JEOTERMAL ENERJİ KAYNAKLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "JEOTERMAL ENERJİ KAYNAKLARI"

Transkript

1 JEOTERMAL ENERJİ KAYNAKLARI Doç. Dr. Ahmet YILDIZ Afyon Kocatepe Üniversitesi Jeotermal-Mineralli Sular ve Maden Kaynakları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü e-posta: 1. GİRİŞ Ülkemizin gelişmesi, büyümesi ve bu paralelde gerçekleşen nüfus artışı Türkiye nin enerji ve elektrik ihtiyaçlarının her yıl, sırasıyla %4.5 ve %7.5 artmasına neden olmuştur. Ülkemizin enerji üretiminin büyük bir bölümü fosil yakıtlardan sağlanmaktadır. Enerji ihtiyacının %76 sı ise ithal edilen ve enerji bağımlılığını artıran yakıtlardan karşılanmakta, sadece %24 lük bölümü yerli kaynaklardan üretilmektedir. Enerji bağımlılığını rüzgar, günes, jeotermal gibi yenilenebilir kaynakların devreye sokulmasıyla, enerji çesitlendirilmesi yapılarak azaltması gerekmektedir (Başel et al., 2009) yılında Türkiye nin yıllık enerji tüketimi milyon Ton petrol eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. Bu enerji ihtiyacının %26.7 si petrol, %31.9 u doğalgaz, %30.7 si kömür, %10.9 u yenilenebilir enerji kaynaklardan karşılanmaktadır (Kılıç ve Kılıç, 2013). Jeotermal enerji, yer kabuğu içinde depolanmış olan ısıl enerjidir. Bu ısıl enerji yeraltındaki kayaç formasyonlarında ve bu formasyonların çatlaklarında ve gözeneklerinde bulunan doğal akışkanlarda bulunur (Satman, 2007). Jeotermal sistemler dinamik, açık ve değişken sistemlerdir. Bileşenleri, ısı, akışkan, basınç ve kimyasal bileşenlerdir. Bu nedenle, yerkabuğunun üst kesimlerinde ısı akısının yüksek, yeraltı suyunun derinlere süzülüp ısındıktan sonra yeniden yükselebileceği geçirimli zonların bulunduğu ve jeotermal akışkanların konveksiyon hücreleri oluşturacak şekilde dolaşıp ısı biriktirebileceği kapanların oluşabildiği kesimlerinde gelişmektedir (Öngür, 2007). Yenilenebilir enerji kaynağı olarak jeotermal enerji, ülke içi enerji potansiyelinin kapasite genişlemesi açısından fırsatlar sunmaktadır. Ulusal enerji politikamız gereği enerji tedarik portföyünün genişlemesi için son yıllarda jeotermal enerji kaynakları da değerlendirilmeye başlanmış ve söz konusu kaynakların özelleştirilmesiyle bu kaynaklardan daha fazla faydalanma yoluna gidilmiştir. Mayıs 2009 itibariyle, Türkiye deki keşfedilmiş mevcut bütün jeotermal oluşumlar değerlendirilerek Türkiye nin tahmini görünür kapasitesi referans sıcaklığının 15 o C olması durumu için yaklasık 4800 MWt olarak hesaplanmıstır (Basel et al., 2009) ve 2010 yılı 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 1

2 verilerine göre jeotermal kaynaklar Dünya da 90 dan fazla ülkede kullanılmaktadır yılında jeotermal kaynaklardan elektrik üretimi yıllık 67TWh ve doğrudan kullanım ise yıllık 122TWh olarak gerçekleşmiştir (Bertani, 2010; Lund vd., 2010; Georgsson ve Fridleifssson, 2010). Artan enerji ihtiyacı, fosil enerji kaynaklarının gün geçtikçe azalması ve bunların kullanımından kaynaklanan çevre sorunları nedeniyle jeotermal kaynakların aranması ve geliştirilmesine yönelik araştırmalar oldukça önem kazanmıştır. Bu derste, öğrencilere öncelikle yerküresinin genel özellikleri anlatılacak daha sonra jeotermal kaynakların oluşumu ve Türkiye nin jeotermal enerji potansiyeli hakkında bilgi verilecektir. 2. YERKÜRESİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ 2.1. Yerküresinin İçyapısı Yerküresi, en dıştan içe doğru yerkabuğu, manto ve çekirdek olarak üç ana bölümden oluşmaktadır (Şekil 1). Yerküresi katı bir kabuk ile çevrili olup, kabuk kalınlığı karalarda km, okyanus diplerinde ise 8-10 km arasında değişim göstermektedir. Kıtasal bölgeler üzerinde yapılan sismik araştırmalar yer kabuğunun, mineralojik ve kimyasal olarak birbirinden farklı bileşime sahip iki ayrı zona ayrıldığını kanıtlamıştır. Bunlar kıta kabuğu ve okyanus kabuğudur. Yerkabuğunun hemen altında, değişik yoğun bir ortama, manto bölgesine geçilmekte olup, bu iki bölüm arasındaki sınır Mohoroviçic Süreksizliği olarak adlandırılmıştır. Kendi içinde alt manto, geçiş zonu (astenosfer) ve üst manto (litosfer) olarak üç bölüme ayrılan manto, yerküresinin % 83 ünü oluşturmaktadır. Kıtaların hareketi, okyanus açılımı, orojenez ve depremler gibi jeolojik olayların nedeni olan plaka dinamiğinin oluşmasını sağlayan kaynak bölgedir. Yüzeyden itibaren, 0-35 km lik kabuk ile birlikte 100 km ye kadar olan derinliğe litosfer adı verilmektedir. Daha altta bulunan sıcak, akıcı ve yumuşak üst manto bölgesine ise astenosfer denir (Şekil 2). Yerküresinin merkezi zonlarına çekirdek adı verilmekte olup, pratik olarak iki bölümde incelenmektedir. Bunlar; dış çekirdek ve iç çekirdek şeklindedir. Çekirdeğin yaklaşık 5150 km derinliğine kadar inen kısmına dış çekirdek buradan yerin merkezine kadar (6371 km) olan kısmına iç çekirdek adı verilmektedir. Çekirdek mantoya kıyasla iki kez daha yoğundur. Çekirdeğin hacmi, tüm yerküresi hacminin % 16 sı olduğu halde, kütlesi tüm yerküresinin % 32 si kadardır. 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 2

3 Şekil 1. Yerküresinin kesiti. Şekil 2. Kabuk-litosfer-astenosfer ilişkisi. 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 3

4 2.2. Levha Tektoniği Levha tektoniği, yerkabuğunda meydana gelen büyük ölçekli levha hareketlerini ve bu hareketler sonucu oluşan çeşitli olay ve yapıları konu edinir. Levha tektoniği kuramına göre, yerkabuğu çeşitli büyüklük ve boyutlarda katı levha ya da levhacıklardan oluşmakta, bu levha ve levhacıklar ise, kısmen daha yumuşak karakterli ve akıcı özellikteki astenosfer üzerinde kayarak çeşitli şekillerde hareket etmektedir. Bu hareketlerin doğurduğu çeşitli olay ve yapıları levha tektoniği inceler (Şekil 3). Büyük levhalar: Avrasya (Avrupa-Asya), Pasifik, Avusturalya, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Afrika ve Antartika levhalarından oluşmaktadır. Küçük levhalar: Nazka, Cocos, Juan de fuca, Filipinler, Antiller vb. Şekil 3. Yerkabuğunu oluşturan katı levhaların konumları. Bu levhalardan her biri, astenosfer olarak bilinen üst mantodaki zayıf zonda, bir diğeri ile ilişkili olarak termal konveksiyon akımlarının etkisiyle farklı yönlere hareket etmektedir. Astenosferin nispeten yumuşak veya plastik karakterli oluşuna, bu derinliklerdeki, çok yüksek sıcaklık ve basınç neden olmaktadır. Levhaların bu hareketi iki levhanın birbirinden ayrılması, iki levhanın birbirine birleşmesi ve iki levhanın birbiri dokanağı boyunca kayması şeklinde gerçekleşmektedir (Şekil 4). Aktif kıta kenarları ve okyanus ortası sırtları olarak adlandırılan bölgelerdeki volkanik aktiviteler, bu bölgelerde jeotermik gradyanın yükselmesini sağlayarak, jeotermal sistemler için gerekli olan ısı kaynağını oluştururlar (Şekil 5). 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 4

5 Şekil 4. Değişik levha hareketleri. Şekil 5. En sıcak jeotermal bölgelerin levha sınırlarına göre dağılımları. 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 5

6 3. JEOTERMAL SİSTEMLERİN OLUŞUMU VE ÖZELLİKLERİ Jeotermal enerji, yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, sıcaklıkları sürekli olarak bölgesel atmosferik ortalama sıcaklığın üzerinde olan ve çevresindeki normal yeraltı ve yerüstü sularına göre daha fazla erimiş mineral, çeşitli tuzlar ve gazlar içerebilen sıcak su ve buhar olarak tanımlanabilir (Jeotermal 2007; Koçak, 2009). Jeotermal enerji, yerkürenin akkor halindeki çekirdek kısmında bulunan ısının yayılımı ile oluşan ve yerkabuğuna kadar yayılan ısı enerjisi olarak tanımlanır ve jeotermal gradyanı oluşturur (Şekil 6). Bu ısı enerjisi, zaman zaman kabuk içerisine sokulan ve mantodan kaynaklanan magma intrüzyonları (sokulumları) ve/veya volkanik faaliyetleri oluşturan yine manto kökenli magmatik cepler ile kabuk içerisinde ısı anomalisi yaratırlar. Derinlere süzülerek bu ısınmış kayaçlar içerisinde dolaşan meteorik sular yardımı ile bu ısı alınabilir veya ısınmış ve permeabilitesi zayıf kayaçlar içerisine sondajla su basılarak sıcak kuru kaya tekniğiyle tekrar başka bir sondajla alınabilir (Koçak, 2009). Şekil 6. Jeotermal sistem modeli. Jeotermal sistemin en önemli bileşenleri ısı kaynağı, ısıyı taşıyan akışkan, rezervuar kayaç ve örtü kayaçtır. Isı kaynağı jeotermal sistemin temel öğesidir (Şekil 6). Jeotermal sistemin en önemli ısı kaynağını levha hareketleri oluşturmaktadır. Yukarıdaki bölümde de ifade edildiği gibi, yerkabuğu, litosfer ve astenosfer bölümlerindeki levha hareketleri sonucu oluşan magmatik faaliyetler, bu bölgelerde ısı anomalisinin yükselmesine neden 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 6

7 olmaktadır. Yerkabuğunun değişik seviyelerindeki kayaçların bileşiminde yer alan radyoaktif elementlerin bozunması sonucu ısı boşalımı da jeotermal sistemin diğer ısı kaynağıdır. Jeotermal akışkanları içerisinde barındıran rezervuar kayaç yüksek porozite ve permeabiliteye sahiptir. Tektonik olayların etkisiyle yerkabuğunun değişik seviyelerindeki kayaçlar deformasyona uğrayarak bunlarda kırık, çatlak ve fay gibi tektonik unsurların oluşmasına neden olurlar. Kırık ve çatlaklar sayesinde yüksek gözenekliliğe sahip olan rezervuar kayaçlar, derinlerden yüzeye doğru gelen ve ısı taşıyan akışkanların yerkabuğunun sığ derinliklerinde depolanmasını sağlarlar. Tektonik unsurlar jeotermal sistemin beslenme alanı ile ısı kaynağı arasındaki bağlantıyı kurmaktadır. Düşük porozite ve permeabiliteye sahip olan örtü kayaçları sayesinde jeotermal sistem ısısını muhafaza etmekte ve artezyen basıncı sağlamaktadır. 4. TÜRKİYE NİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ 4.1. Türkiye de Jeotermal Arama Faaliyetleri Türkiye de jeotermal arama faaliyetleri 1960 lı yıllarda başlamıştır yılında yüksek sıcaklıklı jeotermal saha olan Kızıldere Sahası keşfedilmiştir. Orta sıcaklıklı sahalar olarak değerlendirilen Balçova ve Seferihisar Sahaları 1960 ve 70 lerde bulunmuştur. Diğer yüksek sıcaklıklı saha, Germencik ve orta sıcaklıklı sahalar olarak kabul edilen Salavatlı ve Simav sahaları ise 1980 lerde keşfedilmiştir Türkiye Jeotermal Alanlarının Jeolojisi ve Dağılımı Ülkemiz Dünyanın en önemli jeotermal kuşaklarından birisi olan Alp-Himalaya jeotermal kuşağı üzerinde yer almakta olup, yüksek jeotermal potansiyele sahiptir. Genç tektonizma ve volkanizma etkilerinin yoğun bir şekilde gözlendiği ülkemizde yaklaşık 1000 civarında doğal çıkış halinde sıcak su ve doğal mineralli su kaynağı bulunmaktadır. Bunlardan 170 adedinin sıcaklığı 40 o C nin üzerindedir. Bu kaynakların % 79 u Batı Anadolu da (Denizli, Aydın, İzmir, Çanakkale, Afyonkarahisar, Kütahya vb.), % 8,5 i Orta Anadolu da, % 7,5 i Marmara Bölgesinde, % 4,5 i Doğu Anadolu da ve % 0,5 i diğer bölgelerde yer almaktadır (Şekil 7). Jeotermal kaynaklarımızın % 94 ü düşük ve orta sıcaklıklı olup, doğrudan uygulamalar (ısıtma, termal turizm, mineral eldesi v.s.) için uygun olup, % 6 sı ise dolaylı uygulamalar (elektrik enerjisi üretimi) için uygundur (Çizelge 1). Ülkemizin jeotermal ısı potansiyeli yaklaşık MW termal olarak kabul edilmektedir (Dağıstan, 2008) yılı itibariyle Türkiye deki bütün keşfedilmiş jeotermal oluşumlar değerlendirilerek Türkiye nin tahmini görünür kapasitesi yaklaşık 4.800MW (potansiyelin %15,2 si) olarak belirlenmiştir (Basel et al., 2009). 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 7

8 Şekil 7. Türkiye nin Neotektonik haritası, Neojen volkanizma alanları ve jeotermal kaynaklarla ilişkisi (Şimşek, 2007). Ülkemizdeki jeotermal alanların dağılımı aşağıda verilmiştir (Çizelge 1) (Serpen et al., 2010): a) Ege Sahil Bölgesi: Seferihisar, Çeşme, Balçova, Aliağa, Dikili-Bademli, Edremit, Tuzla ve Kestanbol b) Menderes Masifi ve Batı Anadolu Grabenleri: * Büyük Menderes Grabeni: Aydın-Germencik, Yılmazköy, İmamköy, Serçeköy, Salavatlı, Pamukören, Kızıldere, Yenice, Gölemezli jeotermal alanları. * Gediz Grabeni: Manisa, Salihli-Kurşunlu, Caferebeyli ve Sart, Turgutlu-Urganlı, Alaşehir-Kavaklıdere jeotermal alanları * Dikili-Bergama Grabeni: Dikili-Kaynarca ve Bergama jeotermal alanları * Simav Grabeni: Simav, Şaphane ve Gediz-Abide jeotermal alanları c) İç Anadolu Jeotermal Alanları: Afyonkarahisar, Kapadokya, Kırşehir, Kozaklı, Kızılcahamam d) Doğu Anadolu Jeotermal Alanları: Nemrut Kalderası, Erciş-Zilan ve Diyadin e) Kuzey Anadolu Fay Zonundaki Jeotermal Alanlar: Erzincan, Çerkeş, Bolu, Adapazarı-Akyazı, Bursa, Çekirge-Kükürtlü, Gönen 4.3. Türkiye Jeotermal Kaynaklarının Kullanımı Türkiye de jeotermal kaynakların kullanımı 1984 yılında araştırma ve geliştirme faaliyetlerini takiben Kızıldere jeotermal santralinin kurulmasıyla başlamıştır. Jeotermal kaynakların doğrudan kullanımı ise ilk olarak 1987 yılında Gönen (Balıkesir) ısıtma sisteminin faaliyete geçmesiyle başlamıştır yılı itibariyle Türkiye nin kurulu 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 8

9 jeotermal enerji üretim kapasitesi 120MWe ve doğrudan kullanım kapasitesi ise 850MWt dur (Serpen vd., 2010). Bu değerin 395MWt u konut ısıtmacılığı, 207MWt u seraların ısıtılmasında ve 250MWt u ise balneolojik uygulamalarda kullanılmıştır. Türkiye de jeotermal enerjinin kullanımına yönelik en önemli uygulamalar aşağıda özetlenmiştir. Çizelge 1. Türkiye deki yüksek sıcaklıklı jeotermal sahaların sıcaklık ve tahmini güçleri (Kılıç ve Kılıç, 2013) Jeotermal Enerjinin Doğrudan Kullanımı Ülkemizde jeotermal enerjinin doğrudan kullanımı başlıca üç alanda yoğunlaşmaktadır. Bunlar; (a): Konutların ısıtmacılığı, (b): Seraların ısıtmacılığı ve (c): Balneolojik uygulamalar şeklindedir (Serpen et al., 2010). a) Konut Isıtmacılığı: Konutların ısıtılması uygulamaları ilk olarak 1987 yılında Gönen (Balıkesir) nde 1500 konutun ısıtılmasıyla başlamış, daha sonra sistem 2500 konutu ısıtacak şekilde geliştirilmiştir yılına kadar yaklaşık toplam 6milyon m 2 alan 395MWt kapasitedeki jeotermal enerjiyle ısıtılmış olup, düşük sıcaklıktaki jeotermal kaynaklar kullanılarak ısıtma yapılan bölgeler Çizelge 2 de verilmiştir. 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 9

10 Çizelge 2. Türkiye de jeotermal enerjiyle ısıtma yapılan bölgeler (Serpen et al., 2010). b) Sera Isıtmacılığı: Jeotermal enerjiyle sera ısıtmacılığı Türkiye de son yıllarda oldukça popüler hale gelmiştir. Sera ısıtmacılığı yapılan bölgelerin büyük bir bölümü Batı Anadolu da yer almakta ve bu alanlar her geçen yıl daha artmaktadır. Çizelge 3 te jeotermal seraların olduğu bölgeler ve bunların kapasiteleri görülmektedir. Seralar yılda saat ısıtılmakta ve başlıca ürünler ise domatestir. Orta ve yüksek sıcaklıklı jeotermal kaynakların içerdikleri CO2 gazı (wt.%2,5) seralarda yapılan üretim sırasında kullanılmakta olup, bu amaçla seralarda hektar başına yıllık 4000ton CO2 tüketilmektedir. 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 10

11 Çizelge 3. Türkiye de jeotermal sera uygulamaları yapılan bölgeler (Serpen et al., 2010). c) Balneolojik Uygulamalar: Termal sağlık turizm Türkiye de hızla gelişen bir sektör olup, her yıl yaklaşık 4milyon kişi termal turizm merkezlerinde konaklamaktadır. Balçova, Afyon, Çeşme, Gönen, Adapazarı-Akyazı, Yalova-Armutlu ve Kızılcahamam Türkiye nin en önemli termal sağlık turizm merkezleridir. Türkiye nin Balneolojik uygulamalar için doğrudan kullanım kapasitesi yaklaşık 250MWt dur Jeotermal Enerjinin Elektrik Üretiminde Kullanımı 2009 yılı sonu itibariyle Türkiye nin kurulu güç kapasitesi yaklaşık 120MWe olup, faaliyet gösteren santraller Çizelge 4 te verilmiştir. Son yedi yılda sektörde meydana gelişmeler, Uluslararası jeotermal komitesinin Türkiye kurulu güç kapasitesiyle ilgili tahminin dört katı büyüklüğünde gelen yatırım hareketliliğinin olduğunu göstermiştir. Çizelge 4. Türkiye nin jeotermal güç santralleri (Serpen at al., 2010; Kılıç ve Kılıç, 2013) Jeotermal Saha Faaliyete Başlama Tarihi Kurulu Güç (Mwe) Sıcaklık ( o C) Lisans Alan Şirket Denizli-Kızıldere ,8 242 Zorlu Enerji A.Ş. Aydın-Salavatlı (Dora-1) , Menderes Jeotermal Elektrik Üretim A.Ş. Denizli-Kızıldere (Atık Su) ,5 140 Bereket Jeotermal Enerji A.Ş. Aydın-Germencik ,4 232 Gürmat Elektrik Üretim A.Ş. Aydın-Salavatlı (Dora-2) ,1 162 Menderes Jeotermal Elektrik Üretim A.Ş. Çanakkale-Tuzla ,5 174 Tuzla Üretim A.Ş. Aydın-Hıdırbeyli Maraşlı Maren Enerji A.Ş. TOPLAM 118,65 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 11

12 Eylül 2012 sonu itibariyle Türkiye elektrik enerjisi üretiminin birincil enerji kaynaklarına göre dağılımı incelendiğinde, jeotermal enerjinin %0,3 lük bir değere sahip olduğu görülmektedir (Şekil 8). Şekil 8. Eylül 2012 sonu itibariyle Türkiye elektrik enerjisi üretiminin birincil enerji kaynaklarına göre dağılımı Jeotermal Enerjinin Endüstriyel Uygulamalarda Kullanımı Orta ve yüksek sıcaklıklı jeotermal kaynaklar, %1-2,5 oranında CO2 gazı içermektedir. Kızıldere jeotermal santralinden yıllık 40000ton CO2 üretimi yapılmaktadır. Diğer taraftan Aydın-Salavatlı sahasında da yıllık 40000ton CO2 üretimi yapan tesis üretime başlamıştır. Ayrıca artan CO2 talebine cevap verebilmek için, Kızıldere jeotermal sahasında yıllık 40000ton CO2 üretimi yapan başka bir tesisinin kurulmasıyla birlikte yıllık toplam üretimin tona ulaşması planlanmaktadır. CO2 kuru buz üretimi ve meşrubat endüstrisinde değerlendirilmektedir (Mertoğlu et al., 2003; Serpen at al., 2010). 5. SONUÇ VE ÖNERİLER Enerji ihtiyacının %76 sını ithal kaynaklardan sağlayan Türkiye her türlü yerli enerji kaynaklarından faydalanmak zorundadır. Yenilenebilir ve temiz enerji kaynakları arasında yer alan güneş, rüzgar ve jeotermal başlıca yerli kaynaklarımız arasında bulunmaktadır. Diğer yenilenebilir enerji kaynaklarıyla karşılaştırıldığında, yüksek kapasite faktörüne (%73) sahip olması, jeotermal enerjinin en büyük avantajı olarak gösterilmektedir. Çünkü güneş, rüzgar ve hidrolik gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi büyük oranda iklimsel koşullara bağlı olarak 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 12

13 yapılmakta olup, bu nedenle bu enerji kaynaklarının kapasite faktörleri jeotermal enerjiye göre düşük olmaktadır. Türkiye jeotermal enerji kaynakları yönünden oldukça zengin bir ülkedir. Bu kaynaklar çok iyi ele alınarak Türkiye nin enerji üretimine daha aktif katkı sağlanması gerekmektedir. Ülkemiz zengin bir jeotermal potansiyele sahiptir. Bu potansiyel yaklaşık MW civarında olup, bu potansiyelin yaklaşık 4800MWt luk (%15,2) bölümü görünür hale getirilmiştir. Yeni jeotermal sahaların keşfedilmesi, mevcutların geliştirilmesi ve Dünya da yaygın olarak uygulanmasına rağmen, Türkiye de henüz yaygınlaşmayan ısı pompaları ve kızgın kuru kaya gibi değişik ısı üretim yöntemlerinin kullanılması yönündeki çalışmalar ülkemiz jeotermal kaynaklarının potansiyelinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. 6. KAYNAKLAR Basel, E.D.K., Serpen, U. and Satman, A., Assesment of Turkey Geothermal Resources. 34 th Workshop on Geothermal Reservoir Engineering, Standford, California. Bertani, R., Geothermal power generation in the world update report. Proceedings of the World Geothermal Congress 2010, Bali, Indonesia, 41 pp. Dağıstan, H., Yenilenebilir enerji ve jeotermal kaynaklarımız. Termal ve Maden Suları Konferansı Bildiriler Kitabı, 11-23, Afyonkarahisar. Georgsson, L.S., and Fridleifssson, I.B., Geothermal energy in the world in 2010 from energy perspective. Short Course V on Exploration for Geothermal Resources, 11pp., Kenya. Gün, V., Türkiye nin enerji politikalarına ve planlamalarına genel bir bakış. İç Anadolu Enerji Forumu (İÇEF), Nevşehir. Kılıç, F.Ç. ve Kılıç M.K., Jeotermal enerji ve Türkiye. Mühendis ve Makina, , Mertoğlu, O., Bakir, N. and Kaya, T., Geothermal applications in Turkey. Geothermics, 32, Öngür, T., Jeotermal sahalarda jeolojik ve jeofizik arama ilke ve stratejileri. Jeotermal Enerji Semineri, 21-38, Ankara. Satman, A., Türkiey nin jeotermal enerji potansiyeli. Jeotermal Enerji Semineri, , Ankara. Serpen, Ü., Aksoy, N. ve Öngür, N., present status of geothermal energy in Turkey. Proocedings, Thirty Fifth Workshop on Geothermal Reservoir Engineering, 7p., USA. 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 13

14 Şimşek, Ş., Dünya da ve Türkiye de jeotermal gelişmeler. Ülkemizdeki Doğal Kaynakların Enerji Üretimindeki Önemi ve Geleceği Sempozyumu, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası İzmir Şubesi DESEM, İzmir. 3. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sistemleri Kış Okulu 14

Jeotermal Enerji ÖZET

Jeotermal Enerji ÖZET Jeotermal Enerji ÖZET Artan enerji ihtiyacı, fosil enerji kaynaklarının gün geçtikçe azalması ve bunların kullanımından kaynaklanan çevre sorunları nedeniyle jeotermal kaynakların aranması ve geliştirilmesine

Detaylı

Türkiye de Jeotermal Enerjinin Bugünü ve Geleceği Paneli

Türkiye de Jeotermal Enerjinin Bugünü ve Geleceği Paneli Türkiye de Jeotermal Enerjinin Bugünü ve Geleceği Paneli Panelistler: Abdurrahman Satman (İstanbul Teknik Üniversitesi) Gürşat Kale (İncirliova Belediye Başkanı) Ali Kındap (Zorlu Enerji) Mehmet Şişman

Detaylı

Türkiye de Jeotermal Enerji ve Potansiyeli

Türkiye de Jeotermal Enerji ve Potansiyeli Temiz Enerji Günleri İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü 6-7 Mart 2013 Türkiye de Jeotermal Enerji ve Potansiyeli Abdurrahman SATMAN İTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği Bölümü İTÜ Enerji Enstitüsü Konvansiyonel

Detaylı

TÜRKĐYE JEOTERMAL KAYNAKLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

TÜRKĐYE JEOTERMAL KAYNAKLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ TÜRKĐYE JEOTERMAL KAYNAKLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ E. Didem KORKMAZ BAŞEL, Umran SERPEN, Abdurrahman SATMAN ĐTÜ Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Bölümü, 34469 Maslak-Đstanbul e-mail: korkmazem@itu.edu.tr

Detaylı

Jeotermal Enerji ve Türkiye

Jeotermal Enerji ve Türkiye Jeotermal Enerji ve Türkiye Jeotermal Enerji Yatırımları Açısından Değerlendirme Adnan ŞAHİN asahin@mb.com.tr Elk. Y. Müh. Enerji Grup Başkanı Mayıs-2013 SUNUM İÇERİĞİ Jeotermal enerji hakkında genel bilgi,

Detaylı

TÜRKİYE NİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ 21 TÜRKİYE NİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ Sinan ARSLAN Mustafa DARICI Çetin KARAHAN ÖZET Türkiye zengin jeotermal kaynaklara sahip olup, potansiyel olarak dünyanın 7. ülkesi konumundadır. Ülkemizde jeotermal

Detaylı

SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU SULTANHİSAR-AYDIN 260 ADA 1,2,3,4 PARSEL JEOTERMAL ENERJİ SANTRALİ İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU PLANLAMA ALANININ KONUMU: Planlama Alanı Türkiye'nin Batısında Ege Bölgesinde Aydın ili,sultanhisar ilçesi

Detaylı

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ

GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ GÜRMAT GERMENCİK JEOTERMAL ENERJİ SANTRAL PROJELERİ ŞİRKET PROFİLİ GÜRİŞ İNŞAAT VE MÜHENDİSLİK A.Ş. 1958 yılında kurulmuş ve kurulduğu tarihten bu yana yurtiçi ve yurtdışında birçok alanda hizmet vermektedir.

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ Hayrullah Dağıstan MTA Genel Müdürlüğü Enerji Dairesi 06520/ANKARA hayrullah@mta.gov.tr

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI. ÖMÜRHAN A. SOYSAL ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSİ

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI. ÖMÜRHAN A. SOYSAL ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSİ ÖMÜRHAN A. SOYSAL ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSİ omurhan.soysal@emo.org.tr İÇEF KAYSERİ İLİ ENERJİ FORUMU 5 MAYIS 2007 ALTERNATİF: Seçenek (Türk Dil Kurumu Sözlüğü) Bir durumun veya cismin olabilecek diğer

Detaylı

TÜRKİYE JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARI, KULLANIMI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN SAĞLANMASI

TÜRKİYE JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARI, KULLANIMI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN SAĞLANMASI TÜRKİYE JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARI, KULLANIMI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN SAĞLANMASI Hayrullah DAĞISTAN* GİRİŞ Jeotermal Enerji, yerli, yenilenebilir, çevre dostu, yerinde değerlendirilebilen yerel ekonomiye

Detaylı

MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ. Of Teknoloji Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Şubat.2015

MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ. Of Teknoloji Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Şubat.2015 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ Of Teknoloji Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Şubat.2015 JEOLOJİNİN TANIMI Jeoloji, geniş anlamı ile 1. Yerküresinin güneş sistemi içindeki konumundan, 2. Fiziksel özelliğinden

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI

BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI BÖLÜM BEŞ LEVHA SINIRLARI 5.1 YERKABUĞU ÜZERİNDEKİ LEVHA SINIRLARI Levha tektoniğine göre dünyayı saran yerkabuğu üzerinde 8 büyük (Avrasya, Afrika, Pasifik, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Antartika, Avustralya)

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ. Temiz Enerji Günleri 2012 İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü 16 Şubat 2012

JEOTERMAL ENERJİ. Temiz Enerji Günleri 2012 İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü 16 Şubat 2012 Temiz Enerji Günleri 2012 İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü 16 Şubat 2012 JEOTERMAL ENERJİ Abdurrahman SATMAN İTÜ Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği Bölümü İTÜ Enerji Enstitüsü Konvansiyonel ABD İÇERİK Jeotermal

Detaylı

BBP JEOLOJİ. Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü

BBP JEOLOJİ.  Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü BBP JEOLOJİ http://i44.tinypic.com/9rlwea.jpg Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü I.HAFTA Jeoloji hakkında temel bilgiler, dalları, tarihçe, jeoloji mühendisinin uğraş alanları, jeoloji

Detaylı

JEOTERMAL ENERJĐ ALTERNATĐF MĐ? Saffet DURAK Maden Mühendisi

JEOTERMAL ENERJĐ ALTERNATĐF MĐ? Saffet DURAK Maden Mühendisi JEOTERMAL ENERJĐ ALTERNATĐF MĐ? Saffet DURAK Maden Mühendisi Son zamanlarda siyasiler, ülkemizin çok yakın bir gelecekte enerji sıkıntısıyla karşı karşıya kalacağım her fırsatta vurguluyorlar. Bunun temel

Detaylı

YERKABUĞUNUN BİLEŞİMİ VE ÖZELLİKLERİ LEVHA TEKTONİĞİ İZOSTASİ

YERKABUĞUNUN BİLEŞİMİ VE ÖZELLİKLERİ LEVHA TEKTONİĞİ İZOSTASİ YERKABUĞUNUN BİLEŞİMİ VE ÖZELLİKLERİ LEVHA TEKTONİĞİ İZOSTASİ LİTOSFER VE ASTENOSFER LİTOSFER:Yeryuvarında katı kayaçlardan oluşan kesim Kabuk altında ortalama olarak 70-100 km derinliklere kadar uzanır

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE

JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE JEOTERMAL ENERJİ 2010282055 KÜBRA İNCEEFE JEOTERMAL ENERJİ NEDİR? Jeotermal yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, kimyasallar içeren sıcak su, buhar ve gazlardır. Jeotermal

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİYE İLİŞKİN YASAL DÜZENLEME ve DESTEKLER

JEOTERMAL ENERJİYE İLİŞKİN YASAL DÜZENLEME ve DESTEKLER JEOTERMAL ENERJİYE İLİŞKİN YASAL DÜZENLEME ve DESTEKLER S a f f e t D u r a k Enerji Uzmanı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Haziran 2011 ICCI Bu sunumda; Türkiye de ve Dünya da jeotermal enerjinin son

Detaylı

JEOTERMAL BÖLGESEL ISITMA SİSTEMLERİ; SARAYKÖY BÖLGESEL ISITMA SİSTEMİ

JEOTERMAL BÖLGESEL ISITMA SİSTEMLERİ; SARAYKÖY BÖLGESEL ISITMA SİSTEMİ _ 949 JEOTERMAL BÖLGESEL ISITMA SİSTEMLERİ; SARAYKÖY BÖLGESEL ISITMA SİSTEMİ Halil ÇETİN Habib GÜRBÜZ Mustafa ACAR ÖZET Dünyamızın ve ülkemizin, birincil enerji kaynak rezervlerinin kısıtlı olması, yakıt

Detaylı

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI Altan İÇERLER 1, Remzi BİLGİN 1, Belgin ÇİRKİN 1, Hamza KARAMAN 1, Alper KIYAK 1, Çetin KARAHAN 2 1 MTA Genel Müdürlüğü Jeofizik

Detaylı

KENTİMİZDE JEOTERMAL ENERJİNİN ANLAMI VE DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Servet YILMAZER servetyilmazer@ttmail.com

KENTİMİZDE JEOTERMAL ENERJİNİN ANLAMI VE DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Servet YILMAZER servetyilmazer@ttmail.com 155 KENTİMİZDE JEOTERMAL ENERJİNİN ANLAMI VE DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Servet YILMAZER servetyilmazer@ttmail.com 1. GİRİŞ Su, hava ve toprak gibi enerji de hayatın vazgeçilmezlerindendir. Enerji kaynakları

Detaylı

en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi

en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi METAMORFİZMA VE METAMORFİK KAYAÇLAR I en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi KAYAÇ DÖNGÜSÜ VE METAMORFİK KAYAÇLAR METAMORFİZMA Metamorfizma; Yunanca değişme anlamına gelen meta ve

Detaylı

JEOTERMAL SU KAYNAKLARININ KORUNMASI:AFYON ÖRNEĞĠ

JEOTERMAL SU KAYNAKLARININ KORUNMASI:AFYON ÖRNEĞĠ JEOTERMAL SU KAYNAKLARININ KORUNMASI:AFYON ÖRNEĞĠ Dr. Yusuf ULUTÜRK Afyon Jeotermal Tesisleri Elektrik Üretim AŞ. Genel Müdür e-posta: yusufuluturk@afjet.com.tr Jeotermal Enerji Nedir?. (Suyun Sıcak Hali)

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ

JEOTERMAL ENERJİ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Jeofizik Bülteni, www.jeofizik.org.tr JEOTERMAL ENERJİ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Adil ÖZDEMİR (adilozdemir2000@yahoo.com) JEOTERMAL ENERJİNİN TANIMI VE OLUŞUMU Jeotermal enerji kısaca yer ısısı olup, yerkabuğunun

Detaylı

GİRİŞ: ÖZET: JEOTERMAL ENERJİ NEDİR?

GİRİŞ: ÖZET: JEOTERMAL ENERJİ NEDİR? GİRİŞ: İstanbul da düzenlenen 9. Enerji Kongresi katılımcıları, Türkiye nin yabancı enerji kaynaklarına olan bağımlılığını azaltıp, kendi kaynaklarını daha iyi kullanmaya çalışması gerektiğini söylediler.

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ ve MARMARA BÖLGESİNİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ

JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ ve MARMARA BÖLGESİNİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ ÖZET JEOTERMAL KAYNAKLARMIZ ve MARMARA BÖLGESİNİN JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİ Hayrullah Dağıstan, MTA Genel Müdürlüğü Enerji Dairesi 06520 ANKARA hayrullah@mta.gov.tr Günümüzde, pek çok ülkede sürdürülebilir

Detaylı

TÜRKİYE NİN JEOTERMAL KAYNAKLARI, PROJEKSİYONLAR, SORUNLAR VE ÖNERİLER RAPORU

TÜRKİYE NİN JEOTERMAL KAYNAKLARI, PROJEKSİYONLAR, SORUNLAR VE ÖNERİLER RAPORU TÜRKİYE NİN JEOTERMAL KAYNAKLARI, PROJEKSİYONLAR, SORUNLAR VE ÖNERİLER RAPORU İbrahim AKKUŞ Hüseyin ALAN ISBN: 978-605-01-0852-1 Yayın No: 123 TÜRKİYE NİN JEOTERMAL KAYNAKLARI, PROJEKSİYONLAR, SORUNLAR

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

NEVŞEHİR İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

NEVŞEHİR İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI NEVŞEHİR İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI İç Anadolu Bölgesi nde yer alan Nevşehir ili bulunduğu jeolojik yapısı gereği ülkemiz ve Dünyanın önemli turistik yerlerinden biridir. Bölgenin jeolojik yapısı Erciyes,

Detaylı

TÜRKİYE DE JEOTERMAL UYGULAMALARDA SON DURUM VE 2013 YILI HEDEFLERİ

TÜRKİYE DE JEOTERMAL UYGULAMALARDA SON DURUM VE 2013 YILI HEDEFLERİ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE DE JEOTERMAL UYGULAMALARDA SON DURUM VE 2013 YILI HEDEFLERİ Orhan MERTOĞLU, Murat MERTOĞLU, Nilgün BAKIR ORME JEOTERMAL A.Ş.,

Detaylı

Jeotermal Isıtma Sistemleri Yük Hesabı Yöntemleri

Jeotermal Isıtma Sistemleri Yük Hesabı Yöntemleri 93 TESKON / KLİ-018 MMO» bu makaledeki ifadelerden, fikirlerden, toplantıda çıkan sonuçlardan ve basım hatalanndan sorumlu değildir. Jeotermal Isıtma Sistemleri Yük Hesabı Yöntemleri ORHAN MERTOĞLU MURAT

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Türkiye Güneş Enerjisi Geleceği Solar TR2016, 06 Aralık

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Türkiye Güneş Enerjisi Geleceği Solar TR2016, 06 Aralık YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Türkiye Güneş Enerjisi Geleceği Solar TR2016, 06 Aralık 1 YE ve EV Politika,Mevzuat İzin süreçleri Enerji Verimliliği Yenilenebilir Enerji YEGM Teknik Etki Analizleri

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Yerkabuğu Hakkında Bilgi:

Yerkabuğu Hakkında Bilgi: Yerkabuğu Hakkında Bilgi: Dünyamız dıştan içe veya merkeze doğru iç içe geçmiş çeşitli katlardan oluşmuştur. Bu katların özellikleri birbirinden farklıdır.dünyayı veya yerküreyi meydana getiren bu katlara

Detaylı

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS SİVAS İLİNİN JEOTERMAL SULARI Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS JEOTERMAL ENERJİ Jeotermal Enerji, yerkabuğunun çeşitli

Detaylı

Türkiye de Elektrik Enerjisi Üretimi ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Mevcut Durumu

Türkiye de Elektrik Enerjisi Üretimi ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Mevcut Durumu Türkiye de Elektrik Enerjisi Üretimi ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Mevcut Durumu Türkiye de Elektrik Enerjisi Üretimi Türkiye Elektrik Enerjisi Üretimi üretimdeki paylarına göre sırasıyla doğalgaz,

Detaylı

JEOTERMAL ENERJĐ NEDĐR?

JEOTERMAL ENERJĐ NEDĐR? JEOTERMAL ENERJĐ NEDĐR? Jeotermal enerji kısaca yer ısısı olup, yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, kimyasallar içeren sıcak su ve buhardır. Jeotermal enerji ise jeotermal

Detaylı

LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri

LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri sürmüģtür. KITALARIN KAYMASI TEORĠSĠ olarak anılan bu teoriye

Detaylı

İnsanlar var olduklarından beri levha hareketlerinin nedenini araştırıyorlar!!!

İnsanlar var olduklarından beri levha hareketlerinin nedenini araştırıyorlar!!! BÖLÜM DÖRT LEVHA TEKTONİĞİ KURAMININ OLUŞUMU VE GELİŞİMİ (http://ergunaycan.googlepages.com/ders5_levhatektoniginingenelprensipl.pdf) İnsanlar var olduklarından beri levha hareketlerinin nedenini araştırıyorlar!!!

Detaylı

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty

qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty qwertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqw 1 ertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwer tyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwerty Petrolden Başka Enerjı Kaynakları Var mıdır? uiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçqwertyui

Detaylı

TEMİZ ENERJİ YAYINLARI JEOTERMAL ENERJİ

TEMİZ ENERJİ YAYINLARI JEOTERMAL ENERJİ TEMİZ ENERJİ YAYINLARI JEOTERMAL ENERJİ JEOTERMAL ENERJİ... 2 DÜNYADAKİ JEOTERMAL KUŞAKLAR... 2 JEOTERMAL ENERJİNİN KULLANIMI... 3 ELEKTRİK ÜRETİMİ... 3 JEOTERMAL AKIŞKANIN SICAKLIĞINA GÖRE KULLANILMA

Detaylı

TMMOB JEOTERMAL KONGRE PROGRAMI

TMMOB JEOTERMAL KONGRE PROGRAMI TMMOB JEOTERMAL KONGRE PROGRAMI 21 KASIM 2007 ÇARŞAMBA 09:00-10:00 KAYIT 10:00-10:45 AÇILIŞ 10:45-11:00 ARA I.OTURUM 11:00-11:20 Yenilenebilir Enerji ve Jeotermal Kaynaklarımız Hayrullah Dağıstan-Enerji

Detaylı

Jeomorfolojinin Metodu: 1- Gözlem Metodu: 2-Deney Metodu : 3-Karşılaştırma Metodu : 4. Haritalama, GIS ve uzaktan algılama metotları

Jeomorfolojinin Metodu: 1- Gözlem Metodu: 2-Deney Metodu : 3-Karşılaştırma Metodu : 4. Haritalama, GIS ve uzaktan algılama metotları Jeomorfolojinin Metodu: 1- Gözlem Metodu:Arazide yer şekilleri tasvir edilir, bu yer şekilleri üzerinde ölçümler yapılır, belirli özellikler haritaya geçirilir.ayrıca, görülen yer şeklinin krokisi veya

Detaylı

PİZA JEOTERMİK ENERJİ SİMPOZYUMU NETİCELERİ VE KIZILDERE SAHASININ DEĞERLENDİRİLMESİ

PİZA JEOTERMİK ENERJİ SİMPOZYUMU NETİCELERİ VE KIZILDERE SAHASININ DEĞERLENDİRİLMESİ PİZA JEOTERMİK ENERJİ SİMPOZYUMU NETİCELERİ VE KIZILDERE SAHASININ DEĞERLENDİRİLMESİ Sırrı KAVLAKOĞLU Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara Birleşmiş Milletler, Piza'da (İtalya) «Jeotermal Kaynakların

Detaylı

Ülkemizin Jeotermal Enerji Kapasitesi ve Yapılabilecekler. Ayşegül ÇETİN Jeoloji Yüksek Mühendisi

Ülkemizin Jeotermal Enerji Kapasitesi ve Yapılabilecekler. Ayşegül ÇETİN Jeoloji Yüksek Mühendisi Ülkemizin Jeotermal Enerji Kapasitesi ve Yapılabilecekler Ayşegül ÇETİN Jeoloji Yüksek Mühendisi 9 Haziran 2014 i İÇİNDEKİLER DİZİNİ 1. JEOTERMAL ENERJİ NEDİR... 3 1.1. Jeotermal Enerjinin Sınıflandırılması...

Detaylı

EVREN VE DÜNYAMIZIN OLUŞUMU Evrenin ve Dünyanın oluşumu ile ilgili birçok teori ortaya atılmıştır. Biz bunların sadece ikisinden bahsedeceğiz.

EVREN VE DÜNYAMIZIN OLUŞUMU Evrenin ve Dünyanın oluşumu ile ilgili birçok teori ortaya atılmıştır. Biz bunların sadece ikisinden bahsedeceğiz. EVREN VE DÜNYAMIZIN OLUŞUMU Evrenin ve Dünyanın oluşumu ile ilgili birçok teori ortaya atılmıştır. Biz bunların sadece ikisinden bahsedeceğiz. 1. Hareketsiz ve başlangıcı olmayan evren teorisi 2. Büyük

Detaylı

KENTİMİZİN ULUSAL VE YENİLENEBİLEN ENERJİ KAYNAKLARINDAN YARARLANMA OLANAKLARI VE GELECEĞİ. Prof. Dr. M. Eran NAKOMAN eran.nakoman@deu.edu.

KENTİMİZİN ULUSAL VE YENİLENEBİLEN ENERJİ KAYNAKLARINDAN YARARLANMA OLANAKLARI VE GELECEĞİ. Prof. Dr. M. Eran NAKOMAN eran.nakoman@deu.edu. 205 KENTİMİZİN ULUSAL VE YENİLENEBİLEN ENERJİ KAYNAKLARINDAN YARARLANMA OLANAKLARI VE GELECEĞİ Prof. Dr. M. Eran NAKOMAN eran.nakoman@deu.edu.tr 1.GİRİŞ Bu çalışmada Türkiye'nin genel enerji durumundan

Detaylı

TÜRK YE DEK JEOTERMAL ALANLAR VE BU

TÜRK YE DEK JEOTERMAL ALANLAR VE BU TÜRK YE DEK JEOTERMAL ALANLAR VE BU ALANLARDAK FARKLI GÜNCEL UYGULAMALARA BAKI Füsun Servin Tut Haklıdır Dokuz Eylül Üniversitesi Jeoloji Mühendisli i Bölümü, Buca- zmir fusuntut@gmail.com ÖZET Günümüzde

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Türkiye Enerji Fırsatları Enerji Kaynakları Genel Görünümü Enerji Kaynaklarına Göre Maliyet Ve Fırsatları Enerji Sektöründeki Büyük Oyuncuların Yeri Türkiye de Enerji Sektörü

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

Kurulu Kapasite (MW) Denizli, Kızıldere 15,00 82.500.000 Faaliyette

Kurulu Kapasite (MW) Denizli, Kızıldere 15,00 82.500.000 Faaliyette TÜRKİYE DE JEOTERMAL KAYNAKLI ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİM TESİSİ KURULMASI 1. Türkiye de Jeotermal Potansiyel Türkiye jeotermal potansiyel açısından Avrupa da birinci, Dünyada ise yedinci sırada yer almaktadır.

Detaylı

TÜRKİYE JEOLOJİSİNİN SUNDUĞU ZENGİNLİK:JEOTERMAL KAYNAKLARIMIZ..

TÜRKİYE JEOLOJİSİNİN SUNDUĞU ZENGİNLİK:JEOTERMAL KAYNAKLARIMIZ.. TÜRKİYE JEOLOJİSİNİN SUNDUĞU ZENGİNLİK:JEOTERMAL KAYNAKLARIMIZ.. Jeotermal, kelime anlamı olarak yer ısısı anlamına gelmektedir. Jeotermal kaynak ise Jeolojik yapıya bağlı olarak yerkabuğunun ulaşılabilir

Detaylı

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİNDE ENERJİ VE EKSERJİ VERİMLİLİKLERİ

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİNDE ENERJİ VE EKSERJİ VERİMLİLİKLERİ JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİNDE ENERJİ VE EKSERJİ VERİMLİLİKLERİ Dr. Nurdan YILDIRIM ÖZCAN Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Yaşar Üniversitesi III. Enerji Verimliliği Günleri, Yasar Üniversitesi,

Detaylı

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ Murat Sungur BURSA Enerji Grubu Başkanı Zorlu Holding (CEO Zorlu Holding Energy Group) 11 Ocak 2010 ANKARA SUNUM İÇERİĞİ 1. Türkiye nin doğalgaz üretim ve tüketim durumu

Detaylı

YÖREMİZDE YENİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİ. Ahmet YILDIZ Elektrik Elektronik Mühendisi

YÖREMİZDE YENİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİ. Ahmet YILDIZ Elektrik Elektronik Mühendisi YÖREMİZDE YENİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI Ahmet YILDIZ Elektrik Elektronik Mühendisi NİÇİN? YENİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİ Enerji Tüketimi Dünyada olduğu gibi ülkemizde de nüfus artışına, sanayileşme

Detaylı

Yerkürenin bileşenleri ve sıcaklık dağılımı

Yerkürenin bileşenleri ve sıcaklık dağılımı JEOTERMAL ENERJİ Yerkürenin bileşenleri ve sıcaklık dağılımı Yerkabuğunun kalınlığı kıtalarda 20-65 km ye ulaşırken okyanus tabanlarında 5-6 km kalınlıktadır. Manto 2900 km kalınlıkta ve çekirdeğin yarıçapı

Detaylı

Hidrotermal Sistemler 1. Beslenme 2. Isı kaynağı 3. Rezervuar (hazne kaya) Kırıklı çatlaklı birimler 4. Örtü kaya Killi birimler, filiş.

Hidrotermal Sistemler 1. Beslenme 2. Isı kaynağı 3. Rezervuar (hazne kaya) Kırıklı çatlaklı birimler 4. Örtü kaya Killi birimler, filiş. JEOTERMAL ENERJİ Enerji Kaynakları Geri Dönüşü Olmayan Enerji Kaynakları Fosil enerji kaynakları (petrol, doğalgaz, kömür, bitümlü şist) Güncel organik İnorganik Yenilenebilir Enerji Kaynakları Hidrolik

Detaylı

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER

ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER ÜLKEMİZDE ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ VE ALINAN TEDBİRLER TÜRKİYE BİRİNCİL ENERJİ TALEBİ Türkiye Birincil Enerji Talebi (Milyon TEP) 61% Son 13 yılda: Politik istikrar 77 124 İsikrarlı ekonomik büyüme İyileşen

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

Jeotermal Enerji Santrallerinin Türkiye Açısından Değerlendirilmesi The Assessment of Geothermal Power Plants for Turkey

Jeotermal Enerji Santrallerinin Türkiye Açısından Değerlendirilmesi The Assessment of Geothermal Power Plants for Turkey Jeotermal Enerji Santrallerinin Türkiye Açısından Değerlendirilmesi The Assessment of Geothermal Power Plants for Turkey Mehmet IŞIKSOLUĞU 1, Mehmet KURBAN 2,Emrah DOKUR 3 1,2,3 Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

SORULAR S1) Elektrik enerjisi üretim yöntemlerini sıralayarak şekilleri ile birlikte açıklayınız (25 P).

SORULAR S1) Elektrik enerjisi üretim yöntemlerini sıralayarak şekilleri ile birlikte açıklayınız (25 P). SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ I. öğretim II. öğretim A şubesi B şubesi C şubesi Elektrik Öğrencinin, Adı ve Soyadı Numarası İmzası Tarih Elektronik Bilgisi

Detaylı

Ders 9: Reoloji ve Sismoloji

Ders 9: Reoloji ve Sismoloji Ders 9: Reoloji ve Sismoloji Yeryuvarı nın (ve diğer gezegenlerin) reolojisi (ancak yeryuvarı hakkında daha fazla bilgimiz var) Gezegenlerin içlerinin işleme tarzı, topografyaları ve yüzeysel nitelikleri,

Detaylı

Bölüm 7. Mavi Bilye: YER

Bölüm 7. Mavi Bilye: YER Bölüm 7 Mavi Bilye: YER Japon uzay ajansının (JAXA) AY yörüngesinde bulunan aracı KAGUYA dan Yer in doğuşu ilk defa yüksek çözünürlüklü olarak görüntülendi. 14 Kasım 2007 Yeryüzü: Okyanus tabanındaki büyük

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ, MEVZUATI VE YATIRIM İMKANLARI. ETKB - Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü

YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ, MEVZUATI VE YATIRIM İMKANLARI. ETKB - Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ, MEVZUATI VE YATIRIM İMKANLARI ETKB - Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü ELEKTRİK ÜRETİMİNİN KAYNAKLARA GÖRE DAĞILIMI YENİLENEBİLİR 33% DOĞALGAZ 38% TERMİK 29% TOPLAM

Detaylı

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Konya İl Koordinasyon Kurulu 26-27 Kasım 2011 KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Yrd.Doç.Dr.Güler GÖÇMEZ. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. gulergocmez@selcuk.edu.tr 1.GĐRĐŞ Jeotermal

Detaylı

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİNİN TURİZM AMAÇLI DEĞERLENDİRİLMESİ ve YATIRIM OLANAKLARI

MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİNİN TURİZM AMAÇLI DEĞERLENDİRİLMESİ ve YATIRIM OLANAKLARI MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ POTANSİYELİNİN TURİZM AMAÇLI DEĞERLENDİRİLMESİ ve YATIRIM OLANAKLARI MAYIS-2012 İÇİNDEKİLER KONYA İLİ JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI... 3 1.

Detaylı

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) :

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) : Günümüzde küresel olarak tüm ülkelerin ihtiyaç duyduğu enerji, tam anlamıyla geçerlilik kazanmış bir ölçüt olmamakla beraber, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren önemli bir kriterdir. İktisadi olarak

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi -Çimento Sanayinde Enerji Geri Kazanımı Prof. Dr. İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Kaynakları Kullanışlarına Göre

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ VE TÜRKİYE

JEOTERMAL ENERJİ VE TÜRKİYE MAKALE JEOTERMAL ENERJİ VE TÜRKİYE Fatma Çanka Kılıç * Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi, KMYO, Elektrik ve Enerji Bölümü, İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi fatmacankakilic@hotmail.com Mehmet Keskin Kılıç

Detaylı

GENEL JEOLOJİ I. Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü

GENEL JEOLOJİ I.  Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü GENEL JEOLOJİ I http://i44.tinypic.com/9rlwea.jpg Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü I.HAFTA Jeoloji hakkında temel bilgiler, dalları, tarihçe, jeoloji mühendisinin uğraş alanları, jeoloji

Detaylı

ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BUHARKENT İZMİR

ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BUHARKENT İZMİR ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BUHARKENT İZMİR HAZIRLAYANLAR ÖĞRENCİLER: Ekinsu Kadiroğlu Ekin Madan Kardelen Kurt Ege Ayyıldız Baran Bil (6E) (6E) (6E) (6E) (6E) Zafer Talha Çimen (6E) DANIŞMAN ÖĞRETMEN: Özlem

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ 1. JEOTERMAL ENERJİNİN KAYNAĞI

JEOTERMAL ENERJİ 1. JEOTERMAL ENERJİNİN KAYNAĞI 1. JEOTERMAL ENERJİNİN KAYNAĞI JEOTERMAL ENERJİ Jeotermal enerji kısaca yer ısısı olup, yer kabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş basınç altındaki sıcak su, buhar, gaz veya sıcak kuru kayaçların içerdiği

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ

JEOTERMAL ENERJİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Özet JEOTERMAL ENERJİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Fatih KAYMAKÇIOĞLU, Tamer ÇİRKİN Elektrik Mühendisi, Hidrojeoloji Mühendisi Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü (EİE) Eskişehir Yolu

Detaylı

İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji

İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji Hafta_2 İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji Yerkabuğunun oluşumu, içyapısı bileşimi ve levha tektoniği Yrd.Doç.Dr. İnan KESKİN inankeskin@karabuk.edu.tr, inankeskin@gmail.com Dersin Amacı Yer bilimlerinin

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAK ÇALIŞMALARINDA JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ

JEOTERMAL ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAK ÇALIŞMALARINDA JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ JEOTERMAL ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAK ÇALIŞMALARINDA JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ Arzu ÇAĞLAYAN* Ekonomik ve sosyal kalkınmanın en önemli girdilerinden olan enerji, temel ihtiyaçların karşılanması ve yaşamın sürdürülebilmesi

Detaylı

DENİZ BİYOLOJİSİ Prof. Dr. Ahmet ALTINDAĞ Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı

DENİZ BİYOLOJİSİ Prof. Dr. Ahmet ALTINDAĞ Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı DENİZ BİYOLOJİSİ Prof. Dr. Ahmet ALTINDAĞ Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı JEOLOJİK OSEONOGRAFİ Genelde çok karmaşık bir yapıya sahip olan okyanus ve deniz

Detaylı

DENİZLİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

DENİZLİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI DENİZLİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Denizli ili gerek sanayi (tekstil, iplik, dokuma, tuğla-kiremit ve mermer vb.) ve ekonomi gerek turizm açısından Batı Anadolu Bölgesinin önemli illerinden biridir

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2006; EYLÜL ANKARA Mustafa AKTAŞ DÜNYA BİLİNEN FOSİL REZERVLERİN ÖMRÜ (R/Ü,YIL) 2005 SONU 250 227 Y I L 200 150 100 50 0 136 65,1 40,6 14 16 PETROL DOĞALGAZ

Detaylı

TÜRKİYE'DEKİ JEOTERMAL ALANLARIN ARAŞTIRILMASINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR

TÜRKİYE'DEKİ JEOTERMAL ALANLARIN ARAŞTIRILMASINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR TÜRKİYE'DEKİ JEOTERMAL ALANLARIN ARAŞTIRILMASINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR Çetin ŞENER*; A. Remzi ERDOĞAN* ve M. Emin ÖZGÜLER** ÖZ. Türkiye genç volkanik etkinliklerin sık rastlandığı orojenik, aktif, tektonik

Detaylı

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 12 HAZİRAN 2017 KARABURUN AÇIKLARI- EGE DENİZİ DEPREMİ

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 12 HAZİRAN 2017 KARABURUN AÇIKLARI- EGE DENİZİ DEPREMİ B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 12 HAZİRAN 2017 KARABURUN AÇIKLARI- EGE DENİZİ DEPREMİ 12 Haziran 2017 tarihinde Karaburun Açıkları Ege Denizi

Detaylı

ÜLKEMİZ JEOTERMAL SEKTÖRÜNE VE GELECEĞİNE GENEL BİR BAKIŞ. Adil ÖZDEMİR Jeoloji Yüksek Mühendisi (Doktorant)

ÜLKEMİZ JEOTERMAL SEKTÖRÜNE VE GELECEĞİNE GENEL BİR BAKIŞ. Adil ÖZDEMİR Jeoloji Yüksek Mühendisi (Doktorant) ÜLKEMİZ JEOTERMAL SEKTÖRÜNE VE GELECEĞİNE GENEL BİR BAKIŞ Adil ÖZDEMİR Jeoloji Yüksek Mühendisi (Doktorant) ÜLKEMİZ JEOTERMAL SEKTÖRÜ Ülkemizde profesyonel jeotermal çalışmalar MTA Genel Müdürlüğü tarafından

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

BÖLÜM YEDİ DEPREM TÜRLERİ

BÖLÜM YEDİ DEPREM TÜRLERİ BÖLÜM YEDİ DEPREM TÜRLERİ 7.1 DEPREM TÜRLERİ Bölüm6 da deprem nedir, nasıl oluşur ve deprem sonucunda oluşan yer içinde hareket eden sismik dalgaların nasıl hareket ettiklerini ve yer içinde nasıl bir

Detaylı

TMMOB Maden Mühendisleri Odası

TMMOB Maden Mühendisleri Odası TÜRKİYE ENERJİ POLİTİKALARI İÇERİSİNDE KÖMÜRÜN K ÖNEMİ TMMOB Maden Mühendisleri Odası ENERJİNİN ÖNEMİ Sanayinin temel girdilerinden olan enerji, ulusların kalkınmalarında ve refaha ulaşmalarında büyük

Detaylı

JEOTERMAL ENERJİNİN DOĞASI

JEOTERMAL ENERJİNİN DOĞASI _ 3 JEOTERMAL ENERJİNİN DOĞASI Abdurrahman SATMAN ÖZET Jeotermal enerjinin varlığında yerin derinliklerinden gelen ısı, akışkan ve maddeden insanoğlunun yararlanması gerçeği yatmaktadır. Tarihin ilk dönemlerinde

Detaylı

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE... (İL)... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU HAZIRLAYAN TEKNİK SORUMLU Adı Soyadı JEOLOJİ MÜHENDİSİ Oda Sicil No AY-YIL 1 İLETİŞİM İLE İLGİLİ BİLGİLER

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

TARIM: Ülkemizde farklı iklim özellikleri görülmesi farklı tarım ürünlerinin yetişmesine sebep olmaktadır.

TARIM: Ülkemizde farklı iklim özellikleri görülmesi farklı tarım ürünlerinin yetişmesine sebep olmaktadır. ÜLKEMİZİN KAYNAKLARI VE EKONOMİK FAALİYETLER TARIM: Ülkemizde farklı iklim özellikleri görülmesi farklı tarım ürünlerinin yetişmesine sebep olmaktadır. Buğday Un,Pamuk dokuma, zeytin, ayçiçeği- yağ, şeker

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR ARAMALARI

TÜRKİYE KÖMÜR ARAMALARI Enerji, ülkelerin iktisadi ve sosyal kalkınması için önemli girdilerin başında gelir. Enerji planlamaları ve yatırımları bir ülkenin geleceği, sanayileşmesi ve ilerlemesi için büyük öneme sahiptir, Büyüme

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ KÜTAHYA SİMAV JEOTERMAL SAHASININ KALİNA TEKNOLOJİSİYLE ELEKTRİK ÜRETİM POTANSİYELİ Oğuz ARSLAN, Ramazan KÖSE Dumlupınar Üniversitesi

Detaylı