TOTAL PARENTERAL NUTRİSYON UYGULAMASINDA ZAMANLAMA

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TOTAL PARENTERAL NUTRİSYON UYGULAMASINDA ZAMANLAMA"

Transkript

1 TOTAL PARENTERAL NUTRİSYON UYGULAMASINDA ZAMANLAMA Doç. Dr. A. İhsan UZAR Beslenme yetersizliği veya bilinen adıyla malnutrisyon,oluşturduğu sistemik etkilerle kritik hastalarda en önemli mortalite ve morbidite nedenlerinden birisidir. Hastanede yatan hastalar üzerinde yapılan araştırmalarda, beslenme yetersizliği, %30-50 oranlarında belirlenmiştir. Primer hastalığın vücut üzerindeki etkileri kadar, ülkemizdeki ekonomik ve kültürel koşulların zorluğu malnutrisyonun bu kadar sık görülmesinin en büyük nedenidir. Malnutrisyonun görünür etkisi hastanın zayıflamasıdır. Ancak bu tablo bir buzdağının gözle görülebilir parçasıdır. Asıl korkutucu olan beslenme yetersizliğinin vücut üzerindeki sistemik yan etkileridir. İmmun sistemde yetersizliğe yol açar ve enfeksiyona eğilim artar. Yara iyileşmesinde gecikmeye neden olur ve eviserasyon, anastomoz kaçağı ve fistül görülme oranı yükselir. Kas zayıflığı sonucu solunum fonksiyonunda azalma ve hastanın mobilizasyonunda güçlük oluşur. Bunun sonucu olarak akciğer ve tromboembolik komplikasyonlarda artış görülür. Hipoalbuminemi nedeniyle dolaşım,solunum ve böbrek fonksiyonlarında bozulma daha sık görülür. Barsak mukozasında atrofi gelişir. Santral sinir sistemi etkilenir depresyona eğilim artar. Tüm bu faktörler günümüzde yoğun bakım hastalarında en sık mortalite nedeni olan Sepsis, ARDS ve MODS gelişimi için en büyük hazırlayıcı etkenlerden birisidir. Malnutrisyon, günümüz hastane koşullarında tedavi edilebilir. Ancak bunun için çoğu hastanede başarıyla uygulanan, Nutrisyonel Destek Ekiplerinin varlığı ve danışmanlığı vazgeçilmez ilk şarttır. Hastane içi hizmetinde uzmanlık eğitimi hekimler için esastır. Hangi branş olursa olsun her uzman veya uzmanlık öğrencisi hekim, malnutrisyon tanısı koyabilmeli ve tedavisi konusunda bazal bilgi sahibi olmalıdır. Fakat hastanın ileri değerlendirilmesinde, tedavi protokollerinin hazırlanmasında ve tedavi etkinliğinin izlenmesinde gerçekten konu ile ilgili uzmanlara ve klinik hekimi ile yakın işbirliğine gereksinim vardır. Günümüzde özellikle yoğun bakım ünitelerinde bulunan kritik hastalarda Parenteral Beslenmenin gereğinden daha sık uygulandığı, bu hastaların bir bölümüne daha fizyolojik, ekonomik ve komplikasyonları daha az Enteral Beslenmenin sağlanabileceği konusunda çok sayıda yayın mevcuttur. Bu nedenle hastalarımıza uygulanacak beslenme desteğinin en uygun zamanda ve en doğru şekilde verilmesi, sadece klinisyenin değil bu konuda uzman ekibin birlikte vereceği algoritmik bir dizi karar sonucu sağlanabilir. 66

2 Bir hastanın beslenme desteğine ihtiyaç var mı? Hastanın o an olmasa bile geçirdiği acil ameliyat sonrası takip sürecinde ilerde beslenme desteğini gereksinim olacak mı? Beslenme desteği gerekiyorsa Enteral Beslenme için bir kontrendikasyon var mı? Parenteral Beslenme için gerçek endikasyon var mı? Uygulamaya karar verilmişse ne tür besin, ne kadar süre ile verilmeli ve ne zaman sonlandırılmalı? BESLENME DESTEĞİ KARARININ VERİLMESİ Bir hastanın beslenme desteği kararının verilmesi için bazı değerlendirmeler gereklidir. Anamnez Fizik muayene Antropometrik ölçümler Biyokimyasal parametreler İmmunolojik fonksiyonlar Protein ve enerji dengesinin hesaplanması Beslenme durumunun sistemik değerlendirilmesi Anamnez: Beslenme durumunun değerlendirilmesinde alınacak iyi bir anamnez birçok laboratuvar ölçümlerinden daha değerli olabilir. Hastanın kendi isteği dışında; Son 1 yılda > %15 Son 6 ayda > %10 Son 1 ayda > %5 kilo kaybı, hastanın beslenme desteğine olan gereksinimin ilk göstergesidir. Hastanın son 7 gün veya daha uzun süre beslenmesi bozulmuşsa büyük olasılıkla malnutrisyon gelişmiştir. Bilinen bazı kronik hastalıklar (diyabetes mellitus, kronik böbrek yetmezliği, kronik karaciğer parankim hastalıkları, malignite vs) malnutrisyon için predispozandır. Fizik muayene: Yeterli anamnez veremeyen olgularda temporal,submandibular, pektoral ve interkostal bölgede önceden olmayan çökme, kilo kaybının genellikle %10 dan fazla olduğunu gösterir. Ayak bileğinde,sakral bölgede ödem ve asid hipoalbumineminin göstergesi olabilir. Antropometrik ölçümler: Bu ölçümler vücut yağ ve protein rezervi hakkında kantitatif bilgi verir. Ağırlık Boy Beden kitleiindeksi (ağırlık/boy2) Triseps deri kıvrım kalınlığı Subskapular deri kıvrım kalınlığı Kol çevresi ölçümleri Baldır çevresi ölçümleri 67

3 Biyokimyasal parametreler: Vücuttaki visseral protein kompartımanını oluşturan plazma proteinlerinin dolaşımdaki seviyeleri karaciğer ve böbrek fonksiyonları ile değişiklik gösterebilir. Bununla birlikte protein alımındaki azalma, protein sentezini etkileyerek dolaşımdaki protein seviyesinin düşmesine neden olur. Bu nedenle beslenme durumunun değerlendirilmesinde iyi bir belirleyici olabilirler. Albumin: Karaciğer tarafından sentezlenen major proteindir. Dolaşımdaki proteinlerin %40 nı oluşturur. Yarılanma ömrünün uzun olması (17-20 gün) nedeniyle beslenme durumundaki akut değişikliklerde albumin ölçümü yetersiz kalabilir. Benzer olarak beslenme desteğinin sağlanması ile albumin seviyesi ancak 2-3 hafta içinde normal düzeyine gelir. Fakat kronik beslenme yetersizliğinin belirlenmesinde en yaygın kullanılan testtir. Plazmada 3.5 gram/dl nin altındaki konsantrasyonlar protein yetersizliğini düşündürür. Transferrin: Karaciğer tarafından sentezlenen bir beta globindir. Plazmada demirin transportunu sağlar. Yarılanma ömrü 8-10 gündür. Yarılanma ömrünün albuminden daha kısa oluşu, teorik olarak beslenme durumundaki değişiklikleri daha erken yansıtacağı düşündürürse de, klinik çalışmalarda aralarında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ancak beslenme desteğinin izlenmesi sırasında plazma düzeyinin bir hafta içinde normale ulaşması önemli bir üstünlüktür. Prealbumin: Serum yarılanma ömrü 2-3 gündür. Bu nedenle 3-4 gün içinde değişebilen plazma seviyesi, beslenme yetersizliği veya desteğini göstermesi düşünülebilir. Ancak plazma düzeyi malnutrisyona neden olan primer olaylardan özellikle inflamatuvar reaksiyonlardan kısa süre içinde büyük oranlarda etkilenir. Pratikte aşırı sonuçlarla yanlış değerlendirmelere neden olabilir. Bu nedenle düşük prealbumin değerlerinde eş zamanlı olarak CRP bakılması inflamatuar olayların etkisini ortaya koyabilir. Retinol bağlayıcı protein: Vitamin A nın transportu için spesifik bir proteindir. Yarılanma ömrü çok kısadır (10 saat). Ancak teknik olarak ölçümün çok zor olması nedeniyle rutin olarak kullanılmaz. Fibronektin: Endodotel hücreleri, fibroblastlar ve hepatositlerde sentez edilen bir glukoproteindir. Yarılanma ömrü 4-6 saattir. Akut beslenme bozukluklarında ve beslenme desteğinin sonuçlarının kısa süre içinde ortaya konulmasında değerli bir gösterge olduğu ortaya konulmuştur. İmmünolojik fonksiyonlar: Malnutrisyonda genel olarak immün sistem yetmezliği oluşur. Hücresel immün sistemdeki bozulma hümoral sisteme göre çok daha erken ve belirgindir. Günümüzde beslenme bozukluklarının immün sistem üzerine etkilerini araştırmak amacıyla labaratuvar şartlarında en az 9 grup spesifik test kullanılmaktadır. Ancak total lenfosit sayımı ve deri hipersensivite testleri en çok kullanılandır. Total lenfosit sayısı: Normal 2000/mm3 Hafif azalma mm3 Orta düzeyde azalma mm3 Ciddi düzeyde azalma <800 mm3 68

4 Gecikmiş deri hipersensivitesi: Bu amaçla sıklıkla kabakulak, kandida, tüberkülozis, histoplazmin gibi antijenler kullanılır. Ciddi malnutrisyonlarda cevap alınamaz ve bunlar Anerjik olarak değerlendirilir. Malnutrisyon dışında yanlış negatif sonuç verdiği başka patolojiler vardır. Viral ve bakteriyel enfeksiyonlar, Travma, üremi, siroz, hepatit ve hemoraji, Steroidler, simetidine ve warfarin kullananlar, Genel anestezi sonrası. Malnutrisyonlu hastalarda çoğu kez bu nedenlerden bir veya bir kaçının olması, testin yapılması için 48 saat ve eğitilmiş personele ihtiyaç duyulması nedeniyle genellikle rutin uygulanmaz. Protein ve enerji dengesi: Vücutta beslenme durumunun ve desteğinin değerlendirilmesinde an önemli parametre Protein ve Enerji dengesinin belirlenmesidir. Enerji dengesi: Sağlıklı insanlarda günlük enerji gereksinimi Bazal metabolizma, fiziksel aktivite ve besinlerin termik etkisinin toplamıdır. Bazal metebolizma hızının hesaplanmasında Harris-Benedict formülü, Robertson standardı, Long formülü gibi hesaplamalar kullanılır. Aralarında %10 bir değişiklik olsa da erişkinler için bazal metebolizma hızı Kkal arasında değişir ve bu değer hastalığın özelliğine göre stres faktörü (1-2.1) ve aktivite faktörü ( ) ile çarpılarak total enerji miktarı bulunur. Travma, stres, sepsis, yanık ve ameliyat durumlarında hastada fiziksel bir aktivite olmasa bile bazal metebolizma ve enerji ihtiyacı artar ve normalde Kkal/kg olan günlük enerji ihtiyacı Kkal/kg a kadar çıkar. Beslenme desteğinde kalorinin %60-70 i karbonhidratlardan alınır ve hesaplamalarda glukoz (4 Kkal/gram) göz önüne alınır. Oysa parenteral solüsyonlarda kullanılan Dekstroz un 1 gramı 3.4 Kkal üretir. Bu nedenle enerji hesaplamalarında küçükte olsa yanlışlıklar olabiilir. Protein dengesi: Vücuttaki protein dengesi, sıklıkla Azot dengesinin ölçümü ile değerlendirilir. Azot dengesi günlük azot alımı ve atımı arasındaki farktır. Normalde azot atımı gram/gün (veya gram kas proteini) dür. Diğer bir deyimle açlık halinde günde vücuttan gram kas proteini metabolize olur. Bu da yaklaşık gram kas kütlesinin azalmasına neden olur. Strese yol açan tüm olaylarda günlük azot kaybı 2-4 kat artarak gram/güne ulaşır ( gram kas protein veya 1 kg kas kütlesi). Geçirilmiş karın ameliyatlarından sonra hastanın 3-5 gün aç kalması kaçınılmazdır. Bu olgularda kas kütlesinden oluşan protein metebolizmasını minimuma indirmek, postoperatif dönemde özellikle dikkat edilmesi gereken konulardan birisidir. Yapılan yanlışlıklardan en önemlisi hastanın ameliyat çıkışında sadece sıvı ve elektrolit dengesinin göz önüne alınması ve sadece elektrolit solüsyonlarının verilmesidir. Oysa glukoz rezervi yaklaşık bir gün içinde tüketildikten sonra vücudun glukoz kullanan beyin,eritrosit ve adrenal gibi dokuların günlük ihtiyacı karaciğerde protein metebolizması ile sağlanır. Bu hastalara günlük cc %10 dekstroz verilmesi en az 500 gram kas yıkımına engel olur. Günlük Azot kaybı idrarla üre atımı hesaplanarak bulunabilir. Azot atımı = İdrar üresi (mmol/24 saat)/30 Protein atımı = İdrar üresi (mmol/24 saat)/5 69

5 Azot dengesi hesaplanırken cilt (yanık) ve GİS kayıpları ( diyare, hematemez, fistül) göz önüne alınmalıdır. Kan ve kan ürünleri major azot kaynaklarıdır. Bir ünite kan yaklaşık olarak 70 gram hemoglobin, 20 gram albumin ve 14 gram azot sağlar. Travma ve stresde azot gereksinimi artar. Protein Azot (gram/kg/gün) (gram/kg/gün) Küçük ameliyatlar Büyük ameliyatlar,enfeksiyon Multip kırık,sepsis,ağır yanık Böbrek yetmezliği olan hastada günde gram/kg protein verilmesi önerilir. Sirozlu hastalarda hepatik ensefalopati riski nedeni ile günlük protein alımı 1 gm/kg ı geçmemelidir. Anabolizmanın devamı için enerji ve protein alımı arasında bir denge olmalıdır. Bu dengede proteinden sağlanan enerji toplam enerjinin dışında tutulur ve günlük azota oranlanır. Ameliyat ve normal post operatif peryot 150/1 Post operatif enfeksiyon 125/1 Sepsis,multip travma,mods 100/1 İyileşme dönemi 200/1 Beslenme durumunun sistemik değerlendirilmesi: Hastanın beslenme durumunu değerlendirmek, kullanılan testlerin sensitivite ve spesifitelerini artırmak, mortalite ve morbiditeyi önceden belirlemek için çeşitli indeksler geliştirilmiştir. Prognostik nutrisyonel indeks (PNİ): Bu düzenlemede prognostik olarak belirlenen 4 parametre;albumin, transferrin, triseps deri kalınlığı ve gecikmiş deri testleri formüle edilir. PNI (%risk) =158-(16.6 x αlb (g/l)-0.78 x TDKK (mm)-0.2 x TF (mg/l)-5.8 x GDH (mm) Elde edilen sonuçlar 3 grupta değerlendirilir. PNI > %50...Yüksek riskli grup PNI = % Orta riskli grup PNI < %40...Düşük riskli grup Prospektif olarak uygulanan bu skala ile malnutrisyonlu hastalarda prognoz hakkında bilgi alınabilir. Ancak PNI de triseps deri kıvrım kalınlığı ve gecikmiş deri testi gibi ölçümü zor ve değişken parametrelerin seçilmiş olması kullanım zorluğu oluşturur. Nutrisyonel risk indeksi (NRİ): Bu indeks vücut ağırlığındaki değişikliği ve kan albumin seviyesini parametre olarak kullanır. Seçilen parametrelerin sayısal olması nedeniyle daha çok tercih edilir. NRI = x alb (g/l) x son vücut ağırlığı / ilk vücut ağırlığı 70

6 NRI = Sınır değer NRI = Malnutrisyon NRI = < Ağır malnutürisyon Basit ve kolay uygulanabilir oluşu nedeniyle bu indeks sıklıkla kullanılmaktadır. Subjektif global değerlendirme (SGD): Bu değerlendirme, rutin anamnez ve fizik muayene bulgularına dayanır. Yapılan araştırmalarda komplikasyonların önceden tahmin edilmesinde SGD tek başına diğer testlerden daha iyi belirleyici olarak bulunmuştur. SKOR Yetersiz gıda alımı yok hafif orta şiddetli GİS kayıp (kusma, diyare, anoreksi),,,,,,,, Kilo kaybı(% ),,,,,,,, Çalışma kapasitesinde azalma,,,,,,,, Katabolik hastalık ve tedavi,,,,,,,, Yağ dokusunda azalma,,,,,,,, Adele atrofisi,,,,,,,, Deri değişikliği,,,,,,,, Saç dökülmesi,,,,,,,, Asit,,,,,,,, Ödem,,,,,,,, SKOR Malnutrisyon Yok-Hafif Orta Şiddetli ENTERAL BESLENMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bütün bu değerlendirmelerden amaç, hastanın beslenme desteğine gereksinimi olup olmadığına karar verilmesidir. Bu kararın verilmesinden sonra ikinci adım verilecek desteğin şeklidir ve bu seçimde kesin bir kontrendikasyon yoksa öncelik ve ilk tercih mutlaka enteral beslenme olmalıdır. Unutulmaması gereken bir kural olarak bir hastada akut hemodinamik değişiklikler düzeltilmeden beslenme desteği başlatılmaz. Enteral beslenmenin belirgin avantajları vardır. Komplikasyonları daha azdır. Uygulama ucuz ve kolaydır. İntestinal sistemi koruyucu özelliği vardır. Enteral uyarı olmadığı zaman (açlık veya TPN); Barsaklarda hücresel kitle azalır. Enterik flora değişir. Bakteri translokasyonu oluşur. Endotoksin geçirgenliği artar. Barsak immunitesi azalır. 71

7 Enteral beslenmenin sayılan avantajları yanında bazı dezavantajları da vardır. Yüksek enerji vermek için uzun zaman gereklidir. Tüp tıkanması en sık görülen komplikasyonlardan birisidir. Diyare sık görülür. Kabızlık,gaz ve dehidratasyon gelişebilir. Nazogastrik beslenmede nasokomial ve pulmoner enfeksiyon, aspirasyon pnömonisi görülebilir. TPN UYGULAMASI Enteral beslenmenin klinik ve deneysel çalışmalarla kanıtlanmış sonuçlarından sonra günümüzde TPN, Gastrointestinal kanalın anatomik veya fonksiyonel bozukluğu sonucu tam çalışmaması nedeniyle uygulanır. Son zamanlarda TPN endikasyonları sorgulanmış ve hastaların önemli bir bölümünde alternatif olarak Enteral beslenmenin uygulanabileceği belirlenmiştir. Genişletilmiş TPN endikasyonları; Enteral beslenme uygulanabilecek olgular Anoreksi...gastrostomi Orofarengeal travma...gastrostomi, jejunostomi Üst GİS obstrüktif tümörleri...gastrostomi, jejunostomi Üst GİS ameliyatları...gastrostomi, jejunostomi Üst GİS fistülleri...gastrostomi, jejunostomi Kafa travmaları...feeding tüp, gastrostomi, jejunostomi Abdominal yaralanmalar...gastrostomi, jejunostomi Kısa süre içinde enteral beslenmeye geçilebilecek olgular Pankreatit...jejunostomi Yanıklar...feeding tüp Genel vücut travması...feeding tüp Sepsis...gastrostomi, jejunostomi Mekanik ventilatör...feeding tüp, gastrostomi Kanser tedavisinde preoperatif TPN Mutlak TPN endikasyonları Kısa barsak sendromu İleus Open abdomen Radyasyon enteritleri (akut dönem) Barsağın inflamatuvar hastalıkları (akut dönem) Entero kütan fistüller 72

8 Enteral beslenmenin mümkün olmadığı beslenme desteğinde TPN başlanması için bazı pratik kurallar geliştirilmiştir. Bunlardan en sık kullanılan;hasta son 7 gün oral besin almamışsa ve 7 gün daha beslenmeyecekse, son 15 günde %7 kilo kaybetmişse TPN e başlatılır. TPN kullanımında en büyük tartışmalardan birisi major batın ameliyatlarından sonra postoperatif kısa süreli TPN başlanma konusudur. Hasta ameliyatın özelliği ve fizyolojik ileus nedeni ile 3-5 gün beslenemeyecektir. Bu durumda seçilecek iki yol vardır. TPN uygulanmaz. Hastaya bu sürede ıv %10 dektroz solüsyonları verilerek protein metebolizması minimumda tutulmaya çalışılır. Postoperatif dönemde giderek artan miktarlarda TPN başlanır. Ameliyata ait bir komplikasyonun çıkmayacağını ve ileusun uzamayacağını kimse garanti edemez ve TPN bu olgularda bir tedavi modalitesi olarak talır. Ancak gerçekte TPN başlama endikasyonu ve zamanı her hastaya göre değişiklik gösterir. Kısa barsak sendromu: Erişkin hastalarda en sık olarak, mezenter arter tıkanması nedeniyle yapılan geniş barsak rezeksiyonları sonucu gelişir. Bu olgulara rezeke edilen barsağın genişliğine göre genellikle kalıcı, daha seyrek olarak geçici TPN uygulaması gerekir. Kısa barsak sendromu gelişebilecek geniş barsak rezeksiyonlarında TPN, postoperatif erken dönemde başlatılır. Bu amaçla tercih edilecek ven; bakım, kullanım ve pansuman kolaylığı nedeniyle subklaviyan ven olmalıdır. Kalıcı TPN de kateter tekniğinde perkütan kapalı girişim daima ilk seçenektir. Kateter seçiminde çok lümenli silikon Hickman kateterler, septik koplikasyonların daha az görülmesi ve birden fazla lümene sahip olması ve TPN solüsyonunun diğer tedavi mayilerine karışmaması nedeniyle ilk tercih olmalıdır. Massif barsak rezeksiyonu ---- İntraoperatif perkütan Hickman kateter yerleştirilmesi (subklaviyan ven)-- Kalıcı TPN Karnın ateşli silah yaralanmaları: ASY nedeniyle yapılan karın ameliyatlarından sonra TPN başlama kararı ameliyat bulgularına göre değişiklik gösterir. ASY nda TPN endikasyonu olmayan olgular Yaralanma sonrası erken dönemde operasyon uygulanmış, massif kanama ve şok gelişmemiş, İçi boş organ veya çoğul organ yaralanması olmayan ve temiz kabul edilen ameliyatlar, Postoperatif fizyolojik ileus dışında uzun ileus dönemi beklenmeyen ve ilk 3 gün içinde oral beslenmeye geçmesi düşünülen olgular için TPN başlanması tartışmalıdır. Yaralanma öncesi çoğu kez beslenme yetersizliği olmayan bu olgularda kısa süre için IV dekstroz solüsyonları genellikle yeterli olur. ASY nda kısa süreli TPN uygulanacak olgular Özofagus, mide, duodenum yaralanmaları, 73

9 Yaralanma sonrası erken dönemde operasyon uygulanmış, intraabdominal abse ve open abdomen nedeni ile reoperasyon beklenilmeyen organ yaralanmaları, Ek organ yaralanması ve abdomen dışı gelişen komplikasyonlar nedeni ile mekanik ventilatöre gereksinim gösteren olgular, Bu olgulara erken dönemde enteral beslenme başlatılacağı düşünülerek ameliyatın özelliğine göre intraoperatif tüp jejunostomi veya tüp gastrostomi yerleştirilmelidir. ASY da uzun süre TPN uygulanacak olgular Yaralanma sonrası en az 6 saat geçtikten sonra operasyon uygulanmış gecikmiş olgular, Kanama kontrolü nedeniyle karaciğer üzerine packing uygulanmış ve bu nedenle reoperasyonun kaçınılmaz olduğu olgular, İntraabdominal enfeksiyon ve abse nedeniyle second look operasyon düşünülen olgular, Birden çok barsak yaralanması olan ve fistül olasılığı yüksek kirli ameliyatlar, Open abdomen gelişen veya gelişme olasılığı yüksek olgular. Eğer bir hastaya reoperasyon planlanıyorsa,uygulanmışsa veya open abdomen gelişmişse ilk ameliyatta gastrostomi veya jejunostomi uygulanması hastaya yarardan çok zarar verebilir. Gerçekte tüp gastrostomi veya jejunostomi günlük debisi en az 2 litre olan içi boş bir organın açılmasını gerektirir. Normal gastrostomi veya jejunostomi işleminde, doku serozası peritonla birleştirilerek tüp çevresinden karın boşluğuna olabilecek bir kaçak önlenir. Reoperasyon ve intraabdominal enfeksiyonlarda seroza ve periton arasından kaçak olasılığı artar ve yüksek debili iatrojenik fistüller oluşabilir. GİS tümör ameliyatlarında TPN: GİS kanal tümörlerinin yaklaşık %10 u komplet, %20-25 i parsiyel obstruksiyon bulguları ile hekime başvurur. Bu yakınmalar sıklıkla ; Özofagus-kardia, Mide antrum, Kolo-rektal tümörlerinde görülür. Bu olgulardan özofagus ve mide tümörlerinde, yapılması planlanan cerrahi tedaviyi teknik olarak zorlaştırması ve kolorektal tümörlerde, pasajın olmaması nedeniyle enteral beslenme genellikle uygulanamaz. Oysa oluşturdukları yavaş gelişen beslenme bozukluğu ve tümör etkisi ile bu hastaların büyük çoğunlunda beslenme bozukluğu mevcuttur. Malnutrisyonun bir göstergesi olan albumin seviyesinin 2.5 gram/dl nin altında olduğu olgularda, uygulanan major ameliyat sonrası mortalite ve morbiditenin yükseldiği yapılan birçok çalışma ile gösterilmiştir. Bu nedenle acil ameliyat endikasyonu olmayan malnutrisyonlu olgularda, GİS tümörleri nedeniyle yapılacak radikal ameliyatlar öncesi 7-10 gün TPN uygulanması ve bu uygulamanın post-operatif dönemde, oral beslenmenin başlamasına kadar devam ettirilmesi sıklıkla gerekli olur ve bu olgular cerrahi kliniklerinde en sık TPN endikasyonlarından birini oluşturur. 74

10 Radyasyon enteritleri: Genellikle rektum,mesane ve jinekolojik tümörlerde radyoterapi sonrası gelişirler. Hastalarda klinik olarak inatçı diyare ile karakterize bir enteropati ve daha seyrek olarak ileus ve fistül tablosu olabilir. Non operatif tedavide veya ileus ve perforasyon nedeniyle uygulanan cerrahi sonrası postoperatif dönemde enteral beslenme verilmez ve uzun süre TPN gerekebilir. Akut pankreatitler: Şiddetli akut pankreatit hiperdinamik metebolizma ve karbonhidrat, protein ve yağ katabolizması ile seyreder. Klinik semptomların birkaç gün içinde gerilemediği olgular, APACHE-II skoru > 10 Ranson skoru >3 CT...nekroz görülen olgularda erken dönem TPN başlatılmalıdır. Akut pankreatitde günlük enerji miktarı artmış katabolizma nedeni ile genellikle Kkalori seviyesinde tutulmalıdır. Ancak hastalığın seyrinde görülen hiperglisemi, TPN nedeniyle agreve olur. Bu nedenle takipte insülin tedavisi önem kazanır. Tartışmalı olmakla birlikte akut pankreatitlerde kısa sürede enteral beslenmeye geçilmesi önerilmektedir. Bu nedenle hastaya bir operasyon planlanıyorsa tüp jejunostomi unutulmamalıdır. TPN KONTRENDİKASYONLARI TPN klinik çalışmalarla gösterilmiş faydaları yanında pahalı ve komplikasyonları ağır bir yöntemdir. Hemodinamik olarak stabil olmayan, Şok, Aktif hemoraji, Hekimin destek tedavisini kestiği terminal dönem hastaları, Organ nakli düşünülmeyen beyin ölümü kanıtlanmış olgularda TPN uygulanmaz. TPN UYGULAMASINDA SIK YAPILAN YANLIŞLIKLAR Oral ve enteral yol zorlanmadan parenteral yolu kullanmak, Hastaya daha yararlı olur düşüncesi ile hiperkalorik beslenme uygulamak, Hiperglisemi ve komplikasyonlarını tanımamak, Beslenme amacıyla konulan kateteri başka amaçlar için kullanmak, GİS major ameliyatlarında tüp jejunostomi veya gastrostomi uygulamamak, TPN e ani başlamak ve sonlandırmak, TPN solusyonlarını 24 saat içinde düzenli vermek yerine aralıklı olarak uygulamak, 75

11 TPN KOMPLİKASYONLARI A-Kateter sepsisi B-Teknik komplikasyonlar Pnömotoraks Hemotoraks Hava embolisi Venöz trombüs Kateter malpozisyonu Aritmiler C-Metabolik komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi Kolestazis Karaciğer yağlanması Sıvı-elektrolit dende bozuklukları 76

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR:

HASTANIN ÖNCELİKLİ OLARAK NUTRİSYON DURUMUNU BELİRLEMEK GEREKLİDİR: NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK: Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının yıkımı ile ortaya çıkan bir klinik durumdur ve iki şekilde olabilir.

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

Travma Hastalarında Beslenme

Travma Hastalarında Beslenme Doç. Dr. Onur POLAT Travma Hastalarında Beslenme Normal ve sağlıklı organizma travma veya strese maruz kaldığında kendisini korumaya yönelik bazı fizyolojik mekanizmaları harekete geçirir. Genel amaç organ

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

Yoğun Bakım Hastasının Beslenmesinde Tartışmalı Konular. Dr.Bilgin CÖMERT GATA Đç Hastalıkları YBÜ

Yoğun Bakım Hastasının Beslenmesinde Tartışmalı Konular. Dr.Bilgin CÖMERT GATA Đç Hastalıkları YBÜ Yoğun Bakım Hastasının Beslenmesinde Tartışmalı Konular Enteral mi, Parenteral mi? Dr.Bilgin CÖMERT GATA Đç Hastalıkları YBÜ Đlave Sorular Beslenme desteği gerekli mi? Ne zaman başlanmalı? Ne kadar süre

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

Nütrisyonel tarama metodları

Nütrisyonel tarama metodları Nütrisyonel tarama metodları Doç Dr Sema Basat Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi 02.11.2013 Özellikle hastanede yatan hastada malnütrisyon TANIMLANMIYOR TEDAVİ EDİLMİYOR. NEDEN? TARAMA, DEĞERLENDİRME,

Detaylı

Hasar Kontrol Cerrahisi yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır.

Hasar Kontrol Cerrahisi yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır. Doç. Dr. Onur POLAT Hasar Kontrol Cerrahisi 1992 yılında Rotonda ve Schwab hasar kontrol kavramını 3 aşamalı bir yaklaşım olarak tanımlamışlardır. Hasar Kontrol Cerrahisi İlk aşama; Kanama ve kirlenmenin

Detaylı

Beslenme Bozuklukları II. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr.

Beslenme Bozuklukları II. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr. Beslenme Bozuklukları II İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Beslenme ve Metabolizma BD Prof. Dr. Gülden Gökçay Amaç Beslenme durumunun değerlendirilmesi Antropometri Hafif orta

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Beslenme Belirteci Olarak Albüminin Rolü

Kronik Böbrek Hastalarında Beslenme Belirteci Olarak Albüminin Rolü Kronik Böbrek Hastalarında Beslenme Belirteci Olarak Albüminin Rolü Dr. Soner Duman Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Bornova, İzmir Tanım Yetersiz, aşırı veya dengesiz alınan

Detaylı

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri Doç. Dr. Onur POLAT Toraks Travmalarında Temel kuralın tanı ve tedavinin aynı anda başlaması olduğu gerçeği hiçbir zaman unutulmamalıdır. Havayolu erken entübasyon ile sağlanmalı, eğer entübasyonda zorluk

Detaylı

Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği. Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı

Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği. Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Nöroloji Yoğun Bakım Hastasında Nutrisyon Desteği Doç.Dr.Ethem Murat Arsava Hacettepe Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Nörolojik Yoğun Bakımda Nutrisyon Nörolojik hasta grubuna ait çalışma sayısı sınırlı

Detaylı

TKD/TKYK KORONER BAKIM İLERİ KLİNİK UYGULAMALAR SERTİKASYON PROGRAMININ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

TKD/TKYK KORONER BAKIM İLERİ KLİNİK UYGULAMALAR SERTİKASYON PROGRAMININ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI TKD/TKYK KORONER BAKIM İLERİ KLİNİK UYGULAMALAR SERTİKASYON PROGRAMININ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Kardiyovasküler olaylar tüm dünyada en önemli ölüm nedenidir. İnsan ömrünün uzaması kardiyak sorunu olan

Detaylı

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD

Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi. Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Karaciğer Metastazlarının Cerrahi Tedavisi Dr. Orhan Bilge İ.Ü. İst. Tıp Fakültesi Genel Cerrahi ABD Kolon tümörlü olguların %40-50 sinde karaciğer metastazı gelişir ; % 15-25 senkron (primer tm ile /

Detaylı

Parenteral Nutrisyon Ne Zaman?

Parenteral Nutrisyon Ne Zaman? Parenteral Nutrisyon Ne Zaman? Dr. Levent Döşemeci Kemerburgaz Üni. Tıp Fak. Medicalpark Hastanesi Anestezi ve Yoğun Bakım AD Ortak Görüş Enteral yol tercih edilmeli Barsak bariyer fonk.nın korunması -

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

Saat 25 Eylül 2017 Pazartesi 26 Eylül 2017 Salı 27 Eylül 2017 Çarşamba 28 Eylül 2017 Perşembe 29 Eylül 2017 Cuma. Seminer

Saat 25 Eylül 2017 Pazartesi 26 Eylül 2017 Salı 27 Eylül 2017 Çarşamba 28 Eylül 2017 Perşembe 29 Eylül 2017 Cuma. Seminer 4. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI Öğretim Üyeleri: Prof. Dr. Göktürk MARALCAN, Yrd. Doç. Dr. Hasan BAKIR, Yrd. Doç. Dr. Erdal UYSAL, Yrd. Doç. Dr. Başar AKSOY GRUP 2 Stajyer Öğrenciler için Haftalık

Detaylı

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Tıkanma Sarılığı Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Normal serum bilirubin düzeyi 0.5-1.3 mg/dl olup, 2.5 mg/dl'yi geçerse bilirubinin dokuları boyamasıyla klinik olarak sarılık ortaya çıkar. Sarılığa yol

Detaylı

KANSER TEDAVİSİ VE NÜTRİSYON ONKOECZADER. Uzm Ecz Ahmet Sami Boşnak

KANSER TEDAVİSİ VE NÜTRİSYON ONKOECZADER. Uzm Ecz Ahmet Sami Boşnak KANSER TEDAVİSİ VE NÜTRİSYON Uzm Ecz Ahmet Sami Boşnak beslenme nedir? R E D A Z C E O K N O Beslenme, vücudun diyet ihtiyaçlarıyla bağlantılı olarak kabul edilen gıdaların alınmasıdır. İyi beslenme sağlık

Detaylı

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM

Gastrointestinal Sistem Hastalıkları. Dr. Nazan ÇALBAYRAM Gastrointestinal Sistem Hastalıkları Dr. Nazan ÇALBAYRAM ÇÖLYAK HASTALIĞI Çölyak hastalığı bir malabsorbsiyon sendromudur. Hastalık; gluten içeren unlu gıdalara karşı genetik bazda immünojik bir intolerans

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK. Dr. Metehan GÜMÜŞ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı

NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK. Dr. Metehan GÜMÜŞ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı NÜTRİSYONEL VE METABOLİK DESTEK Dr. Metehan GÜMÜŞ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Malnütrisyon: Gıda tüketiminin metabolik hızı karşılamayamaması durumunda endojen enerji kaynaklarının

Detaylı

SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP A TEORİK DERS PROGRAMI

SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP A TEORİK DERS PROGRAMI SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 0-05 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP A TEORİK DERS PROGRAMI Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 7 Kasım 0 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi

Detaylı

SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP D TEORİK DERS PROGRAMI

SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP D TEORİK DERS PROGRAMI SDÜ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 0-05 EĞİTİM YILI DÖNEM IV GRUP D TEORİK DERS PROGRAMI Hft Tarih Saat Konu Süre Öğretim Üyesi 09 Şubat 05 09.00 İç Hastalıkları ve Anamnez () Toraks muayenesi

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA SIVI KONTROLÜ

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA SIVI KONTROLÜ PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA SIVI KONTROLÜ LALE AKKAYA Periton Diyaliz Hemşiresi CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ 25. ULUSAL BÖBREK HASTALIKLARI DİYALİZ VE TRANSPLANTASYON HEMŞİRELİĞİ

Detaylı

Lokal İleri Evre Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Tedavisi

Lokal İleri Evre Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Tedavisi Lokal İleri Evre Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Tedavisi Lokal ileri evre akciğer kanserli olgularda cerrahi tedavi, akciğer rezeksiyonu ile birlikte invaze olduğu organ ve dokuların rezeksiyonunu

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

Diyaliz Hastasında. Edilmelidir?

Diyaliz Hastasında. Edilmelidir? Diyaliz Hastasında Malnutrisyon Nasıl l Teşhis Edilmelidir? Dr. Dede Şit 10. Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi 24 Mayıs 2008 Antalya drdede75@hotmail.com Diyaliz hastalarında Malnutrisyonun

Detaylı

NÜTRİSYONEL BESLENME Uzm.DR FİLİZ APUCU

NÜTRİSYONEL BESLENME Uzm.DR FİLİZ APUCU NÜTRİSYONEL BESLENME Uzm.DR FİLİZ APUCU SUNUM PLANI Hangi hastalara beslenme desteği verilmeli? Beslenme durumu nasıl değerlendirilmeli? Enerji ihtiyacı nasıl hesaplanmalı? Kalori? Protein? Hangi yol tercih

Detaylı

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 )

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Slayt No : 48 4 ENTERAL BESLENME (Gavaj) Besin ve sıvıları ağız yoluyla yeterli alamayan veya hiç alamayan

Detaylı

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD GT, 62 y, kadın Nüks tiroid papiller CA Kitle eksizyonu (özefagus ve trake den sıyırılarak) + Sağ fonksiyonel; sol radikal

Detaylı

17.02.2015 NAZOGASTRİK (TÜP) SONDA UYGULAMASI. Nazogastrik Sonda Uygulaması. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. Nazogastrik Sonda Uygulaması

17.02.2015 NAZOGASTRİK (TÜP) SONDA UYGULAMASI. Nazogastrik Sonda Uygulaması. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. Nazogastrik Sonda Uygulaması 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 32.Hafta ( 04 08 / 05 / 2015 ) NAZOGASTRİK SONDA UYGULAMASI Slayt No : 44 Nazogastrik Tüp Uygulama Amaçları Zehirlenmelerde zararlı ve toksik maddeleri boşaltmak, Mide

Detaylı

ENTERAL BESLENME KILAVUZLARI. Dr. Mesci&Uzunlulu

ENTERAL BESLENME KILAVUZLARI. Dr. Mesci&Uzunlulu ENTERAL BESLENME KILAVUZLARI Dr. Mesci&Uzunlulu KAYNAKLAR Klinik Enteral Parenteral Beslenme Derneği (KEPAN) Amerikan Parenteral ve Enteral Nütrisyon (ASPEN) Avrupa Parenteral ve Enteral Nütrisyon (ESPEN)

Detaylı

Vücut kitle indeksi. Bel- Kalça oranı Triseps deri kalınlığı. Orta kol kas bölgesi

Vücut kitle indeksi. Bel- Kalça oranı Triseps deri kalınlığı. Orta kol kas bölgesi Beslenme Desteğine Başlama Kriterleri Klasik Önceden var olan ciddi malnütrisyon Oral olarak, gereksinimin < %50 karşılanması > 5-7 günden fazla yemede gecikme olmasının beklenmesi Erken enteral nütrisyon

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI. Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu

T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI. Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu T.C. BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ 2015-2016 ÖĞRETĠM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHĠ STAJ PROGRAMI Dekan Prof. Dr. Taner Bayraktaroğlu Dekan Yardımcıları Prof. Dr. Ferruh Niyazi Ayoğlu Prof. Dr.

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Nörolojik Hastalarda Tüple Beslenme Endikasyonları Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman

Nörolojik Hastalarda Tüple Beslenme Endikasyonları Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Nörolojik Hastalarda Tüple Beslenme Endikasyonları Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acibadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD, Maslak Hastanesi Tüple Beslenme; Günlük protein, kalori ve sıvı gereksinimlerini

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.10.0.THG.0.10.0.THG.012.00.03-216/99/ Konu : Yoğun Bakım Hemşireliği 13.05.2008/ 17438 Eğitim Programı Uygulama Yönergesi BAKANLIK MAKAMINA

Detaylı

4.SINIF İÇ HASTALIKLARI STAJ PROGRAMI Öğretim Üyeleri: Prof. Dr. Mehmet BAŞTEMİR, Doç. Dr. Selman ÜNVERDİ, Yrd. Doç. Dr.

4.SINIF İÇ HASTALIKLARI STAJ PROGRAMI Öğretim Üyeleri: Prof. Dr. Mehmet BAŞTEMİR, Doç. Dr. Selman ÜNVERDİ, Yrd. Doç. Dr. 4.SINIF İÇ HASTALIKLARI STAJ PROGRAMI Öğretim Üyeleri: Prof. Dr. Mehmet BAŞTEMİR,, GRUP 1 Stajyer Öğrenciler için Haftalık Çalışma Programı* 1. Hafta (16-20 Ekim 2017) Saat 16 Ekim 2017 Pazartesi 17 Ekim

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE. Dr Burcu TÜRKÖZ 28.11.2013

YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE. Dr Burcu TÜRKÖZ 28.11.2013 YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE BESLENME Dr Burcu TÜRKÖZ 28.11.2013 1 Vücut fonksiyonlarının optimal şekilde sürdürülmesi için yeterli ve dengeli nütrisyon gerekli Yetersiz destek => MALNÜTRİSYON Aşırı nütrisyon

Detaylı

Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi. Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji

Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi. Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Febril nötropenik hastada tanı ve risk değerlendirmesi Doç Dr Mükremin UYSAL Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Giriş Nötropeni genellikle malign bir hastalık tedavisi sırasında kemoterapinin

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

DÖNEM IV 3. GRUP DERS PROGRAMI

DÖNEM IV 3. GRUP DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ A.D. BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ KLİNİĞİ 2013-2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV 3. GRUP DERS PROGRAMI

Detaylı

LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER

LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER Varlık Erol, Cengiz Aydın, Levent Uğurlu, Emre Turgut, Hülya Yalçın*, Fatma Demet İnce* T.C.S.B. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

Detaylı

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM Dünya genelinde 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmekte Gelişmiş ülkelerde artan prevalansa sahip Hasta veya toplum açısından yüksek maliyetli bir hastalık

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHİ STAJI PROGRAMI

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHİ STAJI PROGRAMI T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV GENEL CERRAHİ STAJI PROGRAMI Dekan Dekan Yardımcıları Başkoordinatör Ali BORAZAN Şehmus ERTOP V.Haktan ÖZAÇMAK Banu Doğan GÜN

Detaylı

İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ STAJI B GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.

İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ STAJI B GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09. 1 İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI GENEL CERRAHİ STAJI B GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.2014 10.10.2014) 1 EYLÜL 2014 PAZARTESİ Saat 10.30-11.20

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Yönergenin amacı; Sağlık

Detaylı

GOÜ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II IV. KURUL 2009 2010

GOÜ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II IV. KURUL 2009 2010 IV. Kurul Gastrointestinal Sistem ve Metabolizma IV. Kurul Süresi: 5 hafta IV. Kurul Başlangıç Tarihi: 17 Şubat 2010 IV. Kurul Bitiş ve Sınav Tarihi: 22 23 Mart 2010 Ders Kurulu Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay ANEMİYE YAKLAŞIM Dr Sim Kutlay KBH da Demir Eksikliği Nedenleri Gıda ile yetersiz demir alımı Üremiye bağlı anoreksi,düşük proteinli (özellikle hayvansal) diyetler Artmış demir kullanımı Eritropoez stimule

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 12/o4/2014 Akılcı antibiyotik kullanımı Antibiyotiklere

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a TARİH 06.02.2017 07.02.2017 08.02.2017 09.02.2017 10.02.2017 09: 15 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.Aysen AKALIN GÖRH Pre-Operatif Hastaların Genel

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

Gerçek şilöz asit: yüksek trigliserid oranlarına sahip sıvı.

Gerçek şilöz asit: yüksek trigliserid oranlarına sahip sıvı. GİRİŞ Süt rengi Şilus un peritoneal kaviyete ekstravazasyonudur. Oldukça nadir görülen bir durumdur. Asit sıvısındaki trigliserid seviyesi 110 mg/dl nin üzerindedir. Lenfatik sistemin devamlılığında sorun

Detaylı

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Dr. Sıtkı Sarper SAĞLAM DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU 04.10.2011 1 Netter in Yeri: DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Pre-Operatif Hastaların Genel Değerlendirilmesi Yrd.Doç.Dr.

SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Pre-Operatif Hastaların Genel Değerlendirilmesi Yrd.Doç.Dr. 1. H A F T A TARİH 06.02.2017 07.02.2017 08.02.2017 09.02.2017 10.02.2017 09: 15 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.M.Nur KEBAPÇI GÖRH Pre-Operatif

Detaylı

Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi. Dr.

Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi. Dr. Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi Dr. Aslı KANTAR GİRİŞ GENEL BİLGİLER Akut böbrek hasarı (ABH) yenidoğan yoğun bakım

Detaylı

0,02 0,0199 0,018 0,016 0,014 0,012 0,01 0,0078 0,008 0,006 0,004 0,002

0,02 0,0199 0,018 0,016 0,014 0,012 0,01 0,0078 0,008 0,006 0,004 0,002 0,02 0,018 0,0199 0,016 0,014 0,012 0,01 0,0078 0,008 0,006 0,004 0,002 0 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 7,00% 6,28% 6,00% 5,00% 4,00% 3,00% 2,12% 2,00% 1,00% 0,00% 1993 1994 1995 1996

Detaylı

YOĞUN BAKIMDA BESLENME

YOĞUN BAKIMDA BESLENME YOĞUN BAKIMDA BESLENME Uzm Dr Özlem Yazıcıoğlu Moçin TTD Yoğun Bakım m Kursu 06.02.09 Beslenmenin Başlanmas lanması Beslenme desteği i klinik sonucu iyileştirir mi? Hangi hastalara beslenme desteği verilmelidir?

Detaylı

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD REHBERLER: TEDAVİYE NE ZAMAN BAŞLAMALI? Dr. Behice Kurtaran Ç.Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 1 2 3 4 ANTİRETROVİRAL TEDAVİ HIV eradiksayonu yeni tedavilerle HENÜZ mümkün değil

Detaylı

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ SUNU PLANI Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik bakım amacı Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

YOĞUN BAKIM HASTALARINDA BESLENME

YOĞUN BAKIM HASTALARINDA BESLENME SUNUM PLANI YOĞUN BAKIM HASTALARINDA BESLENME Uzm. Dyt. Yalçın MİRZA Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Nütrisyon Ünitesi Sorumlusu Hangi hastalara beslenme desteği verilmeli? Beslenme

Detaylı

ACİL TIP ANABİLİM DALI NA HASTA KABUL KRİTERLERİ

ACİL TIP ANABİLİM DALI NA HASTA KABUL KRİTERLERİ Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 5 1. HİZMET KAPSAMI: Acil Tıp Anabilim Dalı acil servisine 18 yaşın üzerindeki tüm hastalar ve 18 yaş altı travma ve yanık hastaları kabul edilir ve UÜ-SK Acil

Detaylı

GENEL CERRAHİ MORTALİTE-MORBİDİTE Ş. ÖZER (MODERATÖR) Şok A. TEKİN Şok A. TEKİN

GENEL CERRAHİ MORTALİTE-MORBİDİTE Ş. ÖZER (MODERATÖR) Şok A. TEKİN Şok A. TEKİN GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma 10.00-10.45 Cerrahi Anamnez Y. TATKAN 10.55-11.40 Karın travmaları Ş. ÖZER Karın travmaları Ş. ÖZER ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri

Detaylı

GENEL CERRAHİ. 13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

GENEL CERRAHİ. 13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma Cerrahi Anamnez Y. TATKAN 10.55-11.40 Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri 2. GÜN 08.00-10.00

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet. 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür

ÜRÜN BİLGİSİ. 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet. 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür ÜRÜN BİLGİSİ 1. ÜRÜN ADI İNSUFOR 500 mg Film Tablet 2. BİLEŞİM Etkin madde: Metformin hidroklorür 500 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR İNSUFOR, tip 2 diabetes mellitus tedavisinde, özellikle fazla kilolu

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

KANSER HASTASINDA BESLENME. Özgür TANRIVERDİ. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı. 28.05.

KANSER HASTASINDA BESLENME. Özgür TANRIVERDİ. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı. 28.05. KANSER HASTASINDA ve özelinde TERMİNAL DÖNEMDE BESLENME Özgür TANRIVERDİ Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı 28.05.2016, Adana KLİNİK ÖNEM Klinik pratikte göz ardı edilmeyecek

Detaylı

Özofagus tümörleri M. BELVİRANLI

Özofagus tümörleri M. BELVİRANLI GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma 10.00-10.45 Cerrahiye giriş Y. TATKAN Cerrahi anamnez ve terminoloji Ş. TAVLI Özofagus tümörleri M. BELVİRANLI Özofagus tümörleri M. BELVİRANLI

Detaylı

17 Nisan Haziran SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a

17 Nisan Haziran SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a TARİH 17.04.2017 18.04.2017 19.04.2017 20.04.2017 21.04.2017 09: 15 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.F.Belgin EFE Akut Pankreatit Pre-Operatif Hastaların

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM IV Entegre Cerrahi Bilimler Stajı Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem 4 Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Fatih Köksal BİNNETOĞLU Yrd. Doç.

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI. Grup D ( 8 Hafta)

T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI. Grup D ( 8 Hafta) T.C. BÜLENT ECEVİTÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 214-215 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF GENEL CERRAHİ STAJ PROGRAMI Grup D ( 8 Hafta) (1 Eylül 214-27 Ekim 214 ) Dekan Dekan Yardımcıları Eğitim Baş Koordinatörü Eğitim

Detaylı

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR 14.25-15.10 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma 10.00-10.45 Cerrahi Anamnez T.KÜÇÜKKARTALLAR 10.55-11.40 Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri

Detaylı

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR

13.30-14.15 İltihabi barsak hastalıkları M. ÇAKIR GENEL CERRAHİ 1. GÜN 08.00-10.00 Pratik Uygulama Anamnez Alma Cerrahi Anamnez Y. TATKAN Karın travmaları A. TEKİN Karın travmaları A. TEKİN ileus Ş. TEKİN intern semineri intern semineri 2. GÜN 08.00-10.00

Detaylı

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları Basınç Yaraları (Dekübütüs Ülserleri ) Basınç Yaralarının Nedenleri Basınç Yarası Oluşmasında Risk Faktörleri Basınç Bölgeleri Basınç Yaralarının Oluşumu ve Evreleri Basınç Yaralarının Önlenmesi Bası Yarası

Detaylı

PEG li Hastalarda Nütrisyon

PEG li Hastalarda Nütrisyon PEG li Hastalarda Nütrisyon Prof. Dr. Rasim Gençosmanoğlu Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, İstanbul İNTERAKTİF KURS: İÇ HASTALIKLARI KLİNİKLERİNDE NÜTRİSYON GÜNCELLEMESİ

Detaylı

İntestinal Mikrobiyota Nedir? Ne yapar? Dr. Taylan Kav Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji BD

İntestinal Mikrobiyota Nedir? Ne yapar? Dr. Taylan Kav Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji BD İntestinal Mikrobiyota Nedir? Ne yapar? Dr. Taylan Kav Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji BD En iyi mikrop ölü mikrop (mu)? Vücudumuzdaki Mikroplar Bakteriler Mantarlar Virüsler Bakterilerle

Detaylı

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu Doç. Dr. Halil Coşkun Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu GİRİŞ 2010 verilerine göre dünyada erişkinlerde (20-79 yaş) diabet prevalansı %6,4 (285 milyon). 2030 da bu oranın %7,7 ye (439 milyon) yükseleceği öngörülüyor.

Detaylı

Travma Hastalarında Traneksamik Asit Kullanımının Yeri

Travma Hastalarında Traneksamik Asit Kullanımının Yeri Travma Hastalarında Traneksamik Asit Kullanımının Yeri Dr. Fa8h DOĞANAY Fa8h Sultan Mehmet EAH Mayıs 2016 Trabzon Fa8h Sultan Mehmet EAH Acil Ailesi Sunum Planı Traneksamik asit Genel özellikler, metabolizma,

Detaylı

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler:

LÖKOSİT. WBC; White Blood Cell,; Akyuvar. Lökosit için normal değer : Lökosit sayısını arttıran sebepler: Lökosit sayısını azaltan sebepler: LÖKOSİT WBC; White Blood Cell,; Akyuvar Lökositler kanın beyaz hücreleridir ve vücudun savunmasında görev alırlar. Lökositler kemik iliğinde yapılır ve kan yoluyla bütün dokulara ulaşır vücudumuzu mikrop

Detaylı

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV

Sunu planı. Solunum yetmezliği NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON NIMV Sunu planı NON-İNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON DOÇ. DR. HAKAN TOPAÇOĞLU İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Neden Endikasyonlar Kontrendikasyonlar Hasta seçilmesi Komplikasyonlar Solunum yetmezliği IMV

Detaylı

TÜMÖR BELİRTEÇLERİNİN KLİNİK TANIDA ÖNEMİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006

TÜMÖR BELİRTEÇLERİNİN KLİNİK TANIDA ÖNEMİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 TÜMÖR BELİRTEÇLERİNİN KLİNİK TANIDA ÖNEMİ Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 1 Tümör (kanser), Vücudumuzun herhangi bir hücre veya hücre topluluğunun kontrolsüz bir şekilde çoğalması, büyümesi,

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 10.15-11.00 Kardiyovasküler sistem semiyolojisi M.YEKSAN 11.15-12.00

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür.

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. SİROZ Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. İlerleyici ilerleyici karaciğer hastalıkları sonuçta siroz ile sonuçlanan progresif fibrozise neden olur. Safra kanalikülü

Detaylı