Kamu Yatırımları ve Yeni Firma Oluşumu Arasındaki edensel Đlişkiler: Türkiye nin Đlleri Üzerine Dinamik Panel Veri Analizleri *

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kamu Yatırımları ve Yeni Firma Oluşumu Arasındaki edensel Đlişkiler: Türkiye nin Đlleri Üzerine Dinamik Panel Veri Analizleri *"

Transkript

1 Kau Yatırıları ve Yeni Fira Oluşuu Arasındaki edensel Đlişkiler: Türkiye nin Đlleri Üzerine Dinaik Panel Veri Analizleri * Đbrahi Al ** - M. Keal Değer *** - Murat Can Genç **** Özet: Bu çalışa, Türkiye de kau yatırıları ile yeni fira oluşuu arasındaki ilişkileri ele alaktadır. Değişkenler arası ilişkiler, döneinde Türkiye nin illeri için panel veri nedensellik analizleri ile irdeleniştir. Elde edilen bulgulara göre, Türkiye de ialat sanayinde yeni kurulan fira sayısından kau yatırılarına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi söz konusudur. Ayrıca, yapılan analizler değişkenler arası nedensel ilişkilerin illerin sosyo-ekonoik gelişişlik derecelerine göre farklılaştığını ortaya koyuştur. Bu bulgular ışığında, devletin özellikle yeni sanayileşekte olan ve Anadolu Kaplanları olarak isilendirilen illerin yer aldığı ikinci ve üçüncü derece gelişiş illerde kau yatırılarını artırıcı politikaları devreye sokasının yararlı olabileceği düşünülektedir. Anahtar Kelieler: Kau yatırıları, yeni fira oluşuu, yerel ekonoik kalkına, panel veri nedensellik. The Causal Relationship between Public Investents and ew Fir Foration: Dynaic Panel Data Analyses on Turkey s Provinces Abstract: This study investigates the relationships between public investents and new fir foration in Turkey. The causal relations between variables were analyzed with panel data analysis on provinces of Turkey for the period. According to epirical findings, there is a unidirectional causality fro the nuber of newly established firs in the anufacturing industry to public investents in Turkey. However, this analysis has displayed that the causal relationships between variables differentiated by socio-econoic developent degree of provinces. It is believed in the light of these findings that it ay be helpful if Turkish governent enforces policies to increase public investents especially in newly industrializing 2nd and 3rd level developed provinces known as Anatolian Tigers. Key Words: Public investent, new fir foration, local econoic developent, panel data causality * Bu çalışa, -2 Eki 200 tarihinde Kırklareli Üniversitesi tarafından düzenlenen Uluslararası II. Trakya Bölgesi Kalkına-Girişicilik Sepozyuu nda sunulan bildirinin genişletiliş ve gözden geçiriliş halidir. ** Arş. Gör., Karadeniz Teknik Üniversitesi, ĐĐBF, Đktisat Bölüü, 6080, Trabzon/Türkiye. *** Doç. Dr., Karadeniz Teknik Üniversitesi, ĐĐBF, Đktisat Bölüü, 6080, Trabzon/Türkiye. **** Yrd. Doç. Dr., Karadeniz Teknik Üniversitesi, ĐĐBF, Đktisat Bölüü, 6080, Trabzon/Türkiye. Ae Đdaresi Dergisi, Cilt 46, Sayı 2, Haziran 203, s

2 46 Ae Đdaresi Dergisi, Cilt 46 Sayı 2 GĐRĐŞ Dengeli bölgesel kalkına ve bölgelerarası gelir farlılıklarının azaltılası, tü dünyada hüküetlerin (devletin) en öneli aaçlarından biridir. Bu süreçte kau yatırıları, bölgeler arasında eydana gelen eşitsizliklerin azaltılasında yoğun bir şekilde kullanılabilektedir. Kau yatırıları denildiğinde üreti yatırıları da dahil, devletin yapış olduğu her türlü yatırılar anlaşılaktadır. Bu bağlada, kau yatırıları bölgesel politikaların uygulanasında en öncelikli araçlardandır. Ancak son yıllarda tü dünyada etkisini gösteren ticari ve finansal küreselleşeyle birlikte ülkeler, daha liberal ekonoi politikalarına yönelişlerdir. Niteki, izlenen liberal politikalarla birlikte ekonoideki kau rolünün azalası, devletin doğrudan üreti yatırılarını da azaltış ve bu süreçte altyapı yatırıları daha çok öne kazanıştır. Başta altyapı olak üzere yapılan kau yatırıları, yatırı kararı aşaasında firaların yer seçilerini öneli derecede etkileekte; yeni firaların belirli bir bölgede toplanasına veya doğrudan yabancı yatırıların belirli bölgelere veya sektörlere yönlenesine yol açabilektedir. Böylece firalar belirli bir bölgede veya sektörde yığılakta ve bu yığıladan öneli ekonoik kazançlar elde etektedirler. Bu bağlada, kau harcaaları yeni fira oluşuuna neden olabileceği gibi, yeni fira oluşuu da daha fazla altyapı yatırılarını zorunlu hale getirerek, bölgeye daha fazla kau yatırıı yapılasına olanak sağlaaktadır. Çalışanın aacı, kau yatırıları ile yeni fira oluşuu arasındaki ilişkileri, Türkiye örneğinde ele alaktır. Çalışada, Türkiye ekonoisindeki yaşanan yapısal dönüşülere paralel olarak devlet yatırılarının yeni fira oluşuu üzerindeki etkileri, sosyo-ekonoik gelişişlik düzeyine göre sınıflandırılan illeri dikkate alan panel nedensellik testleriyle inceleniştir. Böylece, kau yatırıları ile farklı gelişişlik düzeyindeki illerdeki yeni fira oluşuu arasındaki ilişkiler belirleneye çalışılıştır. Dolayısıyla bu çalışanın sonuçları; illerin gelişişlik seviyesine göre kau yatırılarının yönetii, dağıtıı ve planlaası açısından ayrıca öne arz etektedir. Bu aaç doğrultusunda çalışa beş bölü olarak oluşturuluştur. Çalışanın giriş bölüünü takip eden ikinci bölüde, konu ile ilgili teorik ve apirik literatür incelenerek, kau yatırıları ile yeni fira oluşuu arasındaki ilişkiler ortaya konuluştur. Üçüncü bölüde, araştıranın etodolojisine yer veriliş ve dördüncü bölüde araştıra kapsaında elde edilen bulgular tartışılıştır. Çalışanın son bölüünde ise genel bir değerlendire yapılış ve Türkiye için politika önerilerinde bulunuluştur.

3 Kau Yatırıları ve Yeni Fira Oluşuu Arasındaki edensel Đlişkiler: Türkiye nin Đlleri Üzerine Dinaik Panel Veri Analizleri 47 KAMU YATIRIM HARCAMALARI VE ÖZEL SEKTÖR YATIRIMLARI Kalkına ekonoisinde altyapı yatırılarının öneine dair çeşitli yaklaşılar bulunakla birlikte Guild (2000), kalkınada altyapının rolünü iki genel teoriye dayandıraktadır: (i) Solow (956) un geliştirdiği Neoklasik ekonoik teoriye göre, kalkına hanehalkı ve firaların daha etkin işgücü, seraye ve doğal kaynak kullanalarıyla başlaakta ve altyapı, fiziksel verililiği ve beşeri serayeyi artıraktadır. Ayrıca altyapı doğrudan bir girdi niteliğinde ise, o zaan daha yüksek altyapı yatırıları bölgesel üretii de olulu etkileyebilektedir. (ii) Richardson ve Townroe (986) tarafından küülatif nedensellik teorisi olarak sınıflandırılan ikinci yaklaşıa göre bölgesel büyüe, doğal kaynaklar gibi bölgede evcut olan bir faktörün itici gücüyle başlaakta ve ilk yüksek getirilere bağlı olarak yatırıcılar, daha fazla yatırı yapaya yönelektedirler. Böylece yığıla ekonoileri oluşakta ve bölgesel avantajlar ortaya çıkaktadır. Bu çerçevede altyapı yatırıları daha iyi kau ikanları sağlayarak, bölgesel kalkınayı teşvik edebilektedir. Ayrıca kau yatırıları, özel sektör yatırıları için taalayıcı bir rol üstlenerek kapasite kısıtlarını ortadan kaldırabilektedir. Dolayısıyla kau yatırılarından kaynaklanan bu etkiler, firaları kau yatırılarının yapıldığı alanlara çekerek, özel sektörün seraye büyüe oranını artıraktadır. Özellikle içsel büyüe teorileri eşliğinde 980 li yıllardan sonra devletin ekonoik hayattaki rolüne ilişkin öneli değişeler yaşanış ve piyasa ekanizasının işleyişini bozayan kau politikaları dünya genelinde kabul göreye başlaıştır. Bu bağlada örneğin Barro (990, 99) tarafından geliştirilen kau politikası odeli, kau yatırı harcaalarının verililik kanalıyla özel sektör yatırılarını uyarıcı etkide bulunduğunu ortaya koyaktadır. Öte yandan ekonoik büyüe için; Roer (990) ve Aghion ve Howitt (992) araştıra ve geliştire faaliyetlerine ve Lucas (988) beşeri serayenin öneine işaret etektedir. Bu bağlada hüküetler eğiti, sağlık, teknoloji ve altyapı politikalarıyla özel sektör yatırılarını teşvik eden ve ekonoik büyüeyi uyaran ekanizaları harekete geçirebilektedirler. Diğer taraftan, özel seraye yatırılardaki artışlar ise bir yandan firalar tarafından girdi olarak kullanılan kausal serayeye olan ihtiyacı artırırken, diğer taraftan çarpan ekanizasını devreye sokarak bireylerin kausal al taleplerini de artırabilektedir. Đçsel büyüe teorileri devletin ekonoiye üdahale etesini Dolayısıyla kau yatırı harcaalarının öneli bir parçası olan kau altyapısının he ara alı he de nihai al niteliğinde olası, kau yatırılarıyla özel yatırılar arasında teorik olarak iki yönlü bir nedensellik ilişkisini ortaya çıkaraktadır. Daha açık bir ifadeyle bir bölgede artan kau serayesi, o bölgedeki topla üretii uyararak, he özel seraye yatırılarının he de üreti

4 48 Ae Đdaresi Dergisi, Cilt 46 Sayı 2 için gerekli işgücü talebinin artasına yol açabilektedir. Diğer taraftan, özel seraye yatırılarının artası ise istihda edilen topla işgücü iktarını ve dolayısıyla topla ücret ödeelerini artıracaktır. Çarpan ekanizası da dikkate alındığında özel seraye yatırılarının uyardığı gelir artışları ise bu bölgedeki he özel he de kausal allara olan talebi artıracaktır (Eberts - Fogarty, 987: 8). Ancak artan kau yatırı harcaaları, bütçe dengesini bozucu etkilere sebebiyet vererek devletin finansan ihtiyacını artırabilir. Hüküetlerin bütçe dengesini koruyabilek için uygulayabileceği politikalardan birsi de iç borçlanaya gitektir. Bu duru, piyasa faiz oranlarının yükselesine yol açarak özel sektör yatırılarının azalasına sebebiyet verebilektedir. Kau harcaalarındaki artışın özel sektör yatırılarını azaltıcı etkisi, literatürde dışlaa etkisi (crowding out) olarak adlandırılaktadır. Kau Yatırıları ve Yeni Fira Oluşuu: Teori ve Literatür Yeni fira oluşuu ve bu bağlada fira yığılaları konusu ise literatürde yerli ve yabancı firaların kuruluş yeri tercihleri kapsaında ele alınaktadır. Bu nedenle yer seçiinde etkili olan faktörlerin belirlenesi, konunun açıklanasında öneli bir aşaa teşkil etektedir. Neoklasik yer seçii teorisine göre, firalar rasyonel olarak en karlı oldukları alanlarda üreti yapaktadırlar. Bu nedenle pazar büyüklüğü ile ulaşı ve işgücü aliyetleri, yer seçiini etkileyen en öneli etkenler olarak değerlendirilektedirler (Bostan vd., 200: 82). Ayrıca, Crozet vd. (2004), özel sektörün yer seçiini etkileyen unsurları talep, faktör aliyetleri, belirli bir bölgedeki yerli ve yabancı fira sayısı ve kausal politikalar olarak sıralaaktadır. Konuyu yabancı yatırılar açısından ele alan Basile (2002) ise, yer seçii kararlarını talep seviyesi, var olan yabancı fira sayısı ve biri işçi aliyetlerinin yanı sıra kau altyapısının varlığına bağlaaktadır. Cieslik (2004) de yabancı yatırıların çekilesinde her türlü ulaşı altyapısının öneine vurgu yapaktadır. Benzer şekilde McCann ve Shefer (2004), firalarının bulundukları bölgelerdeki altyapı yatırılarından büyük ölçüde bedava yararlanalarının, onların verililiklerini de pozitif yönde etkilediğini ifade etektedir. Ayrıca yapılan kausal altyapı yatırıları, bireylere doğrudan fayda sağladığı gibi yarattığı dışsallıklar sayesinde doğrudan kullanıcı olayanlara da fayda sağlaakta ve böylece bölgesel talep artakta ve bunun sonucunda yerel üreti, istihda ve gelirde olulu gelişeler ortaya çıkaktadır. Niteki, karayolu (ulaşı), güvenlik ve eğiti başta olak üzere kau harcaalarının ekonoik faaliyetler üzerindeki etkileri incelendiğinde, ulaşı ile ilgili yapılan 5 çalışanın 0 unda pozitif, 8 inde ise pozitif ve anlalı; eğitile ilgili 9 çalışanın 2 sinde pozitif, 6 sında pozitif ve anlalı; güvenlikle ilgili 9 çalışanın 5 inde

5 Kau Yatırıları ve Yeni Fira Oluşuu Arasındaki edensel Đlişkiler: Türkiye nin Đlleri Üzerine Dinaik Panel Veri Analizleri 49 pozitif, 4 ünde ise pozitif ve anlalı ilişkiler bulunduğu tespit ediliştir (Fisher, 997: 54). Sonuç olarak, Eberts ve Fogarty (987: 2) e göre kau yatırıları ile özel sektör yatırıları arasındaki ilişkiyi açıklayan dört duru söz konusudur: Özel yatırılar, kau yatırılarını etkileyebilir. Bu duruda kau seraye oluşuu, özel yatırılarının ihtiyaçlarına pasif bir şekilde cevap verektedir. Özel yatırılar arttıkça işgücü talebi ve aaş ödeeleri artakta ve yerel ekonoi gelişektedir. Bu duruda daha yüksek gelirli bireyler (oy verenler), kau yatırılarını da içeren daha fazla iktarda kau hizeti talep edeceklerdir. Kau yatırıları, özel yatırıları etkileyebilir. Yani kau yatırıları özel yatırıların uyarıcısı duruundadır. Böylece kau yatırıları daha yüksek yerel fira kârlarına yol açakta ve bölgeye ilave yatırıların çekilesini sağlaaktadır. Đlişki çift yönlü olabilir. Bu duruda ya belli bir zaan döneinden geleceğe bir beslee etkisi ya da tü zaan dönei boyunca güçlü bir geri beslee etkisi evcuttur. Kau ve özel seraye yatırıları arasında istatistiksel bir ilişki olayabilir. Bu duruda ya odel yanlış tanılanıştır, ya özel ve kau sektöründeki yatırıa yönelik kararlar birbirinden taaen bağısızdır ya da politika aracı olarak kullanılan kau yatırıları etkinsizdir. Kau yatırıları ile yeni fira oluşuları, fira yığılaları veya özel sektörün yer seçii kararları arasındaki ilişkilere yönelik teorik açıklaaları test eden apirik çalışalar son yıllarda artaya başlaıştır. Bu çerçevede yapılan literatür taraasından elde edilen bulgular, Tablo de özet bir şekilde veriliştir. Tablo de sunulan çalışaların bulguları genel olarak değerlendirildiğinde, evrensel nitelikte olaakla birlikte, kau yatırılarının genellikle bölgelerin çekiciliğini artırdığı, yerli ve yabancı firaların yer seçii kararlarını öneli derecede etkilediği, yeni fira oluşularını uyardığı, firaların belirli alanlarda toplanasına yol açtığı ve böylece yığıla ekonoilerinin oluşasına yardıcı olduğu söylenebilir.

6 50 Ae Đdaresi Dergisi, Cilt 46 Sayı 2 Tablo : Kau Yatırıları ve Yeni Fira Oluşuu Arasındaki Đlişkiyi Sınayan Apirik Çalışalarla Đlgili Literatür Özeti Çalışa Davidson vd. (994) De Mello (2002) Basile (2002) Deichann vd.(2003) Gaygısız ve Köksal (2003) Cieslik (2004) Gabe ve Bell (2004) Holl (2004) Bekes ve Murakozy (2005) Martinez- Lopez (2006) Goodspeed vd. (2006) Berköz ve Türk (2007) Uygulaa Alanı ve Dönei Đsveç Brezilya Đtalya Türkiye 995 Türkiye Polonya Maine Portekiz Macaristan Đspanya ülke Türkiye Yönte Çalışanın Aacı Bulgular Regresyon Analizi Panel Veri Analizi Tesadüfi Etkili Negatif Binoial Model Durusal Logit Model Panel Veri Analizi Poisson ve Negatif Binoial Regresyon Poisson ve Negatif Binoial Regresyon Sabit Etkili Binoial Model Poisson ve Negatif Binoial Regresyon Panel Veri Analizi Panel Veri Analizi Regresyon Analizi Veri Seti ve Ekonoetrik Yönte Kişi başına düşen kau harcaalarının yeni fira () oluşu oranı üzerine etkisi Kentleşe, sağlık ve taşıa hizetlerinin çıktı () büyüesine etkisi DYY nin yer seçiini etkileyen unsurların belirlenesinde kausal () altyapının rolü Kau yatırılarının çok uluslu şirketlerin yer () seçiine etkisi Kau yatırılarının fira doğu oranına etkisi () Kau altyapısının bölgeler arasında yabancı yatırıların yer seçiine etkisi () Yerel ali politikaların firaların yer seçiine etkisi () Karayolu yatırılarının, yeni firaların ortaya çıkası etkisini Yerel kalkınanın ve yerel politikaların firaların yer seçii ve verililiği üzerindeki etkisi Bölgeleri arasında kau yatırılarının özel seraye birikileri üzerine etkisi Kau harcaaları (altyapı yatırıları ve tüketi) ve verginin, yabancı yatırılar üzerindeki etkisi Altyapı yatırılarının DYY nin bölge, il ve sektör düzeyinde belirlenesine etkisi () () () Düşük vergi () Alt yapı yat. () Kau tüketi harcaaları (-) Bu çalışada kau yatırı harcaaları ile yeni fira oluşuu arasındaki ilişkiler, Türkiye nin illeri üzerinde ele alınıştır. Çalışada döne- ()

7 Kau Yatırıları ve Yeni Fira Oluşuu Arasındaki edensel Đlişkiler: Türkiye nin Đlleri Üzerine Dinaik Panel Veri Analizleri 5 i verileri kullanılarak tü iller ile birlikte sosyo ekonoik gelişişlik düzeyine göre 5 farklı alt grup için dinaik panel veri nedensellik analizlerine yer veriliştir. Çalışada kau yatırı harcaalarına (KYH) ait veriler Devlet Planlaa Teşkilatı (DPT) ndan, yeni fira oluşuunu (YFO) tesilen ialat sanayinde yeni kurulan şirket ve kooperatif sayıları ise Türkiye Đstatistik Kuruu (TÜĐK) ndan alınıştır. Çalışanın yöntei Holtz-Eakin vd. (988) tarafından geliştirilen dinaik panel veri nedensellik sınaasıdır. Bu yöntee göre iki değişken arasındaki nedensellik ilişkileri aşağıdaki denkle vasıtasıyla belirlenir: Y = α α Y δ X ψ f u it 0t lt lt i it Eşitlik () de i, den N ye kadar yatay-kesit birilerini; t ise den T ye kadar zaan boyutunu ifade etektedir. Bu eşitlikteki f i, yatay-kesit birilere özgü zaan-değişez etkileri gösterektedir. Eşitlik () deki yatay-kesit birilere ait sabit etkileri (f i ) ortadan kaldırak için eşitliğin farkı alınıştır. Böylece dinaik bir yapı kazandırılış olan Eşitlik (2) aşağıda sunuluştur: Eşitlik (2) de Y it-l, u it ile ilişkili olası nedeniyle odelde araç değişkenlerin kullanılasına ihtiyaç duyulaktadır. Böylece araç değişkenleri içeren Eşitlik (2), Arellano ve Bond (99) takip edilerek Generalized Method of Moent (GMM) ile tahin ediliştir. GMM ile tahin edilen bağısız değişkene ait katsayılara uygulanan Wald testi, bağısız değişkenin bağılı değişken üzerindeki nedensellik ilişkisini verektedir. Diğer taraftan, GMM yönteinin tahininde kullanılan araç değişkenlerin geçerliliğine ise Sargan sınaası ile karar veriliştir. Sargan sınaasında H 0 hipotezi Araç değişkenler hata terileri ile ilişkili değildir şeklinde kurulaktadır (Liang - Liang, 2009: 52). Ekonoetrik Bulgular Y = α Y δ X u it l l it Türkiye nin illerinde kau yatırıları harcaaları ile yeni fira oluşuu arasındaki nedensellik ilişkileri Eşitlik (2) nin tahininden elde edilen katsayılara uyarlanan Wald testi ile belirleneye çalışılıştır. Dolayısıyla Eşitlik (2) öncelikle kau yatırı harcaalarının yeni fira oluşuu üzerindeki etkiler için tahin ediliş ve daha sonra bu tahinler yeni fira oluşuunun kau yatırı harcaaları üzerindeki etkileri için de gerçekleştiriliştir. Söz konusu tahinler gerçekleştirilirken, değişkenlerin logaritaları alınış (LYFO ve () (2) DPT, Kalkına Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükünde Kararnae ile 20 yılında Kalkına Bakanlığına dönüştürülüştür.

8 52 Ae Đdaresi Dergisi, Cilt 46 Sayı 2 LKYH) ve çift logaritik kalıptaki bu regresyon eşitlikleri bütün iller ve 5 farklı sosyo-ekonoik gelişişlik düzeyindeki iller için ayrı ayrı yapılıştır. Đllerin sosyo-ekonoik gelişişlik düzeyine göre sınıflandırasında ise Dinçer vd. (2003) nun çalışaları dikkate alınıştır. Tahini gerçekleştirilen eşitlikler ve tahin sonuçlarından hareketle hesaplanan Wald istatistiği, Sargan sınaası ve nedensellik test sonuçları Tablo 2 de sunuluştur. Tablo 2 de bütün illeri dikkate alan tahin sonuçlarından elde edilen Wald istatistiğine göre; ialat sanayinde yeni açılan şirket ve kooperatiflerden kau yatırı harcaalarına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi evcuttur. Elde edilen bu sonuç, Türkiye nin illerinde yapılacak özel sektör yatırılarının çarpan ekanizasıyla yaratacağı gelir artışlarının daha fazla kau yatırı harcaası talebine yol açacağı anlaına gelektedir. Bununla birlikte kau yatırı harcaalarından yeni fira oluşuuna doğru ise istatistiki açıdan anlalı olaakla birlikte anlalılığa çok yakın bir ilişkinin varlığı da dikkatleri çekektedir. Sonuç olarak, Türkiye nin bütün illerini dikkate alan nedensellik sonuçlarına göre yeni fira oluşuları, daha fazla kau yatırı harcaalarının yapılasına neden olurken, kau yatırı harcaalarındaki artışlar ise yeni fira oluşuuna zayıf da olsa yol açabilektedir. Tablo 2. Dinaik Panel edensellik Sonuçlar Đl Grupları Denkleler Wald Test (Olasılık) Sargan Test Olasılık Sonuç Bütün Đller. Derece Gelişiş Đller LYFO= αl LYFO l LKYH (0.03) LKYH = α l LKYH l LYFO (0.000) LYFO= α l LYFO l LKYH.209 (0.546) LKYH = α l LKYH l LYFO.476 (0.478) 0.7 Nedensellik Yok Nedensellik Var Nedensellik Yok Nedensellik Yok

9 Kau Yatırıları ve Yeni Fira Oluşuu Arasındaki edensel Đlişkiler: Türkiye nin Đlleri Üzerine Dinaik Panel Veri Analizleri Derece Gelişiş Đller 3. Derece Gelişiş Đller LYFO= α l LYFO l LKYH 9.5 (0.000) LKYH = α l LKYH l LYFO 6.32 (0.043) LYFO= α l LYFO l LKYH (0.048) LKYH = α l LKYH l LYFO 6.78 (0.000) Nedensellik Var 0.47 Nedensellik Var Nedensellik Var Nedensellik Var 4. Derece Gelişiş Đller LYFO= α l LYFO l LKYH.422 (0.49) LKYH = α l LKYH l LYFO (0.968) Nedensellik Yok Nedensellik Yok 5. Derece Gelişiş Đller LYFO= α l LYFO l LKYH.047 (0.593) LKYH = α l LKYH l LYFO (0.28) Nedensellik Yok Nedensellik Yok ot: GMM yönteine dayalı yapılan bütün tahinlerde LYFO it-j ve LKYH it-j j=2...4 araç değişkenler olarak kullanılıştır. Gecike uzunluğu bütün tahinler de 2 olarak alınıştır. Diğer taraftan kau yatırıları ile yeni fira oluşuu arasındaki nedensellik ilişkisinin farklı sosyo-ekonoik düzeydeki iller açısından tespiti için tahinler, 5 farklı alt grup için de gerçekleştiriliştir. Yapılan tahinlerden elde edilen bulgulara göre birinci, dördüncü ve beşinci derece gelişiş iller için değişkenler arasında herhangi bir anlalı nedensellik ilişkisi bulunaazken, ikinci ve üçüncü derece gelişiş illerde ise kau yatırı harcaaları ile yeni fira oluşuu arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit ediliştir. Dolayısıyla elde edilen bu sonuçlar, Türkiye de kau yatırıları ile yeni fira oluşuu

10 54 Ae Đdaresi Dergisi, Cilt 46 Sayı 2 arasındaki nedensel ilişkilerin illerin sosyo-ekonoik gelişişlik düzeylerine göre farklılaştığını ortaya koyaktadır. SO UÇ Son yıllarda tü dünyada çok taraflı serbestleşe ekseninde yaşanan gelişeler, devletin ekonoik hayattaki rolünü öneli ölçüde değiştiriştir. Ülkelerin liberal çıkarılara uygun politikalara giderek daha fazla öne veresi, devletin ekonoik yapıya üdahalesini gün geçtikçe azaltakta ve dönüştürektedir. Bu çerçevede hüküetler, piyasa ekanizasını bozucu davranışlardan ükün olduğunca kaçınırken, yatırıcılar için uygun iklii yaratacak uygulaalara yönelişlerdir. Özellikle devletin altyapı gibi özel sektörü destekleyen kau yatırılarına yönelesi, içsel büyüe teorilerinin de üzerinde durduğu öneli bir olgudur. Kau yatırılarının bu talayıcılık özelliğinin yanında, özel sektör yatırılarının da daha fazla kau yatırıı ihtiyacını uyaracağı bir yapı söz konusudur. Dolayısıyla teorik ve uygulaalı literatürde kau yatırı harcaalarıyla özel sektör yatırıları arasında karşılıklı bir etkileşi olası beklenektedir. 980 sonrası dönede Türkiye ekonoisinde devletin ekonoik hayattaki ağırlığı dünyadaki gelişelere paralel olarak azalış ve devlet üdahalesi aleyhine yaşanan bu dönüşüler kendini bölgesel politikalarda da hissettiriştir. Aynı zaanda Dünya Ticaret Örgütü odaklı çok taraflı serbestleşe süreci ve Avrupa Birliği ile olan ilişkiler, Türkiye deki bölgesel politikaların değişiine ve dönüşüüne yol açan öneli unsurlardır. Örneğin, Türkiye bölgesel gelişişlik seviyesini artırak ve aynı zaanda bölgesel gelişişlik farklılıklarını da azaltak için özel sektör odaklı kalkına ajanslarını 2 faaliyete geçiriş ve halen geçirektedir. Bu çalışada, Türkiye nin tü illeri ve beş farklı gelişişlik derecesine sahip alt grup illeri için kau yatırıları ve yeni fira oluşuu arasındaki ilişkiler, dinaik panel nedensellik sınaası ile test ediliştir. Elde edilen bulgulara göre tü iller için yeni fira oluşuundan kau yatırı harcaalarına doğru tek yönlü nedensellik saptanıştır. Öte yandan kau yatırıları ile yeni fira oluşuu arası ilişkilerin, illerin sosyo-ekonoik gelişişlik derecelerine göre farklılaştığı dikkati çekektedir. Niteki, ikinci ve üçüncü derece gelişiş iller 2 Türkiye de 5449 sayılı Kanunun tarihinde Resi Gazetede yayılanası ile Kalkına Ajanslarının yasal altyapısı oluşturuluştur. Bahsi geçen kanunun. addesinde kanun aaç ve kapsaı kau kesii, özel kesi ve sivil toplu kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirek, kaynakların yerinde ve etkin kullanıını sağlaak ve yerel potansiyeli harekete geçirek suretiyle, ulusal kalkına plânı ve progralarda öngörülen ilke ve politikalarla uyulu olarak bölgesel gelişeyi hızlandırak, sürdürülebilirliğini sağlaak, bölgeler arası ve bölge içi gelişişlik farklarını azaltak üzere oluşturulacak kalkına ajanslarının kuruluş, görev ve yetkileri ile koordinasyonuna ilişkin esas ve usûlleri düzenleektir şeklinde ifade edilektedir. Kalkına ajanslarının dünya ve Türkiye deki gelişii ile Türkiye deki uygulaaları hakkında ayrıntılı bilgi için Berber - Celepçi (2005), Taer (2008) ve Arslan (200) un çalışalarına bakılabilir.

11 Kau Yatırıları ve Yeni Fira Oluşuu Arasındaki edensel Đlişkiler: Türkiye nin Đlleri Üzerine Dinaik Panel Veri Analizleri 55 için değişkenler arası çift yönlü nedensel ilişkiler bulunuşken, birinci, dördüncü ve beşinci derece gelişiş iller için bu iki değişken arasında istatiksel olarak anlalı nedensellik ilişkisi saptanaaıştır. Türkiye nin en gelişiş 5 ilinin yer aldığı birinci derece gelişiş iller ile en az gelişiş illerinin yer aldığı dördüncü ve beşinci derece illerde kau yatırıları ile yeni fira oluşuu arasında istatistiksel olarak anlalı olayan ilişkilerin bulunası şaşırtıcı değildir. Bölgeler arasındaki derin gelişişlik farklılıklarının geçişi dikkate alındığında, he coğrafi he de ekonoik anlada dezavantajlı konuda bulunan dördüncü ve beşinci derece gelişiş illerde kau yatırılarının tek başına sanayileşeyi uyarabilecek yeni fira oluşuuna ve yığıla ekonoilerine yol açası ükün görüneektedir. Aynı şekilde bu yörelerdeki sanayi tesislerinin sayısı ve ölçek büyüklüklerinin varlığı da kau yatırı harcaalarını uyaracak sonuçlara neden olaayacak kadar sınırlıdır. Diğer taraftan, birinci derece illerde değişkenler arasında anlalı ilişkilerin yakalanaaası, bu bölgede yer alan illerde yığıla ekonoilerinin doya noktasına ulaştığına işaret edecek şekilde negatif dışsallıklara yorulanabilir. Đstanbul, Ankara, Bursa, Đzir ve Kocaeli nden oluşan birinci derece iller he fira he de insan göçüne yoğun bir şekilde aruz kalan ve artan sanayileşe ile beraber çevre kirliliği, trafik yoğunluğu ve gürültü kirliliği gibi negatif dışsallıkların yoğun bir şekilde hissedildiği kentler haline geliştir. Kaldı ki bu alanlar, Türkiye nin en gelişiş yerleri olası nedeniyle yoğun bir şekilde kau yatırılarından payını alış yerleşi yerleridir. Dolayısıyla birinci derece gelişiş iller, he sanayileşe he de kau yatırıları açısından doygunluğa ulaşış alanlar olarak, bu iki değişken arasında anlalı ilişkilerin elde edileediği kentlerdir. Çalışada değişkenler arası anlalı nedensellik ilişkileri, sadece yeni sanayileşen kentler olarak değerlendirilen ve sıklıkla da Anadolu Kaplanları olarak isilendirilen illerin yer aldığı ikinci ve üçüncü derece illerde yakalanabiliştir. Çalışanın bulgularına göre ikinci ve üçüncü derece gelişiş illerde kau yatırıları ile yeni fira oluşuu arasında istatistiksel açıdan anlalı ve iki yönlü nedensellik ilişkileri evcuttur. Dolayısıyla bu alt gruplarda kau yatırılarındaki artışlar yeni fira oluşuuna neden olurken, yeni kurulan fira sayısındaki artışlar ise geri beslee etkisiyle daha fazla kau yatırılarını uyaraktadır. Öte yandan değişkenler arası anlalı nedensellik ilişkilerinin kuvveti, bu iki alt grup için farklılık gösterektedir. Örneğin ikinci derece illerdeki iki yönlü nedensellik ilişkisinde kau yatırılarından yeni fira oluşuuna doğru ilişkinin anlalılık derecesi daha yüksek iken, üçüncü derece illerde ise yeni fira oluşuundan kau yatırılarına doğru ilişkinin anlalılık derecesi daha kuvvetlidir. Daha açık bir ifadeyle ikinci derece gelişiş illerde yapılacak kau yatırıları üçüncü derece gelişiş illere göre daha fazla yeni fira oluşuuna yol açarken, üçüncü derece gelişiş illerde faaliyete geçen firalar,

12 56 Ae Đdaresi Dergisi, Cilt 46 Sayı 2 ikinci derece illere göre daha fazla kau yatırıına gereksini duyaktadırlar. Çalışada elde edilen istatistiki açıdan anlalı bulguya rağen bu bölgelerde yerleşik fira yöneticileri zaan zaan devlet üdahalelerinden şikayet edebilektedirler. Firaların bu şikayetleri, büyük ölçüde vergiler ve kau tüketi harcaaları gibi piyasa ekanizasının işleyişine etki eden kau üdahalelerine yönelik olabilir. Oysa bu çalışanın bulguları, kau yatırı harcaası niteliğindeki kau üdahalelerinin yeni fira oluşuuna ve özel sektör yatırı artışlarına sebebiyet verdiğini ortaya koyaktadır. Bu bulgu, Barro (990, 99) ile örtüşektedir. Ancak illerin sosyo-ekonoik gelişişlik sınıflandırası için çalışada referans alınan Dinçer vd. (2003) e Kalkına Bakanlığı tarafından herhangi bir güncellee yapılaıştır. Dolayısıyla çalışada elde edilen bulgular ihtiyatla değerlendirilelidir. Sonuç olarak, kau yatırıları ile yeni fira oluşuu arasındaki anlalı nedensel ilişkiler orta derece gelişiş illerde söz konusu iken, en az gelişiş ve en fazla gelişiş illerde ise anlalı nedensel ilişkiler söz konusu değildir. Dolayısıyla günüüz dünya ekonoisindeki küresel koşullar ve devletin ekonoik alandaki yerine ve rolüne ilişkin değişen anlayış dikkate alındığında, Türkiye de kau yatırılarının dağıtılasında sanayileşekte olan ikinci ve üçüncü derece illere öncelik verilesi öne arz etektedir. Ayrıca, birinci derece gelişiş illerdeki aşırı fira ve insan yoğunluğunun neden olduğu negatif dışsallıkları azaltıcı (çevre aliyetlerinin firalara yüklenesi veya vergi vb. tedbirlerin artırılası) politikalar hayata geçirilebilir. Bunların yanı sıra, en az gelişiş iller olan ve büyük ölçüde ülkenin Doğu ve Güneydoğu sunda yer alan illerde sanayileşeyi sağlaak için devletin kau yatırı harcaalarına ek olarak başka tedbirlerde de işlerlik kazandırası gerekektedir. Niteki,6 Nisan 202 tarihinde yürürlüğe konulan yeni teşvik sisteinin bu aaca hizet edebileceği düşünülektedir. Başlıca aaçları arasında bölgesel gelişişlik farklarının azaltılası olan yeni teşvik sisteinin eski sisteden teel farkı, dört bölgeli bir bölgesel teşvik haritası yerine altı bölgeli bir teşvik haritasının kullanılası ve il bazlı bir bölgesel teşvik sisteinin uygulanasıdır. Böylece illerin gelişişlik düzeyleri ve uygulanacak teşvikler açısından daha hassas ve dengeli bir sınıflandıra yapa ikanı ortaya çıkaktadır. Ayrıca yeni teşvik sisteinde tü bölgeler için stratejik yatırıların teşvik kapsaına alınası ile ülkenin ithalata olan bağılılığın azaltılası ve yüksek kata değerli ileri teknoloji ürünlerin üretilesi hedeflenektedir. Bu kapsada 6. bölgede yer alan iller için diğer bölgelerdeki illere kıyasla bazı teşvik uygulaalarında öneli avantajlar sağlanaktadır. Benzer şekilde özellikle az gelişiş bölgelerde teşviklerin yatırı döneini kapsaası ve 203 yılı sonuna kadar yapılacak yatırılara daha fazla oranda teşvik verilesi, bu bölgelere yatırıların daha kısa süre içinde yapılasını cazip hale getirektedir. Dolayısıyla son döne uygulaaya geçirilen bu teşvik tedbirlerinin bir yandan yatırıcılar için uygun yatı-

13 Kau Yatırıları ve Yeni Fira Oluşuu Arasındaki edensel Đlişkiler: Türkiye nin Đlleri Üzerine Dinaik Panel Veri Analizleri 57 rı ikliinin oluşturulasına diğer yandan da bölgelerde sürekli bir talep gücünün yaratılasına olanak sağlayacağı ifade edilebilir. KAY AKÇA Aghion, Philippe - Howitt, Peter (992), "A Model of Growth Through Creative Destruction", Econoetrica, Vol. 60, No:2, s Arellano, Manue l- Bond, Stephen (99), Soe Tests of Specification for Panel Data: Monte Carlo Evidence and an Application to Eployent Equations The Review of Econoic Studies, Vol. 58, No: 2, s Arslan, Erdal (200), Kalkına Ajansları Ve Kalkına Ajanslarının Türkiye Ekonoisine Beklenen Katkıları, Kau-Đş Đş Hukuku Ve Đktisat Dergisi, Cilt., Sayı: 3, s Barro, Robert J. (990), Governent Spending in a Siple Model of Endogenous Growth, Journal of Political Econoy, Vol. 98 No: 5, s Barro, Robert J. (99), Econoic Growth in A Cross Section Countries, Quarterly Journal of Econoics, Vol. 06 No: 2, s Basile, Roberto (2002), Acquisition versus Greenfield Investent: The Location of Foreign Manufacturers in Italy Isae Istituto Di Studi E Analisi Econoica, Roa, s ( ) Bekes, Gabor - Murakozy, Balazs (2005), Fir Behavior and Public Infrastructure: The Case of Hungary KTI/IE Discussion Paper, No: 2005/4, s. -4. Berber, Metin - Celepçi, Ebru (2005), Türk Bölgesel Kalkına Politikalarında Yeni Arayışlar: Kalkına Ajansları ve Türkiye de Uygulanabilirliği, Karadeniz Bölgesel Kalkına Sepozyuu, 3-4 Eki, s , Trabzon. Berköz, Lale - Türk, Şevkiye Ş. (2007), Yabancı Yatırıların Yer Seçiini Etkileyen Faktörler: Türkiye Örneği ĐTÜ Dergisi/a Miarlık, Planlaa, Tasarı, Cilt 6, Sayı 2, s Bostan, Merye - Erdoğanaras, Fata - Görer Taer, Nilgün (200), Ankara Metropolitan Alanı nda Đalat Sanayinin Yer Değiştire Süreci ve Özellikleri METU JFA, Cilt 27, Sayı, s Cieslik, Andrzej (2004), Location of Multinational Firs and National Border Effects: The Case of Poland Convergence et Disparites Regionales au Sein de I espace Europeen, Brüksel, Septeber -3, s. -2. Crozet, Matthieu - Mayer, Thierry - Mucchielli, Jean-Louis (2004), How Do Firs Aggloerate? A Study of FDI in France, Regional Science and Urban Econoics, Vol. 34, No:, s Davidson, Per - Lindark, Leif - Olofsson, Christer (994), New Fir Foration and Regional Developent in Sweden, Regional Studies, Vol. 38, No: 4, s De Mello, Luiz R, Jr. (2002), Public Finance, Governent Spending and Econoic Growth: The Case of Local Governents in Brazil Applied Econoics, Vol. 34, No: 5, s

14 58 Ae Đdaresi Dergisi, Cilt 46 Sayı 2 Deichann, Joel - Karidis, Socrates - Sayek, Selin (2003), Foreign Direct Investent in Turkey: Regional Deterinants Applied Econoics, Vol. 35, No: 6, s Devlet Planlaa Teşkilatı (DPT), Dinçer, Bülent - Özaslan, Metin - Kavasoğlu, Taner (2003), Đllerin ve Bölgelerin Sosyo- Ekonoik Gelişişlik Sıralaası Araştırası, Devlet Planlaa Teşkilatı, Bölgesel Gelişe ve Yapısal Uyu Genel Müdürlüğü, Yayın No: DPT 267, Ankara. Eberts, Randall W. - Fogarty, Michael S. (987), Estiating the Relationship between Local Public and Private Investent Federal Reserve Bank of Cleveland Working Paper, No: 8703, s Fisher, Ronald C. (997), The Effects of State and Local Public Services on Econoic Developent ew England Econoic Review, March/April, s Gabe, Todd M. - Bell, Kathleen P. (2004), Tradeoff between Local Taxes and Governent Spending as Deterinants of Business Location Journal of Regional Science, Vol. 44, No:, s Gaygısız, Esa - Köksal, Miyase Y. (2003), Regional Variation in New Fir Foration in Turkey: Cross-Section and Panel Data Evidence ERC Working Papers in Econoics, No: 03/08, s. -4. Goodspeed, Tioty - Martinez-Vazquez, Jorge - Zhang, Li (2006), Are other Governent Policies ore Iportant than Taxation in Attracting FDI? Andrew Young School of Policy Studies Research Paper Series, No: 06-28, s Guild, Robert L. (2000), Infrastructure Investent and Interregional Developent: Theory, Evidence, and Iplications for Planning Public Works Manageent & Policy, Vol. 4, No: 4, s Holl, Adelheid (2004), Transport Infrastructure, Aggloeration Econoies and Fir Birth: Epirical Evidence fro Portugal Journal of Regional Science, Vol. 44, No: 4, s Holtz-Eakin, Douglas - Newey, Whitney Rosen, Harvey S. (988), Estiating Vector Autoregressions with Panel Data, Econoetrica, Vol. 56, No: 6, s Liang, Chin-Chia - Liang, Jin-Ming (2009), Re-Exaining Causal Relationship between Stock Prices and Fundaentals: Evidence Based on Dynaic Panel Data Model, The Business Review, Cabridge, Vol. 2, No: 2, s Lucas, Robert E. Jr. (988), "On the Mechanics of Econoic Developent", Journal of Monetary Econornic, Vol. 22, No:, s Martinez-Lopez, Diego (2006), Linking Public Investent to Private Investent: The Case of Spanish Regions International Review of Applied Econoics, Vol. 20, No: 4, s McCann, Philip - Shefer, Daniel (2004), Location, Aggloeration and Infrastructure Papers in Regional Science, Vol. 83, No:, s Richardson, Harry W. - Townroe, Peter M. (986), Regional Policies in Developing Countries Handbook of Regional And Urban Econoics, Chapter 6, s , Asterda, The Netherlands: Elsevier.

15 Kau Yatırıları ve Yeni Fira Oluşuu Arasındaki edensel Đlişkiler: Türkiye nin Đlleri Üzerine Dinaik Panel Veri Analizleri 59 Roer, Paul M. (990), "Endogenous Technological Change", Journal of Polilical Econoy, Vol. 98, No: 5, s Solow, Robert M. (956), A Contribution the Theory of Econoic Growth, The Quarterly Journal of Econoics, Vol. 70, No:, s Taer, Ahet (2008), Kalkına Ajanslarının Türk Hukuk Sisteindeki Yeri DPT, No:2757. Türkiye Đstatistik Kuruu (TÜĐK), Kalkına Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun, tarih ve sayılı T.C. Resi Gazetesi.

SESSION 1. Ahmet Kamacı (Artvin Çoruh University, Turkey) Yener Oğan (Artvin Çoruh University, Turkey) Abstract

SESSION 1. Ahmet Kamacı (Artvin Çoruh University, Turkey) Yener Oğan (Artvin Çoruh University, Turkey) Abstract SESSION 1 Turiz Gelirlerinin Ekonoik Büyüe Üzerine Etkileri: Panel Eşbütünleşe ve Nedensellik Analizi The Affects of Touris Revenues on Econoic Growth: A Panel Cointegration and Causality Analysis Ahet

Detaylı

sonucu kamu harcamaları artırıldığı zaman faiz oranı ne kadar çok yükseliyorsa, her bir durumda maliye politikasının dışlama etkisi o kadar büyük

sonucu kamu harcamaları artırıldığı zaman faiz oranı ne kadar çok yükseliyorsa, her bir durumda maliye politikasının dışlama etkisi o kadar büyük Uluslararası Sosyal Araştıralar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 39 Volue: 8 Issue: 39 Ağustos 215 August 215 www.sosyalarastiralar.co Issn: 137-9581 PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2011 Cilt:18 Sayı:2 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2011 Cilt:18 Sayı:2 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:211 Cilt:18 Sayı:2 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA Kau Harcaaları ve Ekonoik Büyüe İlişkisi: Türkiye ye İlişkin Apirik Kanıtlar Yrd. Doç. Dr. Öer Faruk ALTUNÇ Muş Alparslan

Detaylı

DIŞ TİCARETİN SERBESTLEŞMESİ ve EKONOMİK BÜYÜME

DIŞ TİCARETİN SERBESTLEŞMESİ ve EKONOMİK BÜYÜME Cilt, Sayı 1, 1 ISSN: 139-8 (Online) DIŞ TİCARETİN SERBESTLEŞMESİ ve EKONOMİK BÜYÜME Aslı YENIPAZARLI Adnan Menderes Üniversitesi Nazilli İ.İ.B.F. İktisat Bölüü İsabeyli Yerleşkesi- Nazilli E-posta: ayenipazarli@adu.edu.tr

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67 Dulupınar Üniversitesi Sosyal Bililer Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67 TÜRKİYE DE PARA TALEBİ İSTİKRARLILIĞININ TESTİ: KAYAN PENCERELERDE SINIR TESTİ YAKLAŞIMI Veli Yılancı, Arş.Grv., İstanbul Üniversitesi,

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜYÜME İLE İŞSİZLİK ORANLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜYÜME İLE İŞSİZLİK ORANLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Ekonoetri ve İstatistik Sayı:2 2005-11-29 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜYÜME İLE İŞSİZLİK ORANLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Dr.

Detaylı

Ekonomik Büyüme İle Vergi Gelirleri Arasındaki İlişki: Sınır Testi Yaklaşımı 1

Ekonomik Büyüme İle Vergi Gelirleri Arasındaki İlişki: Sınır Testi Yaklaşımı 1 Ekonoik Büyüe İle Vergi Gelirleri Arasındaki İlişki: Sınır Testi Yaklaşıı 1 Öğr.Gör. İset Göçer Adnan Menderes Üniversitesi Arş.Gör. Mehet Mercan Hakkari Üniversitesi Öğr.Gör. Şahin Bulut Adnan Menderes

Detaylı

Ekrem Gül (Sakarya University, Turkey) Ahmet Kamacı (Artvin Çoruh University, Turkey) Serkan Konya (Artvin Çoruh University, Turkey) Abstract.

Ekrem Gül (Sakarya University, Turkey) Ahmet Kamacı (Artvin Çoruh University, Turkey) Serkan Konya (Artvin Çoruh University, Turkey) Abstract. SESSION 1 Enflasyon ile İşsizlik Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Test Edilesi: Panel Eşbütünleşe ve Nedensellik Analizi The Causal Relationship between Inflation and Uneployent: A Panel Cointegration

Detaylı

Finansal Varlık Fiyatlama Modelleri Çerçevesinde Piyasa Risklerinin Hesaplanması: Parametrik Olmayan Yaklaşım

Finansal Varlık Fiyatlama Modelleri Çerçevesinde Piyasa Risklerinin Hesaplanması: Parametrik Olmayan Yaklaşım Bankacılar Dergisi, Sayı 6, 007 Finansal Varlık Fiyatlaa Modelleri Çerçevesinde Piyasa Risklerinin Hesaplanası: Paraetrik Olayan Yaklaşı Yrd. Doç. Dr. Kutluk Kağan Süer Aycan Hepsağ Bu çalışada, 05/01/000

Detaylı

Türkiye de Özel Yatırımlar ve Kamu Yatırımları Arasındaki İlişkinin Ampirik Analizi: Sınır Testi Yaklaşımı

Türkiye de Özel Yatırımlar ve Kamu Yatırımları Arasındaki İlişkinin Ampirik Analizi: Sınır Testi Yaklaşımı Ö.F. ALTUNÇ, B. ŞENTÜRK Türkiye de Özel Yatırılar ve Kau Yatırıları Arasındaki İlişkinin Apirik Analizi: Sınır Testi Yaklaşıı Öer Faruk ALTUNÇ * Bilge ŞENTÜRK ** Özet Son yıllarda gelişekte olan ülkelerde

Detaylı

İhracat, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve İşsizlik: Türkiye Örneği*

İhracat, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve İşsizlik: Türkiye Örneği* Volue 4 Nuber 1 2013 pp. 103-120 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.co İhracat, Doğrudan Yabancı Yatırılar ve İşsizlik: Türkiye Örneği* İset Göçera Mehet Mercanb Osan Pekerc Özet: 2008 küresel ekonoik krizinin

Detaylı

TAMSAYILI PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY ÇEŞİTLENDİRME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ

TAMSAYILI PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY ÇEŞİTLENDİRME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ V. Ulusal Üreti Araştıraları Sepozyuu, İstanbul Ticaret Üniversitesi, - Kası 0 TAMSAYILI PROGRAMLAMA İLE PORTFÖY ÇEŞİTLENDİRME PROBLEMİNİN ÇÖZÜMÜ Ein Başar BAYLAN İstanbul Ticaret Üniversitesi Özet Portföy

Detaylı

KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr

KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr 29 KMÜ Sosyal ve Ekonoik Araştıralar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.ku.edu.tr Karaanoğlu Mehetbey Üniversitesi (KMÜ) Öğrencilerinin Barına Sorunlarının Tespiti ve Değerlendirilesi *

Detaylı

Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013

Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013 Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013 TÜNELLER ŞUBESİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ AMACI 1-Yapılacak tünellerin, projelendire kriterlerini belirleek ve teknik

Detaylı

MEVDUAT BANKACILIĞINDA KARLILIK VE MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

MEVDUAT BANKACILIĞINDA KARLILIK VE MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Atatürk Ü. İİBF Dergisi, 10. Ekonoetri ve İstatistik Sepozyuu Özel Sayısı, 2011 243 MEVDUAT BANKACILIĞINDA KARLILIK VE MAKROEKONOMİK DEĞİŞKENLER İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Fata GÜNDOĞDU 1 Hayati

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2010/10 http ://www.tek. org.tr

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2010/10 http ://www.tek. org.tr TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2010/10 http ://www.tek. org.tr GELİŞMEKTE OLAN EKONOMİLERDE YENİDEN YAPILANMA STRATEJİSİ OLARAK ÖZELLEŞTİRME: TÜRKİYE ÖRNEĞİNİ REFERANS ALAN BİR DENEME Recep Kök,

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI art Kau İç Kontrol Standardı ve Genel Şartı İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İÇ KONTROL STANDARTLARI EYLEM PLANI 1- KONTROL ORTAMI STANDARTLARI Mevcut Duru Öngörülen veya ler veya Taala Açıklaa Uygulaa Sonucu (*),

Detaylı

BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ

BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ Havalandıra kanallarını tasarlayabile ve fan seçiine esas olacak basınç kaybı ve debi değerlerini esaplayabile.. HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI.1. Standart

Detaylı

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ The Journal of Acadeic Social Science Studies International Journal of Social Science Volue 6 Issue 3, p. 1217-1230, March 2013 ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ THE SIGNIFICANCE

Detaylı

Bilimsel Süreç Becerilerinin Ortaöğretim 10., 11., 12. Sınıf Kimya Dersi Öğretim Programlarında Temsil Edilme Durumları

Bilimsel Süreç Becerilerinin Ortaöğretim 10., 11., 12. Sınıf Kimya Dersi Öğretim Programlarında Temsil Edilme Durumları Bilisel Süreç Becerilerinin Ortaöğreti 10., 11., 12. Sınıf Kiya Dersi Öğreti Progralarında Tesil Edile Duruları Yrd. Doç. Dr. Abdullah AYDIN Ahi Evran Üniversitesi, Eğiti Fakültesi, Fen Bilgisi Öğretenliği

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Paukkale Üniversitesi Mühendislik Bilileri Dergisi Paukkale University Journal of Engineering Sciences ÇOK KRİTERLİ ABC ANALİZİ PROBLEMİNE FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI: BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ - İDEAL

Detaylı

FIRINLAR İÇİN UYULMASI GEREKLİ TEMEL ŞARTLAR

FIRINLAR İÇİN UYULMASI GEREKLİ TEMEL ŞARTLAR ARBEITSSTÄTTEN ARBEITSSTÄTTEN ARBEITSSTÄTTEN ARBEITSSTÄTTEN ARBEITS STÄTTEN ARBEITSSTÄTTEN ARBEITSSTÄTTEN ARBEITSSTÄTTEN ARBEITSSTÄTTEN RBEITSSTÄTTEN ARBEITSSTÄTTEN ARBEITSSTÄTTEN ARBEITSSTÄTTEN ARBEITS

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM FİNANSAL KRİZ KAVRAMI VE FİNANASAL KRİZLERİN TEORİK ÇERÇEVESİ

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM FİNANSAL KRİZ KAVRAMI VE FİNANASAL KRİZLERİN TEORİK ÇERÇEVESİ Sosyal Bililer Dergisi 2007, (2), 35-60 Araş. Gör. M. Büşra ENGİN İstanbul Üniversitesi Sosyal Bililer Meslek Yüksek kulu Dış Ticaret ve Avrupa Birliği Prograı ÖZET 1980'li yıllardan ifibaren uygulanan

Detaylı

EĞİTİMDE TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

EĞİTİMDE TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ 10 th International Conference on Knowledge, Econoy and Manageent; 11 th International Conference of the ASIA EĞİTİMDE TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ / TOTAL QUALITY MANAGEMENT OF EDUCATION Bilal Çankır / Kırklareli

Detaylı

BİR İMALAT ŞİRKETİNİN İYİLEŞTİRME PROJESİ SEÇİMİNDE BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN UYGULANMASI

BİR İMALAT ŞİRKETİNİN İYİLEŞTİRME PROJESİ SEÇİMİNDE BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN UYGULANMASI Süleyan Deirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bililer Fakültesi Dersi Y.05, C.0, S.3, s.39-340. Suleyan Deirel University The Journal of Faculty of Econoics and Adinistrative Sciences Y.05, Vol.0, No.3,

Detaylı

1. GİRİŞ. N. Yıldırım 1 ve A. Varol 2

1. GİRİŞ. N. Yıldırım 1 ve A. Varol 2 osyal Ağlarda Güvenlik: Bitlis Eren ve Fırat osyal Ağlarda Güvenlik: Bitlis Eren ve Fırat Üniversitelerinde Üniversitelerinde Gerçekleştirilen Bir Alan Çalışası Gerçekleştirilen Bir Alan Çalışası ecurity

Detaylı

TOA27 KOPOLİİMİD MEMBRAN MALZEMELERİNİN AYIRMA ÖZELLİKLERİNİN GRUP KATKISI YÖNTEMLERİ İLE TEORİK OLARAK HESAPLANMASI

TOA27 KOPOLİİMİD MEMBRAN MALZEMELERİNİN AYIRMA ÖZELLİKLERİNİN GRUP KATKISI YÖNTEMLERİ İLE TEORİK OLARAK HESAPLANMASI TOA27 KOPOLİİMİD MEMBRAN MALZEMELERİNİN AYIRMA ÖZELLİKLERİNİN GRUP KATKISI YÖNTEMLERİ İLE TEORİK OLARAK HESAPLANMASI Sadiye Halitoğlu, Ş. Birgül Tantekin-Ersolaz İstanbul Teknik Üniv., Kiya-Metalurji Fak.,

Detaylı

2016 YILLIK İŞ PLANI

2016 YILLIK İŞ PLANI YILLIK İŞ PLANI Sayfa No: / 3 SU AMAÇ HEDEF. HİZMET ALANIMIZDA BULUNAN EDREMİT, AKÇAY, ALTINOLUK VE HAVRAN İLÇELERİNDE ÜYELERİMİZ VE HALKLA İLETİŞİMİMİZİ GÜÇLENDİRMEK ÜYELERİMİZİN ODAMIZA BAKIŞ AÇILARINI

Detaylı

BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI

BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI BÖLÜM 5 SPRİNKLER SİSTEMLERİNDE SU İHTİYACI 5.1 Sprinkler Sistei Su İhtiyacının Belirlenesi 5.2 Tehlike Sınıfına Göre Su İhtiyacının Belirlenesi 5.2.1 Ön Hesaplı Boru Sistelerinde Su İhtiyacı 5.2.2 Ta

Detaylı

FJNANS KESİMİNİN REEL SEKTÖRE KAYNAK YARATMA KAPASİTESİ TÜRKİYE ÖRNEĞİ

FJNANS KESİMİNİN REEL SEKTÖRE KAYNAK YARATMA KAPASİTESİ TÜRKİYE ÖRNEĞİ İSTANBUL TİCARET DASI YAYIN N: 1996-31 FJNANS KESİMİNİN REEL SEKTÖRE KAYNAK YARATMA KAPASİTESİ TÜRKİYE ÖRNEĞİ Prf.Dr.Targan ÜNAL İ.Ü. iktisat Fakültesi Öğreti Üyesi İstanbul, 1996 Kitabın her hakkı İstabul

Detaylı

ANTALYA DA YENİLENEBİLİR VE ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARIYLA ÖRTÜALTI TARIMSALALANIN ISITMA UYGULAMASI

ANTALYA DA YENİLENEBİLİR VE ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARIYLA ÖRTÜALTI TARIMSALALANIN ISITMA UYGULAMASI ANTALYA DA YENİLENEBİLİR VE ALTERNATİF ENERJİ AYNALARIYLA ÖRTÜALTI TARIMSALALANIN ISITMA UYGULAMASI Ali eal YAUT Erkan DİMEN Aet ABUL ÖZET Yapılan bu çalışayla, örtüaltı tarısal üretiinde Türkiye'de ilk

Detaylı

KALİTE STANDARTLARI VE ŞANLIURFA İLİNDEKİ TÜKETİCİLERİN KALİTE STANDARTLARINI ÖNEMSEME DÜZEYLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

KALİTE STANDARTLARI VE ŞANLIURFA İLİNDEKİ TÜKETİCİLERİN KALİTE STANDARTLARINI ÖNEMSEME DÜZEYLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Akadeik Araştıralar ve Çalışalar Dergisi / Journal of Acadeic Researches and Studies Yıl 6 - Sayı 11 Kası 2014 / Volue 6 - Nuber 11 Noveber 2014 Alınış Tarihi: 10.09.2014 Kabul Ediliş Tarihi: 31.10.2014

Detaylı

2015 YILLIK İŞ PLANI

2015 YILLIK İŞ PLANI Sayfa No: / 6 AMAÇ HEDEF. HİZMET ALANIMIZDA BULUNAN EDREMİT, AKÇAY, ALTINOLUK VE HAVRAN İLÇELERİNDE ÜYELERİMİZ VE HALKLA İLETİŞİMİMİZİ GÜÇLENDİRMEK ÜYELERİMİZİN ODAMIZA BAKIŞ AÇILARINI OLUMLU HALE GETİRMEK

Detaylı

KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ

KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ Gündüz GÜRHAN Dokuz Eylül Üniversitesi, Deniz Bilileri ve Teknolojisi Enstitüsü İnciraltı/İzir E-Posta:gunduz.gurhan@deu.edu.tr

Detaylı

KAYITDIŞI EKONOMİ: ANKET ÇALIġMASI ve BULGULAR. C C Aktan & Fatih Savaşan

KAYITDIŞI EKONOMİ: ANKET ÇALIġMASI ve BULGULAR. C C Aktan & Fatih Savaşan KAYITDIŞI EKONOMİ: ANKET ÇALIġMASI ve BULGULAR C C Aktan & Fatih Savaşan ANKET : KAPSAM VE YÖNTEM ARAŞTIRMA YÖNTEMİ ÇalıĢada noinal (üreti yapısı, cinsiyet,eğiti düzeyi gibi) ve sıralı (bir önerenin katılıcı

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 193

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 193 C.Ü. İkisadi ve İdari Bililer Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 21 193 TÜRKİYE DE KONSOLİDE BÜTÇE AÇIKLARIYLA-İÇ BORÇLANMA FAİZ ORANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ 1 Osan PEKER * ve Yasin ACAR **

Detaylı

AVRASYA BÖLGESİNDEKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ENERJİ KAYNAKLARI VE İLETİM HATLARININ TÜRKİYE'YE KATKILARı

AVRASYA BÖLGESİNDEKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ENERJİ KAYNAKLARI VE İLETİM HATLARININ TÜRKİYE'YE KATKILARı Türk Dünyası İnceleeleri Dergisi / JournalofTurkish World Studies, Cilt: VI, Sayıl, Sayfa: 151-167, İZMİR 2006. AVRASYA BÖLGESİNDEKİ TÜRK CUMHURİYETLERİNİN ENERJİ KAYNAKLARI VE İLETİM HATLARININ TÜRKİYE'YE

Detaylı

Investigation of Power Quality Impact on the Textile Factories

Investigation of Power Quality Impact on the Textile Factories Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt:, No:, 009 (-) Electronic Journal of Textile Technologies ol:, No:, 009 (-) TEKNOLOJĐK ARAŞTRMALAR www.teknolojikarastiralar.co e-ssn: 09-99 (Hake Onaylı Makale)

Detaylı

11. Üretim Bölgeleri Yönünden Karşılaştırma ve Değerlendirme

11. Üretim Bölgeleri Yönünden Karşılaştırma ve Değerlendirme 11. Üreti Bölgeleri Yönünden Karşılaştıra ve Değerlendire Üreti bölgeleri yönünden tuz üreti ve tüketii ile ilgili yapacağıız kısa bir çözülee ile, gelecekteki üreti stratejisine ilişkin birtakı ipuçları

Detaylı

Orman Yollarının Dinamik Modelli CAD Programları İle Planlanması

Orman Yollarının Dinamik Modelli CAD Programları İle Planlanması I. Ulusal Akdeniz Oran ve Çevre Sepozyuu, 26-28 Eki 20, Kahraanaraş KSÜ Mühendislik Bil. Der., Özel Sayı, 202 5 KSU J. Engineering Sci., Special Issue, 202 Oran Yollarının Dinaik Modelli CAD Prograları

Detaylı

İLK DEFA ÖĞRETMEN OLARAK ATANANLAR İÇİN UYUM EĞİTİMİ PROGRAMI (06-16 EYLÜL 2011)

İLK DEFA ÖĞRETMEN OLARAK ATANANLAR İÇİN UYUM EĞİTİMİ PROGRAMI (06-16 EYLÜL 2011) İLK DEFA ÖĞRETMEN OLARAK ATANANLAR İÇİN UYUM EĞİTİMİ PROGRAMI (06-16 EYLÜL 2011) EĞİTİM KONULARI ÖĞRETİM TARİH SAAT LER SÜRE EĞİTİM YÖNTEMİ GÖREVLİSİ 1 Açılış Konuşaları Uzaktan Öer DİNÇER 09.00-09.45

Detaylı

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü Mahmut ZORTUK E-posta : mahmut.zortuk@dpu.edu.tr Telefon : 0274 265 2031-2020 Öğrenim Bilgisi Doktora İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler (2007) Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı Yüksek -Tezli Dumlupınar

Detaylı

V. ULUSAL \s * TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ VE SERGİSİ

V. ULUSAL \s * TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ VE SERGİSİ tob akina ühendisleri odası V. ULUSAL \s * TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ VE SERGİSİ BİLDİRİLER KİTABI İZMİR o yayın no : E/2001/269-1 EKİM 2001 tob akina ühendisleri odası Süer Sok. No: 36/1 -A Deirtepe,

Detaylı

Editör Yrd. Doç. Dr. Muharrem ÖZTEL Arş. Gör. Hüseyin BURGAZOĞLU

Editör Yrd. Doç. Dr. Muharrem ÖZTEL Arş. Gör. Hüseyin BURGAZOĞLU Editör Yrd. Doç. Dr. Muharrem ÖZTEL Arş. Gör. Hüseyin BURGAZOĞLU Uluslararası II. Trakya Bölgesi Kalkınma - Girişimcilik Sempozyumu Bildiri Kitabı I Kırklareli Üniversitesi Yayınları: 2 İktisadi ve İdari

Detaylı

www.aycicekmakina.net

www.aycicekmakina.net Ayçiçek; Tarı Makinaları İalat Sanayi ; Tarı akinaları ialat sektöründe faaliyet gösterektedir. Firaız; Tarı akinaları alanında üşteri beklentilerine en iyi hizeti sunak, gelişen tarı sektöründe akineye

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

The Impact of Custom Union on the Foreign Trade of Between Turkey and EU (15)

The Impact of Custom Union on the Foreign Trade of Between Turkey and EU (15) GOÜ. Ziraa Fakülesi Dergisi, 7, 4 (), 43-49 Gürük Birliğinin Türkiye nin Avrupa Birliği (5) İle Dış Ticarei Üzerine Ekileri Orhan Gündüz Keal Esengün - Tarı İl Müdürlüğü, Proje ve İsaisik Şubesi, Malaya

Detaylı

Ortam ve Hava Şartlarının Alınan Sinyal Gücüne Etkisinin İncelenmesi

Ortam ve Hava Şartlarının Alınan Sinyal Gücüne Etkisinin İncelenmesi Orta ve Hava Şartlarının Alınan Sinyal Gücüne Etkisinin İncelenesi Uğur Bekçibaşı 1, Kubilay Taşdelen 2 1 Süleyan Deirel Üniversitesi, ElektronikHaberleşe Mühendisliği Bölüü, Isparta 2 Süleyan Deirel Üniversitesi,

Detaylı

Prof.Dr. Ayten Ayşen Kaya

Prof.Dr. Ayten Ayşen Kaya Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Kodu ECO 516 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama

Detaylı

ÖĞRETİM ELEMANLARININ BİLGİSAYAR PROGRAMLARINI VE İNTERNETİ BİLME VE KULLANMA AMAÇLARI (PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ)

ÖĞRETİM ELEMANLARININ BİLGİSAYAR PROGRAMLARINI VE İNTERNETİ BİLME VE KULLANMA AMAÇLARI (PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ) ÖĞRETİM ELEMANLARININ BİLGİSAYAR PROGRAMLARINI VE İNTERNETİ BİLME VE KULLANMA AMAÇLARI (PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ) Sadettin SARI Yrd. Doç. Dr., Paukkale Üniversitesi, Eğiti Fakültesi, Güzel Sanatlar

Detaylı

PKA. Serisi. Duvar Tipi. Düz Panel & Saf Beyaz Yüzey. Kompakt İç Üniteler

PKA. Serisi. Duvar Tipi. Düz Panel & Saf Beyaz Yüzey. Kompakt İç Üniteler Duvar Tipi PK Serisi Kopakt, duvar tipi iç ünite, kolay ontajı ile rahatlık sağlarken, geniș ürün gaı ile (RP35-RP1) tü ekanlara en iyi uyuu sağlar. Yüksek enerji verililiği için tasarlanıș PK Serisi ürünler,

Detaylı

BiNA ELEKTRiK,' ELEKTRONiK, MEKANiK VE KONTROL,SiSTEMLERi DERGiSi

BiNA ELEKTRiK,' ELEKTRONiK, MEKANiK VE KONTROL,SiSTEMLERi DERGiSi BiNA ELEKTRiK,' ELEKTRONiK, MEKANiK VE KONTROL,SiSTEMLERi DERGiSi ARALIK 2011/12 FiYATi: 6 TL t in w 170 ~. YANGiN GÜVENLiK ~~Türkiye'deki ekibi büyüteyi planliyoruz" Tyco, MCS Yangin ve Güvenlik SisteLeri'nin

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (32) 2015, 53-65

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (32) 2015, 53-65 Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (32) 2015, 53-65 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ İÇİN YENİ BİR MODEL: ARAÇ VE HİZMET ROTALAMA PROBLEMİ (AHRP) VE AMPİRİK UYGULAMASI A NEW MODEL FOR OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY

Detaylı

MİL&GÖBEK BAĞLANTILARI SIKI GEÇMELER

MİL&GÖBEK BAĞLANTILARI SIKI GEÇMELER MİL&GÖBEK BAĞLANTILARI SIKI GEÇMELER MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU Sıkı Geçeler / 40 Başka bir elean kullanıına erek kaladan il-flanş bağlantısı yapaya olanak veren bir uyulaadır.

Detaylı

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI EKİM 2014 İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ B

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI EKİM 2014 İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ B ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI EKİM 2014 İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ B ADAYIN ADI :... SOYADI :..... T.C.KİMLİK NUMARASI :... SINAV SALON NO :... SIRA:.. *Yukarıdaki Bilgileri Doldurayı Unutayınız.

Detaylı

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI EKİM 2014 İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ A

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI EKİM 2014 İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ A ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI EKİM 2014 İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ A ADAYIN ADI :... SOYADI :..... T.C.KİMLİK NUMARASI :... SINAV SALON NO :... SIRA:.. *Yukarıdaki Bilgileri Doldurayı Unutayınız.

Detaylı

Yükseköğretimin Büyümeye Etkisi: Eşbütünleşme Analizi The Effect of Higher Education on Growth: A Cointegration Analysis

Yükseköğretimin Büyümeye Etkisi: Eşbütünleşme Analizi The Effect of Higher Education on Growth: A Cointegration Analysis SESSION 2B: Kalkına 323 Yükseköğreiin Büyüeye Ekisi: Eşbüünleşe Analizi The Effec of Higher Educaion on Growh: A Coinegraion Analysis Ass. Prof. Dr. Mura Musafa Kuluürk (Çankırı Karaekin Universiy, Turkey)

Detaylı

VORTEKS TÜPÜNDE AKIŞKAN OLARAK KULLANILAN HAVA İLE AZOT GAZININ SOĞUTMA SICAKLIK PERFORMANSLARININ DENEYSEL İNCELENMESİ

VORTEKS TÜPÜNDE AKIŞKAN OLARAK KULLANILAN HAVA İLE AZOT GAZININ SOĞUTMA SICAKLIK PERFORMANSLARININ DENEYSEL İNCELENMESİ BAÜ Fen Bil Enst Dergisi (2004)62 VORTEKS TÜPÜNDE AKIŞKAN OLARAK KULLANILAN HAVA İLE AZOT GAZININ SOĞUTMA SICAKLIK PERFORMANSLARININ DENEYSEL İNCELENMESİ *Hüseyin USTA *Volkan KIRMACI **Kevser DİNCER *GÜ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü

ÖZGEÇMİŞ. Dağıtılmış Gecikmeli Modellerin Analizi ve Firma Verilerine Uygulanması, Prof. Dr. Ali Hakan Büyüklü ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Ferda Yerdelen Tatoğlu Doğum Tarihi: 25 07 1978 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Ekonometri İstanbul Üniversitesi 1998 Y. Lisans Ekonometri İstanbul Universitesi

Detaylı

SAHİPLİK YAPISI VE TEMETTÜ İLİŞKİSİ: İMKB DE BİR UYGULAMA

SAHİPLİK YAPISI VE TEMETTÜ İLİŞKİSİ: İMKB DE BİR UYGULAMA T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı SAHİPLİK YAPISI VE TEMETTÜ İLİŞKİSİ: İMKB DE BİR UYGULAMA Selim GÜNGÖR Yüksek Lisans Tezi Çorum 2012 SAHİPLİK YAPISI VE TEMETTÜ

Detaylı

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ

SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ Sağlık Ekonomisi Nedir? YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 211 SAĞLIK EKONOMİSİ - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN Sağlık Ekonomisinin Tanımı Sağlık ekonomisi, ekonomi biliminin (özelde

Detaylı

harald@bilgi.edu.tr Vehbi Sinan Tunalıoğlu vst@bilgi.edu.tr 8 Kasım 2006

harald@bilgi.edu.tr Vehbi Sinan Tunalıoğlu vst@bilgi.edu.tr 8 Kasım 2006 Türkiye deki Üniversiteleri İnternet te Daha Görünür Kılan Faktörler Harald Schidbauer İstanbul Bilgi Üniversitesi İşlete Bölüü harald@bilgi.edu.tr Vehbi Sinan Tunalığlu İstanbul Bilgi Üniversitesi Bilgisayar

Detaylı

PEM Tipi Yakıt Hücresi Sisteminde Kullanılan Kompresör Modelinin Adaptif Denetleyici ile Kontrolü

PEM Tipi Yakıt Hücresi Sisteminde Kullanılan Kompresör Modelinin Adaptif Denetleyici ile Kontrolü PEM ipi Yakıt Hüresi Sisteinde Kullanılan Kopresör Modelinin Adaptif Denetleyii ile Kontrolü Yavuz Eren, Levent Uun, Haluk Görgün, İbrahi Beklan Küçükdeiral, Galip Cansever Elektrik Mühendisliği Bölüü

Detaylı

Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi

Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi Türkiye de Sigara Fiyatları ve Tüketim İlişkisi Zeynep Önder Giriş Türkiye dünyadaki en büyük sigara tüketici ülkelerden biridir. A.B.D. Tarım Bakanlığı verilerine göre, 199-1999 yılları arasında dünyadaki

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2005/14 http ://www.tek. org.tr

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2005/14 http ://www.tek. org.tr TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 5/14 hp ://www.ek. org.r TÜRKİYE DE FAİZ ORANI İLE DÖVİZ KURU ARASINDAKİ İLİŞKİ:FAİZLERİN DÜŞÜRÜLMESİ KURLARI YÜKSELTİR Mİ? Orhan Karaca Eki, 5 TÜRKİYE DE FAİZ ORANI

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi THE FUZZY ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SOFTWARE SELECTION PROBLEMS

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi THE FUZZY ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SOFTWARE SELECTION PROBLEMS Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilileri Dergisi Siga 2005/3 THE FUZZY ANALYTIC HIERARCHY PROCESS FOR SOFTWARE SELECTION PROBLEMS Hüseyin BAŞLIGİL * Yıldız Teknik Üniversitesi,

Detaylı

Geometrik Düzeltme ve Gabor Filtreleriyle Araç Plaka Tespiti Localization of Licence Plate using Geometric Correction and Gabor Filter

Geometrik Düzeltme ve Gabor Filtreleriyle Araç Plaka Tespiti Localization of Licence Plate using Geometric Correction and Gabor Filter Geoetrik Düzelte ve Gabor Filtreleriyle Araç Plaka Tespiti Localization of Licence Plate using Geoetric Correction and Gabor Filter Muhaet Balcılar, A. Coşkun Sönez Bilgisayar Mühendisliği Bölüü Yıldız

Detaylı

Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) Kısıntılı Sulama Analizi

Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) Kısıntılı Sulama Analizi KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi 8()-005 38 KSU Journal of Siene and Engineering 8()-005 Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) Kısıntılı Sulaa Analizi Cafer GENÇOĞLAN, Serpil GENÇOĞLAN, Cua AKBAY 3, Kenan UÇAN

Detaylı

Mardin Batman Siirt Şırnak

Mardin Batman Siirt Şırnak Savurkapı Mahallesi Nusaybin Caddesi No: 31 Meydanbaşı Mevki, Mardin T: (+90 482) 212 11 07 F: (+90 482) 213 14 95 info@dika.org.tr www.dika.org.tr Mardin Batman Siirt Şırnak Mardin Yatırım Destek Ofisi

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

DOGQUDAN YABANCI ~ERMAYE YATIQIMLAQININ TOPLAM YATIQIMLAQ ÜZERINDEKI ETKl~I

DOGQUDAN YABANCI ~ERMAYE YATIQIMLAQININ TOPLAM YATIQIMLAQ ÜZERINDEKI ETKl~I DOGQUDAN YABANCI ~ERMAYE YATIQIMLAQININ TOPLAM YATIQIMLAQ ÜZERINDEKI ETKl~I Filiz Özağ* -Murat Atan**- Semiha Kaya*** ABSTRACT The volume of total investment of a country comprises of the summation of

Detaylı

HAVA ARACI KABLOLARINDA ÇAPRAZ KARIŞMA ÖLÇÜMLERİ VE KABLO AYRIM KURALLARI

HAVA ARACI KABLOLARINDA ÇAPRAZ KARIŞMA ÖLÇÜMLERİ VE KABLO AYRIM KURALLARI Hava Aracı Kablolarında Çapraz Karışa Ölçüleri ve Kablo Ayrı Kuralları HAVAIIK VE UZAY TEKNOOJİEİ DEGİİ TEMMUZ 2009 İT 4 AYI 2 (29-37) HAVA AAI KABOAINDA ÇAPAZ KAIŞMA ÖÇÜMEİ VE KABO AYIM KUAAI Fatih ÜTÜ*

Detaylı

2. Kütlenin korunumu ve Endüstriyel fırınlarda uygulanması

2. Kütlenin korunumu ve Endüstriyel fırınlarda uygulanması ENDÜSTRİYEL FIRINLARDA KÜTLE VE ENERJİ ANALİZİ Endüstriyel Fırınlar Endüstriyel fırınlar ergite, ısıl işle, pişire, kuruta, teperlee ve benzeri işleleri gerçekleştirek için sanayide yaygın bir biçide kullanılaktadır

Detaylı

ÖĞRENCİ MEMNUNİYET DÜZEYİ Aralık 2010

ÖĞRENCİ MEMNUNİYET DÜZEYİ Aralık 2010 EK 7: ÖĞRENCİ MEMNUNİYET DÜZEYİ T. C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİMDE KALİTE ÇALIŞMALARI KOORDİNATÖRLÜĞÜ KALİTE GÜVENCESİ ÇALIŞMALARI: AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE KALİTE GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI ÖĞRENCİ MEMNUNİYET

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

SONLU ELEMANLAR TEKNİĞİYLE ELDE EDİLEN AKILLI KİRİŞ

SONLU ELEMANLAR TEKNİĞİYLE ELDE EDİLEN AKILLI KİRİŞ SONLU ELEMANLAR EKNİĞİYLE ELDE EDİLEN AKILLI KİRİŞ MODELİNİN HASSASİYEİNİN İYİLEŞİRİLMESİ arkan Çalışkan 1 Volkan Nalbantoğlu 2 Deet Ülker 1 Yavuz Yaan 1 tarkan@ae.etu.edu.tr vnalbant@geo.aselsan.co dulker@ae.etu.edu.tr

Detaylı

İ.T.Ü. YAPISAL TASARIM VE YARIŞMA KULÜBÜ

İ.T.Ü. YAPISAL TASARIM VE YARIŞMA KULÜBÜ İ.T.Ü. YAPISAL TASARIM VE YARIŞMA KULÜBÜ 4. METRAJ - MALİYET YARIŞMASI TEKNİK ŞARTNAMESİ i İÇİNDEKİLER ÖZET... iii 1. HESAP ADIMLARI... 1 2. DEĞERLENDĠRME... 1 3. YARIġMAYA KATILIM KOġULLARI... 2 4. EK-1...

Detaylı

T.C. ALANYA BELEDİYESİ FEN İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. ALANYA BELEDİYESİ FEN İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ALANYA BELEDİYESİ FEN İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ALANYA BELEDİYESİ FAALİYET RAPORU 2013 FEN İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 2013 yılında, Alanya nın kültürel ve sosyal altyapısını üst seviyelere çıkarak için öneli adılar

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

Taşıtın hareket etmesi, üretilen tahrik kuvvetinin zemine

Taşıtın hareket etmesi, üretilen tahrik kuvvetinin zemine MAKALE TİCARİ KARAYOLU TAŞITLARINDA KULLANILAN YAVAŞLATICI (RETARDER) FRENLERİN ARACIN TAHRİK SİSTEMİNE DİNAMİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ Zafer Güler * BMC San. ve Tic. A.Ş. Pınarbaşı, İzir zafer-guler@hotail.co

Detaylı

Yeşil Binalar. Green Buildings. makale - article

Yeşil Binalar. Green Buildings. makale - article TTD Dergisi 48 (2007) 45-52 Yeşil Binalar Green Buildings Franco Anzioso; Luca enardi; ÖZET Son yıllarda, Avrupa Birliğinin enerji sektöründe yaptığı çalışalar, enerjinin akıllı" kullanıın üzerinde yoğunlaşıştır:

Detaylı

KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ

KAYMA MOD DENETLEYİCİ KULLANILARAK AKTİF GÜÇ FAKTÖRÜ DÜZELTİMİ P A M U K K A E Ü N İ E R İ T E İ M Ü H E N D İ İ K F A K Ü T E İ P A M U K K A E U N I E R I T Y E N G I N E E R I N G F A U T Y M Ü H E N D İ İ K B İ İ M E R İ D E R G İ İ J O U R N A O F E N G I N E

Detaylı

Vorteks Tüpünde Akışkan Olarak Kullanılan Hava İle Karbondioksitin Soğutma Sıcaklık Performanslarının Deneysel İncelenmesi

Vorteks Tüpünde Akışkan Olarak Kullanılan Hava İle Karbondioksitin Soğutma Sıcaklık Performanslarının Deneysel İncelenmesi CÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Fen Bilileri Dergisi (2003)Cilt 24 Sayı 2 Vorteks Tüpünde Akışkan Olarak Kullanılan Hava İle Karbondioksitin Soğuta Sıcaklık Perforanslarının Deneysel İncelenesi *Hüseyin USTA,

Detaylı

DOKUZUNCU KALKINMA PLANI (2007-201?) 2010 YILI

DOKUZUNCU KALKINMA PLANI (2007-201?) 2010 YILI DKUZUNCU KALKINMA PLANI (2007-201?) YATIRIM 2010 YILI PRGRAMI İÇİNDEKİLER Sayfa No: 2010 YILI PRGRAMININ, UYGULANMASI, KRDİNASYNU VE İZLENMESİNE DAİR BAKANLAR KURULU KARARI XVIII 2010 YILI YATIRIM PRGRAMI

Detaylı

TRABZON VE BAZI İLÇELERİNDE KENT DOKUSUNDAKİ BİTKİLENDİRME TASARIMLARININ ÖLÇÜ-FORM AÇISINDAN İRDELENMESİ

TRABZON VE BAZI İLÇELERİNDE KENT DOKUSUNDAKİ BİTKİLENDİRME TASARIMLARININ ÖLÇÜ-FORM AÇISINDAN İRDELENMESİ Bartın Oran Fakültesi Dergisi 2012, Cilt: 14, Özel Sayı, 1-11 ISSN: 1302-0943 EISSN: 1308-5875 TRABZON VE BAZI İLÇELERİNDE KENT DOKUSUNDAKİ BİTKİLENDİRME TASARIMLARININ ÖLÇÜ-FORM AÇISINDAN İRDELENMESİ

Detaylı

Sulamada Kullanılan Santrifüj Pompalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi*

Sulamada Kullanılan Santrifüj Pompalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi* Tarısal Mekanizasyon 23. Ulusal Kongresi, 6-8 Eylül 2006, Çanakkale 205 Sulaada Kullanılan Santrifüj Popalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenesi* Tanzer Eryılaz (1) Sedat Çalışır (1) (1) S.Ü.Ziraat

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

Geçmişten günümüze tekstillerin kurutulması sadece

Geçmişten günümüze tekstillerin kurutulması sadece MAKALE Muaer Duruş, Keal Bilen, İbrahi Uzun ISI POMPALI TEKSTİL KURUTMA MAKİNELERİNDE KURUTMA HAVASI DEBİSİNİN KURUTUCU PERFORMANSINA ETKİSİNİN DENEYSEL ANALİZİ Muaer Duruş Kırıkkale Üniversitesi, Fen

Detaylı

Afet Senaryoları için Akıllı Telefon Tabanlı Altyapısız İletişim

Afet Senaryoları için Akıllı Telefon Tabanlı Altyapısız İletişim Afet Senaryoları için Akıllı Telefon Tabanlı Altyapısız İletişi Görke Karadeniz, Can Tunca, Sinan Işık*, Ce Ersoy oğaziçi Üniversitesi, ilgisayar Mühendisliği ölüü, NETLA, İstanbul *oğaziçi Üniversitesi,

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüü EEM 316 Haberleşe I DENEY 4 GENLİK (AM) DEMODÜLASYONU 4.1 Aaçlar 1. Genlik odülasyonunun genel prensiplerinin anlaşılası.. Diyot Algılayıı ile

Detaylı

Tıp Fakülteleri ve Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Uzmanlık Öğrencilerinin Dağılımı ile ilgili örnekler

Tıp Fakülteleri ve Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Uzmanlık Öğrencilerinin Dağılımı ile ilgili örnekler Tıp Faküleleri ve Eğii ve Araşıra Hasaneleri Uzanlık Öğrencilerinin Dağılıı ile ilgili örnekler Avrupa Ülkelerinde ve Türkiye de 100000 Kişiye Düşen Heki Sayısı Prof Dr Mehe Ali MALAS İzir Kaip Çelebi

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa ep Telefonu SAR Değerinin İnsan Kulak ve Etrafında Sebep Olduğu Sıcaklık Artışının Teral Görüntülee Tekniği ve Bulanık -Ortalaa Algoritası ile Analizi Analysis of SAR Value of Mobile Phone aused Teperature

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Rekabet Politikası

Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Rekabet Politikası tepav Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Küreselleşme Rekabet Politikası ve kriz Slide 1 türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Rekabet Politikası Güven Sak Ankara, 26

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

10. ARITMA SİSTEMLERİNDE VERİM, ENERJİ, BAKIM VE İŞLETME

10. ARITMA SİSTEMLERİNDE VERİM, ENERJİ, BAKIM VE İŞLETME 10. ARITMA SİSTEMLERİNDE VERİM, ENERJİ, BAKIM VE İŞLETME Arıta yöntei, projelendire kriterleri ve ilgili diğer ihtiyaçlar başlıca aşağıdaki faktörlerce kontrol edilir. Atıksu debisi ve özellikleri, Arıta

Detaylı

KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU *

KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU * KENT BİLGİ SİSTEMİNİN BİR ALT SİSTEMİ OLARAK İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ VE TÜRKİYE İÇİN 2008 YILINDA İSTATİSTİKSEL BİLGİ SİSTEMİ KULLANIM DURUMU * Statistical Information System as a subsystem of Urban

Detaylı

INFLATIONARY EFFECTS OF EXCHANGE RATE S IN TURKEY

INFLATIONARY EFFECTS OF EXCHANGE RATE S IN TURKEY Sülean Deirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bililer Fakültesi Dergisi Y.2008, C.13, S.2 s.187-202. Sulean Deirel Universit The Journal of Facult of Econoics and Adinistrative Sciences Y.2008, vol.13,

Detaylı