Ünite UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ünite UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR"

Transkript

1 Ünite 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR

2 ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR KAVRAMLAR Demokrasi Halkın kendisini, yönetecekleri seçtiği, egemenliğin halka ait olduğu yönetim biçimidir. Dolmen İki dikili taş üzerine bir taşın konması ile belirtilen mezar Höyük Çeşitli nedenlerle toprak altında kalmış eski yerleşim yerleridir. İmparatorluk Farklı uluslar üzerinde egemen olan siyasi yapılardır. Karum Asurlu tüccarların, Anadolu' da kurdukları alış - veriş yerleridir. Koloni Bir ülkenin sınırları dışında işgal ettiği, ana vatana bağlı yönettiği yerlerdir. Menhir Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar TARİHİ ÇAĞLARA GİRİŞ Tarih biliminin konusu insana özgü tüm toplumsal olaylardır. Bu nedenle bilim dalı olarak çok uzun dönemi ve çok kapsamlı konuları incelemektedir. Tarih, araştırma ve incelemelerinde, öğretimde kolaylık sağlamak amacı ile zamana göre sınıflandırılmış, yazının bulunuşuna (MÖ 3200) göre bölümlenmiştir. Yazının bulunuşundan önceki dönemlere Tarih Öncesi dönemler denilirken yazı ile başlayan ve günümüze kadar süren döneme Tarih Çağları veya Tarihi Devirler denilmiştir. TARİH ÖNCESİ DÖNEMLER Yazının bulunuşundan önceki dönemlerdir. Bu dönem insanların araç ve gereçlerin de kullandıkları malzemenin cinsine göre bölümlere ayrılmıştır. I. TAŞ DEVRİ a) Eski Taş (Kabataş) Devri (Paleolitik Çağ) (MÖ ): ò Ülkemizde bu döneme ait kalıntılara Antalya da Karain, ve Belbaşı ile en eski yerleşim yeri olduğu ileri sürülen İstanbul daki Yarımburgaz mağarası gösterilir. b) Orta Taş Devri (Yontma Taş) Mezolitik Çağ (MÖ ) ò Bu dönemde insanların yaşamlarını avcılık ve balıkçılık ile sürdürdükleri toplayıcı tüketici oldukları dönemdir. ò Taştan ilk aletlerini yaptıkları ve kullandıkları dönemdir. ò Dönemin sonlarına doğru insanlığın en önemli buluşlarından biri olan Ateşin bulunduğu dönemdir. ò Ülkemizde bu döneme ait buluntulara örnek olarak Ankara Macunçay, Samsun Tekkeköy, Antalya Beldibi mağarası gösterilebilir. Ateşin bulunması ile birlikte insanların soğuktan ve vahşi hayvanlardan korunduklarını, karanlıktan kurtulduklarını, yiyeceklerini pişirerek daha lezzetli hale getirdiklerini ayrıca ilerleyen dönemde ateşten yararlanarak maden devrine geçildiğini Mezar yeri olduğu ileri sürülen büyük taşların bir daire biçiminde dizilmesi Monorşi Bir kişinin veya bir ailenin ülkeyi yönetme sistemidir. Nom Mısır şehir devletlerine verilen addır. ò İnsanlığın yaşadığı en uzun dönemdir. ò Yaşamlarını avcılık ve balıkçılıkla sürdürdükleri, üretici olmadıkları, toplayıcı tüketici oldukları dönemdir. ò İklim koşulları nedeniyle yaşamlarını mağaralarda ve ağaç kovuklarında sürdürdükleri dönemdir. ò Küçük guruplar halinde avlarının peşinde göçer bir yaşam sürdürmüşlerdir. -Bir çok kaynakta, Eski Taş (Kabataş) ile Orta Taş Dönemi birlikte ele alınarak Yontma Taş devri olarak adlandırılmıştır. ò Mağara duvarlarındaki hayvan ve av sahnelerinin bu döneme ait olduğu ileri sürülmüştür. Yontma Taş Devri 30

3 c) Yeni Taş Devri (Cilalı Taş) (Neolitik Çağ) M.Ö ( ) ò İnsanların avcılık balıkçılık (toplayıcılık) yanında toprağı işleyerek tarımsal faaliyete, üretime geçtikleri ilk dönemdir. ò Tarım hayatı ile birlikte yerleşik yaşama geçtikleri ilk köy topluluklarını oluşturdukları dönemdir. ò Taş araç ve gereçlerin yanında yiyeceklerini korumak düşüncesiyle topraktan da çanak çömlek gibi araç ve gereçler yapmışlardır. (Seramik) ò At, koyun ve sığır gibi hayvanları evcilleştirmişler, yiyeceklerine süreklilik kazandırmışlardır. ò Hayvan derileri yanında bitki liflerinden de giysiler yapmışlardır. ò Ok, yay ve mızrak gibi silahların yanında kemikler de düzgünleştirilerek silah olarak kullanılmıştır. ò Yerleşik yaşam ile birlikte mezar kültürünün ortaya çıktığı, mezar olarak yapıldığı ileri sürülen Dolmen ve Menhirlerin yapıldığı dönemdir. ò Diyarbakır yakınlarındaki Çayönü, Yeni Taş Dönemine ait ilk köy olarak gösterilirken, Konya da bulunan Çatalhöyük insanlık tarihinin ilk şehir yerleşimi olduğu ileri sürülmüştür. 2. MADEN DEVRİ İnsanlar doğada ham olarak bulunan madeni ateşin bulunuşu sayesinde eriterek araç, gereç ve silahlar yapmaya başlamışlardır. Madenlerin araç ve gereçlerinde kullanımı, sırası ile: a) Bakır (Kalkolitik) Çağı (MÖ ): ò Bu dönemde bakır araç gereçlerin yanında taştan araç ve gereçlerin yapılmasınada devam edildiğinden Bakır Taş Çağı olarak da adlandırılmaktadır. ò Doğada bol miktarda bulunması ve kolay işlenir olması nedeniyle insanların araç gereçlerinde ilk kullandıkları maden olmuştur. ò Çorum da Alacahöyük, Denizli de Beycesultan, Çanakkale de Truva bu dönemi aydınlatan en önemli merkezlerdir. Doğada az bulunduğundan altın ve gümüş madenleri genellikle süs eşyasının yapımında kullanılmıştır. b) Tunç Çağı (MÖ ): ò İnsanlar bakır ve kalay madenlerini karıştırarak daha sert bir madde olan Tunç u elde etmişlerdir. ò Bu dönemde köyler büyümüş, ilk şehir devletleri ortaya çıkmıştır. ò Bu dönemde Mezopotamya da; Sümer, Akad, Anadolu da; Hitit devletlerinin ortaya çıktığı ileri sürülmüştür. ò İnsanların ihtiyaçlarından fazlasını üretmeleri veya başka ürünlere ihtiyaç duymaları değiş tokuşa dayalı ticaret hayatının başlamasına yol açmıştır. Oligarşi Bir sınıf veya zümrenin ülkeyi yönetme biçimidir. Bu sınıf veya zümre soylulardan oluşmuş ise buna "Aristokrasi" denmiştir. Polis Ege ve Akdeniz uygarlıklarının şehir devletleridir. Politeizm Çok tanrıcılık Monoteizm Tek tanrıcılık Seramik Toprağın güneş veya ateşle kurutulması yolu ile yapılan çanak, çömlek gibi araçlardır. Site Sümerlerde ki şehir devletlerine verilen genel addır. Vakanüvis Osmanlılarda saray tarafından görevlendirilen tarihi olayları yazan kişilerdir. Ziggurat Sümerlerin "Gözlemevi" olarak da kullandıkları tanrılarının bulunduğuna inandıkları tapınaktır. ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR ò Bu dönemi aydınlatan en önemli merkezler arasında Asurluların ticaret kolonisi (Karum) olarak bilinen Kayseri yakınlarındaki Kültepe gelir. Cilali Taş Devri 31

4 ÜNİTE 2 Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar TARİH BİLİMİ VE UYGARLIĞIN DOĞUŞU YÜZYIL ÇİZELGESİ MS MÖ 200 MÖ II. Yüzyıl MS I. Yüzyılın İlk Çeyreği MS I. Yüzyılın Son Yarısı MS I. Yüzyılın İlk Yarısı MÖ I. Yüzyılın Son Yarısı MÖ I. Yüzyılın İlk Çeyreği MÖ I. Yüzyılın İlk Yarısı MS I. Yüzyılın Son Çeyreği MÖ I. Yüzyılın Son Çeyreği UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR NOTLARIM MS I. Yüzyıl MÖ I. Yüzyıl MS II. Yüzyıl Orta Çağ Avrupa'sında bir şehir pazarı Bir derebeyin sofrası Orta Çağ'dan günümüze kadar aynen korunmuş tipik bir Alman Şehri Rothenburg ob Tauber 32

5 c) Demir Çağı (MÖ 1200 lerden İtibaren): ò Günümüz uygarlığının da temeli sayılan demir, insanlığın en önemli buluşlarından biridir. ò Bu dönemde şehir devletlerinin yerini merkezi krallıklar almıştır. ò Tarım dışında kol gücüne dayalı sanayi kolları gelişmeye başlamış ve iş bölümü ortaya çıkmıştır. ò Tarih öncesi dönemin son çağıdır. Bu dönemin sonlarına doğru Sümerlilerin çivi yazısını bulmaları ile Tarih Öncesi dönemler son bulmuş ve Tarih Çağları başlamıştır. İnsanların Tarih Öncesi dönemde araç ve gereçlerinde sırası ile Taş, toprak ve madeni kullandıklarını Kabataş (Paleolitik Eski Taş) TARİH ÖNCESİ DEVİRLER TAŞ DEVRİ Yontma Taş Devri Mezolitik (Orta Taş) Cilalı Taş Devri (Neolitik) (Yeni Taş) Not: TARİH BİLİMİ VE UYGARLIĞIN DOĞUŞU TARİH ÖNCESİ VE TARİH DEVİRLERİ MADEN DEVRİ Bakır Devri (Bakır+Taş Kolkolitik Dönem Tunç Devri (Bakır + Kalay) MÖ Demir Devri TARİH 3200 Yazının Bulunması Tarih öncesi dönemlerin dünyanın her yerinde aynı zamanda yaşanmadığını, bir yörede Yeni Taş (Cilalı Taş) devri yaşanırken başka yörede Bakır Devri veya Demir Devri'nin yaşandığını Yozgat yakınlarındaki Alişar ın 7 şehir kalıntısından ilk üçünün, Çorum yakınlarındaki Alacahöyük ün 4 kültür tabakasından ilk ikisinin, Çanakkale yakınlarındaki Truva nın 9 yerleşim yerinden ilk beşinin Tarih Öncesi dönemlere, diğerlerinin ise İlk Çağ dönemine ait olduklarını Kimi kaynaklar Tunç Devri'nin sonlarında yazının bulunduğunu söylemişlerdir MS TARİH DEVİRLERİ Hz. İsa nın Doğumu Kavimler Göçü 1453 İstanbul un Fethi 1789 Fransız İhtilali Günümüz GILGAMIŞ DESTANI : Mezopotamya uygarlığında ortaya çıkmış, tarihte bilinen en eski yazılı destandır. Sümer Şehir Devletlerinden olan Uruk Kralı Gılgamış ın ölümsüzlüğü arayışının destanıdır. Gılgamış ın en yakın dostu Endiku nun ölümünün ardından, ölümsüzlüğü arayışını konu edinmiştir. Akad dilinde çivi yazısı ile yazılmıştır. Günümüze ancak 12 kil tablet ulaşabilmiştir. Gılgamış ın ölümünden çok sonra yazıldığı ileri sürülmüştür. Sümerlerin yaşayışları hakkında bilgi vermesi yanında destanın en önemli özelliğinin Kur an, İncil ve Tevrat ta da yer alan Tufan öyküsüdür. ( Hz. Nuh un Tufanı ) Destanda Gılgamış, yarı Tanrı yarı insan ve yenilmez bir savaşçı olarak tasvir edilmiştir. Ölümsüzlüğe ulaşamayan Gılgamış, Tanrı Enlil in öğütleri ile insanın ancak büyük bir ad bırakmakla ölümsüzlüğe erişebileceğini ve bilgeliğin dünyanın nimetlerinden yararlanmak anlamına geldiğini kabul eder. ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR 33

6 ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR HAMMURABİ KANUNLARI Mezopotamya'da yaratılan, tarihin en eski ve en iyi korunmuş yazılı kanunlarından biridir. Çivi yazısı ile yazılmış olan kanunlar 282 maddedir, 13 rakamının uğursuz olması düşüncesiyle 13. maddenin yazılmadığı, 33 maddenin ise okunamayacak durumda olduğu ileri sürülmüştür. Akatça dilinde yazılmıştır. Kısasa Kısas esasına dayalı olduğu ileri sürülmüştür. Hammurabi, kendisine bu kanunları yazdıranın güneş tanrısı Şamaş'ın olduğunu söylemiştir. Dolayısıyla kanunlar da tanrı sözü sayılıyordu. Bir kimse bir eve girerek delik açarsa, o deliğin önünde ölümle cezalandırılır ve gömülür. Bir evde yangın çıkar ve oraya yangını söndürmeye gelen bir kimse evin sahibinin malında göz gezdirip evin sahibinin malını alırsa, kendisi de aynı ateşe atılır. * Bir adam bir çocuğu evlatlık alır ve oğlu olarak ona ismini verirse ve onu besleyip büyütürse, büyümüş bu çocuk bir daha geri istenemez. Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar TARİH ÇAĞLARI (TARİHİ DEVRİLER) Sümerlerin MÖ 3200 de Çivi Yazı sını bulmaları ile başlayan ve günümüze kadar süren dönemdir. Bu dönem Akdeniz Uygarlığı ve Avrupa Tarihi esas alınarak, toplumları etkileyen büyük olaylara göre bölümlere ayrılmıştır. A) İlk Çağ (Eski Çağ) Yazının bulunuşundan (MÖ 3200) Kavimler Göçü ne (375) kadar sürer. ( Bazı tarihçiler İlk Çağ ın sonu olarak Roma İmparatorluğu nun ikiye ayrıldığı 395, bazıları ise Batı Roma nın yıkılış tarihi olan 476 tarihini kabul etmişleridir.) Her çağın kendine özgü özellikleri vardır. ò Siyasi yapı: Bu dönemde Site (Mezopotamya da), Nom (Mısır da) ve Polis (Ege ve Akdeniz de) denilen Şehir Devletleri hakimdir. Zamanla merkezi krallıklar yaygınlaşmıştır. ò Din: Çok tanrılı dinler yaygındır. (Musevilik ile devrin sonlarına doğru ortaya çıkan Hıristiyanlık hariç) ò Ekonomi: Tarım hayatı yaygındır. Tarımın yanında Kral Yolu, İpek Yolu aracılığı ile ticaret gelişmeye başlamış ve çeşitli zanaat dalları ortaya çıkmaya başlamıştır. ò Sosyal yapı: Özgür insanlar ve köleler olarak sosyal sınıflara ayrılmışlardır. B) Orta Çağ Kavimler Göçü nden (375) İstanbul un Fethi ne (1453) kadar sürer. (Bazı tarihçiler Orta Çağ'ın sonu olarak Büyük Coğrafya Keşifleri ni veya Rönesans ı kabul etmektedirler.) ò Siyasi yapı Doğu da merkezi yönetimler yaygın iken Avrupa da Kavimler Göçü nden sonra ortaya çıkan Feodalite hakimdir. ò Din Toplum ve siyasi yapılar üzerinde Musevilik Hıristiyanlık ve Müslümanlık gibi tek Tanrılı dinler hakimdir. ò Ekonomi Tarımın yanında İpek ve Baharat yolları ile ticaretin büyük önem kazandığı, insan gücüne dayalı sanayi dallarının çeşitlendiği görülmüştür. ò Sosyal yapı Avrupa da halk çeşitli sınıflara ayrılmıştı ve halk arasında hukuki eşitlik yoktu. İş bölümü çeşitlendikçe sosyal yapıda da çeşitlilikler görülmüştür. C) Yeni Çağ İstanbul un Fethi nden (1453) Fransız İhtilâli ne (1789) kadar sürer. ò Siyasi yapı Barut un ateşli silahlarda, özellikle de top yapımında kullanılmasından sonra Orta Çağ a damgasını vuran Feodalite son buldu. Merkezi krallıklar güçlendi. Büyük Coğrafya Keşifleri ile Sömürge İmparatorlukları doğdu. ò Din Tek Tanrılı dinlerin toplum ve siyasi yapılar üzerindeki etkinliğinin sürdüğü görülmüştür. Haçlı Seferleri, Büyük Coğrafya Keşifleri, Rönesans ve Reform hareketleri sonrasında Kilisenin toplum ve siyasal yapılar üzerinde güç kaybına uğradığı ileri sürülmüştür. ò Ekonomi Büyük Coğrafya Keşifleri nden sonra ticaret ön plana çıktı, enerji kaynakları sanayiye girmeye başladı, tarım alanları genişledi. 34

7 ò Sosyal yapı Ticaret ile uğraşan Burjuvaların ön plana çıktığı, Soylu ve Rahiplerin eski güçlerini yitirmeye başladığı görülmüştür. D) Yakın Çağ Fransız İhtilâli nden (1789) Günümüze kadar sürer. ò Siyasi Yapı Fransız İhtilâli nden sonra yayılan Milliyetçilik (Ulusçuluk) akımı, İmparatorlukların çöküşünü hızlandırdı. Ulusal (Milli) devletler yaygınlaştı. Demokrasi gelişti. Cumhuriyet yönetimleri çoğaldı. ò Din SİYASAL YAPI TOPLUMSAL YAPI EKONOMİK YAPI HUKUKSAL YAPI DÜŞÜNCE YAPISI BİLİM DİN İLKÇAĞ (MÖ MS. 375) Site (Şehir Devleti = Sümer Krallık = Babil Feodalite (Derebeylik) Merkezi Krallıklar İmparatorluk (Akad = Roma) (Monarşiler) Köleci Toplum (Zenginlik kaynağı, köle emeği) Tarım ve hayvancılık Ticaret (Kolonizasyon) Asur, Fenike, İyonya Tek Tanrılı dinler inanç sistemi olarak devam etmekle birlikte toplum ve siyasi yapılar üzerindeki etkinliği azaldı, Laiklik yaygınlaştı. ORTAÇAĞ ( ) Tarıma dayalı kapalı ekonomi Zenginlik kaynağı topraktır İlk yazılı hukuk (Sümer) Dinsel hukuk Kısasa kısas (Babil) Dinsel yargı (Engizisyon) Hukuk (Hitit) Avrupa Hristiyan dünyası Gelişmiş hukuk (Yunan - Roma) Skolastik Düşünce İyonya Okulu (Özgür Düşünce) (Dogmatizm) Aristo Mantığı İncil, kilise Mezopotamya (Matematik - Astronomi) Skolastik düşünce Mısır (Matematik - nedeniyle geriledi Astronomi - Tıp - Anatomi) İyonya (Tales - Pisagor) Feodal Toplum (Sosyal statüyü, sahip olunan toprağın büyüklüğü belirler) ò Ekonomi Sanayi Devrimi İle birlikte sanayi ön plana çıktı. Ticaret daha da gelişti. Tarım makineleşti. ò Sosyal yapı YENİÇAĞ ( ) Burjuva sınıfı ekonomik yönden güçlendi Coğrafi Keşifler Ticari devrim Zenginlik kaynağı değerli madenlerdir Merkantilizim Dinsel hukuk etkisini yitirmeye başladı Hümanizm Akıl, Doğa, İnsan Bilimsel ve teknolojik gelişme XVII yy. BİLİM ÇAĞI Çok tanrıcılık (Politeizm) Tek tanrı inancı (Monoteizm) Reform Tek tanrıcılık (İbraniler - Musevilik) Hristiyan - Müslüman Mezhep Savaşları çatışması (Haçlı Seferleri) 30 Yıl Savaşları Tek tanrıcılık (Monoteizm) Mezhep birliği dağıldı YAKINÇAĞ ( ) Meşrutiyet (Parlamenterizim) Laik devlet (Sekülarizm) Ulus toplumu İnsan hakları İşçi sınıfı Sanayileşme Sömürgecilik Laik hukuk İnsan hakları Anayasa Aydınlanma Çağı (XVIII. yy) Bilim Teknoloji Sanayi Devrimi XVIII. yy. Laik Düşünce Laik Devlet (Sekülerizm) Sanayiciler ön plana çıktı. Ticaretle uğraşanlar daha da güçlendi. Halk sınıfları arasında hukuksal eşitlik sağlandı. PİRAMİTLER Çoğu Eski ve Orta Krallık dönemine ait olan Firavunların anıt- mezarlarıdır. Mısır da 100 den fazla piramit bulunmaktadır. Bunlar içerisinde en büyüğü olan uzun süre dünyanın 7 harikası arasında yer alan dünyanın yeni 7 harikasında onur ödülü bulunan Keops Piramidi dir. MÖ 2560 yılında yapıldığı metre yüksekliğinde ( yaklaşık 10 metresi aşınma nedeniyle kısalmış 137 m ) her biri birkaç ton ağırlıkta olan 2 milyon taş bloktan 20 yılda yapıldığı ileri sürülmektedir. Piramidin tepesinin Kuzey Kutbunu çevresinin ise Ekvatorun uzunluğunu temsil ettiği ileri sürülür. ò Büyük Piramitin açıları, Nil'in delta yöresini iki eşit parçaya bölerler. ò Gize'deki üç piramit aralarinda bir Pisagor üçgeni olacak sekilde düzenlenmişlerdir.bu üçgenin kenarlarının birbirlerine göre oranı 3:4:5'dir. ò Büyük Piramitin tabanının yüzeyi,anıtın yarısının iki katına bölündüğünde pi=3,14 sayısı elde edilir. ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR 35

8 ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR MISIR ATASÖZLERİ ò Çamur ve taştır insan Tanrı tarafından yaratılan ama farkında değildir Tanrı'nın avuçları arasına bıraktığı kaderinin.. ò Resimler, gerçeğe soğuk tanımlardan daha yakındır. ò Saygılı ol. Senden yaşlı veya üst derecede birisi içeri girdiği zaman ayağa kalk. Fakat her şeyden önce ailene saygı göster. Anne ve babanın eline su dök. Annene bol ekmek ver ve onu seni taşıdığı gibi taşı. O, senin büyük yükünü kaldırmıştı ve seni üç sene emzirmiştir. O, seni okuyup yazman için okula götürmüş ve sana evden ekmek ve bira getirmiştir. ò Sen de evlendiğin zaman, annenin emeklerini düşün. Öyle ki, o seni ayıplamasın ve Tanrıya elini kaldırıp şikayetini duyurmasın. Fakat sen genç iken evlen ki, karın da sana bir oğul versin. ò Kaybetmeyi ahlaksızca bir kazanca tercih et. Birincinin acısı biran, ötekinin vicdan azabı bir ömür boyu sürer. Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar 2. KONU KÜLTÜR VE UYGARLIK Bir ulusa özgü maddi ve manevi değerlerin bütününe kültür denir. İnsanlar göç, ticaret veya savaş yolu ile değişik bölgelerdeki insanlar ile karşılaşmışlar yer yer onlardan etkilendikleri gibi onları da etkilemişlerdir. Bu etkileşimin sonucu olarak da uygarlık denilen uluslar arası bir değer ortaya çıkmıştır. İlk uygarlıklar; insanların yaşamlarını kolayca sürdürebildikleri Anadolu, Mezopotamya, Mısır, İran, Çin ve Hindistan gibi ılıman iklim kuşağında göl, nehir ve deniz kenarlarında ortaya çıkmıştır. İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIĞI ò Güneydoğu Anadolu dan, Basra Körfezi ne kadar uzanan Fırat ve Dicle Nehirleri arasındaki bölgeye İlk Çağ da iki nehir arası anlamına gelen Mezopotamya denmiştir. ò Mezopotamya Uygarlığı, insanlık için ana kaynak uygarlıklardandır. ò Mezopotamya nın siyasi tarihi Sümerler ile başlamış daha sonra Akadlar, Elamlar, Babiller ve Asurlar bu bölgeye egemen olmuşlar ve devletlerini kurmuşlardır. ò Mezopotamya Uygarlığı nın temellerini Sümerler atmış, bu uygarlık diğer Mezopotamya devletleri tarafından benimsenmiş ve geliştirilerek Ön Asya ya yayılmıştır. Mezopotamya SÜMERLER (MÖ ) 1. Sümerlerin siyasi tarihi Ur, Uruk, Kiş, Lagaş gibi Site denilen şehir devletleri ile başlamıştır. 2. Site adı verilen şehir devletleri Patesi adı verilen Rahip Krallar tarafından yönetilmiştir. 3. "Çivi Yazısı" denilen, tarihte bilinen İlk yazıyı Sümerler bulmuşlar ve böylece Tarih Çağlarına geçen ilk kavim olmuşlardır. 4. Dinleri, çok Tanrılıdır. Sümerliler tanrılarını insan gibi düşünmüşler ancak onların ölümsüz olduklarına inanmışlardır. İnançları daha çok bu dünya ile ilgilidir, yani dünyevidir. 5. Tarihte bilinen ilk yazılı kanunlar Sümer şehir devleti (Lagaş sitesi) krallarından Urgakina ya aittir. Daha sonra bu kanunlar Lagaş Kralları Ur - Nammu ve Gudea tarafından geliştirilmiştir. 6. Sümerlere ait olan Gılgamış, Tufan destanları Mezopotamya edebiyatının ilk yazılı örnekleridir. 36

9 Sümer yazısı çivi yazısı örneği 7. Sümerler gök cisimlerinin hareketleri ile insanların hayatları arasında bir ilişkinin olduğunu düşünmüşler, bu yüzden gök cisimlerini inceleyerek ilk Ay Takvimini ve Burçları bulmuşlardır. Bu durum Astronomi ile uğraştıklarının bir göstergesidir. 8. Fırat ve Dicle Nehirleri nin sağladığı verimlilik ile bu nehirlerin taşması sonucu tarla sınırlarının bozulması, sayıları, uzunluk ve ağırlık ölçülerini kullanmayı öğrenmelerini sağlamış Matematik (Çarpım tablosu ve dört işlem vb) ayrıca Geometrinin (alan ve hacim ölçüleri, bir dairenin 360 ye bölünmesi vb) gelişmesine katkı sağlamışlardır. AKADLAR (MÖ ) 1. Arap Yarımadası ndan geldikleri, Sami kökenli oldukları ve Kral Sargon döneminde devlet kurdukları ileri sürülmüştür. 2. Tarihte bilinen ilk imparatorluğu kurmuşlardır. 3. Sümer uygarlığını benimsemişler ve bu uygarlığın Ön Asya ya yayılmasını sağlamışlardır. 4. Bir süre Mezopotamya ya egemen oldularsa da Sümerler tarafından yıkılmışlardır. ALFABENİN EVRİMİ Mısır (Hiyeroglif) Fenike (Alfabe) Anadolu Lidyalılar Frigler İyonlar Yunan ò ò ESKİ MISIR HİKAYELERİ Kirletilmiş suyu, birkaç gün Piramit'in içine bırakırsanız; suyu arıtılmış olarak bulursunuz. Piramit'in içerisinde süt, birkaç gün süreyle taze kalır ve sonunda bozulmadan yoğurt haline gelir. ò Bitkiler, Piramit'in içinde daha hızlı büyürler. ò Piramit'in içine bırakılmış su, 5 hafta süreyle bekletildikten sonra yüz losyonu olarak kullanılabilir. ò Çöp bidonu içindeki yemek artıkları, hiç koku vermeden Piramit içinde mumyalaşır. ò Kesik, yanık, sıyrık gibi yaralar büyükçe bir Piramit'in içinde daha çabuk iyileşme eğilimi gösterir. ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR 9. Mezopotamya da taş az bulunduğundan Sümerler heykel hariç çeşitli eserleri doğa olaylarına ve istilâlara karşı dayanıksız olan kerpiçten yapmak zorunda kalmışlardır. Bu yüzden eserlerinin birçoğu günümüze kadar ulaşamamıştır. 10. Sümerlere ait olan "Ziggurat" denilen tapınakları ünlüdür. Zigguratların üst katının gözlemevi (Rasathane) olarak kullanılması, Astronomi ile uğraştıklarının bir başka göstergesidir. Mezopotamya Roma (Latin Alfabesi) İLK ÇAĞ UYGARLIKLARININ ETKİLEŞİMİ Anadolu Uygarlıkları Mısır ò Piramitlerin bazı odalarının içinde ne olduğu hakkında bir bilgi yoktur; araştırmacıların çoğu, ya içinde kayboldular ya da aynı yerde birkaç tur attılar, fakat içlerini göremediler. ò Piramitlerin içi yazın soğuk kışın sıcak olur. 11. Sümer yöneticileri ve Rahipler toplumun üst sınıfını oluştururken, halk özgürler ve köleler olarak sosyal sınıflara ayrılmışlardır. Batı Yunan Uygarlığı Doğu Roma Helenizm İslam Uygarlığı 37

10 ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR MISIR'DA HUKUK Eğer bir yargıç bir davaya bakar ve bir karara varırsa verdiği hükmü yazılı olarak takdim eder; daha sonra verdiği kararda bir hata ortaya çıkarsa ve bu kendi hatasından kaynaklanırsa o zaman davada onun tarafından kararlaştırılan para cezasının on iki katını öder ve halka ilan edilerek yargıçlık makamından el çektirilir ve bir daha asla yargıçlık icra etmek için oraya oturamaz. Eğer tanık bulunamıyorsa yargıç azami sekiz ay olmak üzere bir süre tanır. Sekiz aylık süre içinde tanık ortaya çıkmamışsa suçludur ve henüz karara bağlanmamış davadaki para cezasını üstlenir. Bir mülkün kirasını ödeyerek başka her türlü yükümlülükten muaf olma hakkına sahip olan bir kabile reisi, tarlası, evi ve bahçesi üzerindeki bu imtiyazını karısına ya da kızına devredemez; borcuna karşılık veremez. Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar ELAMLAR (MÖ ) 1. Akadlar gibi Sami kökenli bir topluluk oldukları ileri sürülmüştür. Mezopotamya diye tanımlanan bölgenin Güneydoğusunda merkezi "Sus" olmak üzere devlet kurmuşlardır. 2. Sümerler in çivi yazısını kullanmışlardır. 3. Önemli yer altı zenginliklerine sahip oldukları ve seramik sanatında ileri oldukları belirtilmiş, Asurlular tarafından yıkılmışlarıdır. BABİLLER (AMURRULAR) (MÖ ) 1. Samilerin bir kolu olan Amurrular tarafından kurulmuşlardır. Hititler tarafından yıkılana kadar I. Babil Devleti (MÖ ) ve Persler tarafından yıkılana kadar II. Babil Devleti (MÖ ) olarak hüküm sürmüşlerdir. 2. Mutlak krallığın ilk önemli temsilcisi olan Hammurabi, aynı zamanda Mezopotamya nın en gelişmiş kanunlarının (Mülkiyet, Ceza, Ticaret alanların) da hazırlayıcısıdır. ASURLULAR (MÖ ) 1. Askeri bir imparatorluk özelliği göstermişlerdir. Bu yüzden ceza yasaları oldukça ağırdır. 2. Alişar ve Boğazköy ile Kayseri yakınlarındaki Kültepe de kurdukları ticaret kolonisi (Kaniş Karum) ile Kara Kolonici bir devlet özelliği de göstermişlerdir. 3. Ticaret amacı ile, Lidyalıların açtığı Sard dan başkentleri Ninova ya kadar uzanan Kral Yolu nu kullanmışlardır. 4. Sümerlerin Çivi Yazısı'nı kullanmışlarıdır. Çivi yazısını Anadolu ya taşıyarak Anadolu nun Tarih Çağları na geçmesini sağlamışlardır. 5. Başkentleri Ninova da tarihte bilinen ilk kütüphaneyi kurdukları ileri sürülmüştür. 6. Heykelcilik ve kabartma sanatlarında ileri gittikleri bilinmektedir. Ancak, satın aldığı bir tarlayı, bahçeyi ya da evi karısına ya da kızına devredebilir, onların mülkiyetine katabilir veya borcuna karşılık olarak verebilir. Tarlasını, bahçesini ve evini bir tüccara ya da başka bir kamu görevlisine satabilir, alıcı ise tarlayı, evi ve bahçeyi yararlanma hakkı karşılığında elinde tutabilir. Bir adam rütbece kendisinden daha üstün olan bir adamın vücuduna vurursa halkın önünde öküz kırbacı ile 60 kırbacı hakeder. 3. Kudüs e egemen olan II. Babil hükümdarı Nabukednezar ın buradaki Yahudileri 80 yıl sürecek olan ilk sürgüne tabi tuttuğu ileri sürülmüştür. (Yahudilere uygulanan büyük sürgün MS 70 yıllarında Romalılar tarafından gerçekleştirilmiştir.) 4. Uygarlıklarında Sümerlerin etkisi görülür. 5. Astronomi ye önem vermişler Ay ve Güneş tutulmasının gök cisimlerinin devirli hareketlerinin sonucu olduğunu ileri sürmüşlerdir. 6. Babillerin Kule denilen tapınakları ile uzun süre dünyanın 7 harikası arasında sayılan Babil in Asma Bahçeleri oldukça ünlüdür. Nemrut Dağı Yakınlarındaki Heykeller 38

11 ORTA ASYA UYGARLIKLARI Orta Asya da yapılan çalışmalar değişik kültür bölgelerinin varlığını ortaya çıkartmıştır. Bunlar: Anav Kültürü (MÖ )Yılları arası: Orta Asya nın en eski kültürüdür. Bugünkü Türkistan dadır. Bu dönem insanların tuğladan yapılmış evlerde oturmaları, tarımla uğraşmaları yerleşik yaşam uygarlığını benimsediklerinin en önemli kanıtıdır. Afenesyovo Kültürü (MÖ ): Türkler in en eski kültürüdür. Altay Sayan Dağları'nın kuzeybatısındadır. Türkler in avcı ve savaşçı özelliklerini yansıtmaktadır. Orta Asya Uygarlığı nın temelini oluşturmuştur. Andronovo Kültürü (MÖ ) Yılları arası: Orta Asya topraklarında en geniş alana yayılmışlardır. Altaylar dan Ural Dağları'na Hazar Denizi nin doğusuna kadar uzanmaktadır. Türklerin ilk kez Tunç ve Altın ı işledikleri ve çeşitli eserler yaptıkları dönemdir. Karasuk Kültürü (MÖ ) Yılları arası: Orta Asya da demirin ilk kez Türkler tarafından bu dönemde işlendiği belirtilmektedir. Ayrıca dokumacılık yaptıkları, dört tekerli arabalar kullandıkları dönemdir. Tagar Kültürü (MÖ ) Yılları arası: Abakan Bölgesi'ndedir. Orta Asya nın en gelişmiş bölgesidir. Bölgede çok sayıda hançer, ok uçları, bilezik ve küpe gibi madeni eşyalara rastlanılmıştır. Bölgedeki kültürlerin içinde en genç ve gelişmiş olanıdır. İSKİTLER (SAKALAR (MÖ. 8 yy MÖ 2. yy) İskitler 1. Tanrı Dağları nın eteklerinde konar-göçer yaşayan Kavimlerden olan İskitler (Sakalar) MÖ 8. yy da diğer kavimlerin baskısı üzerine göç etmek zorunda kalmışlardır. Bir bölümü Karadeniz in kuzeyine giderken bir bölümü Aral Gölü yörelerini yurt edinmişleridir. Eski Yunanlılar, Karadeniz in kuzeyine yerleşenlere İskit adını verirken İranlılar (Persler) Aral Gölü yörelerinde yaşayanlara "Saka" adını vermişlerdir. 2. Değişik kavimlerden oluşan İskitler in yöneticilerinin Türk olduğu ileri sürülmüştür. 3. İskit Saka hükümdarlarının en tanınmışı Orta Asya gurubunun Hakanı olan Alp Er Tonga dır. (İranlı şair Firdevsi nin Şahnamesinde Afrasyab adı ile geçmektedir.) 4. Alp Er Tunga nın torunu Tomris (Temir) ise ilk kadın hükümdar olarak tarihe geçmiştir. 5. Ekonomilerinin temeli hayvancılığa dayalı olduğundan konar göçer biçimde yaşamışlardır. 6. Gök Tanrısı inanışı hakimdir. Öldükten sonra tekrar yaşayacaklarına inandıkların için ölülerini atları ve eşyaları ile birlikte gömmüşlerdir. 7. Altın ve gümüşten yaptıkları at koşumları, kemer tokaları maden işlemeciliğinde ileri gittiklerinin en önemli kanıtlarıdır. At, geyik, kuş motifleri gibi genellikle hayvan üslubu hakimdir. MISIR UYGARLIĞI 1. Mısır ın siyasi tarihi de Mezopotamya da olduğu gibi Nom adı verilen şehir devletleri ile başlamıştır. Kral Menes în MÖ 3000 de Nom ları birleştirmesi ile Mısır Krallığı kurulmuş dolayısıyla ile siyasi birlik sağlanmıştır. Mısır çöller ve denizlerle çevrildiğinden uzun süre dış etkilerden korunmuş dolayısıyla kendilerine özgü bir uygarlık yaratmışlardır. 2. Mısır, Pers istilâsına (MÖ 525) kadar Mısırlı sülâleler tarafından, Perslerden sonra 1952 yılına kadar dışarıdan gelenlerce yönetilmiştir. 3. Mısır Uygarlığı da Mezopotamya Uygarlığı gibi Ana Kaynak uygarlıktır. ò Mısır ın Pers istilâsından (MÖ 525) 1952 yılına kadar Mısırlılar tarafından yönetilmediği, bu süreçte sırası ile; Büyük İskender, Romalılar, GORDİON Ankara ya 94 Km, Polatlı ilçesine 29 km uzaklıktadır. Yassıhöyük adı ile de tanınmaktadır. Kral Gordios un kurduğu, Frigya nın başkenti, Ana Tanrıça Kibele nin ülkesi, Kral Midas ın tümülüsü ile bütünleşen bir yerleşim yeridir. Gordion un ünü Kulakları ile ünlü Kral Midas ( Eşek kulaklı Midas ) ile Kördüğümden gelmektedir. Frigler, yeni bir kral arayışında iken bir kahinin şehre öküz arabası ile giren ilk kişinin kral ilan edilmesini söylediği, bu kişinin de Midas ın babası yoksul Gordios olduğu anlatılır. ( Bazı kaynaklar ise Kral Gordios un ölümünden sonra Gordion a giren ilk kişinin Midas olduğunu, onun kral seçildiğini anlatırlar.) Gordios un kral ilan edildikten sonra arabasını tapınağa armağan ederken tapınağa bir düğümle bağladığı, bu düğümü çözecek kişinin Asya nın fatihi olacağı hikaye edilir. Persleri yenen Makedonya Kralı Büyük İskender in kışı geçirdiği Gordion da, Gordios un bağladığı düğümü çözmek için uğraştığı ancak başaramadığı, sabrı tükenince de kılıcı ile keserek kördüğümü çözdüğü anlatılmaktadır. ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR 39

12 ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR Gordion surları içerisinde yer alan sarayları, Frigya kral ailesi ile zengin ve soylular için yapılmış 80 kadar yığma mezar tepeleri şehrin en önemli özelliklerini yansıttığı ileri sürülmüştür. Gordion dan elde edilen buluntular Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi ile Gordion müzesinde sergilenmektedir. Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar Bizanslılar, H.z Ömer den itibaren Müslüman Araplar (Emeviler Abbasiler), Türkler (Tolunoğulları, Akşitler, Eyyubiler, Memlükler, Osmanlılar) ve İngilizler tarafından yönetildiğini Mısırlıların yaptıkları birçok savaş içerisinde Suriye egemenliği için Hititlerle yaptıkları "Kadeş Savaşı" ve bu savaşın sonunda imzalanan Kadeş Antlaşması oldukça önemlidir. Kadeş Antlaşması (MÖ 1280) tarihte bilinen ilk yazılı antlaşmadır. 5. Mısır, firavun denilen krallar tarafından yönetilmiştir. Firavunlar Tanrı Kral olarak nitelendirilmiştir. Bu durum Firavunlara sınırsız bir güç kazandırmış, bu da Mısır kültürünün ve sanatının gelişmesine önemli katkı sağlamıştır. alanında gelişme göstermelerine de katkı sağlamıştır. Ondalık sayıları, Pi sayısını (3,14) bulmuşlar, dört işlemleri kullanmışlardır. 10. Firavunları adına yaptıkları Karnak ve Luksor tapınaklarının yanında, uzun süre dünyanın 7 harikası arasında sayılan Piramit denilen anıt mezarları oldukça ünlüdür. Ayrıca insan başlı aslan gövdeli Sfenks adı verilen heykelleri oldukça dikkat çekicidir. Halk için yapılan mezarlara ise Labirent adı verilmektedir. 11. Halk, Rahipler, Din adamları, askerler, tüccarlar, çiftçiler ve köleler olarak sosyal sınıflara ayrılmıştı. Aralarında hukuki eşitlik yoktu. 6. Mısırlılar başlangıçta Hiyeroglif denilen resim yazısını kullanmışlar, yazılarını papürüsler üzerine yazmışlar, zamanla sadeleştirilen Mısır yazısı Fenike Alfabesi ne temel olmuştur. 7. Dinleri çok tanrılıdır. Ölümden sonraki hayata inanmışlar ve büyük önem vermişlerdir. Öldükten sonra tekrar dirilmeyi vücudun bozulmamasına bağlayan Mısırlılar, ölülerini Mumyalamışlar ve mumyacılığı milli sanat haline getirmişlerdir. Mumyalama sırasında insan anatomisini öğrenen Mısırlılar Tıp alanında da önemli gelişme göstermişlerdir. Öldükten sonra dirileceklerine olan inançları nedeniyle mezarlarını oda biçiminde yapmışlar ve içine çeşitli eşyalar koymuşlardır. Mısır ò Nehirlerin akış yönüne göre (Fırat Dicle ile Nil) Mezopotamya nın kuzeyine yukarı güneyine aşağı denilirken, Mısır ın kuzeyine aşağı, güneyine yukarı denildiğini 8. Nil Nehri nin taşma zamanını önceden bilebilmek amacıyla Mısırlılar Güneş Yılı esasına dayalı bilinen ilk takvimi bulmuşlardır. Bu da Astronomi biliminde ileri olduklarını göstermektedir. Bu takvim Roma İmparatoru Jul Sezar ve Papa XIII. Gregoryan tarafından geliştirilerek günümüzde yaygın olarak kullanılan Miladi Takvime dönüştürülmüştür. 9. Nil Nehri nin verimliliği bir yandan tarımın önemli ölçüde gelişmesine ve zenginleşmesine yol açarken Nil in taşması ile tarla sınırlarının bozulması, Matematik ve Geometri Piramitler, Firavunlar için yapılmış anıt mezarlardır. 40

13 İRAN UYGARLIĞI 1. İran, Asya yı, Anadolu, Mezopotamya, Suriye ve Mısır a bağlayan bir geçiş noktası üzerinde olduğundan birçok uygarlığın yaşadığı bir bölge durumundadır. 2. İlk Çağ da, İran ın kuzeyinde Medler ve güneyinde Persler yaşamışlardır. Medler e son veren Persler, tüm İran a egemen olduktan sonra Anadolu, Suriye ve Mısır a egemen olarak İlk Çağ ın en büyük imparatorluklarından birini kurmuşlardır. 3. MÖ 5. yy da Yunanlılar ile yaptıkları Pers Savaşları oldukça ünlüdür. Bu savaşlar sonunda Anadolu ya çekilmek zorunda kalmışlardır. 4. Pers İmparatorluğu na Makedonya Kralı Büyük İskender son vermiştir. 5. Persler sınırsız yetkileri olduğu ileri sürülen krallar tarafından mutlakıyetle yönetilmiştir. 6. Ülke Satraplık denilen eyaletlere ayrılarak yönetilmiştir. 7. Dinleri iyilik ve kötülüğün mücadelesi anlayışına dayanan Zerdüşlüktür. Tapınaklarına Ateşgede denilmiştir. 8. Düzenli bir posta örgütüne sahip oldukları ileri sürülmüştür. 9. Sarayları, kabartmaları yanında insan başlı boğa gövdeli sfenksleri oldukça ünlüdür. HİNT UYGARLIĞI 1. Hint uygarlığı, İklim koşulları elverişli olan Hindistan ın kuzeyindeki İndus ve Ganj Nehirleri boylarında ortaya çıkmıştır. 2. Hindistan zengin ve verimli topraklara sahip olduğundan sık sık istilaya uğramış, birçok farklı uygarlığın yaşadığı bir bölge olmuştur. 3. MÖ 1500 lerde Hindistan a gelen Ariler, meslekleri babadan oğula geçen ve aynı geleneklere bağlı olan Kast Sistemi'ni geliştirmişlerdir. Bu sistemde farklı sosyal sınıflardan oluşan halk arasında hukuki eşitlik olmadığı gibi Kast sınıflar arası geçiş veya sosyal ilişkileri de kısıtlamıştır. 4. Hindistan da gerek birbirinden farklı uygarlıkların yaşaması ve gerekse Kast Sistemi nin varlığı Hint halkının kaynaşmasını engellemiş ve onların bir millet haline gelmelerini geciktirmiştir. Bu nedenle güçlü bir siyasi yapı oluşturulamamış Racalıklar denilen küçük prenslikler ortaya çıkmıştır. 5. Bu sistemde halk; Din adamları (Brahmanlar) Soylular ve askerler (Kşatriyalar) Tüccar ve çiftçiler (Vaysiyalar) Zanaatkâr ve işçiler (Südralar) Kast dışı kabul edilen Paryalardan oluşmuştur. 6. Sanskritçe denilen bir dil ve İndus yazısını kullandıkları ileri sürülmüştür. 7. Hindistan zamanla tarihi Baharat Yolu'nun merkezi olmuştur. 8. Dinleri çok Tanrılıdır. Başlıca dinleri arasında Hinduizm, Brahmanizm, Maniheizm ve Hindistan da ortaya çıkmakla birlikte burada fazlaca yayılamayan Budizm yer almaktadır. Gazneli Sultan Mahmut un Hindistan a yaptığı seferler sonunda İslamiyet'in Hindistan da yayıldığını ÇİN UYGARLIĞI 1. Sarı Irmak boylarında kurulan Asya nın en eski ve en önemli uygarlık merkezlerinden biridir. Asya da yerleşik yaşam uygarlığının ilk temsilcileridir. 2. Çin uygarlığının oluşumunda Türk, Tunguz, Moğol ve Tibet uygarlıklarının katkıları olduğu ileri sürülmüştür. 3. Hanedanlar aracılığı ile yönetilen Çin de güçlü bir merkezi otorite kurulmuştur. Çinliler imparatorlarını Tanrının Oğlu olarak nitelendirerek, onun kutsal olduğuna inanmışlardır. NOTLARIM ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR 41

14 ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR NOTLARIM Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar 4. Barut, pusula, kağıt ve matbaanın ilk kullanıcıları olan Çinliler, bu alanda dünyaya öncülük etmişlerdir. 5. Çin Tarihi İpek Yolu'nun merkezi olduğundan Çin den Avrupa içlerine kadar uzanan geniş coğrafyada canlı bir ticaret hayatı yaşamışlardır. İpek Yolu egemenliği için Orta Asya Türkleri ile bitmez tükenmez savaşlar yapmışlardır. 6. Çinliler MÖ 1500 lerde kendilerine özgü olan ve halen kullanılan bir nevi şekil yazısına benzer yazıyı kullanmışlardır. 7. Ekonomide tarım önemli bir yer tutmakla birlikte İpek Yolu sayesinde ticeret hayatında da ileri gitmişlerdir. 8. MÖ 3. yy da Hun akınlarından korunmak amacı ile Dünya nın en büyük taş yapılarından olan ve Dünya'nın 7 harikası arasında gösterilen ünlü Çin Seddini yapmışlardır. Ayrıca Hun ordularını örnek alarak atlı birlikler kurmuşlardır. 9. Tao ve Konfüçyüs ün öğütleri zamanla din kurallarına dönüşmüş, Hindistan da ortaya çıkan Budizm önemli ölçüde Çin de yayılmıştır. 10. İpek dokumacılığı ve porselen sanatında da ileri gitmişlerdir. Budist tapınakları oldukça ünlüdür. Çin sanatında küçüklük, incelik ve zariflik göze çarpmaktadır. A) FENİKELİLER DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI 1. MÖ 1200 yıllarında Lübnan Dağları ile Akdeniz arasında Sur, Sayda, Biblos gibi şehir devletleri biçiminde yaşamışlardır. 2. Tarıma elverişli arazilerin yetersiz olması nedeniyle denizciliğe yönelmişler, Akdeniz kıyılarında ticaret kolonileri kurmuşlar ve tarihin ilk deniz kolonici devleti olmuşlardır. Ticaret sayesinde doğu ile Akdeniz ülkeleri arasında kültürel etkileşimi sağlamışlardır. 3. İnsanlığa en önemli katkıları, temeli Mısır yazısına dayanan harf yazısını yani ilk alfabeyi bulmuş olmalarıdır. Bu alfabe Lidyalılar, Frigyalılar, İyonyalılar, Yunanlılar ve Romalılar tarafından kullanılıp geliştirilerek günümüzde kullandığımız Latin Alfabesine dönüştürmüşlerdir. 4. Güçlü bir siyasi yapı oluşturamamışlar, Mısırlıların, Asurluların, Pers ve Romalıların üstünlüğünü kabul etmek zorunda kalmışlarıdır. Fenikelilerin en önemli kolonilerinin Tunus taki Kartaca olduğunu Kolonicilikte en büyük rakiplerinin Yunanlar olduğunu, Yunanlar kolonilerini ikinci vatan sayarken Fenikelilerin yalnızca sömürge olarak gördüklerini, bu nedenle Yunanlar kolonilerinde uzun süre kalırken Fenikelilerin kolonilerinde kısa sürede İyon ve Yunanlara kaptırdıklarını 42

15 B) İBRANİLER 1. Bugünkü İsraillilerin atası olup Kutsal kitapları Tevrat a göre Hz. Musa nın önderliğinde Mısırdan gelerek bugünkü İsrail topraklarına yerleştikleri belirtilmiştir. 2. Kenanilerin, ırmağı aşan anlamına gelen İbrani adını verdikleri kavim, Peygamberleri Hz. Musa ya inandıkları için Museviler diye tanındıkları gibi 12 İsrail kabilesinden birinin adı olan Yehuda'dan dolayı Yahudiler olarak da adlandırılmışlardır. 3. Hz. Davut döneminde başkenti Kudüs olmak üzere devletlerini kurmuşlar, en parlak dönemlerini ise Hz. Süleyman döneminde yaşamışlardır. 4. Hz. Süleyman ın ölümünden sonra birlikleri bozulmuş, devletleri İsrail ve Yahudi (Yuda) olmak üzere ikiye ayrılmıştır. İsrail Devleti'ne Asurlular, Yahudi Devleti'ne ise Babiller son vermişleridir. Romalılara karşı isyan etmeleri üzerine MS 70 yıllarında yaşadıkları yerlerden kovulmuşlar, dünyanın değişik yörelerinde dağınık olarak yaşamışlardır. II. Dünya Savaşı nın sonunda 1948 de bugünkü İsrail Devletini kurmuşlardır. 5. Kralları genellikle Hz. Davut ve Hz. Süleyman gibi peygamberlerdir. İbraniler'de Peygamber kral anlayışının olduğunu İbraniler semavi dinler içinde ilk tek tanrılı din olan Museviliği benimsemişlerdir. Bu dinin yalnızca kendi kavimlerine gönderildiğine inanmışlardır. Bu inanış kendilerini diğer kavimlerden üstün görmelerine, dinlerini yaymak için çaba harcamamalarına neden olmuştur. Bu da ilk tek tanrılı din olmasına karşın tek tanrılı (Hıristiyanlık ve İslamlık) dinler arasında en az yayılan din olmasına yol açmıştır. 7. Museviliğin yalnızca kendi kavimlerine gönderildiğine inanmaları Evrensel değil, Kavmi din veya Milli din anlayışını benimsemelerine neden olmuş, bu da uzun süre dağınık yaşamalarına karşın benliklerini koruyup sürdürmelerinde en önemli etken olmuştur. 8. En önemli eserleri Süleyman Mabedidir. ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR MİDAS Şarap tanrısı Dionisos un yoldaşı Satiros, Frigya'yı gezerken Midas'ın gül bahçesinde uyuya kalmış. Satiros'u bulup, on gün on gece sarayında ağırlayan Midas'ın konukseverliğinden etkilenen Dionisos, kralın bir dileğini gerçekleştireceğini söylemiş. Kral Midas da her dokunduğunun altına dönüşmesini ve böylece daha zengin olmayı istemiş. Ancak yemek için dokunduğu yiyecekler, içecekler ve ünlü gül bahçesi bile altına dönüşünce, kral Dionisos'dan bu uğursuz gücü geri almasını istemiş. Midas'ın durumuna acıyan tanrı Dionisos krala Paktalos Irmağı'nda yıkanmasını söylemiş. Bu ırmakta yıkanan Midas, her tuttuğunun altına dönüşmesinden kurtulmuş. Ve o günden bugüne bu ırmakta bulunan altın parçacıkları bu efsaneye bağlanmıştır. 43

16 ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR ALİŞAR Yozgat ilimize 45 km uzaklıkta Yozgat-Sarıkaya karayolu üzerinde Alişar Köyünün kuzeyinde yer almaktadır. Ankara nın yaklaşık 200 km doğusundadır. Anadolu nun Tarih Öncesi dönemini aydınlatan en önemli merkezlerden biridir. Alişar höyüğünde Arkeologlar tarafından yapılan kazılarda 7 şehir kalıntısı ortaya çıkarılmıştır. Bu kalıntılardan ilk üçünün Tarih Öncesi döneme ait olduğu tespit edilmiştir. Höyüğün bir çukura kurulduğu ve 30 metre yüksekliği ile Anadolu nun en büyük höyüklerinden biri olduğu görülmüştür. İlk yerleşimin MÖ 4 bin yıllarında kerpiç duvarlı basit bir köy görünümünde olduğu ileri sürülmüştür. Bundan sonraki dönemlerde önemli gelişmeler göstermiş MÖ 3. bin yıllarında Alişar ın surlarla çevrili bir şehir olduğu ortaya çıkarılmıştır. Asurlu tüccarlar Kaniş (Kültepe) kolonisine geldikleri gibi MÖ 2. bin yıllarında Alişar a da geldikleri burayı da bir ticaret merkezi haline getirdikleri görülmüştür. Böylece Anadolu ile Mezopotamya arasında bir kültür alışverişinin de bu dönemde başlamıştır. Hititler döneminde geniş kale kapıları, yer altı yolları, yer yer kuleleri ile savunmaya elverişli bir şehir haline getirilmiştir. Ancak Frigler döneminde şehir önemini yitirmeye başlamıştır. Alişar Höyüğünden elde edilen kalıntılar Ankara daki Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergilenmektedir. Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar ANADOLU UYGARLIĞI ò Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü durumunda olması, verimli toprakları ve iklim özellikleri ile birçok farklı uygarlığın yaşadığı bölgedir. Birçok farklı uygarlığın izlerini barındıran bir nevi uygarlıklar beşiği "açık hava müzesi" konumundadır. ò Mezopotamya ve Mısır gibi Doğu uygarlıklarını, Ege Uygarlığı'na bağlayan Anadolu, uygarlıkların birbirini etkilemesini sağlamış ve gelişimini hızlandırmıştır. ò Asya kıtasının en batısında yer aldığından Küçük Asya diye adlandırılan bu coğrafi bölgeye Romalılar Güneşin doğduğu yer anlamına gelen Anatolia derken, Avrupalılar, Miryakefelon Savaşı ndan (1175) sonra Türklerin Ülkesi anlamına gelen Türkiye demişlerdir. İlk Çağ da: å å å å å å å å å å å Bitinya Misya İonya Bidya Likya Poflagonya Kilikya İç Anadolu ya, Kapadokya Kuzey Ege Bölgesi'ne Misya Pontus Armada Ege Bölgesi'nde İzmir Büyük Menderes arasına İyonya Doğu Akdeniz e, Kilikya Marmara Bölgesine, Bitinya Sakarya Bölgesi Frigya Burdur Bölgesine Psidya Doğu Karadeniz e Pontus Batı Karadeniz e Paflagonya Doğu Anadolu ya Armania Güneybatı Akdeniz Likya denmiştir. Anadolu nun bilinen tarihi Yontma Taş Devrine kadar uzanmaktadır. Anadolu nun Tarih Öncesi dönemini aydınlatan başlıca merkezler ise: a) Karain, Beldibi ve Belbaşı Mağaraları: Antalya yakınlarındadır. Karain Mağarası Türkiye nin en eski yerleşim merkezidir. Taştan yapılmış baltalara, delici kesici aletlere rastlanılmıştır. b) Çayönü: Diyarbakır Ergani ilçesi yakınlarındadır. Cilalı Taş Dönemi ne ait ilk yerleşim yeri köyler olduğu ve burada yaşayanların ilk çiftçiler olduğu ileri sürülmüştür. c) Çatal Höyük: Konya nın Çumra ilçesi yakınlarındadır. İnsanlık tarihinin ilk şehir yerleşmesi olduğu ileri sürülmüştür. d) Hacılar: Burdur yakınlarındadır. Cilalı Taş Devri nin önemli yerleşim merkezidir. Hacılar'da bulunan duvarlar, surların ilk örneği olarak gösterilmiştir. e) Truva: Çanakkale yakınlarındadır. Yapılan kazılarda 9 yerleşim merkezi bulunmuştur. Bunların ilk 5 inin Tarih Öncesi dönemlerde diğer 4 ünün ise İlk Çağ dönemine ait olduğu belirtilmiştir. Tarım, hayvancılık ve balıkçılıkla geçindikleri görülmüştür. Homeros un İlyada Destanı nda anlattığı Truva Savaşları nın 7. yerleşim dönemine ait olduğu ileri sürülmüştür. f) Alişar: Yozgat yakınlarındadır. Yapılan kazılarda 7 yerleşim bölgesi bulunmuştur. Bunların ilk 3 ü Tarih Öncesi Dönem e diğer 4 ü ise İlk Çağ a aittir. Çanak, çömlek ve madeni eşya yapımında ileri oldukları belirtilmiştir. g) Alacahöyük: Çorum Alaca dadır. Burada 4 yerleşim yeri bulunmuştur. İlk 2 si Tarih Öncesi, diğerleri İlk Çağ Dönemi ne aittir. Altın, gümüş ve bakırdan yapılmış araç ve gereçlere güneş kurslarına rastlanılmıştır. Bu yerleşim yerlerinden başka Anadolu nun Tarih Öncesi Dönemi ni aydınlatan merkezlerde vardır. Örneğin; Ankara Macunçay, Gaziantep Sakçagözü, Denizli Beycesultan ve Konya İvriz vb. 44

17 ANADOLUNUN TARİHİ ÇAĞLARI Anadolu da Tarih Çağlarında da birçok farklı uygarlığın yaşandığı görülmüştür. HATTİLER MÖ 3000 yıllarında Hititlerden önce ilk siyasi birliği kuranların Hattiler olduğu ileri sürülmüştür. En önemli eserleri, Alacahöyük te ortaya çıkan, güneş kursları, altın kupalar ve heykellerdir. Hattilere ait eserlere, Anadolu nun değişik yörelerinde rastlanması, Hatti uygarlığının geniş bir alana yayıldığının göstergesidir. Zamanla Hititler ile kaynaşmışlardır. A) HİTİTLER (MÖ ) Siyasi yapı: 1. MÖ 2000 yıllarında doğudan gelerek İç Anadolu da Kızılırmak yörelerine yerleşmişlerdir. Başkentleri Çorum yakınlarındaki Hattuşaş tır (Boğazköy). 2. Anadolu da, siyasi birliği ilk sağlayan Hititlerdir. 3. Yaptıkları birçok savaş içerisinde Suriye egemenliği için Mısırlılara yaptıkları "Kadeş Savaşı" (MÖ 1296) ve bu savaşın sonunda yaptıkları Kadeş Antlaşması" (MÖ 1280) çok önemlidir. Kadeş Antlaşması tarihte bilinen ilk yazılı antlaşmadır. 4. MÖ 1200 lerde Boğazlar üzerinden gelen Frigler Hitit siyasi birliğini bozmuşlardır. Hititler, MÖ 700 yılına kadar Güneydoğu Anadolu da şehir devletleri biçiminde yaşamışlardır. Bu döneme Geç Hitit Şehir Devletleri adı verilmiştir. En önemli şehir devleti Kargamıştır. Persler tarafından ortadan kaldırılmışlardır. Devlet şekli: İlk dönemlerinde çeşitli Beyliklerin birleşmesi ile oluşan feodal bir yapı gösterirken, zamanla krallar, beyleri görevden alarak yerlerine merkezden valiler atamak suretiyle merkeziyetçi bir devlet yapısı oluşturmuşlardır. - Başkomutan, Başyargıç ve Başrahip görevlerini de yürüten krallar Tanrıdan aldıkları yetki ile ülkeyi yönettiklerine inanmışlardır. - Kralın en önemli yardımcıları Tavananna denilen Kraliçe ile soylu beylerin oluşturduğu Pankuş adı verilen meclisidir. Pankuş Meclisi nin kralları denetleme veya yargılama yetkilerinin olduğu zamanla bu yetkilerinin azalarak danışmanın meclisine dönüştüğü ileri sürülmüştür. Yazı: İlk dönemlerinde Hitit Hiyeroglifi denilen resim yazısını kullanmışlardır. Asurlular aracılığı ile öğrendikleri çivi yazısını kullanarak Anadolu da Tarih Çağlarına geçen ilk kavim olmuşlardır. Tarih Yazıcılığı: Hitit kralları öldükten sonra Tanrılarına hesap vereceklerine inanırlardı. Bu yüzden dönemlerine ait olayları, başarıları gibi başarısızlıklarını da Anallara (yıllıklara) yazdırırlardı. Böylece tarihte bilinen ilk Tarih Yazıcılığı kavramı ortaya çıkmıştır. Din: Çok Tanrılıdır. Tanrılarını insan gibi düşünmüşler onların ölümsüzlüklerine inanmışlardır. Ülkelerine Bin Tanrı İli denmiştir. Hititlerde tapınmanın temelinin temizlik olduğu ileri sürülmüştür. Hukuk: Hititlerin, aile hukukuna önem verdikleri, evlenmenin resmi işlem sayıldığı, miras ile ilgili düzenlemeleri ile tarihte bilinen ilk Medeni Kanunu yaptıkları, cezaların genellikle bedel ödeme esasına dayandığı, kölelere mülkiyet hakkı tanındığı da belirtilmiştir. Sosyal yapı: İlkçağ toplumlarında yaygın olarak görüldüğü gibi Hititlerde halk, yöneticiler (soylular), rahipler, özgürler ve köleler olarak sınıflara ayrılmışlardı. Toplumsal eşitliğin olmamasına karşın kölelerin mülkiyet hakkından yararlanması, başlık parası ödemek koşuluyla özgür kadınlarla evlenebilmeleri dikkate değerdir. Sanat: Mimarlık, heykelcilik ve Kabartma sanatında ileri oldukları bilinen Hititlerin şehircilik sanatında da ALACAHÖYÜK Ankara ya 210 Km uzaklıktadır. Çorum ilimizin 45 km güneyinde Alaca ilçesine 17 km uzaklıkta yer alan Anadolu nun en önemli höyüklerindendir. Arkeologlar tarafından yapılan kazılar sonunda 4 kültür evresinde 14 yerleşim yeri ortaya çıkarılmıştır. Bu kültür evrelerinden ikisinin Tarih Öncesi döneme diğer ikisinin ise Tarih Çağlarına ait olduğu tespit edilmiştir. Alacahöyük ün asıl adının İmat Höyük olduğu ileri sürülmüştür. Burada kazı çalışmalarını Atatürk ün kendi cebinden verdiği 500 lira başladığı, Türk Tarih Kurumu tarafından özenle yürütülen kazıların zamanla dünya da büyük yankı yarattığı belirtilmiştir. I. Kültür bölgesinde kerpiç ve kamıştan yapılmış evler görülürken II. kültür çağına ait 14 Kral mezarına rastlanmıştır. III. Kültür çağının Hititlere ait olduğu saptanmıştır. Bu dönemde ele geçirilen buluntular arasında yer alan çift kapılı Hitit Tapınağı ve Saray oldukça ünlüdür. Hitiler dönemine ait çanak, çömlek, bakır, tunç, kurşun ve altından yapılmış araç ve gereçler küçük el sanatlarında ileri olduklarını göstermiştir. Son kültür çağına ait buluntular ise Frigler ve sonra gelen Anadolu uygarlıklarına ait olduğu ileri sürülmüştür. Alacahöyükten elde edilen buluntuların bir bölümü Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergilenirken bir bölümü Alacahöyük Müzesinde sergilenmektedir. ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR 45

18 ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR ÇATALHÖYÜK Konya nın güneydoğusunda, Çumra ilçesi yakınlarında, Konya ovasına hakimdir, MÖ 8. bin yılın ortalarına kadar uzanan, bu güne kadar bulunan en eski ve en gelişmiş Cilalı Taş Devri yerleşim merkezi olduğu ileri sürülmüştür. Höyük farklı yükseklikte iki tepe şeklinde olduğundan Çatalhöyük denilmiştir. Çatalhöyük, ilk yerleşme, ilk ev mimarisi ve ilk kutsal yapıları ile tarihe ışık tutan bir merkezdir Çatalhöyük te şehri koruyan sur a rastlanmadığı ileri sürülmüştür. Sokaksız şehrin kapısız evleri Evlerin kerpiç, kamış ve ağaçtan yapıldıkları görülmüştür. Evlerin tek katlı olduğu, kapısının olmadığı eve girişin damda açılan bir delikten merdivenle yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca evlerin duvarlarının bitişik olması nedeniyle ulaşımın evler (damlar) üzerinden yapıldığı günümüzde ki gibi sokak olmadığı görülmüştür. Çatalhöyük te ele geçen bulgular Ana Tanrıça anlayışının egemen olduğunu göstermektedir. Çatalhöyük te ele geçen buluntuların bir bölümü Konya Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir. Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar ileri oldukları belirtilmiştir. Güneş Kursları ile İvriz ve Yazlıkaya kabartmaları oldukça ünlüdür. Hitit Güneşi B) İYONYALILAR (M.Ö ) 1. İzmir ile Büyük Menderes Irmakları arasındaki bölgeye ilkçağda İyonya denildiğinden burada yaşayanlara da İyonlar denmiştir. Buranın halkı çeşitli nedenlerle Yunanistan ve adalardan gelen Akalardır. 2. Polis denilen şehir devletleri biçiminde yaşamışlardır. En önemli şehir devletleri ise, Efes, Milet, Foça ve İzmir dir. Şehir devletleri bağımsız yaşamak istediklerinden İyonya da siyasi birlik kurulamamıştır. Ancak olağanüstü durumlarda Tiran adı verdikleri bir kralın etrafında birleştikleri görülmüştür. 3. Fenikelilerin harf yazısını geliştirerek kullanmışlardır. 4. Dinleri çok tanrılıdır. Tanrılarını insan gibi düşünmüşler onların ölümsüz olduklarına inanmışlardır. En büyük tanrıları ise tanrıların babası sayılan Zeus ve karısı Hera dır. 5. Özgür düşüncenin benimsenmesi İyonya da bilimlerin gelişmesindeki en önemli etken olmuştur. Modern Tıb biliminin kurucusu Hipokrat, Tarihin babası sayılan Heredot, ünlü Filozof Diyojen, ilk kez güneş tutulmasını hesaplayan ünlü matematikçi Tales, ilk kez dünyanın yuvarlak olduğunu ileri süren Matematik ve Geometri alanında Pisagor, ünlü İyonyalı bilginlerdir. 6. Uygarlıklarında büyük ölçüde Yunan etkisi görülen İyonyalılar saray, tapınak, kütüphane ve tiyatrolarını kendilerine özgü olan İyon mimari tarzı ile yapmışlardır. Uzun süre dünyanın 7 harikası arasında gösterilen Efes Artemis Tapınağı oldukça ünlüdür. 7. Önce Lidyalıların daha sonra da Perslerin egemenliği altına girmişler. Persler ile Yunanlılar arasında MÖ 5. yy da yapılan ünlü Pers Savaşları na neden olmuşlardır. C) URARTULAR (MÖ ) 1. Doğu Anadolu da yaşamışlardır. Başkentleri Tuşpa dır (Van). 2. Asya kökenli Hurriler tarafından kurulmuştur. 3. Hayvancılık alanında ileri gittikleri gibi tarımın gelişmesi için çaba harcamışlar sulama kanalları yapmışlardır. 4. Çivi yazsını kullanmaları, Mezopotamya dan etkilendiklerini göstermektedir. 5. Mezarlarını oda biçiminde yapmaları içine çeşitli eşya koymaları öldükten sonra tekrar dirileceklerine inandıklarını göstermektedir. 6. Maden işlemeciliği, kaya oymacılığı ve kabartma sanatlarında oldukça ileri gitmişlerdir. 7. Asurlular ve Kimmerler tarafından yıpranan Urartular Med ler tarafından yıkılmıştır. D) FRİGYALILAR (MÖ ) 1. MÖ 1200 yıllarında boğazlar üzerinden gelerek Hitit siyasi birliğine son vermişler, Sakarya Nehri boylarına yerleşmişlerdir. Başkent- 46

19 leri Polatlı yakınlarındaki Gordion dur. Şehir ismini ilk kralları Gordios tan almıştır. En ünlü kralları ise Midas tır. 2. Tarımcı bir kavim olarak tanındıkları gibi hayvancılık alanında da ileri gitmişlerdir. Bir öküz kesene veya saban kırana ölüm cezası vermeleri tarıma verdikleri önemin göstergesidir. 3. Tarıma verdikleri önem hukuklarına yansıdığı gibi inançlarına da yansımıştır. En büyük tanrıları toprak ve bereket tanrıçası Kibele dir. Kibele nin sevgilisinin her sonbaharda ölümü ilkbaharda dirilmesi tarımla ilgili inançlarını yansıtmaktadır. 4. Fenikelilerin harf yazısını (alfabesini) kullanmışlardır. 5. "Tapates" denilen halı-kilimleri oldukça ünlüdür. 6. Kaya oymacılığında ileri gitmişlerdir. Gordion daki kaya mezarları ile Kral Midas ın mezarı ünlüdür. 7. Karadeniz kıyılarından gelen Kimmerler tarafından yıkılmışlardır D) LİDYALILAR (MÖ ) 1. Küçük Menderes ile Gediz Nehirleri arasında yaşamışlardır. Başkentleri Sard (Sardes) şehridir. 2. Ülke krallıkla yönetilmekle birlikte tüccar ve toprak sahiplerinin etkin bir güce sahip oldukları ileri sürülmüştür. 3. Tarihte bilinen ilk parayı bulmuşlardır. Değiştokuş ticaretine son vermişlerdir. Bu sayede ticaretin gelişmesine önemli katkı sağlamışlardır. 4. Efes ten başlayıp, başkent Sus a kadar uzanan Kral Yolu olarak tanınan ticaret yolunu açmışlar, ticaret sayesinde bir hayli zenginleşmişlerdir. "Kral Yolu" sayesinde doğubatı ticareti geliştiği gibi uygarlıkların birbirlerini etkilemesi ve uygarlıkların gelişmesine de katkı sağlamışlardır. 5. Uygarlıklarında hem Ege hem de Anadolu Uygarlıkları"nın etkileri görülmüştür. 6. Ticaret sayesinde büyük bir zenginliğe sahip olan Lidyalılar ülkelerini korumak için ücretli asker besleme yoluna gitmişlerdir. Bu durumun ülkeleri için savaşma duygusu taşımamalarına ve başarısız olmalarına neden olduğu ileri sürülmüştür. 7. Lidyalılarda da ana tanrıça Kibele inanışı görülmüştür. Ayrıca Yunan tanrılarına da inanmışlardır. 8. Diğer Anadolu uygarlıkları gibi Fenike Alfabesi ni kullanmışlardır. 9. Altın işlemeciliğinde çok ileri oldukları görülmüştür. 10. Persler tarafından yıkılmışlardır. GİRİT Gordion'da bulunmuş Frig Vazosu EGE ve YUNAN UYGARLIĞI Ege Uygarlığı'nın en eski ve en önemli uygarlık merkezidir. Anadolu Uygarlığı'ndan etkilenen Girit Uygarlığı zamanla tüm Ege Uygarlığı'nı etkilemiştir. En önemli yerleşim yeri Knossos dur. Denizcilik alanında ileri gitmişler Mısır ve Ön Asya Uygarlıkları ile ilişkiler kurmuşlardır. ò En önemli eserleri saraylarıdır. (Knossos Sarayı). MİKEN ò Mora Yarımadasın'dadır. Girit Uygarlığı'nın etkisi ile gelişmiştir. DİYOJEN M.Ö M.Ö. 323 yılları arasında yaşamış olan ve kendine yetme ile sadelik ilkelerine dayanan yaşam biçiminin öncülerinden Sinop lu düşünür... Ünlü filozofun, asıl mesleği kuyumculuk olan babasının sahte para basması nedeniyle Sinop tan sürüldüğü, babasıyla Atina ya bu yüzden yerleştikleri söylenir. Diyojen, MÖ. 320 yılında Korint te ölmüştür. Diyojen den anlatılanlardan; Diyojen, yıkanmak için bir hamama gider. Görür ki hamam pislik içerisinde. Hamamcıya, Yanılıp da bu hamama yıkanmaya gelenler, daha sonra temizlenmek için nereye giderler? diye sorar. Büyük İskender Diyojen i, birbiri üstüne yığılmış insan kemikleri içinden bir şey ararken görür ve ne yaptığını sorar. Diyojen, Babanızın kemiklerini arıyorum, ama hangisinin kölelere, hangisinin babanıza ait olduğunu kestiremiyorum der. Bir eşkıya, fakir olduğu için ona hakaret eder. Diyojen eşkıyaya sadece, Bir adama, fakir olduğu için hakaret edildiğini hayatımda hiç görmedim ama pek çok insanın hırsızlıklarından ötürü asıldıklarını gördüm der. ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR 47

20 ÜNİTE 2 UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR Bir gün çok dar bir sokakta zengin ve kibirli bir adamla karşılaşır. İkisinden biri kenara çekilmedikçe geçmek mümkün değildir. Zengin adam hor gördüğü Diyojen e, Ben bir serserinin önünden kenara çekilmem der. Diyojen, kenara çekilerek gayet sakin şu karşılığı verir: Ben çekilirim! Diyojen'e bir adamın ne kadar akıllı olduğunun nasıl anlaşıldığını sordular. Yanıtı; ''Konuşmasından'' dedi. Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar Yunanistan ve Ege Bir soru daha sordular ''Peki adam hiç konuşmazsa Diyojen'in yanıtı yine kısa oldu; ''O kadar akıllı olanı henüz yok dünyada.'' Büyük İskender Diyojen e bir dileği olup olmadığını sorduğunda; "Gölge etme başka ihsan istemem". der ò Çanakkale Boğazı egemenliği için Truvalılara yaptıkları savaşları ünlüdür. ò Kuyu mezarları ile Miken ve Tirinis Şatoları ünlüdür. ò Yunanistan a egemen olan Dor lar tarafından yıkılmışlardır. YUNAN TARİHİ (MÖ ) a) Pers Savaşları: MÖ. 5. yy'da Yunanistan a giren Persler ile Yunanlılar arasında yapılmış, Persler yenilerek Yunanistan dan çekilmişlerdir. Bu savaşlar içinde yer alan Maraton Muharebesinin günümüz olimpiyatlarında koşulan Maraton yarışına kaynak olduğunu... ò Yunanistan ın siyasi tarihi MÖ 1200 de Dor ların Yunanistan a girmesi ile başlar. Yerli halk olan Aka ların egemenliğine son veren Dor lar Polis denilen şehir devletleri biçiminde yaşamışlardır. Atina Teb, Larissa, Korint ve Sparta en önemli şehir devletleridir. ò Şehir devletlerinin bağımsız yaşamak istemeleri yüzünden İyonya da olduğu gibi Yunanistan da da siyasi birlik kurulamamıştır. ò Yunanlıların yaptıkları birçok savaş içerisinde; b) Peleponnes Savaşları: M.Ö 4. yy'da Atina ile Sparta'nın öncülüğündeki Yunan şehir devletleri arasında yapılmış, Sparta nın üstünlüğü ile son bulmuştur. Mora Yarımadası na aynı zamanda Peleponnes denildiğini... 48

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI Kelime anlamı İki nehrin arası olan Mezopotamya,

Detaylı

YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI

YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI YUNAN ANADOLU MEZAPOTAMYA İRAN MISIR HİNT ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI GENEL ÖZELLİKLERİ: 1- Genellikle iklim

Detaylı

İnsanların var oluşundan yazının icadına kadar olan döneme denir. Tarih öncesi devirlerin birbirinden

İnsanların var oluşundan yazının icadına kadar olan döneme denir. Tarih öncesi devirlerin birbirinden Tarih Öncesi Devirlerde Anadolu Video Ders Anlatımı TARİH ÖNCESI DEVİRLERDE ANADOLU Türkiye tarih öncesi devirlerde üzerinde birçok medeniyet kurulan çok önemli bir yerleşim merkeziydi. Ülkemizin tarihi

Detaylı

TANER ÖZDEMİR TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ ZAMAN VE TAKVİM

TANER ÖZDEMİR TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ ZAMAN VE TAKVİM ZAMAN VE TAKVİM Takvim zamanı günlere, aylara, yıllara bölme metoduna takvim adı verilir. DİKKAT: Takvimlerin ortaya çıkmasında insanların ekonomik uğraşları önemlidir. UYARI: Hicri takvimin başlangıcı

Detaylı

TARİH DERSİ YGS YAZ TATİL ÖDEVİ

TARİH DERSİ YGS YAZ TATİL ÖDEVİ 2014-2015 YAZ TATİL ÖDEVİ TARİH DERSİ YGS YAZ TATİL ÖDEVİ 1. Mısır uygarlığı Nil Nehri kenarlarında oluşmuş-tur. Mezopotamya uygarlığı Fırat ve Dicle nehirleri arasında ortaya çıkmıştır. İlkçağ da Gediz

Detaylı

1. YERYÜZÜNDE YAŞAMIN BAŞLAMASI

1. YERYÜZÜNDE YAŞAMIN BAŞLAMASI A- TARİH ÖNCESİ ÇAĞLAR VE TARİH ÇAĞLARI 1. YERYÜZÜNDE YAŞAMIN BAŞLAMASI İnsanlar merak duygusunu gidermek, hayatlarını kolaylaştırmak ve düzene sokmak için birtakım faaliyetlerde bulunurlar. Ateşin kullanılması,

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

COĞRAFİK UYGARLIKLAR. Mezopotamya ya kurulmuş devletler: Sümerler, Akadlar, Babiller, Assurlar ve Elamlılar dır. SÜMERLER AKADLAR ASSURLAR BABİLLER

COĞRAFİK UYGARLIKLAR. Mezopotamya ya kurulmuş devletler: Sümerler, Akadlar, Babiller, Assurlar ve Elamlılar dır. SÜMERLER AKADLAR ASSURLAR BABİLLER COĞRAFİK Mezopotamya, günümüz sınırlarına göre çoğu Irak ta bulunan ve arabistana kadar uzanan dar ve uzun bir platodur. Dicle ve Fırat nehirlerin arasına kurulmuş bu yer varlığının en önemli kısımlarını

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR

UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR 42 2. Ünite UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR 1. Tarihi Çağlara Giriş... 22 2. İlk Çağ Uygarlıkları... 26 Konu Değerlendirme Testi... 47 21 Tarihi Çağlara Giriş 43 46 Tarih daha kolay ve derinlemesine

Detaylı

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman

Detaylı

UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI

UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI İÇİNDEKİLER TARİHİ ÇAĞLARA GİRİŞ Tarih Öncesi Çağlar a. Taş Çağı b. Maden Çağı Tarih Çağları İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI Kültür ve Uygarlık Mezopotamya Uygarlığı a. Sümerler

Detaylı

TARİHİN BAŞLANGICI ve ÇAĞLAR

TARİHİN BAŞLANGICI ve ÇAĞLAR Alper ERCAN 6/B 112 TARİHİN BAŞLANGICI ve ÇAĞLAR M.Ö. 3200 yılında yazının bulunuşu ile o dönemlerin insanları hakkında bilgilerimiz hızla artmıştır. Bilim adamları da insanlık tarihini yazılı yazısız

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI DERS NOTLARI-ŞİFRE ETKİNLİK TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ HELEN UYGARLIĞI Makedonyalı İskender in doğu ile batı

Detaylı

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur. Yunan Grek Uygarlığı Video Ders Anlatımı YUNAN (GREK) (M.Ö. 1200 336) Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

BASIN METNİ 16.01.2012 BEYLİKDÜZÜ MİGROS ALIŞVERİŞ MERKEZİ ÇOCUK KÜLTÜR SANAT FESTİVALİ. Thema Anadolica!

BASIN METNİ 16.01.2012 BEYLİKDÜZÜ MİGROS ALIŞVERİŞ MERKEZİ ÇOCUK KÜLTÜR SANAT FESTİVALİ. Thema Anadolica! BASIN METNİ 16.01.2012 BEYLİKDÜZÜ MİGROS ALIŞVERİŞ MERKEZİ ÇOCUK KÜLTÜR SANAT FESTİVALİ Thema Anadolica! ECE TÜRKİYE - BEYLİKDÜZÜ MİGROS ALIŞVERİŞ MERKEZİ NDE UNUTULMAZ BİR KÜLTÜR-SANAT SERÜVENİ Thema

Detaylı

İSKENDER İN İZİ PEŞİNDEN GORDİON UN KÖRDÜĞÜMÜ Ve kılıcını kaldırdı, tüm gücüyle düğümün üzerine indirdi. Artık Philip in oğlunun Anadolu ya sahip olması için hiçbir engel kalmamıştı. Gordionlu kahinlerin

Detaylı

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur.

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Çekerek ırmağı üzerinde Roma dönemine ait köprüde şehrin bu adı ile ilgili kitabe bulunmaktadır. Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Antik Sebastopolis

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

Sorular 1. Aşağıdaki fotoğraflardan hangisi veya hangileri insanla ilgili özellikleri göstermektedir? I II III

Sorular 1. Aşağıdaki fotoğraflardan hangisi veya hangileri insanla ilgili özellikleri göstermektedir? I II III 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Sosyal Bilgiler (Coğrafya-Tarih) Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:19 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. Sorular 1. Aşağıdaki

Detaylı

M.Ö. 1200' LERDEN GÜNÜMÜZE ANADOLU UYGARLIKLARI

M.Ö. 1200' LERDEN GÜNÜMÜZE ANADOLU UYGARLIKLARI M.Ö.. 1200' LERDEN GÜNÜMÜZE G ANADOLU UYGARLIKLARI M.Ö.. II. binin sonlarında, nda, boğazlar üzerinden Anadolu'ya olan Deniz Kavimleri GöçG öçleri köklk klü değişikliklere ikliklere neden olur. Anadolu'nun

Detaylı

Tarih Bilimi, Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar

Tarih Bilimi, Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar Tarih Bilimi, Uygarlığın Doğuşu ve İlk Uygarlıklar TARİH: İnsan topluluklarının geçmişte meydana getirdikleri olayları, birbirleriyle olan ilişkilerini, sosyal ve ekonomik durumlarını, yer ve zaman göstererek,

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST 1 1) Türklerin Anadolu ya gelmeden önce

Detaylı

EĞİTİM TARİHİ. Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU

EĞİTİM TARİHİ. Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU EĞİTİM TARİHİ Yrd. Doç. Dr. Ali GURBETOĞLU Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

Antik Yunan Kentleri (Polis)

Antik Yunan Kentleri (Polis) Antik Yunan Kentleri (Polis) Batı dünyasında gerçek anlamıyla kentin gelişmesi ise Antik Yunan kentleri ile başlamıştır. Atina, Korent, Isparta, Siraküza ve Miletos gibi kentler, hem askeri ve ticari bir

Detaylı

UYGARLIKLAR TARİHİ-I AYDAN DEMİRKUŞ. 1. Tüm öğrencilere Çalışma Kâğıdı dağıtılır.

UYGARLIKLAR TARİHİ-I AYDAN DEMİRKUŞ. 1. Tüm öğrencilere Çalışma Kâğıdı dağıtılır. ETKİNLİK 1 SESSİZ SİNEMAYLA TARİHÖNCESİ ANADOLU ETKİNLİK ADIMLARI 1. Tüm öğrencilere Çalışma Kâğıdı dağıtılır. 2. Etkinliğe başlamadan önce hazırlık olarak Çalışma Kâğıdı nın birinci maddesinde yer alan

Detaylı

4. Yazılı belgeler dikkate alınırsa, matematiğin M.Ö. 3000 2000 yılları arasında Yunanistan da başladığı söylenebilir.

4. Yazılı belgeler dikkate alınırsa, matematiğin M.Ö. 3000 2000 yılları arasında Yunanistan da başladığı söylenebilir. MATE417 ÇALIŞMA SORULARI A) Doğru/Yanlış : Aşağıdaki ifadelerin Doğru/Yanlış olduğunu sorunun altındaki boş yere yazınız. Yanlış ise nedenini açıklayınız. 1. Matematik ile ilgili olabilecek en eski buluntu,

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA III.BÖLÜM Bu bölümde ağırlıklı olarak Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik'in doğusuna kadar uzanan ve Kastamonu yu içine alan Batı Karadeniz Bölümü, Kastamonu ili, Araç

Detaylı

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI İlk Özbekistan-Türkiye uluslararası arkeolojik çalışmalar

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

Roma İmparatorluğu nda uygulanan taş kaplı yol kesiti A: toprak, B-D: taş katmanlar, E: taş kaplama, F: kaldırım ve G: bordür

Roma İmparatorluğu nda uygulanan taş kaplı yol kesiti A: toprak, B-D: taş katmanlar, E: taş kaplama, F: kaldırım ve G: bordür KARAYOLLARI İLK KEZ MEZOPOTAMYA DA GELİŞTİ İlk taş kaplı sokak, Ur kentinde geliştirildikten sonra İranlılar krallar yolunu yaptı. Romalılar karayollarını mükemmelleştirip ilk karayolu ağını kurdu. Mezopotamya

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

BUNLARI BiLiYOR MUYDUNUZ

BUNLARI BiLiYOR MUYDUNUZ MİTOLOJİ'DE TANRILARIN VE TANRIÇALARIN KENTİ LETOON Fethiye - Kaş karayolunun 65 km. güneye sapılan yoldan takriben 3 km. gidildiğinde Letoon Antik Kenti'ne ulaşılır. Şair Ovidius un anlattığına göre,

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

MATE 417 MATEMATİK TARİHİ DÖNEM SONU SINAVI

MATE 417 MATEMATİK TARİHİ DÖNEM SONU SINAVI Öğrenci Bilgileri Ad Soyad: İmza: MATE 417 MATEMATİK TARİHİ DÖNEM SONU SINAVI 23 Ocak 2014 Numara: Grup: Soru Bölüm 1 Bölüm 2 Bölüm 3 21 22 23 24 25 TOPLAM Numarası (1-10) (11-15) (16-20) Ağırlık 20 10

Detaylı

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Yrd. Doç. Dr. Yiğit H. Erbil, Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı

Detaylı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Antik Yerleşimler......................... 4 0.2 Roma - Bizans Dönemi Kalıntıları...............

Detaylı

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.01.0.02 ÇİMENYENİCE KÖYÜ, KÖROĞLU TEPELERİ, I39-a4 MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI İL SİVAS İLÇE HAFİK MAH.-KÖY VE MEVKİİ Çimenyenice Köyü GENEL

Detaylı

MÜZİK ALETLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNE DAYANIR

MÜZİK ALETLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNE DAYANIR MÜZİK ALETLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNE DAYANIR Dünyanın en eski flütü 40 bin yıl önceye uzanıyor. Hititler in flüt, gitar, lir, arp, tef, çalpara, davul ve gayda kullandığını gösteren taş kabartmalar var.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm 1.1. ANADOLU ÇAĞLARI... 1 1.1.1. Tarih Öncesi Çağ... 1 1.1.1.1. Yontma Taş Devri (Paleolitik)... 1 1.1.1.2. Orta Taş Devri (Mezolitik)... 2 1.1.1.3. Cilalı Taş Devri (Neolitik)...

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ

BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ İÇERİK Müzikoloji nedir? Müzik tarihinin Müzikoloji içindeki yeri Müzik tarihinin temel kavramları Etimoloji (Müzik kelimesinin kökeni) Kültürel evrim

Detaylı

2. ÜNİTE: UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR

2. ÜNİTE: UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLIKLAR 2. ÜNİTE: UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE 2. Ünite İLK UYGARLIKLAR KONULAR A. TARİH ÖNCESİ ÇAĞLAR VE TARİH ÇAĞLARI B. İLK ÇAĞ UYGARLIKLARININ OLUŞUMU VE YAYILIŞI C. MEZOPOTAMYA, MISIR, İRAN, HİNT, ÇİN VE DOĞU AKDENİZ

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Ofis Saatleri: Perġembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme

Detaylı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Hadrianopolis ten Edrine ye : Bizans Dönemi.......... 4 0.2 Hadrianopolis Önce Edrine

Detaylı

6. ÜNİTE: Türklerde Sanat A. İLK TÜRK DEVLETLERİNDE SANAT

6. ÜNİTE: Türklerde Sanat A. İLK TÜRK DEVLETLERİNDE SANAT 6. ÜNİTE: Türklerde Sanat A. İLK TÜRK DEVLETLERİNDE SANAT Bozkırlının nazarında sabit olan şeyin faydası yoktur. O, her an harekete hazır olmalı, kolayca yer değiş-tirebilmelidir. Bu yüzden eski Türkler

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ DANIŞMAN:Özer YILMAZ HAZIRLAYAN: Erşad TAN,Tacettin TOPTAŞ İÇİNDEKİLER GİRİŞ I-İNANÇ TURİZMİ A- İnanç Kavramı

Detaylı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı Birecik ilçesi Şanlıurfa Merkez ilçesine 80 km uzaklıkta olup, yüzölçümü 852 km2 dir. İlçe merkez belediye ile birlikte 3 belediye ve bunlara bağlı 70 köy ve 75 mezradan

Detaylı

GÖKDELEN YARIŞI 4500 YILDIR SÜRÜYOR

GÖKDELEN YARIŞI 4500 YILDIR SÜRÜYOR GÖKDELEN YARIŞI 4500 YILDIR SÜRÜYOR Dünyanın en yüksek yapısı binlerce yıl boyunca 146,5 metrelik Büyük Giza Piramidi idi. Günümüzde en yüksek bina 829,8 metrelik Burc Khalifa dır. İlk Firavunların Anıt

Detaylı

Nihat Sami Banar!ı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, s. 89-93'ten özetlenmiştir.

Nihat Sami Banar!ı, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, s. 89-93'ten özetlenmiştir. Uygur Devleti Ders Anlatım Videosu UYGUR DEVLETİ (744 840 ) Uygurlar, Asya Hun Devleti ne bağlı olarak Orhun ve Selenga nehirleri kıyılarında yaşamışlardır. II. Kök Türk Devleti'nin son zamanlarında Basmiller

Detaylı

Tarih Dokuzuncu Sınıf Ünite Konuları Video Ders Anlatımı 1. ÜNİTE: TARİH BİLİMİ 1. KONU: TARİH BİLİMİNE GİRİŞ. 1. İnsan ve Tarih. 2.

Tarih Dokuzuncu Sınıf Ünite Konuları Video Ders Anlatımı 1. ÜNİTE: TARİH BİLİMİ 1. KONU: TARİH BİLİMİNE GİRİŞ. 1. İnsan ve Tarih. 2. Tarih Dokuzuncu Sınıf Ünite Konuları Video Ders Anlatımı 1. ÜNİTE: TARİH BİLİMİ 1. KONU: TARİH BİLİMİNE GİRİŞ 1. İnsan ve Tarih 2. Tarihin Konusu 3. Tarihte Sebep-Sonuç ve Yer-Zaman İlişkisi 4. Tarih Biliminin

Detaylı

Adý Soyadý :... Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :...

Adý Soyadý :... Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :... Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :... LYS TARİH Ödev Kitapçığı 1 (TS) Tarih Bilimine Giriþ Eski Çaðlarda Türkiye ve Çevresi Ýslam Öncesi Türk Tarihi Ýslam Tarihi ve Medeniyeti Türk

Detaylı

AYA THEKLA YERALTI KİLİSESİ

AYA THEKLA YERALTI KİLİSESİ AYA THEKLA YERALTI KİLİSESİ Thekla, genç ve güzel bir kadın... Hem de bakire... Aynı Meryem gibi.. Halk bu yüzden, Thekla nın yaşadığı yeraltı kilisesine, Meryemlik demiş. Thekla nın yaşadığı, sonunda

Detaylı

Editörden... YGS -LYS TARiH SORU - CEVAP

Editörden... YGS -LYS TARiH SORU - CEVAP II YGS -LYS TARiH SORU - CEVAP EDİTÖR Turgut MEŞE YAZAR Komisyon Katkıda Bulunanlar Mehmet DARDAĞAN Tüm hakları Editör Yayınevi'ne aittir. Yayınevinin izni olmaksızın, kitabın tümünün veya bir kısmının

Detaylı

Yazar Administrator Perşembe, 26 Nisan 2012 17:25 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Mayıs 2012 14:22

Yazar Administrator Perşembe, 26 Nisan 2012 17:25 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Mayıs 2012 14:22 Batman'ın tarihi hakkında en eski bilgiler halk hikayeleri, mitler ve Heredot tarihinde verilmektedir. Ortak verilere göre MED kralı Abtyagestin'in torunu Kyros karsıtı Erpagazso M.Ö. 550 yilinda yenilince

Detaylı

KONU 1: DÜNYA BİR KÂĞIDA NASIL SIĞAR?

KONU 1: DÜNYA BİR KÂĞIDA NASIL SIĞAR? 2.ÜNİTE YERYÜZÜNDE YAŞAM ÖĞRENME ALANI: İNSANLAR, YERLER, ÇEVRELER KONU 1: DÜNYA BİR KÂĞIDA NASIL SIĞAR? KAVRAMLAR Coğrafi konum: Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Ekvator:

Detaylı

KENTİN GELİŞMESİ. Slayt 1-26

KENTİN GELİŞMESİ. Slayt 1-26 D 1.2 ANTİK KENT KENTİN GELİŞMESİ Slayt 1-26 1 KENTLERİ ORTAYA ÇIKARAN FAKTÖRLER TEKNOLOJİK, EKONOMİK, TOPLUMSAL VE SİYASAL YENİLİKLER/BULUŞLAR *Akarsuların kontrol altına alınması *Sel baskınlarının engellenmesi

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

ESKİÇAĞ DA BİLİM. Dünyanın Yedi Harikası

ESKİÇAĞ DA BİLİM. Dünyanın Yedi Harikası ESKİÇAĞ DA BİLİM Dünyanın Yedi Harikası Zeus Heykeli: M.Ö. 450 yıllarında, adına olimpiyat oyunları düzenlenen Tanrıların kralı Zeus için, Olimpiyatlar'a ismini veren Olimpia'da yapılmıştır. Zeus Heykeli,

Detaylı

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için düzenledikleri seferlere "Haçlı Seferleri" denir. Haçlı Seferlerinin

Detaylı

DiJiTAL TÜRKÇE ANSiKLOPEDi

DiJiTAL TÜRKÇE ANSiKLOPEDi DiJiTAL TÜRKÇE ANSiKLOPEDi E N Z E N G İ N D İ J İ T A L T Ü R K Ç E K A Y N A K Okulpedia, Türkiye için özel olarak hazırlanmış en zengin dijital okul ansiklopedisidir. Binlerce sayfadan oluşan Okulpedia

Detaylı

Dersin Amacı. Ders İçeriği

Dersin Amacı. Ders İçeriği BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Türkiye de Turizm Coğrafyası Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS 810000000001208 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersin ön koşulu ya da

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI.. LİSESİ TARİH I DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU EYLÜL - EKİM I.ÜNİTE :TARİH BİLİMİ Kaynaştırma *İşlenen ve anlatılan konular aracılığı ile öğrenci tarihin tanımı eğitimine tabi olan * Tarihin zamanla alakalı bir bilim olduğunu kavrar. hakkında bilgi

Detaylı

AR&GE BÜLTEN. Kültür Turizmi ve İzmir

AR&GE BÜLTEN. Kültür Turizmi ve İzmir Kültür Turizmi ve İzmir Ümit ÇİÇEK Ege Bölgesi, Anadolu nun batısında, tarihin akışı içerisinde birçok farklı medeniyete ev sahipliği yapmış, suyun hayat verdiği nehirleri ile bereketli ovalara sahip bir

Detaylı

ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ

ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ SOSYAL BÝLGÝLER - DÝN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ 1 [ 9 ] A kitapçýðý soru numarasý B kitapçýðý soru numarasý 1[9] Anadolu uygarlýklarýndan Ýyonyalýlar denizcilik ve deniz ticaretiyle uðraþmýþlardýr.

Detaylı

Adıyaman'ın İsmi Nereden Geliyor?

Adıyaman'ın İsmi Nereden Geliyor? ADIYAMAN Adıyaman'ın İsmi Nereden Geliyor? Rivayete göre; Adıyaman şehrini doğu, batı ve güney yönlerinde derin vadiler çevirmiştir. Bu vadilerin yamaçları zengin meyve ağaçları ile kaplı olduğu gibi,

Detaylı

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Tarihi Öğretim Yılı Dönemi Sırası 2014-2015 2 1 B GRUBU SORULARI 12.Sınıflar Öğrencinin Ad Soyad No Sınıf Soru 1: Aşağıdaki yer alan ifadelerde boşluklara

Detaylı

4. Yazılı belgeler dikkate alınırsa, matematiğin M.Ö. 3000 2000 yılları arasında Yunanistan da başladığı söylenebilir.

4. Yazılı belgeler dikkate alınırsa, matematiğin M.Ö. 3000 2000 yılları arasında Yunanistan da başladığı söylenebilir. Sayfa 1/10 MATE417 DÖNEM SONU SINAVI İÇİN ÇALIŞMA SORULARI A) Doğru/Yanlış : Aşağıdaki ifadelerin Doğru/Yanlış olduğunu sorunun altındaki boş yere yazınız. Yanlış ise nedenini açıklayınız. 1. Matematik

Detaylı

MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKI TARİHİ SORULARI 1) Yapılan kazılarda takılarla ilgili ilk bulgular hangi döneme aittir?

MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKI TARİHİ SORULARI 1) Yapılan kazılarda takılarla ilgili ilk bulgular hangi döneme aittir? MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKI TARİHİ SORULARI 1) Yapılan kazılarda takılarla ilgili ilk bulgular hangi döneme aittir? 2) Paleolitik çağda doğal malzemeleri hangi yöntemleri kullanıp şekillendirerek

Detaylı

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN Mustafa ŞAHİN 07 Eylül 2015 GÖÇ DUVARLARI Suriye de son yıllarda yaşanan dram hepimizi çok üzmekte. Savaştan ötürü evlerini, yurtlarını terk ederek yeni yaşam kurma ümidiyle muhacir olan ve çoğunluğu göç

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

(1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda bulunur.

(1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda bulunur. ÜNİTE: ÜLKEMİZ VE DÜNYA ÖĞRENME ALANI: Küresel Bağlantılar Kazanımlar: (1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda

Detaylı

2. İstanbul Boğazı 31 kilometre uzunluğundadır. 3. İstanbul Boğazı Asya ve Avrupa yı birbirinden ayırır. 4. İstanbul Boğazını turistler çok severler.

2. İstanbul Boğazı 31 kilometre uzunluğundadır. 3. İstanbul Boğazı Asya ve Avrupa yı birbirinden ayırır. 4. İstanbul Boğazını turistler çok severler. İstanbul Boğazı İstanbul Boğazı Karadeniz ve Marmara Denizi ni birbirine bağlar. Asya ve Avrupa kıtalarını birbirinden ayırır. İstanbul u da ikiye böler. Uzunluğu 31 kilometredir. Genişliği ise 700 metre

Detaylı

SANAT TARİHİ SANAT TARİHİ NEDİR? Sanat Tarihi, geçmişte varlık göstermiş uygarlıkların ortaya koyduğu her tür taşınır ve taşınmaz maddi kültür varlıklarını inceleyen bir bilim dalıdır. Güzel Sanatlar ve

Detaylı

1. BÖLÜM TARİH BİLİMİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM TARİH BİLİMİNE GİRİŞ TARİH BİLİMİNE GİRİŞ TEST-1 1. BÖLÜM TARİH BİLİMİNE GİRİŞ TEST 1 1. Tarih Öncesi Devirlerde, ne meydana gelen olaylar hakkında ve ne de bu olayların sebep ve sonuçları hakkında bilgilerimiz vardır. Bu

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

1. Sahip olduğumuz hak ve özgürlükleri kullanırken hangi davranışı sergilersek yanlış yapmış oluruz?

1. Sahip olduğumuz hak ve özgürlükleri kullanırken hangi davranışı sergilersek yanlış yapmış oluruz? 1. Sahip olduğumuz hak ve özgürlükleri kullanırken hangi davranışı sergilersek yanlış yapmış oluruz? A) Hastalanınca doktora gitmek. B) Evde kısık sesle müzik dinlemek. C) Kütüphanede kitap okumak. D)

Detaylı

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları 2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları Menderes İlçesi: Menderes ilçesine bağlı Oğlananası Köyü ne yakın, köyün 3-4 km kuzeydoğusunda, Kısık mobilyacılar sitesinin arkasında yer alan büyük

Detaylı

demir ve bronz çağlarının kalıntılarına ulaşılmış, medeniyetlerin doğup yıkıldığı Mezopotamya toprakları üzerindeki Ürdün de, özellikle Roma ve

demir ve bronz çağlarının kalıntılarına ulaşılmış, medeniyetlerin doğup yıkıldığı Mezopotamya toprakları üzerindeki Ürdün de, özellikle Roma ve İsrail - Ürdün Turu Büyük manzaraları görmek için plan yapın, ancak, sokaklarda dolaşmak ve böylesine eski ve kutsal bir yerin gündelik hayatına kendinizi kaptırmak için biraz zaman ayırın. Tarih : 12-09-2016-16-09-2016

Detaylı

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER» Genel Bilgi» Ulu Camii» Gülabibey Camii» Sulu Camii» Haliliye Camii» Eski Hükümet Konağı ve Gazipaşa İlkokulu» Yeraltı Hamamı» Abdalağa Hamamı» Hanlar» Serap Çeşmesi...»

Detaylı

İzmir den İstanbul a akşamüstü uçağı.

İzmir den İstanbul a akşamüstü uçağı. TUR 10 - TRUVA ve GELĠBOLU (Anzaklar) Sabah erken saatlerde Isparta Kraliçesi güzel Helen ve Truva Prensi Paris zamanından kalan efsanevi Truva Atı ile ünlü Truva Antik Kenti ni ziyaret için yola çıkış.

Detaylı

TÜRKĠYE ve DÜNYA BAĞCILIĞI. Dr. Selçuk KARABAT 1

TÜRKĠYE ve DÜNYA BAĞCILIĞI. Dr. Selçuk KARABAT 1 TÜRKĠYE ve DÜNYA BAĞCILIĞI Dr. Selçuk KARABAT 1 Bağcılığın Tarihi Dünya da çok geniş bir alanda yapılmakta olan bağcılıkta asma veya omca (Vitis sp.) denilen bitki yetiştirilmektedir. Milyonlarca yıl öncesine

Detaylı

TARSUS DA BİR GÜN...BELKİ DE İKİ... Adanalılar...Mersinliler...Gaziantep, Hatay ve Osmaniyeliler...Türkiye nin gezmeyi sever insanları...

TARSUS DA BİR GÜN...BELKİ DE İKİ... Adanalılar...Mersinliler...Gaziantep, Hatay ve Osmaniyeliler...Türkiye nin gezmeyi sever insanları... TARSUS DA BİR GÜN...BELKİ DE İKİ... Adanalılar...Mersinliler...Gaziantep, Hatay ve Osmaniyeliler...Türkiye nin gezmeyi sever insanları... Hatta Tarsuslular. Dünyanın öbür ucundan gelen Japonlar,Koreliler,Almanlar

Detaylı

YGS TARİH NOTLARI BİLAL ÇAĞLAR

YGS TARİH NOTLARI BİLAL ÇAĞLAR 1 YGS TARİH NOTLARI BİLAL ÇAĞLAR TOKAT GAZİ OSMAN PAŞA LİSESİ, TARİH ÖĞRETMENİ TARİH 9 I. TARİH BİLİMİ TARİHİN TANIMI VE KONUSU: Tarih; insanların geçmişteki siyasi, sosyal, kültürel faaliyetlerini, neden-sonuç

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

SANDALYENİN 4000 YILLIK ÖYKÜSÜ

SANDALYENİN 4000 YILLIK ÖYKÜSÜ SANDALYENİN 4000 YILLIK ÖYKÜSÜ Sandalye binlerce yıl önce kullanıma girdi. Sandalye tasarımı, sanılanın aksine basit değil zordur ve yanlış tasarlanan sandalyelerde oturmak rahatsız edicidir. Sümerler

Detaylı

KÜTAHYA ADININ KÖKENİ VE TARİHİ

KÜTAHYA ADININ KÖKENİ VE TARİHİ 1/6 KÜTAHYA ADININ KÖKENİ VE TARİHİ Kütahya nın eski çağlara kadar uzanan engin bir tarihi vardır. Tarih öncesi çağlara ait bu gün için elimizde ciddi ve tarihi belge yoktur. Çok eski bir efsaneye göre,

Detaylı

KONAKLAMA VE SEYAHAT HİZMETLERİ

KONAKLAMA VE SEYAHAT HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI KONAKLAMA VE SEYAHAT HİZMETLERİ ANADOLU ÇAĞLARI 224TF0010 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

Ramazanoğlu Medresesi: 1540 yılında yapılmış klasik Osmanlı medresesidir.

Ramazanoğlu Medresesi: 1540 yılında yapılmış klasik Osmanlı medresesidir. Atatürk Müzesi Müze binası, eski Adana nın merkezi olan tarihi Tepebağ da, 19. yüzyılda yapılmış geleneksel Adana evlerindendir. İki katlı, cumbalı, kırma çatılı, kâgir bir yapıdır. Bu özellikleri nedeniyle

Detaylı

9. SINIF TARİH I DERS NOTLARI

9. SINIF TARİH I DERS NOTLARI 2015 9. SINIF TARİH I DERS NOTLARI MURATKILINÇ Tarih Öğretmeni 9. SINIFLAR TARİH 1 DERS NOTLARI MURAT KILINÇ TARİH ÖĞRETMENİ 2 I.ÜNİTE TARİH BİLİMİ KONULAR 1.TARİH BİLİMİNE GİRİŞ *İnsan ve tarih *Tarihin

Detaylı

KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle açıklanabilir.

KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle açıklanabilir. Araştırmanın Yapıldığı Kayacık Köyü Hakkında Genel Bilgiler KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER KAYACIK İSMİNİN KAYNAĞI Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle

Detaylı

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I

Ü N İ T E L E N D İ R İ L M İ Ş Y I L L I K D E R S P L A N I Ş U B A T 25.02.203 / 0.03.203 8.02.203 / 22.02.203 Tel : 0 26 39 59 38 Faks : 0 26 334 96 96 http://pamem.meb.k2.tr ÖĞRETİM YILI : 202 / 203 İN ADI : DİN KÜLTÜRÜ VE MESLEK AHLAKI ÖĞRETMENLERİ : YAVUZ

Detaylı

Eski çağlara dönüp baktığımızda geçmişteki gç ş insan topluluklarının yazılı, yazısız kültür miraslarında Güneş ve Ay tutulmalarının nedeni hep doğaüstü güçlerle açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan tasvirlerde

Detaylı