HACCP ve ISO Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HACCP ve ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri"

Transkript

1 HACCP ve ISO Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri Oktay SÖYLER 1, Sercan SAYIN 1, M. Tunç ÖZCAN 2 1 MKÜ İskenderun Meslek Yüksekokulu, İskenderun, Hatay 2 ÇÜ Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü, Adana Özet:Günümüzde teknolojinin gelişmesi ile birlikte gıda sektöründe de yeni üretim teknikleri ve ürünler ortaya çıkmıştır. Ancak gıda maddelerinin yanlış işlemlerle, uygun olmayan koşullarda üretilmesi sonucu tüketici sağlığını tehlikeye sokacak fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlikeler de artmıştır. Bu tehlikeler önlenemediğinde, insan sağlığına ciddi şekilde zarar verebilmektedir. HACCP ve ISO 22000; hammadde temini, gıda hazırlama, işleme, üretim, ambalajlama, depolama ve nakliye gibi gıda zincirinin her aşamasında tehlike analizlerinin yapılması, gerekli kritik kontrol noktalarının belirlenmesi ve sorunların oluşmadan önlenmesi esasına dayalı uluslararası geçerliliği olan kontrol sistemleridir. Bu sertifikalara sahip işletmeler, tüketicilerin aldıkları gıda ürünlerinin hijyenik koşullarda üretildiği ve sağlıklı olduklarına dair güvence vermektedir. Bu sertifikalar son yıllarda dünya çapında yaygın ve birçok ülkede kanunlarla zorunlu olarak aranır hale gelmiştir. Çalışmada, bu iki gıda güvenliği yönetim sisteminin genel özellikleri, farklılıkları, Türkiye deki ve tüm dünyadaki tarihsel gelişimleri ile bugünkü durumları incelenmiştir. Anahtar kelimeler: HACCP, ISO 22000, Gıda güvenliği HACCP and ISO Food Safety Management Systems Abstract:Today, with the development of technology, new production techniques and products in the food industry has emerged. However, as a result of the wrong procedures and production of food materials in unfavorable environment, the hazards that endanger the health of consumers has increased. In case these hazards aren t prevented, they may seriously injure human health. HACCP and ISO are the internationally valid control systems that are based to make the hazard analysis at every stage of food processing, like maintaining raw materials, food preparation, operations, production, packaging, storing and transportation to establish the critical control points and to prevent the problems before the occurrence of them. The organizations that have these certificates gives the consumers for that they are produced in hygienic environment and healthy. In recent years, these certificates have become as world wide prevalent and sought compulsorily as a legal essential. In this study, the general features of these two food safety systems, their differences, their historical developments in Turkey and the whole world and their existent circumstances are researched. Keywords: HACCP, ISO 22000, Food Safety 405

2 HACCP Nedir? HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point ), bir gıda ürününün veya gıdayla temas eden ambalaj malzemesinin farklı üretim aşamalarında oluşabilecek tehlikelerinin belirlenmesine ve analiz edilmesine, bu tehlikelerin önlenmesi için gerekli faaliyetlerin yapılmasına, bu faaliyetlerin etkili bir şekilde uygulamaya konulduğunun takip edilmesine yarayan ve güvenli gıda üretimine yönelik üretim aşamalarının sistematik denetlenmesini amaçlayan bir yönetim sistemidir (Anonim, 2008a). HACCP sistemi, bir standart olarak uluslararası pazarlarda geçerlidir ve bazı pazarlarda özellikle zorunludur. Giderek rekabet odaklı bir hale dönüşen pazarlarda, artık gerçekleştirilmesi düşünülecek değil, zorunlu bir sistemdir. HACCP sistemi genel olarak, gıdanın temin kaynağı ile tüketim aşaması arasındaki tüm fonksiyonlarda kurumsallaşma, kağıda aktarılmış işlemler, planlı olarak yapılan kalite kontroller ve her noktada takip edilen hijyen üzerine kurulmuştur. Üretim sırasında ve kritik kontrol noktalarında yapılan kontroller sağlıksız ürünlerin üretilmesine ve dolayısı ile müşteri şikayetlerine engel olur. HACCP bu açıdan müşteri odaklı bir kalite sistemidir. HACCP sistemi aldığı tedbirlerle; kötü depolama koşulları, uygun olmayan malzeme girişi, uygun olmayan üretim makinaları ve hatalı hijyen uygulamalarına engel olarak, sadece müşteriye sağlıklı ürünler sunulmasına değil, üreticinin de daha çok kazanç sağlamasına olanak tanır (Özkan, 2002). HACCP İN Tarihsel Gelişimi Çizelge 1 de HACCP in tarihsel gelişimi verilmiştir. YIL İŞLEM Çizelge 1. HACCP in tarihsel gelişimi (Anonim, 2009a) 1959 NASA nın uzaya giden astronotların tüketeceği gıda maddelerinin güvenliğini garanti altına alacak sıfır hatalı program isteği Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) Codex Alimentarius da HACCP prensiplerinin yayımlanması 1973 NASA (Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Kurumu), Natick Amerikan Ordu Laboratuvarları ve Pillsbury grubunun ortaklaşa yürüttükleri Astronotlar İçin Gıda Üretiminde Sıfır Hata Projesi ve HACCP kavramının literatüre girişi ABD Ulusal Bilim Akademisi nin gıda güvenliğinin sağlanması için gıda işletmelerinde HACCP yaklaşımının kabul edilmesi gerektiği tavsiyesinde bulunması HACCP in 93/43/EEC Gıda Maddelerinin Hijyeni direktifi ile yasal olarak Avrupa Birliği ülkelerinin kanunlarına girişi Avrupa da tüm gıda endüstrisinin uygulaması gereken yasal bir zorunluluk haline getirilmesi 1998 Danimarka da DS 3027/1998 HACCP standardı nın yayımlanması ISO Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri-Gıda Zincirinde Yer Alan Kuruluşlar İçin Şartlar standardının yayımlanması. 406

3 HACCP Sistemindeki Temel Kavramlar HACCP sisteminin tam olarak uygulanabilmesi için Çizelge 2 de verilen bazı kavramların bilinmesi gerekmektedir. Çizelge 2. HACCP sistemindeki temel kavramlar (Anonim, 2007a) KAVRAM AÇIKLAMASI Gıda Ürünlerinin Hijyeni Gıda güvenliği için gerekli tüm önlemler. Bu önlemler tarladan; hazırlık, dönüştürme, üretim, paketleme, depolama, taşıma, dağıtım, yer değiştirme, satış veya müşteriye sunum da dahil olmak üzere üretim aşamalarının tümünü kapsamalıdır. Tehlike Analizi Önemli olası tehlikeleri belirlemek, bu tehlikelerin gerçekleşme olasılığını ve ciddiyetini değerlendirmek amacıyla bu tehlikeler ile bunların olası nedenleri hakkındaki bilgilerin toplanması ve değerlendirmesi süreci. Tehlike Risk Kontrol Noktası Tüketici sağlığına zarar verebilecek biyolojik, kimyasal ve fiziksel etkenler. Mikrobiyal bulaşıcılar Fiziksel bulaşıcılar Kimyasal bulaşıcılar Allergens (Tehlikeli reaksiyonlar oluşturan gıdalar) Tehlikenin gerçekleşme olasılığı. Yapılmaması durumunda sağlıkla ilgili risk oluşturmayan, ürünlerin yalnızca kalite kontrol, estetik görünüş ve duyusal özellikler açısından değerlendirildiği ve kontrollerinin yapıldığı noktadır. Örneğin, tad analizi, gramaj kontrolü, ambalaj görünüşünün kontrolü. Kritik Kontrol Noktası Gıda güvenliği ile ilgili bir tehlikenin yok edilebilmesi, olası nedenlerinin önlenebilmesi, ya da kabul edilebilir seviyelere indirilebilmesi için kontrol önlemlerinin uygulanmasının zorunlu olduğu proses aşaması, nokta veya prosedür. Kritik Limit Sapma Bir kritik kontrol noktasının kontrol altında olduğu ve aşılması durumunda kritik kusurların oluşmaya başladığı güvenlik aralığının son noktasıdır. Örneğin bir kritik kontrol noktasında gıda güvenliği açısından gıdanın en az 70 C'de ısıtılması şart olarak konulmuş ise bu sıcaklık değeri bir kritik limit olarak değerlendirilir. Kritik limitler içinde çalışmada ortaya çıkan başarısızlık durumuna sapma denir. Örneğin kritik limit için örnek olarak verilen ısıtma işleminin 70 C lik sıcaklığa ulaşmadan tamamlanmış olması kritik kusurdur. Güvenlik Limiti İzleme Kritik limitin aşılmasını önlemek için kritik limitten daha sıkı olarak tanımlanan değer. Belirlenen KKN nın kontrol altında olup olmadığını ve kritik limitinin aşılıp aşılmadığını tespit etmek üzere yapılan planlı gözlemler ve/veya bir kontrol parametresinin ölçümleri. Doğrulama Yetkinlik Uygunsuzluk Uygunsuzluğun Düzeltilmesi Proses Akışı Uygulamaların HACCP planına uygunluğunun belirlenmesine yardımcı olmak üzere izlemeye ek olarak test ve diğer yöntemlerle toplanan bilgilerin doğrulanması. Şartlara uygunluğun sağlandığının gösterildiği proses durumu. Belirlenmiş bir şarta göre uygunsuzluk. Uygunsuzluğun giderilmesi amacıyla uygun olmayan duruma (ürün, proses, organizasyon) uygulanan önceden belirlenmiş ve yazılı işlem. İstenilen ürünü elde etmek için tüm hammaddenin izlediği aşama sırası. 407

4 Önleyici Faaliyet HACCP Planı Karar Ağacı Akış Diyagramı HACCP Takımı Olası uygunsuzluk, hata ya da diğer istenmeyen durumların nedenlerinin ortadan kaldırılması ve oluşmasını önlemek için yapılan faaliyetler. İlgili ürünün üretim zincirindeki gıda güvenliği için önemli olan tehlikelerinin kontrolünden emin olmak için HACCP ilkelerine uygun olarak hazırlanmış doküman Belirlenen bir tehlikenin kontrol edileceği proses aşamasını ve KKN nı bulmak üzere kullanılan mantıksal soru dizisi. Proses akışının şematik gösterimi. HACCP' nin oluşturulması ve uygulanması için bir araya gelen insan grubu. HACCP Prensipleri HACCP sistemi 7 temel prensipten oluşmaktadır. Bunlar; 1. Tehlike analizlerinin yapılması 2. Kritik kontrol noktalarının belirlenmesi 3. Kritik limitlerin oluşturulması 4. Kritik kontrol noktalarının izlenmesi için sistemin kurulması 5. Kontrol altında olmayan noktaların izlenmesi ve varsa düzeltici faaliyetlerin oluşturulması 6. Sistemin etkili bir şekilde işlemesinin denetlenmesi için kontrol prosedürlerinin oluşturulması 7. Bu ilkelerin uygulanması için prosedür ve kayıtları kapsayan dökümantasyon sisteminin oluşturulması (Anonim, 2003). HACCP Çalışma Planı a. HACCP ekibinin seçilmesi. b. Ürünün tanımlanması. c. Ürünün kullanım alanının belirlenmesi. d. Akış diyagramının oluşturulması. (1. Prensip) e. Akış şemasının işletmede kontrol edilmesi. f. Her bir proses aşamasındaki tehlikelerin ve bu tehlikeleri kontrol edecek ölçümlerin listelenmesi. (1. Prensip) g. Karar ağacını her proses aşamasına uygulayarak KKN' nın belirlenmesi. (2.Prensip) h. Her KKN için hedef düzey ve toleransların belirlenmesi. (3.Prensip) i. Her KKN için izleme yönteminin belirlenmesi. (4.prensip) j. Düzeltici faaliyetlerin oluşturulması. (5.prensip) k. Kayıt tutma ve dokümantasyon sisteminin oluşturulması. (7.prensip) l. Doğrulama prosedürlerinin oluşturulması. (6.Prensip) m. HACCP Planının gözden geçirilmesi. (Dalgıç, 2009). Şekil 1 de HACCP çalışma planı verilmiştir. 408

5 HACCP Ekibi Oluşturulur Ürün Tanımlanır Ürünün Tasarlanan Kullanımı Belirlenir Tehlike Analizi Yapılır Ve Gerekli Önlemler Alınır Akış Şeması Yerinde Doğrulanır Akış Şeması Oluşturulur Kritik Noktalar Belirlenir Kritik Limitleri Saptanır Kritik Kontrol Noktaları İçin İzleme Sistemi Belirlenir Dökümantasyon ve Kayıtların Tutulması HACCP Sisteminin Doğrulama Metodlarının Oluşturulması Kritik Limitlerden Sapma Olduğunda Uygulanacak Düzeltici Faaliyet Belirlenir Şekil 1. HACCP çalışma planı (Anonim, 2009b) HACCP Sisteminin Sağladığı Yararlar HACCP sisteminin sağladığı yararlar şunlardır; a. Üretim giderlerinde yaklaşık % 30 azalma, b. Yönetime kritik bilgilerin sunulması suretiyle kolay karar verebilme olanağının sağlanması, c. Tüketicilerin gıda güvenliği ile ilgili taleplerinin tamamının karşılanması, d. Uluslararası düzeyde tanınan bir sistem olması nedeniyle ihracat kolaylığı, e. Ürün geri toplama riskinin azaltılması, f. Çalışanların iş veriminin ve memnuniyetinin artırılması, g. Çalışanların hijyen ve gıda güvenliği konusunda bilinçlenmesi, h. Proses kontrolü ile hatalı ürün üretme riskinin azaltılması, i. Gıda zehirlenmeleri ve ölüm risklerinin düşürülmesi, j. Kanunlara uyumluluğun sağlanması, k. Resmi denetimlerde karşılaşılan sorunların en aza indirilmesi, l. Gıda israfının (gıda bozulmaları vb.) ve bu israftan kaynaklanan maliyetlerin en aza indirilmesi, m. Çalışma ortamının iyileşmesi, n. Müşteri güveninin ve memnuniyetinin sağlanması, o. Pazarlamada rakiplerin önüne geçilmesi, p. Kullanılması ve anlaşılmasının kolay olması, q. Ürün güvenlik problemlerini önlemesi, r. Hata yapılarak kazanılan tecrübeye güvenmekten ziyade potansiyel tehlikeleri önceden haber vermesi, s. Gıda işletmelerine güvenli gıda üretmek için kanuni zorlukları karşılamada güvenirlik sağlaması, 409

6 t. Etkin kontrol geliştirmeye sistematik olarak yaklaşması, u. Gıda zincirinin her aşamasında kullanılabilmesi, v. ISO 9000 gibi kalite yönetim sistemlerinin tanımlayıcısı olması, w. Geleneksel muayene ve kontrol sistemlerinden daha etkili olması, x. FAO/WHO tarafından onay görmüş güvenilir bir sistem olması (Anonim, 2008b). HACCP Ön Gereksinim Programları HACCP sisteminin uygulanmasında Ön gereksinim programları olarak adlandırılan temel uygulamalar sistemin etkinliği açısından büyük önem taşımaktadır. Ön gereksinim programları, güvenli gıda üretimi için gerekli olan temel çevre ve üretim koşullarını sağlar. Bunun sonucunda ürün güvenliğini tehdit edebilecek temel bazı önlemleri baştan alınmış olur. Ayrıca KKN olabilecek birçok yerde önlem alarak HACCP uygulamasını kolaylaştırır. HACCP sistemi için ön gereksinim programları; a. Tesis ve ekipman özellikleri b. Sanitasyon ve hijyen uygulamaları c. Zararlı canlıların kontrolü d. Personel eğitimi ve hijyeni e. Tedarikçi ve hammadde kontrolü f. Proses kontrolü g. Ürün geri kabulü için gerekli uygulamalar h. Depolama ve dağıtım koşulları (Anonim, 2009a). ISO Gıda Güvenliği Ve Kalite Yönetim Sistemi Her ülkenin kendi HACCP standardını oluşturması ülkeler arası ticarette problemlere yol açmıştır. HACCP standartları dışında bir çok standart örneğin BRC (British Retails Concortium), IFS (international Food Standart) ve EFSIS gibi standartlar halen kullanılmaktadır. ISO (International Standart Organisation) tarafından hazırlanan ve 2005 yılı Eylül ayında yayınlanan ISO standardının amacı tüm ülkelerdeki HACCP standardının yerini alabilecek tek tip bir gıda güvenliği standardı oluşturmak suretiyle ekonomik açıdan büyük kolaylık sağlama yanında ülkeler arası ticarette yaşanan problemlerin çözümüdür (Anonim, 2008a). ISO Standardının Haccp ten Bazı Farklılıkları TSE HACCP standardının ön koşul programlarında kontrol önlemleri ve bunların izlenmesi ve değerlendirilmesi söz konusu olmazken ISO standardında artık tüm gıda zinciri boyunca (girdi temini, üretim, dağıtım vb.) tüm alanlarda kritik kontrol noktalarının bulunması ve iyileştirilmesi istenmektedir. ISO in HACCP ten farklı yönleri şunlardır: a. Firma dışı uzman kullanılmasına daha çok müsaade edilmektedir. b. HACCP standartlarında allergen kontrolü genellikle açık olarak talep edilmezken, ISO in şartlarından birisidir. c. Tehlikelerin değerlendirilmesinde karar ağacı yerine risk analizi yapılması talep edilmektedir. d. Ön koşulların yazılı hale getirilmesi istenmektedir (Temizlik, bakım, kalibrasyon, çalışan hijyeni, depolama, taşıma vb.) e. KKN nda olduğu gibi önkoşullarda da izleme sisteminin ve düzeltme-düzeltici faaliyetlerin planlanmasını talep etmektedir. f. Girdi ve son ürünlerin ürün özelliklerinin ve formülasyonların düzenli aralıklarla kontrolünü talep etmektedir. g. Gıda güvenliği politikası yanında gıda güvenliği hedeflerini talep etmektedir. h. Gıda Güvenliği el kitabı hazırlanmasına yönelik açık bir talep bulunmamaktadır. Ancak uygulama da yine de hazırlanması gerekecektir veya ISO 9001:2000 kalite el kitabının içine entegre edilecektir. i. Laboratuarlarda standardının uygulanmasını gerektirmektedir. j. Sürekli güncelleştirme zorunludur (Anonim, 2008a). k. ISO ayrıca Codex Alimentarius tarafından yayınlanan genel gıda hijyen kuralları ile sektöre özgü iyi üretim uygulamalarına atıf yapmaktadır. l. Şüpheli ürün kavramını geliştirmiştir. m. Geri toplama ve geri çağırmayı içeren geri çekme kavramını geliştirmiştir. 410

7 n. Gıda güvenliği politikası yanında gıda güvenliği hedefleri talep etmektedir (Anonim, 2007b). ISO Sisteminin Yararları a. Tüm gıda zincirine uygulanabilmektedir. b. Gıda zinciri boyunca her kademe arasında etkin bir iletişime izin vermektedir. c. Tüketici ve tedarikçi bilgi taleplerine cevap verebilmektedir. d. Gıda güvenliğini güvence altına almaktadır. e. Ürün kayıplarını azaltmaktadır. f. Tüketici beğenisi ve tüketici güvenini sağlamaktadır. g. Daha çok düzeltici değil önleyici bir yaklaşımı benimsemektedir. h. Tüm çalışanların ortak sorumluluğuyla hareket edilmesini sağlamaktadır. i. Yasal mevzuatlara asgari uyumu sağlamaktadır. j. Hassas tüketici gruplarına yönelik olarak fonksiyonel gıda üretimine uygun olmaktadır. k. Laboratuar çalışmalarında ISO standardına uygunluğu sağlamaktadır. l. Proses kontrolünün dokümanlarca ispatlanmasına imkan vermektedir. m. Tedarikçi+üretici+tüketici arasında zincir oluşturabilmektedir (Anonim, 2008a). ISO Sistemini Kimler Uygulayabilir? ISO standardı kapsamında belgelendirme yapılabilecek olan dolaylı ve dolaysız kuruluşlar şunlardır; A) Kuruluşlar, 1. Çiftçiler, 2. Hasatçılar, 3. Yem üreticileri, 4. Gıda bileşeni üreticileri, 5. Gıda üreticileri, 6. Gıda satıcıları, 7. Gıda servisleri, 8. Hazır yemek firmaları, 9. Temizlik hizmeti veren kuruluşlar, 10. Taşıyıcılar, depolama ve dağıtım kuruluşları vb. B) Dolaylı kuruluşlar 1. Ekipman sağlayan kuruluşlar, 2. Temizlik ve sanitasyon ajanları, 3. Ambalaj malzemeleri C) Gıda ile temasta bulunan diğer öğeleri üreten kuruluşlar (Anonim, 2009c). TÜRKİYE DE HACCP VE ISO Sisteminin Tarihsel Gelişimi Ve Son Durumu Ülkemizde tarihinden itibaren Türk gıda Kodeksi ile gıda sanayinde HACCP uygulamaları zorunlu hale getirilmiştir tarihli resmi gazetede yayınlanan "Gıdaların Üretimi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik" te HACCP sisteminin uygulama gerekliliği belirtilmiştir. Yine aynı yönetmelikte tarihinden geçerli olmak üzere; başta et, süt ve su ürünleri işleyen işletmeler olmak üzere, gıda üreten diğer işletmelerin de kademeli olarak HACCP sistemini uygulamaları zorunlu hale getirilmiştir. 3 Mart 2003 tarihinde Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktalarına (HACCP) Göre Gıda Güvenliği Yönetimi-Gıda Üreten Kuruluşlar ve Tedarikçileri İçin Yönetim Sistemine İlişkin Kurallar adıyla HACCP standardı yayımlanmıştır. Takvime göre işletmelerde yeni süreç 2002 de başlayıp, 2012 ye kadar kademeli olarak uygulamaya geçecekti. Fakat tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ve bu kanuna bağlı olarak çıkarılan tarihli Gıda ve Gıda İle Temasta Bulunan Madde ve Malzemelerin Piyasa Gözetimi, Kontrolü ve Denetimi İle İşyeri Sorumluluklarına Dair Yönetmelik ile Türkiye deki işletmelerde HACCP prensiplerinin uygulanmasında yeni düzenlemelere gidilmiştir. İlk defa bu yönetmelikte tanımlar bölümünde HACCP, HACCP planı, HACCP sistemi, HACCP izleme ve HACCP tetkiki gibi başlıklar yer almıştır. Dolayısıyla yasal olarak HACCP Sisteminin mevzuatımızda adının geçmesi 30 Mart 2005 tarihli yönetmelikle olmuştur. HACCP sisteminin 7 temel prensibinin uygulanması bu yönetmelikte işyeri sorumluluğu olarak görülmüş ve bu sistemin uygulanmasından sadece üretim yerleri değil dağıtım ve satış aşamasında yer alan diğer işletmelerde sorumlu tutulmuştur. Son olarak tarih ve sayılı Gıda Güvenliği ve Kalitesinin Denetimi ve Kontrolüne Dair Yönetmelik 411

8 yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Halen bu yönetmelik kullanılmakta olup HACCP Sistemi ile ilgili bahsi geçen işyeri sorumlulukları 2005 yılında yayınlanan yönetmelikle aynıdır. Bu nedenle Türkiye de bütün gıda üreten işletmelerde HACCP prensiplerinin uygulanması yasal olarak zorunludur. Ancak burada üzerinde önemle durulması gereken nokta birçok gıda işletmecisi tarafından yanlış algılanan HACCP sisteminin bir belge değil bir gıda güvenliği sistemi olduğudur. Bu kapsamda gıda işletmelerinde HACCP sisteminin oluşturulması ve uygulanmasında herhangi bir sertifika kuruluşundan belge alınması zorunluluğu yoktur. İşletmeler tarafından gıda güvenliğinin sağlanması için sistemin oluşturulması, uygulanması ve doğrulanması Bakanlık tarafından yeterli görülmektedir. Tarım Bakanlığı tarafından yapılan denetimlerde sertifika kuruluşlarının belgeleri değil, sistemin kendisi denetlenmektedir. Peki HACCP sistemini uygulamayan işletmelerde yasal yaptırım nedir? Yürürlükte olan son yönetmelik HACCP isteminin tetkiki amacı ile gıda kontrolörü tarafından yapılan kontrol ve denetimlerde işletmenin sisteminde eksiklik görülmesi halinde, denetçi tarafından süre tanınacağını, bu sürecin sonunda yapılan ikinci tetkikte belirtilen eksiklerin giderilmemesi durumunda ise 5179 sayılı Kanun kapsamında yasal işlem yapılacağını belirtmektedir. 30 Mart 2005 tarihli yönetmelikten sonra 9 Aralık 2007 tarihinde Gıda Güvenliği ve Kalitesinin Denetimi ve Kontrolüne Dair Yönetmelik adlı yeni bir gıda güvenliği yönetmeliği yayınlanmış ve bu yönetmelikte bir süreç verilmemiş, doğrudan HACCP sistemin tetkikinin değerlendirilmesinin nasıl yapılacağı hakkında bilgi verilmiştir. HACCP Türkiye de son dört yıldır çok popüler bir hale gelmiş ve kamu ihalelerinde ısrarla HACCP belgesi istenmekteydi. Ancak Türkiye HACCP'e alışmaya çalışırken çok önemli bir değişiklik olmuş ve Uluslararası Standard Örgütü ISO (International Organization for Standardization) kendi standardını geliştirmiştir. Kalite belgelerinde tek otorite olmak isteyen ISO uygulamaya konulmuştur. ISO Türkiye'de de 24 Nisan 2006'da yürürlüğe girmiştir. Artık ihalelerde HACCP yerine ISO olup olmadığına bakılmaktadır. Dolayısıyla HACCP belgesi almanın pek bir geçerliliği de kalmamaktadır. Türkiye'de eskiden HACCP şimdi de ISO belgesi veren firma sayısı yaklaşık 200'e ulaşmıştır. Bunlardan bazıları yerli, bazıları da Avrupalı belgelendirme kuruluşlarının Türkiye temsilcisi ya da ortağı durumundadır. Bu firmalar kalite belgelerini çok ucuza vermektedir. Belgelendirme maliyeti 1000 ila 1500 dolar arasında değişmektedir. Alınan belge 3 yıl geçerlidir ve 3 yıl sonunda yenilenmesi gerekmektedir (Anonim, 2008b). Türkiye de paketli ürünlerin çoğunda üzerindeki kalite belgeleri, içindeki ürünü kapsamamaktadır. Yani merdiven altı bir üretici de ürününü belgeli bir tesiste paketletip piyasaya sürebilmektedir. Yasal boşluktan zarar gören yine tüketici olmaktadır. Paketli satılan hemen her gıda maddesinin ambalajında, ürünün tehlike analizinin yapıldığını ve kritik kontrol noktalarının belirlendiği anlamını taşıyan 'HACCP' logosu bulunmaktadır. Süt ürünlerinden bakliyata, kırmızı et ve türevlerinden sıvı yağa kadar yüzlerce kalem üründe bu logoyu görmek mümkündür. Bu logoyu gören tüketicilerin de, ambalajın içindeki ürünün HACCP kriterlerine uygun olduğunu düşünmesi doğaldır. Ancak durum öyle değildir. Belge ürüne değil ambalaja verilmektedir. Yani çok kötü şartlarda üretilmiş bir gıda maddesi bile HACCP belgeli bir tesiste ambalajlanmış olabilir. Tüketicilerin etiketteki HACCP ya da ISO belgesinden çok, Tarım Bakanlığı'ndan üretim izninin olup olmadığına dikkat etmesi gerekmektedir (Duff, 2009). Ülkemizde uygulanmakta olan TS HACCP kuralları 30 Ekim 2007 tarihinde geçerliliğini kaybetmiştir ve bu standardın yerine ISO 22000:2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi kullanılmaya başlamıştır (Anonim, 2008c). SONUÇ Gıda üretiminde gıda güvenliği, ürünü kullanan tüketicinin mutlak talebidir. Bunu sağlamak için Gıda Güvenliği Kontrol Sistemi kurulmak zorundadır. HACCP ve ISO işte bu ihtiyaca cevap veren yönetim sistemleridir. ISO standardı yönetim sisteminde ISO 9000 tipi yaklaşım ile HACCP i çok iyi bir şekilde birleştirmiştir. Ancak sertifikasyon ile ilgili konularda ülkemizde büyük bir kaos yaşanmaktadır. Etkin bir yönetim sisteminin kurulmasını sağlamak yerine sadece para kazanmayı hedefleyen pek çok firma rahatlıkla faaliyet göstermekte para karşılığında neredeyse her önüne gelene denetim dahi yapmaksızın HACCP ve ISO belgelerini 412

9 vermektedirler. Bu da sistemlere olan inanca gölge düşürmekte bu alanda iyi niyetli, profesyonel ve ciddi çalışan kişi ve kurumlara büyük zarar vermektedir. Bu tür firmaların sektörden bir an önce dışlanmaları için ciddi çalışanların bir araya gelmeleri, odaların üyelerine yönelik disiplin kurallarını işletmeleri, akreditasyon kuruluşlarının daha etkin denetim yapmalarının sağlanması, şikayet mekanizmaları ve takiplerinin işletilmesi, mutlaka mesleki tecrübesi olanlardan danışmanlık ve belgelendirme hizmeti alınmasının sağlanması gerekmektedir. LİTERATÜR LİSTESİ Anonim, Erişim: Şubat 2009 Anonim, 2007a. Erişim: Kasım 2008 Anonim, 2007b. ( Erişim: Kasım 2008 Anonim, 2008a. Erişim: Nisan 2009 Anonim, 2008b. Erişim: Nisan 2009 Anonim, 2008c. Erişim: Ocak 2009 Anonim, 2009a. Erişim: Ocak 2009 Anonim, 2009b. Erişim: Mart 2009 Anonim, 2009c. Erişim: Mart 2009 Dalgıç, A.C., HACCP Erişim: Nisan2009 Duff, M Erişim: Mart 2009 Özkan, M.,2002. HACCP hakkında Erişim: Ocak

CATERING KURULUŞLARI İÇİN HACCP - ISO 22000 STANDARDINA BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI

CATERING KURULUŞLARI İÇİN HACCP - ISO 22000 STANDARDINA BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI CATERING KURULUŞLARI İÇİN HACCP - ISO 22000 STANDARDINA BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ YAKLAŞIMI Yrd. Doç Dr. Ufuk CEBECİ, Özcan ÇAVUŞOĞLU İstanbul Teknik Üniversitesi, ufuk_cebeci@yahoo.com - cavusogluozcan@yahoo.com

Detaylı

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No:

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: EK-5 HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: TARİH: İNCELENECEK HUSUSLAR A) GENEL 1. İşyeri teknik ve hijyenik açıdan bu yönetmelikte belirtilen koşullara sahip mi? 2. El kitabı ön

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP HACCP teriminin çıkış noktası Hazard Analysis Critical Control Points Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizi HACCP nedir? Gıda güvenliği ve tüketici sağlığı

Detaylı

ISO 22000 UYGULAMA PROSEDÜRÜ

ISO 22000 UYGULAMA PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1 / 6 1. AMAÇ Firma tarafından; üretilen ürünlerin güvenliğinin sağlanmasına yönelik hijyenik faaliyetlerin sistemli bir şekilde yürütülmesini ve buna bağlı olarak iso 22000 gıda güvenliği yönetim

Detaylı

RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ

RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 0 YÖNETİM SİSTEMLERİ I İLGİLİ MEVZUAT II RİSKİN MANTIĞI III TEHLİKELER VE TESPİTİ IV TEHLİKE ANALİZ METODOLOJİLERİ V RİSK ANALİZ YÖNTEMLERİ VI RİSK HESAPLAMA ÖRNEKLERİ 30 39 78 113 80 39 60 ÖN BİLGİLENDİRME

Detaylı

HACCP ve Gıda Güvenliği

HACCP ve Gıda Güvenliği HACCP ve Gıda Güvenliği HACCP; Hazard Analysis And Critical Control Points (Tehlike Analizi Ve Kritik Kontrol Noktaları) kavramının kısaltılmış halidir. HACCP, gıda güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak

Detaylı

HACCP SÜT İŞLETMELERİNDE KRİTİK KONTROL NOKTALARINDA TEHLİKE ANALİZ SİSTEMİ HAZARD ANALYSIS CRITICAL CONTROL POINT

HACCP SÜT İŞLETMELERİNDE KRİTİK KONTROL NOKTALARINDA TEHLİKE ANALİZ SİSTEMİ HAZARD ANALYSIS CRITICAL CONTROL POINT HACCP SÜT İŞLETMELERİNDE KRİTİK KONTROL NOKTALARINDA TEHLİKE ANALİZ SİSTEMİ HAZARD ANALYSIS CRITICAL CONTROL POINT Prof.Dr. Muammer GÖNCÜOĞLU HACCP Tüketici sağlığını tehdit edebilecek fiziksel, kimyasal

Detaylı

GGYS TEHLİKE ANALİZİ VE RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

GGYS TEHLİKE ANALİZİ VE RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ V KAPSAM: Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin uygulama alanı içinde oluşması muhtemel bütün olası tehlikelerin, Gıda Güvenliği ile ilgili sonuçlarına ve oluşma olasılıklarına göre tanımlanması ve

Detaylı

ISO 27001:20013 BGYS BAŞDENETÇİ EĞİTİMİ

ISO 27001:20013 BGYS BAŞDENETÇİ EĞİTİMİ önetim istemi tandartları T A R İ F L E R B G IO'nun Kelime Anlamı "International Organization for tandardization" İngilizce açılımı kısaltılınca "IO", Fransızca da Organisation internationale de normalisation

Detaylı

RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRİLMESİ VII- RİSK HESAPLAMA ÖRNEKLERİ

RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRİLMESİ VII- RİSK HESAPLAMA ÖRNEKLERİ 12 6 74 Slayt 6/6 YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRİLMESİ TEHLİKE ANALİZ METODOLOJİLERİ AMAÇ: (Nicel) Risk analiz yöntemleri HACCP, CCA, WHAT İF Risk analiz yöntemleri ve hesaplama örnekleri Nİ1303096 VII- HESAPLAMA

Detaylı

Yönetim Sistemi Standartları

Yönetim Sistemi Standartları ISO/IEC 20000-1 BİLGİ TEKNOLOJİSİ - HİZMET YÖNETİMİ BAŞ DENETÇİ EĞİTİMİ Yönetim Sistemi Standartları 1. ISO nun Kelime Anlamı "International Organization for Standardization" İngilizce açılımı kısaltılınca

Detaylı

GIDA GÜVENCESİ-GIDA GÜVENLİĞİ

GIDA GÜVENCESİ-GIDA GÜVENLİĞİ GIDA GÜVENLİĞİ GIDA GÜVENCESİ-GIDA GÜVENLİĞİ Dünyada 800 Milyon İnsan Kronik Yetersiz Beslenme, 1.2 Milyar İnsan Açlık Korkusu Yaşamakta, 2 Milyar İnsan Sağlıklı, Yeterli ve Güvenli Gıda Bulma Konusunda

Detaylı

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi Dr. Füsun Zehra ÖZKAN, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Başkent Üniversitesi

Detaylı

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız FİRMA PROFİLİ Akademik Hijyen Ltd. Şti., İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Özer Ergün ün başkanlığında bir grup akademisyen tarafından, her

Detaylı

Laboratuvar Akreditasyonu

Laboratuvar Akreditasyonu Akreditasyon Laboratuvar, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesi

Detaylı

KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ KERİM ÖZBEYAZ

KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ KERİM ÖZBEYAZ KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ KERİM ÖZBEYAZ 3.4.4. Toplam Kalite Yönetiminin Başarısını Etkileyen Faktörler 1. İç Faktörler: A. Misyon: B. Vizyon: C. Liderlik Tarzı D. Motivasyon E. Koordinasyon F. Ortak Kültür

Detaylı

USB Ulusal Sistem Belgelendirme. Ambalaj Kalitesine ve Güvenliğine Etki Eden Uluslararası Standartlar

USB Ulusal Sistem Belgelendirme. Ambalaj Kalitesine ve Güvenliğine Etki Eden Uluslararası Standartlar USB Ulusal Sistem Belgelendirme Ambalaj Kalitesine ve Güvenliğine Etki Eden Uluslararası Standartlar Ebru KUNÇ Baş Denetçi / Kimya Mühendisi 17 Eylül 2010 / İSTANBUL 1 ULUSAL SİSTEM BELGELENDİRME Ulusal

Detaylı

Prosedür. Kalite Yönetim Sisteminde Neden gerçekleştirilecek?

Prosedür. Kalite Yönetim Sisteminde Neden gerçekleştirilecek? Prosedür Bir faaliyeti veya bir bir amaca ulaşmak için izlenen yol ve yöntem (TDK) Prosesi icra etmek için belirlenen yol (ISO 9000) Faaliyetleri yeterli kontrolü sağlayacak detayda tarif eden dokümanlardır

Detaylı

TS EN ISO 14001: 2005 AC: Haziran 2010

TS EN ISO 14001: 2005 AC: Haziran 2010 TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD Sayfa 1/5 ICS 13.020.10 TS EN ISO 14001: 2005 AC: Haziran 2010 Bu ek, CEN tarafından kabul edilen EN ISO 14001: 2004/AC: 2009 eki esas alınarak TSE Çevre İhtisas Grubu nca

Detaylı

ISO 22000 TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ TALİMATI

ISO 22000 TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ TALİMATI SAYFA NO 1/5 1. AMAÇ Bu talimatta; - ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi içerisinde işletmede muhtemel olan bütün tehlikelerin veya risklerin tespit edilmesi, - Mevcut tehlike ve/veya risklerin tanımlanması,

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ. Eğitimin Amacı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ. Eğitimin Amacı 1 ISO EĞİTİMLERİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ İş sağlığı ve iş güvenliğinin sağlanması amacıyla iş kanunu gereği tüm çalışanların bu konuda bilgilendirilmesi İSG kanunu, yasal ve mevzuat şartları

Detaylı

Tanıtım ISO 22000, gıda halkası kapsamında üretimden başlayarak sofralardaki tabağa kadar kuruluşların tümünü kapsamına alan bir gıda güvenliği yöneti

Tanıtım ISO 22000, gıda halkası kapsamında üretimden başlayarak sofralardaki tabağa kadar kuruluşların tümünü kapsamına alan bir gıda güvenliği yöneti 1999 dan Beri Bigilendiriyor, Belgelendiriyoruz... Tanıtım ISO 22000, gıda halkası kapsamında üretimden başlayarak sofralardaki tabağa kadar kuruluşların tümünü kapsamına alan bir gıda güvenliği yönetim

Detaylı

Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi. Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr

Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi. Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr Standart Nedir? Standardizasyon; belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik yarar sağlamak üzere bütün

Detaylı

BRC 6. Versiyon değişiklikler

BRC 6. Versiyon değişiklikler PARS EĞİTİM & DANIŞMANLIK BRC 6. Versiyon değişiklikler Madde içerikleri Güray zomp / Fırat ÖZEL 2/26/2012 GSM. 0 507 454 33 57 Tel. 0 236 239 04 53 firatozel@gmail.com http://firatozel.wordpress.com/

Detaylı

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI TARAFINDAN PİLOT SEÇİLEN BÖLGELERDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI TARAFINDAN PİLOT SEÇİLEN BÖLGELERDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI TARAFINDAN PİLOT SEÇİLEN BÖLGELERDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Yönetim anlayışındaki değişimler "önce insan" anlayışıyla şekillenen, müşteri odaklı, süreçlerle yönetilen,

Detaylı

RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ

RİSK YÖNETİMİ ve DEĞERLENDİRMESİ 0 YÖNETİM SİSTEMLERİ I İLGİLİ MEVZUAT II RİSKİN MANTIĞI III TEHLİKELER VE TESPİTİ IV TEHLİKE ANALİZ METODOLOJİLERİ V RİSK ANALİZ YÖNTEMLERİ VI RİSK HESAPLAMA ÖRNEKLERİ 30 39 78 113 80 39 60 ÖN BİLGİLENDİRME

Detaylı

İSG (OHSAS 18001) İSE Faktörleri ve Şartlar

İSG (OHSAS 18001) İSE Faktörleri ve Şartlar İSG (OHSAS 18001) Çalışanların, geçici işçilerin, müteahhid personelin, ziyaretçilerin ve çalışma alanındaki diğer insanların refahını etkileyen faktörler ve şartlar. ISO 18001 Awareness Training Ders

Detaylı

İYİ TARIM UYGULAMALARI VE EUREPGAP. Prof. Dr. Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü

İYİ TARIM UYGULAMALARI VE EUREPGAP. Prof. Dr. Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü İYİ TARIM UYGULAMALARI VE EUREPGAP Prof. Dr. Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü TARIMDA DEĞİŞİM Dünyada 1970 li yıllarda; Tüketicilerin bilinçlenmesi, 1990 lı yıllarda

Detaylı

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI TSE ve HELAL GIDA Gıdaların, helal hassasiyeti taşıyan insanlara; hammaddenin üretiminden başlayarak, tüm üretim süreçleri dahil olmak üzere, ambalajlama, nakil, depolama ve sunum zincirinde sürdürülebilir

Detaylı

Laboratuvar Akreditasyonu

Laboratuvar Akreditasyonu Laboratuvar Akreditasyonu Akreditasyon, Laboratuvarların, Muayene Belgelendirme ve Yeterlilik Deneyi Sağlayıcı Kuruluşlarının Ulusal ve Uluslararası Kabul Görmüş Teknik Kriterlere Göre Değerlendirilmesi,

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

HATAY SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HATAY SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

HATAY SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ HATAY SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ.AMAÇ Bu prosedürün, Hatay İl Sağlık Müdürlüğü, İl Ambulans Servisi Başhekimliği, İlçe Sağlık Müdürlükleri bünyesinde faaliyetleri sırasında oluşabilecek potansiyel tehlikelerin

Detaylı

ISO Nedir. Sistem Belgelendirme Yönetim Sistemleri

ISO Nedir. Sistem Belgelendirme Yönetim Sistemleri ISO Nedir Uluslararası Standartlar Organizasyonu' nun kısaltılmış halidir. Kuruluş amacı, dünya çapında geçerliliği olacak şekilde standartlar yayınlamak ve bu sayede ürünlerin ve hizmetlerin uluslararası

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ 1

YÖNETİM SİSTEMLERİ 1 YÖNETİM SİSTEMLERİ 1 YÖNETİM, en genel anlamıyla, başkaları vasıtasıyla iş yapmak olarak tanımlanır. İktisatçılara göre YÖNETİM, emek, sermaye ve doğal kaynaklar ile beraber üretim faktörlerinden biridir.

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE YÖNETİM SİSTEMLERİ

İŞ SAĞLIĞI VE YÖNETİM SİSTEMLERİ İŞ SAĞLIĞI VE YÖNETİM SİSTEMLERİ YÖNETİM, en genel anlamıyla, başkaları vasıtasıyla iş yapmak olarak tanımlanır. İktisatçılara göre YÖNETİM, emek, sermaye ve doğal kaynaklar ile beraber üretim faktörlerinden

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU. Personel Akreditasyon Başkanlığı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU. Personel Akreditasyon Başkanlığı TÜRK AKREDİTASYON KURUMU Personel Akreditasyon Başkanlığı Personel Belgelendirme Kuruluşlarının Akreditasyonu Uygunluk Değerlendirmesi; Ürünlerin veya hizmetlerin istenilen şartlara uygunluğunu göstermek

Detaylı

Eğittimci tarafından yazıldı Çarşamba, 12 Ağustos :20 - Son Güncelleme Cumartesi, 10 Ekim :19

Eğittimci tarafından yazıldı Çarşamba, 12 Ağustos :20 - Son Güncelleme Cumartesi, 10 Ekim :19 Gıda Güvenlik Yönetim Sistemi ISO 22000/ HACCP Nedir? HACCP sistemi ve ISO 22000, BRC Tüketici Ürünleri, BRC Global- Gıda, BRC /IoP Ambalaj, BRC Depolama- sevkiyat, IFS Gıda Güvenliği standartları (IFS

Detaylı

KALİTE STANDARTLARI SİSTEMLERİ

KALİTE STANDARTLARI SİSTEMLERİ KALİTE STANDARTLARI SİSTEMLERİ Gelişen teknoloji ile birlikte artış gösteren ürün çeşitliliği ve işlevselliği, beraberinde; kalite, teknik emniyet, dayanıklılık, kullanım gayesine uygunluk yönlerinden

Detaylı

ISO 14001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ BİLGİLENDİRME KILAVUZU

ISO 14001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ BİLGİLENDİRME KILAVUZU ISO 14001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ BİLGİLENDİRME KILAVUZU GEÇİŞ DENETİMLERİ İÇİN BELİRLENEN EK SÜRELER Gözetim tetkiki sırasında ISO 14001:2015 in şartlarına uyacak şekilde yapılacak geçiş için

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Yönetim Sistemi Modelleri: Deming tarafından geliştirilen, Planla Uygula Kontrol Et Önlem Al

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Yönetim Sistemi Modelleri: Deming tarafından geliştirilen, Planla Uygula Kontrol Et Önlem Al YÖNETİM SİSTEMLERİ Yönetim Sistemi Modelleri: Deming tarafından geliştirilen, Planla Uygula Kontrol Et Önlem Al kavramlarını içeren sürekli iyileştirme döngüsü ile uygulanır. YÖNETİM SİSTEMLERİ Şematik

Detaylı

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ TS EN ISO 2015 PROSES YAKLAŞIMI

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ TS EN ISO 2015 PROSES YAKLAŞIMI KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ TS EN ISO 2015 PROSES YAKLAŞIMI Mustafa DİLEK +90 532 263 4849 mdilekm@hotmail.com Kalite Yönetim Sistemi Kalite yönetim sistemi uygulamak kuruluşa aşağıdaki potansiyel faydaları

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı YÖNETİM SİSTEMLERİ Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı Genel Bilgilendirme Çevre Yönetim Sistemi (ISO 14001) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS 18001) Sosyal Sorumluluk Standardı

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

ISO 9000 Serisi Standartların Amacı Nedir?

ISO 9000 Serisi Standartların Amacı Nedir? ISO 9000 Serisi Standartların Amacı Nedir? Etkili bir yönetim sisteminin, nasıl kurulabileceği, dokümante edilebileceği ve sürdürülebileceği konusunda yol göstermek, firmalar arasında güven ortamı yaratmak;

Detaylı

ISO 14001:2015 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU

ISO 14001:2015 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU ISO 14001:2015 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU ISO 9001:2015 KYS standardı ile birlikte değişen pazar ve çevresel şartlara uyum için ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi standardı da yeni seviye yönetim

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi YÖNETİM SİSTEMLERİ Ülkemiz kuruluşları da Kalite, Çevre ve İş sağlığı ve güvenliği konularına verdikleri önemi göstermek, etkinlik ve verimliliği artırmak amacıyla Yönetim Sistemlerine geçiş için uğraş

Detaylı

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ Kalite Yöneticisi Dök.No KAİM.İKS.FRM.081 Sayfa No 1/ 3 İŞİN KISA TANIMI: Kayısı Araştırma İstasyonu Müdürlüğü üst yönetimi

Detaylı

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BİLGİ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ, TS ISO/IEC 20000-1 BT HİZMET YÖNETİM SİSTEMİ Sunucu: Gürol GÖKÇİMEN 1 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Bilgi : anlamlı veri, (bir kurumun

Detaylı

DEMİRYOLU SEKTÖRÜNDE ÜRÜN BELGELENDİRME SÜREÇLERİ

DEMİRYOLU SEKTÖRÜNDE ÜRÜN BELGELENDİRME SÜREÇLERİ DEMİRYOLU SEKTÖRÜNDE ÜRÜN BELGELENDİRME SÜREÇLERİ Güven KANDEMİR Mayıs 2015, Eskişehir 1 İÇİNDEKİLER TANIMLAR ÜRÜN BELGELENDİRME Tanımlar Akreditasyon Uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca gerçekleştirilen

Detaylı

1. Kozmetik Kongresi, 18-20 Subat 2011, Antalya. EGM DANISMANLIK HIZMETLERI www.egmdanismanlik.com

1. Kozmetik Kongresi, 18-20 Subat 2011, Antalya. EGM DANISMANLIK HIZMETLERI www.egmdanismanlik.com KOZMETĐKTE GMP UYGULAMALARI ĐYĐ ÜRETĐM TEKNIKLERI www.egmdanismanlik.com GMP Nedir? Personel, Eğitim ve Hijyen Tesis ve Alt Yapı Ekipmanlar Hammaddeler ve Ambalaj Malzemeleri Üretim Bitmiş Ürünler Kalite

Detaylı

GLOBALLEŞMENİN ETKİLERİ GLOBALLEŞME. DTÖ nün Etkileri GLOBALLEŞMEYİ HIZLANDIRAN ETKENLER GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT

GLOBALLEŞMENİN ETKİLERİ GLOBALLEŞME. DTÖ nün Etkileri GLOBALLEŞMEYİ HIZLANDIRAN ETKENLER GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT 1 GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT GİRİŞİMCİLİKLE İLGİLİ TEKNİK MEVZUAT Prof.Dr. Fatih M. Botsalı 2 GLOBALLEŞME ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve teknoloji akışının hızlı bir şekilde artması

Detaylı

HİJYEN BELGESİ (ISO 13027) NEDİR? Hijyen; Hijyen kelimesi Yunanca hygies kelimesinden türetilmesi ile birlikte dilimizde sağlık anlamına karşılamaktad

HİJYEN BELGESİ (ISO 13027) NEDİR? Hijyen; Hijyen kelimesi Yunanca hygies kelimesinden türetilmesi ile birlikte dilimizde sağlık anlamına karşılamaktad HİJYEN BELGESİ WHİTE PAPER HAKKINDA TEMEL BİLGİLER 1999 dan beri Bilgilendiriyoruz, Belgelendiriyoruz HİJYEN BELGESİ (ISO 13027) NEDİR? Hijyen; Hijyen kelimesi Yunanca hygies kelimesinden türetilmesi ile

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TS ISO/IEC 27001 BİLGİ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ, TS ISO/IEC 20000-1 BT HİZMET YÖNETİM SİSTEMİ Sunucu: Gürol GÖKÇİMEN 25.10.2014 Türk Standardları Enstitüsü 1 Güvenlik;

Detaylı

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/7 1. AMAÇ VE KAPSAM: Bu prosedürün amacı, TOTM nin faaliyetlerinin ve hizmetlerinin çevre güvenliği üzerinde gerçek veya potansiyel olarak önemli etkileri olabilecek çevresel boyutlarının (yönlerinin),

Detaylı

MerSis. Bilgi Güvenliği Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Güvenliği Danışmanlık Hizmetleri o MerSis Danışmanlık Hizmetleri Çalışanlarınız, tesisleriniz, üretim araçlarınız koruma altında! Bilgileriniz? danışmanlık hizmetlerimiz, en değerli varlıklarınız arasında yer alan bilgilerinizin gizliliğini,

Detaylı

Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası

Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası POLİTİKASI Sayfa :1/7 Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası Doküman Bilgileri Adı: Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası Doküman No: 01 Revizyon No: İlk yayındır Doküman Tarihi: 01.10.2014 Referans

Detaylı

ÜCRETLENDİRME TALİMATI

ÜCRETLENDİRME TALİMATI 1.AMAÇ: UDEM den yönetim sistemi belgelendirmesi hizmeti alan kuruluşlara uygulanacak ücretlendirmenin tarif edilmesidir. 2. KAPSAM: Bu talimat TS EN ISO/IEC 17021, ISO 22003 standardının gerekliliklerine

Detaylı

denetçinin önemi ve planlama

denetçinin önemi ve planlama GIDA ÜRETĐM YERLERĐNĐN HĐJYEN VE SANĐTASYON DENETĐMLERĐ NASIL OLMALI 2? denetçinin önemi ve planlama 1 GIDA HĐJYEN SANĐTASYON DENETĐMLERĐNDE GÖREV ALAN PERSONELĐN ÖNEMĐ Gıda hijyen sanitasyon denetimlerinde

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2002/ 32 )

Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2002/ 32 ) Resmi gazete tarih sayı : 22 Nisan 2002-24734 Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığından: Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2002/ 32

Detaylı

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/6 1. AMAÇ KAPSAM: Hastanede yeni bir bölüm açarken veya devam eden bölümlerin tehlikelerinin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi, İSG programlarının oluşturulması ve gerekli kontrol ölçümlerinin

Detaylı

TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Kurum İçi Bilgilendirme Eğitimi ISO 9001 NEDİR?

TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Kurum İçi Bilgilendirme Eğitimi ISO 9001 NEDİR? ISO 9001 NEDİR? ISO 9001, tüm imalat ve hizmet şirketleri için hazırlanmış olan ve Kalite Yönetim Sistemi nin gereklerini belirleyen uluslararası bir standarttır. Kurumun mal veya hizmet üretimindeki tüm

Detaylı

LOGO VE MARKA KULLANMA TALİMATI

LOGO VE MARKA KULLANMA TALİMATI 1.0. AMAÇ Bu talimatın amacı, Sealcert tarafından yürütülen sistem belgelendirme faaliyetleri çerçevesinde belgelendirilen kuruluşların ilgili yönetim sistemi logolarını kullanma esaslarını açıklamaktır

Detaylı

AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI

AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI AB GIDA GÜVENLİĞİ POLİTİKASI 28 HAZİRAN 1995 TARİH VE 22327 SAYILI RESMİ GAZETE DE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİREN 560 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME kapsamında denetimler Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve

Detaylı

(2. AŞAMA) SAHA TETKİKİ PROSEDÜRÜ

(2. AŞAMA) SAHA TETKİKİ PROSEDÜRÜ 16.4.27 1 / 6 REVİZYON BİLGİSİ REVİZYON NO AÇIKLAMA Rev. İlk yayın BU DOKÜMAN SİSTEM DENETİM BELGELENDİRME NİN ÖZEL DOKÜMANIDIR. İZİNSİZ KOPYALANAMAZ 1. AMAÇ ve KAPSAM: 16.4.27 2 / 6 Bu prosedür, 2 aşamalı

Detaylı

ISO NEDİR? TSE, ISO nun üyesi ve Türkiye deki tek temsilcisidir. EN NEDİR?

ISO NEDİR? TSE, ISO nun üyesi ve Türkiye deki tek temsilcisidir. EN NEDİR? ISO Türk Standardları Enstitüsü 132 sayılı kuruluş yasası ile kendisine verilen Standardlara uygun ve kaliteli üretimi teşvik edecek her türlü çalışmayı yapmak ve bunlarla ilgili belgeleri düzenlemek görevini

Detaylı

TS EN ISO/IEC 9241-151 Kullanılabilir Arayüz Sertifikası Verilmesi Süreci

TS EN ISO/IEC 9241-151 Kullanılabilir Arayüz Sertifikası Verilmesi Süreci TS EN ISO/IEC 9241-151 Kullanılabilir Arayüz Sertifikası Verilmesi Süreci Nihan Ocak 1, Feride Erdal 2, Prof. Dr. Kürşat Çağıltay 3 1 Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Bilişim Sistemleri Bölümü, Ankara 2

Detaylı

ErP Yönetmeliği ve Onaylanmış Kuruluşlar

ErP Yönetmeliği ve Onaylanmış Kuruluşlar ErP Yönetmeliği ve Onaylanmış Kuruluşlar ALI ÖZGENÇ (SZUTEST) GAZ YAKAN CIHAZLAR TEKNIK MEVZUAT ÇALıŞTAYı 24 MART 2015 İSTANBUL AB Teknik Mevzuatına Uyum Çalışmalarının Dayanakları 1. 1/95 Sayılı Ortaklık

Detaylı

Kalite Sistem Dokümantasyonu ve Örnek Uygulamalar

Kalite Sistem Dokümantasyonu ve Örnek Uygulamalar Kalite Sistem Dokümantasyonu ve Örnek Uygulamalar - 1 Standardizasyon; Standart Nedir? Belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik yarar sağlamak üzere bütün ilgili tarafların yardım ve işbirliği ile

Detaylı

Ulusal ve Uluslararası pazarlar için, USB sizin çözüm ortağınızdır

Ulusal ve Uluslararası pazarlar için, USB sizin çözüm ortağınızdır TANITIM DOSYASI Ulusal ve Uluslararası pazarlar için, USB sizin çözüm ortağınızdır USB; uluslararası temsilcilikleri, geniş bilgi ve tecrübeye sahip profesyonel denetçi ve eğitmen kadrosu ile hizmet veren

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ Ohsas 18001 Endüstrinin değişik dallarında faaliyet gösteren kuruluşların, faaliyet konularını yerine getirirken, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda da, faaliyet

Detaylı

GÜNCEL DOKÜMAN LİSTESİ GÜNCEL DOKÜMAN LİSTESİ

GÜNCEL DOKÜMAN LİSTESİ GÜNCEL DOKÜMAN LİSTESİ DAĞITIM YERİ NO TARİHİ Güncelleyen Kişi : YN: Yönetim TK: Türkak İN: İntranet Form Güncelleme Tarihi : FORM NO: F20 İlk Yayın Tarihi :01.10.2014 Revizyon No/Tarih: / Sayfa.../... DAĞITIM YERİ NO TARİHİ

Detaylı

TÜV AUSTRIA TURK. Yönetim Sistemleri Sertifikasyonu Kalite Güvenceniz

TÜV AUSTRIA TURK. Yönetim Sistemleri Sertifikasyonu Kalite Güvenceniz TÜV AUSTRIA TURK Yönetim Sistemleri Sertifikasyonu Kalite Güvenceniz Yönetim Sistemleri Sertifikasyonu Sürekli iyileştirme odaklı Son zamanlarda yönetim sistemleri, şirketlerin birçok işinin planlanması,

Detaylı

Yönetim Sistemleri Eğitimleri

Yönetim Sistemleri Eğitimleri Yönetim Sistemleri Eğitimleri ISO 9001-2008 /2015 EĞİTİMİ Kuruluşlarında kalite yönetim sistemi kuracak, geliştirecek ve/veya uygulayacak katılımcılara kalitenin tanımlarını ve kalite yönetim prensiplerini

Detaylı

ISO 22000 PROSES YAKLAŞIMI TALİMATI

ISO 22000 PROSES YAKLAŞIMI TALİMATI ISO 22000 PROSES YAKLAŞIMI TALİMATI DOK. NO TL-KAL-11 REV. NO 00 YAYIN TAR. REV. TAR. SAYFA 1/9 NO 1. AMAÇ-KAPSAM Bu talimatın amacı, fabrikamızda ISO 22000 proseslerinin tanımlanması, etkileşimi ve veri

Detaylı

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/6 AMAÇ KAPSAM: Hastanede yeni bir bölüm açarken veya devam eden bölümlerin tehlikelerinin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi, İSG programlarının oluşturulması ve gerekli kontrol ölçümlerinin

Detaylı

İç Tetkik Soru Listesi

İç Tetkik Soru Listesi Std. Mad. Soru 4.1 1 Kalite Yönetim Temsilciliği İçin Sorular Sorular E / H Bulgular Kalite Yönetim Sistemi için ihtiyaç duyulan prosesler, proseslerin sırası ve birbirleriyle etkileşimleri belirlenmiş.

Detaylı

TGK-ÖZEL TIBBĐ AMAÇLI DĐYET GIDALAR TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2001/42) (R.G /24620)

TGK-ÖZEL TIBBĐ AMAÇLI DĐYET GIDALAR TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2001/42) (R.G /24620) TGK-ÖZEL TIBBĐ AMAÇLI DĐYET GIDALAR TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2001/42) (R.G. 24.12.2001/24620) Değişiklik :Yayımlandığı R.Gazete 31.08.2003-25215 Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, özel tıbbi amaçlı diyet gıdaların

Detaylı

İŞLETME RİSK YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Tülay Korkusuz Polat 1/30

İŞLETME RİSK YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Tülay Korkusuz Polat 1/30 İŞLETME RİSK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Tülay Korkusuz Polat 1/30 Risk Yönetim Süreçleri 2/30 Risk yönetim modeli sektöre, kuruluşun yönetim sistemine, tüm yaşam çevrim süreçlerine, ürünün yapısına bağlı olmakla

Detaylı

Otomotiv Sertifika Programı

Otomotiv Sertifika Programı Otomotiv Sertifika Programı Otomotiv ana sanayi ve yan sanayinde kabul gören, geleneksel iş modelleri artık günümüzde uluslararası standartlar olarak zorunluluklar haline gelmiştir. Bu eğitimde birçok

Detaylı

BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI

BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI İçindekiler ISO 9001:2008 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 14001:2004 Baş Denetçi Eğitimi... OHSAS 18001:2007 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 22000:2005 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 9001:2008

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

1. AŞAMA TETKİK PROSEDÜRÜ

1. AŞAMA TETKİK PROSEDÜRÜ PR 1 16.4.27 1 / 6 REVİZYON BİLGİSİ REVİZYON NO AÇIKLAMA Rev. İlk yayın BU DOKÜMAN SİSTEM DENETİM BELGELENDİRME NİN ÖZEL DOKÜMANIDIR. İZİNSİZ KOPYALANAMAZ 1. AMAÇ ve KAPSAM: PR 1 16.4.27 2 / 6 Bu prosedür,

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013

Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013 Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013 1 Tanımlar Uygunluk değerlendirmesi : Deney, analiz, kalibrasyon, ölçüm hizmetleri, ürün, sistem, personel belgelendirmesi, hammadde, malzeme, ürün, tesis,

Detaylı

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Sunum İçeriği Gıda Güvenliği Endüstri Çalışmaları Pınar ın Gıda Güvenliği Yaklaşımı Pınar Enstitüsü

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Türk Standardları Enstitüsü (TSE), tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen bir kamu kuruluşudur. Türk Standardları Enstitüsü nün Görevleri: Standart Hazırlama,

Detaylı

İlk Bakışta BRC Belgesi BRC Tarihi 1998 yılında BRC Standart denetim standardı şeklinde yayını yapıldı 1999 yılında EN akreditasyonlu ilk Deneti

İlk Bakışta BRC Belgesi BRC Tarihi 1998 yılında BRC Standart denetim standardı şeklinde yayını yapıldı 1999 yılında EN akreditasyonlu ilk Deneti 1999 dan beri Bilgilendiriyoruz, Belgelendiriyoruz İlk Bakışta BRC Belgesi BRC Tarihi 1998 yılında BRC Standart denetim standardı şeklinde yayını yapıldı 1999 yılında EN 45004 akreditasyonlu ilk Denetim

Detaylı

Biyosidal Ürün Üretim Yerleri Mevzuatı ve Kaliteye Katkısı. Dr. Hüseyin İLTER Daire Başkanı

Biyosidal Ürün Üretim Yerleri Mevzuatı ve Kaliteye Katkısı. Dr. Hüseyin İLTER Daire Başkanı Biyosidal Ürün Üretim Yerleri Mevzuatı ve Kaliteye Katkısı Dr. Hüseyin İLTER Daire Başkanı İÇERİK İmalat Tesisi, Birimleri ve Genel Özellikleri Dokümantasyon, Personel Eğitimi ve Sağlık Kontrolü İmalat

Detaylı

ET HİJYENİ, MUAYENESİ VE TEKNOLOJİSİ DERS NOTLARI (6)

ET HİJYENİ, MUAYENESİ VE TEKNOLOJİSİ DERS NOTLARI (6) ET HİJYENİ, MUAYENESİ VE TEKNOLOJİSİ DERS NOTLARI (6) PROF.DR.T.HALÛK ÇELİK Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Bölümü GIDA GÜVENLİĞİNDE HACCP SİSTEMİ HACCP NEDİR? HACCP

Detaylı

PROSEDÜR MAKİNE GÜVENLİK MUAYENESİ. REVİZYON İZLEME TABLOSU Revizyon Revizyon Açıklaması Tarih

PROSEDÜR MAKİNE GÜVENLİK MUAYENESİ. REVİZYON İZLEME TABLOSU Revizyon Revizyon Açıklaması Tarih Sayfa No : 1 / 7 REVİZYON İZLEME TABLOSU Revizyon Revizyon Açıklaması Tarih 00 Yeni Yayınlandı. Bu prosedür P.17 Makine Periyodik Muayene Prosedürü ile birlikte, P.10 Makine Muayene Prosedürü nün yerine

Detaylı

LİSANS, BELGELER VE UYGUNLUK İŞARETLERİNİN KULLANIMI KURALLARI UBK-02 TS EN ISO/IEC 17065 ÜRÜN, PROSES VE HİZMET BELGELENDİRME AKREDİTASYON SİSTEMİ

LİSANS, BELGELER VE UYGUNLUK İŞARETLERİNİN KULLANIMI KURALLARI UBK-02 TS EN ISO/IEC 17065 ÜRÜN, PROSES VE HİZMET BELGELENDİRME AKREDİTASYON SİSTEMİ SAYFA 1/5 DEĞİŞİKLİKLER TABLOSU No Konusu Tarih Talep Eden Kişi/Birim Bölüm/ Sayfa DAĞITIM LİSTESİ: GENEL MÜDÜR KALİTE YÖNETİM TEMSİLCİSİ BELGELENDİRME KOMİTESİ DEĞERLENDİRME KOMİTESİ TEKNOLOJİK HİZMETLER

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, gıdaların mikrobiyolojik kriterleri ile gıda işletmecilerinin uyması ve uygulaması gereken kuralları kapsar. TÜRK GIDA KODEKSİ MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu: 5996 Yayımlandığı R.Gazete: 29.12.2011-28157 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ

ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ Sayfa No: 1/5 A. İÇİNDEKİLER Bölüm KONU SAYFA NO REFERANS STANDART MADDESİ TS EN ISO IEC 17020:2012 A. İÇİNDEKİLER 1 B. ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM 2 7.6 1. AMAÇ 2 2. KAPSAM 2 3. SORUMLULUK 2 3.1

Detaylı

ISO 50001:2011 Enerji Yönetim Sistemi

ISO 50001:2011 Enerji Yönetim Sistemi ISO 50001:2011 Enerji Yönetim Sistemi Enerji Tasarrufu Daha Güçlü Atılımlar İçin Birikimdir 2011 MEYER Temsilcilik ve Kontrol Hizmetleri 1 TÜV (Technischer Überwachungs - Verein) Almanca'da Teknik Gözetim

Detaylı

18 Ekim 2014 CUMARTESİ. Resmî Gazete. Sayı : TEBLİĞ. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

18 Ekim 2014 CUMARTESİ. Resmî Gazete. Sayı : TEBLİĞ. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: 18 Ekim 2014 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 29149 TEBLİĞ Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ HIZLI DONDURULMUŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/47) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı;

Detaylı

BÜSİAD Makinelerin AB Direktifine Uyumu ve Teşvikler Konulu Paneli. CE ve İSG GEREKLİLİKLERİ SORUMLULUKLAR

BÜSİAD Makinelerin AB Direktifine Uyumu ve Teşvikler Konulu Paneli. CE ve İSG GEREKLİLİKLERİ SORUMLULUKLAR TÜRKİYE BÜSİAD Makinelerin AB Direktifine Uyumu ve Teşvikler Konulu Paneli CE ve İSG GEREKLİLİKLERİ SORUMLULUKLAR MELİH KORAY EFE MAKİNA MÜHENDİSİ 2006/42/AT MAKİNA EMNİYETİ YÖNETMELİĞİ AVRUPA BİRLİĞİ

Detaylı

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya

Detaylı