Yumurta ve sperm hücreleri örnek olarak verilebilir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yumurta ve sperm hücreleri örnek olarak verilebilir."

Transkript

1 MİTOZ VE EŞEYSİZ ÜREME I. Kromozomlar Kromozomlar, hücre bölünmesi sırasında kromatin ipliğin kısalıp kalınlaşması sonucu meydana gelen yapılardır. DNA ve DNA yı kaplayan protein moleküllerinden oluşmuştur. Nükleik asit ve proteinden oluşan bu tip yapılar nükleoprotein adını alır. Canlıların özelliklerini belirleyen genler, kromozomlar üzerinde bulunur. Her canlı türü kendine özgü kromozom sayısına sahiptir. Ancak kromozom sayısı ile ilgili aşağıdaki iki maddeyi unutmamak gerekir: 1. Farklı canlı türleri, aynı sayıda kromozoma sahip olabilir. 2. Kromozom sayısının evrimsel gelişmişlikle ilgisi yoktur. A. Kromozom Tipleri a. Kardeş kromozom: Bölünmeye hazırlanan hücrede, kendini eşlemiş bir kromozomun her bir parçasıdır. b. Homolog kromozom: Biri anadan, diğeri babadan gelen; karşılıklı lokuslarında aynı karaktere etki eden genler bulunan kromozomlardır. Homolog kromozomların şekilleri ve büyüklükleri aynıdır. Örneğin, bir çift homolog kromozomun şekli ve üzerlerindeki genler aşağıdaki gibi olsun. Bu kromozomlar üzerinde taşınan genlerin sorumlu olduğu karakterler, dişilerde ve erkeklerde her zaman eşit olasılıklarla gözlenmez. İnsanlarda bulunan gonozom çeşitleri X ve Y kromozomlarıdır. B. Kromozom Sayısına Göre Hücre Tipleri a. Diploit (2n) Kromozomlu Hücreler: Homolog kromozomlar içeren hücrelerdir. Vücut hücreleri (deri hücresi, kemik hücresi, sinir hücresi vb.) ve eşey ana hücreleri (yumurta ana hücresi vb.) diploit hücre örnekleridir. b. Monoploit (Haploit)(n) Kromozomlu Hücreler: Homolog kromozom çiftlerinden sadece birini içerirler. Genellikle diploit hücrelerin mayoz bölünmesi ile oluşurlar. Yumurta ve sperm hücreleri örnek olarak verilebilir. İnsan türünün kromozom sayısı 2n=46 dır. Bu kromozomlardan 2 tanesi gonozom olduğuna göre, dişilerin kromozom formülü; 2n=44+XX erkeklerin kromozom formülü; 2n=44+XY dir. Buna göre gamet çeşitleri, 2 Hücre bölüneceği zaman, I ve II olarak isimlendirdiğimiz homolog kromozomlar kendilerini eşler ve aşağıdaki şekilde görünürler. Görüldüğü gibi I ve II, I ve IV, II ve III, III ve IV birbirlerinin homoloğu; I ve III ile II ve IV birbirinin kardeşidir. Yumurta formülleri Sperm formülleri Olarak bulunur. (O=Otozom, G=Gonozom) n kromozomlu hücrelerde 1, 2n kromozomlu hücrelerde 2 gonozom bulunur. Dişiler gonozom bakımından bir çeşit, erkekler iki çeşit gamet oluşturur. II. Hücre Bölünmeleri A. Hücre Bölünmesinin Nedenleri Bir hücrede gerçekleşen hücre bölünmesi evrelerinden önce, acaba hücre ne zaman bölünmesi gerektiğini nereden biliyor? sorusunu cevaplayalım. Bir bölünmenin başlangıcından, diğer bölünmenin başlangıcına kadar geçen süre hücrenin yaşam döngüsü olarak isimlendirilir. Bu süre içinde hücreler öncelikle büyürler. Büyüme evresi sonucu, Hücre yüzeyi ve hücre hacmi arasındaki oran bozulur: Hacim, yüzeye oranla daha çok arttığı için; yüzeyi oluşturan hücre zarı, sitoplazmanın besin alma, gaz alış verişi, artıkların uzaklaştırılması gibi gereksinimlerini karşılayamaz. Bu durum, bölünmenin gerekli olduğuna dair bir işarettir. Sitoplazma ve çekirdek arasındaki denge bozulur: Bunun sonucu, çekirdek sitoplazmayı yönetmede yetersiz kalır. Bu durum da, bölünmenin gerekli olduğuna dair bir işarettir. Çekirdekten iç emrin verilmesi: Yukarıda belirtilen dengeler bozulduğunda DNA kendini eşler ve bölünme süreci c. Otozom: Kan grubu, boy uzunluğu gibi vücut özellikleri ile ilgili genleri taşıyan kromozomlardır. Bu özelliklerin dişilerde ve erkeklerde görülme olasılıkları eşittir. d. Gonozom: Cinsiyeti belirleyen kromozomlardır. başlar Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu I Sayfa:1

2 Yukarıdaki olaylar, aşağıdaki deneylerle desteklenmiştir. 1. Hiçbir müdahale yapılmadan izlenen hücre (kontrol grubu) 2. Bir miktar büyümesine izin verilmiş fakat belirli büyüklüğü aşmasına izin verilmeden kesilmiş hücre 3. Büyümeye bırakılmış ancak, belirli bir büyüklüğü geçtiğinde kesilmiş hücre İnterfaz: İnterfaz; hücrenin bölünmeye hazırlandığı, büyüdüğü ve iç emrin verildiği bölünmeye hazırlık evresidir. Bu evrede meydana gelen olayları şu şekilde maddeleyebiliriz. Bölünme için gerekli proteinler, ATP vb. maddeler sentezlenir. DNA kendini eşler ve her kromozom iki kromatitli hale gelir. Varsa, sentrozomlar eşlenir. Kromatin iplik kısalıp kalınlaşmaya başlar. C. Hücre Bölünmesi Çeşitleri Amitoz bölünme: Genellikle basit yapılı tek hücreli canlılarda görülür. Gerçekleşmesi sırasında genetik yapı kendini eşleyip ikiye bölünürken, sitoplazma da boğumlanır ve iki hücre meydana gelir. Amaç, hücre sayısını kısa sürede artırmaktır. Gözlendiği hücrelere örnek olarak bakteri, amip ve kanser hücreleri verilebilir. Sonuç: Hücrelerin belirli bir büyüme sınırı vardır. Bu sınıra ulaşmasına izin verilmediğinde (sitoplazması kesilerek), dengeler bozulmadığı için bölünme gerçekleşmez. Hücre büyüklüğü bu sınıra ulaştığında ise, sitoplazma küçültülse bile, iç emir verilmiştir, DNA kendini eşlemiştir ve hücre bölünecektir. Verilen örneklerde de gözlendiği gibi hücre bölünmesi çekirdeğin emriyle başlar. Hücre döngüsü de genlerin kontrolündedir. Ancak bazı hücreler organizmanın kontrolünden çıkarak denetimsizce bölünürler. Bu durumda kanserli hücreler ortaya çıkar. B. İnterfaz Bir hücrenin yaşam döngüsü bölünme öncesi evre ve bölünme evresi olarak iki bölümde gerçekleşir. Bu evrelerin süreleri canlıdan canlıya ya da hücreden hücreye değişmekle birlikte yaklaşık oranları aşağıdaki grafikte verilmiştir. III. Mitoz Bölünme Tek hücreli canlılardan, çok hücrelilere kadar tüm canlılarda gözlenebilen bölünme şeklidir. Tek hücrelilerde üreme olayı ile sonuçlanan mitoz bölünme; çok hücrelilerde büyüme, gelişme ve onarımı sağlar. Karyokinez denilen çekirdek bölünmesi olan mitoz, 4 aşamadan oluşur. Bu aşamalar şunlardır: - Profaz - Metafaz - Anafaz - Telofaz Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu I Sayfa:2

3 A. Karyokinez Profaz: Başlangıçta ince ve uzun olan kromatin iplik kısalıp kalınlaşır, kromozomlar iki kromotitli bir hâlde belirgin duruma geçerler. Kardeş kromatitler sentromer denilen bölgelerden birbirlerine bağlıdır. (Varsa) İnterfazda eşlenen sentrioller hücrenin kutuplarına doğru ilerler ve iğ iplikleri oluşur. Çekirdek zarı ve çekirdekçik kaybolur. Metafaz: Sentrioller zıt kutuplara yerleşmiştir. Kromozomlar hücrenin ekvatorunda dizilir ve iğ ipliklerine bağlanır. Kromozomların en iyi gözlenebildiği evredir. Anafaz: İğ iplikleri kısalır, sentromer bölünmesi gerçekleşir. Her bir kromatit kendi sentromerine sahip kardeş kromozom haline gelir. Telofaz: Özetle, profazın tersidir. Çekirdek zarı ve çekirdekçik oluşur. Kromozomlar, kromatin iplik haline döner. İğ iplikleri kaybolur. Sitokinez başlar. Karyokinezden sonra sitokinez gerçekleşir. B. Sitokinez (Sitoplazma Bölünmesi) Sitoplazmanın yavru hücrelere paylaştırılma olayıdır. Hayvan hücrelerinde, hücre dışından, hücre içine doğru boğumlanma ile gerçekleşir. Bitki hücrelerinde, hücre içinden hücre dışına doğru ara lamel oluşumu ile gerçekleşir. Hayvan hücresinde sitokinez Bitki hücresinde sitokinez Mitoz Bölünmenin Özellikleri Tek hücrelilerde ve çok hücreli canlıların vücut hücrelerinde gerçekleşir. (Sinir hücreleri gibi bazı hücreler hariç) Hem monoploit (n), hem de diploit (2n) hücrelerde gerçekleşebilir. Çok hücreli canlılarda, zigotta başlar ve canlının ölümüne dek sürer. Tek hücrelilerde üremeyi; çok hücrelilerde büyümeyi, gelişmeyi ve onarımı sağlar. 1 hücreden 2 yavru hücre oluşumuyla sonuçlanır. 1 karyokinez ve 1 sitokinezden meydana gelir. Genetik çeşitlilik sağlamaz. Oluşan hücrelerin genetik yapısı birbirlerinin ve ana hücrenin genetik yapısıyla aynıdır. Eşeysiz üremenin temelini oluşturur. Kromozom sayısında herhangi bir değişime neden olmaz. Bitki ve hayvan hücrelerinde gözlenen mitoz bölünmeler arasında iki temel fark bulunur: İğ ipliklerinin oluşumu: Hayvan hücrelerinde sentriyollerden meydana gelen iğ iplikleri; bitki hücrelerinde sitoplazmik proteinlerce oluşturulur. Sitokinez: Sitoplazma bölünmesi; bitki hücrelerinde içten dışa doğru ara lamel üzerinde selüloz birikimi ile gerçekleşirken, hayvan hücrelerinde dıştan içe doğru boğumlanma ile meydana gelir. Hücre Bölünmesinin Kontrolü ve Bunun Canlılar İçin Önemi Mitozun kontrolü canlılar için çok önemlidir. Kontrolsüz hücre bölünmeleri, kanser hücreleri gibi tehlikeli hücreleri oluşturur. Bir hücrenin yaşam döngüsü sırasında, evreler arasında düzenin oluşmasını sağlayan belirli kontrol noktaları vardır. Bu noktalarda verilen dur ve devam et sinyalleri, hücre döngüsünün kontrolünü ve düzenli şekilde devamını sağlar. Bu sinyaller sayesinde, hücre döngüsündeki bir evre bitmeden diğer evre başlamaz. Ancak bazı durumlarda hücre döngüsü kontrolden çıkar. Örneğin; büyüme faktörü adı verilen bir faktör, hücreleri bölünmeleri için uyarır. Bu faktörün etkisi ile bölünen ve sayıca artan doku hücrelerinin bölünmesi, hücre sayısı belirli bir noktaya ulaştığında durur. Ancak büyüme faktörlerinin seviyesi yeterli değilse, hücreler dur sinyaline uymaz ve bölünme sürer. Bu durumda hücre döngüsü kontrolden çıkar. Büyüme faktörü dışında, hatalı DNA parçalarının onarılamaması ve bazı dış etkenler de hücre döngüsünün kontrolden çıkmasına neden olur. Kanser hücreleri, vücudun kontrol mekanizmasına normal cevap vermezler. Aşırı ölçüde bölünerek diğer dokuları da istila ederler. Kanser hücreleri sürekli olarak besin maddeleriyle desteklendiğinde sonsuz sayıda bölünebilirler. Bir başka deyişle bu hücreler ölümsüzdür. Herhangi bir dokudaki bir hücrenin değişimi sonucu kanser hücresi oluşabilir. Fakat vücudun bağışıklık sistemi bu hücreyi istilacı olarak tanır ve normalde onu ortadan kaldırır. Ancak bu hücre yok edilmekten kurtulursa bir tümör oluşturmak üzere hızla çoğalabilir. Herhangi bir doku içindeki anormal hücre kütlesine tümör adı verilir. Anormal hücreler başlangıç noktalarında kalırlarsa, kütle iyi huylu tümör adı verilir. İyi huylu tümörler genellikle önemli sorunlara neden olmaz. Kötü huylu tümörler ise istilacıdır ve kanser adını alır. Kötü huylu tümör hücreleri aşırı derecede üremelerinin yanı Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu I Sayfa:3

4 sıra birçok bakımdan anormaldirler. Alışılmadık sayıda kromozom taşırlar, her türlü yıkıcı faaliyeti gerçekleştirirler ve başlangıç tümöründen ayrılarak vücudun diğer bölgelerine yayılabilirler. Bu olaya metastaz denir. Tümörü yok edebilmek ya da büyümesini durdurmak için kemoterapi ve radyoterapi uygulaması yapılır. Kanser kendiliğinden oluşabildiği gibi; X ışınları, radyasyon, virüsler ve sigara gibi bazı etkenlerle hücrelerin DNA larının mutasyona uğraması sonucu da meydana gelebilir. 2. Tomurcuklanma Ana canlının vücudunda mitoz ile oluşan bir çıkıntıdan yavru oluşumudur. Bira mayalarında, bazı bir hücrelilerde, hidralarda, mercanlarda ve bazı bitkilerde görülür. Oluşan birey, ana canlıdan ayrı yaşayabileceği gibi, ayrılmayıp koloni de oluşturabilir. Bira mayasında tomurcuklanma Tümör tek bir kanser hücresinden oluşur. Kanser hücreleri komşu dokuları istila eder Kanser hücreleri lenf ve kan damarları aracılığı ile diğer vücut kısımlarına yayılırlar. Kötü huylu göğüs tümörünün büyümesi ve metastaz yapması IV. Eşeysiz Üreme Eşeysiz üreme, mitoz temeline dayanan, ana bireyin aynı kalıtsal özelliklerine sahip yavrular meydana getirildiği bir üreme şeklidir. A. Genel Özellikleri Bir ana canlıdan yavru oluşumudur. Mitoz bölünmeye dayalıdır. Oğul döllerin kalıtsal yapıları birbirleri ve ana canlı ile aynıdır, kalıtsal çeşitlilik oluşmaz. Üreme hızı yüksektir, kısa sürede çok sayıda birey oluşur. Bireyler arasında kalıtsal çeşitlilik sadece mutasyonla sağlanır. Evrim için doğrudan bir katkı sağlamaz. B. Eşeysiz Üreme Çeşitleri Canlılarda; bölünme, tomurcuklanma, sporla üreme, vejetatif üreme ve rejenerasyon ile üreme gibi eşeysiz üreme çeşitlerine rastlanır. 1. Bölünme Prokaryotlarda (örneğin bakteriler ve arkeler) ve tek hücrelilerde (örneğin amip, terliksi hayvan ve kamçılı hayvan) gözlenir. Canlının yapısına göre farklı bölgelerden gerçekleşir. Örneğin amipte her yönden, öglenada boyuna, paramesyumda enine bölünmeye rastlanır. Hidrada tomurcuklanma 3. Sporla Üreme Özelleşmiş hücreler olan sporlarla gerçekleşen üreme şeklidir. Spor, olumsuz koşullara dayanıklı, n kromozomlu bir yapıdır ve uygun koşullarda döllenmeden mitoz bölünmeler geçirerek gelişebilirler. Mantarlarda, çiçeksiz (tohumsuz) bitkilerde, bazı bir hücrelilerde gözlenebilir. Eğrelti otu ve karayosunu gibi tohumsuz bitkilerde; sporların çimlenmesiyle oluşan n kromozomlu yapılar, mitoz bölünme ile yumurta ve sperm hücrelerini oluşturur. Bu hücrelerin döllenmesi ile 2n kromozomlu bitkiler meydana gelir. Çiçeksiz bitkilerde gözlenen, eşeyli üremenin eşeysiz üremeyi takip ettiği bu üreme şekline döl almaşı (metagenez) adı verilir. 4. Vejetatif Üreme Yüksek yapılı bitkilerde gözlenen, ana bireyden alınan bir doku ya da vücut parçasından yeni bireylerin oluşmasıdır. Vejetatif üreme; sürünücü gövde ile yumru ile soğan ile rizom ile gerçekleşebilir. 5. Rejenerasyon ile üreme Rejenerasyon bir organizmanın kopan ya da zarar gören bölümünün kendini yenilemesi demektir. Canlının gelişmişlik derecesi arttıkça, rejenerasyon yeteneği azalır. Örneğin; * İnsanda rejenerasyon doku düzeyindedir. (Örnek, kesilen derinin kendini yenilemesi) * Daha ilkel bir canlı olan kertenkelede organ düzeyine yükselir. (Örnek, kopan kuyruğun yerine yenisinin yapılması) *Diğerlerinden daha da ilkel olan denizyıldızı ya da yassı solucanda (planarya) ise sistem düzeyindedir ve üreme ile sonuçlanır. Terliksi hayvanda bölünme Amipte bölünme Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu I Sayfa:4

5 Eşeysiz Üremenin Tarımsal Üretimdeki Önemi Birçok ev bitkisi, odunsu süs bitkileri ve meyve ağaçları çelik olarak isimlendirilen bitki parçalarından eşeysiz olarak üretilir. Bitkinin kesilen gövde ucunda farklılaşmamış hücrelerden oluşmuş bir yapı meydana gelir (Kallus). Daha sonra bu yapıdan kökler gelişir.(ancak, kök parçası bir nodyuma sahipse, bir kallus evresi olmaksızın kök oluşumu gerçekleşir.) Bazı bitkiler (örneğin Afrika menekşesi) tek bir yapraklarından üretilebilirler. Patates gibi bazı bitkiler ise depo gövdelerinden üretilirler. Örneğin bir patates, her biri bir vejetatif tomurcuk ya da göz içeren parçalara ayrılabilir ve bu parçaların her birinden bir patates bitkisi gelişebilir. Bir bitkiden bir dal ya da tomurcuk alınarak yakın bir akraba türe ya da aynı türün farklı bir çeşidine aşılanabilir. Bu da vejetatif üretimin bir başka biçimidir. Aşılama, farklı türlerin ya da varyetelerin en iyi özelliklerinin tek bir bitkide birleştirilmesini sağlar. Aşılama çoğunlukla bitki gençken yapılır. Kök sistemini sağlayan ana bitki stok, bu bitkiye aşılanan ince dal ise aşı (kalem) olarak isimlendirilir. Bütün bunlar dışında bitki biyoteknologları yeni bitki çeşitleri bulabilmek için değişik yöntemler geliştirmektedirler. Bu yöntemlerden biri de besin elementleri ve hormon içeren bir yapay ortamda, ana bitkiden kesilen küçük bitki parçalarını ya da hatta tek bir hücreyi, hazırlanan kültüre alarak bütün bir bitkinin oluşumunu sağlamaktır. MAYOZ 1 (Karyokinez 1) : Profaz 1, Metafaz 1, Anafaz 1 ve Telofaz 1 evrelerinden oluşur. Mayoz 1 i Sitokinez 1 izler. Profaz 1: Kromatin iplik kısalıp kalınlaşır, kromozomlar belirgin hale geçer. Sentrioller birbirlerinden ayrılıp, hücrenin kutuplarına göçer. İğ iplikleri oluşur. Çekirdek zarı ve çekirdekçik kaybolur. Tetrat (4 kromatitli yapı), sinapsis (homolog kromozomların birbirine yaklaşması) ve krossing over (homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasındaki parça değişimi) meydana gelir. Sinapsis olayı sırasında, kromatitlerin birbirine değdiği noktaya kiyazma noktası denir. Mayoz bölünmenin Profaz I evresinde homolog kromozomlar birbirlerine sarılır (sinapsis) ve tetratlar meydana gelir. Bu sırada, kiyazma noktalarında kopan kromatitler yer değiştirir ve krossing over meydana gelir. Havuç bitkisinin kültür ortamında gelişimi MAYOZ VE EŞEYLİ ÜREME I. Mayoz Bölünme Özel bir hücre bölünmesidir. Amacı, kromozom sayısının yarıya inmesini sağlamaktır. Böylece, döllenmeyle oluşan yavru canlının kromozom sayısı ebeveynlerin kromozom sayısı ile aynı olur ve kromozom sayısı aynı türde nesiller boyunca korunur. Mayoz bölünme, Mayoz 1 ve Mayoz 2 olmak üzere iki aşamada gerçekleşir. Mayoz bölünmeden önce de bir interfaz evresi vardır. İnterfaz: Bölünme için gerekli proteinler, ATP vb. maddeler sentezlenir, hücre büyür. DNA kendini eşler, her kromozom iki kromatitli hale geçer. Varsa sentrozomlar kendini eşler. Kromatin iplik kısalıp kalınlaşmaya başlar. Krossing over, genetik açıdan farklı eşey hücrelerinin oluşumunu sağladığı için; biyolojik çeşitlilikte de önemli bir rol oynar. Bu olay sayesinde aynı anne babadan meydana gelen kardeşler bile genetik açıdan birbirlerinden farklıdır Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu I Sayfa:5

6 Profaz 1: 2n=4 kromozomlu bir hücrenin Profaz 1 deki görünümü yandaki şekilde verilmiştir. Metafaz 1: Tetratlar hücrenin ekvatorunda toplanır, homolog kromozomlar iğ ipliklerine bağlanır. Anafaz 1: İğ iplikleri kısalır, homolog kromozomlar zıt kutuplara göçer. Telofaz 1: Telofaz 2: Çekirdek zarı ve çekirdekçik oluşur. İğ iplikleri kaybolur. Kromozomlar kromatin ipliğe dönüşür. Telofaz 2 yi, sitokinez izler ve monoploit (n) kromozomlu 4 hücre oluşur. Mayoz bölünmenin canlılarda genetik çeşitliliğe neden olmasının 2 sebebi vardır: Profaz 1 de gerçekleşen krossing over olayı Anafaz 1 evresinde homolog kromozomların rastgele dağılımı Mitoz ve Mayoz Bölünmenin Karşılaştırılması Hem mitozun özelliklerini tekrarlamak hem de mayozun özelliklerini görüp, karşılaştırabilmek için aşağıdaki şekli inceleyim. MİTOZ MAYOZ Çekirdek zarı ve çekirdekçik oluşur. Telofaz 1 i, sitokinez 1 izler MAYOZ 2 (Karyokinez 2) : Mayoz 1 tamamlandığında Mayoz 2 oluşur. Profaz 2, Metafaz 2, Anafaz 2, Telofaz 2 evrelerinden oluşur. Mayoz 2 aynen mitoz gibidir. Mayoz 2 yi sitokinez 2 izler. Mayoz 1 sonucu oluşan iki hücre Mayoz 2 ye devam eder. Mayoz 2 de meydana gelen olaylar şu şekilde özetlenebilir: Profaz 2: İğ iplikleri yeniden oluşur. Çekirdek zarı ve çekirdekçik kaybolur. Metafaz 2: Kromozomlar, hücrenin ekvatorunda toplanır. Anafaz 2: Kardeş kromatitler birbirinden ayrılıp zıt kutuplara göç eder. 2n ya da n kromozomlu hücrelerde görülür. lerde görülür. Yalnız 2n kromozomlu hücre- Sonuçta 2 hücre oluşur. Yalnız eşeyli üreyen canlılarda 1 karyokinez, 1 sitokinezden görülür. oluşmuştur. Sonuçta 4 hücre oluşur ve oluşan hücrelere gamet denir. Sinapsis, tetrat, krossing över görülmez. 2 karyokinez, 2 sitokinez oluşmuştur. Oluşan hücrelerin kromozom sayısı ana hücrenin aynısıdır. Sinapsis, tetrat ve krossing Çok hücrelilerde büyümeyi, över görülür. gelişmeyi, onarımı, tek hücrelilerde üremeyi sağlar. sayısı, ana hücrenin yarısıdır. Oluşan hücrelerin kromozom Evrim için, kalıtsal benzerliğin Evrim için çok önemlidir, kalıtsal çeşitliliği sağlar. devamlılığını sağlar. Vücut hücrelerinde kromozom sayısının sabit Türdeki bireylerin dölden döle kalmasını sağlar kromozom sayılarının sabit kalmasını sağlar Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu I Sayfa:6

7 II. Eşeyli Üreme A. Genel Özellikleri İki farklı gametin birleşmesi ile yeni bir bireyin meydana gelmesidir. Mayoz bölünme ve döllenme olaylarına dayalıdır. Tür içinde çeşitliliği sağlar. Evrim için önemlidir. Üreme hızı düşüktür. Basit yapılı canlılarda da, bitkilerde de, hayvanlarda da görülür. B. Canlılarda gamet oluşumu Mayoz bölünme sonucu gametler oluşuyorsa, olay gametogenez adını alır. Dişide meydana gelen gametogeneze oogenez; erkekte meydana gelen gametogeneze spermatogenez denir. Oogenez: Dişi bireyde gerçekleşir. Her oogenez sonucu 1 yumurta hücresi meydana gelir. (Kutup hücreleri bir süre sonra yok olur.) Sonuçta oluşan yumurta hücresinin özellikleri şunlardır: Çok büyüktür. Bol miktarda besin maddesi (vitellüs) içerir. Hareketsizdir Spermatogenez: Erkek bireyde gerçekleşir. Her spermatogenez sonucu 4 sperm hücresi meydana gelir. Sonuçta oluşan sperm hücresinin özellikleri şunlardır: Küçüktür. İçerdiği besin maddesi miktarı çok çok azdır. Hareketlidir. Bazı hayvan türleri iki cinsiyete ait üreme organlarına da sahiptir ve hem sperm hem de yumurta üretebilir. Bu olaya hermafroditlik adı verilir. Hermafroditlik, yassı solucanlarda, halkalı solucanlarda ve başka birçok hayvan grubunda görülür. Çiçekli bitkiler eşeyli üreme yaparlar. Bitkilerin üreme organı çiçekleridir. Çiçek yapısına baktığımızda dıştan içe dairesel dizilmiş bir yerleşim görürüz. Dıştan içe sırasıyla çanak yapraklar, taç yapraklar, erkek ve dişi organlar ya da bu organlardan sadece bir çeşidi görülür. Çiçekli bitkilerde erkek ve dişi organlar aynı çiçek üzerinde bulunursa bu çiçeklere tam çiçek adı verilir. Çiçekli bitkilerde erkek organlarda polen, dişi organda ise yumurta hücreleri mayoz ile üretilir. Polenler dişi organa ulaştığında tozlaşma gerçekleştirilir. Tozlaşma rüzgâr, su, böcekler ya da başka hayvanlar yardımıyla gerçekleştirilebilir. Tozlaşma sonrasında döllenme gerçekleşir, ancak çiçekli bitkilerde çifte döllenme denilen bir olay görülür. Çiçekli bitkilerde embriyo tohum içinde bulunur. Çimlenme başlayana kadar tohumun metabolizması çok yavaştır. Çimlenme (tohum çimlenmesi) uygun sıcaklık ve nem olduğunda oksijenli bir ortamda başlar. Embriyo gelişerek yeni bitkiyi meydana getirir. C. Döllenme: Dişi üreme organında üretilen yumurta ve erkek üreme organında üretilen sperm hücrelerinin birleşmesi, çekirdeklerinin kaynaşması olayına döllenme denir. n kromozomlu üreme hücrelerinin döllenerek meydana getirdikleri 2n kromozomlu hücreye zigot adı verilir. Zigot, metabolizma hızı yüksek olan, geçirdiği gelişim sonucu yeni bir bireyi oluşturacak olan hücredir. Döllenmenin gerçekleşeceği ortamda birçok sperm hücresi bulunmasına rağmen, yumurta hücresi sadece bir sperm hücresi tarafından döllenebilir. ÖNEMLİ Mayoz bölünme ile yarıya inen kromozom sayısı, döllenme ile yeniden iki katma çıkar. Böylece tür içinde kromozom sayısı sabit kalır. Döllenme sırasında yumurtanın rastgele bir sperm ile döllenmesi çeşitliliğe neden olur. III. Basit Yapılı Canlılarda Eşeyli Üreme Canlılarda çeşitliliğin sağlanabilmesi için mayoz bölünme ve döllenme olaylarının mutlaka bir arada gerçekleşmesi gerekmez. Konjugasyon ve partenogenez olayları da farklı kalıtsal yapıların oluşumunda etkilidir. A. Konjugasyon: Bazı bakterilerde ve paramesyum gibi protistlerde görülür. Tür içi çeşitliliğe neden olur Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu I Sayfa:7

8 Olay sırasında iki hücre yan yana gelir, aralarında sitoplazmik köprü kurulur ve hücreler arasında kalıtsal materyal değişimi gerçekleşir. Örneğin paramesyumda konjugasyon Şekil l Özellik k Eş oluşturmaya uygun iki birey yan yana gelir ve kısmen kaynaşır. İki hücre genetik yapı bakımından birbirinden farklıdır. Her bir bireydeki mikronükleusların mayoz geçirmesiyle haploit dört mikronükleus meydana gelir. Bunlardan biri mitozla bölünür ve diğer üçü eriyerek kaybolur. Döllenmemiş yumurtanın gelişmesi ile bir bireyin meydana gelmesidir. Anlarda, karıncalarda, su pirelerinde, bazı kelebeklerde vb. gözlenir. Örneğin arılarda partenogenez; Kraliçe arıda, üreme kanalına bağlı sperm kesesi bulunur. Çiftleşme sırasında erkek arıdan aldığı spermleri bu kesede depolar. Yumurta bırakacağı zaman bazen bu kesenin açılmasını sağlar ve yumurtayı dölleyerek bırakır, bazen keseyi kapalı tutar ve döllenmemiş yumurta bırakır. Sonuçta, döllenmemiş yumurtalardan erkek arılar, döllenmiş yumurtalardan dişi arılar oluşur. Dişi arılardan, arı sütü ile beslenenler kraliçe arıya dönüşür, polenle beslenenlerden ise işçi arılar oluşur. Kraliçe arı verimli, işçi arı ise kısır döldür. Erkek anların, Vücut hücreleri n kromozomludur. Sperm hücreleri, mitoz bölünmeyle oluşur. Eşler, daha sonra birer mikronükleusu değiş tokuş yapar. Değişen mikronükleuslar birbiriyle kaynaşır, diploit bir mikronükleus oluşur Her bir mikronükleus, art arda 3 endomitoz geçirir ve 8 mikronükleus oluşur. Eski makronükleuslar erimiş ve kaybolmuştur. Yeni oluşan mikronükleuslardan 4 ü makronükleuslara dönüşür. Diğer 4 mikronükleus olduğu gibi korunur. (Şekilde paramesyumlardan sadece biri gösterilmiştir. Aynı olaylar diğer paramesyumda da gerçekleşir.) Her bir paramesyumdan, çekirdek eşleşmesi olmadan gerçekleşen art arda iki hücre bölünmesi sonucu birer makronükleus, birer mikronükleus içeren 4 yeni hücre meydana gelir. Bakterilere, virüsler aracılığı ile de gen aktarımı söz konusu olabilir. Bu olaya transdüksiyon adı verilir. Bakteriler ortamda DNA mevcutsa, bunu bünyesine alabilir. Bu olaya ise transformasyon adı verilir. B. Partenogenez: Tür içinde çeşitliliğe neden olur Eğitim Öğretim Yılı Giresun Kale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10. Sınıflar Biyoloji Notu I Sayfa:8

ÜREME. Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir.

ÜREME. Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir. 1 ÜREME Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir. *Eşeysiz üreme: EŞEYSİZ ÜREME Tek bir ata bireyin, kendisiyle aynı genetik özelliklere

Detaylı

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi.

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi. KONU 9. HÜCRE BÖLÜNMESİ MİTOZ BÖLÜNME Mitoz bölünme tek hücreli canlılardan, çok hücreli canlılara ve insana kadar birçok canlı grubu tarafından gerçekleştirilebilir. Mitoz bölünme sonunda bölünen hücrelerden

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ 10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ Eşeysiz Üreme ile ilgili, I. Canlının yararlı özelliklerinin korunmasını sağlar. II. Canlının değişen ortam koşullarına uyumunu artırır. III.

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2

ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2 ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2 4) Partenogenez Döllenmemiş yumurtadan mitoz bölünmeler ile canlı gelişimine PARTENOGENEZ denir. Arı, karınca, su piresi ve bazı kertenkele gibi canlılarda görülür.

Detaylı

Her canlının neslini devam ettirmek üzere kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesi olayına üreme denir.

Her canlının neslini devam ettirmek üzere kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesi olayına üreme denir. ÜREME ve ÇEŞİTLERİ Her canlının neslini devam ettirmek üzere kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesi olayına üreme denir. A. EŞEYSİZ ÜREME Eşey hücrelerinin oluşumu ve döllenme olmadan, bir atadan

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ A) MİTOZ BÖLÜNME a) Hazırlık evresi:

HÜCRE BÖLÜNMESİ A) MİTOZ BÖLÜNME a) Hazırlık evresi: HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi tüm canlılarda görülen ortak bir özelliktir. Hücre büyüyüp gelişirken madde ve enerji gereksinimleri artar. Sitoplâzma hücre zarına oranla daha hızlı büyümesinden dolayı,

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÜREME ÜNİTE 1. Mayoz ve Eşeyli Üreme...41 ÜNİTE 2. Kalıtım ve Biyolojik Çeşitlilik...119. Modern Genetik Uygulamaları...

İÇİNDEKİLER ÜREME ÜNİTE 1. Mayoz ve Eşeyli Üreme...41 ÜNİTE 2. Kalıtım ve Biyolojik Çeşitlilik...119. Modern Genetik Uygulamaları... İÇİNDEKİLER kardefl kromatitler ÜNİTE 1 ÜREME kinetokor iğ iplikleri Sayfa No Mitoz ve Eşeysiz Üreme....7 sentromer Mayoz ve Eşeyli Üreme....41 İnsanda Üreme Sistemi - Büyüme ve Gelişme....79 ÜNİTE 2 KALITIMIN

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM A MİTOZ (4 SAAT) 1 Kromozom ve Özellikleri 2 Hücre Bölünmesi 3 Mitoz Bölünme (Aynı Hücreler Oluşturan Bölünme) 4 Üreme (Çoğalma) 5

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 Hücrenin bölünmeye başlamasından itibaren onu takip eden diğer hücre bölünmesine kadar geçen zaman aralığına hücre döngüsü denir. Hücreler belli

Detaylı

MAYOZ VE EŞEYLİ YAŞAM DÖNGÜLERİ

MAYOZ VE EŞEYLİ YAŞAM DÖNGÜLERİ MAYOZ VE EŞEYLİ YAŞAM DÖNGÜLERİ Kalıtıma giriş Ebeveynler yavrularına gen adı verilen kodlanmış bilgileri verirler. Genler DNA parçalarıdır. Çoğu gen, hücreyi özgün enzimler ve diğer proteinleri sentezlemesi

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

ADI SOYADI SINIFI - NO TENZİLE ERDOĞAN ANADOLU LİSESİ 2014 2015 ÖĞRETİM YILI 10. SINIFLAR SEÇMELİ BİYOLOJİ DERSİ I. DÖNEM II. YAZILI SINAVI PUAN GRUP B RAKAMLA YAZIYLA 1- Aşağıda verilen mayoz bölünme

Detaylı

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir CANLILARDA ÜREME EYLÜL 3.HAFTA MİTOZ VE EŞEYSİZ ÜREME Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir Üreme canlıların ortak özelliğidir 3 4 Canlılar hücrelerden meydana gelir

Detaylı

ÜNİTE I HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1.1 HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi canlılar aleminde görülen en önemli biyolojik olaylardan biridir.

ÜNİTE I HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1.1 HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi canlılar aleminde görülen en önemli biyolojik olaylardan biridir. ÜNİTE I HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1.1 HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi canlılar aleminde görülen en önemli biyolojik olaylardan biridir. Hücre büyürken, hücre zan genişler, hacmi artar. Ancak hücrenin

Detaylı

10. Sınıf BİYOLOJİ. Soru Kitabı BİYOLOJİ. Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR.

10. Sınıf BİYOLOJİ. Soru Kitabı BİYOLOJİ. Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. 10. Sınıf BİYOLOJİ Soru Kitabı T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı BİYOLOJİ Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. Banu KARAAĞAÇ Bilgehan

Detaylı

Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları

Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları A. Mayoz Bölünme Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları Eşeyli üremenin temelidir. Eşey ana hücrelerinden (2n), eşey hücrelerini (n) oluşturan özelleşmiş bölünme şeklidir. Mayoz I ve II olarak birbirini

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

Hücre Yapısı: Somatik ve Germ Hücrelerinin Bölünme ve Farklanmaları. Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker

Hücre Yapısı: Somatik ve Germ Hücrelerinin Bölünme ve Farklanmaları. Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker Hücre Yapısı: Somatik ve Germ Hücrelerinin Bölünme ve Farklanmaları Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker Embriyonal yaşamın başlangıcından itibaren hücre bölünmesi başlar ve gelişmeyle ilgili her aşama hücre bölünmesiyle

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu:

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu: MAYOZ BÖLÜNME Mayoz-1 evreleri: Mayoz bölünme homolog kromozomların ve kardeş kromatidlerin ayrılmasını sağlayan ardışık iki bölünme bütünüdür. Homolog kromozomların ayrılmasına neden olan birinci evreye

Detaylı

DNA NIN ÖZELLİKLERİ DNA HÜCRE. DNA da 4 çeşit nükleotid vardır. Bunlar Adenin (A), Timin (T) Guanin (G) ve Sitozin (S veya C)

DNA NIN ÖZELLİKLERİ DNA HÜCRE. DNA da 4 çeşit nükleotid vardır. Bunlar Adenin (A), Timin (T) Guanin (G) ve Sitozin (S veya C) 8. Sınıf Fen 8. Sınıf Bilimleri Fen Bilimleri İNSANDA İNSANDA ÜREME, ÜREME, BÜYÜME BÜYÜME VE VE GELİŞME GELİSME Ahmet KARAYEL KARAYEL Süleyman Süleyman ALTINTAS ALTINTAŞ HÜCRE DNA DNA NIN ÖZELLİKLERİ NEDİR:

Detaylı

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM CİNSİYETE BAĞLI KALITIM *Cinsiyetin belirlenmesi: Eşeyli üreyen hayvanlarda cinsiyetin belirlenmesi farklı şekillerde olabilmektedir. Bazı hayvanlarda cinsiyetin belirlenmesi, çevre koşulları tarafından

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM Mitoz Bölünme Hücreler neden mitoz bölünme geçirir? 1 Büyüme ve gelişme için 2 Yıpranan doku ve organların onarılması için 3 Eşeysiz üreyen canlılarda üremenin sağlanması için.

Detaylı

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

10. Sınıf BİYOLOJİ SORU BANKASI. Naci KOÇAK

10. Sınıf BİYOLOJİ SORU BANKASI. Naci KOÇAK 10. Sınıf BİYOLOJİ SORU BANKASI Naci KOÇAK Copyright Evrensel İletişim Yayın Dağıtım San. Tic. Ltd. Şti. Bu kitabın her hakkı EVRENSEL İLETİŞİM LTD. ŞTİ. e aittir. Hangi amaçla olursa olsun, bu kitabın

Detaylı

Mitoz. - Mitozda 2 yavru hücre oluşur ve bunların genetik yapısı birbirinin ve ana hücrenin aynıdır.

Mitoz. - Mitozda 2 yavru hücre oluşur ve bunların genetik yapısı birbirinin ve ana hücrenin aynıdır. Mitoz - Mitozda 2 yavru hücre oluşur ve bunların genetik yapısı birbirinin ve ana hücrenin aynıdır. - 2n --- 4n (anafaz) ------2n - İdentik kardeş kromatidler ayrılarak yavru hücrelere giderler. - Somatik

Detaylı

Kromozom nedir? kromozom mikronla

Kromozom nedir? kromozom mikronla KROMOZOM 2 Kromozom nedir? Çekirdeğin içinde ipliksi halde bulunan parçalara kromozom adı verilir. Çift olarak bulunup 2n ile gösterilirler. Kromozomlar, elektron mikroskobunda İ, V, J harfleri gibi biçimlerde

Detaylı

Sermin YAVAŞ KURT, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK

Sermin YAVAŞ KURT, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK YAYIN KURULU Hazırlayanlar Sermin YAVAŞ KURT, Yeşim DAŞDEMİR ÇALIK YAYINA HAZIRLAYANLAR KURULU Kurumsal Yayınlar Yönetmeni Saime YILDIRIM Kurumsal Yayınlar Birimi Dizgi & Grafik Mustafa Burak SANK & Ezgi

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ. 1-Amitoz (Amitosis) bölünme, 2-Mitoz (Mitosis) bölünme, 3- Mayoz (Meiosis) bölünme.

HÜCRE BÖLÜNMESİ. 1-Amitoz (Amitosis) bölünme, 2-Mitoz (Mitosis) bölünme, 3- Mayoz (Meiosis) bölünme. HÜCRE BÖLÜNMESİ 1-Amitoz (Amitosis) bölünme, 2-Mitoz (Mitosis) bölünme, 3- Mayoz (Meiosis) bölünme. Amitoz Bölünme Önce nukleolus, sonra nukleus, daha sonra sitoplazmanın uzayıp ortadan boğulması ile ikiye

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1 CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1.Hücresel yapıdan oluşur 2.Beslenir 3.Solunum yapar 4.Boşaltım yapar 5.Canlılar hareket eder 6.Çevresel uyarılara tepki gösterir 7.Büyür ve gelişir (Organizasyon) 8.Üreme

Detaylı

TEOG1 DENEME SINAVI 1 ( DNA, Mitoz, Mayoz Kapsamlı)

TEOG1 DENEME SINAVI 1 ( DNA, Mitoz, Mayoz Kapsamlı) TEOG1 DENEME SINAVI 1 ( DNA, Mitoz, Mayoz Kapsamlı) 4. 1.Şekilde hayvan hücresinin mitoz bölünmede bir evresi gösterilmiştir. Bu evreden sonra aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez? A) Kalıtım maddesinin

Detaylı

AMAÇ: Ökaryotik hücrelerin bölünme mekanizmasını ve kromozom morfolojilerini öğrenmek.

AMAÇ: Ökaryotik hücrelerin bölünme mekanizmasını ve kromozom morfolojilerini öğrenmek. 19.11.2014/Çarşamba Lab 6 KONU: Hücre Bölünmesi ve Kromozom Morfolojisi AMAÇ: Ökaryotik hücrelerin bölünme mekanizmasını ve kromozom morfolojilerini öğrenmek. KAZANIMLAR: Ökaryotik hücrelerin nasıl çoğaldıkları

Detaylı

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 2.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 2.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK 8. SINIF ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ 2016-2017 KAZANIM TESTLERİ TÜRKÇE MATEMATİK T.C İNKİLAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK FEN VE TEKNOLOJİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ İNGİLİZCE Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır

Detaylı

KALITIMIN GENEL İLKELERI. Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1

KALITIMIN GENEL İLKELERI. Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1 KALITIMIN GENEL İLKELERI Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1 Eşey Tayini Kromozoma dayalı eşey saptanması çok hücreli canlılarda gerçekleştirilebilir. Otozomal kromozomlar üzerinde her iki eşeye ait özellikleri

Detaylı

Mayoz, Eşeyli Üreme. Metafaz I: Homolog kromozomlar tetratlar halinde ekvator düzlemine sıralanırlar.

Mayoz, Eşeyli Üreme. Metafaz I: Homolog kromozomlar tetratlar halinde ekvator düzlemine sıralanırlar. Mayoz, Eşeyli Üreme Ökaryot canlıların mitoz yoluyla eşeysiz olarak çoğaldığını ve bu çoğalmada canlının kendisiyle aynı genetik bilgiye sahip yavrular meydana getirdiğini öğrendik. Eşeyli üreme sonucunda

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji MİTOZ -. Ünite 6. Deniz yıldızının kopan parçasının yenilenmesi (onarım), ağaç gövdesinin büyümesi (büyüme) ve zigotun embriyoya dönüşmesi mitoz bölünme ile gerçekleşirken insanlarda yumurta hücresinin

Detaylı

Mitoz Bölünme. 5. Bütün ökaryot canlılardaki hücre bölünmelerinde aşağıdaki. 6. Bir hücrenin bölünmesi sırasında gerçekleşen bazı olaylar

Mitoz Bölünme. 5. Bütün ökaryot canlılardaki hücre bölünmelerinde aşağıdaki. 6. Bir hücrenin bölünmesi sırasında gerçekleşen bazı olaylar BİYOLOJİ Mitoz Bölünme 10. SINIF GENEL 01 1. Mitoz bölünmedeki interfaz evresi ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A) İnterfaz evresi mitotik evreye göre daha kısa sürer. 5. Bütün ökaryot canlılardaki

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji Fosfat - Şeker - Organik Baz

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji Fosfat - Şeker - Organik Baz Nükleotid - en - Dna - Kromozom Fen ve eknoloji Fosfat - Şeker - Organik Baz 6. Kromozomlar DN molekülü ve protein kılıftan oluşmuşlardır. DN molekülünün yapısında da genler bulunur. enler ise nükleotitlerden

Detaylı

ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ

ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ Seçici gen ifadesi embriyonun gelişmesini sağlayan 4 temel işlevi denetler: 1. Hücre çoğalması 2. Hücre farklılaşması 3. Hücre etkileşimleri 4. Hücre hareketi HÜCRE

Detaylı

Mitoz, Amitoz ve Mayoz

Mitoz, Amitoz ve Mayoz Mitoz, Amitoz ve Mayoz Doç. Dr. Metin Aytekin Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı 8 Aralık 2014 Amitoz Robert Remak 1815-1865 E. Coli de Amitoz Kromozom orjini hücrenin diğer

Detaylı

E. Coli de Amitoz Mitoz, Amitoz ve Mayoz. Amitoz Replikasyon orjinin bir kopyasının hücrenin diğer tarafına gidene kadar devam eder.

E. Coli de Amitoz Mitoz, Amitoz ve Mayoz. Amitoz Replikasyon orjinin bir kopyasının hücrenin diğer tarafına gidene kadar devam eder. 12/13/13 E. Coli de Amitoz Mitoz, Amitoz ve Mayoz Doç. Dr. Metin Aytekin Kromozom orjini hücrenin diğer tarafına hızlı bir şekilde hareket etmeye başladığı anda kromozom replikasyonu başlar. Erciyes Üniversitesi

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4.

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. 1. FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. Çiftçi çok hızlı büyüyen ve bol ürün aldığı bir bitki türünü yukarıdaki gibi yetiştiriyor. Buna göre çiftçinin bunu yapmasındaki amacı aşağıdakilerden

Detaylı

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi Bugün gelinen noktada genetik Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi «Genetik bilgiden hastaların ve ailelerin yararlanması için tüm sağlık çalışanları insan genetiğinin temelinde

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ Bunlar: Bunlar: Sitoplazma ve hücre zarındaki bu dengesiz büyümeden dolayı hücrelerde şu sorunlar oluşur.

HÜCRE BÖLÜNMESİ Bunlar: Bunlar: Sitoplazma ve hücre zarındaki bu dengesiz büyümeden dolayı hücrelerde şu sorunlar oluşur. HÜCRE BÖLÜNMESİ Bir hücre inter faz veya bölünme evresinde görülür. 1-İnter faz evresi bazı hücrelerde çok kıssa sürer. Örnek bakteri hücrelerinde 20 dakikadır. Bazı hücrelerde ise çok uzun sürer. Örnek

Detaylı

10. Sınıf BİYOLOJİ. Konu Anlatımlı BİYOLOJİ. Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR.

10. Sınıf BİYOLOJİ. Konu Anlatımlı BİYOLOJİ. Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR. 10. Sınıf BİYOLOJİ Konu Anlatımlı Banu KARAAĞAÇ Bilgehan PERİ T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı BİYOLOJİ Öğretim programında yaptığı son güncelleme doğrultusunda YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR.

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16 1) Topraktaki azotlu bileşik miktarını, I. Denitrifikasyon bakteri sayısındaki artış II. Saprofit bakterilerce gerçekleşen çürüme III. Şimşek ve yıldırım olaylarındaki artış

Detaylı

Genetik özelliklerimiz hücrelerimizdeki çekirdeğin içinde bulunan kromozomlarda taşınır. Kromozomlar DNA ve özel proteinlerin birleşmesiyle oluşur

Genetik özelliklerimiz hücrelerimizdeki çekirdeğin içinde bulunan kromozomlarda taşınır. Kromozomlar DNA ve özel proteinlerin birleşmesiyle oluşur DNA ve Genetik Kod Genetik özelliklerimiz hücrelerimizdeki çekirdeğin içinde bulunan kromozomlarda taşınır. Kromozomlar DNA ve özel proteinlerin birleşmesiyle oluşur DNA, hücrenin yönetici molekülüdür

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

MAYOZ BÖLÜNME ve EŞEYLİ ÜREME

MAYOZ BÖLÜNME ve EŞEYLİ ÜREME MAYOZ BÖLÜNME ve EŞEYLİ ÜREME MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Türe ait genetik özelliklerin soylar arası aktarılmasına kalıtım adı verilir. Bu işleyişte türlerin genetik bilgisinin

Detaylı

Hücre bölünmesinin asal görevleri

Hücre bölünmesinin asal görevleri HÜCRE DÖNGÜSÜ Hücre bölünmesinin asal görevleri Hücre döngüsünü ya da hücre bölünmesini incelemeden önce, hücre çoğalmasının organizmaların yaşamında ne gibi roller oynadığını gözden geçirmek gerekmektedir.

Detaylı

Mitoz, Amitoz ve Mayoz

Mitoz, Amitoz ve Mayoz Mitoz, Amitoz ve Mayoz Dersin AMACI Hücre Bölünmelerini Kavramak Doç. Dr. Metin Aytekin www.metinaytekin.com Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı 8 Aralık 2015 Kromozom orjini

Detaylı

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME HÜCRE: Canlıları oluşturan en küçük yapı birimine hücre denir.bütün canlılar hücrelerden oluşmuştur. * İnsanlar, hayvanlar, bitkiler, tek hücreli canlıların

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji HÜCRE BÖLÜNMESİ

Ayxmaz/biyoloji HÜCRE BÖLÜNMESİ HÜCRE BÖLÜNMESİ hücrelerdeki özgü yaşamsal olaylar: 1-Madde alış- verişi 2-Anabolik ve katabolik reaksiyonlar 3-Organel oluşumu 4-Çok hücrelilerde dokusal işlevler 5-Büyüme ve farklılaşma 6-DNA ve RNA

Detaylı

BİTKİ ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 2. Ders

BİTKİ ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 2. Ders BİTKİ ISLAHI Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 2. Ders BİTKİLERDE ÇOĞALMA* *Bitki Islahı, 2004, Orhan KURT, OMÜ, Ziraat Fakültesi Ders

Detaylı

ÜNİTE 8:HÜCRE BÖLÜNMELERİ

ÜNİTE 8:HÜCRE BÖLÜNMELERİ ÜNİTE 8:HÜCRE BÖLÜNMELERİ 1951 Yılında 31 yaşında ölen Henrietta Lacks dan alınan kanserli hücreler hala laboratuar ortamından yaşamaktadırlar. Normal hücreler bir bölünme kapasitesine sahipken kanserli

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7 1) 48 saat karanlıkta bekletilen bir saksı bitkisinden bu sürenin sonunda bir yaprak kopartılmış (1. yaprak) ve bitki aydınlık ortamda 12 saat bekletilmiştir. Bu sürenin sonunda

Detaylı

DENEME 400 SORU DENEME. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito AKILLI FEN BİLİMLERİ DEFTERLERİ AKILLI FEN BİLİMLERİ ATÖLYELERİ

DENEME 400 SORU DENEME. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito. Fenito AKILLI FEN BİLİMLERİ DEFTERLERİ AKILLI FEN BİLİMLERİ ATÖLYELERİ AKILLI FEN BİLİMLERİ DEFTERLERİ 0 DENEME AKILLI FEN BİLİMLERİ ATÖLELERİ AKILLI FEN BİLİMLERİ ÖDEVLERİ 5 6 7 8 9 0 TEST 0 AKILLI FEN BİLİMLERİ TESTLERİ DENEME 00 SORU AKILLI FEN BİLİMLERİ TEST KUTULARI

Detaylı

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 1.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK MEHMET BOZKURT

8. SINIF KAZANIM TESTLERİ 1.SAYI. Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ DİZGİ & TASARIM İBRAHİM CANBEK MEHMET BOZKURT 8. SINIF ŞANLIURFA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ KAZANIM TESTLERİ TÜRKÇE MATEMATİK T.C İNKİLAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK FEN VE TEKNOLOJİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ İNGİLİZCE Ar-Ge Birimi Çalışmasıdır 1.SAYI

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı Hayvan hücreleri mikroskop ile incelendiğinde hücre şekillerinin genelde yuvarlak

Detaylı

Mutasyon: DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişiklik. Polimorfizm: iki veya daha fazla farklı fenotipin aynı tür popülasyonunda bulunmasıdır.

Mutasyon: DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişiklik. Polimorfizm: iki veya daha fazla farklı fenotipin aynı tür popülasyonunda bulunmasıdır. Allel: Bir genin seçenekli biçimi Wild Tip: Normal allel. Bireylerin çoğunda bulunan Mutasyon: DNA dizisinde meydana gelen kalıcı değişiklik Polimorfizm: iki veya daha fazla farklı fenotipin aynı tür popülasyonunda

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #20

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #20 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #20 1) Canlı birey sayısı 2) Kalbin Odacık Sayısı Ortama uyum Solunum şekli Döllenme ve Gelişme X Y B A Zaman Aynı ekosistemdeki sayısal değişimleri şekildeki grafikte gösterilen

Detaylı

8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014

8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014 8.SINIF 1.ÜNİTE KAZANIM DEĞERLENDİRME ÇALIŞMA YAPRAĞI-3../10/2014 A Aşağıdaki ifadelerin yanındaki boşluklara doğru ise D yanlış ise Y harfini yazınız. 1. Hayvan hücresinde sitoplâzma bölünmesi ara lamel

Detaylı

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5.

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5. SINIF Mitoz - Mayoz Bölünme TEST. Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi ile başlar ve birbirini takip eden evrelerle devam eder. 4. Aşağıda mayoz bölünmenin özellikleriyle ilgili bilgiler veriliyor.. Bir ana

Detaylı

ORTAÖĞRETİM BİYOLOJİ 10 YAZAR. Özlem EBİNÇ

ORTAÖĞRETİM BİYOLOJİ 10 YAZAR. Özlem EBİNÇ ORTAÖĞRETİM BİYOLOJİ 10 YAZAR Özlem EBİNÇ I Editör Dil Uzman Program Geliştirme Uzman Ölçme Değerlendirme Uzman Rehberlik ve Psikolojik Danışman Uzman Görsel Tasar m Uzmanı : Prof. Dr. Ertunç GÜNDÜZ :

Detaylı

FEN BĠLĠMLERĠ DERSĠ DENEME SINAVI

FEN BĠLĠMLERĠ DERSĠ DENEME SINAVI 1. Yukarıda verilenlere göre sembolü ile gösterilen kısma hangi bedensel değiģiklikler yazılabilir? 1- Duygusal dalgalanmalar yaşanır. 2- Ter salgısı artar. 3- Deride yağlanma ve sivilce oluşur. A) 1 ve

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ DOĞRU YANLIŞ SORULARI Bilimsel problemlerde hipotezler her zaman bir sonuca ulaşır. Bir problemle ilgili gözlem

Detaylı

Hücre çekirdeği (nucleus)

Hücre çekirdeği (nucleus) Hücre çekirdeği (nucleus) Toplam hücre hacmının 1/20-1/10'unu kapsar. Değişik hücrelerde mekanik etkilerle, yer ve şekil değiştirebilir, bu nedenle hücrelerde farklı şekillerde görülebilir. Çekirdek, hücre

Detaylı

Fatih DERELİ. Yeni Ziraat Mah. 655. Sok. Nu.: 15/A Altındağ-ANKARA tel.: 0312 384 65 00 belgeç: 0312 384 61 00

Fatih DERELİ. Yeni Ziraat Mah. 655. Sok. Nu.: 15/A Altındağ-ANKARA tel.: 0312 384 65 00 belgeç: 0312 384 61 00 Fatih DERELİ Talim ve Terbiye Kurulunun 16.12.2014 tarihli ve 106 sayılı kararıyla 2015-2016 öğretim yılından itibaren 5 (beş) yıl süre ile Ders Kitabı olarak kabul edilmiştir. Yeni Ziraat Mah. 655. Sok.

Detaylı

BOTANİK DERS-5 HÜCRE BÖLÜNMESİ

BOTANİK DERS-5 HÜCRE BÖLÜNMESİ BOTANİK DERS-5 HÜCRE BÖLÜNMESİ HÜCRE BÖLÜNMESİ Canlılarda görülen en önemli ortak biyolojik olaydır Her canlının büyüme ve gelişmesi hücrelerin büyümesi ve sayıca artmasıyla olur. Organizmalar tek hücreden

Detaylı

TEOG 1 FEN BİLİMLERİ. CEP KARTLARI Her zaman yanınızda 8. SINIF EĞLENCELİ. Gökhan BOZAN

TEOG 1 FEN BİLİMLERİ. CEP KARTLARI Her zaman yanınızda 8. SINIF EĞLENCELİ. Gökhan BOZAN TEOG 1 FEN BİLİMLERİ 8. SINIF EĞLENCELİ CEP KARTLARI Her zaman yanınızda Gökhan BOZAN Önsöz Sevgili öğrenciler Başarı DNA larınıza işlesin Fen bilimleri dersi eğlenceli,zor olmayan bir derstir. Bu derste

Detaylı

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler Biçimlenmiş ve yoğunlaşmış kromatin materyaline kromozom denir. Kromozomlar Mitoz ve/veya Mayoz bölünmenin Profaz safhasında görülmeye başlar ve Metafaz

Detaylı

HÜCRELER NASIL BÖLÜNÜR

HÜCRELER NASIL BÖLÜNÜR HÜCRELER NASIL BÖLÜNÜR Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Prokaryotik/Bakteriyal Hücre Bölünmesi İkiye bölünme hücre bölünmesi, basit bir formudur. Prokaryotik hücre bölünmesi birbirinin aynısı iki hücre

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 1) Bakterilerin gerçekleştirdiği, I. Kimyasal enerji sayesinde besin sentezleme II. Işık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürme III. Kimyasal bağ enerjisini ATP enerjisine

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

FEN BİLİMLERİ 14 LÜ TEOG SINAVI ÇÖZÜMLERİ DENEME 7. Üreme ana hücresinin kromozom sayısı = 2n. Hücre bölünmesinin şekli = Mayoz

FEN BİLİMLERİ 14 LÜ TEOG SINAVI ÇÖZÜMLERİ DENEME 7. Üreme ana hücresinin kromozom sayısı = 2n. Hücre bölünmesinin şekli = Mayoz 14 LÜ SINAVI ÇÖZÜMLERİ EN BİLİMLERİ 1. I. A G II. G A III. 4. C Üreme ana hücresinin kromozom sayısı 2n Hücre bölünmesinin şekli Mayoz C A (amir edilir.) C A (amir edilir.) A G (amir edilemez. Çünkü nükleotidler

Detaylı

10. Sınıf II. Dönem Biyoloji Dersi 1. Yazılı Sınavı

10. Sınıf II. Dönem Biyoloji Dersi 1. Yazılı Sınavı Ad Soyadı: No: Tarih: 10. Sınıf II. Dönem Biyoloji Dersi 1. Yazılı Sınavı 1) Modern genetik veya biyoteknoloji çalışmalarına 4 örnek veriniz. İstediğiniz birini açıklayınız. (10p) 2) Diploit bir erkek

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Eşeysiz Üreme

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Eşeysiz Üreme HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME Eşeysiz Üreme EŞEYSIZ ÜREME Tek bir ata canlıdan döllenme olmaksızın kendine benzer yavru birey meydana gelmesine eşeysiz üreme denir. Eşeysiz üremenin temelinde mitoz bölünme

Detaylı

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN 1. Doğal sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisi göz önünde bulundurulmamıştır? A) Genetik (soy) benzerliği B) Anatomik benzerlik C) Dünyadaki dağılımları D) Akrabalık derecesi E) Embriyonik benzerlik

Detaylı

2- Hücre Bölünmesi : Bir hücreden yeni hücrelerin oluşmasına hücre bölünmesi denir. Hücre bölünmesi bütün canlılarda görülen bir olaydır.

2- Hücre Bölünmesi : Bir hücreden yeni hücrelerin oluşmasına hücre bölünmesi denir. Hücre bölünmesi bütün canlılarda görülen bir olaydır. ÜNİTE 1 : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1- Kromozom ve Özellikleri : Hücre, hücre zarı, sitoplâzma ve çekirdek olarak üç kısımdan oluşur. Hücredeki yaşamsal faaliyetleri yöneten, kontrol eden ve hücreye ait

Detaylı

10. SINIF. Mitoz ve Eşeysiz Üreme TEST. 4. I. Beslenme II. Büyüme III. Solunum IV. Protein sentezi V. İğ ipliği sentezi

10. SINIF. Mitoz ve Eşeysiz Üreme TEST. 4. I. Beslenme II. Büyüme III. Solunum IV. Protein sentezi V. İğ ipliği sentezi 10. SINIF Mitoz ve Eşeysiz Üreme 1. I. Hücre yüzey alanının, hücre hacmi için yetersiz kalması II. Hücre metabolizma hızının artması III. Hücre sitoplazmasının dış etmenlerle eksilmesi IV. Zar üzerinden

Detaylı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı

22.04.2015 MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN. Döl almaşı MBG 112 BİYOLOJİ II BİTKİLERDE ÜREME VE BİYOTEKNOLOJİ YRD. DOÇ. DR. YELDA ÖZDEN Döl almaşı Angiospermlerde; Baskın döl sporofit, Gametofit indirgenmiş, Sporofit üreme yapısı olan çiçeği oluşturur. Ovaryum

Detaylı

KONU ANLATIMLI SORU KİTABI

KONU ANLATIMLI SORU KİTABI Okula Yardımcı SBS ye Hazırlık 8. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU ANLATIMLI SORU KİTABI Yasemin Ayan Taşdemir Redaksiyon Serhat BİLİR Fatma AVANOĞLU PALME YAYINCILIK Ankara, 2012 I PALME YAYINLARI: 735 8.

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur.

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur. ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım Üreme: Canlıların kendilerine benzer bireyler oluşturarak nesillerini devam ettirmeleri olayı üreme olarak adlandırılır. Üreme olayı;

Detaylı

PROTİSTA Genel Özellikleri Kamçılılar

PROTİSTA Genel Özellikleri Kamçılılar PROTİSTA Genel Özellikleri Eukaryotik canlılardır Tek hücreli ve koloni şeklinde yaşarlar Serbest ve parazit yaşayanlar bulunur Ototrof ve heterotrof olarak beslenenler bulunur Eşeyli ve eşeysiz üreme

Detaylı

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler

LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler LABORATUVAR-6 KONU-2 Hücre - IV.Kromozomlar ve Genler Biçimlenmiş ve yoğunlaşmış kromatin materyaline kromozom denir. Kromozomlar Mitoz ve/veya Mayoz bölünmenin Profaz safhasında görülmeye başlar ve Metafaz

Detaylı

8.Sınıf. FEN ve TEKNOLOJİ. Mitoz Bölünme Konu Testi. Test-01. 1. Mitoz bölünme ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

8.Sınıf. FEN ve TEKNOLOJİ. Mitoz Bölünme Konu Testi. Test-01. 1. Mitoz bölünme ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır? Mitoz Bölünme Konu Testi FEN ve TEKNOLOJİ 8.Sınıf Test-01 1. Mitoz bölünme ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Mitoz bölünme çok hücreli canlılar için büyüme ve gelişmeyi sağlar. B) Mitoz bölünme

Detaylı

İNSANDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME

İNSANDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME Salgı bezleri Testis İnsanda Üremeyi Sağlayan Yapı ve Organlar Yumurta Büyük Hareketsiz Kuyruksuz Ayda bir defa üretilir. Dişi Üreme Yapı ve Organları Döl yatağı Yumurtalık Vajina Erkek Üreme Yapı ve Organları

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

HAFTA I Genetiğe Giriş Hücre Döngüsü ve Düzenlenmesi Mitoz Mayoz Bölünme

HAFTA I Genetiğe Giriş Hücre Döngüsü ve Düzenlenmesi Mitoz Mayoz Bölünme Biyoteknoloji ve Genetik I HAFTA I Genetiğe Giriş Hücre Döngüsü ve Düzenlenmesi Mitoz Mayoz Bölünme Prof. Dr. Hilâl Özdağ Genetiğe Giriş 50 milyar hücre/insan 2 metre DNA/hücre 3.2 milyar baz/hücre 2 birey

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü 10. SINIF KONU ANLATIMI 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü DÖLLENME Dişi üreme sistemine giren sperm hücreleri yumurta hücresinin salgıladığı FERTİLİZİN sayesinde yumurta hücresini

Detaylı

10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI Biyoloji Dersi Öğretim Programının temelleri üreme, kalıtım ve yaşadığımız çevre konularıyla ilgili somut ve öğrencileri motive edici örnekler üzerine kurulmuştur.

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SETİ. 8. Sınıf FEN VE TEKNOLOJİ

YAZILIYA HAZIRLIK SETİ. 8. Sınıf FEN VE TEKNOLOJİ YAZILIYA HAZIRLIK SETİ 8. Sınıf FEN VE TEKNOLOJİ 1. Fasikül İÇİNDEKİLER 3 Mitoz 10 Kalıtım 17 Mayoz 2 DNA ve Genetik Kod 31 Adaptasyon ve Evrim 1. Fasikül Hücre Bölünmesi ve Kalıtım 1. 3 HÜCRE BÖLÜNMESİ

Detaylı

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz?

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz? 4) İnsanlarda kahverengi gözlülük yeşil gözlülüğe baskındır.aşağıda verilen göz genotiplerinden hangisine sahip olan aileden, yeşil gözlü çocuk olma ihtimali yoktur? 1) Himalaya tavşanı, tüyü kazınıp buz

Detaylı

BAKTERİLER ALEMİ SELİN HOCA

BAKTERİLER ALEMİ SELİN HOCA BAKTERİLER ALEMİ SELİN HOCA Prokaryot hücre yapısına sahip olan tek hücreli canlılardır. Gözle göremediğimiz için keşfedilmeleri ancak mikroskobun icadı ile olmuştur. Keşfedilmemiş bakteri çeşidi sayısının

Detaylı

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK EN KÜÇÜK OLANINDAN EN BÜYÜK OLANINA KADAR TÜM CANLILARIN YAPISINI OLUŞTURAN BİRİM: HÜCRE Canlıların tüm özelliklerini taşıyan en küçük birimine hücre denir. Canlı bir hücreden

Detaylı

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur?

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? 30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? A) Tohum B) Meyve C) Polen D) Embriyo E) Yumurta 39. Çiçekli bitkilerin üremesinde

Detaylı

Mitoz Hücre Bölünmesi

Mitoz Hücre Bölünmesi Mitoz Hücre Bölünmesi [Anahtar kavramlar: kromozom, hücre bölünmesi, mitoz bölünme, eşeysiz üreme] Kromozom ve özellikleri : Mayoz ya da mitoz bölünme ile hücrelerin bölünmesi esnasında hücre çekirdeği

Detaylı