is for globalisation, R&D and innovation. Entire work schedules run within this centreline. Supply industry based strategy Without beating around the bushes, we need to underline a fact; within the automotive sector the area that Turkey is relatively dominant is supply industry. Therefore, supply industry needs to be at the centre of the automotive strategies & policies. i.e. supply industry needs to be considered in a relatively independent way not as an area needs to be supported, improved according to the existence of supply industry or dependable to key industry. Let s try to reinvigorate the idea/ thesis by examining some of the developments within the supply industry: It is computing that until 2020 s subindustry shall be reaching a turnover globally valued at around 2 trillion USD...An amazing market... Suppliers have 75 % of value share within current automobiles. New technologic developments, patents, innovations improvements in automotive sector are been executed by the supply industry companies at the rate of 50 %. This process shall be progressing in the coming period i.e. 7 to 10 year period by accelerating. Especially, the performances of supply industry companies in the fields of e-car, digital mobile techniques, communication technologies and new materials shall increase. Automotive supply industry in Turkey has started to get develop based upon the key industry in the country but has increased in size despite to it. Key industry scale, turbulences experienced in key industry for a certain time that we have experienced in our country have turned supply industry companies to outward-oriented. As of now, our supply industry companies provide nearly entire global key industry companies with product/service. Thanks to process & product quality and flexibility & compatible price levels, our supply industry takes firm steps towards being benchmark. As well as generating employment for the homeland, its sustainable performance in exportation also deserves admiration. Better to indicate swiftly; this picture, these conditions belong today. If we would like to keep this alive and improve for the coming future then accordingly we need to re-position ourselves for the coming period and also set the strategies all over again. Turkey can & should become the supply industry centre for all automotive manufacturing centres and also spare part distribution centres that are accessible in 3-5 hours not only in Western Europe but also in Eastern Europe! Currently our supply rate to the European key industries is rather low, we both do & do not exist within the spare part market (Presumably we have learned better the way this market operates). If we look at the topic that we need to consider while we create new strategies, positions; Our globalisation rate is rather low, we have problem in company scales (on one hand new companies needed to be formed and on the other hand the present ones need to reach to a certain size) We have a great deal lack of innovation and R&D. We are capable of developing technological road maps. A change in the manner of country automotive policy should be made and programs that provides further support supply industry companies. Current Improvement of International Competitiveness programs and the concept/approach that rapidly ties these projects to exportation present a very narrow perspective. The flow of the supports to the small scale companies needs to be enabled. Automotive technology institutes & academies are need to set up ASAP. The personnel education/ training level, both for engineers and technical secondary staff, needs to be increased. Bases devoted for all areas (R&D, quality centres, product/service distribution centres) have to be set up at abroad. It is no difficult to achieve those aforementioned ones. For start confrontation is a must. We really need to confront with what we do, why we do and how we do it. Later on plans and programs will definitely follow. As Turkey, it is a sector that we really know well! 26 Kasım November - Aralık December 2013

27

28 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS 2023'E NE KADAR YAKINIZ? Cumhuriyetin 100 üncü kuruluş yıldönümünü kutlayacağımız 2023 e ilişkin vizyon ve hedefler Türk sanayicisinin en büyük motivasyon kaynaklarından biri. İ hracat rekorları kıran otomotiv ve yan sanayisi 2015 yılı projeksiyonu kapsamında, 2 milyon adet üretim rakamı ile dünyada 10.'luk, Avrupa'da 3.'lük hedefliyor hedeflerinin neresinde olduğumuza bakarsak yılında 75 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşabilmek için 4 milyon adetlik üretim ve 3 milyon adetlik ihracat gerçekleştirmemiz gerekiyor. Bu da üretimi dört kat arttırmak anlamına geliyor. Bugün hedefe 10 yıl kala Türk otomotiv sanayisinin kurulu üretim kapasitesi 1,6 milyon adet. Hedef olan 4 milyon üretmek için 2,5 milyon adetlik yeni yatırım yapmak veya bu yatırımı Türkiye'ye çekmek gerekiyor. Bununla birlikte iç pazarın da 2 milyon adede ulaşması bekleniyor. Türkiye'de otomotiv sanayisi yeni teşvikler ile otomotivde cazibe merkezi haline getirme çalışmaları başladı. Küresel ekonomideki olumsuz koşullara rağmen, Türkiye'de otomotiv sanayisindeki istikrarlı gelişme sürüyor. Buna ek olarak getirilen yeni teşvikler ile birlikte Temmuz ayı verilerine göre, ana sanayide 2.6 milyar TL, yan sanayide 1 milyar TL için 105 teşvik belgesi alındı. Halen HEDEF: 10 YILDA 4 KAT BÜYÜMEK ana sanayide iki yeni yatırım projesi hazırlıkları devam etmekte. Teşvik belgesi kapsamında ana sanayide 2 bin yan sanayide ise 5.8 bin ek istihdam sağlanması bekleniyor. Türk otomotiv sanayisi 250 bin kişilik istihdam sağlıyor Türkiye'de otomotiv ana sanayide 50 bin, yan sanayide 200 bin olmak üzere yaklaşık 250 bin kişinin istihdam ediyor. Bu sayının dağıtım, pazarlama ve satış ağlarında çalışanları ile birlikte 400 bin kişi olduğu tahmin ediliyor. 28 Kasım November - Aralık December 2013

29 Otomotiv yan sanayi firmalarının, ürün gamı, ülkemizde imal edilen taşıt araçlarının yüzde oranında yerli imal edilmesine imkân verecek çeşitlilikte bulunuyor. Taşıt araçları imalat sanayine yönelik üretim yapan firmalarca komple motor ve motor parçaları, aktarma organları, fren sistemleri ve parçaları, hidrolik ve pnömatik aksamlar, süspansiyon parçaları, emniyet aksamları, kauçuk ve lastik parçalar, şasi aksam ve parçaları, dövme ve döküm parçalar, elektrik ekipmanları ve aydınlatma sistemleri, akü, oto camları ve koltuklar üretiliyor. Türkiye hedeflere ulaşmakta emin adımlar ile yol alıyor. Türkiye de otomotiv alanındaki inovasyon yetkinliği artacak yıllarında TÜBİTAK ın koordinasyonunda yürütülen Vizyon 2023 Teknoloji Öngörü Çalışması çerçevesinde yapılan bir çalışmanın sonucunda oluşturulan raporda, Türkiye otomotiv sektörünün gelecek yıllarda teknoloji alanındaki yetkinliklerine dayandırılan senaryolar üretildi. Bu senaryolarda tüm aktörlerin üzerinde anlaştıkları nokta; Türkiye nin son yıllarda otomotivde bir üretim merkezi olmasının yabancı firmaların kendi stratejilerine bağlı olarak geliştiği ancak üretim merkezi özelliğini korumak için teknoloji ve ölçekten kaynaklanan sorunların var olduğudur. Bu sorunlara çözüm üretilememesi halinde söz konusu avantajların da kaybedilme tehlikesi vardır şeklinde oldu. Söz konusu çalışmada Otomotiv Sanayinin 2023 yılına uzanan gelecek vizyonu ve hedefleri arasında vurgulanan hususlar; Yoğun rekabet nedeni ile motorlu taşıt aracı üreticileri arasında yaşanan birleşmeler artarak devam edeceğinden dolayı, her biri yaklaşık 10 milyon adet/yıl kapasiteli en çok 5 üretici şirketin oluşacağı görülüyor. Üreticiler üretim alanlarını da gelişmekte olan ülkelere daha fazla kaydırarak bunun yerine tasarım, Ar-Ge, teknoloji ve satış sonrası hizmet alanları gibi daha yüksek katma değer yaratan alanlarda yoğunlaşacak. Aksam parça üretiminde de benzer oluşumlarla firma sayısı azalacak, bunlar ile motorlu taşıt üreticileri daha organik ve uzun vadeli iş ortaklığı temeline dayanan bir yapılanmaya gidecek. Pazarlarda etkinlik daha çok Ar- Ge ile sağlanacak. Yeni ürün geliştirmek amacı ile Türkiye deki şirketlere daha fazla görev düşecek ve Türkiye de otomotiv alanındaki inovasyon yetkinliği artacak. Mekatronik, yeni malzemeler, yeni hurda araç yönetimi, düşük yakıt tüketimi ve CO2 emisyonu, elektronik kontrol, yeni yakıtlar ve tahrik sistemleri, sürücü konforu, ortak araç platformu geliştirme, müşteri odaklı tasarım ve araç ağırlığını azaltma başlıca Ar-Ge alanlarını oluşturacak. Hedef 10 yılda 4 kat büyümek Özellikle 10 yıldır ekonomide sağlanan istikrarlı büyüme, küresel yatırımcıların dikkatinden kaçmıyor. Mevcut potansiyel değerlendirildiğinde mikro önlemeleri de kapsayan yapısal değişikliklerle desteklenmesi halinde bu büyümenin sürdürülebileceği öngörülüyor. TİM, 2023 ihracat stratejisinde otomotiv sanayisi için 4 milyon adetlik üretim hedefi belirlemiş durumda. OSD sektörün 2023 hedefini 3 milyon adet olduğunu belirtiyor. Dernek verilerine göre Türkiye 2023 te otomotiv ihracatından 75 milyar dolar gelir elde edecek. Bu hedef dikkate alındığında sektörün üretimini 4 kat artırması gerektiği ortaya çıkıyor. Konuyla ilgili açıklama yapan OSD yöneticileri, Bugün sanayimizin üretim kapasitesi yıllık 1.6 milyon adet yılı fiili üretimi milyondu. Bu büyümenin en önemli unsuru gelişecek iç ve dış pazar taleplerine uygun yeni yatırımlar yapmaktır ifadelerini kullandı. Otomotivde uluslararası rekabetinin korunabilmesi ve yeni yatırımların Türkiye ye kazandırılması 2023 hedefleri açısından büyük önem taşıyor. OSD, bunun için etkin ve verimli bir teşvik sistemi gerektiğine dikkat çekiyor. Derneğin 2023 raporunda Özellikle en önemli rakiplerimiz arasında yer alan Orta Avrupa ülkeleri karşısında rekabet üstünlüğümüz, yeni teşvik sisteminin sanayimize kazandıracağı avantajla yakından ilgili olacaktır. Teşviklerdeki bu yeni gelişmelerin 2023 hedeflerine ulaşmada çok önemli bir adım olduğunu inanıyoruz. Ancak hedeflerle bugünkü durumu karşılaştırdığımızda kalan 10 yılda dört kat büyümemizin zorluluğunu da özellikle vurgulamak isteriz deniliyor. Kasım November - Aralık December

30 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS TİM Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Büyükekşi: İhracata dayalı büyümeye ağırlık vermemiz gerekiyor İhracatın her koşulda desteklenmesi ve ihracatta katma değerli ürünlerin ağırlığının arttırılması ile birlikte hedeflerimize ulaşmamız daha da kolaylaşacaktır. harcamalarının payı binde 9 iken bu oran AB üyesi ülkelerde yüzde 2, ABD de ise yüzde 3. Bizim de hedefimiz 2023 yılında bu payın yüzde 3 e çıkarılmasıdır. TİM Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Büyükekşi Sanayimiz, 2023 hedeflerine ulaşmaya ne kadar yakınlaştı? Dış talep koşullarında yaşanan gelişmeler, her ne kadar zaman zaman ihracatımızın temposunu düşürse de Türkiye 2023 ihracat hedeflerine adım adım ilerliyor ün ilk 11 ayında Türkiye nin mal ihracatı yüzde 5,4 artış gösterdi. Ancak altın ihracatında yaşanan düşüş sebebiyle altın dahil toplam ihracatımız yılın ilk 11 ayında yüzde 0,3 geriledi. Altın ihracatındaki gerilemeye rağmen 2013 yılını geçen senenin üzerinde kapayacağımıza inanıyoruz yılı dış talep açısından bizim için zorlu bir yıl oldu ancak 2013 ün üçüncü çeyreğinden itibaren dış talep koşullarındaki iyileşmeye bağlı olarak, dünya ticaretinde canlanma bekliyoruz. Dolayısıyla bu canlanma 2014 beklentilerimizi olumlu yönde etkiliyor. Dış talep koşulları iyileşme beklentilerine rağmen, en son açıklanan Orta Vadeli Program daki 2014 ihracat hedefi 172,3 milyar dolardan 166,5 milyar dolara revize edilirken 2015 için ihracat hedefi 184, 2016 için ise 202,5 milyar dolar olarak açıklandı ihracat hedeflerimize ulaşabilmek için önümüzdeki süreçte ihracata dayalı büyümeye mutlaka daha fazla ağırlık vermemiz gerekiyor. İhracatın her koşulda desteklenmesi ve ihracatta katma değerli ürünlerin ağırlığının arttırılması ile birlikte hedeflerimize ulaşmamız daha da kolaylaşacaktır hedefleri yolunda yapılması gerekenler İhracatımızı 2023 hedefleri ile uyumlu bir şekilde arttırmak için inovasyona, katma değer üretimine, ve daha fazla Ar-Ge yatırımına ihtiyaç duyuyoruz. Şu Türkiye'nin milli geliri içinde Ar-Ge Ar-Ge'yi teşvik etmek, firmalarımızı inovasyona yönlendirmek durumundayız. Biz TİM olarak bu konuya büyük önem veriyoruz. İnovasyon konusunda Türkiye'de gündem oluşturma gayreti içerisindeyiz. Bu amaçla her yıl Türkiye İnovasyon Haftası etkinliklerini düzenliyoruz Kasım 2013 tarihleri arasında düzenlediğimiz 2. Türkiye İnovasyon Haftası na 26 bin kişi katıldı. 3 gün boyunca Türkiye nin gündemi inovasyon oldu. Dünyaca ünlü inovasyon guruları yaratıcı fikirlerini ve projelerini sanayici, öğrenci, çalışan, girişimci, akademisyen ve inovasyon gönüllülerinden oluşan geniş bir kitle ile paylaştılar. Etkinlikle toplumda önemli ölçüde bir farkındalık yarattık. Biz bu organizasyonun Türkiye'deki inovasyon bilincinin yaygınlaşması için önemli bir etkinlik olduğuna ve Türkiye'nin inovasyon konusundaki farkındalığının artmasında büyük rol oynadığına inanıyoruz. Biz cari açığı bir netice olarak görüyoruz esas odaklanılması gereken problem inovasyon ve katma değer açığıdır. Bu açığı tespit etmek ve azaltmak, hatta kapatmak için önümüzdeki dönemde çalışmalarımızı yoğunlaştırmayı planlıyoruz. 30 Kasım November - Aralık December 2013

31

32 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS TIM President of Board of Directors, Mehmet Büyükekşi: We need to focus on growth by exports It will be easier to reach our goals when export is supported in all circumstances and we focus on value added products. We need to lead our company to innovations and promote R&D. As TIM, we attach great importance to this issue. We are working hard to create an agenda about innovation. How much close is our industry to achieving the 2023 goals? Turkey's been marching on the 2023 goals step by step, although the latest events under the external demand conditions occasionally drop the pace of our exports. Turkey's exports of goods increased by 5.4 % in the first 11 months of However, in the same period, the total exports decreased by 0,3 % due to the decline in exports of gold. Despite of this decline in exports of gold, we're expecting a better annual result than the previous year was a challenging year for us in terms of external demand, but due to the recovery in external demand conditions since the third quarter of the year, we expect a resurgence in world trade. So it positively affects our expectations for the year Despite of the positive expectations, according to recently announced external demand conditions in medium term program, the exports goal in 2014 has been revised from 172,3 billion dollars to 166,5 billion dollars, the exports goal in 2015 is 184 billion dollars and 202,5 billion dollars in To achieve our 2023 exports goals, we need to focus on growth by exports. It will be easier to reach our goals when export is supported in all circumstances and we focus on value added products. What needs to be done towards 2023 goals We need innovation, added value production and more R&D investments in order to increase our exports consistent with the 2023 goals. Currently, R&D expenses in Turkey's national income has a ratio of 0,9% while it's 2% in the EU and 3% in the US and our goal is to increase this ratio up to 3%. To this end, every year we organise Turkey Innovation Week activities. 26 thousand people attended the 2nd Turkey Innovation Week that we organised between November 28 30, For these 3 days, the agenda of Turkey was innovation. World famous innovation specialists shared their creative ideas and projects with an audience of industrialists, students, workers, entrepreneurs, academics and volunteers of innovation. In this event, we created a significant awareness in the community. We believe that this organisation is a very significant activity and it plays a major role in increasing the awareness of innovation in Turkey. We consider the current account deficit as a consequence, the main problem that should be focused is innovation and value added deficit. We plan to intensify our efforts in the next period, to identify and reduce or even to meet this deficit. 32 Kasım November - Aralık December 2013

33

34 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS OSD Yönetim Kurulu Başkanı Kudret Önen: Yeni teşvikler küresel cazibe merkezi yaratabilir Küresel ekonomideki olumsuz koşullara rağmen ülkemizde istikrarlı gelişme aksamadan devam etmektedir. Bu uygun iş ortamına ek olarak otomotiv sanayine getirilen yeni teşvikler ile ülkemiz küresel bir cazibe merkezi olarak ortaya çıkacaktır. Bu suretle otomotiv sanayiinde yeni yatırımlar ve yeni projeler için yeni bir dönem açılmıştır. OSD Yönetim Kurulu Başkanı Kudret Önen Cumhuriyetimizin 100'üncü kuruluş yıldönümünü kutlayacağımız 2023 yılına ilişkin vizyon ve hedefler, sanayimiz açışından da önemli bulunmaktadır. Özellikle son 10 yıl içinde ekonomide sağlanan istikrarlı büyümenin, mevcut potansiyel ile değerlendirildiğinde, mikro önlemeleri de kapsayan yapısal değişikliklerle sürdürülebileceği görülmektedir. TIM 2023 Türkiye İhracat Stratejisi kapsamında sanayimiz için öngörülen üretim hedefi 4 milyon adet/yıldır. Burada sanayimizin 3 milyon adet taşıt Teşvikler ile desteklenerek büyüyen sanayimizin yanında aynı şekilde hızla büyüyen bir iç pazar sanayimizi 2023 hedeflerine daha da yakınlaştıracaktır. aracı ihracatı ile tüm tedarik zincirinde toplam olarak 75 milyar dolarlık bir ihracat hedeflenmektedir. Bu hedef dikkate alındığında kısaca yılların arasında sanayimizin üretimini 4 katı arttırması gerekeceği görülmektedir. Bugün sanayimizin üretim kapasitesi 1,6 milyon adet/yıl ve 2013 yılı üretim hedefi 1,150 milyon adettir. Sonuç olarak özetle 2023 hedefi, bugüne göre yaklaşık 4 katı büyüme gerektirmektedir ve bu büyümenin en önemli unsuru da gelişecek iç ve dış pazar taleplerine uygun yeni yatırımlardır. Burada özellikle bu hedeflere ulaşmada iç pazardaki gelişmelerin payı çok önemli bulunmaktadır. Bugün yüksek vergi oranları ve ürünler arasında dengesiz vergi tarifleri ile iç pazarın gelişmesi ülkemizin son 10 yılda sağladığı ekonomik gelişmenin gerisinde kalmıştır. İç pazardan güç almayan bir sanayiinin ihracatta sürekli bir gelişmeyi koruması kolay değildir. Sanayimizin uluslararası rekabetinin korunabilmesi ve yeni yatırımların ülkemize kazandırılabilmesi için etkin ve verimli bir teşvik sisteminin önemi büyüktür. Özellikle en önemli rakiplerimiz arasında yer alan Orta Avrupa ülkeleri karşısında rekabet üstünlüğümüz, yeni teşvik sisteminin sanayimize kazandıracağı avantaj ile yakından ilgili olacaktır. Teşviklerdeki bu yeni gelişmelerin 2023 hedeflerine ulaşmada çok önemli bir adım olduğuna inanıyoruz. Ancak hedefler ile bugünkü durumumuzu karşılaştırdığımızda kalan 10 yılda dört kat büyümemizin zorluluğunu da özellikle vurgulamak isteriz. Belirtildiği gibi, teşvikler ile desteklenerek büyüyen sanayimizin yanında aynı şekilde hızla büyüyen bir iç pazar sanayimizi 2023 hedeflerine daha da yakınlaştıracaktır. 34 Kasım November - Aralık December 2013

35

36 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS 15 Haziran 2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Yatırımlarda Devlet Yardımları Kararı ndan otomotiv sanayimiz temel gelişme alanının ağırlıklı olarak Marmara bölgesinde 1. ve 2. bölge kapsamında bulunması nedeniyle, mevcut teşviklerden ancak sınırlı bir şekilde yararlanıyordu. Bu uygulama 15 Şubat 2013 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2013/4233 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir. Bu yeni düzenleme ile: Asgari 300 milyon TL tutarındaki ana sanayi yatırımların, Asgari 75 milyon TL tutarındaki motor yatırımların, Asgari 20 milyon TL tutarındaki motor aksamları, aktarma organları ve bunların aksamları ile otomotiv elektroniğine yönelik yatırımların öncelikli yatırımlar kapsamına alınarak, 5. bölgede uygulanan desteklerden faydalanmalarına imkan sağlanmıştır. Küresel ekonomideki olumsuz koşullara rağmen ülkemizde istikrarlı gelişme aksamadan devam etmektedir. Bu uygun iş ortamına ek olarak otomotiv sanayine getirilen yeni teşvikler ile ülkemiz küresel bir cazibe merkezi olarak ortaya çıkacaktır, bu suretle otomotiv sanayiinde yeni yatırımlar ve yeni projeler için yeni bir dönem açılmıştır. Halen ana sanayide iki yeni yatırım projesi hazırlıkları da devam etmektedir. Özetlemek gerekirse 2023 hedefi için birkaç tane yeni üretim projesinin başlaması gerekmektedir. Ancak yeterince gelişmeyen bir iç pazar karşısında, sadece teşviklerle 2023 hedeflerine ulaşılması da zordur. Bu nedenle iç pazarın istikrarlı olarak geliştirilmesi gereklidir. OSD President, Kudret Önen: New incentives can create a global centre of attraction Despite of the negative conditions in the global economy, the stable development continues without a hitch in our country. In addition to this favourable business occasion, our country will become a global centre of attraction with the new incentives in the automotive industry,thus a new era is open for new investments and new projects in the industry. The targets for the year 2023 which we're going to celebrate the 100th anniversary of the founding of our republic, play a key role in the industry. The steady growth in the economy, especially in the past 10 years, seems to continue with the structural changes that include micro preventions, considering the current potential. The production target is 4 million units/ year projected for our industry in scope of TIM 2023 Turkey Export Strategy. Here, the target of our industry is exporting 3 million vehicles and having exports of 75 billion dollars in total in the entire supply chain. Considering this target, we observe that the production of our industry between will have to grow four times bigger. Today, our production capacity is 1,6 million units/year and target production in 2013 is 1,15 million units, so in short, it has to grow four times bigger and the most important element of this growth is new investments due to the increasing demands of domestic and foreign markets. Here, achieving these targets, the developments in the domestic market are very important. Today, the high and unbalanced tax rates of the products and the development of the domestic market have lagged behind the economic development of our country in the past 10 years. It's not easy to maintain a continuous development in an industry which doesn't receive power from the domestic market. An effective and efficient incentive system has great importance in order to maintain the international competitiveness of our industry and bring new investments to our country. In particular, the competitive distinction we have against the Central European countries as our primary rivals, will be closely related to the advantage that we would gain with a new incentive system in our industry. We believe that this new development in the incentives is a very important step in achieving the 2023 goals. However, we still have to grow four times bigger in the remaining 10 years. As mentioned, a rapidly growing domestic market along with the growing industry supported by incentives, will cause us to become closer to our 2023 goals. Despite of the negative conditions in the global economy, the stable development continues without a hitch in our country. In addition to this favourable business occasion, our country will become a global centre of attraction with the new incentives in the automotive industry,thus a new era is open for new investments and new projects in the industry. Currently, there are preparations for two new investment projects in the main industry. To summarise, to achieve 2023 goals, several new production projects need to be launched. However, it's difficult to achieve these goals facing a domestic market that is not growing sufficiently. Therefore, it's necessary to develop the domestic market steadily. 36 Kasım November - Aralık December 2013

37

38 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS ODD Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Bayraktar: İç pazarı güçlendirmek hedeflerimize yakınlaştırabilir Otomotivin desteklenmesi ekonomimiz açısından genel bir sorun olan dış ticaret açığının azaltılması konusunda da büyük katkı sağlayacaktır. Yani, otomotiv sektörü aynı zamanda istihdam ve dış ticaret açığının da ilacıdır. ODD Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Bayraktar Türkiye deki otomotiv sektörünün, çağdaş, çevreye duyarlı, sürekli gelişen ve daha güçlü bir yapıya kavuşması için çaba gösteren ODD, sektöre yön verecek yeni bir çalışmayı daha tamamladı. Dünya oldukça hassas ve kritik bir dönemden geçiyor. Buna paralel olarak otomotiv sektörü de önemli bir dönüşüm içerisinde. Sektörümüz, gerek önemli oyuncular, gerekse pazar ve ürün dinamikleri ile buna bağlı olarak da üretim ayak izi (manufacturing foot print) açısından dönüşüm içerisinde. Üretimde coğrafi anlamda da bir dönüşüm, yani batıdan doğuya doğru hızlı bir kayış söz konusu. Biz de bu dönüşüm ortamında Türkiye nin Tüm dünyada otomobillerle entegre olabilen yeni teknolojiler, akıllı telefonunuzun entegrasyonu ve benzeri gelişmeler sektörün yeni sınırlarını oluşturuyor. Endüstrimizde meydana gelecek önemli ilerlemeler olacağını düşünüyorum. yerini tespit etmek ve nereye doğru gittiğinin altını çizmek amacıyla, ileriye yönelik öngörülere ve bunun sonucunda sektöre yapılacak yatırımlara ışık tutması amacıyla bir çalışma gerçekleştirdik. ODD nin hazırlatmış olduğu akademik çalışmalara bir yenisini daha ekleyerek, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) ile sektörümüzün küresel dünyadaki konumunu tespit etmeye yönelik Dünya ve Türkiye Otomotiv Sektörü, 2013 adlı raporu tamamladık. Çalışmanın sonucunda öne çıkan, Avrupa nın en genç nüfusu bizde ama en yaşlı araç parkına sahibiz. Türkiye nüfusunun yaş ortalaması 29, Almanya nüfusunun ortalaması 45. Buna karşılık bizdeki araç yaşı ortalaması 16, Almanya da 8,5. Batı Avrupa geneline baktığımızda nüfus yaş ortalaması 40, araç parkı yaşı ise 7 ila 10 arasında. Bunun başlıca sebebi, daha önce de birçok kez altını çizdiğimiz gibi vergilendirme sistemi. Avrupa da araç yaşlandıkça vergisi yükselirken bizde tam tersine vergisi düşüyor. Çevre ve enerji verimliliği artık toplumların birinci önceliği olacak kadar önemli bir konu haline gelmişken, yaratılan olumsuzlukların vahim sonuçlarını uzun vadede göreceğiz. Altını çizmek istediğim bir başka konu ise otomobil sahipliği: Dünya da otomobil sahipliği hızla artarken biz hala dünya ortalamasının altındayız. Ülkemizde otomobil sahipliği ABD nin altıda biri, Batı Avrupa nın dörtte biri! Tüketicilerin gelir seviyesi ve kredi imkânları arttıkça otomobile olan talep yükselse de henüz yeterli seviyeye ulaşılabilmiş değil kişiye düşen otomobil sahipliği olarak bakıldığında, 2012 den 2028 e kadar yaşanacak tahmini artış Türkiye de yüzde 70 ler düzeyinde ve 1000 kişiye düşen otomobil sahipliğinin 256 adede ulaşması bekleniyor. Bu değerin 2028 yılına gelindiği Brezilya da 293, Kore de 456, Bulgaristan da 551 ve Almanya da 677 seviyelerinde olacağı tahmin ediliyor. Tüm bu veriler ışığında, Türkiye nin 1000 kişiye düşen otomobil sahipliğinde bundan 15 yıl sonra da oldukça geride kalacağı görülüyor. Buna karşın, otomotiv sektörü hem dünyada hem de Türkiye de büyüme ve refah için lokomotif sektör. 38 Kasım November - Aralık December 2013

39

40 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS Bu konuda ODD nin görüşü; çalışmaların etkin olabilmesi için üç ayaklı bir program ile hayata geçirilmesi gerektiğidir. Öncelikle hurda araçlarını teslim edenlerin birikmiş vergilerinin affı gerekiyor ki bu adım atıldı. Maliye Bakanlığı hurda araçlarını teslim edenlere vergi affı uyguluyor ancak bu tek başına yeterli değil. İkinci olarak MTV yapısı değişmeli. Araç yaşlandıkça neredeyse sıfırlanan Motorlu Taşıtlar Vergisi nin, karbondioksit salınım seviyesi veya benzer kapsamda çevresel etkiler göz önünde bulundurularak dengeye getirilmesi gerekiyor. Üçüncü olarak ise bu düzenlemelerin mutlaka hurda teşvik programı ile 20 civarında ülkede faaliyet gösteren yaklaşık 50 adet motorlu taşıt üreticisi toplamda 50 milyonluk çok büyük bir istihdam yaratıyor. Türkiye otomotiv pazarı yüzde 0,97 pay ile 19 uncu sırada yer alırken, Türkiye otomotiv üretimi ise yüzde 1,26 pay ile 16 ıncı sırada yer alıyor. Çin, Hindistan, Brezilya, Rusya nın oluşturduğu BRIC ülkelerinin oldukça gerisinde yer alıyoruz. Avrupa sıralamasında ise satışta 5 nci, üretimde 6 ıncı sıradayız. Otomotiv sektörü yılda 19 milyar doların üzerinde ihracat ile Türkiye de ihracat yapan sektörler arasında ilk sırada yer alıyor. 400 bin kişilik istihdamımızla ekonomide ciddi bir ağırlığımız var. Bu etkileyici ancak daha fazlası da mümkün. Sektörün yıllar itibariyle ortaya koyduğu dış ticaret dengesi de dikkate değer. Otomotiv sektörü 2006 yılından bu yana, yani 7 senedir (2011 hariç) dış ticaret fazlası veren bir sektör oldu. Sadece motorlu taşıtlardan oluşan dış ticaret fazlası 7 yılda 12 milyar 446 milyon ABD dolarına ulaştı. Otomotivin desteklenmesi ekonomimiz açısından genel bir sorun olan dış ticaret açığının azaltılması konusunda da büyük katkı sağlayacaktır. Yani, otomotiv sektörü aynı zamanda istihdam ve dış ticaret açığının da ilacı. Geleceğe dönük projeksiyonlarda Türkiye nin dünya otomotiv endüstrisindeki konumunu korumak ve sağlamlaştırmak için Dünya otomotiv endüstrisindeki yeni trendleri yakından incelememizde fayda var. Otomotiv üretimi batıdan doğuya doğru hızla kayarken Türkiye nin de bu gelişmelerden pay alması ve alanını genişletmesi büyük önem taşıyor. Tüm dünyada otomobillerle entegre olabilen yeni teknolojiler, akıllı telefonunuzun entegrasyonu ve benzeri gelişmeler sektörün yeni sınırlarını oluşturuyor. Endüstrimizde meydana gelecek önemli ilerlemeler olacağını düşünüyorum. Türkiye de Araç parkı 90 lı yılların başında 1,5 milyon adet civarında iken 2012 sonu itibariyle 13 milyon adede ulaşmış durumda. Toplam araç parkımızın yarısı 12 ve üzeri yaştaki araçlardan oluşuyor. 16 ve üzeri yaş grubunu oluşturan araçların oranı yüzde 32, 20 yaş ve üzeri araçların oranı ise yüzde 21. Bu tablonun hem ekonomiye hem de çevreye ciddi zararları bulunuyor. Dolayısıyla vakit kaybetmeden parkımızı gençleştirmeye ve yenileştirmeye hizmet edecek politikaların geliştirilmesi artık çok büyük bir ihtiyaç teşkil etmektedir. Geleceğe dönük projeksiyonlarda Türkiye nin dünya otomotiv endüstrisindeki konumunu korumak ve sağlamlaştırmak için Dünya otomotiv endüstrisindeki yeni trendleri yakından incelememizde fayda var. Otomotiv üretimi batıdan doğuya doğru hızla kayarken Türkiye nin de bu gelişmelerden pay alması ve alanını genişletmesi büyük önem taşıyor. güçlendirilmesi gerekiyor. Sisteme işlerlik ancak, hurda aracını getirip teslim edenlere aracın ekonomik bedeli gözetilerek bir bedel ödenmesi ile kazandırılabilir. Bu uygulamaların parktaki tüm araçları kapsayacak şekilde ve sürekli olması da büyük önem taşıyor. Türkiye nin 2023 vizyonu ve hedeflerine baktığımızda ise, ülkemizin lokomotif sektörü konumundaki otomotiv sektörü için bu hedeflerin büyük önem taşıdığını görüyoruz için Türkiye nin makro hedeflerini; dünyanın ilk 10 ekonomisi arasında yer almak, 2 trilyon dolar GSYİH ya ve 500 milyar dolar ihracat rakamına ulaşmak ve orta ve ileri teknoloji sektörlerde Avrasya nın üretim üssü olmak olarak sıralayabilirim Otomotiv İhracat Stratejisinde ise, 75 milyar dolar ihracat, 4 milyon adet üretim ve 3 milyon adet ihracat hedefi yer alıyor yılı hedeflerine ulaşmak istiyorsak, güçlü bir iç pazara ihtiyacımız olduğu gerçeğini unutmamalıyız. 40 Kasım November - Aralık December 2013

41

42 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS ODD President, Mustafa Bayraktar: Strengthening domestic market would make us closer to our goals Supporting the automotive industry will make a great contribution on the reduction of the foreign trade deficit which is a general problem in our economy. In other words, the automotive industry is the medicine of employment and foreign trade deficit. With exports of over 19 billion dollars per year, the automotive industry ranks first among the other sectors in exports in Turkey. We play a major role in the economy with an employment of people. This is impressive, but it's possible to have more. The foreign trade balance presented by the industry in recent years is worth considering. Since 2006, the automotive industry, namely the past 7 years except 2011, has had trade surplus. The trade surplus made only by motor vehicles reached 12 billion 446 million dollars. Supporting the automotive industry will make a great contribution on the reduction of the foreign trade deficit which is a general problem in our economy. In other words, the automotive industry is the medicine of employment and foreign trade deficit. We should closely examine the new trends in the global automotive industry in order to strengthen and maintain the position of Turkey in future projections in the global automotive industry. The automotive production's been rapidly moving from the west to the east, so it's very important for Turkey to get a share and expand its range. The new technologies that can be integrated with vehicles, the integration of smart phones and similar developments create new boundaries in the industry all over the world. I think, there will be significant progress in our industry. In Turkey, the car park had around 1,5 million vehicles at the beginning of 90s, but now it had reached 13 million by the end of Half of our total car park consists of vehicles that have 12 years of age or over. 32% of them are 16 or over and 21% of them are 20 or over. This picture seriously harms both the economy and environment. Therefore, it's an urgent need to develop policies that would serve the rejuvenation and renewal of the fleet without a delay. On this subject, as ODD, our opinion is that the studies should be implemented effectively with a three legged program. First, those who have returned their vehicle as scrap should have tax relief for their accumulated debt, a step has already been taken about this issue. Ministry of Finance grants tax relief in exchange of scrap vehicles but it's not sufficient. Second, MVT structure needs be changed. MVT needs be balanced according to carbon dioxide emission level and similar environmental impacts instead of the age of the vehicle. And thirdly, these regulations need to be strengthened by scrappage incentive program. The system can be operational only by the proper payment of the scrap vehicle considering the economical value to those who deliver their vehicles for scrap. It's significant for these regulations to cover constantly all vehicles in the park. When we have a look at Turkey's 2023 vision and goals, we see that these goals have great importance for our the automotive which is the leading industry of our country. Turkey's macro objectives for 2023 are respectively to be in the world's top 10 economies, to have 2 trillion dollars in GDP and to reach 500 billion dollars of exports as being the production base of Eurasia in medium and high technology sectors. As for 2023 Automotive Export Strategy, the target is 75 billion dollars of exports, 4 million units of production and 3 million units of exports. If we want to achieve these goals, we should keep in mind that we need a strong domestic market. 42 Kasım November - Aralık December 2013

43

44 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS OYDER Yönetim Kurulu Başkanı H. Şükrü Ilısal: Atılacak adımların daha sağlıklı ve sürekli olması gerekiyor İç pazarı hareketlendirmenin temel noktası, otomotiv satışları üzerinden alınan vergi oranlarının AB ülkeleri ortalamasına çekilmesidir. OYDER Yönetim Kurulu Başkanı H. Şükrü Ilısal Sanayimiz, 2023 hedeflerine ulaşmaya ne kadar yakınlaşmıştır? Bildiğiniz gibi ülkemizde kurulu otomotiv üretim kapasitesi 1.6 milyon adet. Son 10 yıl içinde ise otomotiv üretimi bazlı yeni bir yatırım ülkemize gelmedi, en son Ford bir fabrika yatırımı gerçekleştirmişti. Geçen yıllar içinde sektörde bazı yatırımların Avrupa ya yapılması ise bizim yatırım teşvik sistemimizin yeterli olmamasından dolayı elimizden kaçmış oldu. Bunun farkına varmak önemli ve bu farkındalık ile geçtiğimiz yıl sektör için önemli teşvikler programlandı ancak şu aşamada dünyada birçok markada %30 lara yakın bir atıl kapasite olduğunu düşünürsek kısa dönemde yeni bir dış yatırımın gelmesi Bugün ülkemize yatırım yapmayı planlayan ana sanayii yatırımcılarının herhalde önlerine baktıklarında hiç endişe etmeyecekleri nadir konu yerli tedarik gücümüzdür. bizce pek mümkün görünmemekte. Ülkemizdeki 1.6 milyon adetlik kurulu kapasitenin yatırım rakamı 50 milyar dolardır. Dolayısıyla 2023 strateji belgesindeki gibi 4 milyon adet üretim kapasitesine ulaşmak için yapılması gereken yeni yatırım miktarı 100 milyar doların üzerinde olması gerekir. Ayrıca bu yeni kapasitenin yani fabrikaların inşaa süreçleri, üretilecek ürünlerin Ar- Ge çalışmaları, bu ürünlerin pazarlama imkanları ve tüketiciyle buluşması, ihracat yapılacak kısmı için tır-tren-liman-gemi yatırımları ise ayrıca halledilmesi gereken sorunlar. Bunların tümü bir koordinasyon sistemi içinde yürütülmesi gereken konulardır, ne yazık ki bu tip konular bir bakanlığın uhdesinde yürüyemiyor, birçok bakanlık iştigal konuları çerçevesinde konuya müdahil olmak durumunda ve bu durum bürokratik sıkıntıları da beraberinde getiriyor. Bu aşamada yol almak için birçok konunun halledilmesi gerekiyor ancak şanslı olduğumuz bir konu var ki o da tedarik sanayimizin kendisinden gelen gücü. Bu vesile ile tedarik sanayimizin değerli üreticilerine tebriklerimi iletmek istiyorum, 20 milyar dolarlık otomotiv ihracatımızın yarısını gerçekleştirerek ana sanayinin yanında parıldıyorlar. Bugün ülkemize yatırım yapmayı planlayan ana sanayii yatırımcılarının herhalde önlerine baktıklarında hiç endişe etmeyecekleri nadir konu yerli tedarik gücümüzdür. Dolayısıyla tedarik sanayiimiz kendilerine biçilen hedefi her zaman yakalayabilecek bir görünüm içindeler. Temel mesele ise ana sanayide yeni yatırım yapacak markaları bulmak ve yatırıma ikna etmek hedefleri yolunda yapılması gerekenler nelerdir? Hükümet yaptığı teşvik çalışmaları ile bir yatırım beklentisi içine girdi. Ancak bunu salt yatırım teşviğine bağlamak çok doğru değil. Ülkemizde üretim yapmanın en önemli desteği güçlü bir iç pazar yaratmaktan geçiyor. Şu anda son 4 yılın satış ortalaması 800 bin adet olan iç pazarımızın yatırım yapılabilir duruma gelebilmesi için milyon adet olması gereklidir. Ancak iç pazar demek çok doğru yönetilmesi gereken önemli bir unsur demektir. Çünkü iç 44 Kasım November - Aralık December 2013

45

46 2023 HEDEFLERİ 2023 GOALS pazar devletin direk ve yüksek rakamlarda vergi tahsil ettiği bir ortam demek. İç pazarı hareketlendirmenin temel noktası otomotiv satışları üzerinden alınan vergi oranlarının AB ülkeleri ortalamasına çekilmesi son derece önemlidir. Ancak bu noktada ülkeye ve iç pazara güvenin artacağı bu sayede yeni yatırımların geleceği tahmin edilebilmelidir. Son 10 yılda ÖTV adı altında bir vergi yaratıldı. Bu vergi 3 kez arttırılmak sureti ile bugün en düşük bir otomobil için yüzde 40 seviyesine gelmiş durumda. Tabii ki siz, bütçenizdeki açığı kapatma zamanı geldiğinde şöyle bir etrafınıza bakıp kümestekileri yakalamanın kolay olması nedeniyle tamamen kayıt içinde olan otomotiv sektörüne sürekli bir vergi artırımı tevdii ederseniz, yatırım yapmak için gelecek markalar bu keyfi uygulamaları yatırım kararı öncesi muhakkak masaya yatıracaktır. Bunlar önemli riskler tarafında terazinin olumsuz kefesini dolduracaktır. Vergi toplamada önceliğin otomotiv üstünde değil diğer sektörler ve branşlar üzerine yoğunlaştırılması zor iştir. Elbette maliye yetkilileri de fazladan efor sarf etmek yerine hazırda olandan daha fazla vergi almaya yöneliyor. Aslında bilseler bu uygulama ile kendilerinin başarısız göründüklerini belki de gerçekten çalışma yöntemini seçecekler ama bunu onlara göstermek lazım. Bu majör konunun yanında minör bazı konularda var aslında örneğin rekabet yasalarının ve tüketici hakları kanunlarının tekrar gözden geçirilmesi gerekliliğini görmekteyiz. Elbette rekabet ortamı tesis edilmeli ve tüketici en iyi faydayı sağlayabilmelidir ancak bizdeki rekabet tanımı sadece fiyatrakam üzerinden anlaşıldığından dolayı eşit rekabet şartları yaratılamamakta. Oysa tüketicinin tek faydası bir ürünü daha ucuza alması mıdır? Yoksa aldığı hizmet kalitesi de bu konuda bir kriter olmalı mıdır? tartışmak lazım. Veya bazı firmalar işçisinin sağlığına ve güvenliğine yatırım yaparken, çevre güvenliği ve sağlığı için her türlü önlemi alırken, tüketiciye doğru ve güvenilir hizmeti vermek için personelini eğitirken, doğru onarımlar yapabilmek için teknik ekipman yatırımı yaparken rakip firmaların bu yatırımların hiçbirisini yapmayarak maliyetlerini düşürmek sureti ile bunu fiyat rekabetinde kullanması mı rekabet yaratmaktır? Düşünmek lazım elbette! Bir diğer örneği de vererek gerekenler nelerdir? sorusuna cevap vermiş olayım istiyorum, sizlerin de takip ettiği gibi geçen ay Ali Babacan ve ekibinin açıkladığı Orta Vadeli Program da (OVP) kredi harcamalarının sınırlandırılması yönünde öne çıkan bir bölüm vardı. Buna istinaden geçen hafta BDDK tarafından açıklanan ve hem kredi kartlarının kullanımı hem de otomotiv ve bireysel kredilerin yeni kullanım kısıtlamalarına dair kanun tasarısı hepimizin önüne geldi. Serbest piyasa şartlarının hakim olduğu ülkemizde bu tip ülkemizin rejimi ile bağdaşmayan uygulamalar ise yine yapılmaması gerekeni göstermekte aslında. Hükümetimiz gaz-fren tartışmasında fren ayağını daha çok kullanma tercihini yapıyor, bu durum kısmen anlaşılabilir olsa da piyasa dinamiklerine yapılan bu tip dokunuşlar hedeflerimizde geriye düşeceğimizi göstermekte. Örnekler çoğaltılabilir ama bizler sadece önem sırasında gördüğümüz 3 konuyu paylaşmak istedik vizyonu olarak ortaya konan stratejinin gerçekleştirilebilmesi için atılacak adımların daha sağlıklı ve sürekli olması gerekmekte. Bu politika üretenlerin işi olsa da bizler sektör olarak bürokrasiye her zaman görüşlerimizi bildirmeye hazır olduğumuzu belirtmek isterim. OYDER President H. Şükrü Ilısal: The steps need to be taken more healthfully and continually The basic point to mobilise the domestic market is to reduce the sale taxes down to the average level of EU countries As you know, the automotive production capacity in our country is 1,6 million units. Turkey hasn't had any new investments based on automotive production in the past 10 years, the latest factory investment had been made by Ford. Over the past years, the investments have been made in Europe, so we missed some opportunities due to the insufficient investment incentives. It's important to realise this fact, and with this awareness some important incentives were scheduled last year, however, a new foreign investment is unlikely to come in short term, considering that there's almost 30% of the capacity is unproductive in several brands in the world. 1,6 million units of capacity in our country is equal to an investment of 50 billion dollars, therefore in order to reach a capacity of 4 million units targeted as in 2023 strategy document, we need an investment of at least 100 billion dollars. In addition, there are other problems such as the building process of new factories, R&D studies for these upcoming products, marketing and meeting these products with the customers and investments of trucks, trains, ships and ports to export them. All of these are issues that need to be executed within a coordination system, but unfortunately they cannot be performed under a ministry alone, several ministries have to be involved in the case and this fact brings bureaucratic problems with it. At this stage, several issues have to be dealt with to proceed, however there's an issue we are fortunate which is our strong supply industry. On this occasion, I'd like to congratulate the valuable manufacturers of our supply industry who have a sparkling performance with half of the 20 billion dollar automotive exports along with the main industry. Today, our domestic supply industry is a subject that probably the main industry investors, who are willing to invest in our country, would never worry about. Therefore, our supply industry is capable to achieve any objective that is assigned to them. The main issue is to find and persuade brands which would make new investments in the automotive industry. 46 Kasım November - Aralık December 2013

47

48 2023 HEDEFLERİ 2023 TARGETS Ekonomist Uğur Civelek: 2023 vizyonu ne kadar gerçekçi? 2023 yılında bizi nasıl bir dünya bekliyor? 2023'e ilişkin söylemlerin, gerçekleştirilebilir olup olmamasına bakılmadan ortaya konulduğunu düşünüyorum. Bu söylemler Türkiye'yi pazarlamak, finansman çekmek ve içeridekileri belli hedeflerde buluşturmak için ortaya çıktı hedeflerine baktığımızda, Türkiye'nin ihracatının 500 milyar doları bulması hedefleniyor. Bana göre önce 2023 yılında bizi nasıl bir dünyanın beklediğini ele almak gerekiyor. 2023'deki dünyayının geleceği noktayı konuşmadan Türkiye ile ilgili hedeflerin biraz havada kalabileceğini düşünüyorum. Örneğin otomotiv sanayine yatırım yapacak bir şirketin nelere güvenmesi gerekiyor? İç pazara mı yoksa bölgesel talebe mi güvenecek? Küresel taleplerin çok daha iyiye gitmesi durumunda dünyanın her yerine araç ve yedek parça ihraç etmeye mi odaklanacak? Sadece Türkiye sınırları içerisinde olup bitenleri düşünerek yatırım kararı artık verilemez. Yatırım kararı verenler de kaybetmeye mahkum olurlar. Ekonomist Uğur Civelek, 2023 vizyonunu ele alarak, bir gelecek projeksiyonu yaptı. Bu gelecek projeksiyonunda Türkiye nin ve sektörün geleceğine dair ipuçlarını değerlendirdi. Bugünün dünyasına baktığımızda orta vadede çözülmesi gereken ulusal ve küresel düzeyde çok ciddi sorunlar bulunuyor. Ayrıca bu sorunların ne zaman ve nasıl çözüleceğine dair yeterli bir bilginin de olmadığını düşünüyorum. Fakat temenniler bulunuyor. Bu temenniler başka türlü hikayelerle başka biçimlere dönüşüyor. Kısa vadede dünya ve Türkiye, sorunların ağırlaşması pahasına günü kurtarmak üzerine hareket ediyor. Bu durum otomotiv sektöründe de görülebilir. Orta ve uzun vadede sorunların nasıl çözüleceği konusunda genel bir uzlaşının olmadığını da biliyoruz. Bu sorunları konuşmak yerine gözümüzü uzun vadeye çeviriyoruz. Biliyoruz ki, insanlar olumsuz sorunlar duymak istemiyor. Güzel şeyleri duymak daha işine geliyor. Bu yüzden uzun vadeye ilişkin hedefler belirlenmeye çalışılıyor. Daha geniş bir açıdan bakmanın önemli olduğunu söyleyebilirim. 2023'e giderken dünyayı ele almak gerekiyor. Avrupa Birliği'ne bakarsak, rekabet üstünlüğü sınai üretim üstüneydi. Artık bu avantajları kaybettiler. Bunun yerine yeni bir uzmanlık alanı bulamıyorlar, gelirlerindeki kaybı telafi edemiyorlar. Avrupa, 1990'ların başında durgunluğa girdi. Halen de o durgunluktan çıkamamıştır ve sorunları giderek ağırlaşmaktadır. Avrupa'nın, 2023 yılında bugünkünden daha iyi durumda olmayacağı açıktır. Amerika'da ise herkes para politikası cambazlıklarına odaklanmış durumdadır. FED, 2017'ye kadar faizleri yükseltmeyeceğini açıkladı. Herkes de bunun iyi bir adım olduğunu algıladı. Bana göre bu söylem, ekonominin hasta olduğu anlamına gelir. İşsizliğin yüzde 7'ye düşmüş olması bana göre çok bir anlam taşımıyor. İşten çıkarılanların ortalama ücretleri çok daha yüksekti. İşe alınanların ise ücretleri o düzeyde değil. Rakamlara bakarak herşeyin düzeldiğini varsaymamak gerekiyor. FED bilançosunu 4 katına çıkarmış, bankalar hala ne kadar iyi belli de- 48 Kasım November - Aralık December 2013

49 ğil, varlık fiyatları şişik, gelirler ise düşük durumdadır. Amerika'nın durgunluktan kalıcı olarak çıkabileceğine inanmıyorum. Yüksek katma değer artık bugünün dünyasında yok Japonya, 1990'ların başında durgunluğa girdi. Bu zamana kadar her türlü tedbiri almaya çalışıyor. Geçmişte gelişmiş ülkeler herkesin sanayi üretemediği ortamda, herkese yüksek katma değerleri bu ürünleri satabiliyordu. Günümüzde yüksek katma değerli ürünün ömrü artık bir iki yılı geçmiyor. Çünkü hemen taklitleri ortaya çıkıyor. Gelişmiş ülkelerdeki sanayiciler artık Ar-Ge harcamalarını bile karşılayamaz duruma geliyor. Yüksek katma değer artık bugünün dünyasında yok. Bu yüzden hiç kimse hayal peşinde koşmasın. Yüksek katma değer yoksa, Batı artık durgunluktan çıkamaz. Yedek parça, en ucuz üretilen yerlere doğru yönelecek 2023 de dünya nasıl bir halde olacak diye sorarsanız, gerçekten bilmiyorum. Dünyada faizler yükselmeye başlayacak, enflasyon açığa çıkacak. Dünyada talep daralacak, biliyorsunuz otomotiv pazarı küresel krizde 40 milyonun altını test etmişti. Bu rakamların daha da altına inecek, General Motors, Ford gibi daha çok işletme üretimini durduracak. Daha başka konsolidasyonlarda olacak. Yedek parça, en ucuz üretilen yerlere doğru yönelecek. Pazarın daraldığı bir ortamda pazarın hesapsız bir şekilde genişleyeceği varsayımına göre yapılan yönlendirmelerin sağlıklı olduğunu düşünmüyorum. Geleceğin en önemli pazarı neresidir? Dünyada küresel markalar var. Bu markalar pazarlarını koruyabilmek için yerelleşmeye önem veriyorlar sonrası giderek güçlenen bir akım olarak pazar neredeyse üretimlerini oraya yakın yapıyorlar. Buradan yola çıkarak belki geleceğin en önemli pazarı neresidir? diye sormak gerekiyor. Dünyanın gözünde geleceğin en önemli pazarı Asya olarak görülüyor. Asya ya yakın yerler de özel bir önem taşı- Gelişmekte olan ülkelere ise 11 Eylül'den sonra anormal bir para akını başladı. Türkiye'ye 10 yılda gelmeyen paralar, bir yılda gelir oldu. Bu kadar parayı görünce insanlar 'çok şımardılar'. Yani çok aşırılıklara giderek, ayakları yere değmez oldu. Türkiye'de hala derinlik sarhoşluğu yaşanıyor. Kurların yükseldiği dönemlerde, biraz ayılır gibi oluyor ama ayılmak istemiyorlar. Çünkü çok açılmış durumdalar. Gelişmekte olan ülkeler yeni hedefler için, mutlu bir tablo çizmek ve teşvikler vermek durumunda kaldılar. Bana göre teşvikler; yatırımlardan umulan sonuçların alınabilmesi değil, yılın hatta bir sonraki yılın kurtarılabilmesi için atılan adımlardır. Önemli olan birilerinin yatırım harcaması yapmasıdır. Bugünün dünyasında 2000'ler öncesi rasyonellik anlayışı yok, bu yüzden 2023'ü de farklı okumak gerekiyor. Ben, Merkez Bankalarının veri bağımlısı ve önünü göremediği bir ortamda 2023 vizyonun bir temenni olduğunu düşünüyorum. Kasım November - Aralık December

50 2023 HEDEFLERİ 2023 TARGETS Birbirlerine karşın korumacı kalkanlarını yükselten, ilişkileri asgari düzeye indiren kutuplar arasında acaba ortak payda çok uluslu şirketler mi olacak? Orta Asya pazarından vazgeçmemek için, orada üretim yapmak durumundasınız. Bu durumda Türkiye nin çok uluslu şirketler değişkenini kullanması ve işbirliklerini geliştirmesi gerekiyor. Ekonomist Uğur Civelek, TAYSAD Kurumsal İletişim Uzmanı Sevgi Özçelik'in sorularını yanıtladı. yor. Gelecekte dünya trafiğinde değişiklikler olacağı varsayılıyor ve bu trafiğe göre bir yerlerdeki üretim tesisleri kapanırken, başka bir yerlerde açılıyor. Fakat toplam kapasite artmayacak! Kapasite eğer artacaksa, birileri kapanıyor demektir deki küresel kriz sonrasında G-20 zirvelerinde çözümler arandı. BRIC ülkeleri, Brezilya da toplanarak ortak tavır almayı hedefledi. Aralarında batıya karşı dayanışmayı ve direnmeyi ele aldılar. Yani BRIC ülkeleri güçleri oranında söz sahibi olmak istiyorlar. Artık 1945 yılında kurulan dünya düzeni sarsılıyor, bu dönemin kuralları tümüyle değişiyor. Bu yüzden yeni dünya düzeninde BRIC ülkeleri belirleyici olmayı düşünerek bu durumu hep G-20 zirvelerine taşıdılar. Ama karşılığında hep ABD nin muhalefetiyle karşılaştılar. Artık bina yıkılıyor. Biz 2023 vizyonunda hep binanın sağlam olacağını varsayarak hareket etmeye çalışıyoruz. Bina çürük, yenisi yapılacak, ama yenisi yapılırken yepyeni bir hukuku ve yeni ilişkileri olacak yılındaki G-20 lerin ikinci toplantısında bir teşhis konuldu. Bu küresel krizle uzlaşıya doğru bir çözüm oldu. Sorunların ağırlaşmasını önlemek için yeni düzenleme ve kurallara ihtiyaç olduğu gerçeği ortaya çıktı. Küresel krizle uzlaşmak bir çözüm müdür? Elbette değildir, ortaya çıkan sonuç, çözümsüz bir süreç yaşanacağıdır. Küreselleşme, de-regülasyon şeklinde her ülkeye kuralsızlığı dayatmış durumdadır. Çoğunluğu ve geniş kesimleri koruyan rekabet kurallarının bozulmasının büyük bir hata olduğu bugün itiraf ediliyor. O zaman küreselleşme bitmiş demektir yılından bugün baktığımızda, havanda su dövüldüğünü görebiliriz. Gelişmekte olan ülkeler durgunlaşma eğilimi içindeler Çin in dünya ticaret hacminden giderek artan bir pay alımı varken, batının payının azaldığını görüyo- ruz. Aynı zamanda gelişmekte olan ülkelerin payının yükseldiğini de görüyoruz yılında dünyanın lokomotifinin gelişmekte olan ülkeler olacağı tespiti yapılmıştı. Bugün gelinen nokta, bunun böyle olamayacağını gösteriyor. Gelişmekte olan ülkeler 2 yıldır bir durgunlaşma eğilimi içerisindeler. Tekrar çürük binamıza dönüyorum. Dünya bir kez daha küresel bir kriz yaşayacak. Bunun merkez üssü ise gelişmekte olan ülkeler olacak. Eskisi gibi para girişi olmadığı durumda, çarklar dönmeyecek. Böyle bir tabloda, otomotive büyük ölçekte hem de borçla yatırım yapılması bir soru işaretidir. Dünya artık korumacı bir eğilimin içine doğru evriliyor. ABD, Avrupa ile birlikte tercihli yatırım ve ticaret anlaşması adı altında, detayları sır gibi saklanan görüşmeler yürütüyor. Öte taraftan Şangay işbirliği başka bir tarafa gidiyor. Artık küreselleşme bitti, dünya çok kutuplu olmaya doğru adım atıyor. Bu iki kutup, birbirlerine misilleme yapacak ve korumacı önlemler devreye girecek. Bunun yansıması olarak dünya ticaret hacmi daralacaktır. Türkiye ise tam da ortada kalıyor. İşte bu yüzden 2023 vizyonunun, dünyada yaşanacak eğilimlerin dikkate alınmadan hazırlandığını düşünüyorum. Tedarik sanayicileri geleceği nasıl okumalı? Öncelikle çok uluslu şirketlerin hamlelerine bakmak gerekiyor. ABD ve Avrupa arasında yapılan tercihli ticaret anlaşması, çok uluslu şirketler tarafından nasıl karşılanacak? Çünkü onların da bir takım yatırımları ofsaytta kalacak. Tercihli ticaret anlaşmasına karşılık, Çin 60 maddelik bir reform paketi yayınladı. Çin artık büyümede, iç talebini de gözetecektir. Asya pazarı konusunda daha hızlı adımlar atacaktır. Belirttiğim gibi Asya, dünyanın en çekici pazarlarından biri olacaktır. Bu yüzden çok uluslu şirketler bu pazarlardan vazgeçmeyeceklerdir. Birbirlerine karşın korumacı kalkanlarını yükselten, ilişkileri asgari düzeye indiren kutuplar arasında acaba ortak payda çok uluslu şirketler mi olacak? Orta Asya pazarından vazgeçememek için, orada üretim yapmak durumundasınız. Bu durumda Türkiye nin çok uluslu şirketler değişkenini kullanması ve işbirliklerini geliştirmesi gerekiyor. İki kutuba siyaseten girilmediği, üretimin ve varlığın korunmasının istendiği durumda bu şirketlerle bir yol aramak önem taşıyor. Bu yollar belki üretimi Çin e, Romanya ya taşımak gerekliliğini ortaya çıkarabilir. Artık Türkiye de üretim yaparak oralara eklenmenin bir yolu da kalmayacaktır. İşletmeler önce mevcut yapılarını değiştirmeden korumanın yanı sıra minimum değişimle de nasıl koruyabileceklerinin yolunu aramalılar. Belki bu süreçte, yeni ortaklıklar, hisse değişiklikleri 50 Kasım November - Aralık December 2013

51

52 2023 HEDEFLERİ 2023 TARGETS Eğer günün birinde bankalar kredi vermeyi kısmak durumunda kalırsa, dışarıdan ülkeye sermaye girişi de azalırsa bir talep daralması yaşanabilir. İnşaat, lojistik ve ticari araç üreticileri de bu durumdan etkilenebilir. Gelişmekte olan ülkelerde yaşanacak bir kredi krizinin ayak seslerini duyabiliyoruz. Bu durum binek araç talebini azaltabilir. Rekabet koşullarını bir kademe daha olumsuza çıkartabilir. de olabilir. Dünya otomotiv sektöründe son olarak Detroit bir şehir olarak, iflasını istedi. Detroit te otomotiv üretimi kalmadı. Avrupa da da fabrikaların kapanacağını düşünüyorum. Eğer Kore de üretim yapan Chevrolet fabrikası kapanıyorsa, Avrupa dakilerden daha yüksek maliyetli olduğu anlamına gelmez. Bu General Motors un çok zorlandığı anlamına gelmektedir. GM, markasından yarattığı gelirle borç ödemeye çalışmaktadır. Bu kadar zorlu pazar kavgalarının olduğu yerde Avrupa taşıma suyuyla değirmen döndürüyor. Artık onlar da montaj yapıyor, çoğu parçayı kendileri üretmiyor. Avrupa dışındaki bölgelere yöneliyorlar. Duygusallık kararları etkiliyor Bir işin içindeyken, o işle ilgili objektif olmak çok zordur. Otomotiv sektörüne yatırım yapan işletmeler, adeta o sektörle evleniyorlar, hayatını oraya adıyor. Bu şekilde o sektörün olumsuz gerçeklerini kolayca kabullenemiyor. Bu yaklaşımı bir çok sektörde de görebiliriz. Doğru zamanda, doğru kararları vermek her zaman kolay olmuyor. Bugün hükümet otomotiv sanayini destekleyeceğini ve teşvik vereceğini söylerken, birileri eğer o yatırımı yapmıyorsa demek ki belli bir duygusallıktan arınmıştır. Otomotiv sektörü ayağını yorganına göre uzatmaya çalışıyor Türkiye de otomotiv 1970 li yıllarla beraber gelişmeye başladı. O dönem yerli parça kullanım oranı yüzde lara taşınacaktı. Gümrük Birliği nden sonra bu vizyon mecburen terkedildi. Türkiye de kulvar değiştirmek zorunda kaldı. Mevcut olan tesisler ticari araç üretimine odaklanarak kendini ayakta tutuyor. Otomotiv sektörü bugüne kadar koşullara uyum sağlayabildi. Fakat koşulların daha fazla bozulması durumunda ne yapacağını bilmiyor. Bu yüzden otomotiv sektörü ayağını yorganına göre uzatıyor. Dışarıdan işler almaya çalışıyor, fason üretim yapmak için her şeyi zorluyor. Ayrıca maliyetleri düşürmek için yeni yatırımlar yapıyor. Türk otomotiv sektöründe son 10 yıldır mucizeler yaratıldığına tanık oluyoruz. Fakat bunun faaliyet gelirlerine bir katkısı yok, çünkü dünya hızla köşeye doğru gidiyor. Ayakta kalmanın başarılı olduğu bir dönemden geçiyoruz. Küresel üreticiler mikro düzeyde planlar yaparken, küresel çalkantılar onları bile ofsayta düşürebiliyor. Sorunlar daha kronikleşirken, biraz daha muhafazakar olunması gerektiğini düşünüyorum. Birileri de herkes muhafazarken ben atılım yapayım diye düşünebilir. Fakat herkes böyle yaparsa, hepsi batacak. Birileri geri çekilir, öne çıkanlar çok olursa, önce atlayanlar batacaktır. Ama bir kişi risk alıp, herkes geri çekilirse o kazanacaktır. O yüzden oyun teorisi çerçevesinde düşünmek gerekiyor. Herkesin kendi hamlesini birbirinden gizlediği bir süreçten geçi- yoruz. Herkes birbirinden habersiz yatırıma giderse, hepsi kaybedecek. Şu anda otomotiv sektöründe kendi içerisinde ciddi dengesizlikleri bulunuyor. Stok problemleri ve akım borç dengeleri arasında tutarsızlık var. Yani işletmeler kendi iç sorunlarıyla boğuşuyor. Bunun dışında dünyanın dengesizliğinden kaynaklı bir etkilenmeleri var. Kısaca otomotiv sektöründe şansa fazla güvenildiğini düşünüyorum. Dünyada sürdürülebilir yeni bir denge kurulduğunda otomotivin geleceği Yeni dünya düzeninde özgürlükler ve rekabet büyük ölçüde sınırlanacak. Küreselleşme, rekabette ve özgürlüklerde bir özgürlüğü beraberinde getirdi. Biz i yok ederken, ben i açığa çıkardı. İnsanların nefislerini yönlendirerek başka yerlere götürdü. Bu durum dünyanın ömrünün kısalmasına yol açtı. Rekabette aşırılık korkunç bir yıkım yaratıyor. Özgürlüklerdeki aşırılıklar da başkalarının haklarına tecavüzü beraberinde getiriyor. Dünyanın ömrünü kısaltmadan, yeni sağlıklı bir düzen kurmak için rekabet koşularını ve özgürlükleri sınırlamaya mecbursunuz. Yani, yeni dünya düzeni çevreci olmak zorundadır. Bu işin bir tarafıdır. İkinci tarafta ise katı kurallar olacaktır. Dünyada da herkesin bu katı kurallara uymayacağı biliniyor. Bu inanç, mezhep, ideoloji gibi başka nedenlerden kaynaklanacaktır. Kurallara uymayanların dışlanacağı bir dünyada bunların nasıl bir araç kullanacağı da ayrı bir konudur. Sistem dışlanmışlar için üretim yapmayabilir. Sistemin içinde olanlar için tek bankanın ve digital paranın geçerli olduğu bir düzen olabilir. Toplu taşıma ön planda olacak, elektrikli veya daha farklı katı yakıtlar kullanılacak. Bugünün yatırımlarıyla o günün pazarından pay almak da zorlaşabilir. Dağdan gelip bağdakini kovan bir teknolojik gelişim yaşıyoruz Yine başka bir açıdan bakarak, otomotiv sektörünün ofsaytta kalmaya başladığını düşünüyorum. İnsanlar zorunlu ihtiyaçlarından vazgeçemezler. Gelirlerinin azaldığı koşullarda; yemekten, içmekten, ısınmaktan, giyinmekten ve barınmaktan vazgeçemezler. İnsan, 100 metre kare bir dairede değil, belki 50 metrekare bir dairede yaşayabilir. Yani barınmak zorundadır. Giyimde, markadan vazgeçebilir, ama ısınmaktan ve yemekten vazgeçemez. Geliri azaldıkça beyaz eşyadan, otomobilden vazgeçelebilir. Bu yüzden dünyada otomotiv sektörü biraz daha farklı bir yerde yer alıyor. Değişik teknolojiler artık hayatımızın içinde öyle bir yer alıyor ki, zorunlu bir ihtiyaç gibi herkesin kanına girdi. Tüketici bir cep telefonuna ciddi bir bütçe ayırırken, araç konusundaki yaklaşımı değişime uğruyor. Dağdan gelip bağdakini kovan bir teknolojik gelişim yaşıyoruz. 52 Kasım November - Aralık December 2013

53

54 TAYSAD DAN HABERLER NEWS FROM TAYSAD TAYSAD, Bursa daki üyeleriyle bir araya gelerek gelecek vizyonunu çizdi. Ar-Ge, meyvelerini 2015 de verecek Tofaş CEO su Kamil Başaran TAYSAD Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mehmet Dudaroğlu Ar-Ge merkezleriyle fark yaratılarak hedefe ulaşılacağının altı çizilen Bursa Üye Toplantısı'nda 2015 yılından itibaren sektörün sıçrama yapacağına işaret edildi. TAYSAD, bu yıl Bursa da ikinci üye toplantısını gerçekleştirdi. Toplantıda üyelerine seslenen TAYSAD Başkanı Dr. Mehmet Dudaroğlu ile konuk konuşmacı Tofaş CEO su Kamil Başaran ve üyelerden gelen sorular Ar-Ge üzerine odaklandı. Ar-Ge merkezlerinin çalışan sayısının 50 kişiden eşdeğer 30 kişiye düşürülmesinin göndemde olduğunu ve bunun sektörleri için önemli bir gelişme olacağına değinen, TAYSAD Başkanı Dudaroğlu, böyle bir uygulamayla sözkonusu merkezlerin yaygınlığının hızla artacağını söyledi. KOBİ ler de Ar-Ge ye başladı Ar-Ge çalışmalarının KOBİ düzeyine indiğini belirten TAYSAD Başkanı Dudaroğlu, bu merkezlerde çalışan sayısının 30 kişiye inmesi halinde, kararın geri dönüşümünün pozitif olacağını kaydetti. Rekabet gücümüzü bununla artıracağız. Ülke olarak önemli bir hamle yapacağız diyen Dudaroğlu, şöyle devam etti: Türkiye deki toplam 147 Ar-Ge merkezinin 47 si TAYSAD üyesidir. Sektörümüz bu alana gösterdiği ilgiyle fark yaratmaktadır. Ar-Ge merkezlerinin yanısıra yerlilik oranının artırılması için Girdi Tedarik Stratejisi ne dört elle sarılmak gerekiyor. Sektörün gelişimi için Serbest Ticaret Anlaşmaları nın artırılması da önemli. Ar-Ge rekabette avantaj olacak Toplantıda TAYSAD üyelerine seslenen Tofaş CEO su Kamil Başaran da, ne yapılacaksa ana ve tedarik sanayinin birlikte yapacağına inandığının altını çizdi. Başaran, Ar-Ge ye, inovasyona yatırım yapma bu işin zorunluluğu haline geldi. Bizim tek avantajımız işçilikti. Ama bence Ar-Ge yi gelecekte rekabetin en önemli unsuru haline getirmeliyiz. Bu işin koşulu, 54 Kasım November - Aralık December 2013

55 değişen müşteri tercihlerine yanıt verebilmektir dedi. Yeniliklere açık olmak gerektiğini belirten Başaran, gelecekte otomotiv yukarıya çıkacak gibi gözüküyor. Yeni yatırımlar ve Ar-Ge ile dan sonra sektör gümbür gümbür gelecek. Sıçrama yılı olacak şeklinde konuştu bu yıl gibi olacak Otomotiv sektörünün yılın 11 aylık dönemindeki performansa ilişkin değerlendirmelerde bulunan Başaran, sektörün ihracatının bu yıl 21,5 milyar dolar civarında olmasının beklendiğini belirtti. Başaran, şunları kaydetti: "Rakamlar esasında konsolide olmuş durumda. Ciddi anlamda geliyoruz. Bu doğru bir yerde gittiğimizi, sektörün de ülke ekonomisi için gerçekten çok önemli olduğunu gösteriyor. Dünyada da büyük yatırımların hepsi bu sektörde oluşuyor. Bugün 2 trilyon avro civarında bir ciroyla neredeyse dünyanın 6'ncı büyük ekonomisine sahip bir ülkeye eş değer büyüklükte bir sektörü yönetiyoruz. Benzer bir durum, ülkemizin otomotiv sektörü için de geçerli. Kasım ayında açıklanan verilere göre, 11 ayda 8,3 milyar dolarlık kısmı yan sanayide olmak üzere, toplam 19,8 milyar dolarlık performans gerçekleştirmişiz." Başaran, Türkiye'nin, bu sene 1,1 milyon adedine ulaşacağını ve dünyanın en büyük 16'ncı araç üreticisi konumunda olduğunu belirterek, Avrupa'da son 5 yıldır da hafif ticari araç üretiminde lider konumda bulunduğunu söyledi. Artık raf projelerinin sonuna gelindi Geleceği planlarken "Raf projesi" yapmak yerine, her zaman müşterinin ihtiyaç ve beklentilerini koymanın, Ar-Ge, teknoloji ve inovasyona yatırım yapmanın önemini vurgulayan Başaran, "Raf projesinin altını TAYSAD Başkanı Dr. Mehmet Dudaroğlu ve Tofaş CEO su Kamil Başaran Kasım November - Aralık December

56 TAYSAD DAN HABERLER NEWS FROM TAYSAD çizmek istiyorum. Artık raf projelerinin sonuna gelindi. Çünkü hiçbir proje, dışarıdaki değişen müşteri profiline uyum sağlayamıyor. Bu işin tek çözüm yolu, değişen müşteri profilini pazarda yakalayıp, ona hitap edebilmekten geçiyor" dedi. Başaran, Ar-Ge ve tasarım konusunda önemli aşamalar katedildiğini, ancak gelinen noktanın yeterli olmadığını ifade ederek, şöyle konuştu: "Bu noktada 24 ay gibi kısa bir sürede otonom bir Ar-Ge merkezi olmaya karar verdik. Önümüzdeki yeni dönemde, müşteriden başlayıp, müşteriye gidecek yoldaki vereceğimiz tüm hizmet, ürün arzı, tamamen Tofaş'ın Ar-Ge'sinden çıkacak ürünlerle olacak yılından itibaren, özellikle Avrupa'daki pazarın geri gelişi, değişen müşterilere dönük vaziyette tüm ana sanayilerin hazırlık yapması, herkesin kendi ürününü hazırlama telaşında olmasından dolayı, artık tüm OEM'ler (orijinal ürün üreticisi) kendi yetkinlikleriyle beraber, en hızlı vaziyette müşteriye dokunup, müşterinin isteklerini yapmak zorundalar. Dolayısıyla bu paralelde Tofaş'ın aldığı karar, 24 ay içinde yetkinlikleriyle beraber müşterinin ihtiyaçlarını karşılayacak olgunluğa gelmiş olmasıdır. Bugün yaptığımızın daha da ötesinde hız kazanmak zorundayız. Bu tüm yan sanayici dostlarımıza çok önemli bir mesaj bundan sonrası için. Gerekli olan tüm yatırımları yapmak durumundayız." Tofaş olarak bugüne kadar üniversitelerle 100'ün üzerinde araştırma projesi yönettiklerini, şu anda ise 8'i AB projesi olmak üzere 19 proje yürüttüklerini kaydeden Başaran, Tofaş'ın geçen yıl 390 milyon doların üzerinde, son 10 yılda ise 3,5 milyar dolar civarında dış ticaret fazlası yaratarak, ülkenin cari açığının azaltılmasına katkıda bulunduğunu belirtti. Doblo Amerika projesi Başaran, geçtiğimiz aylarda kamuoyuyla paylaştıkları Doblo Amerika projesiyle Tofaş'ın, yan sanayi özelinde çok önemli fırsatlar yarattığını vurgulayarak, şu bilgileri verdi: "2014 yılı içinde üretim aşamasına gelecek olan Doblo Amerika 56 Kasım November - Aralık December 2013

57 projesi, yaklaşık 200 milyon dolar, yerli doğrudan malzeme satın alma hacmi yaratmasının yanı sıra, Tofaş ve tedarikçileri için Amerika pazarını, müşterisini tanımak, bu pazarın gereklerine uygun ürün tasarlamak ve üretmek açısından da çok önemli. Tofaş'ın tüm ürün hatlarını yeni baştan ele aldık. İlk adım Doblo ile başladı. Bu bize aynı zamanda Amerika pazarına açılma imkanı verdi. Öngördüğümüz rakamları paylaştık ve arkasından projenin uygulamasına geçtik. Az bir zamanımız var, önümüzdeki aylar içinde aracın artık fiziksel anlamda sorgulanması, teknik aşamalarının yapılması aşamasına geçiyoruz ve yıl sonu itibariyle aracın lansmanı gelecek. Aynı paralelde de aracın Türkiye lansmanı da sağlanacak. Dolayısıyla çok ciddi bir yatırım ve güncellemeyle sizlerin de sayesinde bu aşamayı sağlıyoruz." "Tofaş'ın geleceği açısından çok önemli bir proje" Mini Cargo üzerinde de çalıştıklarını belirten Başaran, aracın ciddi anlamda güncellenmesi kararı aldıklarını ve bu sürecin devam ettiğini bildirdi. Başaran, şöyle devam etti: "Hafif ticari araçta pazarın nispeten azalması ve binek araçta Tofaş'ın Linea ile tek başına başarısının, ilerideki sürdürülebilirliği açısından yeni bir desteğe ihtiyacı vardı. Tofaş'ın Ar-Ge'sinin ürünü olacak, yan sanayimizin taşıdığı tüm yetkinlikleriyle beraber geliştireceğimiz bir ürün olacak bu. Bunda da 520 milyon dolar kadar bir yatırım açıklaması yaptık. Bu Tofaş'ın geleceği için çok önemli bir platform. Herhangi bir araçtan paylaşılan bir platform değil, aksine Tofaş'ı geleceğe taşıyacak yepyeni bir platform bu. Bu, raf projelerinin çok çok ötesinde, Tofaş'ın geleceği açısından çok çok önemli bir proje. Tofaş'ın bundan sonraki gelecekteki ortaya koyacağı tüm ürün zenginlikleri açısından geçerli olacak bir platform olacak." Gelecek yıla ilişkin beklentilerine de değinen Başaran, "2014 zor bir sene olur mu? 2014, 'bu sene gibi olacak' diye hissediyorum. Bizim verilerimiz onu gösteriyor. Ama 2015, 2016 Türkiye ve otomotiv sanayi için herhalde çılgın seneler olacak" değerlendirmesinde bulundu. R&D will fruit in 2015 TAYSAD held the 2nd members' meeting in Bursa this year. TAYSAD Chairman Dr. Mehmet Dudaroğlu and the guest speaker TOFAŞ CEO Kamil Başaran spoke to the members and answered their questions on R&D. Dr. Dudaroğlu stated that the number of R&D center employees will be down to 30 from 50 and it's going to be an important improvement, so the prevalence of these centers will rapidly grow as a result of this application. TOFAŞ CEO Kamil Başaran, on the other hand, underlined that he believes main and supply industry will collaborate under any circumstance. He said Investing on R&D and innovations has become a necessity in this business. Our only advantage was labour. However, I think we should make R&D the most important element of the competition. The condition of this business is to be able to respond to the customer preferences that constantly change. Kasım November - Aralık December

58 TAYSAD DAN HABERLER NEWS FROM TAYSAD TAYSAD, Alman Fraunhofer Enstitüsü ile proje geliştirecek Alman kalitesini yaratan Enstitü Türkiye de Alman kalitesi ni yaratan kuruluşların başında gelen Fraunhofer Enstitüsü (Frh), enerjiden sağlığa, çevreden otomotive kadar Alman sanayisinin tümüne araştırmalar yaparak üretime katkı sağlıyor. Otomotiv sanayisinde dünya lideri Almanya nın yüksek teknolojisinin altyapısını sağlayan Frh, TAYSAD ın girişimiyle Türk sanayisinde etkin olacak. TAYSAD Başkan Vekili Alper Kanca; Mercedes, Audi ve Volkswagen in teknolojik altyapısını geliştiren Alman Fraunhofer Enstitüsü ile işbirliğine gidileceğini açıkladı. Frh nin Türkiye de faaliyet gösterecek olması ile 2014 ün Türk-Alman Ar-Ge ve İnovasyon yılı olarak ilan edilmesinin örtüştüğüne dikkat çeken Alper Kanca, Türk otomotiv tedarik sanayinin gücünün Alman enstitüsü tarafından da görüldüğünü söyledi. Kanca, Üniversite sanayi işbirliği için Fraunhofer çok güzel bir mutfak. Aradığınız her türlü malzeme, yemek burada var. Her bir üretim alanına uygun çözümleri var. Bu mutfaktan yararlanarak endüstrimizi daha ileriye taşımayı hedefliyoruz. Uluslararası rekabetçilikte işgücü ile değil, araştırma, tasarım, geliştirme ve nitelikli üretim yapabilme becerisine ancak uygulamaya yönelik bu çeşit kurumların desteğini alarak ulaşabiliriz dedi. 2 milyar Euro bütçeli enstitü Üniversite sanayi işbirliğinin dünyada en önemli başarı hikayelerine sahip olan TAYSAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Alper Kanca TAYSAD Mercedes, Audi ve Volkswagen in teknolojik altyapısını geliştiren Frh ile işbirliğine girerek Türk sanayisine katkı sağlayacak. TAYSAD Başkan Vekili Alper Kanca, Üniversite sanayi işbirliği için Frh çok güzel bir mutfak. Bu mutfaktan yararlanalım dedi. Fraunhofer IWU Norbert Pierschel Fraunhofer IPT Kristian Arntz Fraunhofer IWU Jürgen Steger 58 Kasım November - Aralık December 2013

59 Fraunhofer Enstitüsü, üniversitelerle hem araştırma, hem de uygulama yapıyor. 2 milyar avro bütçesi bulunan Fraunhofer Enstitüsü nün direktörlerinden Jürgen Steger, TAYSAD üyeleri ile işbirliği yapmaları halinde kaynak etkin yönetiminden, enerji etkin yönetimine, metal şekillendirme ve biçimlendirmeden üretim koşullarına kadar birçok alanda işbirliği fırsatları yaratabileceklerini söyledi. Steger, İki taraflı çalışma yapabiliriz. Ar-Ge, tasarım, fizibilite, proje geliştirme gibi birçok alanda ortak çalışabiliriz. Gelecekte özellikle daha fazla ürünü daha az kaynakla üretmemiz gerek. Çevreye olan etkimizi kesinlikle azaltmamız gerek. Masrafların yüzde 45 i malzemeden geliyor. Bunu mutlaka azaltmamız lazım. Kalite, üretkenlik, değişkenlik, enerji ve malzemeden avantaj sağlayacak yöntemlerle üretmeliyiz diye konuştu. TAYSAD ın üyeleri için düzenlediği Fraunhofer teknoloji günlerinde ayrıca daha az karbondioksit salınımından daha hafif araç üretimine, daha etkin motordan daha etkin üretime kadar çeşitli bilgiler verildi. The institute that created the German quality is now in Turkey Providing the infrastructure of the high technology of the automotive industry's world leader Germany, FRH will be active in Turkish industry as a result of the approach of TAY- SAD. Deputy Chairman of TAYSAD Alper Kanca announced the collaboration with Fraunhofer Institute which has developed the technological infrastructure of Mercedes, Audi and Volkswagen. Alper Kanca called attention to the fact that this collaboration with FRH overlaps the year 2014 which is declared as Turkish German R&D Innovation Year and and also stated that the power of the Turkish automotive supply industry is noticed by the German Institute. Fraunhofer is a very nice kitchen for the university industry cooperation. Here you can find any kind of material and meal that you'd seek. Taking advantage we aim to move our industry forwards. In international competitiveness, we can reach the ability to perform good quality manufacturing not with labour but with research, design, development only by the support of such institutions, he said. Kasım November - Aralık December

60 TAYSAD DAN HABERLER NEWS FROM TAYSAD Comvex İstanbul 2013 gerçekleştirildi Comvex İstanbul - 4. Ticari Araçlar, Otobüs ve Yan Sanayi Fuarı, TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi'nde gerçekleştirildi. TAYSAD, Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) ve Ağır Ticari Araçlar Derneği (TAİD) işbirliğiyle düzenlenen Comvex İstanbul 2013, otomotiv sektörünün önemli ihracat pazarı olan ülkelerden gelen alım heyetlerini katılımcı firmalarla buluşturdu. Fuarın açılışında konuşma yapan dernek başkanları fuarın önemine değinerek, sektör temsilcilerini bu fuarda yer almaya davet etti. TAYSAD Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mehmet Dudaroğlu konuşmasında, tedarik zinciri içerisinde taşımacılığın konumuna değinerek, fuarları sadece ürünlerini sattıkları platformlar olarak görmediklerini, Türkiye'nin gücünün ve yetkinliğinin aktarılabildiği bu organizasyonlarda uluslararası katılımcılar ile katma değeri yüksek işbirliklerine girebilmeyi arzu ettiklerini söyledi. OSD Yönetim Kurulu Başkanı Kudret Önen ise otomotiv sanayinin Türkiye ekonomisi için lokomotif sektör konumunda bulunduğunu vurgulayarak, otomotiv sanayi içinde ticari araçların konumunun da ülke açısından önemli olduğunu ifade etti. Otomotiv pazarında hafif ticari araçlar lehine gelişmeler olduğunu dile getiren Önen, şöyle konuştu: "Otomotiv pazarı büyüdüğü, üretim de arttığı için herkes zannediyor ki işler gayet güzel. Biz gene şampiyon olacağız, gene 20 milyar doların üzerinde ihracat yapacağız ama şu anda cebimizdeki gücü yitirmeye başladığımıza dikkat çekmek istiyorum. Bu yılın ilk 10 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9 büyüyen toplam Kasım 2013 tarihlerinde gerçekleştirilen TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi nde toplam 8 salonda ticari araç ve otobüs üreticilerinin son modelleri ile aksam ve parçalardaki son yenilik ve gelişmelerin kullanıcılara sunulacağı Comvex İstanbul Fuarı; Aksan, Alcao, Allison Transmission, Aspöck, Baktaç Branda,, Bekiroğlu Hidrolik, BPW, Brf Treyler, Brigestone, Castello, Fiat, Ford, Fox Üst Yapı, Eko Treyler, Eku Fren, Eroğlu, Gaz, Gema, Gencer Kasa, Hayes Lemmerz, HYVA, İlker Otomotiv Isuzu, Iveco, Kale Oto Radyatör, Karsan, Kartallar Damper, Koluman, Krone, Man, Mercedes, Nevpa, Otokar, Orthaus, Özgül Treyler, Öztreyler, Saf Holland, Seçsan Treyler, Turkar, Serin, Seyit Usta, Symex, Temsa, Tırsan, Yeksan, York, ZF Türk gibi Türkiye ticari araç sektörüne yön veren firmaları bir araya getirdi. 60 Kasım November - Aralık December 2013

61

62 TAYSAD DAN HABERLER NEWS FROM TAYSAD otomotiv pazarında, otomobil yüzde 18 artarken, hafif ticari araçlarda yüzden 13 azalma var. Ekim ayı olarak bakıldığında ise otomobil yüzde 8 büyürken, hafif ticari araçlar yüzde 33 küçüldü. Biz Avrupa'nın hafif ticari araç üretim üssüyüz ve 5 yıldır da bunun liderliğini bırakmadık ama kendi ülkende başarılı ve bir numara değilsen küresel pazarlarda rekabet etmek çok Comvex Istanbul 2013 has been held zorlaşır" değerlendirmesinde bulundu. TAİD Yönetim Kurulu Başkanı Bahadır Özbayır da ticari araçların yatırım malı nitelikleri dolayısıyla bir ülkenin genel ekonomik gelişme trendinin göstergesi olduğunu belirterek, "Bu yönüyle bu fuar, bir anlamda ülke ekonomisinin nabzını tutma imkanı veriyor. Otomotiv denilince sadece otomobilin anlaşıldığı memleketimizde ekonomik gelişimin göstergesi olan ticari araçların sergilendiği Comvex Istanbul 2013 has been organised by TAYSAD, OSD (Automotive Manufacturers Association) and TAID (Heavy Commercial Vehicles Association) and met the attending companies with the purchasing delegations that come from the countries which are the major export markets in the automotive industry. The association presidents emphasised the importance of the exhibition during their speeches and invited the industry representatives to take part. In his speech, TAYSAD Chairman Mehmet Dudaroğlu referred the position of transportation in supply chain and stated that they don't see these fairs just as platforms where they sell products, they also wish to be a part of collaborations with international participants in such organisations where Turkey can show its power and competence. bu fuarın hakkettiği ilgiyi görmesini temenni ediyorum" ifadelerini kullandı. Avrupa Otomotiv Yan Sanayicileri Derneği (CLEPA) Yönetim Kurulu Üyesi Arnaurd David Beauregard da Comvex İstanbul ve Logistik Eurasia fuarlarının ilgili sektörler açısından Avrupa ve Türkiye arasındaki işbirliğini artırmak adına önemli olduğunu kaydetti. Yeni anlaşmalarla hem tedarik zinciri hem de yan sanayi alanında ortaklıklar geliştirmeyi umduklarını dile getiren Beauregard, "Türkiye otomotiv endüstrisine büyük bir güven duyuyor ve potansiyeline inanıyoruz" dedi. Hafif ticari araç üretiminde Avrupa birincisi, otobüs üretiminde Avrupa ikincisi olan Türk otomotiv sanayiinin ticari araç ve otobüs üreticileri, son modelleriyle aksam ve parçalardaki son yenilik ve gelişmeleri Comvex İstanbul 2013 fuarında sergiledi. 62 Kasım November - Aralık December 2013

63

64 TAYSAD DAN HABERLER NEWS FROM TAYSAD TAYSAD üyelerine Tataristan dan yatırım daveti TAYSAD üyelerine Tataristan dan yatırım daveti geldi. TAYSAD Başkanı Dr. Mehmet Dudaroğlu, Kalitemiz uluslararası arenada kabul gördü, tercih edilen marka olduk dedi. Tataristan Başbakan Yardımcısı ve aynı zamanda Sanayi ve Ticaret Bakanı Ravil Zaripov, Otomotiv endüstrisinde ortak dili konuşmamız gerek. Sizleri yatırıma davet ediyoruz şeklinde konuştu. Otomotiv tedarik sanayinde; kalitesi, çözüm odaklı olması ve zamanında teslimi ile küresel anlamda tercih edilen marka haline gelen Türk firmalarına Tataristan dan yatırım daveti geldi. Tataristan Başbakan Yardımcısı ve aynı zamanda Sanayi ve Ticaret Bakanı Ravil Zaripov, Türkiye temasları sırasında TAYSAD Başkanı Dr. Mehmet Dudaroğlu ve yönetim kurulu üyeleriyle biraraya geldi. Zaripov, TAYSAD aracılığıyla Türk firmalarını Tataristan a yatırıma davet etti. Ticari araçta üretim üssü Tataristan da bulunan küresel markalar Mercedes Benz den Ford a, Volkswagen den PSA grubuna ve Rusya nın önemli markaları Sollers ile Kamaz a kadar dev firmalar, Türk otomotiv endüstrisine göz kırpıyor. Bu markaların çoğunluğunun ticari araç alanında üretimde bulunduğunu hatırlatan Zaripov, özellikle Kaluga bölgesinin otomotiv tedarik sanayi için yatırıma çok uygun olduğunu vurguladı. Bu bölgede yatırım için üretim ve Ar-Ge alanlarında çeşitli teşvikler verdiklerini kaydeden Zaripov, otomotiv endüstrisinde ortak dili konuşmamız gerek. Türk otomotiv sanayi, özellikle ticari araçta Avrupa nın önemli üreticisi. Tecrübelerinizden yararlanmak istiyoruz dedi. Türkiye deki tedarik sanayinin yalnızca otomotiv endüstrisi için üretim yapmadığını, makine sanayisi için de teknolojik ürünler geliştirdiğini vurgulayan Zaripov, bu alanlardaki mühendislik hizmetlerini de transfer edebileceklerini söyledi. Kalite tescillendi Zaripov un TAYSAD üyelerini Tataristan a davet etmesini, Türk markalarının küreselleşme yönünde olumlu adımlarla ilerlediğinin göstergesi olduğunu vurgulayan Dudaroğlu da, kalitelerinin uluslararası anlamda kabul gördüğünün tescillendiğini söyledi. Dudaroğlu, üyelerimiz yurtdışında yatırımlarını ve büyümelerini sürdürüyorlar. Tataristan daki fırsatları da mutlaka değerlendireceklerdir diye konuştu. Tatarstan invites TAYSAD members for investments TAYSAD members have been invited to invest in Tatarstan. TAYSAD president Dr. Mehmet Dudaroğlu said Our quality has been recognised in the international arena and now we're a preferred brand. Tatarstan Deputy Prime Minister and Minister of Industry and Trade, Ravil Zaripov said We need to speak a common language in the automotive industry, so we invite you to invest in our country. 64 Kasım November - Aralık December 2013

65

66 TAYSAD DAN HABERLER NEWS FROM TAYSAD TAYSAD ve OUYA-Engineering GmbH Mutabakat Anlaşması (MOU) imzaladı TAYSAD ve OUYA işbirliğine gidiyor Uluslararası arenada ülkemiz tedarik sanayini her geçen gün daha güçlü şekilde temsil eden ve üyelerinin bu arenada iş bağlantılarını güçlendirmeyi hedefleyen TAYSAD ile Almanya Ingolstadt da yerleşik mühendislik ve danışmanlık firması OUYA- Engineering GmbH arasında 27 Kasım2013 tarihinde bir mutabakat anlaşması imzalandı. Genel anlamda otomotiv ana sanayii ve tedarik sanayiine mühendislik ve danışmanlık hizmetleri veren OUYA-Engineering GmbH, başta VW Gurubu (AUDI, SKODA, VW ve VW Ticari Araçlar) olmak üzere, global diğer otomotiv şirketlerine de hizmet vermektedir. OUYA-Engineering GmbH, sunduğu hizmet ile otomotiv endüstrisini tasarım başlayarak seri imalata ve ürün imalat sürecinin bitimine kadar birçok ana işlevleri ile desteklemektedir. Hizmetler; proje, kalite güvence, seri imalat, ürün imalatı bitimine kadar olan süreç içerisinde geçen tüm prosedürleri OUYA-Engineering GmbH in Faaliyet Alanları Market Analizleri Pazarlama ve Satış Desteği Tedarikçi Geliştirme Proje ve Ürün Yönetimi Resident Mühendisliği (Tasarım, Kalite ve Lojistik Faaliyetler) Teknik Danışmanlık kapsamaktadır. OUYA-Engineering, 2013 Temmuz ayında TAYSAD ın SKODA ve AUDI firmaları ile işbirliğinde gerçekleştirdiği Sektörel Ticaret Heyeti Programlarına da organizasyonel anlamda profesyonel destek vermiş, ilgili heyetlerin başarılı olarak sonuçlanmasında önemli rol üstlenmiştir. İmzalanan anlaşma ile TAYSAD üyeleri ve OUYA-Engineering arasında bir işbirliği süreci geliştirmek ve taraflar arasında bir diyalog tesis etmek amaçlanmıştır. Bu anlamda TAYSAD üyesi firmalar ve OUYA-Engineering GmbH arasındaki somut projelerin finansmanı taraflar arasında doğrudan imzalanan ayrı sözleşmelere tabii olacaktır. TAYSAD and OUYA to cooperate Representing the supply industry of our country successfully in the international arena each passing day in a stronger way and aiming to strengthen the business connections of the members in the arena, TAYSAD has signed a memorandum of understanding with engineering and consulting firm OUYA- Engineering GmbH from Germany, Ingolstadt on 27 November,2013. Tedarikçilere Sunulan Başlıca Hizmetler; OEM ve global tedarikçilerle kuvvetli örgütlenme (VW, Audi, Seat, Skoda, Bentley, Bugatti, Lamborghini, Porsche, MAN, SCANIA, BMW, Mercedes, Opel, Ford ) OEM lerin teklif verme, tasarım, imalat ve lojistik prosedürlerine göre tedarikçilere destek verme Rakipleri tanıma ve fiyatlandırmada yardım Her OEM in kendi öz prosedür ve teknik niteliklerine göre hazır olan global tasarım ve test laboratuvarları ile anlaşmalar yaparak tedarikçileri desteklemek Global kalıp tasarımcıları ve kalıp imalatçıları ile anlaşmalar sağlamak Ürün ve proje yönetimi Seri imalat takibi Darboğaz yönetimi OEM lerin sistem, dökümantasyon ve prosedürlerine uygun eğitimler OEM ve tedarikçilerle teknik toplantıların uygulanması Nomine edildikten sonraki prosedür sürecinde tedarikçinin desteklenmesi (Numune, Prototip, Testler, Değişiklik Yönetimi) Zaman ve aksiyon planlarının hazırlanarak uygulanması, kilometretaşlarını takip etme, Tedarikçiyi; proses (kalite), tasarım (Ar-Ge) ve lojistik denetimlerine hazırlamak Tedarikçiye seri imalattaki sorunlarda OEM lerin bulunduğu yerde destek vermek 66 Kasım November - Aralık December 2013

67

68 TAYSAD DAN HABERLER NEWS FROM TAYSAD Atma Değerlendir Projesi çığ gibi büyüyor Meslek liselerindeki gençlerin eğitimine katkıda bulunmak için TAYSAD'ın, Atma Değerlendir, Meslek Okullarını Güçlendir sosyal sorumluluk projesine ilgi büyüyor. TAYSAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Alper Kanca Proje'nin son durumunu değerlendirdi. Atma Değerlendir, Meslek Okullarını Güçlendir projesi kapsamında firmalar kullanmadıkları, kalibrasyon dışı kalmış, çalışır durumdaki ölçü aletlerini ve laboratuvar ekipmanlarını meslek liselerine hediye ediyor. Otomotiv sektöründe yetişmiş insan kaynağının önemine dikkat çeken TAYSAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Alper Kanca, "Son 8 yılın ihracat şampiyonluğunu elinde tutan otomotiv sanayimizin en güçlü yanlarından birisini yetişmiş insan gücü oluşturuyor. Sanayimiz için oldukça önem arz eden yetişmiş insan kaynağını sağlayan temel kuruluşlardan biri ise meslek liseleri. Sürdürülebilir rekabetçilik hedefi ile hareket eden sanayimizde istihdam ettiğimiz çalışanların yetkinliklerini artırmak, hepimizin ortak hedefidir şüphesiz. TAYSAD olarak bu alanda uzun yıllardır düzenlediğimiz eğitim faaliyetlerimiz ile, üye firmalarımızda görev yapan çalışanların gelişimine katkıda bulunmaya çalışıyoruz. Bununla birlikte, henüz meslek liselerinde tahsiline devam eden gençlerimizin de eğitimine katkıda bulunmak TAYSAD ın önemsediği bir konu" diye konuştu. Meslek liselerinin birçoğunda kumpas göremeyen, uygulama dahi yapamadan eğitimini tamamlayan öğrenciler olduğuna dikkat çeken Alper Kanca, "Bu noktadan hareketle, şunu düşündük: Neden firmalarımızda kullanmadığımız, kalibrasyon dışı kalmış, çalışır durumdaki ölçü aletlerini, laboratuvar ekipmanlarını toplayıp, Meslek liselerimize hediye etmeyelim, neden öğrencilerimizin kullanımına sunmayalım? Bu amaçla, Projeye destek firmalar İNCİ AKÜ SAN. VE TİC. A.Ş. ROYAL CONTA SAN.VE TİC.A.Ş. KALE BALATA OTOMOTİV SAN. VE TİC. A.Ş. ORSAN TİCARİ ARAÇ SİSTEMLERİ LTD. ŞTİ. KORMETAL SAN. VE TİC. A.Ş. İNCİ AKÜ SAN. VE TİC. A.Ş. DOSTEL MAKİNA SAN. VE TİC. A.Ş. HASÇELİK SAN. VE TİC. A.Ş. SA-BA ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER İML. VE TİC. A.Ş. CANSAN ALÜMİNYUM ATAY MAKİNA SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. TOKSAN YEDEK PARÇA İMALAT TİCARET VE SANAYİ A.Ş. EGEMET EGE METAL DÖVME SA. VE TİC. LTD. KALE OTO RADYATÖR SAN. VE TİC. A.Ş. NORM CİVATA SAN. VE TİC. A.Ş. LUCAS ELEKTRİK SAN. VE TİC. A.Ş. Atma Değerlendir, Meslek Okullarını Güçlendir sloganıyla önemli bir sosyal sorumluluk projesini hayata geçirdik" dedi yılının başında pilot bir çalışmanın yürütüldüğünü dile getiren Alper Kanca, kısıtlı bir bölgede hayata geçirdikleri projeye TAYSAD üyelerinin gösterdiği ilgi ve okul yöneticilerinin, öğrencilerinin teşekkür dolu mektupları sayesinde projenin daha geniş çapta duyurulmasını ve yaygınlaştırılmasına yönelttiğini vurguladı. Kanca, projeye çok olumlu tepkiler aldıklarını ve bu tepkilerin kendilerini daha cesaretlendirdiğini söyledi. Projeye katılmak isteyen sanayiciler, kumpas, mikrometre, mihengir, komparatör saatleri, kalibrasyon mastarları, elektronik hassas teraziler, mikroskop, profil projeksiyon, sertlik ölçme, dijital / analog multimetre gibi taşınabilir boyuttaki ölçü aletlerini 23 Nisan 2014 tarihine kadar TAYSAD a kargo ile iletebilir. Alper Kanca, "Sanayicilerimizin desteği ile 'Atma Değerlendir, Meslek Okullarını Güçlendir' projemizin örnek bir çalışma olmasını ve öğrencilerimiz için değer yaratmasını umuyoruz" dedi. 68 Kasım November - Aralık December 2013

69

70 V. TAYSAD AFTERMARKET KONFERANSI SAVE THE DATE! AJANDANIZA NOT EDİN! V th ANNUAL TAYSAD AFTERMARKET CONFERENCE 29 May-Mayıs 2014 V th AFTERMARKET CONFERENCE FOR THE LATEST NEWS ON THE SECTOR AFTERMARKET SEKTÖRÜNDEKİ SON YENİLİKLERİ TAKİP ETMEK İÇİN DOĞRU ADRES International experts and executives are coming together with high profile attendees from the Industry. BOOK YOUR SEAT! Konferansta, uluslararası uzman ve yöneticiler, sektördeki üst düzey katılıumcılarla biraraya gelecek. SİZDE YERİNİZİ AYIRTINIZ! This years conference will mainly focus on; A Global View of the Industry Internet&Mobility Concepts at Automotive Aftermarket Megatrend Concept & Future Perspectives Konferansın bu yıl odaklanacağı ana konular; Sektöre Global Bakış Otomotiv Aftermarkette İnternet ve Mobilite Konseptleri Mega Trend Konsepti ve Otomotiv Aftermarkete olan Etkisi TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ ASSOCIATION OF AUTOMOTIVE PARTS & COMPONENTS MANUFACTURERS

71

72 OTOMOTİV SEKTÖRÜ VE İNSANLAR AUTOMOTIVE SECTOR AND PEOPLE HAKAN DOĞU: En iyi bildiğim şey kendim gibi davranmaktır Otomotiv sanayinin tanınan ismi Hakan Doğu ile yöneticilik, otomotiv ve kariyer üzerine özel bir söyleşi yaptık. 23 yıllık otomotiv kariyerinde pazarlama, satış, iş ve kaynak geliştirme, lojistik, genel yönetim alanlarında çalışan Hakan Doğu nun ilgi alanlarını yemeiçme kültürü, uluslararası politika, felsefe, tarih ve fotoğrafçılık oluşturuyor. Duygusal Yöneticilik Kapitalizmin son derece soğuk yüzüne karşı yeni bir bakış açısı olarak duygusal yöneticilik kavramı gelişiyor. Bu kavram, özellikle 2008 krizinden sonra, yeniden yön verilmeye çalışılarak keşfediliyor. Biliyorsunuz ki dünyada ekonomi doğuya doğru gelişiyor. Doğunun kültürü, iş yaşamını da bu şekilde etkiliyor. Dünya iş yaşamında Anglosakson ve Doğu kültürü modelleri egemen olmuş durumdadır. Kendime bu iki model arasında bir ilişki ve denge kurarak yön vermeye çalıştım. Başarımı bir açıdan duygusal yönetici olmaya borçlu olduğumu size söyleyebilirim. Duygusal yöneticilik benim için dezavantaj değil bir avantaj haline gelmiş durumdadır. Otomotiv dünyasına girmem tamamıyla Bursalı olmamın getirdiği bir sonuçtur İş hayatıma 1987 yılında üniversite okurken başladım. O dönem parfümden tutun, devre mülk satışına kadar her alanda satış ve pazarlama alanında çalıştım. Bunun yanı sıra çok utangaç birisiydim. Satış alanındaki çalışma hayatım bu utangaçlığı kırdı ve beni çok iyi bir satıcı haline getirdi. Bu dönem benim kariyer hayatımının başlangınıcının en önemli kısmıydı. Bir yanda mühendislik eğitimi alırken, öte yanda insanların satış ve pazarlamada ihtisas programları okuyarak kazanmaya çalıştıkları deneyimi, İstanbul gibi ticaretin merkezi olan bir şehirde öğrendim. Askerlik dönüşü, otomotiv sektöründen gelen bir iş teklifi üzerine Bursa ya gittim. İstanbul dan Bursa ya gidiş benim için çok kritik bir karar olmuştu. Hatta hiç unutmuyorum, elimde bir çanta Kabataş tan gemiye binerek İstanbul dan ayrıldım ve Bursa yolculuğu ve otomotiv macerası başlamış oldu. 72 Kasım November - Aralık December 2013

73 Hakan Doğu nun kökenleri anne tarafından Doğu Karadeniz (Rize), baba tarafından ise Varna ya dayanıyor yılındaki mübadele sırasında Varna dan Bursa ya 4 erkek, bir kız çocuğu ile gelen ailenin üç erkek evladından biri Trablusgarp ta, biri Yemen, bir diğeri de Çanakkale de şehit oluyor. Hakan Doğu savaşın yaralarından ve acılarından kurtulan en küçük erkek kardeşin torunu olarak dünyaya geliyor. Anne tarafından dedesi ise, Birinci Dünya Savaşı sonrasında, ailesi Doğu Karadeniz de darmadağın olmuş durumdayken İstanbul a yerleşiyor, ardından Bursa ya geliyor. Hakan Doğu, Cumhuriyetin kurulduğu yıllarda temeli atılan ailesinin, bir Türkiye mozaiği olduğunu söylüyor. Damarlarında hem Balkan hem de Doğu Karadeniz kültürünün aktığını hisseden Doğu, bu özelliğin bir duygusallık taşıdığını ifade ediyor. Duygusallığın her zaman da mantıklı olmadığını ama buna rağmen günümüzde duygusal yöneticiliğin artık dünyada geçer akçe olduğunu belirtiyor yılında Bursa da doğan Hakan Doğu lise eğitimini Bursa Erkek Lisesi nde tamamladıktan sonra İTÜ den Metalurji Mühendisi olarak mezun oldu. Çalışma hayatına 1987 yılında öğrencilik yaparken çeşitli şirketlerde satış temsilcisi olarak başladı. Satış ve satın alma kariyerinin temellerini bu tarihlerde atmış oldu. Askerlik sonrası Bursa ya yerleşen Hakan Doğu çeşitli otomotiv şirketlerinde çalıştıktan sonra 1998 yılında Valeo da göreve başladı. Valeo Satınalma Müdürü görevinden sonra yılları arasında Valeo Fransa da 13 fabrikadan sorumlu Satınalma Direktörü oldu yılında Türkiye ye dönerek Valeo Otomotiv Sistemleri AŞ nin Genel Müdürü ve Ülke Direktörü olarak çalıştı. Hakan Doğu şu anda Renault-Nissan Motor ve Aktarma Organları Satın almasından Sorumlu Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor. Otomotiv kariyerinde ilerleme Valeo da çalıştığım süreçte ise kariyerimde çok büyük bir ilerleme kadettim yılına kadar Valeo Türkiye de satınalma, satış, iş geliştirme alanlarında çalıştım. Bu dönemde özellikle Avrupa, İran ve Rusya pazarlarına ilişkin uzmanlığım gelişti. Daha sonra yılları arasında Valeo Fransada çalıştım. Bu dönemde ise 13 üledeki fabrikalardan sorumlu Satınalma Direktörülüğü yaptım ve BRIC in Brezilya, Hindistan ve Çin pazarları konusunda uzmanlaştım yılında Valeo Türkiye ye Genel Müdür olarak geri döndüm. İki yıl sonra Türkiye ve İran dan sorumlu Ülke Direktörü oldum. Kısaca bu Genel Müdürlük deneyimiyle finans dışında her alanında çalışmış oldum. Bu durum gelişmiş ülkelerin şirketlerinde bir yöneticinin karşılaştığı bir durum değildir. Bu ülkelerde bir yönetici satış bölümünde işe başladığında muhtemelen hayatı boyunca bu bölümde iş yaşamına devam eder veya benzeri bir iki bölüm değiştirir. Ben ise tam tersi olarak bütün alanlarda yer alarak kendimi iyice geliştirme şansı buldum. Belki de kariyerimde en büyük şansım bu oldu diyebilirim. Bu bana, uluslararası alanda da çok ciddi bir iş tecrübesi edinmemi sağladı. Nihayetinde geçen yıl Mart ayında gelen teklifle Renault-Nissan da Motor ve Aktarma organları (Powertrain) satın almasından sorumlu Başkan Yardımcısı olarak işe başladım. En iyi bildiğim şey kendim gibi davranmaktır Mantıksal düşünmeye önem veriyorum. Liderlik macerasında bana göre en önemli konu insanın kendi gibi olmasıdır. Kendinden olmayan liderler başkasını taklit ederse, her zaman için hata yapmaya kapı aralar. Benim en iyi bildiğim şey kendim gibi davranmaktır. İçimden gelen enerjiyle, son derece dürüstçe mantıklı bir analiz yapıyorum. Kendimin geliştirdiği yöneticilik stili Çin de, Japonya da ya da Fransa da her zaman bir karşılık buluyor. Bütün üreticilerin beklentisi yerelliktir Türk tedarik sanayisi için Rusya, Meksika ve Çin her zaman gidilmesi gereken pazarlardır. Hem market yapıları karlı, hem de büyümeye perspektifleri olan pazarlardır. Fakat sadece ihracat yaparak bu ülkelerde var olmak çok kolay değildir. Bütün araç üreticilerin beklentisi yerlileşmedir. Artık Türkiye de üreterek dünyaya satmak eğilimi, eğer rekabetçi olunamıyorsa terkedilmeli ve gidip ihitiyaç duyulan yerde üretim yapılmalıdır. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin temel sıkıntılarından biri yatırımların universal makinalarda yapılmış olmasıdır. Fakat yüksek üretimin olduğu yerlerdeki tedarik sanayi artık özel hatlar oluşturuyor. Bu durumda rekabet edebilmek için onlardan daha ucuz bir yatırım yaparak üretim yapılmalı. Bu elbette ciddi bir mühendislik gerektiriyor. Bu yüzden Ar-Ge faaliyetleri her zamankinden daha fazla önem taşımaktadır. Türk tedarik sanayicilerinin yavaş yavaş çağ atlamaya başladığını söyleyebilirim. Ama yine de bir tedirginlik seziyorum. Küresel alanda Türk olmanın getirdiği bir dezavantaj da göremiyorum. Sanayicilerimizin kafasında hep bir cam tavan sendromu olduğunu düşünüyorum. Eğer Türk yan sanayisi küreselleşme trendine uyum sağlamazsa, küreselleşen diğer oyuncular Türkiyeye gelir ve üretim yaparlar. Hiçbir zaman kariyer planım olmadı Hakan Doğu, başarısının sırrının çok çalışmak olduğunu söylüyor. 30 yaşında İngilizce, 40 yaşında ise Fransızca öğrenen ve günde saat çalışan Hakan Doğu, 8 saat çalışan birine kıyasla hep daha fazla çalışmanın büyük bir bilgi birikimini de beraberinde getirdiğini aktarıyor. Hakan Doğu, Kendi hayatım için hiçbir zaman bir kariyer planım olmadı. Hayatımda üç ay sonra nerede olacağımı hiç düşünmedim. Fakat her zaman kendime yatırım yaptım. Hep kültürümü geliştirmeye yoğunlaştım. Bilindiği gibi Kültürün üç kaynağı var. Birincisi geçmişten gelir, ailenizden, toplumdan bunu doğal olarak öğrenirsiniz, ben bu konuda Bursada ve İstanbulda büyümekle kendimi çok şanslı görüyorum. İkincisi okuyarak, araştırarak, gezerek öğrenilir; bunu da fazlasıyla yapıyorum. Üçüncüsü ise etkileşimle, yani başka insanlardan öğrenmeyle olur; yine bu konuda da çok şanslıyım, hayatımda hep bir şeyler öğrenebileceğim çok kıymetli dostlarım oldu diyor. Kasım November - Aralık December

74 OTOMOTİV SEKTÖRÜ VE İNSANLAR AUTOMOTIVE SECTOR AND PEOPLE Otomotivde trendler Otomotivde üç adet mega trend var. Bunlar güvenlik (safety), (connectivity) ve çevrecilik olarak özetlenebilir. Bunlara tek tek bakınca birinci sırada olan Güvenlik (Safety) çok geniş bir platformu kapsıyor, ama temel hedef otomobille seyahatı güvenli hale getirip kazaları engellemek. On yıl içinde kendi kendine giden arabalarımız olacak (Autonomous Driving) hukuki alt yapı kurulunca yavaş yavaş bütün gelişmiş ülkeler bu sisteme geçecek gibi duruyor. Araçların şeritten çıkmasını önleyen ya da uyaran bir sistemler hayatımıza girmiş durumdadır. İkinci mega trend olan Connectivity ise yine çok geniş bir perspektifle karşımıza çıkıyor. Güvenlik için araçların birbiri ile haberleşmesinde tutunda, araç içi eğlence sistemlerine ve akıllı telefonlarla araçlarımıza uzaktan ulaşmaya kadar pek çok yenilik hızla hayatımıza girmeye devam edecek. Üçüncü mega trend olan daha yeşil araçlar yapma hayalinin en uç noktası haliyle sıfır karbondioksit emisyonlu ve %100 geri kazanılabilir araçlar yapma ideali üzerine kurulu. Karbon yakıtlı araçlardan, hibrid ve elektrikli araçlara kadar olan süreçte yine daha çevreci teknolojiler bizi bekliyor. Tüm tedarikçi ve araç üreticilerin bu konulara eğilerek çalışması ve yenilikler geliştirmesi gerekiyor. Dışa açılmanın gücünü görmek gerekiyor Ülkemizin gerçekten büyük bir bilgi birikimi olduğuna inanıyorum. Bugün Türk yöneticiler dünyanın bir çok ülkesinde çalışıp, başarılı olabiliyorlar. Bunun bir tek nedeni var, o da kültürel adaptasyondur. Türkler ne kadar zekiyse, Hintliler de o kadar zekidir. Yurt dışına giden ülkemizin insanlarının çoğu iyi eğitimli insanlardır. Bizim insanımız kültürel adaptasyon ile kendilerini farklılaştırıyorlar. Sosyal medyanın gücü Dünyada neler olduğunu öğrenmenin ve anlamanın önemli olduğunu düşünüyorum. Internet, bana göre insanlık tarihinin en büyük buluşlardan biri. Dünya son 30 yıldır bütün insanlık tarihinin tüm gelişiminden kat ve kat üzerinde gelişti. Bunun en önemli nedenlerinden birini internet teknolojilerinin gelişimi oluşturuyor. Bu gelişmeyi anlamamak insanı bir anda çağın gerisinde bırakabilir. Bu yüzden iletişim ağlarını son noktasına kadar takip ederek, gelişmeleri kaçırmak istemiyorum. Çalışanlarımla internet üzerinden özel bir hesabımla iletişim kuruyorum. Ben işin teorisi ve entelektüel yanına çok önem veriyorum. Çalışanlarıma da kendilerini geliştirmeleri konusunda yol açıcı olmaya çalışıyorum. Onlara, iş dışında okumalarını veya seyretmelerini istediğim eserleri tavsiye HAKAN DOĞU NASIL BİR SATINALMACI? 2005 ve 2008 yılları arasında Valeo nun 13 ülkeden sorumlu Satınalma Direktörlüğü görevini yürüttüm. Brezilya dan Çin e kadar bir çok ülkeden satınalma yapıyorduk. Göreve ilk başladığında işime adapte olmak için ilk bir ay kendimi yeni ortama alıştırmamam gerektiğini düşünüp, farklı davranmaya çalıştım. Bu bir ayın sonucunda başarılı olamadığımdan o zamanki müdürümden tepki gördüm. Bu tepki üzerine kendime Hakan oğlum seni buraya getiren değerler bundan sonrada seni götürür, kendin gibi ol! dedim ve o günden sonra hep kendim gibi çalıştım. Burada aldığım ders şuydu: İnsan doğal olarak başkalarının iyi yönlerini gözlemlemeli ve o iyi yöntemleri kendine adapte etmeli. Ancak bu adaptasyon bir kopya olmamalı, bu yöntemler kendi kişiliğinizle birleşmeli. Bir satın almacı olarak kazan-kazan ilişkisine önem veriyorum. Sektörün iki tarafında da çalışmış olmanın getirdiği bilinçle, gelişimin sınırının olmadığını düşünüyorum. Bu sektörün, beğenelim beğenmeyelim, bugünkü iş modeli çok kuvvetli bir rekabet üzerine kurulu. Hem tedarikçi hem araç üreticisi olarak bu ortamda yaşamanın yöntemini bulmak durumundayız. ediyorum. Bu yüzden bir çok iş arkadaşım sosyal medyadaki araçlarla beni takip ediyorlar İkinci kuşak yöneticiler Sadece otomotiv sektöründe değil diğer sektörlerde de iş başına gelen ikinci kuşak yöneticiler iyi örnekler oluşturuyorlar. İkinci kuşak hem dünyaya çok daha açık, hem de bizlerden çok daha iyi eğitimler almış durumda. Fakat yine de bizim ve dünyanın herhangi bir toplumunda bir rol model eksikliği olduğunu düşünüyorum. Dünyada iz bırakan insanların hayatlarını okuyorum. Büyük liderler mutlak olarak bir rol modelden yola çıkarak kendi kişilikleriyle hayata damga vurmuşlar. Rol model sayısının artmasının bir yolunu da eğitim oluşturuyor. Otomotiv sektöründe baktığımda, rol modellerin oluştuğunu görebiliyorum. Bir çok arkadaşımız sektörde önemli görevlere geliyorlar. Türk otomotiv sanayi çok iyi fabrikalar ve üretim tesisleri kuruyor. Bu gelişmelerin sonucunda ortaya çıkacak rol modeller sektörün geleceğinde hayat bulacaktır. Kümelenme modeli Bursa şehri otomotivde dünyada örnek şehirlerden birdir. Yani tam anlamıyla bir kümelenme modelidir. İnsan, hizmet, altyapı gibi sanayinin ihtiyacı olan herşeyi bulabilirsiniz. Ama ne yazık ki biz bu kümelenme modelinin değerini tam olarak anlamış değiliz. Bu modeli geliştirmek ve kümelenme modelleri yaratmak Türkiye de öncelik olmalı. Bursa, bilinçsiz olarak kurulan bir kümelenme modelini temsil ediyor. Bir bilinçle bu modeli geliştirmek her türlü sanayinin katma değerini artıra- Türk Otomotiv Sanayii Tüm diğer Akdenizli halklar gibi, Bizler önce yaparız sonra bakarız nasıl gidiyor diye. Hiçbir zaman planlamayı sevmeyiz. Ancak Türklerin hızlı olması gibi bir avantajı var. Önce yapıyor, belki hata yapıyor, sonra hızla tekrar geriye gidiyor, sonra düzeltiyoruz. Birisinin Türklere planlamayı öğrettiği vakit, çok daha büyük başarılar elde edilebileceğini düşünüyorum. Bana göre hem yan sanayide hem ana sanayide kendi alanlarında ve organizasyonlarında dünyanın en önde gelen tesislerine sahip olan Türk Otomotiv sanayii Türkiyedeki bütün sektörlere örnek olmaktadır. 74 Kasım November - Aralık December 2013

75

76 OTOMOTİV SEKTÖRÜ VE İNSANLAR AUTOMOTIVE SECTOR AND PEOPLE caktır. Bursa daki iki büyük otomobil fabrikası, alış veriş merkezleri ile çevrelenmiş durumda. Düşünün bu fabrikalar nasıl büyüyüp genişleyecekler? Bu iki fabrikadan nasıl üretim artışı bekleyebiliriz? Daha başından şehirde sanayi alanları planlanmamış. Bu yüzden kümelenme yaparken genişlemeyi ve fiziki alanları önceden belirlemek gerekiyor. TAYSAD değişik ülkelerde temsil gücünü kullanarak tedarik sanayinin önü açılabilir Sadece Türkiye ye özgü düşünürek iş yapmak modeli artık çok eskidi. TAYSAD da yurt dışında temsilcilik açarak küresel dünyaya açılmaya çalışıyor. Uludağ İhracatçılar Birliği nde yönetim kurulu üyeliği yaparken Rusya da ofisimizi çok etkin kullandık. Bu sayede bazı üyelerimiz Rusya pazarında yer almaya başladılar. Bu açılım İhracatçılar Birliği nin görev tanımında yer almıyor, bu yüzden TAYSAD a çok fazla iş düşüyor. Küresel pazarlarda yer almak tedarik sanayinin öncelikli konularından birisi olmak durumunda. TAYSAD değişik ülkelerde temsil gücünü kullanarak tedarik sanayinin önünü açabilir. Rekabet öncesi işbirliği ile firmaların gitmesini sağlayabilir. Firmalar birleşip değişik pazarlarda rekabet öncesi iş birliği ile birlikte aynı çatı altında üretim yapabilirler. Artık oyun küresel bir oyundur. Bundan kaçınmanın artık olanaksız olduğunu düşünüyorum. Ancak küresel oyuncu olmak işi kuralına göre oynamayı gerektiriyor. Örneğin Türkiyedeki araç üreticilerinin mühendislik merkezi kendi ana ülkelerindedir. Yeni projelerde avantaj sağlayabilmek için bu mühendislik merkezleri ile sıkı iletişim içinde olacak organizasyonlar kurulmalı ve müşterilerin mühendislik bölümleri ile yakın çalışılmalıdır. Dolayısıyla, tedarik sanayinin, küresel OEM ler nezdinde kendini yurt dışında göstermesi için TAYSAD ın çok önemli bir rolü bulunmaktadır. Yeme ve içme kültürü konusunda da zengin bir deneyime sahip olan Hakan Doğu, hobilerinin kendisi için bir yaşam biçimi olduğunu dile getiriyor. Gün içerisinde çalışmanın getirdiği yorgunluğu, dünyanın herhangi bir ülkesinde iyi bir lezzeti tadarak atmanın mutluluğunu yaşadığını söylüyor. İyi bir yemek yemek, her zaman pahalı bir yemek anlamına gelmiyor. Gün içerisinde sabahın beşinden, akşamın dokuzuna kadar çalışan biri olarak farklı yemek lezzetlerini tatmak, günün dertlerinden bir iki saatlik bir kaçış oluyor. Yoğun iş tempomdan dolayı bazı hobilerime fazla zaman ayıramıyorum. Fotoğraf çekmeyi çok seviyorum. Ayrıca hayattaki en büyük aşklarımdan biri de yelkencilik. Fırsat buldukça teknemle denize açılıyorum. Deniz kenarında büyümüş biri olarak deniz, her zaman hayatımın ayrılmaz bir parçası oldu. Denizden uzak olmak beni mutsuz ediyor. Bir keresinde 2006 yılında altı ay boyunca Türkiye den uzak kalmıştım. Kuzey Avrupa ülkeleri, Brezilya ve Çin arasında durmadan seyahat ediyordum. Altı ayın sonunda yolum Barcelonaya düştü. Havaalanına indiğimde Akdeniz in bir kokusunun olduğunu orada anladım. Bir anda vücuduma farklı hoş bir duygu yayıldı. O anı hiç unutamam. Bu yüzden Akdeniz in kenarında olmak benim için en büyük keyiflerden biridir. Hakan Doğu, TAYSAD Kurumsal İletişim Uzmanı Sevgi Özçelik'in sorularını yanıtladı. Ne kadar farklılığınız varsa o kadar zenginlik kazanırsınız Farklılıkların bir dezavantaj değil de bir avantaj olduğunu düşünüyorum. Örnek olarak; New York ve Londra bugün dünyanın en önemli iki şehirleridir. Bu şehirler dünyanın finans merkezleridirler. Aynı zamanda dünyanın en kozmopolit şehirlerindendir Hiç bir kültür ve kimlik bu şehirlerde bir diğerinden rahatsızlık duymaz. Bunun sonucu olarak aynı zamanda dünyanın en yaratıcı ve kaliteli sanatçıları bu şehirlerdedir. Bu sanatçılar bu şehirlerde özgürce yaşar ve para merkezi olmaları sebebiyle ürünleride büyük değer bulur. Bu kozmopolitliğin ve zenginliğin iç içe geçtiği şehirlerde ekonomik dinamizm baş döndürücüdür. Yine aynı şekilde Türkiyenin kalbi İstanbulda en zengin, en yaratıcı, en kozmopolit şehirdir. Buradan yola çıkarak iş hayatına gelirsek, kozmopolit olmanın bir güç olduğunu söyleyebilirim. Değişik kültürlerden gelen insanların olumlu yönlerini almak ve onları organize etmek çok büyük sonuçların elde edilmesine imkan verebilir. Yıllardır dünya çapında, değişik ülkelerdeki ekiplerimde çok kıymetli insanlarla çalıştım / çalışıyorum. Bunu gerçekten çok seviyorum ve bu zenginliği bir avantaj olarak yaşayabiliyorum. 76 Kasım November - Aralık December 2013

77 Yoğun iş temposu nedeniyle aşırı disiplinli bir hayatım var İstanbul, Paris- Tokyo hattında ya da Brezilya-Arjantin-Tokyo hattında tam orta noktada yer alıyor. Bu yüzden hafta sonları İstanbul a geliyorum. Pazar akşamı ayrılıyorum. Günde 4-5 saatlik bir uyku zamanım vardır. İş günlerimde bütün saatlerim doludur. Programımı oluşturan özel bir ekibim var. Kendime has çalışma stilimle. iş süreçlerine yaptığımı standardizasyonlarla gittiğim her yerde aynı ofiste çalışıyormuş gibi bir ortam yaratabildim. İş ve özel yaşam konusunda ise kafamda çözülmüş durumda. Çünkü çalışmayı seviyorum. Bana göre zamanımızın çoğunu geçirdiğimiz iş yaşamı bizim en önemli parçalarımızdan biri. O yüzden iş ve özel hayatı gibi bir ayırımı çok tutarlı bulmuyorum. Böyle bir ayırım yapmadan yaşamak bana bir sıkıntı vermiyor. Tabii burada temel faktör yaptığım işten keyif almak. Yaptığım işte en çok değişik kültürden insanlarla çalışmak insanla çalışmak ve iletişim kurmak beni çok keyiflendiriyor. İnşallah daha ileri yaşlarda bir gün bu tecrübelerden, herkesin yararlanması için kitapta toplamayı, mümkün olursa bir yüksek lisans programında genç öğrencilerle paylaşabilmeyi hayal ediyorum. Tedarik zinciri yemekte en önemli konudur Satınalmacı Hakan Doğu yemek yaparken kullandığı malzemeleri semt pazarlarından satın almaya özen gösteriyor. Hakan Doğu'dan alışverişin sırları: İyi bir pazarcınız olacak. O sizi çok iyi tanıyacak. Karşılıklı bir güveniniz olacak. Fiyat konusunda güveneceksiniz. Esnafınız, yeni ve taze ürün geldiğinde sizi arayacak ve bilgilendirecek. Gittiğim her ülkede yerel lezzetleri tadıyorum Yemek yemenin yanı sıra tevazuya gerek kalmadan çok iyi yemek pişirdiğimi söyleyebilirim. Hızlı, pratik ve lezzetli yemek yapıyorum. Özellikle Bursa da çalışırken, mutfağımda değişik lezzetler yaratmaya çok vaktim vardı. Gurmelikte, önce keşfetme devri vardır, sonra bunu kabullenme dönemi başlar. Sonra artık son aşama olan tercihler ortaya çıkar. Benim tercihimde artık Kuzey Akdeniz mutfağıdır. Buraların mutfağı benim için dünyanın en güzel lezzetlerini içinde barındırır. İspanya da, İtalya da, Yunanistan da ve Türkiye de kendimi evimde gibi hissediyorum. Yemekler bu bölgelerde kendi doğallığında pişiriliyor ve bu doğallık lezzete yansıyor. Kuzey Avrupa ülkelerine gittiğimde et yemeklerini tercih ediyorum. Çin de ve Japonya da ise ülkelerine özgü lezzetleri tadıyorum. Gittiğim her ülkede yerel lezzetleri tadmaya çalışıyorum. Bunun yanı sıra yemek yediğim yerlerde doğallığa ne kadar uyulduğuna bakıyorum. Ayrıca yemekte kullanılan malzemenin kullanımının yemeğe ne kadar uygunluk sağladığına da dikkat ediyorum. Her ürün kendi mevsiminde kullanılmalıdır. O yüzden bizim mutfağımızda kış aylarında patlıcan yemeği yapılmaması gerekir. Mutfakta kültürün içerisine girmek Yemeğin izini sürüyorum. Sosyal medyada yer alan blogumda mutfağın sırlarını ele almaya çalışıyorum. Dünyanın değişik bölgelerinde ilginç yiyecek izlerine rastlıyorum. Bunun gelişimini öğrenmek yemeğin tadı kadar bana ayrı bir haz veriyor. Türkiyede Gastronomi de bir devrim yaşanıyor. Türk mutfağı olarak geçmişimizden gelen çok güzel tadlar var. Kendinden önceki bir çok uygarlığın mirasçısı olan Osmanlı İmparatorluğu ve onun mirasçısı olan bizler bu mozaikği sayesinde mutfağımıza bir çok lezzeti soframızda buluyoruz. Pek çok kişi bilmez ama Tavuk Göğsü tatlısı Bizanstan gelmedir. Sütlü Kadayıfta Baharat yolu üzerinden Çin ve Hindistan izlerini taşır. Kısaca Türk mutfak kültürü geçmişin birikimini çok iyi harmanlıyor. Geleneksel tadlarımızın üzerine taklit lezzetler koymadan korumak da önem arzediyor. Ama bunun yanı sırada çok güzel sentezler de yapmak gerekiyor. Yemek yapmaya bir mühendis olarak bakıyorum Yemek lezzeti olarak tadabileceğim her şeyi tattığımı düşünüyorum. Şimdi neleri sevdiğime karar verdim. Bu yüzden kısıtlı olan serbest zamanlarımı keyif aldığım tatlarla birleştiriyorum. Barcelona ya gittiğimde Çin lokantasına gitmiyorum. Çin e gidersem ancak onların mutfağını tadıyorum. Ama hiçbir zaman Çin mutfağı birinci tercihim olmuyor. Çin mutfağını batılılar bütün dünyaya yayarak meşhur ettiler. Batının soğuk ülkelerinde yemeklerin pek de lezzeti yok. Bu yüzden buralarda meşhur oluyor. Çin mutfağı sos üzerine kuruludur. Bizim Türk mutfağı olarak bu soslara ihtiyacımız yok, zaten her ürünümüz çok lezzetti. Bir şey ile tadlandırmaya çok gerek duyulmadan kendine özgü tatları var. Sos yapmak bazen bana ilginç geliyor. Ançuez ile yaptığım sosu dana bonfile ile eşleştirip, üzerine orman meyvelerinden bir başka sos koyuyorum. Kendime göre bir konbinasyon oluşturuyorum. Biraz da belki bir mühendis olarak bakıyorum. Ağız tadındaki dengeyi nasıl kuracağımı tasarlıyorum. Özgünlüğümüzü korumalıyız Ülke insanı olarak kaşarlı tost yemeyi çok severiz. en lezzetli tost Susurluk tostudur. Çünkü içinde Mihaliç Peyniri vardır. Bu peynirin orjinali, Mihaliç in (Karacabey) kıvırcık koyunundan elde edilen sütten yapılır. Maalesef artık bu peyniri yapan çok üretici kalmadı. İdeal iki yıl eskitilir, tazesinden ise tost yapılır. Ancak gel görkü bir çok kaşarlı tost sıradan kaşarlı peynirlerle yapılıyor, o yüzden tost bir özgünlük kazanmıyor. Gerçi simitte bunu son yıllarda başardık diyebilirim ve bu sayede simit ülke sembollerinden biri oldu. Bana göre Türkiye nin Parmesan ı diye nitelendirebileceğimiz tek peynir Mihaliç peyniridir, am gel görkü o bile özgünlüğünü koruyamamıştır.bugün Fransa da 300 e yakın peynir çeşidi var. Ve Fransızlar bu kültürlerini korumuşlar ve marka haline getirmişler. Bizde ise tarım bu manada bilinçli desteklenmediği için güzel tatlarımız yok oluyor gidiyor. Tarımsal ürünlerimizin ve yiyeceklerimizin özgünlüğümüzü korumak, bizden sonraki nesillere aktarmak çocukalrımıza karşı sorumluluklarımızdandır. Kasım November - Aralık December

78 PATENT HAKLARI PATENT RIGHTS Patent hakkı ve bu hakkın komşu kavram ve hukuki yollarla ilişkileri İlhami Güneş İzmir Fikri ve Sıani Haklar Hakimi Judge of Intellectual and Industrial Design Rights, İzmir Patent hukukunun kaynakları Türk Patent Hukuku nun ana kaynağı, 551 Sayılı PatKHK dır. Buna göre patent hakkı konusundaki uyuşmazlıklara bu KHK uygulanacaktır. Ancak buluşçu dilerse, buluş üzerindeki haklarını üçüncü kişilere karşı TTK 54, TBK 49 ve 50, TCK 239 maddeleri çerçevesinde dahi ileri sürebilir. Özellikle, patentlenmemiş buluşlar bakımından haksız rekabet hükümleri genel başvuru yolu olarak yürürlüktedir. Öte yandan, KHK nın Uygulama Yönetmeliği ve TPE nin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname de kaynaklar arasındadır. Patent hukukunun amaç ve işlevi Fikir özgürlüğü herkes tarafından rahatça savunulabilecek bir temel haktır. Ancak, başkalarının emek ve çabalarıyla elde ettikleri semerelerden karşılıksız yararlanma olanağının, savunulmayacağı da tartışmasız bir gerçektir. Bu gerçek, bizi, patent korumasının gerekliliğine götürmektedir. Emek ilkesi veya fikri hakkın tanınması ve korunması ihtiyacı, patentle ifade edilen hukuki sonuçları bulunan belgenin düzenlenmesine ve yirmi yıl süreyle belge sahibine buluştan yararlanma ve başkalarının yararlanmasını önleme yetkilerinin sağlanması, sonucunu doğurmaktadır. Buluş ve buluş hakkı Patent Hukuku nun merkez ögesidir. Patent hukuku, basitçe, buluşların korunması ile buluşçu çabaları ve toplam kalite artışını, yenilikçiliği teşvik etmektedir. Patent belgesi buluşçunun buluş üzerindeki fikri hakkının karşılığı olarak, yetkili kamu otoritesi tarafından düzenlenir ve buluş sahibine verilir. Buluş öğreti veya bilgisi ekonomik olarak önemi nedeniyle korunması gereken bir değerdir, ancak koruma sonsuz süreli de değildir; patent sahibi 20 yıl süreyle korunarak ödülünü elde eder, daha sonrasında bu bilgi artık herkese açık, bedelsiz kullanılabilen bir bilgi haline gelir. Bu kamu yararı ile buluş sahibinin yararı arasında kurulan dengenin doğal sonucudur. Tekelin sonsuz süreli veya daha uzun süreli tanınması, teknolojik gelişmelerin önüne set çekecek, yenilikçiliği engelleyecektir. Sınai mülkiyet hukukunda temel kavramlar Günlük konuşma dilinde patent sözcüğü buluş, marka, tasarım ve faydalı model dahil neredeyse her çeşit sınai hak için tekel hakkı anlamında kullanılsa da, hukuki ve teknik olarak sadece buluşlara patent belgesi verilmektedir. Uygulamacıların iletişim dilinde, bu sözcük buluşu ifade eder ve kuşkusuz marka, tasarım ve ticaret unvanı gibi diğer sınai haklardan önemli farklarla ayrılır. Bu bakımdan uygulamacıların öncelikle terminolojiye hakim olmaları bekleneceği için ilgili ve birbiriyle bağlantılı önemli kavramların tanıtımı gerekli olmuştur Buluş Sahibi Hizmet buluşu söz konusu ise buluşçunun işvereni veya buluşçudan hakları devralanlar buluş sahibi olarak patent başvurusu yapabilirler. Patent isteme hakkının ilke olarak buluş sahibine ait bulunduğu, patent isteme hakkının devredilebileceği, buluş sahibi olmayan kişinin buluş üzerindeki hakkının devren iktisap yoluyla olduğu KHK nin 11. maddesinin gerekçesinde beyan edilmiştir. Buluşçu Buluş kural olarak insan tarafından meydana getirilebilir. Bunun en önemli sebebi buluşun akıl kullanmayı gerektirmesidir. PatKHK nin 11. maddesinin gerekçesinde; buluş fikrî bir faaliyetin ürünü olduğu için, buluş sahibinin gerçek kişi olduğu, tüzel kişilerin buluş sahibi olamayacakları belirtilmiştir. Patent istemek hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine aittir. Halef; birinden sonra gelen, birinin yerine geçen kişidir. Buluşçu buluş isteme hakkını devredebileceği gibi bu keyfiyet hizmet ilişkisinde olduğu gibi kanundan da doğabilir. Patent başvurusunda bulunmak için buluş sahibi olmak şart değildir. Buluşla ilgili hakları devir alan kişi de patent başvurusunda bulunabilir Serbest Buluş ve Hizmet Buluşu Bu ayrım buluşun bir hizmet ilişkisi dahilinde gerçekleştirilmesi keyfiyetinden doğmaktadır. Buluşçu çalıştığı özel veya kamu sektöründe yer alan firmada kendisine düşen işi yaparken veya bu görev kapsamında faaliyeti sırasında buluşu gerçekleştirdiği takdirde hizmet buluşu söz konusudur. Bir işçi 78 Kasım November - Aralık December 2013

79

80 PATENT HAKLARI PATENT RIGHTS tarafından hizmet veya iş emri içeren sözleşme kapsamında oluşturulmamış olan buluşlar ise serbest buluştur(patkhk 16, 17 maddeler). Patent Hukuku nda Yenilik Patent başvurusu yapıldıktan sonra, buluşla ilgili teknik alanda, başvuru tarihi veya varsa rüçhan tarihi itibarıyla evrensel ölçekte yenilik (novelty) araştırması yapılır ve ileri sürülen öğretinin yazılı veya sözlü olarak açıklanmış tüm bilgilerle karşılaştırılması suretiyle yeni olup olmadığı araştırılır. Patent Hukuku nda Buluş Adımı Buluş adımı (inventive step), patenti, faydalı modelden ayıran unsurdur. Bir bilgi veya öğretinin buluş olarak kabul edilebilmesi için, sadece yeni olması yetmez, tekniğin bilinen durumundan ayrılması, fark ve üstünlük yaratması gerekmektedir. PatKHK 9. ve 10. maddeleri; yeni ve buluş basamağına sahip buluşların sanayiye de uygulanabiliyorsa korunacağını belirtmiştir. Buluş basamağı, buluşun tekniğin bilinen durumunu aştığını ortaya koyan teknik üstünlük ve nitelik olarak ifade edilebilir. Avrupa Patent Sözleşmesinin 52. Maddesinde; buluş basamağına da yer verilmiş ve bu husus, unsurlar arasında sayılmıştır. Bu koşulla, buluşun, ilgili olduğu teknik alanda bir ilerlemenin ifadesi olması aranmaktadır Faydalı Model Tescili Faydalı modeller, adından anlaşılacağı üzere, buluş adımı içermeyen, ancak sanayide fayda sağlayıcı ürüne ilişkin teknik öğretilere verilmektedir. Küçük buluş olarak adlandırılabilecek teknik yenilikler, sanayiye uygulanabilir nitelikte olduğunda faydalı modelle korunmaktadır. Bunlarda, mutlak yenilik aranmakla birlikte, patentten farklı olarak buluş adımı aranmamaktadır(patkhk 156 md). Faydalı model korumasının yararını birkaç cümle ile belirtmek gerekirse, özellikle inceleme sistemindeki farklı düzenleme nedeniyle patent verilmesine oranla, faydalı model belgesinin verilmesi, hem zaman hem de masraf açısından daha elverişlidir. Diğer taraftan, özellikle günümüzde, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin gerçekleştirdiği yeniliklerin, takiplerce hemen hemen aynısının yapılarak taklit edilmesi tehlikesi mevcuttur. Küçük ve orta büyüklükteki bu işletmelerin, mütevazi de olsa bu buluşlarını faydalı model belgesi vererek korumak, onların ekonomik varlıklarının idamesine hizmet edecektir. Başka bir deyişle, faydalı model koruması, tecavüz fiillerine karşı patent korumasına da oranla daha çabuk ve seri bir işlev görecek şekilde düzenlenmiştir. KOMŞU DİSİPLİNLERDEKİ KAVRAMLAR VE PATENT HUKUKU İLE İLİŞKİLERİ Tasarım Tescil Belgesi ve Yeni Tasarım Patent Hukuku ile komşu olan Tasarım Hukuku ise, ürünlerin ve sunuş biçimlerinin, özellikle, görsel yenilik ve ayırt edicilik taşıyan örneklerini konu edinir. Patent Hukuku salt teknik alana ilişkin olduğu halde, Tasarım Hukuku teknik işlevi değil görünümü, hissedilebilir özellikleri konu etmektedir. Bir teknik işlevin görünüme katkısı olduğunda, bu yönüyle tasarım hakkı kapsamında değerlendirilmesi de mümkündür. Yepyeni bir kanepe veya koltuk, görülmemiş estetikte bir fincan takımı, ergonomisi yenilikçi bir teknoloji ürünü olan benzerlerinden ayırt edilebilen bir sandalye, özgün bir elbise tasarımı gibi hayatımızı kolaylaştıran, heyecan uyandıran ve yaşam zevki veren nesneler üretilmesini teşvik için tasarım hakları güven verici bir alt yapı kurumudur. Entegre Devre Topoğrafyaları Üzerindeki Koruma Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hukuku da bir diğer komşu alandır, tekelci karakterli koruma bakımından patente benzer ve tescil şartları bakımından patentten farklı hükümler yaratmaktadır. Geliştirilen orijinal devrelerin haritaları TPE ce tescillenerek koruma altına alınmaktadır Sayılı Entegre Devre Topoğrafya Koruması Hakkında Kanun, TRİPS ve 1/95 Sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ardından, tarihli nolu resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Entegre devre; elektronik bir işlevi veya benzeri diğer bir işlevleri yerine getirmek üzere tasarlanmış, en az bir aktif elemanı olan ve ara bağlantılarından bir kısmının ya da tümünün bir parça malzeme içerisinde ve/veya üzerinde bir araya getirilmiş ara veya son formdaki üründür(5147 Sayılı K. 2/a md). Koruma süresi, piyasaya sürme veya ticari olarak piyasaya sürme olmadığında, tescil başvurusunda bulunma tarihinden itibaren 10 yıldır( 6. Md). Entegre devre topografyası; entegre devreyi oluşturan tabakaların üç boyutlu dizilimini gösteren, üretim amacıyla hazırlanmış ve herhangi bir formatta sabitlenmiş görüntüler dizisi olup, her görüntü ile entegre devrenin üretiminin herhangi bir aşamasındaki yüzeyinin tamamının veya bir kısmının görünümü kastedilmektedir. 80 Kasım November - Aralık December 2013

81

82 PATENT HAKLARI PATENT RIGHTS Yeni Bitki Çeşitleri Üzerindeki Islahçı Hakları Yeni Bitki Çeşitlerinin Korunması ayrı bir sınai mülkiyet alanıdır. Bir bitki çeşidinin korunması için, (i)yenilik, (ii)farklılık, (iii) yeknesaklık ve (iv)durulmuşluk şartları vardır(5042 Sayılı K. 7 md). Bitkinin genetik yapısı değiştirilerek, ıslah gerçekleştirilmektedir. Bitki ıslahının amacı; verimli, kaliteli, hastalık ve zararlılara dayanaklı, sıcaklık-kuraklık gibi stres koşullarına uyumlu çeşitler elde etmek ve çevreyi korumaktır. Gübreleme ve tarım ilaçlarının kullanımı, çevreyi önemli ölçüde kirletebilmektedir. Islah yoluyla, ilaçlama gerektirmeyecek türler elde edilebilmektedir. Haksız Rekabet ve Know-How Patent Hukuku, haksız rekabetin özel bir alanı olarak sonradan gelişmiştir. Haksız rekabet hükümleri, bilginin inanılmaz bir hızla yayıldığı çağımızda, yoğun araştırma ve geliştirme faaliyeti yapan firmaların geliştirdikleri öğreti ve bilgileri, ürün ve hizmet sunumundaki Faydalı modeller, adından anlaşılacağı üzere, buluş adımı içermeyen, ancak sanayide fayda sağlayıcı ürüne ilişkin teknik öğretilere verilmektedir. Küçük buluş olarak adlandırılabilecek teknik yenilikler, sanayiye uygulanabilir nitelikte olduğunda faydalı modelle korunmaktadır. başvurunun patentle sonuçlanmaması daima ihtimal dahilindedir. Kimi kez, buluş olduğu düşünülen şeyin patentle korunmasından vaz geçilerek işletme içinde mahremiyet sözleşmeleri ve fiili güvenlik önlemleri ile kullanılması yoluna gidilebilmektedir. Bu takdirde bilgi, patent şartlarını taşısın veya taşımasın açıklanmadığından başkalarının kullanması söz konusu olmayacak ve süre sınırı olmaksızın, buluş veya değerli bilgilerden yararlanılabilecek ve rakiplere göre rekabette öne geçmenin yolu açılacaktır. Patent Hakları İçin Neler Yapılmalı? Hak sahibi veya uygulamacı olarak yukarıda değinilen kavramların farkında olmak, bir biri ile ilişkilerini bilmek ve ilgili hak için doğru tescil çeşidini teşhis edip kullanmak veya tescil etmeme tercihinde bulunmak önemli sonuçlar ve faydalar sağlayacaktır. Buluş veya faydalı model ve teknolojik geliştirmelerin sahipleri, emek ve yatırımlarının karşılıksız olmadığını bilerek hukuk ve tescil sistemine güvenerek davranmalıdır. Başvuru sahibi olan firma veya kişilerin önemli buluşlarını gecikmeksizin koruma altına almaları, şirketlerinin gelişimi ve stratejik geleceği açısından önemli olduğu gibi, hukuki çarelerden yararlanmanın yöntemleri bakımından da önemli ve belirleyicidir. Patent veya sair sınai mülkiyet tescillerinin alınmasına dair masraflı ve zorlu süreçlere girmektense, öğreti veya bilginin ticari sır olarak saklanması yoluna gidilerek, sonsuz bir korumadan yararlanmak da mümkündür. KOBİ ölçeğindeki firmalar ve işletmelerin kendi Ar-Ge faaliyetlerinin boyutları, üretim kapasitelerine göre davranmaları ve buluş faaliyetlerinin özelliğine göre faydalı model yöntemini tercih etmeleri rasyonel bir davranış olabilir. Bununla birlikte, faydalı modelin tescili sürecinde esaslı inceleme yapılmaması nedeniyle bu belgeye gereğinden fazla önem atfetmek sıkıntılı sonuçlara neden olabilecektir. Çünkü faydalı modellerin tescil şartları ancak bir çekişme doğduğunda dikkatli bir incelemeye tabi tutulurlar; örneğin mahkemece ilgili teknik alan uzmanlarından mutlak yenilik kıstası konusunda rapor alınabilir ve yenilik bulunmadığı sonucuna varıldığında belge hiç verilmemişçesine hükümsüz kılınır. Nitekim PatKHK bu belgelerin ikircikli korumasına dair 158/II maddede hükümler öngörmüştür. yenilikleri koruma konusunda, ihtiyacı karşılayamayacağından, özel bir dal olarak Patent Hukuku gelişmiştir. Kamu otoritesiyle paylaşılmak suretiyle buluşun tescillenerek korunması, hak sahipleri için daha saydam, emin ve sürdürülebilir bir yöntem oluşturmaktadır. Tescil sayesinde elde edilen hukuki korumanın yanında, hakkın hukuki tasarruflara konu edilmesi; lisanslanması, haczi, devredilmesi de mümkün olabilmektedir. Ancak buluşun gizli tutulması, yani patent başvurusuna konu edilmeyerek işletmenin ticari sırrı olarak korunması ve kullanılması da bir tercih olabilir. O vakit, patent tescilinin sağladığı imkanlardan yararlanamayacak olan sır sahibi haklarını genel hukuk ilkeleri kapsamında koruyabilecek ve takip edebilecektir. Patent alınması zorlu ve son derece masraflı bir süreçtir ve Patent rights and their relations with neighbouring concepts and legal ways patent is a certificate that A documents any invention right on any application subject after certain research and investigation by authorities and provides the owner 20 years of monopoly rights. In old language and Law, instead of patent the Turkish word 'berat' was used which literally means warranty. Inventions can be made regarding products and goods as well as methods and techniques. For instance, a technique or device, previously unknown, that would improve the efficiency and quality of textile, can be a subject of invention and patent. Providing priority and superiority over the competition, the patents grant the business owners economical and intangible assets prospectively. Therefore, R&D activities are of critical importance. As for patent law, it's about the patent process, registration and use of 20 years and the protection against violators when it's necessary. A well functioning patent system with its registration institutions and the court, will contribute to technological developments by promoting the competitive economical and industrial activities and preventing unfair practices. 82 Kasım November - Aralık December 2013

83

84 OTOMOTİV SANAYİ AUTOMOTIVE INDUSTRY Ford Otosan dan global platformlarda yan sanayiye tam destek Ford dünyasındaki marka değerini başarıları ile sürekli artıran Ford Otosan son olarak satın alma süreçleriyle ilgili önemli ziyaretçileri Türkiye de misafir etti. Ford un Satın Almadan Sorumlu Başkan Yardımcısı Hau Thai-Tang, 6 kişilik kurmay ekibiyle birlikte Ford Otosan da satınalma süreçleri ile ilgili incelemelerde bulundu. Kapalı Çarşı ticaret kültürü örneği ve bu pratik ve başarılı uygulamaları örnek almaları gerektiği ifadesiyle gündeme gelen Ford un Satın Almadan Sorumlu Başkan Yardımcısı Hau Thai-Tang, ekibiyle birlikte Ford Otosan ı ziyaret ederek, satın alma süreçleri ile ilgili görüşmeler yaptı ve Ford Otosan deneyimini yerinde dinleyerek çok başarılı süreçler ile karşılaşmaktan mutlu olduğunu söyledi. Global şirketler için iş süreçlerinde yapacakları iyileştirmelerle elde edilecek tasarruf oranları ve verimlilik stratejik önemini her geçen gün artırıyor. Ford Otosan olarak ana sanayi ve yan sanayiyi bir bütün olarak gördüklerini ifade eden Ford Otosan Satın Almadan sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Cengiz Kabatepe de, sektörün ancak bir bütün olarak ele alındığı takdirde gerçek başarının elde edileceğini söyledi ve sözlerine şu şekilde devam etti: Otomotiv endüstrisi ana ve yan sanayii ile bir bütündür. Etkin yan sanayi olmadan üretim olmaz. Türkiye ihracat şampiyonu olan otomotiv endüstrisinin yüzde 42 oranında ihracatını yan sanayi yapıyor. Güçlü yan sanayi, güçlü otomotiv sanayisi ve dolayısıyla güçlü Türkiye demektir. Ana sanayi gibi yan sanayi de destek, kalite, Full support from Ford Otosan to the supply industry on global platforms Constantly increasing the brand value of Ford successfully, Ford Otosan hosted important visitors in Turkey about the purchasing processes. Ford Vice President of Purchasing Hau Thai Tang has made observations at Ford Otosan with his team of six people regarding the purchasing processes. Cengiz Kabatepe'ye Yılın Satın Alma Yöneticisi Ödülü Ford Otosan Satın Almadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Cengiz Kabatepe ye gelen Uluslararası Tedarik Zinciri Yönetimi Ödülleri kapsamında verilen Purchasing Executive (Yılın Satın Alma Yöneticisi) Ödülü ise sürdürülen başarılı çalışmaları taçlandırdı. Cengiz Kabatepe ayrıca Ford un Satın Almadan Sorumlu Başkan Yardımcısı Hau Thai-Tang e Kapalıçarşı daki halı satıcılarının pazarlık yeteneklerini öven örneğine ithafen, ziyareti esnasında münyatür halı tezgahında isminin yazılı olduğu bir dokuma hediye etti. teknoloji, Ar-Ge ve rekabetçilik oluşturarak projelerin ülkeye gelmesi için cazibe merkezi oluşturma yönünde çalışmalarını sürdürmelidir. Biz, yan sanayimizin Ford gibi global devler ile iş imkanlarını arttırıp onların dünya çapında söz sahibi olmaları yönünde de mücadele ediyoruz. Bu sayede hem yan sanayi hem de artan adetler ve verimlilik sayesinde düşen maliyetler sebebiyle ana sanayi ve nihayetinde ülkemiz bu işten kazançlı çıkıyor. Önemli olan yerli yan sanayimize global imkanlar yaratmak. Yeter ki kaliteli, teknolojisi yüksek ve rekabetçi yapımızı arttırarak çalışmalarımıza devam ettirelim. Bu noktada Yeniköy fabrikamızda üretilecek Courier modelimiz tam bir başarı hikayesidir. Courier projesinde, Ford Satın alma ekibi olarak hedefimiz, Türkiye den yerli ve yerleşik sanayiden rekabetçi maliyetler ile yüksek kaliteli mal almaktı. Yan sanayimizin de çok önemli desteği ile birlikte bunu başardık ve dikkatleri Türkiye nin üzerine çektik. İnanıyoruz ki çabalarımız, Türkiye nin 2023 ihracat stratejisi kapsamında yan sanayi ihracat potansiyelimizi arttırmanın yanısıra Ford ve benzeri global ana sanayilerin ülkemizdeki güçlü yan sanayi sayesinde yapacakları yeni yatırım kararlarında yönlendirici olmaktadır. Türkiye otomotiv sektörünün en büyük şirketi olarak yaptığı yatırımlar ve ihracat gelirleri ile her yıl istikrarlı bir şekilde büyümesini sürdüren Ford Otosan, yaptığı çalışmalarla global arenada da dikkatleri üzerine çekmeye devam ediyor. 84 Kasım November - Aralık December 2013

85

86 FUAR FAIR Automechanika İstanbul 2014 Türkiye'nin lider uluslararası otomotiv fuarı her yıl periyodik olarak düzenlenecek. Automechanika İstanbul 2014 geçmiş dönemlere kıyasla daha da büyüyecek ve Türkiye'nin güçlü ekonomik duruşu uluslararası otomotiv sektörüne yansıyacak. Bölgenin en dinamik ve kapsamlı otomotiv etkinliği olan Automechanika İstanbul, Türkiye'de 10 ve 13 Nisan 2014 tarihleri arasında kapılarını açacak. Dünyanın en büyük fuar organizatörlerinden olan Messe Frankfurt ve Deutsche Messe tarafından düzenlenen uluslararası ticari fuar, 2001 yılından bu yana TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezinde düzenleniyor. Automechanika İstanbul birçok açıdan önemli ölçüde büyüme kaydetti. En son gerçekleştirilen fuara katılımcı ve ziyaretçi katıldı. Bu oran bir önceki organize edilen fuara kıyasla %10'a aşkın bir artış gösterdi. Automechanika İstanbul, güçlü performansını korumaya devam edecek ve geçmiş dönemlere göre uluslararası katılım daha büyük olacak. Türkiye ve uluslararası alandaki sektörler bu seçkin fuara katılmak için yoğun ilgi gösteriyorlar. Automechanika İstanbul, Türkiye ve Avrasya bölgesinin lider fuarı konumundadır. Automechanika Istanbul 2014 The most dynamic and comprehensive automotive event in the region, Automechanika Istanbul will welcome visitors between April 10 13,2014. Since 2001 TUYAP Fair and Congress Center has been hosting this international exhibition which is organised by Messe Frankfurt and Deutsche Messe that are among the largest trade fair organisers in the world. Bölgedeki otomobil üretim, dağıtım ve tamirat alanlarında faaliyet gösteren profesyoneller ve karar vericiler bu fuarla tek çatı altında toplanarak, fuarı sektör liderleri için önemli bir buluşma platformu haline getiriyor. Automechanika marka adı ise, dünyanın otomotiv yan sanayilerine yönelik başarılı fuarları temsil ediyor. Automechanika fuarları, dünyanın dört bir yanında 13 farklı şehirde düzenleniyor. AASA (Satış Sonrası Otomotiv Tedarikçileri Derneği), APRA (Araç Parçaları Yeniden İmalatçıları Derneği), ASA (Federal Otomotiv Servis Ekipmanı Üreticileri ve İthalatçıları Derneği, Almanya), EGEA (Avrupa Garaj Ekipmanları Derneği, Belçika), HDMA (Ağır Araç Üreticileri Birliği), MEMA (Motor Ekipmanları Üreticileri Derneği), OAC (Yurtdışı Otomotiv Konseyi), TAYSAD (Taşıt Araçları Yan Sanayicileri Derneği, Türkiye) ve ZDK (Alman Motorlu Araçlar Ticaret ve Tamirat Federasyonu) gibi tanınmış çok sayıda sektör kuruluşunun verdiği destek, bu organizasyonun saygınlığını teyit etmektedir. Automechanika İstanbul artık her yıl düzenlenecek Automechanika İstanbul 2013, heyecan verici bir gelişmeyle sona erdi yılından itibaren fuar her yıl organize edilecek. Automechanika İstanbul Proje Yöneticisi Tayfun Yardım: "Yıllık döngüye geçilmesi Türkiye otomotiv sanayisinin ulaştığı dinamik durumu göstermekte; hem katılımcılar hem de ziyaretçiler için Türkiye pazarında daha fazla ticaret ve satış yapma fırsatı tanıyacak. Türkiye pazarına yeni ürünler ve hizmetlerle girerken bu gelişme büyük bir avantaj sağlayacak ve dünyanın en önemli otomotiv sektörlerinin her yıl bir araya gelmesi için etkin bir platform oluşturacak" diye konuştu. 86 Kasım November - Aralık December 2013

87

88 ÜYELERDEN HABERLER NEWS FROM MEMBERS Bosch un yeni sistemi Start-stop ile araç boşta giderken yakıt tüketimi %10 azalıyor Steven Young: Start-stop boşta sürüş, tıpkı klima gibi otomobillerin genel bir özelliği haline gelecek. Bosch tarafından geliştirilen yeni start-stop sistemi, boşta sürüş fonksiyonuyla, içten yanmalı motorlu araçların sürücülerinin yolculuklarının önemli bir kısmında sıfır salınımlı, sessiz ve düşük dirençli modda gitmesini sağlıyor. Bu yenilikçi teknoloji taşıt hareket halindeyken motoru durdurarak yakıt tüketimini sıfıra indiriyor. Hafif eğimli yollar gibi taşıtın hızını koruyabildiği durumlarda motor durduruluyor, sürücü gaz veya fren pedalına basar basmaz da motor yeniden çalışıyor. Her yolculuğun üçte biri motor çalışmadan yapılabilir Gerçekleştirilen testlerde içten yanmalı motorların yüzde 30 oranında gereksiz yere çalıştığı görülüyor. Bu da her yolculuğun yaklaşık üçte birinde taşıtın motor çalışmaksızın seyredebileceği ve böylelikle sistemin kullanımının sürücülere yüzde 10 ek yakıt tasarruf sağlayabileceği anlamına geliyor. Bosch Türkiye Temsilcisi Steven Young sistemle ilgili olarak, Startstop boşta sürüş fonksiyonu uygun fiyatlı, tüm içten yanmalı motor tipleriyle birleştirilebilen ve yakıt tüketimini ciddi ölçüde azaltabilen bir sistem diyor. Sistem ayırım yapmaksızın tüm taşıtlara entegre edilebiliyor Start-stop marşı artan yük ile başa çıkacak ve daha hızlı New Bosch Start Stop System reduces fuel consumption by 10 percent by stopping the engine while driving The new start stop system developed by Bosch allows drivers of vehicles with combustion engines to travel in zero emission, noise free and low resistance mode over large parts of their journey. This innovative technology stops the engine when the vehicle is in motion, so it doesn't consume any fuel. Whenever the vehicle can maintain its speed by rolling for instance on a gentle incline the engine is stopped and as soon as the driver touches the gas or brake pedal, the engine starts up again. yeniden çalıştırma süreleri sağlayacak şekilde ayarlanan sistem düşük sayıda ek bileşen gerektiriyor ve dünyadaki hemen her taşıta entegre edilebiliyor. Yakıt tüketiminin azaltılmasıyla CO2 salımlarının da düşürülmesini sağlıyor. İstatistikler, eğer her yeni otomobile boşta sürüş sistemi takılsa ve bunun sonucunda kilometrede salınan CO2 miktarı sadece 10 gram azaltılsaydı, Bosch Türkiye Temsilcisi Steven Young her yıl salınan CO2 miktarının da tonun üzerinde azalacağını gösteriyor. Yakında herkes motoru kapalı gidecek Young, Bosch olarak, startstop boşta sürüş sisteminin de, tıpkı klima gibi yakında otomobillerin genel bir özelliği haline geleceğinden eminiz diyor. Günümüzde kimi taşıtlarda bulunan sistemin hafif bir sürümü sayesinde, sürücüler ayaklarını gaz pedalından çekince sistem motoru rölantiye geçiriyor ancak yakıt tüketimi devam ediyor. Bosch start-stop sistemi ise taşıtın motorunu tamamen kapatıyor. Motor boşta olduğunda, taşıt daha uzun mesafeyi kat edebiliyor. Yeni geliştirilen ekonomik Bosch start-stop boşta sürüş fonksiyonu, tüm içten yanmalı ve hibrit motorlarla çalışabildiğinden geniş bir uygulama yelpazesine sahip bulunuyor. Sistem, Almanya da yayınlanan Automobil Produktion dergisinin ev sahipliğinde gerçekleştirilen Dinner for Winners etkinliğinde En Yenilikçi Teknoloji seçildi. 88 Kasım November - Aralık December 2013

89

90 ÜYELERDEN HABERLER NEWS FROM MEMBERS ECS Elektrik büyüme ve öğrenmeyi birlikte sürdürüyor 1997 yılında kurulan ECS Elektrik, 2013 yılında T.C. Ekonomi Bakanlığı desteğiyle TAYSAD tarafından gerçekleştirilen "Küresel Rekabet Yolunda Kurumsal Dönüşüm Projesi nde ikisi lansman, bir tanesi büyük ödül (fark yaratan firma) olmak üzere toplam üç ödül alarak yaklaşık iki yıl süren çalışmayı başarıyla tamamladı. Yılın sonunda ise TOBB ve TEPAV'ın organize ettiği "Türkiye nin En Hızlı Büyüyen 100 Firması" listesinde yer alarak başarılarını taçlandıran firmanın Yönetim Kurulu Başkanı Levent Özcan Hayata geçirmeyi düşündüğümüz projelerimizi bir plan dahilinde takip edebilmek ve yönetebilmek için 2017 yılını da içine alan bir stratejik plana ECS Electric continues to grow Founded in 1997, ECS Electric has received three awards as two promotions and a major award (the company that makes a difference) in Enterprise Transformation Towards Global Competitiveness Project held by TAYSAD in 2013with the support of Ministry of Economy and completed their 2 year studies successfully. sahibiz. Bu plan şu an itibari ile işletme içinde her kademe çalışan tarafından biliniyor. Bu plana göre 2017 sonunda 100 milyon TL ciroya ulaşmış, Türkiye dışında da üretim ve irtibat tesisleri olan bir kurum olmayı hedefliyoruz. 150 yi aşkın çalışanımızla birlikte her yıl farklı alanlarda kazandığımız başarılara yenilerini ekleyerek yolumuza devam ediyoruz. Uluslararası standartlarda üretim yaparak müşteri devamlılığını ilke edinen firmamız bu yıl Daimler, BMW ve Audi ye Tier II olarak hizmet vermeye başladı. Büyüme ve öğrenmeyi birlikte sürdüren firmamız misyonundan ödün vermeden ve bundan güç alarak, belirlediği vizyona ulaşmak için var gücüyle çalışmaya devam edecektir. dedi yılında kurulan ECS Elektrik A.Ş. kablo demetleri (wire harness) ve kablo olmak üzere iki ayrı ürün gamında hizmet veriyor. Harness grubunda otomotiv, ticari araçlar, tarım ve iş makinalarına yönelik üretim yapılırken, Kablem markası altında ise ISO 6722 ve TSE 1435 e uygun otomotiv, data, LAN, kontrol, haberleşme, yangın ve güvenlik sistemleri kablolarının üretimi gerçekleştiriliyor. Müşterilerine, kontrollü ve test edilmiş prototip imalatı ile tekliflendirme aşamasından başlamak üzere Co-Designer olarak hizmet veren ECS Elektrik, satış sonrası yaşanan mühendislik değişikliklerinde ise esnek ve hızlı yapısını kullanarak, doğru değişikliğin, kalite, üretim, mühendislik ve lojistik bölümlerini de kapsayacak şekilde devreye alınmasını sağlıyor. ECS Elektrik te sürekli iyileştirme bölümünde VA/VE çalışmaları ile üretimde yaşanan kayıplar minimize edilerek ve sağlanan faydalarla rekabetçilik avantajı kazanılıyor. Olgun Çelik 2. Ar-Ge Zirvesi'ne katıldı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından organize edilen 2. Ar-Ge merkezleri zirvesi Kasım 2013 tarihleri arasında İstanbul Kongre Merkezinde gerçekleşmiştir. Türkiye nin önde gelen firmalarının katıldığı ve Türk sanayisine yön veren Ar-Ge çalışmalarının sergilendiği zirvede otomotiv yan sanayinin öncü ve yenilikçi kuruluşlarından ve Daimler, Volkswagen, Ford, Iveco ve Volvo gibi otomotiv devlerinin tedarikçisi olan Olgun Çelik de zirvede yerini almış ve Ar-Ge çalışmalarını sergilemiştir. Olgun Çelik, mevcut Ar-Ge çalışmalarının yanı sıra bu zirvede özellikle kompozit yaprak yay teknolojisinde yaptığı çalışmaları öne çıkarmıştır. Zirveye Olgun Çelik i temsilen Ar-Ge Koordinatörü Sn. Murathan Soner ve Ar-Ge Müdürü Sn. Görkem Özçelik katılmıştır. Ayrıca zirvede bulunan Olgun Çelik Genel Müdürü Sn. Ahmet Kanbolat, yapmış olduğu açıklamada Ar-Ge faaliyetlerinin sürdürebilir kalkınma ve dünya piyasalarında rekabet için en önemli araç olduğunu vurgulamış ve Olgun Çelik in de bu alanda büyük yatırımları olduğunu belirtmiştir. Zirvede Olgun Çelik standını Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Müsteşarı Sn. Prof. Dr. Ersan Aslan da ziyaret etmiş ve kompozit yaprak yay çalışmalarımız hakkında detaylı bilgi almıştır. Ayrıca Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Ar-Ge Merkezleri Şube Müdürü Sn. Murat Yıldız da Olgun Çelik standını ziyaret ederek Olgun Çelik in son dönemde yaptığı Ar-Ge çalışmaları hakkında bilgi almıştır. 90 Kasım November - Aralık December 2013

91

92 ÜYELERDEN HABERLER NEWS FROM MEMBERS Demisaş ın yalın üretim yolculuğu başlıyor Üretim ve hizmet süreçlerinde verimliliğin artırılmasını hedefleyen TPM (Toplam Üretken Bakım) uygulamalarında hayata geçirdiği başarılı çalışmalar neticesinde 2013 yılında TPM Mükemmellik Ödülü nü alan Demisaş, şimdi de Yalın Üretim yolculuğuna başlıyor. 3 yıl gibi bir zamanda Mükemmelik Ödülü nü almaya hak kazanan Demisaş, Yalın Üretim ile iş süreçlerinde optimum verimlilik sağlamayı ve müşterileri için mükemmel değer oluşturmayı hedefliyor. Bugün özgün bir Japon yönetim sistemi haline gelen TPM nin Demisaş bünyesinde uygulanması için Haziran 2010 da başlattığı proje kapsamında, 3 yıl gibi kısa bir zamanda, TPM Mükemmellik Ödülü nü alarak döküm sektöründe bir ilke imza atan Demisaş, Yalın Üretim e geçişini 27 Aralık ta düzenlenen toplantı ile duyurdu. Vezirhan Belediye Başkanı Yusuf Fidan, Bayırköy Belediye Başkanı Mustafa Yaman, Demisaş Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Bektaş, Birleşik Metal İş Sendikası Genel Başkanı Adnan Serdaroğlu, Yalın Enstitü Derneği Danışmanı Cevdet Özdoğan ve Durmazlar Makine Üretim Müdürü Rıza Şentürk ün katılımıyla düzenlenen toplantıda açılış konuşmasını Demisaş Genel Müdürü Hakan Yaşar Demisaş,1974 yılından bu yana, dünya döküm pazarında standartları yükseltmek için çalışmaktadır. Bugün ise, Bilecik`te bulunan 130 bin metrekarelik üretim tesisleri ve Darıca Kocaeli`ndeki yeni yönetim merkeziyle Avrupa döküm endüstrisinin önde gelen şirketlerinden birisi haline gelmiştir. yaptı. Konuşmasında TPM Mükemmellik Ödülü nü alarak çok önemli bir adım attıklarının altını çizen Yaşar, Demisaş ın şimdi de Yalın Üretim i bir şirket felsefesi olarak benimseyerek kurumsal gücünü artırmayı amaçladığını ve müşterileri için mükemmel değer oluşturmak üzere uzun soluklu bir yola çıktığını belirtti. Yalın Üretim in üretime yük getiren tüm israflardan arınmayı hedef alan bir yaklaşım olduğunu vurgulayan Yaşar, ana stratejilerinin iş süreçlerinin hızını artırıp, akış süresini azaltarak kalite, maliyet, teslimat performansını aynı anda iyileştirmek olduğunu söyledi. Yaşar konuşmasına şöyle devam etti: Yalın üretim; müşteri ihtiyaçları doğrultusunda malzeme veya bilgiyi şekillendiren ve katma değer yaratan faaliyet ile zaman ve kaynak kullanan ancak ürün üstüne müşteri ihtiyaçları doğrultusunda değer ilave etmeyen faaliyeti ayırt etmeye yarayan bir şirket felsefesi kazandırıyor. Çalışanlarımızın aktif katılımı, Demisaş is on journey to lean production Aimed at increasing the efficiency in production and service process, starts a journey to lean production following the TPM (Total Productive Maintenance) Excellence Award in 2013 as a result of their successful work in TPM field. Receiving this award in a short time like 3 years, Demisaş, aims to provide optimum efficiency during business processes by lean production and create the excellent value for their customers. bu yolculuğun başarıya ulaşmasında başlıca unsurdur. Bu nedenle bu yola çıkarken organizasyonumuzun tüm seviyelerindeki çalışanlarımıza büyük bir takımın parçası olduklarını hissettirecek etkin bir çalışma sistemi kuracak, ayrıca iş süreçleri bazında da küçük takımlarla projeyi yürüteceğiz. Demisaş ın Yalın Üretim ile müşterilerine değer katacak bir üretim anlayışına kavuşacağına ve hem ulusal, hem de uluslararası pazardaki konumunu güçlendireceğine inanıyorum. 92 Kasım November - Aralık December 2013

93

94 ÜYELERDEN HABERLER NEWS FROM MEMBERS Yılda 2 milyon 400 bin adet jant üretim kapasitesine sahip olan, dünyanın en büyük jant üreticisi Brezilyalı Maxion Wheels Grubu ile İnci Holding ortaklığı olan tesis, Maxion grubunun tüm üretim tesisleri içinde Verimlilik, Kalite, Performans, Üretim gibi kriterler baz alındığında birinci sırada yer alıyor. Cumhuriyetin 90. yılında 90 milyon jant üreten HL Jantaş 45 yaşında Kapasitesi ve üretim adediyle; Avrupa nın tek çatı altında ticari ve ağır vasıta jant üretimi yapan en büyük jant üreticisi HL Jantaş, kuruluşunun 45. yılını kutladı. HL Jantaş, Cumhuriyet in 90. yılında 90 milyonuncu jantı üretmenin de gururunu yaşadı. Producing 90 million rims on the 90th anniversary of the Republic, HL Jantaş celebrates their 45 years in business By means of capacity and production units, the largest European rim manufacturer for commercial and heavy vehicles under one roof, HL Jantaş celebrated their 45th year in business. They also feel honoured by producing 90 million rims on the 90th anniversary of the Republic. HL Jantaş ın 45 kuruluş yıl dönümü için İzmir Kaya Termal Otel de düzenlenen organizasyonda açılış konuşmalarını sırayla HL Jantaş Genel Müdür ü Cemal Aydoğan, İnci Holding Yönetim Kurulu Başkanı Perihan İnci ve HL Jantaş ve HL İnci Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Zaim yaptı. Konuşmaların ardından Biz Bir Aileyiz videosunun paylaşıldığı gecede 10, 15, 20 ve 25 yıllık çalışanlara plaketleri verildi. 45. kuruluş yılı pastasının kesilmesiyle birlikte, HL Jantaş ailesi orkestra eşliğinde keyifli bir gece geçirdi. Açılış konuşmasında HL Jantaş ın KalDer Yılın Başarılı Ekibi ödülüne layık görüldüğünü vurgulayan HL Jantaş Genel Müdür ü Cemal Aydoğan, tüm çalışanlarla gurur HL Jantaş ve HL İnci Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Zaim duyduğunu ifade ederek, bu büyük aileyi, bugünkü olağanüstü başarılı konuma taşıyan, çok önemli değerler olduğunu belirtti. Bu değerler ile başarı hikayeleri yazmaya devam edeceklerinin altını çizen Aydoğan, Küresel ortağımız Maxion un dünyadaki 21 fabrikası içinde başarı sıralamasında bu yıl da birinciyiz dedi. HL Jantaş, İnci Grubu nun başarısının teminatıdır İnci Holding Yönetim Kurulu Başkanı Perihan İnci de HL Jantaş ın Grup şirketleri içindeki önemini vurguladığı konuşmasında; İnci Holding kurucusu Cevdet İnci nin sanayicilik yaşamının en büyük aşamasını şüphesiz Jantaş oluşturuyor yılında Jantaş, Cevdet İnci nin kendi çabaları ve patenti ile küçük bir imalathane olarak kurulmuş, kısa sürede dünya teknolojisini yakalayarak Türkiye nin ve dünyanın sayılı tesislerinden biri haline gelmiştir. Bugün Jantaş ın hem ihracatta hem de yurtiçinde ana sanayi pazarındaki açık ara liderliğiyle bizler için büyük bir gurur kaynağı olduğunu belirtmek isterim dedi. İnci-Maxion Jant Grubumuz yüzde 400 büyüdü HL Jantaş ve HL İnci Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Zaim, Jant grubu olarak Cumhuriyetimizin 90.yılında, Amerika dan Asya ya, Avustralya dan Japonya ya, Afrika ya dünyanın dört bir yanında dönen, döndükçe de gururumuza gurur ekleyen 90 milyon jantımız ile övünüyoruz. Son 10 yılda İnci-Maxion Jant Grubumuz yüzde 400 büyüdü. Sizlerle gurur duyuyorum. Bu inançla, bu ivme ile önümüzdeki iki yıl içerisinde verimliliğimizi ve rekabet gücümüzü yüzde 50 arttırmayı hedefliyoruz dedi. 94 Kasım November - Aralık December 2013

95

96 ÜYELERDEN HABERLER NEWS FROM MEMBERS Makersan'dan Elektronik Gaz Pedalı Makersan ın TÜBİTAK projesi olarak yola çıktığı Türk mühendisliği ve emeği ile Türkiye de üretilen bir ürün olarak Türkiye nin ve dünyanın beğenisine sunduğu Elektronik Gaz Pedalı, Türkiye nin saygın üreticileri tarafından 5 senedir seri üretiminde kullanılmasının yanı sıra Avrupa da da başarılar kazanıyor. Makersan Makine 1978 yılında Ertuğrul Erkoçak tarafından kurulduğunda kuruluş amacı o dönemdeki araç imalatçılarının nitelikli mekanizma ihtiyaçlarını karşılamaktı. Uzun yıllar mekanizmalar ve hareketli metal aksamlar konusunda üretim yapıp sektörde saygın bir tedarikçi olarak yer aldıktan sonra, Makersan a katılan 2. jenerasyon aile bireyleri, otomotiv sektöründe, gelecekte elektronik bileşenlerin mekanik mekanizmalara göre daha önem kazanacağını görerek Makersan ın yeni hedefini elektronik bileşenler içeren mekanizmalar tasarlamak ve üretmek olarak belirlediler. Bu hedef doğrultusunda Makersan, Türkiye de üretilmeyen fakat tüm otomobillerde kullanılan elektronik gaz pedalını Türkiye de üretmek üzere yola çıktı. TÜBİTAK ın desteği ile açı sensörü tasarlamak ve üretmek için TEYDEB projesini başlattı. Makersan bu atılımı yaparken TÜBİTAK ın yanı sıra İTÜ ve Sakarya Üniversitesi Mekatronik bölümünün bilişsel desteğinide alarak dünyadaki mevcut en son teknolojiyi kullanan açı sensörünü üreterek dünya patentini aldı. Geçmişten gelen mekanik deneyimi ile rakiplerine göre çok daha üstün özelliklere sahip açı sensörünü aynı platformda birleştirerek, mükemmel mekanik tasarımlı, çift sinyal çıkışı ile tam koruma sağlayarak programlanabilir full redundant elektronik gaz pedalını tüm dünyadaki üreticilerin beğenisine sundu. Ürün yelpazesini tüm çeşitleri kapsayacak şekilde Electronic gas pedal by Makersan Makersan's electronic gas pedal was first a TUBITAK project which later mass produced by Turkish engineers and labour under Turkey's most respected manufacturers for the past 5 years and presented both in Turkey and in the world as well as it has achievements in Europe as well. çeşitlendirerek her türlü araç üreticisine hitap edecek pedal çeşitlerini üretim portföyüne dahil etti. Pedalın yanısıra aynı teknoloji ile çalışan el gazlarını da üreticilerin beğenisine sundu. Makersan ın TÜBİTAK projesi olarak yola çıktığı ve sonunda tümüyle ithal edilen bir ürünü Türk mühendisliği ve emeği ile Türkiye de üretilen bir ürün olarak Türkiye nin ve dünyanın beğenisine sunduğu Elektronik Gaz Pedalı, Tükiye nin saygın üreticileri tarafından 5 senedir seri üretiminde kullanılmasının yanı sıra Avrupa da da bizleri gururlandıran başarılar kazanmaktadır. Elektronik Gaz Pedalı üreten dünya devi mekatronik imalatçılarını kendi ülkelerinde geçip araç üreticilerinin yeni projelerinde yer alarak müşteri portföyünü her geçen gün genişletmektedir. Sadece mevcut teknoloji ile üretim yapan üreticlerin değil Avrupa da innovasyon yapan üreticilerinin de tercihi artık Makersan Elektronik Gaz Pedalından yana olmaktadır. Avrupa nın dev firmalarından LİNDE nin gelecekte üreteceği araçları ve kullanacağı enerji kaynaklarını belirlemek üzere kurduğu LINDE e-motion şirketi konsept araçlarının üretiminde Makersan ın Elektronik Gaz Pedallarını ve El Gazlarını tercih etti. LINDE e-motion ın tercihinde, Makersan ın ürünlerinin tasarımı ve güvenilirliğinin yanı sıra Makersan ın sunduğu mühendislik hizmetleri de etkili oldu. LINDE e-motion un SPS ICC DRIVES Nürnberg fuarındaki standında sergilediği konsept ürünlerinde en kritik parçaların Türk mühendisliği ve emeği ile üretilen Elektronik Gaz Pedalı ve Elektronik El Gazı olmasından gurur duyduk. LINDE e-motion, Avrupanın köklü iş makinesi üreticisi WEİDEMANN ın Agritechnica Hannover de sergilediği konsept hibrid e-hoftrack (kompak yükleyici) da dönüşümü yaparken Makersan ın Elektronik Gaz Pedalını ve El gazını tercih etmesi, ayrıca WEidemann ın yeni modellerinde yine Makersan ın elektronik gaz pedalı ile el gazını tercih etmesi, Makersan ın artık Avrupa da Marka olarak kalite ve güven algısını oluşturduğunu ve tercih edilen bir marka olduğunu göstermektedir. TÜBİTAK ile başlayan bu gözüpek maceranın, uzun uğraşlar ve çalışmalar neticesinde Çin den Brezilya ya dünyanın bir çok ülkesindeki araçların üstündeki gaz pedalı ve el gazı olarak mutlu sona ulaşması, bunu yaparken de ısrarla bir Türk markası olduğunu vurgulaması bizleri çok gururlandırıyor ve Türk üreticiler olarak bizlere başarma azmi veriyor. 96 Kasım November - Aralık December 2013

97

98 ÜYELERDEN HABERLER NEWS FROM MEMBERS Yıldız Kalıp 2. Ar-Ge Merkezi Zirvesi'ne katıldı Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 2. Ar-Ge Merkezleri Zirvesi Kasım 2013 tarihlerinde İstanbul Kongre Merkezinde gerçekleştirildi. Aralarında Yıldız Kalıp San. ve Tic. A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Yıldız'ın da bulunduğu 2011 yılından bu güne Ar-Ge Merkezi Belgesi almış olan kuruluşların üst düzey yöneticilerine Ar-Ge Merkezi Belgeleri takdim edildi sayılı Kanun kapsamında Bakanlık tarafından belgelendirilen Ar-Ge Merkezlerini oluşturan firmaların tanıtımına, ülke ekonomisine katkısına ve sorunlarının tartışılmasına yönelik olarak İstanbul Kongre Merkezi nde Kasım 2013 tarihinde Ar- Ge Merkezleri Zirvesi ve Sergisi 2013 etkinliği gerçekleştirildi. Söz konusu etkinlik; geçmiş dönem Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün'ün açılış konuşmasıyla başladı. Ardından da aralarında Yıldız Kalıp Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Yıldız'ın da bulunduğu 2011 yılından bu güne Ar- Ge Merkezi Belgesi almış olan kuruluşların üst düzey yöneticilerine Ar-Ge Merkezi Yıldız Kalıp attends the 2 nd R&D Center Summit The 2nd R&D Center Summit has been organised on November 15 16,2013 in Istanbul Congress Center by General Directorate of Science and Technology. The senior executers of the organisations that have received R&D Center Certificate since 2011, including Yıldız Kalıp Inc. Chairman Cemil Yıldız have been granted their certificates. Belgeleri takdim edildi. Sektörde yaklaşık yarım asırlık zengin bir gelenek ve deneyime sahip olan Yıldız Kalıp San. ve Tic. A.Ş., 8 Temmuz 2013 tarihinde Türkiye ve Dünya çapında teknoloji üreten Bakanlık onaylı yaklaşık 150 Ar-Ge Merkezinden biri olmayı başardı. Aaldığı bu belgeyle çağın gerekliliği olan inovasyona ve sürekli gelişime olan inancını ve verdiği önemi bir kez daha kanıtlandı. Yıldız Kalıp A.Ş. bugün Türkiye nin ve dünyanın önde gelen kalıp üretimi ve sac şekillendirme şirketlerinden birisi olarak faaliyetlerini sürdürüyor. Otomotiv ve Beyaz Eşya Sektörünün; Ford, Mercedes, Isuzu, Toyota, Daimler, Opel, BMW, Volkswagen, Seat, BSH, Arçelik gibi önemli OEM firmalarına, yaklaşık 500 çalışanıyla kusursuz hizmet veriyor. Belge töreni ardından geçmiş dönem Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün ve beraberindeki bürokratlar, törene katılan ve çeşitli sanayi firmalarının da aralarında bulunduğu ürünlerin sergilendiği fuar alanı ziyaretini gerçekleştirildi. Ayrıca iki gün boyunca Ar-Ge Merkezlerinin ekonomik gelişmeye ve sosyal kalkınmaya etkisi, üniversite sanayi işbirliğindeki rolü ve ulusal inovasyon ekosistemimize katkıları konularında çeşitli sektörlerden katılımcıların olduğu paneller düzenlendi. 98 Kasım November - Aralık December 2013

99

100 ÜYELERDEN HABERLER NEWS FROM MEMBERS Valeo dan 100 bin euro ödüllü İnovasyon Yarışması Dünyanın önde gelen otomotiv tedarikçisi Valeo, dünyanın her yerinden mühendislik öğrencilerini geleceğin arabalarını tasarlamaları için Valeo İnovasyon Yarışması na davet ediyor. Valeo yarışmada, geleceğin arabalarını daha akıllı ve kolay kullanılabilir hale getirecek birinci ekibe Euro ödül verecek. Yarışmada ödül kazanan ilk 3 ekibe ödülleri, tüm dünyadan sektör temsilcilerini bir araya getiren 2014 Paris Motor Show da verilecek. Dünyanın önde gelen otomotiv tedarikçisi Valeo, düzenlediği Valeo Inovasyon Yarışması ile devrim niteliğinde çözümler geliştirebilecek mühendislik öğrencilerini Fransa ya davet ediyor. Valeo nun yenilikçilik ve Ar-Ge ye verdiği önemi vurgulamanın yanı sıra, yarının mühendislerine yol göstermeyi amaçladığı yarışma, dünyanın dört köşesinden mühendislik fakültesi öğrencilerine geleceğin arabalarını tasarlama fırsatını sağlıyor. Tasarımı ile birinciliği elde eden ekibin 100 bin Euro kazanacağı yarışmada ikinci ve üçüncü olan ekipler ise er Euro ile ödül alma şansı bulacak. Jüri değerlendirmesi sonucunda dereceye giren ilk üç ekip ödüllerini 2014 Paris Motor Show da alacak ve kendini tüm dünyadan sektör temsilcilerine tanıtma imkanına sahip olacak. Öğrencilerin yarışmaya katılmak için en az 2 en çok 5 kişilik bir ekip ile İngilizce olarak hazırlayacakları projelerini, 14 Şubat 2014 tarihine kadar Valeo İnovasyon Yarışması özel sitesi Valeo rewards 100,000 Euros in Innovation Competition Valeo invites engineering students from all over the world to Valeo Innovation Competition to design the cars of the future. The team with the smartest and the simplest design will win an award of 100,000 Euros. The top three teams will receive their awards at Paris Motor Show 2014 which brings together all the sector representatives of the world. valeo.com'a yüklemeleri gerekiyor. Valeo İnovasyon Yarışması Hakkında Sosyal ihtiyaçları göz önüne alan, teknik açıdan uzmanlık barındıran, fikrini modele çevirerek fizibilite gösterebilen, özgün ve yenilikçi projeler Valeo uzmanları tarafından değerlendirilecek ve kriterleri karşılayan 20 proje, 15 Nisan 2014 tarihinde duyurulacak. Belirtilen kriterleri karşılayan 20 proje, prototip çalışması için Euro ile finanse edilecek. 17 Eylül itibariyle ise en yenilikçi projeyi sunan 3 ekip, Valeo İcra Kurulu Başkanı (CEO) Jacques Aschenbroich başkanlığındaki, Valeo Grup un üst düzey yöneticilerinin yanı sıra, bilim ve tasarım dünyasının önemli isimlerinin de içinde bulunduğu jüriye projelerini sunacak. Jüri değerlendirmesi sonucunda dereceye giren ekipler ödüllerini 2014 Paris Motor Show da alacak. Yarışmanın detaylı kuralları için valeoinnovationchallenge.valeo. com ziyaret edilebilir. Valeo hakkında Valeo, otomotiv endüstrisi için, özellikle CO2 emisyonlarının azaltılmasına yönelik olarak, parça, entegre sistem ve modüllerin tasarımı, üretimi ve satışına odaklı bağımsız bir endüstriyel gruptur. Valeo dünyanın lider otomotiv tedarikçileri arasında yer almaktadır. Grup un dünya çapında 28 ülkede 123 tesisi, 20 araştırma merkezi, 35 geliştirme merkezi, 12 dağıtım platformu ve çalışanı bulunuyor yılında Valeo, 11,8 milyar Euro ciro elde etmiş ve Ar- Ge ye 1 milyar Euro yatırım yapmıştır. 100 Kasım November - Aralık December 2013

101

102

103

104

TAYSAD Aylık Sektör Raporu Aralık 2011

TAYSAD Aylık Sektör Raporu Aralık 2011 ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2011 yılının Aralık ayında 51.066 adedi otomobil, 48.800 adedi hafif ticari araç, 4.587 adedi ağır ticari araç, 3.756 adedi ise traktör olmak üzere toplam 108.209 araç üretilmiştir.

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU MART 2012. İçindekiler:

TAYSAD SEKTÖR RAPORU MART 2012. İçindekiler: TAYSAD SEKTÖR RAPORU MART İçindekiler: Üretim sayfa 2-4 İhracat sayfa 5-7 İç pazar sayfa 8-9 Dünya da otomotiv sektörü sayfa 10 Taysad Fiyat Endeksi sayfa 11 ÜRETİM (Araç Türüne Göre) yılının Mart ayında

Detaylı

Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor?

Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor? Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor? Pınar ELMAS Otomotiv sektörü, ekonomide yarattığı katma değer, istihdama olan katkısı ve ilişkide bulunduğu diğer sektörlerdeki teknolojik gelişmenin

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Ekim 2015 SEKTÖR RAPORU Ekim 2015

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Ekim 2015 SEKTÖR RAPORU Ekim 2015 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2015 yılının Ekim ayında 77.243 adedi otomobil, 55.716 adedi ticari araç, 4.711 adedi ise traktör olmak üzere toplam 137.670

Detaylı

YATIRIMCI SUNUMU. Şubat 2011

YATIRIMCI SUNUMU. Şubat 2011 YATIRIMCI SUNUMU Şubat 2011 İçerik Ford Otosan Türk Otomotiv Sektörü Rekabet Avantajları Faaliyet Sonuçları İMKB Performansı 2 Yatırımcı Sunumu Şubat 2011 FORD OTOSAN Şirket Tanıtımı Fabrikalar Yedek Parça

Detaylı

ÜRETİM (Araç Türüne Göre)

ÜRETİM (Araç Türüne Göre) ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2010 yılının Aralık ayında 56.646 adedi otomobil olmak üzere toplamda 114.672 adet araç üretilmiştir. Bu değer 2008 yılının Eylül ayından beri ulaşılmış en yüksek aylık üretim

Detaylı

9M2014 Financial Results. 9A2014 Finansal Sonuçlar

9M2014 Financial Results. 9A2014 Finansal Sonuçlar 9M2014 Financial Results 9A2014 Finansal Sonuçlar Gündem Önemli Gelişmeler Ford Motor Co. ve Avrupa Pazarları Finansal Sonuçlar Soru & Cevap Haydar Yenigün Genel Müdür 2014 te Ford Otosan Yeni Modeller

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Eylül 2015 SEKTÖR RAPORU Eylül 2015

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Eylül 2015 SEKTÖR RAPORU Eylül 2015 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2015 yılının Eylül ayında 66.572 adedi otomobil, 49.963 adedi ticari araç, 4.589 adedi ise traktör olmak üzere toplam 121.124

Detaylı

1Y12 Finansal Sonuçları Analist Toplantısı. 1 Ağustos 2012

1Y12 Finansal Sonuçları Analist Toplantısı. 1 Ağustos 2012 1Y12 Finansal Sonuçları Analist Toplantısı 1 Ağustos 2012 Ajanda Son Gelişmeler Haydar Yenigün Global Ford ve Güncel Pazar Verileri Grant Belanger 1Y12 Finansal Sonuçları Oğuz Toprakoğlu Soru & Cevap Sayfa

Detaylı

YÜKSELİŞ ASANSÖR. www.yukselisasansor.com.tr YÜKSELİŞ ASANSÖR. Hedefiniz Yükselmek İse Yükselmenin Yolu YÜKSELİŞ tir.

YÜKSELİŞ ASANSÖR. www.yukselisasansor.com.tr YÜKSELİŞ ASANSÖR. Hedefiniz Yükselmek İse Yükselmenin Yolu YÜKSELİŞ tir. Hedefiniz Yükselmek İse Yükselmenin Yolu tir. SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ Sektöre uzun yıllar hizmet vermiş olan Yükseliş Asansör, kararlı ve prensipli yönetim anlayışı ile, kaliteli üretim için

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

TAYSAD. SEKTÖR RAPORU Mart 2015

TAYSAD. SEKTÖR RAPORU Mart 2015 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2015 yılının Mart ayında 72.781 adedi otomobil, 50.338 adedi ticari araç, 4.641 adedi ise traktör olmak üzere toplam 127.760

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Mayıs 2015 SEKTÖR RAPORU Mayıs 2015

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Mayıs 2015 SEKTÖR RAPORU Mayıs 2015 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2015 yılının Mayıs ayında 52.339 adedi otomobil, 35.730 adedi ticari araç, 3.228 adedi ise traktör olmak üzere toplam 91.297

Detaylı

NEW GENERATION AUTOMOTIVE INDUSTRY AND SECTORAL RELATIONS CONFERENCE

NEW GENERATION AUTOMOTIVE INDUSTRY AND SECTORAL RELATIONS CONFERENCE 2 Nisan 2015 / April 2, 2015 YENİ NESİL OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ VE SEKTÖR İLİŞKİLERİ KONFERANSI NEW GENERATION AUTOMOTIVE INDUSTRY AND SECTORAL RELATIONS CONFERENCE 5*The Green Park Pendik Hotel & Convention

Detaylı

Işık, bu topraklardan bir kez daha yükselsin diye

Işık, bu topraklardan bir kez daha yükselsin diye Değerli Meslektaşlarımız, TAVCAM, çok değerli siz müşterilerimizin bildiği gibi bir Aile kuruluşu olup 1979 yılından beri müşterilerimize sektörümüze ve ülkemize hizmet edebilmenin memnuniyeti ile yoluna

Detaylı

NOVAPAC Ambalaj San. Tic. A.Ş

NOVAPAC Ambalaj San. Tic. A.Ş Ambalaj San. Tic. A.Ş 2014 yılında İstanbul'da 5.000 m2 lik alanda kurulan tek kullanımlık plastik ürünleri araştırıp, geliştirip, tasarlayıp üretmektedir. Uzun yılların deneyimi ile pazara yenilikçi,

Detaylı

Basın Bülteni Release

Basın Bülteni Release Basın Bülteni Release BASF, ikinci çeyrekte satış hacmini artırdı 26 Temmuz 2014 BASF, 2014 yılı ikinci çeyreğinde satışlarını yüzde 1 artırarak 18,5 milyar avroya çıkardı. Şirketin faiz ve vergi öncesi

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Aralık / December 29 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA

Detaylı

Doğuş Otomotiv 2009 İlk Yarıyılı Finansal Göstergeleri. 26 Ağustos 2009

Doğuş Otomotiv 2009 İlk Yarıyılı Finansal Göstergeleri. 26 Ağustos 2009 Doğuş Otomotiv 2009 İlk Yarıyılı Finansal Göstergeleri 26 Ağustos 2009 Akış Dünyada ve Türkiye de Ekonomik Gelişmeler Dünyada ve Türkiye de Otomotiv Sektörü 2009 Yılında Doğuş Otomotiv 2009 İlk Altı Ay

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Kasım / November 29 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir

Detaylı

2013 Finansal Sonuçları

2013 Finansal Sonuçları 2013 Finansal Sonuçları Ajanda 2013 Yılı Gelişmeleri Haydar Yenigün Ford Motor Company ve Avrupa Pazarı Verileri William Periam Finansal Sonuçlar Oğuz Toprakoğlu Sorular & Cevaplar Sayfa 2 Haydar Yenigün

Detaylı

Asansörün olduğu her yerde ; ileri teknoloji, üstün kalite... Advanced technology, high quality.. Ürün Kataloğu Product Catalog

Asansörün olduğu her yerde ; ileri teknoloji, üstün kalite... Advanced technology, high quality.. Ürün Kataloğu Product Catalog Asansörün olduğu her yerde ; ileri teknoloji, üstün kalite... Advanced technology, high quality.. Ürün Kataloğu Product Catalog HAKKIMIZDA Boro Makine Metal Sanayi Tic. Ltd. Şti olarak CLİNDAS markası

Detaylı

ŞİRKET PROFİLİ ve ÜRÜN ÇEŞİTLERİ COMPANY PROFILE & PRODUCT RANGE

ŞİRKET PROFİLİ ve ÜRÜN ÇEŞİTLERİ COMPANY PROFILE & PRODUCT RANGE ŞİRKET PROFİLİ ve ÜRÜN ÇEŞİTLERİ COMPANY PROFILE & PRODUCT RANGE FİRMA PROFİLİ Üretime Buzdolabı Buzlukları imalatıyla başlayan AZAK Soğutma 1979 yılında Konya da kurulmuştur. 1983 yılında Sanayi Tipi

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

Plastik Enjeksiyon Parçaların Kalıp Tedariğinde Dışa Bağımlılık

Plastik Enjeksiyon Parçaların Kalıp Tedariğinde Dışa Bağımlılık OTOMOTĐV SANAYĐĐ DERNEĞĐ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION Plastik Enjeksiyon Parçaların Kalıp Tedariğinde Dışa Bağımlılık Tolga YALGI Kıdemli Satınalma Müdürü Toyota Motor Europe 9 Haziran 2009 Türkiye

Detaylı

Turizm Pazarlaması. Tourism Marketing

Turizm Pazarlaması. Tourism Marketing Turizm Pazarlaması Tourism Marketing 1980 li yılların başında dünya üzerinde seyahat eden turist sayısı 285 milyon ve toplam gelir 92 milyar dolar iken, 2000 yılında bu rakam, 698 milyona ulaşmış ve bu

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Aralık / December 214 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 214 Aralık Ayı Özeti / 214 December

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU. Haziran 2013 SEKTÖR RAPORU

TAYSAD SEKTÖR RAPORU. Haziran 2013 SEKTÖR RAPORU TAYSAD 0 Hafif Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2013 yılının Haziran ayında 55.989 adedi otomobil, 45.986 adedi ticari araç, 4.001 adedi ise traktör olmak üzere toplam 105.976

Detaylı

Hukuk ve Hukukçular için İngilizce/ English for Law and Lawyers

Hukuk ve Hukukçular için İngilizce/ English for Law and Lawyers Hukuk ve Hukukçular için İngilizce/ English for Law and Lawyers Size iş imkanı sağlayacak bir sertifikaya mı ihtiyacınız var? Dünyanın önde gelen İngilizce sınavı TOLES, Hukuk İngilizcesi becerilerinin

Detaylı

OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK. 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ

OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK. 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ Otomotiv Sanayinde Gelecek: Değer Zincirinde Değişim Üretimden Tüketiciye: Tedarik

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Aralık / December 213 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA

Detaylı

Exercise 2 Dialogue(Diyalog)

Exercise 2 Dialogue(Diyalog) Going Home 02: At a Duty-free Shop Hi! How are you today? Today s lesson is about At a Duty-free Shop. Let s make learning English fun! Eve Dönüş 02: Duty-free Satış Mağazasında Exercise 1 Vocabulary and

Detaylı

14 Nisan 2014 Pazartesi SEKTÖR RAPORU

14 Nisan 2014 Pazartesi SEKTÖR RAPORU OTOMOTİV SEKTÖR RAPORU Açıklama: Otomotiv sektör raporu ATIG Yatırım Menkul Değerler AŞ Araştırma Departmanı tarafından hazırlanmış olup, izinsiz kopyalanması ve kaynak gösteril- meden paylaşılması yasaktır.

Detaylı

bölümleri ile ilgili gerekli eğitimleri almasını sağlayarak, verimliliği yükseltmek, kaynakları zamanında ve verimli kullanmak kalite politikasıdır.

bölümleri ile ilgili gerekli eğitimleri almasını sağlayarak, verimliliği yükseltmek, kaynakları zamanında ve verimli kullanmak kalite politikasıdır. Bağlantı Elemanları Makro Teknik, 1998 yılında, 18 yıllık uygulamacı geleneğinin ve birikiminin, üzerine inşa edilmiş, Hvac komponentleri üreten, ürettiklerinde ve üreteceklerinde, her zaman müşteri odaklı

Detaylı

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU BOLU HALKIN EGITIMINI GELISTIRME VE DESTEKLEME DERNEGI TARAFINDAN ORGANİZE EDİLEN YAYGINLAŞTIRMA FAALİYETLERİ - TURKİYE Bolu Halkın Egitimini Gelistirme ve Destekleme

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Mart / March 215 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 215 Mart Ayı Özeti / 215 March Summary

Detaylı

Let s, Shall we, why don t. Let s, let us: Öneri cümlesi başlatır. Let s elim anlamına gelir. Let s play basketball. Haydi basketball oynayalım.

Let s, Shall we, why don t. Let s, let us: Öneri cümlesi başlatır. Let s elim anlamına gelir. Let s play basketball. Haydi basketball oynayalım. Let s, Shall we, why don t Let s, let us: Öneri cümlesi başlatır. Let s elim anlamına gelir. Let s play basketball. Haydi basketball oynayalım. Yes, let s. Evet haydi oynayalım. No, let s not. Hayır, oynamayalım.

Detaylı

Otomobil ve Hafif Ticari Araç Pazarı 2014 Yılında %10 Daraldı.

Otomobil ve Hafif Ticari Araç Pazarı 2014 Yılında %10 Daraldı. 7 Ocak 2015 BASIN ÖZETİ Otomobil ve Hafif Ticari Araç Pazarı 2014 Yılında %10 Daraldı. Otomobil Pazarı %11,6, Hafif Ticari Araç Pazarı %4,4 Daraldı. Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı,

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Ekim 2014 SEKTÖR RAPORU Ekim 2014

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Ekim 2014 SEKTÖR RAPORU Ekim 2014 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) yılının Ekim ayında 62.001 adedi otomobil, 38.976 adedi ticari araç, 4.108 adedi ise traktör olmak üzere toplam 105.080 araç

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Nisan 2014 SEKTÖR RAPORU Nisan 2014

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Nisan 2014 SEKTÖR RAPORU Nisan 2014 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) yılının Nisan ayında 62.594 adedi otomobil, 36.397 adedi ticari araç, 4.548 adedi ise traktör olmak üzere toplam 103.539 araç

Detaylı

1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol

1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol 1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol 1966 yılında, Koç Topluluğu, ilk Türk yapımı otomobil Anadol u Otosan A.Ş. fabrikalarında üretti. Büyük bir coşkuyla karşılanan ve üretildiği yıllar

Detaylı

BMC NİN ÖZEL BİLGİLERİDİR

BMC NİN ÖZEL BİLGİLERİDİR BMC SANAYİ VE TİCARET A.Ş. SAVUNMA SANAYİ SUNUMU ÇUKUROVA HOLDİNG 8 SEKTÖRDE 154 ŞİRKET 14.3 MİLYAR USD TOPLAM VARLIKLAR 6.5 MİLYAR USD YILLIK İŞ HACMİ 36.300 PERSONEL 65 MİLYONDAN FAZLA MÜŞTERİ TÜRKİYE

Detaylı

Tanrıkulu şirketler grubu kâğıt metal ve plastik olmak üzere üç ana dalda, İstanbul, Kocaeli ve Sakarya gibi üç büyük şehirde 1989 yılından beri

Tanrıkulu şirketler grubu kâğıt metal ve plastik olmak üzere üç ana dalda, İstanbul, Kocaeli ve Sakarya gibi üç büyük şehirde 1989 yılından beri Tanrıkulu şirketler grubu kâğıt metal ve plastik olmak üzere üç ana dalda, İstanbul, Kocaeli ve Sakarya gibi üç büyük şehirde 1989 yılından beri geridönüşüm faaliyetlerini sürdürmektedir. Tanrıkulu Plastik

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Ekim / October 212 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 212 Ekim Ayı Özeti / 212 October

Detaylı

A.Ş. ÖZEL / FASON ÜRETİM

A.Ş. ÖZEL / FASON ÜRETİM ÖZEL / FASON ÜRETİM Private Label www.jeomed.com Private / Contract Manufacturing How is it performed? 01 New Products Market Research 02 Product R & D 03 Ministry of Health Operations 04 GMP Norms Production

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

DÖNEMSEL ANALİST BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Dr. Berk ÇAĞDAŞ. 08 Mart 2013

DÖNEMSEL ANALİST BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Dr. Berk ÇAĞDAŞ. 08 Mart 2013 DÖNEMSEL ANALİST BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Dr. Berk ÇAĞDAŞ 08 Mart 2013 VW GRUBU 2012 YILI SATIŞ PERFORMANSI Dünya Otomotiv Pazarı vs. VW Grup Satışları Pazar : 7.9 % VW :9.7 % Kuzey Amerika Batı Avrupa

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

your car deserves the best...

your car deserves the best... MAY/MAYIS 2014 your car deserves the best... arabanız en iyisini hakeder... New Products Developments News... Yeni Ürünler Gelişmeler Haberler Crankshaft pulleys, harmonic and torsional vibration dampers

Detaylı

Difference in Technology. www.deltagroupcable.com

Difference in Technology. www.deltagroupcable.com www.deltagroupcable.com www.deltagroupcable.com www.deltagroupcable.com www.deltagroupcable.com DELTA KABLO Türk kablo sektörünün en büyük

Detaylı

Polonya Otomotiv Sektörü Ve Yan Sanayii

Polonya Otomotiv Sektörü Ve Yan Sanayii Polonya Otomotiv Sektörü Ve Yan Sanayii Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü AB Masası Uzman Yardımcısı NESTEREN KESEN 2006 I. Sektörün Genel Özellikleri Avrupa Birliği üyeliği ile birlikte cazip bir pazar

Detaylı

MİSYONUMUZ OUR MISSION VİZYONUMUZ OUR VISION

MİSYONUMUZ OUR MISSION VİZYONUMUZ OUR VISION www.adaset.com www.adaset.com MİSYONUMUZ Şirketimizin sürekli gelişen organizasyon yapısı içinde daha kaliteli ürün ve hizmet vermesini sağlamak ve modern yönetim anlayışıyla yeniliklere imza atan, global

Detaylı

2nd International Defence Industry New Investments & Innovation Conference

2nd International Defence Industry New Investments & Innovation Conference 21 EKİM 2015 / 21 OCTOBER 2015 2. ULUSLARARASI SAVUNMA SANAYİİ YENİ YATIRIMLAR VE İNOVASYON KONFERANSI 2nd International Defence Industry New Investments & Innovation Conference 5*The Green Park Hotel,

Detaylı

İŞ MAKİNALARI SERVİS ve YEDEK PARÇA

İŞ MAKİNALARI SERVİS ve YEDEK PARÇA .egeatlas.com.tr İŞ MAKİNALARI SERVİS ve YEDEK PARÇA kaliteli servis en iyi malzeme seçimi yüksek hassasiyetli makinalarda üretim .egeatlas.com.tr EGE ATLAS, kurulduğu 2012 yılından bu yana yeraltı ve

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ ÖĞRENCİ NİN STUDENT S YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ STAJ DEFTERİ TRAINING DIARY Adı, Soyadı Name, Lastname : No ID Bölümü Department : : Fotoğraf Photo Öğretim Yılı Academic Year : Academic Honesty Pledge I pledge

Detaylı

Grade 8 / SBS PRACTICE TEST Test Number 9 SBS PRACTICE TEST 9

Grade 8 / SBS PRACTICE TEST Test Number 9 SBS PRACTICE TEST 9 Grade 8 / SBS PRACTICE TEST Test Number 9 SBS PRACTICE TEST 9 1.-5. sorularda konuşma balonlarında boş bırakılan yerlere uygun düşen sözcük ya da ifadeyi bulunuz. 3. We can t go out today it s raining

Detaylı

Dönemsel. Analist Bilgilendirme Toplantısı. 4 Eylül 2007, Ceylan InterContinental

Dönemsel. Analist Bilgilendirme Toplantısı. 4 Eylül 2007, Ceylan InterContinental Dönemsel Analist Bilgilendirme Toplantısı 4 Eylül 2007, Ceylan InterContinental Dr. Berk Çağdaş Doğuş Otomotiv CFO 2 Akış Dünyada ve Türkiye de Ekonomik Gelişmeler Dünyada ve Türkiye de Otomotiv Sektörü

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Subat 2015 SEKTÖR RAPORU Subat 2015

TAYSAD SEKTÖR RAPORU 0 Subat 2015 SEKTÖR RAPORU Subat 2015 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) yılının Şubat ayında 65.238 adedi otomobil, 43.773 adedi ticari araç, 4.367 adedi ise traktör olmak üzere toplam 113.378 araç

Detaylı

Ford Otosan 3Ç2015 Sonuçları

Ford Otosan 3Ç2015 Sonuçları 11 14 12 14 01 15 02 15 03 15 04 15 05 15 06 15 07 15 08 15 09 15 10 15 ARAŞTIRMA BÖLÜMÜ 13 Kasım 2015 Ford Otosan 3Ç2015 Sonuçları HARUN DERELİ hdereli@ziraatyatirim.com.tr GAYE AKSONGUR gaksongur@ziraatyatirim.com.tr

Detaylı

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi AYLIK RAPOR İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi Ocak ayında başlıca pazarlara ihracat geriledi, enflasyonda gerileme beklentisi ile Merkez Bankası politika faizini indirdi. EKONOMİK VE SEKTÖREL

Detaylı

TAYSAD. SEKTÖR RAPORU Haziran 2014

TAYSAD. SEKTÖR RAPORU Haziran 2014 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) yılının Haziran ayında 65.578 adedi otomobil, 42.523 adedi ticari araç, 4.426 adedi ise traktör olmak üzere toplam 112.527

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

www.ozteknikis.com.tr

www.ozteknikis.com.tr www.ozteknikis.com.tr INDEX HAKKIMIZDA / ABOUT US... 8-9 Paslanmaz Çelik / Stainless Steel... 10-21 Krom - Nikel Kaplama / Chromium Nickel Plated... 22-33 Boyalı / Painted... 34-40 Plastik / Plastic...

Detaylı

Helping you to live more independently. Insanlari ve bagimsiz yasami destekleme. Daha bagimsiz yasamak için size yardim ediyor

Helping you to live more independently. Insanlari ve bagimsiz yasami destekleme. Daha bagimsiz yasamak için size yardim ediyor The Supporting People Logo Insanlari ve bagimsiz yasami destekleme The Supporting People Door in Watermark The Supporting People Introduction Helping you to live more independently Daha bagimsiz yasamak

Detaylı

TRAKTÖR KOLTUKLARI. www.gurexseat.com

TRAKTÖR KOLTUKLARI. www.gurexseat.com 335 TRAKTÖR KOLTUKLARI ÜRÜN KATALOĞU PRODUCT CATALOGUE www.gurexseat.com Certificate Sertifikalarımız Sertifikalarımız Marka Tescil ISO 9001 : 00 HAKKIMIZDA ABOUT US Certificate Marka Tescil Şirket 197

Detaylı

37. OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI 11 MART 2015

37. OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI 11 MART 2015 37. OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI 11 MART 2015 PAYDAŞLARLA İLİŞKİLER RESMİ KURUMLARLA İLİŞKİLER Kamu, Üniversite ve Sanayi İşbirliği Çalıştayı Ar-Ge Merkezleri Performans Değerlendirmesi ve Teknoloji

Detaylı

Technical Assistance for Increasing Primary School Attendance Rate of Children

Technical Assistance for Increasing Primary School Attendance Rate of Children This Project is co-financed by the European Union and the Republic of Turkey. Technical Assistance for Increasing Primary School Attendance Rate of Children This project is co-financed by the European

Detaylı

YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL

YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL Melisa KORKMAZ Küreselleşen dünyada insan kendi yaşamını kolaylaştırmak amacıyla, ihtiyaçlarını karşılayacak birçok ürün icat etmiştir. İcat ettiği

Detaylı

Türkiye İhracatçılar Meclisi 2013 Yılı İhracat İlk 1000 Envanteri Sonuç Raporu. 21 Mayıs 2014

Türkiye İhracatçılar Meclisi 2013 Yılı İhracat İlk 1000 Envanteri Sonuç Raporu. 21 Mayıs 2014 Türkiye İhracatçılar Meclisi 2013 Yılı İhracat İlk 1000 Envanteri Sonuç Raporu 21 Mayıs 2014 İLK 1000 GENEL İHRACAT PERFORMANSI Türkiye nin 2012 yılında 152,5 milyar dolar olan ihracatı, 2013 yılında 151,8

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

Y KUŞAĞI ARAŞTIRMASI. TÜRKİYE BULGULARI: 17 Ocak 2014

Y KUŞAĞI ARAŞTIRMASI. TÜRKİYE BULGULARI: 17 Ocak 2014 Y KUŞAĞI ARAŞTIRMASI TÜRKİYE BULGULARI: 17 Ocak 2014 Yönetici Özeti Bu araştırma, 2025 yılında iş dünyasının yüzde 25 ini oluşturacak olan Y Kuşağı nın iş dünyasından, hükümetten ve geleceğin iş ortamından

Detaylı

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı.

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Basın Bülteni Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Şişecam, Yenişehir Cam Kompleksi nde yer alan Anadolu Cam Fabrikası 4. Cam

Detaylı

TAYSAD. SEKTÖR RAPORU Aralık 2014

TAYSAD. SEKTÖR RAPORU Aralık 2014 TAYSAD 0 Ağır Ticari Araç LCV Hafif Ticari Araç LCV ÜRETİM (Araç Türüne Göre) yılının Aralık ayında 70.480 adedi otomobil, 50.113 adedi ticari araç, 3.327 adedi ise traktör olmak üzere toplam 123.920 araç

Detaylı

(1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR

(1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR ANABİLİM DALI ADI SOYADI DANIŞMANI TARİHİ :TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI : Yasemin YABUZ : Yrd. Doç. Dr. Abdullah ŞENGÜL : 16.06.2003 (1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR Kökeni Antik Yunan

Detaylı

Lesson 23: How. Ders 23: Nasıl

Lesson 23: How. Ders 23: Nasıl Lesson 23: How Ders 23: Nasıl Reading (Okuma) How are you? (Nasılsın?) How are your parents? (Ailen nasıl?) How was the interview? (Görüşme nasıldı?) How is your work? (İşin nasıl?) How do you go to school?

Detaylı

ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI ALANYA PUBLIC EDUCATION CENTRE S FINAL INFORMATIVE MEETING OF THE GRUNDTVIG

Detaylı

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 2. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Ekim 2014

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 2. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Ekim 2014 Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 2. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Ekim 2014 D-AUTO Yatırımcı İlişkileri Sunumu - 2Ç 2014 1 Gündem Doğuş Otomotiv / Değer Zinciri 2014 Makroekonomik Görünüm Otomotiv Pazarı

Detaylı

3Ç 2015 ANALİST BİLGİLENDİRME SUNUMU. Dr. Berk Çağdaş 10 Kasım 2015

3Ç 2015 ANALİST BİLGİLENDİRME SUNUMU. Dr. Berk Çağdaş 10 Kasım 2015 3Ç 2015 ANALİST BİLGİLENDİRME SUNUMU Dr. Berk Çağdaş 10 Kasım 2015 9A2015 GELİŞMELERİ 9A2015 te 9A2014 e göre Perakende Pazar satışları 42%, DOAS satışları ise 52% artış göstermiştir. Net Satışlar 9A2015

Detaylı

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 2. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Ağustos 2014

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 2. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Ağustos 2014 Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 2. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Ağustos 2014 D-AUTO Yatırımcı İlişkileri Sunumu - 2Ç 2014 1 Gündem Doğuş Otomotiv / Değer Zinciri 2014 Makroekonomik Görünüm Otomotiv Pazarı

Detaylı

16-19 Nisan April 2015 Uluslararası Aydınlatma Teknolojileri Fuarı ve Kongresi International Lighting Technologies Exhibition&Congress

16-19 Nisan April 2015 Uluslararası Aydınlatma Teknolojileri Fuarı ve Kongresi International Lighting Technologies Exhibition&Congress 16-19 Nisan April 2015 Uluslararası Aydınlatma Teknolojileri Fuarı ve Kongresi International Lighting Technologies Exhibition&Congress İstanbul Expo Center İstanbul / TURKEY Sponsorluk, hedef kitlenizin

Detaylı

Dönemsel Basın Bilgilendirme Toplantısı. 11 Mart 2008, Doğuş OtoMotion İstanbul

Dönemsel Basın Bilgilendirme Toplantısı. 11 Mart 2008, Doğuş OtoMotion İstanbul Dönemsel Basın Bilgilendirme Toplantısı 11 Mart 2008, Doğuş OtoMotion İstanbul Akış I. Dünyada ve Türkiye de Ekonomik Gelişmeler II. Dünyada ve Türkiye de Otomotiv Sektörü III. 2007 Yılında Doğuş Otomotiv

Detaylı

www.imsamakina.com.tr

www.imsamakina.com.tr HAKKIMIZDA 2003 Yılında ahşap modelhanesi olarak kurulan firmamız, müşteri taleplerini göz önünde bulundurarak ve bu talepleri günümüz teknolojisine uyarlayarak, bünyesine CNC dik işleme merkezleri katmıştır.

Detaylı

HYATT REGENCY OTEL. 28 Mart 2006

HYATT REGENCY OTEL. 28 Mart 2006 2005 Yıl Y l Sonu Değerlendirmesi erlendirmesi - 2006 Öngörü ve Hedefleri HYATT REGENCY OTEL 28 Mart 2006 Gündem Dünyada ve Türkiye de 2005 Yılı Otomotiv Sektörü Doğuş Otomotiv Gelişim Süreci İş Kolları

Detaylı

KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ

KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 E-mail:cluster@konyacluster.com Konya Kümelenme Merkezi Konya da kümelenme faaliyetleri 2006-2007 yılında Konya

Detaylı

Eco 338 Economic Policy Week 4 Fiscal Policy- I. Prof. Dr. Murat Yulek Istanbul Ticaret University

Eco 338 Economic Policy Week 4 Fiscal Policy- I. Prof. Dr. Murat Yulek Istanbul Ticaret University Eco 338 Economic Policy Week 4 Fiscal Policy- I Prof. Dr. Murat Yulek Istanbul Ticaret University Aggregate Demand Aggregate (domestic) demand (or domestic absorption) is the sum of consumption, investment

Detaylı

Türkiye nin Krikosu. OUR VISION Is to be the most preferable mark of this sector with the trust of its own and giving the importance to its customers.

Türkiye nin Krikosu. OUR VISION Is to be the most preferable mark of this sector with the trust of its own and giving the importance to its customers. Türkiye nin Krikosu Jack of Turkey VİZYONUMUZ Hedef kitlesine verdiği önem ve kendini sürekli geliştiren yapısı ile sektörün en çok tercih edilen markası. MİSYONUMUZ Vizyonumuz doğrultusunda hidrolik sektöründeki

Detaylı

OTOMOTİV SANAYİİ 2014 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

OTOMOTİV SANAYİİ 2014 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU OTOMOTİV SANAYİİ 214 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Mart 215 1. 214 Yılının Küresel ve Türkiye Ekonomik Değerlendirmesi ve 215 Yılına Ait Beklentiler 214 yılı, gelişmiş ve önde gelen gelişmekte olan ülkelerin

Detaylı

Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği. 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık) 3. Implementation (Uygulama)

Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği. 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık) 3. Implementation (Uygulama) Forum İstanbul: Kritik Eşik: Açılım ve Dönüşüm Zamanı Mehmet Büyükekşi - TİM Başkanı 28 Nisan 2015 1 Türkiye nin G-20 Başkanlığı ndaki 3 Önemli Önceliği 1. Investments (Yatırımlar) 2. Inclusiveness (Kapsayıcılık)

Detaylı

A LANGUAGE TEACHER'S PERSONAL OPINION

A LANGUAGE TEACHER'S PERSONAL OPINION 1. Çeviri Metni - 9 Ekim 2014 A LANGUAGE TEACHER'S PERSONAL OPINION Why is English such an important language today? There are several reasons. Why: Neden, niçin Such: gibi Important: Önemli Language:

Detaylı

Truck & Trailer Brake Shoes / Kamyon & Dorse Fren Pabuçları 03/2013

Truck & Trailer Brake Shoes / Kamyon & Dorse Fren Pabuçları 03/2013 Truck & Trailer Brake Shoes / Kamyon & Dorse Fren Pabuçları 03/2013 ABOUT US / HAKKIMIZDA Ege Fren A.Ş., a JointVenture company of Bayraktar Group and world s one of the leading automotive system suppliers

Detaylı

NEY METODU SAYFA 082 NEY METHOD PAGE 082. well.

NEY METODU SAYFA 082 NEY METHOD PAGE 082. well. NEY METODU SAYFA 082 NEY METHOD PAGE 082 ÜÇÜNCÜ DEVRE SESLERİNİN PORTE VE NEY ÜZERİNDEKİ YERLERİ Üçüncü devre sesleri ile eser icrasına başlamadan önce, öğrendiğimiz 7 perdenin, porte üzerindeki yerlerini,

Detaylı

Atıksu Arıtma Tesislerinde Hava Dağıtımının Optimize Edilmesi ve Enerji Tasarrufu

Atıksu Arıtma Tesislerinde Hava Dağıtımının Optimize Edilmesi ve Enerji Tasarrufu Optimization of Air Distribution in Waste Water Treatment Plants to Save Energy Atıksu Arıtma Tesislerinde Hava Dağıtımının Optimize Edilmesi ve Enerji Tasarrufu Jan Talkenberger, Binder Group, Ulm, Germany

Detaylı

Nasıl Vinç Alınır? How to Buy a Crane? Recep Çimen Vice President

Nasıl Vinç Alınır? How to Buy a Crane? Recep Çimen Vice President Nasıl Vinç Alınır? How to Buy a Crane? Recep Çimen Vice President Vinç Seçim Kriterleri Crane Selection criteria Pazar / Ülke Koşulları Teknik Analiz Ürün Analizi Üretici / Bayi Analizi Finansal Analiz

Detaylı

Our İstanbul based Law Office provides professional legal services all over Turkey.

Our İstanbul based Law Office provides professional legal services all over Turkey. Av. Serdar B. SADAY Tel : 0 216 290 13 16 GSM : 0 532 204 28 80 E-mail: serdar@bilgehukuk.gen.tr Av. A. Akın AYSAN Tel :0 216 290 12 20 Gsm :0 505 668 85 90 E- mail: akin@bilgehukuk.gen.tr Address : Bahariye

Detaylı

TASARIM SÜRECİNDE ANA SANAYİ İŞBİRLİĞİ

TASARIM SÜRECİNDE ANA SANAYİ İŞBİRLİĞİ TASARIM SÜRECİNDE ANA SANAYİ İŞBİRLİĞİ We put your idea into Reality Misyonumuz, Fikirlerinizi Gerçeğe Dönüştürmektir ÖMER BURHANOĞLU CEO MURAHHAS AZA 22/Ekim/2004 Farplas Grup PLASTİK VE AYDINLATMA TEKNOLOJİLERİ

Detaylı

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 3. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Şubat 2015

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 3. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Şubat 2015 Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2014 3. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Şubat 2015 D-AUTO Yatırımcı İlişkileri Sunumu - 3Ç 2014 1 Gündem Doğuş Otomotiv / Değer Zinciri 2014 Makroekonomik Görünüm Otomotiv Pazarı

Detaylı

EYLÜL/SEPTEMBER 2014

EYLÜL/SEPTEMBER 2014 EYLÜL/SEPTEMBER 2014 WWW.SAMEKS.ORG 1 MÜSİAD Satın Alma Müdürleri Endeksi 30 Eylül 2014, Salı Eylül ayında sanayi sektörü canlanırken, hizmet sektörü hız kaybetti. Sanayi ve hizmet sektörlerini içeren

Detaylı

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet)

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet) 4 Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar (Özet) Günümüzde, teknolojinin gelişmesi ile yüz tanımaya dayalı bir çok yöntem artık uygulama alanı bulabilmekte ve gittikçe de önem kazanmaktadır. Bir çok farklı uygulama

Detaylı