önemli bir gıda maddesi olduğunun anlatılmak istenmesidir. Bu noktadan haraketle TKY nın neden bir kez daha çok önemli bir kavram olduğu anlatılmaya

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "önemli bir gıda maddesi olduğunun anlatılmak istenmesidir. Bu noktadan haraketle TKY nın neden bir kez daha çok önemli bir kavram olduğu anlatılmaya"

Transkript

1 1. GİRİŞ Süt işletmelerinde ISO 9000 den Toplam kalite yöntemine geçiş uzun ve feragatli bir çalışmadan sonra olabilmektedir. Bu çalışmada TKY inde başarıya giden yolda aşılması için yoğun bir çalışma gerektiren basamaklar açıklanmıştır. Bugün Türkiye deki ve Dünya daki süt işletmeleri baz olarak alırsak çok az sayıda işletme bu yolu seçmektedir. İşletmelerin bir çoğu bu çalışmaları yapmaktadır fakat direk Toplam kalite yöntemi bu çalışmaları istiyor diye değil, ülkelerinde yürürlükte olan gıda kodeksleri veya gıda mevzuatları bunu gerektirdiğinden ve ayrıca bu işlemler yapılmadığı takdirde cezai - muayede uygulanacağı veya işletmeleri kapatılacağı içindir. Araştırmanın genel amacı süt işletmelerinin ISO 9000 den Toplam Kalite ye geçiş aşamasında yapmış olduğu özel çalışmaların incelenmesiyle birlikte Türkiye ve Dünya daki hayvansal üretim ve hayvan varlığına ilişkin istatiki çalışmaların derlenip bunların birarada değerlendirilmesiyle ortaya TKY ne kaynak olabilecek bir çalışma amaçlanmıştırç. ISO 9000 sertifikalandırma çalışmalarından sonra işletmelerin üzerinde çalışmak zorunda oldukları HACCP, GMP, TPM ( Total Productive Maintenance), hijyen uygulamaları, müşteri memnuniyeti, şirket içi eğitimler ve çalışanların memnuniyeti vb. üzerine olan çok kapsamlı çalışma içine girmesi lazımki şirket içerisindeki ürün kalitesinden tutunda toplam verimliliğe kadar bir çok konunun TKY nin istediği seviyeye çekilebilsin. Bu çalışmalarda örnek işletme olarak Birleşik Krallıkta TKY yöntemini uygulayan bir süt işletmesinin bu konu üzerine yapmış olduğu çalışmalar bir yol gösterici kılavuz gibi kullanılarak konu bu noktadan hareketle daha da genelleştirilmeye çalışılmıştır. TKY konusu işletmenin verimliliğinin artması, çalışanların işletme içerinde kaliteyi iyileştirme çabalarının yükselmesi, müşteri memnuniyetinin öneminin yükselmesi, şirket içi eğitimlerin ve daha da ilerisi için şirketin dünya pazarındaki prestijini arttırma yolunda oldukça önemli olan kalite ödüllerinin kazanılması açısından oldukça önemli bir çalışmadır. Türkiye deki ve Dünya ki çeşitlere göre hayvan sayıları, süt verimleri, süt tüketimi vb. tablolar halinde açıklanılmaya çalışılmıştır. Buradaki amaç sütün ne kadar 1

2 önemli bir gıda maddesi olduğunun anlatılmak istenmesidir. Bu noktadan haraketle TKY nın neden bir kez daha çok önemli bir kavram olduğu anlatılmaya çalışılacaktır. Sonuç olarak TKY pratikte uygulanması biraz karmaşık gibi gözüksede başarılı bir şekilde kurulduğu zaman verimlilik yönünden çok etkili bir yöntemdir. Bu yöntemin verimliği tüm kademe çalışanlarının bu programa katılımıyla daha etkili bir şekilde uygulanıp en yüksek verim alınacağı gayet açıktır. TKY görünüşte karmaşık ve pahalı bir yöntem gibi görünse de uzun dönemde konunun böyle olmadığı bu çalışmayla anlatılmaya çalısılmıştır.

3 2. KONU İLE İLGİLİ YAPILAN ÇALIŞMALAR Süt sanayi sektöründe işletmelerin faaliyet ve çalışmalarını inceleyen birçok araştırma yapılmasına rağmen özellikle ISO 9000 uygulamalarından Toplam Kaliteye geçişe ilişkin çalışmalar genellikle envanter düzeyinde kalmakta, ekonomik anlamda ayrıntılı çalışmalara rastlanılmamaktadır. Bu konuda daha önce yapılmış çalışmalar hakkında bilgiler verilmiştir. Konu ile ilgili çalışmalar yurtdışı ve yurtiçinde yapılan çalışmalar olarak iki bölüme ayrılarak incelenmiştir Konu İle İlgili Yurtdışında Yapılan Bazı Çalışmalar Konu ile ilgili yurtdışında yapılan bazı önemli çalışmalar aşağıda sıralanmıştır: Conti Tito, 1997, Kurumsal Özdeğerlendirme isimli çalışmada kaliteye şirket içi özdeğerlendirmesi bakış açısıyla yaklaşıyor. Eğer şirketin amacı sadece kalite ödülü almaksa veya başka şirketlerle bir karşılaştırma yapmak ise, odak noktası olabildiğince yüksek not almak olacaktır; yoksa zayıf noktaları teşhiş etmek olmayacaktır. Nec Yamaguchi, TPM Eğitim Notları, Mayıs 28, 1997, NEC Yamaguchi TPM Education Material isimli çalışmada; üretim faktörleri açısından sıfır hata payı hedeflenmiştir. Bütün saptanan şartlar altında hangi hatalar ortaya çıkmaz ve yerine getirilen bütün gerekliliklere rağmen hatalar çıkıyorsa nasıl bir çözüm bulunabilir. Bütün çalışmalar kalite bakımına, özerk bakıma, bireysel gelişmeye, bakım planına, başlangıç bakımına, verilen eğitimlere ve diğer bir takım faktörlere dayalı olarak tekrar gözden geçirilmesine dayanan çalışmalardan ibarettir. Avrupanın en büyük üretim kapasiteli dondurma tesisinde yapmış olduğu toplam bakım yönetimiyle ilgili çalışmalarından yararlanılmiştir. Terry G, Vavra, 1999 Müşteri Tatmin Ölçümlerinizi Geliştirmenin Yolları isimli çalışmada; müşteri tatmini ölçüm teknolojileri konusünün sınırları belirlemek ve bunu yaparkende uygulamacılara ve öğrencilere iyi ve etkili müşteri tatmini araştırmalarının uygulanması, incelenmesi ve raporlamasına ilişkin her konuda yardımcı olabilecek araştırmalar ortaya koymuştur.

4 Schmidt, S. K. Kiemala, M. J ( Air Academy Assoiceties). Uzun yıllar Toplam kalite yönteminde başarılı olmak için milyonlarca dolar harcayan Amerikan şirketleri haklı olarak yatırımlarının geri dönmesini beklemektedirler. Fkat bazı şirketlerin bu istekleri gerçekleşmemiştir. Bu noktadan haraketle olusturulan bu makalede bu başarısızlığın sebebi araştırılmaya çalışılmıştır. Amerikan şirketlerinin yurtdişindaki pazar kayıpları ve iş kayıplarının sebebi olarak düşük kaliteli ürünler gösterilmekte ve Toplam kalite yöntemini uygulamadaki Amerikan şirketlerinin başarısızlığı anlatılmaktadır. David Chaudron, (PhD), TKY ile ilgili olarak verilen eğitimlerdeki aksaklıklardan ve gecikmelerden doğan iş zamanı kayıpları üzerine yazılmış bir makaledir. Ayrıca işletmelerdeki ekipmanların yeniden dizaynının Toplam kalite yöntemi üzerine olan negatif ve pozitif etkilerine değinilmiştir. Joiner, B.L. Scholtes, P.R ( Kasım 2001). Makalede Amerika nın gelecekteki ticaretinin diğer gelişmekte olan ülkeler tarafından çok büyük bir tehlike ve risk altında olduğuna ilşkin bir makaledir. Bu çıkmaza saplanmamak için yeni yollar ve metodlar geliştirilmesi veya halen geçerliliği olan ve başarısı ispatlanmış Toplam kalite yöntemi gibi sistemlerin uygulanması gerektiğine öneren bir çalışmadır. Warrell, J ( Eylül 2002). Geçmişteki onbeş yıl boyunca, şirketlerde ve endüstrilerde meydana gelen Toplam kalite yöntemi ve Kalite geliştirme programlarıyla ilgili yazılmış bir makaledir. Bu makalede kısaca, çalışanlar tarafından kalite yönetimi, sisteme girişin zorluğu, kalitenin herkesin işi olduğu ve kalitenin stratejisi konularında araştırmacının görüşleri belirtilmiştir.

5 2.2 Konu İle İlgili Yurt İçinde Yapılan Bazı Çalışmalar. Arsan, ( 1991 ), Süt ve Süt Ürünleri Sanayii konulu çalışmada tarım sektörünün GSMH içindeki payı %17,5 civarinda iken, tarıma dayalı endüstri ürünlerinin ülke ihracatindaki payını %3 olarak hesaplamıştır. Gıda tüketiminde; gıda değeri kadar, ürünün hijyenik şartlarda üretilip tüketiciye ulaştırılmasında önem taşıdiğini belirtmıştır. Akdere, F. Hamzapolat, M. Aksoy, H. M. Psaropulus, M. Candan, E. (Eylul 1994), Toplam Kalite Yönetiminde Türkiye Perspektifi, adlı sempozyum kitabında değişik sektörlerdeki işletmelerin Toplam Kalite`ye geçiş konusunda yapmış oldukları çalışmalar örneklerle beraber açıklanmıştır. Bu değişik sektörler içerisinde süt sektörüde bulunmaktadır. İnan, H. I. ve Ark.( 1995 ), Süt Sanayiniin Durumu, Sorunları ve Çözüm Önerileri konusunda yaptığı araştırmada süt sanayiinin mevcut durumu, karşılaşılan sorunlar ve bunlara ilişkin çeşitli çözüm önerileri verilmiştir. Nufus artış hızı yüksek olan ülkemizde buna orantılı olarak sağlıklı beslenmek için süt ve süt ürünleri sanayiinin geliştirilmesinin ana hedef olması gerektiği belirtilmiştir. Metin, K ( 1996 ), Süt Teknolojisi adlı ders kitabında sütün temiz ve sağlıklı elde edilmesi ile kaliteli ürün üretmeye katkı sağlanacağını belirterek, sütün üretildiği, işlendiği ve sütün işleyenlerdeki hijyen ve sanitasyonun önemine değinmıştır. Özaydın, S. Arıcı, M. Demirci, M. (Eylul 1999) Süt Endüstürisinde HACCP`in Önemi ve Prensipleri isimli çalışmada kısaca, gıda endüstirisi, tarım ürünlerinin yetiştirilmesi, taşınması, işlenmesi ve hazırlanması gibi işlemler sırasında patojen mikroorganizmalarıda içine alan gıda kaynaklı tehlikeleri mevcut teknolojiler içerisinde belli limitler arasında tutmaktan sorumludur. Bu görevleri başarmada Kritik

6 Kontrol Noktalarında Tehlike Analizleri Sistemi ( HACCP ) geliştirılmıştır. HACCP gıda firmalarına güvenilir ürünler elde etmede yardımcı olan mevcut en iyi sistemdir Oraman Yasemin, ( Ekim 2000 ). Gıda sanayilerinde TKY `nin temel ilke ve hedeflerini hayata geçirmek amacıyla kullanılan araç ve teknikler.( ISO ve HACCP Uygulamaları vb.) açıklanmıştır.bu açıklamalar temel amaç ve gereksinimleri de içermektedir.. Tokuç, K ve Görker, T. (Ekim 2001), Dondurma Endüstrisinde HACCP Uygulamaları isimli çalışmada Algida Dondurma tesislerinde HACCP üzerine yapılan projeler özetlenmiştir. Uygun şekilde tasarlanıp hayata geçirilen HACCP çalışmaları sayesinde, gıda güvenliğini tehlikeye atabilecek riskler minumuma indirilecektir. Kritik kontrol noktalarının tespiti ile hataların bulunması ve gıda güvenliğinin sağlanması, daha ekonomik ve etkin yöntemdir. Böylece problemlerin kaynağı önceden farkedilerek, ürünün ilk seferde doğru olarak üretilmesi ve yeniden değerlendirme maliyetlerinin azaltılması sağlanır. HACCP sistemi mutlaka ISO 9000 kalite yönetim prensiplerine bağlı sistemlerle desteklenmelidir. Kahraman Hüseyin, (Kasım 2001), Süt ve Süt Ürünleri Sektörü`nde Temizlik ve Hijyen Güvencesinin Sağlanması isimli çalışmasında Diverseylever gıda hijyen grubunun süt işletmelerinde yapmış olduğu çalışmalar anlatılmıştır. Süt ve süt ürünleri sektöründe kimyasallarla temizlik ve hijyen sağlanması maliyet, kalite, uygulama kolaylığı ve esneklığı düşünüldüğünde tercih sebebi sayılır. Süt işletmelerinde proseslerin çeşitliliği, temizlikte kullanılan kimyasalların doğru, kontrollü ve güvenli kullanılmasını gerektirir. Bu da ancak sistem, proses ve ürün bilgisi olan uzman kişilerce ve yetişmiş personelle sağlanır. Bu çalışmada, süt işletmelerinde temizlik ve hijyenin güvenilir kimyasallarla ve sistemlerle nasıl irdelendiği incelenmiştir. Yetişmeyen, A. ve Deveci, O ( 2001 ), Üçüncü Bin Yılın Başında Türkiye Süt Sektörünün Durumu ve Avrupadaki Konumu. adlı çalışmada Türkiye`de çiğ süt üretiminde, dolayısıyla süt ürünleri tüketiminde önemli bir açık vardır. Süt ürünleri en ilkel mandıralardan en modern fabrikalara kadar geniş bir sanayi yelpazesinde

7 işlenmektedir. Avrupa birliği`nde çiğ süt ve süt ürünleri üretim ve tüketim değerleri hemen hemen bir stabiliteye ulaşmıştır. Türkiye, Avrupa Birliği`ne kabul edilmesi aşamasında gereken görev ve sorumlulukları yerine getirilmesi anlatılmaktadır. Gıda Işletmelerinde HACCP Sistemi Kurulması, ( 2001 ), Gıda işletmelerinde hazırlanması zorunlu tutulan HACCP çalışmalarında danışmanlık yapmak üzere Okyanus Danışmanlık adlı şirketin yapmış olduğu, gıda firmalarıyla ilgili yapılan çalışmalardır. Kovancı Ahmet, (Subat 2003), Toplam Kalite Yönetimi, Fakat Nasıl? adlı çalışmada, her seviyedeki yöneticiler için TKY uygulama rehberi olarak hazırlanmıştır. TKY`nin başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için yapılan çalışmalar detaylı bir şekilde açıklanmaya çalışılmiştir.

8 3. MATERYEL ve YÖNTEM 3.1. Materyel Araştırmaya ait orjinal verilerin önemli bir bölümü İngiltere`de faaliyet gösteren bir dondurma işletmesinin TKY konusunda yapmış olduğu çalışmaları oluşturmaktadır. Tesisin üretim ortamında sıfır hataya ulaşabilmek için Japon NEC Yamaguchi firmasıyla ortaklaşa gerçekleştirdiği TPM konusundaki çalışmaları araştırmanın temel veri kaynaklarını oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında gerek Türkiye gerekse İngiltere deki süt ve süt ürünleri sektöründe ISO 9000 ve TKY uygulamaları çerçevesinde yürütülen uygulamaların değerlendirilmesinde ikincil verilerden yararlanılmiştir. HACCP, TKY, ISO 9000 uygulamaları çerçevesinde süt işletmelerinde yapılmış çeşitli yayınlar, dergi, internet kayıtları, müşteri memnuniyet çalışmaları, ekip çalışmaları, çalışanlara verilen eğitimler, vs gibi ilgili konularda yapılmış yerli ve yabancı literatürler araştırmanın ikincil veri kaynaklarını oluşturmaktadır. Ayrıca çeşitli kamu ve özel kuruluşlarla, tüzel kişilerden temin edilen bilgilerden de geniş ölçüde yararlanılmiştir. 3.2 Yöntem Araştırmanın ana materyalini İngiltere`de faaliyet gösteren uluslararası bir firmanın dondurma üretimi yapan şirketlerinden birinde diğer bir deyişle uygulanan TPM ( Total Protective Management) çalışmalarının incelenmesi sonucu elde edilen vaka çalışması verileri oluşturmaktadır. Ayrıca TPM ve TKY uygulamaları kapsamında, örnek işletmede yararlanılan ceşitli dökümanların Türkçe`ye tercümesindende geniş ölçüde yararlanılmiştir. Bu bulgular direk TKY olmamakla beraber TKY geçiş aşamasında basamaklardan sadece biri kabul edilebilir. Yerli ve yabancı literatür taranarak elde edilen araştırmanın diğer önemli bir bölümünu oluşturan müşteri memnuniyeti, çalışanların TKY`ne katkısı, HACCP çalışmaları, ISO 9000 çalışmaları, Türkiye`deki süt ve süt ürünleri sanayinin genel yapısı ile ilgili sonuçlar vb. gerekli durumlarda, ilgili kuruluşların yetkilileriyle karşılıklı görüşmelerden çıkan sonuçlardan yararlanılmiştir. Elde edilen veriler bilgisayar ortamına yüklenerek ve elde edilen bulgular çeşitli çizelgelere dökülerek grafiklerle beraber yorumlanmıştır.

9 4. TÜRKİYE`DEKİ SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ 4.1 Türkiye`de Hayvancılık ve Üretim Hayvansal üretim faaliyeti, yeterli ve dengeli beslenme, tarımsal işletmelerde üretim kaynaklarının etkin bir düzeyde kullanımı ve üreticilere düzenli gelir sağlaması açısından, Türkiye ekonomisinde içinde oldukça önemli bir yere sahiptir. Buna rağmen son yıllarda yapılan çalışmalarda bitkisel üretim ile hayvansal üretim arasındaki dengenin, hayvansal üretim aleyhine ilerlediği gözlenmektedir. 1950`li yıllarda tarım sektöründe bitkisel üretimin payı %65, hayvansal üretimin payı %35 iken günümüzde bu oran %25 e, % 75 değerine kadar hayvancılık açısından gerilemıştır. İzlenen yetersiz tarım politikaları nedeniyle hayvancılık gerilemiş, bitkisel üretim artmıştır. Oysa gelişmiş ülkelerin çoğu bitkisel üretimin önemli bir bölümünu hayvansal üretimi artırmak amacıyla hayvan beslemede kullanmaktadır. Bu ülkelerde hayvancılığın tarımsal üretim içindeki payı % 50 `nin üzerindedir. ( Azabağaoglu ve ark, 2002 ). Hayvansal üretim payının düşük olmasının nedenlerinden biri süt hayvancılığı konusunda ihtisaslasma olayınin olamamasıdır. Türkiye`de hayvancılık, genellikle bitkisel üretim yanında tali bir üretim olarak yürütülmekte olup aile ihtiyaçını karşılamaya yönelıktır. Ülke genelinde büyük baş hayvancılığa yer veren işletmelerin %67.9`unda sürü büyüklüğünün 10 başın altında olması bunun bir göstergesidir. Türkiye`de tarımsal işletmelerin %72.2 `si bitkisel ve hayvansal faaliyeti birlikte sürdürürken, % 24.4 `u yalanızca bitkisel faaliyet ve % 3.4 `u yalanızca hayvancılık faaliyetinde bulunmaktadır. Türkiye`de sütçülük sektöründe üretim düzeyinin düşük olmasının en önemli sebebi hayvancılık işletmelerinin oldukça küçük ölçekli olması ve rekabet gücüne sahip olmamalarıdır. Hayvancılık işletmelerinin %22.8 `inde hiç büyükbaş hayvan bulunmazken işletmelerin % 67.9`unda 1-10 arasında büyükbaş hayvan %9.3 `unde ise10 ve üzeri büyükbaş hayvan bulunmaktadır. Türkiye`de süt sığırı yetıştırıcıliği ve ihtisaslaşmıs süt sığırı işletmeleri Batı bölgelerinde ve ana nufus merkezleri etrafında yoğunlaşmıştır ve entansif yetıştırıcılik yapmaktadır. Genellikle yarı entansif ve ekstansif yetiştiricilik yapılan Doğu ve Orta Anadolu`daki işletmelerde kültür ırkı süt hayvanı daha az sayıdadır. Yerli ırk hayvan varlığı sayısal olarak yüksek olmasına rağmen, toplam süt üretimindeki payı düşüktür.

10 Ülkemiz süt hayvanı sayısı bakımından diğer ülkelere göre ön sıralarda yer aldığı halde, hayvan başına verim yönünden oldukça gerilerde bulunmaktadır. İnek başına verim AB ülkelerinde 5775 kg/yıl iken Türkiye`de bu değer kg/yıl dir. Bu değer İsvec, Hollanda ve Danimarka gibi verimi yüksek olan ülkelere 7000 kg kadar çıkmaktadır. AB `deki verim en düşük olan İrlanda ve Yunanistan'da bile inek başına verim 4500kg/yıl olup Türkiye`nin 3 katıdır ( Anonim 2001). Çizelge 4.1 : Türkiye`nin Büyükbaş Hayvan Varlığı (Baş) Yıllar Toplam Koyun Kıl Keçisi Tiftik Keçisi Toplam Sığır Kültür + Melez Yerli , , , , , , , Kaynak : T.C. Tarım ve Köy işleri Bakanlığı Internet sitesi Kayıtları, 2 Çizelge 4.1 incelendiğinde hayvan sayılarında yıllar itibariyla düşüş olduğu gözlenmiştir `dan bu yana bu düşüş oranı inekte yaklaşık % 7, koyunda %33, kıl keçişinde %31, tiftik keçişinde %73`dur. Koyun ve keçi üretimindeki olumsuz düşüş süt üretiminide olumsuz yönde etkilemıştır. Tüm hayvanlardaki bu düşüşe rağmen kültür + melez ırklarda düşüş görülmemıştır. Türkiye genelinde küçükbaş hayvancılıkta meydana gelen bu gerilemenin temel sebebi, büyükbaş hayvancılıkta bakım ve beslenmenin daha kolay olması ve verimliliğin daha yüksek olmasıdır. Bu konuda çayır ve meraların gün geçtikçe yokolması, yapağı ve kıl yerine diğer sanayi ürünlerinin daha yaygın kullanılması da küçükbaş hayvancılığın gerilemesinde etkili unsurlardır. Çiğ süt üretimine baktığımızda ise inek sütünde 1996`ya kadar yaklaşık %19`luk bir artış gözlenmiş 1996`da sonra ise izlenmiş olan yanlış politikalar dolayısıyla

11 yaklaşık % 10`luk düşüş olmuştur. Koyun ve keçi üretiminde 1990`dan bu yana sırasıyla % 36.8 ve % 34.8`lik düşüş gözlenmiştir. Çizelge 4.2 Türkiye`de Süt Üretimi ( ton ) ve Verimi ( kg / yıl / baş ) İnek Sütü Verimi Keçi Sütü Verimi Koyun Keçi Koyun Sütü Yıllar Inek Sütü Sütü Sütü Verimi , , , , , , , , , Kaynak : FAO Internet Sitesi Kayıtları, Ülkemizde hayvan başına düşen süt veriminin düşük olmasının en önemli sebebi sığır populasyonunun büyük bir bölümünün süt verimi düşük olan yerli ırklardan oluşmasıdır. Ülkemizdeki sığırların %61`i kültür + melez ırklardan % 39`u yerli ırklardan oluşmaktadır. Fakat son yıldan beri kültür ve kültür melezi ırkların oranı gittikce artmaktadır. Türkiye`deki toplam süt üretimının % 89.8`i inek sütü ve az da olsa manda sütü, %7.9`u koyun sütü, % 2.3`u ise keçi sütüdur..( DIE, 2001 ) Çizelge 4.3 : Toplam Süt Üretimının Süt Hayvanına Göre Dağılımı. Süt Hayvanı ( % ) Oran Kaynak : DIE, 2001 İnek 89,9 Koyun 7,9 Keçi 2,3 Türkiye`de üretimin % 50`si yoğurt, % 22`si işlenmiş içme sütü, %13`u beyaz peynir, %8 `i tereyağı, %7 `si diğer peynirlerdir.

12 Türkiye`de yıllar itibariyle süt ve süt ürünleri üretimi Çizelge 4.4`de verilmiştir. Çizelge 4.4 : Yıllar itibariyle Süt ve Süt Ürünleri Üretimi ( 1000 ton ) Ürünler İşlenmiş Içme Sütü Yoğurt Beyaz Peynir Kaşar Peynir Tereyağı Kaynak : DPT, Yıllık Çalışma Raporları, yıli itbariyla işlenmiş içme sütü üretimi 350 bin ton, yoğurt 845 bin ton, peynir üretimi 220 bin ton, tereyağı 130 bin ton`dur Türkiye`de İşleme Türkiye`de sütçülük faaliyetinde bulunan işletmelerin genelde küçük ve dağınık birimlerden oluşması, üreticilerin örgütlenmemesi, çeşitli hizmetlere ulaşımını ve sütün pazarlanmasını zorlaştırmaktadır. Ayrıca dağınık ve küçük üretim birimlerinde üretilen sütün toplanması ve dağıtılmasında karşılaşılan zorluklar sütün üretildiği birimlerde tüketilen miktarını önemli ölçüde arttırmaktadır. Türkiye`de üretilen çiğ sütün %25`i kaynağında tüketilmekte, %10`u hayvanlara içirilmekte, %5`i fire vermekte ve %60 ise pazarlanmaktadır. Pazara inen sütün sadece % 10`u modern işletmelerde işlenmekte %50`si mandıra denilen basit ve küçük işletmelerde işlenmekte, geriye kalan %40 `lik bölüm ise herhangi bir işleme tabi tutulmadan çiğ süt (sokak sütü) olarak tüketiciye ulaşmaktadır. Gelişmiş ülkelerde ise kaynakta tüketim, hayvana içirilen ve fire toplam % 2-3, pazarlanan çiğ süt % 97-98, işlem görmeden tüketiciye ulaşan süt %0,5 0,6, modern işletmelerde işlenen çiğ süt %99,5`dir. Türkiye`de sütçülük sektöründe bir taraftan AB standartlarına uygun nitelikte üretim yapan ve en gelişmiş teknolojileri kullanan süt işleme tesisleri, diğer taraftan hijyenik koşullara uymayan ve kayıt dışı çalışan ilkel imalathaneler, birlikte üretim

13 faaliyetinde bulunmaktadır. Süt ürünleri üreten ünitelere bakıldığında, mandıra kooperatif işletmeleri ve fabrikalarda; uygulanan üretim, sanitasyon yöntemleri ve teknolojik düzeyleri, hem birbirleri hem de gruplar içinde değişiklik göstermektedir. Bu farklılıklar ürün maliyetleri üzerinde etkili olmakta ve haksız rekabete sebeb olmaktadır.ülkemizdeki işletmelerin büyük çoğunluğünün küçük boyutlu oluşu oto kontrol sistemin kurulmasını ve sanitasyon standartlarına uygun ekipman kullanılmasını güçleştirmektedir. Küçük işletmelerin çoğunda, üretimde uygulanan teknolojiden kaynaklanan çeşitli kalite sorunları bulunmakta ve ekonomik kayıplar meydana gelmektedir. Büyük işletmelerin önemli bir kısmında standartlara uygun üretim yapılmaktadır. Fakat kalite ve hijyen bakıminda uygun standartlarda üretim yapan işletmelerin sayışinda 1980`li yıllardan itibaren %19, kapasite bakımından ise %75 oranında bir artış meydana gelmiştir. Türkiye`de adet dolayında gıda maddesi üreten işletmelerin yaklaşık %16`si süt ve süt ürünleri üreten işletmelerdir. Bunların sadece 1300 tanesi 1000 ton/yıl kapasiteye sahiptir. Bunlardan 20 tanesi AB `ye ihracat yapacak nitelikte olup, yalanızca 13 tanesının AB ülkelerine ihracat yapmak için onay aldığı bilinmektedir ( DPT, 2000 ). Bu işletmelerin bir kısmı Avrupa standartları normlarnda çok sağlıklı üretim yapmaktadır. Eğer Türkiye`de üretilen ve tüketilen süt miktarları çokluğu baz alınırsa Avrupa standarlarında üretimin önemi bir kez daha anlaşılacaktır. Kalite bir standart olmamalı ulasılmasi gereken bir hedef olarak şirket içinde herkesin yoğunlasacağı bir amaç olmalıdır. Türkiye`de 1000 ton / yıl kapasiteli, süt ve süt ürünleri işletmelerinin sayısı ve kapasite miktarları bakımından coğrafik dağılımı Çizelge 4.5 `de verilmiştir.

14 Çizelge 4.5: Süt ve Süt Ürünleri Işletmelerinin Coğrafik Dağılımı Bölgeler 1992 İşletme Sayısı ( Adet ) Kapasite ( ton / yıl ) 1999 İşletme Sayı ( Adet ) Kapasite ( ton / yıl ) Ortakuzey Ege Marmara Akdeniz Kuzeydoğu , Güneydoğu Karadeniz Ortadoğu 8 78, Ortagüney Türkiye Kaynak: DPT, ile 1999 yıllarını karşılastırdığımızda, işletme sayısı olarak Ege, Marmara, Kuzeydoğu, Güneydoğu tarım bölgelerinde düşüş, Akdeniz bölgesi hariç, diğer tarım bölgelerinde ise artış olmuştur. Ege ve Kuzeydoğu tarım bölgelerinde işletme sayılarında düşüş olmasına karşılık kapasite kullanımında artış gözlenmiştir.toplam işletme sayışinda %0.6`lik azalışa karşılık kapasitede %7.5`lik artış olduğu gözlenmiştir. Süt ürünlerindeki kapasite kullanımı Çizelge 4.6 `da gösterilmiştir. Çizelge 4.6 Bazı süt ürünlerinin kapasite kullanım oranları ( % ) ( 8 saat / gün ) Ürün Pastorize Süt Sterilize Süt , Beyaz Peynir Kasar Peynir Yoğurt Dondurma Tereyağı Kaynak : DPT 1990, 1995, 2000.

15 Çizelge 4.6 incelendiğinde, yoğurt kapasite kullanım oranında düzenli bir artış olmasına karşılık diğer ürünlerde yıllar itibariyle bir dalgalanma olduğu görülmektedir. Fakat genel olarak, bazı yıllar ve ürünler hariç kapasite kullanım oranının çok düşük olduğu görülmektedir. Sterilize sütün kapasite kullanım oranının diğer ürünlere göre yüksek oluşünün nedeni bu ürünün dayanıklı olmasından dolayı raf ömrünün uzunlüğü, oda sıcaklığında muhafaza edilebilmesi, üretim hattıda kayıpların azlığı, taşıma kolaylığı kapasitesisini yükselten nedenlerdir. Ülkemizde süt ve süt ürünleri tüketimi gelişmiş ülkelerin tüketimi ile karşılaştırıldığında oldukça düşük düzeyde bulunması.( yoğurt dışında ), sektörde yabancı yatırımların yapılmasına neden olmuştur. Bu yatırımlar ağırlıklı olarak ortaklık düzeyinde gerçekleşmektedir. Bunun sebebi yabancı firmaların iç pazara rahat girebilmek için yerli firmalar tarafından kurulan dağıtım ağlarından faydalanmayı tercih etmeleri olduğu düşünülmektedir. Özellikle dondurma üretiminde yabancı sermayeli yatırımlar ağırlıkta olup, üretimin büyük bir bölümünü gerçekleştirmektedir. Pazarin doymamış olması sebebiyle yerli firmalarda bu konudaki yatırımlarını hızlandırmıslardır. Bunun yanı sıra yerel çeşitlerin (Maras dondurması gibi) üretimide giderek önem kazanmaktadır. Süt tüketim alışkanlığının daha da yaygın hale getirilmesi için üretici firmalar AR GE faaliyetlerine hız vererek iç pazara yeni ürünler ( Laktoz şekeri içermeyen süt, belirli yaş gruplarının ihtiyaçlarını yönelik hazırlanmış süt vb.) sunmaya başlamışlardır. Bir başka gelişme de geleneksel ürünlerimizin ( Ayran, kaymak ve geleneksel peynir çeşitleri ) modern işleme yöntemleri ile işlenerek pazara sunulmalarıdır. Bunun yanı sıra batı ülkelerinde tüketimi yaygın olan süt ürünleri de günümüzde bir çok firma tarafından ülkemizde üretilmeye başlanmıştır. Bu ürünler arasında özellikle meyveli yoğurt ve mozeralla peyniri yıllar itibariyle tüketim açısından giderek artan bir trend göstermektedir.

16 4.3. Türkiye`de Pazarlama Süt, doğal yapısı dolayısıyla tarım ürünleri arasında pazarlanması en güç ürünlerden birisi konumunda bulunmaktadır. Sütün, sıvı formda bulunması ve ağır olması ve taşınmayada çok elverişli bir konumda bulunmaması bu güçlüğü doğuran en önemli nedenlerin başında sayılabilir. Diğer taraftanda bakteri üretimine son derece elverişli bir ortam teşkil etmesi ve bununla etkili olarakda hızla bözülabilir olması, başta üretici olmak üzere süt pazarındaki tüm faktörler için göz önünde bulundurulması gereken ürün yapısına bağlı risk faktörleridir. Sütün bu özellikleri onun toplama, işleme ve dağıtım sırasında özel olarak muamele görmesini gerektirmekte ve pazarlama masraflarını artırmaktadır.( Yavuz ve ark., 2001 ) Sütün pazarlama süreci sütün sağımı ile es zamanlı olarak işletme avlusunda başlamaktadır. Süt üretiminde karşılaşılan en önemli sorun, sütün toplanmasıdır. Toplama işlemindeki aksaklıklar ve geçikmeler sütün kalitesi üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir. Türkiye`de üretici geneline yayılmış bir etkin toplama ağı bulunmadığı ve sütün soğuk depolanmasında geçikme yaşandığı için sütün içinde hızlı bir mikrobiyolojik faaliyet olmakta ve sütün kalitesi düşmektedir. Buna sağım esnasındaki hijyenik önlemlerin yetersizliği de eklenince sütteki bakteri oranı standartların çok üzerinde seyretmektedir. Hayvancılık işletmelerinde çiğ sütün toplama merkezlerine ulaştırılması plastik bidon, aluminyum güğümler ve çelik tanklar yoluyla yapılmaktadır. Türkiye çapında yapılan araştırmada üteticilerin %61`inin aliminyum güğüm, %26 `sını plastik bidon, %13`ünün de çelik tank kullandığı saptanmıştır ( Yavuz ve ark ). Çiğ süt pazarlanmasında en önemli konulardan biride fiyat oluşumüdür. Batı bölgelerinde fiyatlar, kooperatif birliklerinin yaptığı ihalelerde süt sanayicilerinin teklif vermesi şeklinde belirlenirken, Doğu bölgelerinde daha küçük ölçekli sanayi içi ve mandıraların pazarlık usulü ile belirlediği fiyatlar geçerlidir. Süt pazarlamasında fiyat oluşmasından sonra fiyatlarla yakın ilişkisi olması nedeniyle üzerinde durulacak diğer bir faktör ise pazarlama marjıdır. Pazarlama marjı, son tüketicinin söz konusu tarım ürünü için ödediği fiyat içerisinde pazarlama hizmetlerinin oluşturduğu payı ifade etmektedir. Sanayicilerin % 31 `lik bölümü işledikleri sütün bizzat üreticiden almayı, kaliteli süt alabilme, maliyetleri düşürme, aracı kullanmak istememeleri ve güçlü bir

17 organizasyon olamamaları sebebiyle tercih etmektedir. % 16`lik bölümü ise işledikleri sütü aracılarda, nakliye masraflarından kurtuldukları, önceden sözleşmeleri bulunması, güçlü bir organizasyon olmamaları ve karşılarında tek muhatap bulma fırsatını yakaladıkları için tercih etmektedirler. %53`luk kısım ise işledikleri sütü kooperatifler ve damızlık sığır yetıştırıcı birliklerden almayı, sürekli alım yapılabilmesi, sütün randımanlı oluşu, üreticilerden oluşması ve karşılarında tek muhattap olması nedenlerinden dolayı tercih etmektedirler ( Yavuz ve ark, 2001) Türkiye`de ve Dünya`da Tüketim Çizelge 4.7 : Türkiye ve Bazı Ülkelerde Kişi Başına Yıllık Süt ve Süt Ürünleri Tüketimi ( kg) Ülkeler İçme Sütü Tereyağı Peynir Yoğurt/ Süttözü Ayran Türkiye ,0 0.5 Arjantin Avustralya AB 95, Rusya ABD ,0-1.5 Kaynak : Fapri, 1998; Tan Ertürk, 1999 Türkiye`de kişi başına süt ve süt ürünleri tüketim miktari kg olarak 30, tereyağında 1.3, peynirde 12.5, yoğurtta 35, süttözünda 0.5 `dir. Diğer ülkelerde ise içme sütü tüketimi Türkiye`nin yaklaşık 3 katı, süttözü tüketimi ise 6-7 katıdır Diğer bir süt ürünü çeşidi olan dondurma dünyadaki paketlenmiş gıda sektöründe 10. sırada yer almaktadır. Dondurma pazarını doyuran pazarlar Kuzey Amerika, Batı Avrupa ve Avusturalya pazarlarıdır. Bu kıtalarda dondurmalar uluslararası firmalar vasıtasıyla satılmaktadır. Global dondurma satış tahminleri 2000 ile 2005 arasında yaklaşık %2.3 lük artış beklemektedir. Dondurma satışının artmasına sebeb olacak anahtar faktörler sırasıyla; Müşterilerin dışarıda yemek yeme alışkalıklarının zaman içeriisinde artan bir trend içerisine girmesi. Zaman içerisinde diet, yağsız dondurma üretimine fokuslanılması. Sezonluk olmayan dondurma talebi. Değişik yaş gruplarına hedefelenmek değişik ürün çeşitleriyle beraber.

18 Bütün bu faktörler dondurmaya olan talebin artmasına sebeb olamakta ve dondurmanın çok iyi bir konumda dünya pazarında yer tutmasına sebeb olmaktadır.(global Market dondurma için, Aralık 2001). Türkiye`de standart ve kalitenin düşük olmasının yanı sıra, süt ve süt ürünlerinin tüketim miktarlarının yetersizliğide ayrı bir problemdir. Bir taraftan en gelişmiş teknolojileri kullanarak AB normlarına uygun nitelikte üretim yapmaya çalışan tesisler, diğer taraftan hiçbir hijyenik koşula uymayan, en ilkel yöntemlerle üretim yapmaya çalışan kayıt dışı mandıralar, birlikte üretim faaliyetinde bulunmaktadır. Ayrıca tüketiciler bu konuda yeterince bilinçlenmemis olup, tüketicilerin yarıya yakını sanayiden geçmemiş hiçbir standarda uymayan, sağlık yönünden son derece sakıncalı, süt ve süt ürünlerini tercih ettikleri bilinmektedir. (DPT, 2000 ). Çizelge 4.8 : Bölgelere Göre Dağılım İtibariyla Süt ve Süt Ürünleri Toplam Tüketim Miktarı(ton) Bölgeler Toplam Süt İçme Sütü Peynir Tereyağı Yoğurt Süttözü Ortakuzey Ege Marmara Akdeniz , Kuzeydoğu ,200 Güneydoğu ,096 Karadeniz Ortadoğu Ortagüney Türkiye , Kaynak : TEAE Hesaplamaları, Mart 2001 Türkiye`de süt ve süt ürünlerinde kalite ve standardizasyönla ilgili olarak TSE tarafından 112 adet standart çıkartılmış olup, bunlardan sadece 5 tanesının uygulaması

19 zorunlu tutulmuştur. Diğerleri ise isteğe bağlı olarak uygulanmaktadır ayrıca ( ISO ) Uluslararası Standardizasyon Örgütu nün yayınladığı ISO 9000 standartları da bazı işletmelerde uygulanmaktadır. 4 firma TS EN ISO 9001 tasarım ve 28 firmada TS EN ISO 2002 üretim belgesine sahiptir ( DPT, 2000 ).Ayrıca ISO 9000 standardına ek olarak bazı süt işletmelerinde ise TPM konusunda çalışmaların yapıldığı bilinmektedir Türkiye`de ve Dünya`da Süt Ürünlerinin Üretimi İnsan beslenmesinde çok önemli yeri bulunan sütün dünyada üretimi yıllar itibarıyla artış göstermektedir yılları arasında süt üretimi yaklaşık olarak 50.7 milyon ton artış göstermiştir. AB ülkelerinde aşırı üretimin önüne geçilmesi için uygulanan politikalar süt üretimini 125 milyon ton seviyesinde sınırlandırmıştır. Türkiye`de ise uygulanan yanlış politikalar süt üretimının düşmesine neden olmuştur. Bu düşüş % 11.7 oranında gerçekleşmiştir. Gelişmiş ülkelerde %3.2, gelişmekte olan ülkelerde ise %19`luk artış olmuştur. Çizelge 4.9. Ülkeler Bazında Toplam Süt Üretimi Toplam Sut Yillar Uretimi (ton ) Çin Dünya Gelismis Ulkeler Gelismekte O.L AB ( 15 ) Arjantin Avustralya 8.986, Brezilya Kanada 7.890, Cek Cumhuriyeti Macaristan Hisdistan , Japonya 8.657, Meksika Yeni Zellanda , Polonya Romanya Isvicre Turkiye ABD Kaynak : FAO Internet Sitesi Kayıtları,

20 5. ISO 9000 ve TKY KAVRAMLARI 5.1 ISO 9000 (Kalite Sistem Belgesi) Dünya da iç ve dış pazarda kalıcı ve güvenilir yer edinmek isteyen üretici firmaların hedeflerinin ilk sırasında kalite gelmektedir. Uluslararası Standardizasyon Teşkilati (ISO)`nin yayımladığı ISO 9000 serisi standartlar bir çok ülke gibi AB tarafındanda kabul edilmiştir. Türkiye`de ise bu standartlar TS EN ISO 9000 serisi standartları olarak uygulanmaktadır. Son iki yılda ülkemizde süt ve süt ürünleri sanayinde Proje ve Üretime ilişkin TS EN ISO 9001 belgesi alan 4 firma ( Pınar/ İzmir, Mis/Gönen, Mis/İstanbul, Algida/Çorlu ) üretim e ilişkin TS EN ISO 9002 belgesını alan 28 firma bulunmaktadır. Çizelge 5.1 Süt ve Süt Ürünleri Sanayinde TS EN ISO 9001 veya 9002 Belgesi Alan Firmalar. (1) Pınar Süt (1) Mis Süt Sanayi (1) Mis Süt Sanayi (1)Unilever Sanayi ve Mamulleri Sanayi A.Ş.Gönen Tesisleri A.Ş.İstanbul Tesisleri Tic. Türk AŞ. Algida A.Ş. Akbel Süt ve Süt Kuzucu Süt ve Gıda Ketas Gıda San. ve S.S Işıklar ve Çevre Ürünleri Tic. ve San Mamulleri Nakliyat Tic. A.Ş. Köyleri Tarımsal A.Ş. San. Tic.A.Ş. Kalkınma Koop. S.S. Tonya ve Bütün Van Süt A.Ş. SEK Süt Endüstrisi Sütaş A.Ş. Köyleri Tarımsal Kurumu San. ve Tic. Kalkınma Koop. A.Ş. Yorsan Gıda Kars Karper Peynir ve Güngor Gıda Kollektif Birsen Güven Gıda Mamulleri San. ve Gıda San. Tic. A.Ş. Şirketi San ve Tic. A.S Tic. A.Ş. Çukurova Süt Gıda Mamsan Gıda San. ve Dimes Gıda San. ve Okuyucu Süt İth. Mad. San. Tic. Tic.A.S Tic..A.Ş. Mamulleri San. Ltd.Sti Bayram Vakum Akova Süt ve Gıda Balkan Süt Ürünleri Osman Güroğlu Yoğurt Sanayi. Mamulleri San ve Tic. A.Ş. San. ve Tic. Ltd Şti Oğulları Koll. Şti. Süt Sanayi Odesan Oderoğlu Süt Yenipazar Süt Teksüt Süt Mamulleri Yayla Süt Fabrikası San.ve Gıda Ürünları İmalat ve San ve Tic.. A.Ş. Maddeleri Tic. A.Ş. Satış Enka Süt ve Gıda Ayyıldız Süt Türünoğlu Süt ve Gülsüt Süt Ürünleri Mamulleri San ve Tic. Mamulleri Imalat ve Gıda Mamulleri San Tekstil San ve Tic. A.Ş. Pazarlama A.Ş. A.Ş. (1) TS EN ISO 9001 alan firmalar Kaynak : DPT 2000 ISO 9000 Uluslararası Standartlar Organizasyonu olup (International Standardisation Organisation) merkezi Brüksel`dedir. ISO `nun 176 numaralı teknik

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERİ Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERI Türkiye'de Üretim Sektörde üretim yapısının daha çok küçük aile

Detaylı

ULUSAL SÜT KONSEYĠ ARAġTIRMA VE DANIġMA KURULU SÜT SEKTÖRÜ 2010 YILI GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORU 2.ÜLKEMĠZ SÜT HAYVANCILIĞINDA MEVCUT DURUM

ULUSAL SÜT KONSEYĠ ARAġTIRMA VE DANIġMA KURULU SÜT SEKTÖRÜ 2010 YILI GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORU 2.ÜLKEMĠZ SÜT HAYVANCILIĞINDA MEVCUT DURUM ULUSAL SÜT KONSEYĠ ARAġTIRMA VE DANIġMA KURULU SÜT SEKTÖRÜ 2010 YILI GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORU 1.GĠRĠġ Ülkelerin teknolojik alanda hızlı gelişmeleri, ülkede yaşayan bireylerin sağlıklı ve yeterli beslenmeleri

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ VE ISO UYGULAMALARI. Öğr. Gör. İlkay TURHAN Prof. Dr. Zübeyde ÖNER

SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ VE ISO UYGULAMALARI. Öğr. Gör. İlkay TURHAN Prof. Dr. Zübeyde ÖNER SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ VE ISO UYGULAMALARI Öğr. Gör. İlkay TURHAN Prof. Dr. Zübeyde ÖNER 396 milyon ton - %52,8 (Dünyada sanayiye aktarılan toplam süt miktarı 2011 IDF) Türkiye

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

Tire İzmir % Tire İzmir % 2007 50.802 369.477 14% 25.005 614.805 4% 2008 58.142 368.591 16% 28.000 561.079 5%

Tire İzmir % Tire İzmir % 2007 50.802 369.477 14% 25.005 614.805 4% 2008 58.142 368.591 16% 28.000 561.079 5% Tire de ağırlıklı olarak büyükbaş hayvancılık olmak üzere küçükbaş hayvancılık, kümes hayvancılığı ve arıcılık yapılmaktadır. Hayvancılığa verilen önemle çiftçilerin elinde bulunan yerli ırkların yöreye

Detaylı

T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI

T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2013 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI RECEP KIRBAŞ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRÜ Kırsal Kalkınma Yatırımlarının

Detaylı

T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2014 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI

T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2014 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI T.C. KIRIKKALE VALİLİĞİ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2014 KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI RECEP KIRBAŞ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRÜ Kırsal Kalkınma Yatırımlarının

Detaylı

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No:

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: EK-5 HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: TARİH: İNCELENECEK HUSUSLAR A) GENEL 1. İşyeri teknik ve hijyenik açıdan bu yönetmelikte belirtilen koşullara sahip mi? 2. El kitabı ön

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada üretilen toplam süt miktarı farklı kuruluşlar tarafından açıklanmaktadır. Bu kuruluşlar temelde birbirleriyle bağlantılı olmalarına rağmen veri toplama

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri

ÖNSÖZ. Dr. Ahmet ALTIPARMAK Antalya Valisi BAKA Yönetim Kurulu Başkanı. Tuncay ENGİN BAKA Genel Sekreteri ÖNSÖZ Gelişmiş ülkelerde 1900 lü yılların başlarından itibaren kurulmuş olan kalkınma ajansları, ülkemizde yeni benimsenmiş bir modeldir. Kalkınma Ajansları; bölgesel düzeyde kamu kesimi, özel kesim ve

Detaylı

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız

En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız En Yakın ve En Güvenilir Gıda Hijyeni Danışmanınız FİRMA PROFİLİ Akademik Hijyen Ltd. Şti., İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Özer Ergün ün başkanlığında bir grup akademisyen tarafından, her

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

ISO 9001 Kalite Terimleri

ISO 9001 Kalite Terimleri Kalite: Mevcut ve var olan karakteristiklerin şartları karşılama derecesine verilen isimdir (ISO 9000) Kalite Politikası: Kalite ile ilişkili olarak üst yönetim tarafından resmi olarak formüle edilen kuruluşun

Detaylı

SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ. Durum ve Tahmin TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE. Hazırlayan. Zarife Nihal GÜLAÇ. Durum ve Tahmin 2015

SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ. Durum ve Tahmin TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE. Hazırlayan. Zarife Nihal GÜLAÇ. Durum ve Tahmin 2015 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ Durum ve Tahmin SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ 215 Hazırlayan Zarife Nihal GÜLAÇ e-posta: zarifenihal.gulac@tarim.gov.tr YAYIN NO: 256 ISBN: 978-65-9175-27-2 Her

Detaylı

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler www.faktorgrup.com İşlerinizde Profesyonel Çözümler Değerli yöneticiler, Bildiğiniz gibi, içinde yaşadığımız yüzyılda modern işletmecilik kavramı beraberinde

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi Uygulama ve başarımın anahtarları 1 Genel Eğitim Hakkında Kalite ve Yönetim Sistemi Kavramlar ve amaçlar TKY ve Kalite Yönetim Sistemi Standart maddeleri Fayda sağlamanın

Detaylı

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007 TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 1 23.02.2007 Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların ergitilerek, kalıplama tesislerinde

Detaylı

SÜT SEKTÖRÜNDE MEVCUT DURUM. Yusuf GÜÇER Ziraat Mühendisi İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

SÜT SEKTÖRÜNDE MEVCUT DURUM. Yusuf GÜÇER Ziraat Mühendisi İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü SÜT SEKTÖRÜNDE MEVCUT DURUM Yusuf GÜÇER Ziraat Mühendisi İzmir İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü TARIMSAL ÜRETİM DEĞERİ BİTKİSEL VE HAYVANSAL ÜRETİMDE İZMİR İN ÜLKE SIRALAMASINDAKİ YERİ (TUİK-2014)

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi

ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi ISO / TS 22003:2013 un Yeniliklerinin Gıda İşletmeleri, Belgelendirme Kuruluşları ve Akreditasyon Faaliyetleri Açısından İrdelenmesi Dr. Füsun Zehra ÖZKAN, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Başkent Üniversitesi

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ

TKDK DESTEKLERİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ AKSARAY YATIRIM DESTEK OFİSİ ARALIK 2014 101-1 Süt Üreten Tarımsal İşletmelere Yönelik Destekler Tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliklerini ve birincil ürünlerin üretiminde genel performanslarını geliştirmek,

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

Laboratuvar Akreditasyonu

Laboratuvar Akreditasyonu Laboratuvar Akreditasyonu Akreditasyon, Laboratuvarların, Muayene Belgelendirme ve Yeterlilik Deneyi Sağlayıcı Kuruluşlarının Ulusal ve Uluslararası Kabul Görmüş Teknik Kriterlere Göre Değerlendirilmesi,

Detaylı

Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi. Sonuç Raporu

Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi. Sonuç Raporu Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi Sonuç Raporu Ana Başlıklar Kayıt Sistemi Hayvan Pazarları ve Canlı Hayvan Ticaret Borsaları Desteklemeler Sektörel Paydaşlar Mevzuat

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM SÜHEYLA ŞENOĞLU Müşteri İlişkileri Yöneticisi 1 21. yüzyılı yaşamaya başladığımız, şaşırtıcı ve hızlı değişimlerin yaşandığı dünyada geleneksel pazarlama anlayışını değiştirmek

Detaylı

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Sunum İçeriği Gıda Güvenliği Endüstri Çalışmaları Pınar ın Gıda Güvenliği Yaklaşımı Pınar Enstitüsü

Detaylı

Aykut GÜRKAN Makine Mühendisi

Aykut GÜRKAN Makine Mühendisi Aykut GÜRKAN Makine Mühendisi Bakım nedir? İşletmede faaliyetlerin yerine getirilebilmesi için her türlü makine, ekipman ve teçhizatın belirli kurallar çerçevesinde gözden geçirilmesi, kontrol edilmesi

Detaylı

BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI

BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI İçindekiler ISO 9001:2008 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 14001:2004 Baş Denetçi Eğitimi... OHSAS 18001:2007 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 22000:2005 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 9001:2008

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? 11 HAZİRAN 2015 / İZMİR

KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? 11 HAZİRAN 2015 / İZMİR KÜRESELLEŞME STRATEJİLERİ İÇERİSİNDE TÜRKİYE SÜT SEKTÖRÜ NE YAPACAK? 11 HAZİRAN 2015 / İZMİR Dünyada ve Türkiye de Çiğ Süt Üretim Değeri Kaynak: IDF, SETBİR Dünya da 183,5 milyar $ Türkiye de 8 milyar

Detaylı

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.08

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU R20.08 R20.08 LABORATUVARLARDA YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRME FAALİYETİ Rev.00 03-2002 1. GİRİŞ 1.1 TS EN ISO/IEC 17025 (2000) Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar standardında bir

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ 1

YÖNETİM SİSTEMLERİ 1 YÖNETİM SİSTEMLERİ 1 YÖNETİM, en genel anlamıyla, başkaları vasıtasıyla iş yapmak olarak tanımlanır. İktisatçılara göre YÖNETİM, emek, sermaye ve doğal kaynaklar ile beraber üretim faktörlerinden biridir.

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ (TKY)

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ (TKY) TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ (TKY) Toplam Kalite Yönetimi; Müşterinin beklentisinin aşılmasını hedefleyen, ekip çalışmasını destekleyen, tüm süreçlerin gözden geçirilmesini ve iyileştirilmesini sağlayan bir

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi

YÖNETİM SİSTEMLERİ. TS EN ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemi TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi TS (OHSAS) 18001 İSG Yönetim Sistemi YÖNETİM SİSTEMLERİ Ülkemiz kuruluşları da Kalite, Çevre ve İş sağlığı ve güvenliği konularına verdikleri önemi göstermek, etkinlik ve verimliliği artırmak amacıyla Yönetim Sistemlerine geçiş için uğraş

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Kurum İçi Bilgilendirme Eğitimi ISO 9001 NEDİR?

TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Kurum İçi Bilgilendirme Eğitimi ISO 9001 NEDİR? ISO 9001 NEDİR? ISO 9001, tüm imalat ve hizmet şirketleri için hazırlanmış olan ve Kalite Yönetim Sistemi nin gereklerini belirleyen uluslararası bir standarttır. Kurumun mal veya hizmet üretimindeki tüm

Detaylı

ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır?

ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? 1 Giriş Kurumumuz ISO 9001 Standardı na uyum sağlanması, Ülkeler arası sınırların ortadan kalkmakta olduğu günümüz dünyasında eğitimde rekabet gücümüzün artmasını

Detaylı

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Esen Bulca, Trakya Cam Pazarlama Müdürü Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Şişecam Grubu bünyesinde düzcam üretim ve pazarlama faaliyetleri,

Detaylı

BRC 6. Versiyon değişiklikler

BRC 6. Versiyon değişiklikler PARS EĞİTİM & DANIŞMANLIK BRC 6. Versiyon değişiklikler Madde içerikleri Güray zomp / Fırat ÖZEL 2/26/2012 GSM. 0 507 454 33 57 Tel. 0 236 239 04 53 firatozel@gmail.com http://firatozel.wordpress.com/

Detaylı

Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi. Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr

Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi. Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr Mikro Bilgi Kayıt ve Dağıtım A.Ş Kalite Yönetim Temsilcisi Şenay KURT senay.kurt@mikrobilgi.com.tr Standart Nedir? Standardizasyon; belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik yarar sağlamak üzere bütün

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI TARAFINDAN PİLOT SEÇİLEN BÖLGELERDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI TARAFINDAN PİLOT SEÇİLEN BÖLGELERDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI TARAFINDAN PİLOT SEÇİLEN BÖLGELERDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Yönetim anlayışındaki değişimler "önce insan" anlayışıyla şekillenen, müşteri odaklı, süreçlerle yönetilen,

Detaylı

KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMALARI

KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMALARI KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMALARI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ KALİTE BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Kalite İnsanların Yanlızca Çalışma Hayatı ile İlgili Değil, Tüm Yaşamlarıyla İlgili Bir konudur. Hidayet ŞAHİN TSE hisakys@gmail.com

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu yönergenin amacı; Akdeniz Üniversitesi birimlerinde; iç ve dış paydaşların gereksinim ve beklentilerini dikkate alarak hizmetlerin değerlendirilmesine,

Detaylı

GGYS TEHLİKE ANALİZİ VE RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

GGYS TEHLİKE ANALİZİ VE RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ V KAPSAM: Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin uygulama alanı içinde oluşması muhtemel bütün olası tehlikelerin, Gıda Güvenliği ile ilgili sonuçlarına ve oluşma olasılıklarına göre tanımlanması ve

Detaylı

PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş.

PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş. PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş. Yatırımcı Sunumu Haziran 08 1 SUNUM PLANI Yaşar Grubuna Genel Bakış Et & Et Ürünleri Sektörü AB Uyum Süreci Şirkete Genel Bakış Finansal Göstergeler Satış Prosedürü

Detaylı

KOBİLER ve TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Dr. İrfan MISIRLI

KOBİLER ve TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Dr. İrfan MISIRLI KOBİLER ve TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Dr. İrfan MISIRLI 1960 lı yıllardan başlayarak ağırlaşan rekabet koşullarnn getirdiği etki nedeniyle firmalar hayatta kalma çabasıyla karşı karşıya gelmişlerdir. Önceki

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Türk Standardları Enstitüsü (TSE), tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen bir kamu kuruluşudur. Türk Standardları Enstitüsü nün Görevleri: Standart Hazırlama,

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı YÖNETİM SİSTEMLERİ Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı Genel Bilgilendirme Çevre Yönetim Sistemi (ISO 14001) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS 18001) Sosyal Sorumluluk Standardı

Detaylı

ÖZGÜN FİKİRLERİNİZİ PROJELENDİRELİM

ÖZGÜN FİKİRLERİNİZİ PROJELENDİRELİM Şirket Tanıtımı Progino PROGİNO 2005 yılından itibaren Eskişehir de mühendislik ve danışmanlık hizmetleri vermektedir. Faaliyetlerine 2008 yılından beri Eskişehir Teknoloji Geliştirme Bölgesinde sürdürmektedir.

Detaylı

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI Dr. Handan TOPÇUOĞLU Ph.D. Dr. Şenay ÖZDEMIR Ph.D. İdeal İş sağlığı Ltd.şti. (HS(G)65 BAŞARILI SAĞLIK VE GÜVENLİK YÖNETİM SİSTEMLERİNİ (UK) TEMEL

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ

SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ SÜREÇ YÖNETİMİ VE İÇ KONTROL STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL DAİRESİ SÜREÇ NEDİR? Müşteri/Vatandaş için bir değer oluşturmak üzere, bir grup girdiyi kullanarak, bunlardan çıktılar elde etmeyi

Detaylı

Koyun ve keçi sütü ve ürünlerinin üretiminde karşılaşılan temel sorunlar ile muhtemel çözüm önerileri

Koyun ve keçi sütü ve ürünlerinin üretiminde karşılaşılan temel sorunlar ile muhtemel çözüm önerileri Koyun ve keçi sütü ve ürünlerinin üretiminde karşılaşılan temel sorunlar ile muhtemel çözüm önerileri Prof. Dr. Veysel AYHAN Türkiye Damızlık Koyun-Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği (TÜDKİYEB) Genel

Detaylı

BULDAN HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ

BULDAN HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ BULDAN HAYVAN YETİŞTİRİCİLİĞİ Behiye AKSOY(DENGİZ), Nazif EKİCİ Buldan Tarım İlçe Müdürlüğü ÖZET Bu çalışma da Buldan merkez, belde köylerinde hayvan yetiştiriciliği ve yakın gelecekteki durumu incelenmiştir.

Detaylı

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI DOÇ.DR. AYŞE UZMAY ZMO İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi E.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 İÇERİK DÜNYADA SÜT ÜRETİMİ TÜRKİYE DE SÜT HAYVANCILIĞI POLİTİKALARI

Detaylı

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI 2014 İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI Açıklama Staj yapılan işletmelerde

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi

Detaylı

Prosedür. Kalite Yönetim Sisteminde Neden gerçekleştirilecek?

Prosedür. Kalite Yönetim Sisteminde Neden gerçekleştirilecek? Prosedür Bir faaliyeti veya bir bir amaca ulaşmak için izlenen yol ve yöntem (TDK) Prosesi icra etmek için belirlenen yol (ISO 9000) Faaliyetleri yeterli kontrolü sağlayacak detayda tarif eden dokümanlardır

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU

ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU Dünyada en çok kullanılan yönetim sistemi standardı ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Standardının son revizyonu 15 Eylül 2015 tarihinde yayınlanmıştır.

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

ISO 27001:20013 BGYS BAŞDENETÇİ EĞİTİMİ

ISO 27001:20013 BGYS BAŞDENETÇİ EĞİTİMİ önetim istemi tandartları T A R İ F L E R B G IO'nun Kelime Anlamı "International Organization for tandardization" İngilizce açılımı kısaltılınca "IO", Fransızca da Organisation internationale de normalisation

Detaylı

ISO 22000 PROSES YAKLAŞIMI TALİMATI

ISO 22000 PROSES YAKLAŞIMI TALİMATI ISO 22000 PROSES YAKLAŞIMI TALİMATI DOK. NO TL-KAL-11 REV. NO 00 YAYIN TAR. REV. TAR. SAYFA 1/9 NO 1. AMAÇ-KAPSAM Bu talimatın amacı, fabrikamızda ISO 22000 proseslerinin tanımlanması, etkileşimi ve veri

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 2 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O. nın ( Şirket ) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk

Detaylı

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI TSE ve HELAL GIDA Gıdaların, helal hassasiyeti taşıyan insanlara; hammaddenin üretiminden başlayarak, tüm üretim süreçleri dahil olmak üzere, ambalajlama, nakil, depolama ve sunum zincirinde sürdürülebilir

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ Ohsas 18001 Endüstrinin değişik dallarında faaliyet gösteren kuruluşların, faaliyet konularını yerine getirirken, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda da, faaliyet

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

TEBLİĞ VE STANDARTLARDA MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER

TEBLİĞ VE STANDARTLARDA MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER TEBLİĞ VE STANDARTLARDA MİKROBİYOLOJİK KRİTERLER P R O F. D R. M Ü K E R R E M K AYA A T A T Ü R K Ü N İ V E R S İ T E S İ Z İ R A A T F A K Ü L T E S İ G I D A M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ B Ö L Ü M Ü E R

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

FAALİYET BİLGİ RAPORU

FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET İLE İLGİLİ BİLGİLER Faaliyetin Adı Faaliyetin Konusu Düzenleyen Kurum/Kuruluş(lar) Faaliyet Yeri (Şehir/Ülke) Faaliyetin Başlama-Bitiş Tarihleri ve Saatleri 2. Helal ve Sağlıklı

Detaylı

ISO 22000 UYGULAMA PROSEDÜRÜ

ISO 22000 UYGULAMA PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1 / 6 1. AMAÇ Firma tarafından; üretilen ürünlerin güvenliğinin sağlanmasına yönelik hijyenik faaliyetlerin sistemli bir şekilde yürütülmesini ve buna bağlı olarak iso 22000 gıda güvenliği yönetim

Detaylı

MerSis. Bilgi Güvenliği Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Güvenliği Danışmanlık Hizmetleri o MerSis Danışmanlık Hizmetleri Çalışanlarınız, tesisleriniz, üretim araçlarınız koruma altında! Bilgileriniz? danışmanlık hizmetlerimiz, en değerli varlıklarınız arasında yer alan bilgilerinizin gizliliğini,

Detaylı

Organik tarım gelişmiş ülkelerde artan iç pazar talebini karşılamak için,

Organik tarım gelişmiş ülkelerde artan iç pazar talebini karşılamak için, Esin HAZNECİ GİRİŞ Organik tarım gelişmiş ülkelerde artan iç pazar talebini karşılamak için, Gelişmekte olan ülkelerde ise daha fazla ihracat gerçekleştirebilmek için yapılmaktadır. Türkiye de organik

Detaylı

ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ

ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ Sayfa No: 1/5 A. İÇİNDEKİLER Bölüm KONU SAYFA NO REFERANS STANDART MADDESİ TS EN ISO IEC 17020:2012 A. İÇİNDEKİLER 1 B. ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM 2 7.6 1. AMAÇ 2 2. KAPSAM 2 3. SORUMLULUK 2 3.1

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI

GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI GİTES TEKSTİL VE DERİ EYLEM PLANI HEDEF -1 PAMUĞA İLİŞKİN POLİTİKALARDA ETKİNLİĞİN ARTIRILMASI 1.1 Pamuk Arama Konferansı sonucunda belirlenen Pamuk Eylem Planları hayata geçirilecektir. Gıda, Tarım ve

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

TEMİZLEME PROSEDÜRLERİ VE ÇİZELGELERİ

TEMİZLEME PROSEDÜRLERİ VE ÇİZELGELERİ BRC Gıda standardında geçen gerekliliklerin bir kısmına yönelik olarak açıklayıcı klavuzlar BRC tarafından yayınlandı. Bu klavuzlardan biri olan bu dokümanın Türkçe çevirisi sayın ECE BAĞUÇ tarafından

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 1 Ekim 2014 Haluk ERCEBER İSO Meclis Üyesi KİMYASAL ÜRÜNLER İLE PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİN İMALATI 17. Grup Temel Kimya Sanayii 18. Grup Boya, Vernik, Reçine ve Çeşitli

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı