Eğitim Elkitabı. Soğutucu Klima

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Eğitim Elkitabı. Soğutucu Klima"

Transkript

1 Eğitim Elkitabı Soğutucu Klima 12/2000

2

3 Eğitim Elkitabı Đçindekiler Đçindekiler 1 Termodinamiğin Temelleri Giriş Sıcaklık Basınç Hava Basıncı Pozitif Basınç ve Mutlak Basınç Entalpi Yoğunluk ve Özgül Hacim Maddenin Hal Değişiklikleri Faz Grafiği Buhar Basınç Eğrisi Soğutma Maddesi Devridaimi - Đlkeler Soğuk elde etmek için bir maddenin termodinamik özelliklerinden yararlanma Basit Soğutma Maddesi Devresi Kızdırma Kızdırma nasıl elde edilir? Normal kızdırma değerleri Kızdırmanın ölçülmesi Aşırı soğutma Aşırı soğutma nasıl elde edilir? Normal aşırı soğutma değerleri Aşırı soğutmanın ölçülmesi Soğutma maddesi devresi Soğutma Maddesi Devresindeki Ana Elemanların Đşlevleri Evaporatör Evaporatör içindeki olaylar Evaporatör verimi Buharlaşma basıncı Kompresör Kompresörün sevk davranışı Soğutma verimi Kompresör motor verimi Kompresör kullanma sınırları Kondansatör Kondansatör içindeki olaylar Kondansatör verimi Yoğunlaşma basıncı Genleşme elemanı Soğutma Maddesi Devresinin Bileşenleri Kompresör Genel Gitgel pistonlu kompresör Dalma pistonlu kompresör Aksiyel pistonlu kompresör Kanatlı kompresör Spiral kompresör Vidalı kompresör Kompresör tahriki Kondansatör überprüfen_klima_egitim_el_kitabi_ a I

4 Eğitim Elkitabı Đçindekiler Aşırı soğutucusu olmayan kondansatör Aşırı soğutuculu kondansatör Fan Kolektör Filtre kurutucu Filtre kurutucunun görevleri Filtre kurutucunun montajı Filtre kurutucunun yapısı Gözetleme penceresi Genleşme elemanları Sıcaklık kumandalı genleşme elemanları Đç basınç dengelemeli termostatik genleşme ventilleri Dış basınç dengelemeli termostatik genleşme ventilleri Blok ventil MOP ventili Genleşme borusu (orifis tüpü) Evaporatör Hava uygulanan evaporatörler Su uygulanan evaporatörler Soğutma maddesi dağıtımı Sıvı ayırıcı Hortum hatları Boru hatları Soğutma maddeleri, yağlama maddeleri ve ısı taşıyıcılar Giriş Đdeal soğutma maddesinden beklenenler Fiziksel özellikler Buharlaşma basıncı Yoğunlaşma basıncı Basınç farkı Basınç oranı Kompresyon son sıcaklığı Suda çözünebilirlik Buharlaşma entalpisi ve emiş yoğunluğu Yağlama maddelerinin karışma kabiliyeti/çözünebilirliği Kimyasal özellikler Fizyolojik özellikler Çevre için sakıncasızlık Ozon yıkım potansiyeli (ODP) Sera etkisi potansiyeli (GWP) TEWI CFC-Halon yasak kararnamesi R 134a soğutma maddesinin R 12 ile karşılaştırılması Soğutma maddesi dönüşümü Retrofit Drop In Soğutma makinesi yağları Soğutma makinesi yağlarının görevi Yağın yarattığı sorunlar Kullanılmakta olan soğutma makinesi yağları Madeni yağlar Alkil benzoller Poliglikoller (PAG) Ester yağları Isı taşıyıcıları Sistem Tekniği Güvenlik elemanları II überprüfen_klima_egitim_el_kitabi_ a

5 Eğitim Elkitabı Đçindekiler Genel Güvenlik düzeneklerinin türleri Güç regülasyonu Regülasyonsuz kompresörler Manyetik kavramalı regülasyon Karşı ısıtmayla güç ayarlaması Sıcak gaz baypası Emişin kısılması Devir sayısı ayarı Đçten regüleli kompresörler Silindir kapama Yalpa diski ayarı (içten ayarlama) Yalpa diski ayarı (dıştan ayarlama) Kanatlı kompresör Spiral kompresör Soğutma maddesi deplasmanı Đşletime alma Soğutma maddesi devresindeki nem Genel Korozyon/asit oluşumu Bakır kaplama Buz kristali oluşması Nemin azaltılması Soğutma maddesi devresindeki katı ve çözünebilir maddeler Soğutma maddesi devresindeki yabancı gazlar Soğutma maddesi devresinin tahliye edilmesi Genel Vakum pompası Doğru şekilde tahliye yapma Soğutma maddesi devrelerinde kaçak kontrolü Genel Basınç tutma yöntemiyle kaçak kontrolü Kabarcık testi ile kaçak arama Sabun köpüğü testi ile kaçak arama Elektronik kaçak arama cihazı ile kaçak arama Test gazları yardımıyla kaçak arama Servis cihazları Manometre bloğu Emiş istasyonu Servis ventili Đşletime almanın adımları Gözle kontrol Basınç testi Sızdırmazlık testi Kurutma, tahliye etme Dolum, gerekli dolum miktarının belirlenmesi Güvenlik elemanlarının kontrolü ve ayarlanması Hata Arama Koşullar Hata aramada takip edilecek yol Soğutma maddesi Sistem şeması Gözle kontrol Ölçümler Tipik hatalar ve olası nedenleri Emiş basıncı çok düşük, yüksek basınç düşük ila normal Emiş basıncı normal, yüksek basınç çok yüksek überprüfen_klima_egitim_el_kitabi_ a III

6 Eğitim Elkitabı Đçindekiler Emiş basıncı çok yüksek, yüksek basınç düşük ila normal Emiş basıncı çok yüksek, yüksek basınç çok yüksek Diğer hatalar Güvenlik Talimatları Soğutma maddesinin kullanımı Basınçlı kapların kullanımı Basınçlı gazlar teknik kuralları (TRG) Atık kanunu, tespit yönetmeliği, artık madde denetleme yönetmeliği Diğer standartlar ve yönergeler Ek Kullanılan semboller ve parametreler Ölçüm yerleri tanımları Semboller (EN 1861, Nisan 1998) R 134a nın buhar tablosu IV überprüfen_klima_egitim_el_kitabi_ a

7 Eğitim Elkitabı Đçindekiler Şekiller Şekil 1-1 Kelvin ve Celsius sıcaklık ıskalası Şekil 1-2 Barometre ile hava basıncının ölçülmesi Şekil 1-3 Manometre göstergesi, mutlak basınç ve pozitif basınç Şekil 1-4 Su için p = 1,013 bar iken sıcaklık-entalpi grafiği Şekil 1-5 Bir soğutucu maddenin faz grafiği Şekil 1-6 Sabit basınçta (p = 1,013 bar) suyun buharlaşması Şekil 1-7 R 134a'nın buhar basınç eğrisi Şekil 1-8 Doyma sıcaklığı ıskalalı bir manometre Şekil 2-1 Buzun erime entalpisi yardımıyla ısının uzaklaştırılması: Buz dolabı Şekil 2-2 Soğutma maddesi devresinin basitleştirilmiş gösterimi: Buzdolabı Şekil 2-3 Kompresörlü soğutma sistemi ile dört ana elemanının prensip şeması Şekil 2-4 t, h grafiği Şekil 2-5 Bir soğutma maddesi devresinin t, h grafiği Şekil 2-6 Soğutma maddesinin evaporatörde kızdırılması Şekil 2-7 Soğutma maddesinin aşırı soğutulması Şekil 2-8 Soğutma devresi şeması Şekil 2-9 t, h grafiğinde soğutma maddesi devri...hata! Yer işareti tanımlanmamış. Şekil 3-1 Evaporatör içindeki olaylar Şekil 3-2 Pistonlu kompresörün hasar odacığı Şekil 3-3 Hasar odacığının etkisi Şekil 3-4 Basınç oranına bağlı hacimsel verim Şekil 3-5 Çeşitli yoğunlaşma msıcaklıklarında buharlaşma sıcaklığı üzerinden soğutma verimi Şekil 3-6 Buharlaşma ve yoğunlaşma sıcaklığına bağlı olarak kompresör güç ihtiyacı Şekil 3-7 Açık strok pistonlu kompresörün kullanım sınırları Şekil 3-8 Kondansatörün bölgeleri Şekil 3-9 Soğutma maddesi sıvısının genleşme olayı Şekil 4-1 Açık dalma pistonlu kompresör, şematik, Bock marka Şekil 4-2 Bock firmasının FK 40 tipi dalma pistonlu kompresörü Şekil 4-3 Bitzer marka açık tip kompresörün mil geçişindeki mekanik mil contası Şekil 4-4 Aksiyel pistonlu kompresör Şekil 4-5 Bir aksiyel pistonlu kompresör kesiti Şekil kanatlı bir kanatlı kompresör Şekil 4-7 Spiral kompresör Şekil 4-8 Bir spiral kompresörün sıkıştırma işlemi Şekil 4-9 Vidalı kompresör, şematik Şekil 4-10 Kayış kasnağı tipleri Şekil 4-11 Kayış ön gerilimi (Bock firması) Şekil 4-12 Manyetik kavrama Şekil 4-13 Borulu lamelli ısı eşanjörü Şekil 4-14 Borulu lamelli kondansatörün yapısı Şekil 4-15 Bir otobüs kondansatörüne örnek Şekil 4-16 Paralel akışlı kondansatör Şekil 4-17 Paralel akışlı kondansatörün yapısı Şekil 4-18 Aksiyel vantilatör Şekil fanlı radyal vantilatör Şekil 4-20 Bir otomobil soğutma sisteminin kolektörü Şekil 4-21 Bir otobüs soğutma sisteminde kolektörün montaj örneği Şekil 4-22 Soğutma maddesinin az olmasından dolayı gözetleme penceresinde görülen kabarcıklar Şekil 4-23 Katı madde elemanlı filtre kurutucu kesiti Şekil 4-24 Nem göstergeli gözetleme penceresi Şekil 4-25 Đç basınç dengelemeli TEV Şekil 4-26 Termostatik genleşme ventili (iç basınç dengelemeli) ile evaporatör Şekil 4-27 Đç basınç dengelemeli termostatik genleşme ventilinin şeması Şekil 4-28 Termostatik genleşme ventilinin kapasite eğrisi Şekil 4-29 Dış basınç dengelemeli TEV Şekil 4-30 Dış basınç dengelemeli TEV (dirsek ventil) Şekil 4-31 Dış basınç dengelemeli TEV (blok ventil) Şekil 4-32 Sensör sıcaklığına bağlı sensör basıncı überprüfen_klima_egitim_el_kitabi_ a V

8 Eğitim Elkitabı Đçindekiler Şekil 4-33 Orifis tüpü Şekil 4-34 Lamelli evaporatör Şekil 4-35 Otomobil plaka evaporatörü Şekil 4-36 Dolaylı soğutma Şekil 4-37 Plaka evaporatörün yapısı Şekil 4-38 Plaka evaporatör Şekil 4-39 Soğutma maddesi distribütörü Şekil 4-40 Soğutma maddesi distribütörü Şekil 4-41 Plaka evaporatörde soğutma maddesi dağılımı Şekil 4-42 Atomizer Şekil 4-43 Sıvı ayırıcı Şekil 4-44 Hortum yapısı Şekil 4-45 Dokumalı basınç taşıyıcı katmanlı hortum (2 katlı) Şekil 4-46 Kompresöre giden emiş hattının döşenmesi Şekil 4-47 Kondansatör yüksekte olduğunda basınç hattı döşenmesi Şekil 4-48 Basınç hattı döşenmesi, kondansatör aynı yükseklikte veya daha aşağıda olduğunda Şekil 5-1 R 134a yağ çözünebilirlik karakteristiği Şekil 5-2 CO 2 konsantrasyonunun artışı Şekil 5-3 Yağlama maddesinin görevleri Şekil 6-1 Bazı güvenlik elemanlarından oluşan güvenlik zinciri Şekil 6-2 Regülasyonsuz ve kademesiz regülasyonlu kompresörlerde hava çıkış sıcaklığının ve kompresör güç ihtiyacının seyri Şekil 6-3 Sıcak gaz baypas devresi Şekil 6-4 Vario şanzıman ile devir sayısı ayarlaması Şekil 6-5 Silindir çifti kapaması Şekil 6-6 Silindir kapama, tam yük Şekil 6-7 Silindir kapama, regüle durumu Şekil 6-8 Đçten regülasyonlu yalpa diskli kompresörün güç regülasyonu Şekil 6-9 Đçten regülasyonlu yalpa diskli kompresörün regüle ventili Şekil 6-10 Pump down devresi Şekil 7-1 Çeşitli soğutma maddelerinin maksimum su oranı Şekil 7-2 Çeşitli yağ türlerinin su tutma kapasiteleri Şekil 7-3 Đki kademeli döner sürgülü vakum pompasının şematik gösterimi Şekil 7-4 Gaz safrası ile ve gaz safrası olmadan yapılan tahliye işleminin şeması Şekil 7-5 Đki taraflı tahliyenin şematik gösterimi Şekil 7-6 Vakum pompasındaki ve sistem içindeki basıncın seyri Şekil 7-7 Sabun köpüğü testi ile kaçak arama Şekil 7-8 Elektronik kaçak arama cihazı Şekil 7-9 Servis cihazı Şekil 7-10 Manometre bloğu Şekil 7-11 Manometre bloğunun yapısı Şekil 7-12 Kompresör vanası Şekil 7-13 Kompresör vanası, üstten görünüş Şekil 7-14 Üç konumdaki servis ventili (şematik) Şekil 7-15 Đğneli ventil (otomatik ventil) Şekil 7-16 Servis ventilleri için hızlı bağlantı Şekil 7-17 Optimal dolum miktarı Şekil 7-18 Dolum miktarına bağlı kızdırma Şekil 7-19 Dolum miktarına bağlı yoğunlaşma basıncı Şekil 8-1 Hata aramada değerlendirme için ölçüm noktaları Şekil 8-2 Dolum armatürü olarak manometre bloğu kullanılan soğutma maddesi devresinin şeması Şekil 8-3 Devre dışı kalmış yaklaşık kompresördeki hata nedenleri Şekil 8-4 Bock firmasının sürgülü hata arama cetveli Şekil 8-5 Emiş basıncı çok düşük, yüksek basınç düşük ila normal Şekil 8-6 Emiş basıncı normal, yüksek basınç çok yüksek Şekil 8-7 Emiş basıncı çok yüksek, yüksek basınç düşük ila normal Şekil 8-8 Emiş basıncı çok yüksek, yüksek basınç çok yüksek Şekil 10-1 Basınç ve sıcaklık ölçme yerleri VI überprüfen_klima_egitim_el_kitabi_ a

9 Eğitim Elkitabı Đçindekiler Tablolar Tablo 1-1 R 134a'nın nemli buhar tablosu Tablo 3-1 Çeşitli parametrelerin buharlaşma basıncına etkisi Tablo 3-2 Çeşitli parametrelerin yoğunlaşma basıncına etkisi Tablo 4-1 Basınç düşüşünden dolayı soğutma kapasitesi kaybı Tablo 4-2 Tavsiye edilen akış hızları Tablo 7-1 Sıcaklığa bağlı olarak suyun buhar basıncı Tablo 8-1 Beklenen emiş basıncı Tablo 8-2 Beklenen yüksek basınç Tablo 8-3 Đşletim basınçlarına etki eden büyüklükler Tablo 8-4 Emiş basıncı çok düşük ve yüksek basınç düşük veya normal iken hata seçimi Tablo 8-5 Emiş basıncı normal ve yüksek basınç çok yüksek iken hata seçimi Tablo 8-6 Emiş basıncı çok yüksek ve yüksek basınç düşük ila normal iken hata seçimi Tablo 8-7 Emiş basıncı çok yüksek ve yüksek basınç çok yüksek iken hata seçimi Tablo 8-8 Diğer hatalar Tablo Kullanılan semboller Tablo Kullanılan işaretler Tablo 10-3 R 134a nın madde özellikleri [hesaplama programı Solkane Refrigerants Version 2.0] überprüfen_klima_egitim_el_kitabi_ a VII

10 Eğitim Elkitabı Đçindekiler Giriş Đçerik ve Amaç Bu Eğitim Elkitabı, kamyon, otomobil ve otobüslerdeki klima sistemleri üzerinde çalışacak olan personelin eğitilmesi için hazırlanmıştır. En önemli termodinamik temellersen yola çıkarak, öncelikle soğutucu sistemin dört ana bileşeninin (kompresör, kondansatör, genleşme elemanları, evaporatör) görevleri ve çalışma şekilleri tanımlanacaktır. Bileşenler bölümünde, verilen bilgiler temelinde bir klima sistemindeki ana elemanların ve diğer tüm bileşenlerin yapı ve işlevleri açıklanacaktır. Sistem tekniği bölümünde güvenlik zincirine ve çeşitli güç ayarlama olanaklarına değinilecektir. Đşletime alma bölümü, işletime alma için gerekli yardımcı maddeleri ve bir klima sisteminin nasıl doğru bir şekilde işletime alınacağı gibi önemli bilgiler içermektedir. Hata arama bölümünde ise hata teşhisi için temel hareket şekli tanımlanmakta ve olası hata nedenleri sıralanmaktadır. Đyileştirme ve Değişiklik Önerileri Bu Eğitim Elkitabına ilişkin şikayetleri, iyileştirmeleri veya düzeltici önerileri lütfen Webasto Thermosysteme GmbH Abt. Technische Dokumentation D Stockdorf Telefon: 0 89 / Faks: 0 89 / adresine yöneltiniz. Bu doküman Test- und Weiterbildungszentrum Wärmepumpen und Kältetechnik TWK GmbH Floridastraße 1 D Karlsruhe Telefon: / Faks: / tarafından hazırlanmıştır. VIII überprüfen_klima_egitim_el_kitabi_ a

11 1 Termodinamiğin Temelleri 1 Termodinamiğin Temelleri 1.1 Giriş Soğutma tekniği, ısı biliminin, dolayısıyla da katı, sıvı ve gaz haldeki maddelerin davranışlarını inceleyen termodinamiğin bir dalıdır. Termo Dinamik Isı Hareket bilimi Yani termodinamik ısı davranışlarıyla (ısının alınması ve verilmesi) uğraşmaktadır. Termodinamikte tam anlamıyla soğuk yoktur, çünkü soğuk yalnız ısının bir yerden, sıcaklığı daha yüksek olan bir yere taşınmasından ortaya çıkmaktadır. Bu sırada soğuyan mekan, madde veya cisim, sıcaklık - 273,15 C üzerinde olduğu sürece, hala ısı içermektedir. 1.2 Sıcaklık Bir maddenin sıcaklığı, yapı taşlarının (atomlar, moleküller ve molekül grupları) hareketlerinin yoğunluğunun ölçüsü olarak düşünülebilir. Katı cisimlerde kafes yapı taşları yalnız bir salınım merkezi etrafında titreşirler. Eğer bu hareket, ısı alımı sonucunda kafes kuvvetleri aşılacak kadar büyük olursa, katı kafes çöker. Cisim erimeye başlar ve sıvı halde bulunur. Bu sırada kafes yapı taşları arasında hala bağ kuvvetleri etki eder. Isı enerjisi alımı devam ettikçe bu kuvvetler de aşılır, moleküller buhar ya da gaz halde ortamda hareket edebilirler. Isının ortamdan çıkarılmasıyla bu hal değişiklikleri tekrar geri alınabilir. Cisimlerin sıcaklığa bağlı tüm fiziksel özellikleri (hacim genleşmesi, elektrik direnci vs.) sıcaklık ölçümünde kullanılabilir. Çoğu termometre cıva ve alkol gibi sıvıların ısıl genleşmesi prensibine dayanmaktadır. Bunun için bir sıcaklık ıskalasının belirlenmesi gerekir. Doğadaki belli fiziksel olayların aynı şartlar altında daima aynı sıcaklıkta gerçekleşmesi sayesinde sabit sıcaklık noktaları elde edilebilir, ki bunların en çok bilineni buzun erime noktası ve suyun kaynama noktasıdır. Sıcaklık ıskalası, sıvının genleşmesi iki sabit nokta arasında belirli bir şekilde bölünerek elde edilir. Đsveçli astronom A. Celsius ( ) 1742 yılında Celsius ıskalası denen sıcaklık ıskalasını belirlemiştir. Bunun için sıvı olarak cıva kullanmış ve ıskalayı 100 eşit birime bölmüştür. Bu şekilde bir Celsius derecesinin büyüklüğü belirlenmiştir. Celsius ıskalası kaynama noktasından yukarıya ve donma noktasından aşağıya doğru eşit şekilde uzatılarak tüm sıcaklık sahaları için geçerli bir sıcaklık ıskalası elde edilir. Görüldüğü gibi böyle bir sıcaklık ıskalası keyfi olarak ortaya çıkmıştır. Ulaşılabilen en düşük sıcaklık -273,15 C tur. Bu değer mutlak sıfır noktası olarak tanımlanır. Termodinamik sıcaklık ıskalası mutlak sıfır noktasından 0 K (Kelvin, Đngiliz fizikçi W. Thomson ve daha sonra Lord Kelvin, , adıyla anılmaktadır) başlar. Bu durum karşısında sıcaklık için yeni bir baz büyüklük olan termodinamik sıcaklık kullanılmaya başlanmıştır. Mutlak sıfır noktasına geleneksel ısı transferi ile asla ulaşılamaz, çünkü bir cismin sahip olduğu ısı daima sıcaklığı daha düşük olan bir cisme verilebilir. Şekil 1-1 Kelvin ve Celsius sıcaklık ıskalası 1.3 Basınç Basınç kavramı altında birim yüzeye etki eden kuvvet anlaşılır. Uluslararası Yasal Ölçüler Komitesi basınç birimi olarak Pascal (Pa) birimini belirlemiştir. Bu birim m² başına Newton (N/m²) olarak da tanımlanmaktadır. Basınç p = Kuvvet F Yüzey A p = 1 bar Suyun kaynama noktası 373,15 K 100 C Buzun erime noktası 273,15 K 0 C Mutlak sıfır noktası 0 K -273 C Pa, N/m² cinsinden (Pascal, Fransız filozof ve matematikçi B. Pascal, ) (Newton, Đngiliz fizikçi I. Newton, ) 1-1

12 1 Termodinamiğin Temelleri Pascal tarafından türetilen yasal Bar (bar) birimi de basınç birimi olarak kullanılabilir. Burada: 1 bar = Pa = 10 5 Pa 1 bar = mbar Hava Basıncı Hava basıncı p amb barometre ile ölçülür. Vakum p abs = p amb + p e p abs p amb p e bar cinsinden Mutlak basınç Atmosferik hava basıncı (ortam basıncı) Pozitif basınç (manometre göstergesi) Bir soğutma sistemi boşaltıldığında, pozitif basınç manometresi bir negatif değer gösterir. Ortama kaşı ölçüldüğünde 0 bar göstermesi gerekir. Pozitif basınç p e, bar cinsinden Hava sütunu Hava sütunu Hava katmanı Mutlak basınç p abs, bar cinsinden Cıva p amb = 1 bar Şekil 1-2 Barometre ile hava basıncının ölçülmesi Yerküre yaklaşık 200 km kalınlığında bir hava katmanı ile çevrilidir ve yükseklik arttıkça havanın yoğunluğu (dolayısıyla hava basıncı) azalır. Havanın ağırlığından kaynaklanan yeryüzü üzerindeki basınç deniz seviyesinde ortalama p amb = 1,013 bar değerindedir ve 760 mm cıva sütununa karşılık gelir. Hava basıncı atmosferdeki iklim etkilerinden dolayı da değişir: Hava ısındığında genleşir, yükselir ve yükseklerde yanal bir akıntıya uğrar, hava basıncı düşer. Yüksekte soğuyan hava belli bir süre sonra yeryüzüne alçalır. Bu sırada yoğunlaşır, hava basıncı artar Pozitif Basınç ve Mutlak Basınç Pratikte kullanılan manometrelerin çoğu (maliyet sebebiyle) pozitif basınç manometresidir. Bunlar ortam basıncına (hava basıncı) karşı pozitif basınç p e değerini ölçerler. Mutlak ( gerçek ) basınç p abs değerini elde etmek için manometre göstergesine (p e ) ortam basıncı p amb eklenmelidir. Mutlak basınç değerine hesaplamalar ve madde verilerinin belirlenmesi için gerek duyulur. Şekil 1-3 Manometre göstergesi, mutlak basınç ve pozitif basınç Örnek Ne boşaltılmış, ne de soğutucu doldurulmuş olan yeni kurulmuş bir soğutma sisteminde yaklaşık p amb = 1 bar olan atmosfer basıncı hakimdir. Sisteme soğutucu doldurulmasıyla sistemde pozitif basınç p e oluşur. Sistem, pozitif basınç p e = 3 bar olacak kadar doldurulduğunda, sistemdeki mutlak basınç ne olur? p abs = p amb + p e = 1 bar + 3 bar = 4 bar Sistem boşaltıldığında, vakum (negatif basınç) oluşur. Sistem, atmosfer basıncı altında olan p e = -0,6 bar basınca kadar boşaltıldığında, sistemdeki mutlak basınç ne olur? p abs = p amb + p e = 1 bar - 0,6 bar = 0,4 bar 1-2

13 1 Termodinamiğin Temelleri 1.4 Entalpi Entalpi H önceleri ısı içeriği kavramı ile tanımlanmaktaydı. entalpi, bir maddenin içinde (belli bir sıcaklığa göre) ne kadar ısı bulunduğunu belirtir. Pratik olması açısından entalpinin sıfır değeri çoğunlukla Celsius sıcaklık ıskalasına uygun olarak alınır. Su buharında normal olarak 0 C (273,15 K) sıcaklığı esas alınır. Özgül entalpi h belli bir maddenin 1 kg nı esas alır. Yani 0 C deki suyun özgül entalpisi h = 0 J/kg. Entalpi değeri 0 C üzerinde pozitif ve 0 C altındaysa negatiftir. Çeşitli hallerdeki veya sıcaklıklardaki soğutucu maddelere ait özgül entalpi tablo veya grafiklerden öğrenilebilir. 1.5 Yoğunluk ve Özgül Hacim Yoğunluk ρ, bir maddenin 1 m³ hacmine karşılık gelen kütlesidir. Yoğunluk ρ = Kütle m Hacim V kg/m³ cinsinden Özgül hacim v bir maddenin hacminin 1 kg ağırlığındaki kütlesine oranıdır. Özgül hacim v = Hacim V Kütle m 1.6 Maddenin Hal Değişiklikleri m³/kg cinsinden Bir madde sürekli ısınma veya soğuma esnasında pek çok hal değişikliğine uğrar. Bir maddenin hangi halde bulunduğu, onun sıcaklığına ve ona etki eden basınca bağlıdır. Madde hal değiştirirken, sıcaklık maddenin tümü diğer hale dönüşene kadar sabit kalır. Beyin jimnastiği Katı bir maddeye sürekli ısı verilir. Önce maddenin sıcaklığı artar. Erime noktasına ulaşıldığında, sıcaklık sabit kalır ve madde erimeye başlar. Bir maddenin erimesi için gerekli olan ısı enerjisine erime ısısı q denir. Ancak maddenin tüm parçacıkları kristal kafesin katı bağından çözüldükten ve eriyik içinde hareket etmeye başladıktan sonra, ısı verilmeye devam edilmesi halinde sıcaklık artmaya devam edecektir. Sıcaklık diğer bir hal değişikliğine (sıvı halden gaz hale geçiş) ulaşıncaya kadar devam eder. Bu olaya buharlaşma ve bunun için gerekli olan enerjiye buharlaşma enerjisi r denir. Bu hal değişikliğinde de maddenin entalpisi artar, ancak sıcaklık sabit kalır. Buharlaşma ısısı, sıvı içinde ortaya çıkan daha büyük bağ kuvvetlerinden dolayı erime ısısına göre çok daha büyüktür. Sıcaklık t, C cinsinden Şekil 1-4 Su için p = 1,013 bar iken sıcaklık-entalpi grafiği q Erime ısısı r Buharlaşma ısısı 1 Buz 2 Buz ve su 3 Su 4 Su ve su buharı (nemli buhar) 5 Kızgın su buharı Her madde üç halde (katı, sıvı ve gaz) bulunabilir. Kızdırılan buhara gaz denir (ör. hava ortam şartlarında aşırı kızdırılmış bir halde bulunmaktadır). Hangi kızdırma durumundan itibaren buhar yerine gaz dendiği bugüne kadar herhangi bir teknik kaynakta tespit edilmemiştir Faz Grafiği Özgül entalpi h, kj/kg Su, deniz seviyesinde 100 C de buharlaşır. Burada yaklaşık olarak ortam basıncı p amb = 1,013 bar değeri hakimdir. Eğer suya bir dağda ısı enerjisi verilirse, daha düşük bir sıcaklıkta buharlaşır m yüksekliğindeki bir dağda yaklaşık 0,8 bar ortam basıncı p amb hakimdir. Suyun bu yükseklikteki buharlaşma sıcaklığı yaklaşık 93,5 C dir. Madde üzerine etki eden basınç ne kadar düşük olursa, moleküllerin bağdan kurtulmaları o kadar kolay olur ve buharlaşma sıcaklığı da o kadar düşük olur. 1-3

14 1 Termodinamiğin Temelleri Bir maddenin çeşitli hal değişikliklerinin sıcaklık ve basınç ilişkisi faz grafiği ile gösterilir. yana bulunur. Eğriler üzerindeki noktalarda ise iki faz yan yana bulunur. Eğrinin üçlü nokta T ve kritik nokta K arasındaki kısmına sıvının buhar basıncı eğrisi veya kaynama eğrisi denir. Basınç katı Üçlü nokta T gaz Sıvı Kritik nokta K Bir maddenin faz değişiklikleri soğutma tekniğinde büyük bir öneme sahip olduğundan, bu konu su örneğinde daha ayrıntılı açıklanacaktı. Buhar basıncı eğrisi boyunca su ve su buharı yan yana bulunur. Suyun su buharına dönüşümünde, tüm sıvı parçacıklarının bağ kuvvetlerinden kurtulabilmeleri için büyük miktarda ısı verilmelidir. Bu sırada bir parçanın buhar halinde ve bir başka parçanın da hala sıvı halde olduğu görülür. Sıcaklık Şekil 1-5 Bir soğutucu maddenin faz grafiği Grafikteki üç eğri, yalnız katı veya yalnız sıvı veya yalnız gaz fazlarının olabileceği bölgeleri sınırlandırmaktadır. Üç bölgenin de birbirine sınır olduğu noktada, yani üçlü noktada, üç faz da yan Buhar oluşumunun başlangıcında mevcut olan buhara (ortamda hala sıvı bulunmasından dolayı) nemli buhar denir. Artık sıvı parçacık içermeyen ve sıcaklığı, kayna sıcaklığına eşit olan buhara doymuş buhar denir. Daha fazla ısı verilerek buharın sıcaklığı artırılırsa, buna kızgın buhar denir. Burada tanımlanan faz dönüşümü kızgın buharın soğumasıyla tersi yönde gerçekleşir. Buharlaşma için gerekli olan enerji miktarı, yani buharlaşma entalpisi, yoğunlaşma sırasında açığa çıkan enerji miktarına eşittir. Kaynama noktasının altında t < 100 C Kaynama hali t = 100 C Nemli buhar t = 100 C Doyma hali t = 100 C Kızdırılmış hal t > 100 C Sıvı Kaynayan sıvı Doymuş buhar Kızgın buhar Şekil 1-6 Sabit basınçta (p = 1,013 bar) suyun buharlaşması 1-4

15 1 Termodinamiğin Temelleri Buhar Basınç Eğrisi Basınç ve kaynama sıcaklığı ilişkisi soğutma tekniği açısından en önemli maddeler için buhar tabloları ya da buhar basınç eğrileri şeklinde gösterilmiştir. Şekil 1-7 de R 134a soğutucusu için bir buhar basınç eğrisi gösterilmiştir. 20 4,72 5,72 Bu tablolar basınç ölçümleri yoluyla buharlaşma ve yoğunlaşma sıcaklıklarının belirlenmesi için kullanılmaktadır. Bu bağlamda basınç verilerinin daima mutlak basınç olduğu mutlaka hatırlanmalıdır! Ekte R 134a ya ait ayrıntılı bir buhar tablosu bulunmaktadır. Şekil 1-8 Doyma sıcaklığı ıskalalı bir manometre. Çoğu manometrede basınç ıskalasının yanında bir de doyma sıcaklığı ıskalası bulunmaktadır. Buradan başka bir hesaplamaya gerek olmaksızın doyma sıcaklığı okunabilir. sıcaklık ıskalası yalnız bir bar ortam sıcaklığında ve yalnız belirtilen soğutma maddesi için geçerlidir! Şekilde gösterilen manometrede bu R 134a dır. Düşük basınç manometrelerinin çerçevesi mavi, yüksek basınç manometrelerinin çerçevesi ise kırmızı renktedir. Şekil 1-7 R 134a'nın buhar basınç eğrisi Tablo 1-1 de R 134a nın nemli buhar tablosundan bir kesit gösterilmiştir. Tablo 1-1 R 134a'nın nemli buhar tablosu Doyma sıcaklığı t, C cinsinden Pozitif basınç (manometre göstergesi) p e bar cinsinden Mutlak basınç (p amb = 1 bar) p bar cinsinden -20 0,33 1, ,01 2,01 0 1,93 2, ,15 4,15 Örnek Manometre (pozitif basınç) evaporatör çıkışında p e = 1,93 bar değerini gösteriyorsa, buharlaşma sıcaklığının belirlenmesi için ortam basıncı (deniz seviyesinde p amb = 1 bar) eklenmelidir. Bu durumda mutlak basınç değeri olarak p = 2,93 bar elde edilir ve bu da 0 C ye karşılık gelir Örnek R 134a ile doldurulmuş bir soğutma maddesi tüpü (içinde nemli buhar bulunur) bir manometreye bağlanmıştır. 20 C ortam sıcaklığında ve 1 bar ortam basıncında tüp içindeki pozitif basınç ve mutlak basınç nedir? Mutlak basınç p: 20 C de 5,72 bar dır Pozitif basınç p e (manometre göstergesi): 5,72 bar - 1 bar = 4,72 bar 1-5

16 1 Termodinamiğin Temelleri Aynı tüm şimdi de m rakımlı bir dağa götürülür (ortam basıncı 0,8 bar). 20 C ortam sıcaklığında tüp içindeki pozitif basınç ve mutlak basınç şimdi ne olur? Mutlak basınç p: 20 C de 5,72 bar dır Pozitif basınç p e (manometre göstergesi): 5,72 bar -0,8 bar = 4,92 bar 1-6

17 1 Termodinamiğin Temelleri Notlar için boş sayfa 1-7

18

19 2 Soğutma Maddesi Devresi - Đlkeler 2 Soğutma Maddesi Devridaimi - Đlkeler 2.1 Soğuk elde etmek için bir maddenin termodinamik özelliklerinden yararlanma Daha önce de söylendiği gibi, soğuk üretmek mümkün değildir. Bir yer soğutulacaksa, bunun için ısı soğutulacak yerden başka bir yere taşınmalıdır. Bu olay bir soğutma sisteminde nasıl gerçekleştirilir? 2.2 Basit Soğutma Maddesi Devresi Kompresörlü soğutma sistemi ile dört temel elemanı (kompresör, kondansatör, evaporatör ve genleşme elemanı) öncelikle bir buzdolabı örneğiyle açıklanacaktır. Evaporatör Genleşme elemanı Soğutma sisteminde bir maddenin erime ve buharlaşma sürecinde ısı içeriğinin çok arttığı ve sıcaklığın sabit kaldığı gerçeğinden yararlanılır. Bir ortamdan ısıyı uzaklaştırmanın en basit yolu bir buz blok kullanılması olurdu, krş. Şekil 2-1. Buz erirken ortamdaki ve gıda maddelerindeki ısı akımını alır ve buz dolabından dışarı akan erime suyu ile ortama verir. Gıda maddesi Buz bloğu Ortamdan gelen ısı Eriyen su Şekil 2-1 Buzun erime entalpisi yardımıyla ısının uzaklaştırılması: Buz dolabı Buharlaşma entalpisinin erime entalpisinden birkaç kat daha büyük olmasından dolayı, buharlaşma sırasında sabit sıcaklıkta daha yüksek bir ısı akımı alınabilir. Bundan dolayı ısı transferinin bir maddenin kaynama noktasında gerçekleştirilmesi tavsiye edilir. Bu avantajdan kompresörlü soğutma sistemi yararlanır. Kompresör Kondansatör Şekil 2-2 Soğutma maddesi devresinin basitleştirilmiş gösterimi: Buzdolabı Buzdolabında, içine nemli buhar püskürtülen bir ısı eşanjörü (evaporatör) bulunmaktadır. Buzdolabı içindeki sıcaklık +5 C iken, soğutma maddesinin evaporatördeki kaynama ve buharlaşma sıcaklığı yaklaşık -15 C dir ve R 134a da bu 1,7 bar mutlak basınca karşılık gelmektedir. Buzdolabının içindeki ısı, çok daha soğuk olan evaporatör tarafından alınır ve soğutma maddesinin sıvı kısmı bu sayede buharlaştırılır. Buzdolabını içi soğur. Kompresör soğutma maddesi buharını evaporatörden emer ve buzdolabının dış kısmında bulunan, ikinci bir ısı eşanjörü olan kondansatöre iletir. Kondansatör içinde faz dönüşümü gerçekleşerek soğutma maddesi buhar halinden sıvı hale geçer. Kondansatörü çevreleyen sıcaklık (oda sıcaklığı) çoğunlukla 20 ila 25 C arasındadır. Burada da kondansatörden ortama doğru yeterli bir ısı akımı olabilmesi için yoğunlaştırma sıcaklığının (buzdolapları için olan deneyim değerlerine göre) 2-1

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir.

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir. PANEL RADYATÖR DENEYİ 1. Deneyin Amacı Binalarda ısıtma amaçlı kullanılan bir panel radyatörün ısıtma gücünü oda sıcaklığından başlayıp kararlı rejime ulaşana kadar zamana bağlı olarak incelemektir. 2.

Detaylı

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ 1 Amaçlar Amaçlar Saf madde kavramının tanıtılması Faz değişimi işleminin fizik ilkelerinin incelenmesi Saf maddenin P-v-T yüzeylerinin ve P-v, T-v ve P-T özelik diyagramlarının

Detaylı

SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı)

SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı) SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı) Soğutma devresine ilişkin bazı parametrelerin hesaplanması "Doymuş sıvı - doymuş buhar" aralığında çalışma Basınç-entalpi grafiğinde genel bir soğutma devresi

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET 11 1.1. Dairesel Hareket 12 1.2. Açısal Yol 12 1.3. Açısal Hız 14 1.4. Açısal Hız ile Çizgisel Hız Arasındaki Bağıntı 15 1.5. Açısal İvme 16 1.6. Düzgün Dairesel

Detaylı

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ Serhan Küçüka*, Serkan Sunu, Anıl Akarsu, Emirhan Bayır Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü

Detaylı

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ

ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ ĠKLĠMLENDĠRME DENEYĠ MAK-LAB008 1 GĠRĠġ İnsanlara konforlu bir ortam sağlamak ve endüstriyel amaçlar için uygun koşullar yaratmak maksadıyla iklimlendirme yapılır İklimlendirmede başlıca avanın sıcaklığı

Detaylı

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Giriş Bilimsel amaçla veya teknolojide gerekli alanlarda kullanılmak üzere, kapalı bir hacim içindeki gaz moleküllerinin

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ T.C BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK ve MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ 2015-2016 Güz Yarıyılı Prof.Dr. Yusuf Ali KARA Arş.Gör.Semih AKIN Makine

Detaylı

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SAN. VE TİC. Yeni sanayi sitesi 36.Sok. No:22 BALIKESİR Telefaks:0266 2461075 http://www.deneysan.com R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ HAZIRLAYAN Yrd.Doç.Dr. Hüseyin

Detaylı

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ 1 Amaçlar Kütlenin korunumu ilkesi geliştirilecektir. Kütlenin korunumu ilkesi sürekli ve sürekli olmayan akış sistemlerini içeren çeşitli sistemlere

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1: TEMEL KAVRAMLAR Sistem ve Hal Değişkenleri Üzerinde araştırma yapmak üzere sınırladığımız bir evren parçasına sistem, bu sistemi çevreleyen yere is ortam adı verilir. İzole sistem; Madde ve her türden enerji akışına karşı

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Rev: 17.09.2014 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Termodinamik Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No

Detaylı

6. GENLEŞME DEPOLARI 6.1 AÇIK GENLEŞME DEPOSU

6. GENLEŞME DEPOLARI 6.1 AÇIK GENLEŞME DEPOSU 6. GENLEŞME DEPOLARI Genleşme depoları sistemdeki basıncın kontrolü ve sisteme gerekli su desteğinin sağlanması bakımından çok önemlidir. Genleşme depoları açık ve kapalı olmak üzere iki tiptedir. 6.1

Detaylı

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır.

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır. MADDE VE ISI Madde : Belli bir kütlesi, hacmi ve tanecikli yapısı olan her şeye madde denir. Maddeler ısıtıldıkları zaman tanecikleri arasındaki mesafe, hacmi ve hareket enerjisi artar, soğutulduklarında

Detaylı

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Gerçek motor çevrimi standart hava (teorik) çevriminden farklı olarak emme, sıkıştırma,tutuşma ve yanma, genişleme

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ ONDOKUZ MAYIS ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ Hazırlayan: YRD. DOÇ. DR HAKAN ÖZCAN ŞUBAT 2011 DENEY NO: 2 DENEY ADI: ISI POMPASI DENEYĐ AMAÇ: Isı pompası

Detaylı

KONDENSER ÜNİTESİ KATALOĞU

KONDENSER ÜNİTESİ KATALOĞU En Direk Soğutma!! İklimlendirme ve soğutma alanında hızla gelişen teknoloji bu alanda arge faaliyetleri yapılmasının önünü açmıştır. Kondanser ve evaparatör sistemlerinin daha efektif hale gelmesi ve

Detaylı

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ 1.GİRİŞ Deney tesisatı; içerisine bir ısıtıcı,bir basınç prizi ve manometre borusu yerleştirilmiş cam bir silindirden oluşmuştur. Ayrıca bu hazneden

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri DENEY 3 MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri AMAÇ: Maddelerin üç halinin nitel ve nicel gözlemlerle incelenerek maddenin sıcaklık ile davranımını incelemek. TEORİ Hal değişimi,

Detaylı

8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği

8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

Buna göre bir işlemde transfer edilen q ısısı, sistemde A dan B ye giderken yapılan adyabatik iş ile nonadyabatik bir iş arasındaki farka eşittir.

Buna göre bir işlemde transfer edilen q ısısı, sistemde A dan B ye giderken yapılan adyabatik iş ile nonadyabatik bir iş arasındaki farka eşittir. 1 1. TANIMLAR (Ref. e_makaleleri) Enerji, Isı, İş: Enerji: Enerji, iş yapabilme kapasitesidir; çeşitli şekillerde bulunabilir ve bir tipten diğer bir şekle dönüşebilir. Örneğin, yakıt kimyasal enerjiye

Detaylı

GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ GIDALARIN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ Gıdalara uygulanan çeşitli işlemlere ilişkin bazı hesaplamalar için, gıdaların bazı fiziksel özelliklerini yansıtan sayısal değerlere gereksinim bulunmaktadır. Gıdaların

Detaylı

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ Kapalı yüzme havuzlarında nem oranının VDI 2089 a göre 40 % ϕ 64 % değerleri arasında olması gerekmektedir. Bu değerlerin üzerine çıkması ortamda virüs, bakteri ve mantar gibi

Detaylı

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ Deneyin Amacı İklimlendirme tesisatının çalıştınlması ve çeşitli kısımlarının görevlerinin öğrenilmesi, Deney sırasında ölçülen büyüklükler yardımıyla Psikrometrik Diyagramı kullanarak,

Detaylı

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 AKIŞ ÖLÇÜMLERİ Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 Akış ölçümleri neden gereklidir? Akış hız ve debisinin ölçülmesi bir çok biyolojik, meteorolojik olayların incelenmesi, endüstrinin çeşitli işlemlerinde

Detaylı

DENEY FÖYÜ DENEY ADI ĐKLĐMLENDĐRME TEKNĐĞĐ DERSĐN ÖĞRETĐM ÜYESĐ DOÇ. DR. ALĐ BOLATTÜRK

DENEY FÖYÜ DENEY ADI ĐKLĐMLENDĐRME TEKNĐĞĐ DERSĐN ÖĞRETĐM ÜYESĐ DOÇ. DR. ALĐ BOLATTÜRK SÜLEYMAN DEMĐREL ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK-MĐMARLIK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ TERMODĐNAMĐK LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI ĐKLĐMLENDĐRME TEKNĐĞĐ DERSĐN ÖĞRETĐM ÜYESĐ DOÇ. DR. ALĐ BOLATTÜRK DENEY

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI 1.Kısmi Gaz Konumunda Çalışan Benzin (OTTO) Motoru Şekil 1. Kısmi gaz konumunda çalışan bir benzin motorunun ideal Otto çevrimi (6-6a-1-2-3-4-5-6) Dört zamanlı

Detaylı

Açık hava basıncını ilk defa 1643 yılında, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli keşfetmiştir. Yaptığı deneylerde Torriçelli Deneyi denmiştir.

Açık hava basıncını ilk defa 1643 yılında, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli keşfetmiştir. Yaptığı deneylerde Torriçelli Deneyi denmiştir. GAZ BASINCI 1)AÇIK HAVA BASINCI: Dünyanın çevresindeki hava tabakası çeşitli gazlardan meydana gelir. Bu gaz tabakasına atmosfer denir. Atmosferdeki gazlar da, katı ve sıvılarda ki gibi ağırlığından dolayı

Detaylı

Bölüm IV KAZANLAR, KAZAN DAİRESİ VE GENLEŞME DEPOLARI

Bölüm IV KAZANLAR, KAZAN DAİRESİ VE GENLEŞME DEPOLARI Bölüm IV KAZANLAR, KAZAN DAİRESİ VE GENLEŞME DEPOLARI Kazanların Sınıflandırılması 1.Kazan İmalatında Kullanılan Malzemeye Göre a) Dökme dilimli kazanlar b) Çelik kazanlar 2. Kazan Ocak Tipi, Tasarım Şekli

Detaylı

BÖLÜM-3 SOĞUTMA SİSTEM UYGULAMALARI

BÖLÜM-3 SOĞUTMA SİSTEM UYGULAMALARI BÖLÜM-3 SOĞUTMA SİSTEM UYGULAMALARI 3.1 ALÇAK TARAFTAN ŞAMANDIRALI SİSTEMLER Alçak taraftan şamandıralı soğutucu akışkan kontrol sistemleri eski soğutma tesislerinde oldukça yaygındı. Bu sistemlere Sıvı

Detaylı

SOĞUTMA EĞİTİM SETİ ŞEMASI

SOĞUTMA EĞİTİM SETİ ŞEMASI SOĞUTMA Soğutma, ısının düşük sıcaklıktaki bir kaynaktan yüksek sıcaklıktaki bir kaynağa transfer edilmesidir. Isının bu şekildeki transferi kendiliğinden olmadığı için soğutma yapan cihazların enerji

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

TAM KLİMA TESİSATI DENEY FÖYÜ

TAM KLİMA TESİSATI DENEY FÖYÜ T.C BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK ve MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TAM KLİMA TESİSATI DENEY FÖYÜ 2015-2016 Bahar Yarıyılı Prof.Dr. Yusuf Ali KARA Arş.Gör.Semih AKIN

Detaylı

Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR.

Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR. KSB DÜNYASINA D HOŞGELD GELDİNİZ SANTRİFÜJ J POMPALAR Santrifüj Pompalar: MEKANİK ENERJİYİ, AKIŞKANDA KİNETİK ENERJİYE ÇEVİREN VE AKIŞKANLARI TRANSFER EDEN MAKİNALARDIR. POMPA KESİT T RESMİ POMPA ANA PARÇALARI

Detaylı

MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma

MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma B. Hal değişimi A. Bozunma A. ISINMA VE SOĞUMA Maddeler bulundukları ortamlara bağlı olarak sıcak yada soğuk olabilirler. Isının en önemli özelliklerinden

Detaylı

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi

Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ. Bölüm 5: Kontrol Hacimleri için Kütle ve Enerji Çözümlemesi Bölüm 5 KONTROL HACİMLERİ İÇİN KÜTLE VE ENERJİ ÇÖZÜMLEMESİ 1 Amaçlar Kütlenin korunumu ilkesi geliştirilecektir. Kütlenin korunumu ilkesi sürekli ve sürekli olmayan akış sistemlerini içeren çeşitli sistemlere

Detaylı

SCROLL VE PİSTONLU TİP SOĞUTMA KOMPRESÖRLERİNİN KAPASİTE VE VERİMLERİNİN ÇALIŞMA ŞARTLARI İLE DEĞİŞİMİ

SCROLL VE PİSTONLU TİP SOĞUTMA KOMPRESÖRLERİNİN KAPASİTE VE VERİMLERİNİN ÇALIŞMA ŞARTLARI İLE DEĞİŞİMİ SCROLL VE PİSTONLU TİP SOĞUTMA KOMPRESÖRLERİNİN KAPASİTE VE VERİMLERİNİN ÇALIŞMA ŞARTLARI İLE DEĞİŞİMİ Emirhan BAYIR / Serhan KÜÇÜKA DSİ Bursa Bölge Müdürlüğü Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği

Detaylı

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Yenilikçi ve Güvenilir... Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri Çukurova Isı nın kendi markası olan ve son teknolojiyle üretilen Silversun Hot Air Gaz

Detaylı

Havadan Suya Isı Pompası

Havadan Suya Isı Pompası Havadan Suya Isı sı * Kurulum Esnekliği * Ayrılabilir Boyler * Yüksek Enerji Tasarruflu İnverter Teknolojisi 1. Düşük İşletim Maliyeti 4. Farklılık 2. Düşük CO2 Emisyonu 5. Kolay Kurulum 3. Temiz ve Sessiz

Detaylı

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1

AKIŞ ÖLÇÜMLERİ. Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü. Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 AKIŞ ÖLÇÜMLERİ Dr.M.Azmi AKTACİR-2010-ŞANLIURFA 1 Akış ölçümleri neden gereklidir? Akış hız ve debisinin ölçülmesi bir çok biyolojik, meteorolojik olayların incelenmesi, endüstrinin çeşitli işlemlerinde

Detaylı

BUHAR SIKIŞTIRMALI SOĞUTMA ÇEVRİMLERİ. HAZIRLAYAN Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU 7 Kasım 2015

BUHAR SIKIŞTIRMALI SOĞUTMA ÇEVRİMLERİ. HAZIRLAYAN Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU 7 Kasım 2015 BUHAR SIKIŞTIRMALI SOĞUTMA ÇEVRİMLERİ HAZIRLAYAN Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU 7 Kasım 2015 1 2.1 GİRİŞ Bir sıvı; donma noktasıyla kritik sıcaklık sınırları içinde, üzerindeki basınç ve sıcaklığa bağlı olarak

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. 70 kg gelen bir bayanın 400 cm 2 toplam ayak tabanına sahip olduğunu göz önüne alınız. Bu bayan

Detaylı

TAŞINIM VE IŞINIMLA BİRLEŞİK ISI TRANSFERİ DENEYİ

TAŞINIM VE IŞINIMLA BİRLEŞİK ISI TRANSFERİ DENEYİ TAŞINIM VE IŞINIMLA BİRLEŞİK ISI TRANSFERİ DENEYİ İÇİNDEKİLER Sayfa. Genel Bilgiler. Deney Düzeneği. Teori... Analiz 8 . GENEL BİLGİLER Aralarında sonlu sıcaklık farkı olan katı bir yüzey ve bu yüzeyle

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN

TEMEL KAVRAMLAR. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN KÜTLE: Yeryüzünde hacim kaplayan cisimlerin değişmez madde miktarıdır. ( sıcaklığa, basınca, çekim ivmesine bağlı olarak değişmez. ) Terazi ile ölçülür. Kütle birimi SI birim sisteminde Kg dır. Herhangi

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I BERNOULLİ DENEYİ FÖYÜ 2014 1. GENEL BİLGİLER Bernoulli denklemi basınç, hız

Detaylı

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205-BÖLÜM 2-UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ 1 Bir otomobil lastiğinin basıncı, lastik içerisindeki havanın sıcaklığına bağlıdır Hava sıcaklığı 25 C iken etkin basınç 210 kpa dır Eğer lastiğin hacmi 0025

Detaylı

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu Laboratuar Yeri: E1 Blok Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Laboratuvarı

Detaylı

A. PROJE BİLGİLERİ 2 B. DEPO HACMİ 4 C. YAPI BİLEŞENLERİNİN ÖZELLİKLERİ VE ISI İLETİM KATSAYILARI 5 1)DIŞ DUVAR 5 2)İÇ DUVAR 5 3)TAVAN 6 4)TABAN 6

A. PROJE BİLGİLERİ 2 B. DEPO HACMİ 4 C. YAPI BİLEŞENLERİNİN ÖZELLİKLERİ VE ISI İLETİM KATSAYILARI 5 1)DIŞ DUVAR 5 2)İÇ DUVAR 5 3)TAVAN 6 4)TABAN 6 A. PROJE BİLGİLERİ 2 B. DEPO HACMİ 4 C. YAPI BİLEŞENLERİNİN ÖZELLİKLERİ VE ISI İLETİM KATSAYILARI 5 1)DIŞ DUVAR 5 2)İÇ DUVAR 5 3)TAVAN 6 4)TABAN 6 D.ISI YÜKÜ HESABI 7 1. Trasnsmisyon Isı Yükü 7 2- İnfilitrasyon

Detaylı

KOMPRESÖRLERDE ENERJİ GERİ KAZANIM SİSTEMLERİ

KOMPRESÖRLERDE ENERJİ GERİ KAZANIM SİSTEMLERİ KOMPRESÖRLERDE ENERJİ GERİ KAZANIM SİSTEMLERİ ÖZET Yükselen enerji maliyetleri ve artan çevre bilinci sayesinde çoğu kompresör kullanıcısı, kompresörlerde potansiyel olarak bulunan ve kullanılmadan dışarıya

Detaylı

EĞİTİM NOTLARI 16 BASINÇLI HAVA HATLARI BASINÇLI HAVA HATLARI

EĞİTİM NOTLARI 16 BASINÇLI HAVA HATLARI BASINÇLI HAVA HATLARI Basınçlı hava, endüstriyel tesislerde yaygın bir şekilde kullanılan bir enerji türüdür. Basınçlı hava, dış ortamdan alınan havanın bir kompresörde belli bir oranda sıkıştırılmasıyla elde edilir. Serbest

Detaylı

OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER

OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER OFFLINE SERIES GLOBAL STANDARD COOLER AC-MOTORLU VE POMPALI YAĞ VE HAVA SOĞUTMA SİSTEMLERİ ÜRÜN BİLGİLERİ AKG-Line, yüksek performanslı endüstriyel alüminyum radyatör sistemlerinde piyasa lideri olan kuruluşumuzun

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I BUHARLAŞTIRMALI SOĞUTMA DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I BUHARLAŞTIRMALI SOĞUTMA DENEYİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I BUHARLAŞTIRMALI SOĞUTMA DENEYİ Danışman: Yrd. Doç. Dr. Mehmet GÖNEN ISPARTA, 2014

Detaylı

T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER 2 SOĞUTMA DENEYİ

T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER 2 SOĞUTMA DENEYİ T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER 2 SOĞUTMA DENEYİ ÖĞRENCİ NO: ADI SOYADI: DENEY SORUMLUSU: YRD. DOÇ. DR. BİROL

Detaylı

VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw

VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw Teknik Bilgi Föyü Sipariş No. ve Fiyatlar: Fiyat listesine bakınız. VITOCAL 200-S Tip AWB 201.B/AWB 201.C Dış ve iç mekan üniteli split

Detaylı

DENEY FÖYLERİ BALIKESİR-2013

DENEY FÖYLERİ BALIKESİR-2013 DENEY FÖYLERİ Yeni Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18A BALIKESİR Tel: 0266 2461075 Faks: 0266 2460948 http://www.deneysan.com mail: deneysan@deneysan.com BALIKESİR-2013 2 K-252 OTOMOTİV İKLİMLENDİRME

Detaylı

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI 1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI Otomatik kontrol sistemlerinin en önemli elemanları olan motorlu vanaların kendilerinden beklenen görevi tam olarak yerine getirebilmeleri için, hidronik devre

Detaylı

Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Elektronik kontrollü termostat Daha fazla verimlilik için güvenli bir seçim

Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Elektronik kontrollü termostat Daha fazla verimlilik için güvenli bir seçim MAHLE Aftermarket ürün tanıtımı Elektronik kontrollü termostatlar Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Bir binek araç motorundaki yanma işlemi, yaklaşık 110 C lik çalışma sıcaklığı seviyesinde mükemmel

Detaylı

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi VANTİLATÖR DENEYİ Deneyin amacı Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi Deneyde vantilatör çalışma prensibi, vantilatör karakteristiklerinin

Detaylı

HGX34/110-4 SH CO2 T Motor: 380-420V Y/YY -3-50Hz PW Soğutucu: R744

HGX34/110-4 SH CO2 T Motor: 380-420V Y/YY -3-50Hz PW Soğutucu: R744 Önemli bilgiler Kritik nokta üstü CO2 uygulamaları henüş geliştirme aşamasında bulunmaktadır. Bu tür uygulamalar, komple yeni sistem teknolojisi ve ayarları gerektirmektedir. Bu uygulamalar, fluorlu gazların

Detaylı

İKLİMLENDİRME NEDİR?

İKLİMLENDİRME NEDİR? İKLİMLENDİRME NEDİR? İnsan, hayvan ve bitkilerin konforu veya endüstriyel bir ürünün üretilmesi için gerekli olan iklim şartlarının (sıcaklık, nem, hava hızı, taze hava miktarı vb) otomatik olarak sağlanması

Detaylı

Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma. Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor

Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma. Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor Enerji Tasarrufu Ve Çevre VRS4 (4. Nesil) V-Scroll Inverter Kompresör

Detaylı

Etkin soğutulmuş hava huzmeli sistemlerde yoğuşma nasıl önlenir?

Etkin soğutulmuş hava huzmeli sistemlerde yoğuşma nasıl önlenir? Aktif Soğuk Kiriş Sistemlerinde Yoğuşmaya Karşı Koruma Witold Leven Swegon Polonya Dr. Andrzej Odyjas Çevre Mühendisliği Enstitüsü, Poznan Teknik Üniversitesi Etkin soğutulmuş hava huzmeli sistemlerde

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SOĞUTMA DENEY FÖYÜ DERSİN ÖĞRETİM ELEMANI DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI DENEY

Detaylı

1. BAYLAN SU SAYAÇLARI TEST MASASI BTB-06

1. BAYLAN SU SAYAÇLARI TEST MASASI BTB-06 1. BAYLAN SU SAYAÇLARI TEST MASASI BTB-06 Baylan BTB-6 Test Masası ev tipi sayaçların ISO 4064/3 standardına göre performans testlerini gerçekleştirmek üzere Baylan Ölçü Aletleri bünyesinde tasarlanmıştır.

Detaylı

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Sıcaklık, bir gaz molekülünün kütle merkezi hareketinin ortalama kinetic enerjisinin bir ölçüsüdür. Sıcaklık,

Detaylı

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı temel ilkelerden hareket ederek, hidrolik sistemlerde kullanılan elemanların çalışma ilkeleri ve hidrolik devre kavramlarının

Detaylı

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ

KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ KLS HAVUZ NEM ALMA SANTRALİ Kapalı yüzme havuzlarında nem oranının VDI 2089/1 göre % 40 - % 64 değerleri arasında olması gerekmektedir. Nem oranının % 64 değerinin üzerine çıkması ortamda mikrop, bakteri

Detaylı

Evaporatif Soğutma Nedir?

Evaporatif Soğutma Nedir? Evaporatif soğutma suyun buharlaşmasıyla havadan ısı alması prensibine dayanır. Su buharlaşırken havadan ısı çeker ve havanın soğumasına sebep olur. Havuzdan veya duştan çıktığınızda çevrenizdeki esinti

Detaylı

DSSY-T SERİSİ ENDÜSTRİYEL TİP TERMOSTAT KONTROLLÜ ELEKTRİKLİ TERMOSİFONLAR

DSSY-T SERİSİ ENDÜSTRİYEL TİP TERMOSTAT KONTROLLÜ ELEKTRİKLİ TERMOSİFONLAR DSSY-T SERİSİ ENDÜSTRİYEL TİP TERMOSTAT KONTROLLÜ ELEKTRİKLİ TERMOSİFONLAR GENEL ÖZELLİKLER ÜRÜN TANITIMI KULLANIM ALANLARI ISITMA SÜRESİ BOYUTLAR TEKNİK TABLO ÖRNEK TESİSAT ŞEMASI MODEL & SİPARİŞ NOTASYON

Detaylı

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE

MANOMETRELER 3.1 PİEZOMETRE 18 3 MANOMETRELER Düşük sıvı basınçlarını hassas olarak ölçmek için yaygın bir metot, bir veya birden fazla denge kolonu kullanan piezometre ve manometrelerin kullanılmasıdır. Burada çeşitli tipleri tartışılacaktır,

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SERİ-PARALEL BAĞLI POMPA DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

YANLIŞ METEOROLOJİ (2): Bulutların Oluşum Nedeni: Soğuk havanın sıcak hava kadar su buharı tutamaması değildir* Nemli hava soğuyunca bulut oluşabilir. Evet, bu doğru. Değişik soğuma işlemleri, aşağıda

Detaylı

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1 SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1. Giriş Deney düzeneği tank, su dolaşımını sağlayan boru sistemi ve küçük ölçekli bir santrifüj pompadan oluşmaktadır. Düzenek, üzerinde ölçümlerin yapılabilmesi için elektronik

Detaylı

Özellikler: Vakum tüpü ve ısıtma borusunun mükemmel bileşimi.

Özellikler: Vakum tüpü ve ısıtma borusunun mükemmel bileşimi. Özellikler: Vakum tüpü ve ısıtma borusunun mükemmel bileşimi. 1) Daha yüksek ısı verimliliği: Isı borusunun ileri ısı iletme tarzı, mükemmel seçici, emici kaplama ve yüksek vakumlu ısı korunması ile eksiksiz

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

POMPALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ POMPALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ -1- Pompa Sistemleri Akışkanları transfer etmek, tesisat direncini karşılayabilmek ve Farklı seviyelerde yükseklik farkını karşılayabilmek için kullanılırlar. Genel olarak

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER Enerji Kaynakları Hidroliğin Tanımı Sıkıştırılamaz özellikteki akışkanların kullanıldığı, akışkanın basıncının, debisinin ve yönünün kontrol edilebildiği

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TE-605 SERİ PARALEL HAVA KOMPRESÖR EĞİTİM SETİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TE-605 SERİ PARALEL HAVA KOMPRESÖR EĞİTİM SETİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TE-65 SERİ PARALEL HAVA KOMPRESÖR EĞİTİM SETİ HAZIRLAYAN: EFKAN ERDOĞAN KONTROL EDEN: DOÇ. DR. HÜSEYİN BULGURCU BALIKESİR-1

Detaylı

Şekil 2.1 İki kademeli soğutma sistemine ait şematik diyagram

Şekil 2.1 İki kademeli soğutma sistemine ait şematik diyagram 2. ÇOK BASINÇLI SİSTEMLER 2.1 İKİ KADEMELİ SOĞUTMA SİSTEMLERİ: Basit buhar sıkıştırmalı soğutma çevrimi -30 ye kadar verimli olmaktadır. -40 C ile -100 C arasındaki sıcaklıklar için kademeli soğutma sistemleri

Detaylı

Bölüm 6 TERMODİNAMİĞİN İKİNCİ YASASI. Bölüm 6: Termodinamiğin İkinci Yasası

Bölüm 6 TERMODİNAMİĞİN İKİNCİ YASASI. Bölüm 6: Termodinamiğin İkinci Yasası Bölüm 6 TERMODİNAMİĞİN İKİNCİ YASASI 1 Amaçlar Termodinamiğin ikinci yasasına giriş yapmak.. Termodinamiğin birinci ve ikinci yasalarını birlikte sağlayan geçerli hal değişimlerini belirlemek. Isıl enerji

Detaylı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı KOMPLE ÇÖZÜM Isıtma Soğutma Sıhhi Sıcak Su ÇEVRE DOSTU Dünyanın en yüksek COP=4,5 değerine sahip ekonomik sistemlerdir. Yenilenebilir enerji olan Hava ve Güneşten faydalanma Gaz veya yakıt ile ısıtmaya

Detaylı

Kavitasyon. Pompa Teknolojileri ve Çalışma Prensipleri

Kavitasyon. Pompa Teknolojileri ve Çalışma Prensipleri Kavitasyon Pompanın içinde statik basınç, basılan sıvının buharlaşma basıncının altına düştüğünde sıvı buharlaşır ve içinde küçük buhar kabarcıkları oluşur. Sıvının pompa içinde dinamik hareketiyle sürüklenen

Detaylı

HUBER Solar aktif çamur kurutma teknolojisi ile daha az koku, daha yüksek kurutma performansı

HUBER Solar aktif çamur kurutma teknolojisi ile daha az koku, daha yüksek kurutma performansı HUBER Solar aktif çamur kurutma teknolojisi ile daha az koku, daha yüksek kurutma performansı Çamuru neden kurutmalıyız? KM giriş= %25 KM çıkış= %75 Kurutma Ağırlık= 1000 kg Hacim= 1 m³ Ağırlık= 333 kg

Detaylı

SICAK YOLLUK SİSTEMİ

SICAK YOLLUK SİSTEMİ SICAK YOLLUK SİSTEMİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Sıcak Yolluk Sistemi (SYS) 2 Plastik enjeksiyon kalıplarında eriyik plastik malzemeyi sıcaklık ve basınç

Detaylı

SOĞUTMA KULESİ AMAÇ. Soğutma kulesine ait temel özelliklerin ve çalışma prensiplerinin öğrenilmesi.

SOĞUTMA KULESİ AMAÇ. Soğutma kulesine ait temel özelliklerin ve çalışma prensiplerinin öğrenilmesi. SOĞUTMA KULESİ AMAÇ GİRİS: Soğutma kulesine ait temel özelliklerin ve çalışma prensiplerinin öğrenilmesi. Endüstride irçok işlemde su soğutma amacı ile kullanılmaktadır. Çeşitli işlemlerden geçmiş u suyu

Detaylı

AYTEK SOĞUTMA SİSTEMLERİ HAVA SOĞUTMALI SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ

AYTEK SOĞUTMA SİSTEMLERİ HAVA SOĞUTMALI SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ AYTEK SOĞUTMA SİSTEMLERİ HAVA SOĞUTMALI SU SOĞUTMA ÜNİTELERİ www.ayteksogutma.com Tek veya çift birbirinden bağımsız soğutma devresi standarttır. Kompresörler ısı yüküne göre tam veya parçalı otomatik

Detaylı

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ BİRSEN BAKIR ELEKTRİK MÜH. ENERJİ YÖNETİCİSİ EVD ENERJİ YÖNETİMİ -1- Kazanlar Yakıtın kimyasal enerjisini yanma yoluyla ısı enerjisine dönüştüren ve bu ısı enerjisini taşıyıcı

Detaylı

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =.

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =. 2014 2015 Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 1. Aşağıda verilen boşluklarara ifadeler doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. A. Fiziğin ışıkla

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Pompalar: Temel Kavramlar

Pompalar: Temel Kavramlar Pompalar: Temel Kavramlar Sunum Akışı 1. Genel Tanımlar 2. Tesisat ve Sistem 3. Tasarım 4. Çok Pompalı Sistemler 5. Problemler Tarihçe Santrifüj pompanın esas mucidi Fransız fizikçi DENIS PAPIN (1647-1714).

Detaylı

4. ÇEVRİMLER (Ref. e_makaleleri)

4. ÇEVRİMLER (Ref. e_makaleleri) 4. ÇEVRİMLER (Ref. e_makaleleri) Rankine Çevrimi Basit güç ünitelerinin ideal veya teorik çevrimi, Şekil-1 de görülen Rankine çevrimi ile tanımlanır. Çevrim, uygun bir şekilde bağlantılanmış dört cihazdan

Detaylı