PIC18F4550 MİKRODENETLEYİCİSİ İLE USB-PC VERİ AKTARIM ARABİRİMİ GERÇEKLENMESİ. Adil Fatih KİREMİTCİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PIC18F4550 MİKRODENETLEYİCİSİ İLE USB-PC VERİ AKTARIM ARABİRİMİ GERÇEKLENMESİ. Adil Fatih KİREMİTCİ"

Transkript

1 PIC18F4550 MİKRODENETLEYİCİSİ İLE USB-PC VERİ AKTARIM ARABİRİMİ GERÇEKLENMESİ Adil Fatih KİREMİTCİ Y.Lisans Tezi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı Yrd. Doç. Dr. Tevhit KARACALI 2007 Her hakkı saklıdır

2 ÖZET Y.Lisans Tezi PIC18F4550 MİKRODENETLEYİCİSİ İLE USB-PC VERİ AKTARIM ARABİRİMİ GERÇEKLENMESİ Adil Fatih KİREMİTCİ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Tevhit KARACALI Günümüz teknolojisinde veri toplama elektroniğindeki hızlı gelişim, aynı zamanda daha hızlı ve uyumlu veri iletişim metotlarına olan ihtiyacı da beraberinde getirmiştir. Bununla beraber kullanıcılar farklı tiplerde elektronik cihazlarla bilgisayar arasında bir arabirime ihtiyaç duymuşlar ve bu cihazların bilgisayar tarafından kontrolünü sağlamayı amaçlamışlardır. Bu çalışmada, çevrebirimlerden alınacak elektriksel büyüklüklere ait verilerin bilgisayar ortamına aktarılması ve bu verilerin görsel bir şekilde kullanıcıya sunularak çevrebirimlerin kontrolünü sağlayacak bir arabirim devresinin tasarlanması ve gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Son zamanlarda veri iletişiminde yaygın olarak kullanılan en popüler standart USB standardıdır. Günümüz elektronik teknolojisinin vazgeçilmezleri arasında yerini alan PIC mikrodenetleyicilerden PIC18F4550 kullanılarak, çevrebirimler ile bilgisayar arasındaki veri toplama işlemi USB üzerinden gerçekleştirilmiştir. 2007, 95 sayfa Anahtar Kelimeler: PIC18F4550, USB, Veri Toplama, A/D Dönüştürücü i

3 ABSTRACT MS Thesis REALIZING OF PC-USB DATA TRANSFER INTERFACE WITH PIC18F4550 MICROCONTROLLER Adil Fatih KİREMİTCİ Atatürk University Faculty of Engineering Department of Electrical and Electronic Engineering Supervisor: Asst. Prof. Dr. Tevhit KARACALI With the rapid growth of data acquisition electronics in today s technology, there also comes a need for faster and compatible data transfer methods. Although, users need an interface for various types of electronic devices and a computer, and aimed that controlling of these devices via computer. In this thesis it is aimed transferring electrical quantities data which is taken from peripherals to computer medium and visually presenting these data to user, and designing and realizing of an interface circuit to control these peripherals. Nowadays, most popular and widely used method of data transfer utilizes the USB standard. Using one of the today s electronic technology s indispensable PIC microcontrollers PIC18F4550, data acquisition is provided via USB standard. 2007, 95 pages Keywords: PIC18F4550, USB, Data Acquisition, A/D Converter ii

4 TEŞEKKÜR Yüksek Lisans tezi olarak sunduğum bu çalışma, Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü ve Erzincan Üniversitesi Kelkit Aydın Doğan Meslek Yüksekokulu nda yapılmıştır. Çalışmalarımda her türlü desteği sağlayan çok değerli hocam Sayın Yrd. Doç. Dr. Tevhit KARAÇALI ya en içten teşekkürlerimi sunarım. Erzincan Üniversitesi Kelkit Aydın Doğan Meslek Yüksekokulu nda gerekli yardımı ve ilgiyi esirgemeyen yüksekokulumuz müdürü Sayın Yrd. Doç. Dr. Sebahattin KARANLIK a ve uygulama aşamasında yardımlarını esirgemeyen yüksekokulumuz personeline çok teşekkür ederim. Çalışmalarım sırasında ailemden görmüş olduğum destek ve teşvikten dolayı kendilerine de sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Adil Fatih KİREMİTCİ Ağustos 2007 iii

5 İÇİNDEKİLER ÖZET... i ABSTRACT. ii TEŞEKKÜR. iii SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ... vii ŞEKİLLER DİZİNİ... ix ÇİZELGELER DİZİNİ. xi 1. GİRİŞ Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Çalışmanın Anahatları KURAMSAL TEMELLER USB Giriş USB protokolü a. USB bileşenleri b. USB cihazlarda veri akışı c. USB veri transfer tipleri d. USB sürücüleri e. USB konfigürasyonu PIC Mikrodenetleyiciler PIC nedir? Neden PIC? Neden PIC18F4550? PIC18F4550 özellikleri ve yapısı PIC18F a. USB desteği b. Çoklu osilatör seçenekleri ve özellikleri c. Hafıza özellikleri PIC18F4550 giriş / çıkış portlarının fonksiyonları PIC18F4550 osilatör özellikleri iv

6 2.3.3.a. Osilatör kontrolü b. PIC18F4550 de reset (sıfırlama) işlemi c. PIC18F4550 hafıza organizasyonu d. PIC18F4550 CCP (Capture/Compare/PWM) modülleri bit analog/dijital dönüştürme modülü a. A/D dönüşüm için gereksinimler b. Elde edim zamanının seçimi ve yapılandırılması c. A/D dönüşümü için saat kaynağı seçimi d. Analog port bacaklarını yapılandırma e. A/D dönüşümü PIC18F4550 USB modülü a. USB durum ve kontrolü b. USB kontrol kaydedicisi (UCON) c. USB konfigürasyon kaydedicisi (UCFG) PIC18F4550 komut seti I/O portlarının konfigürasyonu MATERYAL ve YÖNTEM Paralel ve USB Programlama Devresi Donanım (Hardware) Devre elemanları a. PIC18F b. Osilatör c. USB konektör d. Güç göstergesi e. Sıfırlama ve program butonları Güç Yazılım (Software) PIC18F4550 nin önyüklemesi (Bootload) Kodlama (Firmware) Görsel arabirim(gui) ARAŞTIRMA BULGULARI TARTIŞMA ve SONUÇ.. 67 v

7 KAYNAKLAR. 69 EKLER.. 70 EK EK EK EK EK EK EK EK EK EK EK EK EK ÖZGEÇMİŞ.. 96 vi

8 SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ C HOLD R S R SS T ACQ T AD T AMP T C T COFF T OSC V DD Örnekle/tut kondansatörü Kaynak direnci Örnekleme anahtarı iç direnci Analog sinyali minimum algılama zamanı Bit başına A/D dönüşüm zamanı Yükseltme gecikme zamanı Örnekle/tut kondansatörü şarj zamanı Sıcaklık katsayısı Osilatör periyodu Kaynak gerilimi Kısaltmalar A/D ADC API BOR CCP CPU CRC DLL ECCP EEPROM EUSART GPR GUI I/O Analog/Digital (Analog/Dijital) Analog to Digital Converter (Analog/Dijital Dönüştürücü) Application Program Interface (Uygulama Programı Arayüzü) Brown-Out Reset (Gerilim Düşmesi Sıfırlaması) Capture/Compare/PWM (Yakalama/Karşılaştırma/Darbe Genlik Modülasyonu) Central Processing Unit (Merkezi İşlem Birimi) Cyclic Redundancy Check (Çevrimsel Artıklık Kodlaması) Dynamic Link Library (Dinamik Link Kütüphanesi) Enhanced Capture/Compare/PWM (Geliştirilmiş Yakalama/Karşılaştırma/Darbe Genlik Modülasyonu) Electrically Erasable Programmable Read-Only Memory (Elektrikle Silinebilir Salt Okunabilir Bellek) Enhanced Universal Synchronous Asychronous Receiver Transmitter (Geliştirilmiş Evrensel Senkron Asenkron Alıcı Verici) General Purpose Registers (Genel Amaçlı Kaydediciler) Graphical User Interface (Grafik Kullanıcı Arayüzü) Input/Output (Giriş/Çıkış) vii

9 I 2 C Inter-Integrated Circuit (Tümleşik Devre Arabirimi) ICSP In-Circuit Serial Programming (Devre Üzerinden Seri Programlama) IRP Input/Output Request Packets (Giriş/Çıkış İstek Paketleri) LIN Local Interconnected Network (Yerel Bağlantılı Ağ) MSSP Main Sychronous Serial Port (Ana Senkron Seri Port) PEEC Positive Channel Metal-Oxide Electrically Erasable Cell (Pozitif Kanal Metal-Oksit Yarıiletken Tip Elektrikle Silinebilir Pil) PIC Peripheral Interface Controller (Çevresel Arabirim Denetleyicisi) PID Product Identity (Ürün Kimliği) PLL Phase Locked Loop (Faz Kilitlemeli Döngü) PMOS Positive Channel Metal-Oxide Semiconductor (Pozitif Kanal Metal-Oksit Yarıiletken) POR Power-On Reset (Enerji Verildiğinde Sıfırlama) PWM Pulse Width Modulation (Darbe Genişlik Modülasyonu) RAM Random Access Memory (Rasgele Erişimli Bellek) RISC Reduced Instruction Set Computer (Komut Seti Azaltılmış Bilgisayar) SFR Special Function Registers (Özel Fonksiyon Kaydedicileri) SIE Serial Interface Engine (Seri Arabirim Motoru) SPI Serial Peripheral Interface (Seri Çevresel Arabirim) SPP Streaming Parallel Port (Duraksız Paralel Port) SRAM Static Random Access Memory (Statik Rasgele Erişimli Bellek) ST Schmitt Trigger (Schmitt Tetiklemesi) TTL Transistor-Transistor Logic (Transistör-Transistör Lojik) USART Universal Synchronous Asynchronous Receiver Transmitter (Evrensel Senkron Asenkron Alıcı Verici) USB Universal Serial Bus (Evrensel Seri Yol) USB-IF Universal Serial Bus-Implementers Forum (Evrensel Seri Yol Gerçekleştiricileri Forumu) VID Vendor Identity (Üretici Kimliği) WDM Win32 Driver Model (Win32 Sürücü Modeli) viii

10 ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil 2.1. USB boruları ve son uç kavramı... 9 Şekil 2.2. USB veri hareketi...10 Şekil 2.3. USB veri iletişim tiplerinin teorik olarak taşıyabilecekleri maksimum veri büyüklüğü Şekil 2.4. USB sürücü modeli Şekil 2.5. Tanımlayıcı hiyerarşisi..14 Şekil 2.6. PIC18F4550 bacak yapısı.. 23 Şekil 2.7. PIC18F4550 saat diyagramı. 28 Şekil 2.8. POR sıfırlama devresi Şekil 2.9. PIC18F4550 program hafızası Şekil PIC18F4550 veri hafızası Şekil PWM blok diyagramı Şekil A/D dönüştürücü modülü blok diyagramı Şekil A/D dönüştürücü modülü analog giriş modeli 40 Şekil A/D dönüşüm T AD zaman diyagramı (ACQT<2:0> = 000, T ACQ = 0) Şekil A/D dönüşüm T AD zaman diyagramı (ACQT<2:0> = 010, T ACQ = 4 T AD ).. 43 Şekil 3.1. Programlama devresi paralel programlama kısmı 49 Şekil 3.2. Önyükleme için minimum donanım. 50 Şekil 3.3. Paralel ve USB programlama devresi Şekil 3.4. B tipi USB konektör. 53 Şekil 3.5. Winpic paralel programlama ayarları Şekil 3.6. Wzab2.ini tanımlama dosyası Şekil 3.7. Winpic de cihaz konfigürasyonu Şekil 4.1. main.c kaynak kodlarının bir bölümü Şekil 4.2. boot.h kaynak kodlarının bir bölümü 61 Şekil 4.3. boot.c kaynak kodlarının bir bölümü 63 Şekil 4.4. boot.c kaynak kodlarının bir bölümü 63 ix

11 Şekil 4.5. Uygulama GUI kullanıcı formu Şekil 4.6. Uygulama kartı açık devre şeması 66 Şekil 4.7. Uygulama kartı. 66 x

12 ÇİZELGELER DİZİNİ Çizelge 2.1. USB kronolojisi Çizelge 2.2. USB ile diğer arabirimlerin karşılaştırılması Çizelge 2.3. PORTA bacak fonksiyonları Çizelge 2.4. PORTB bacak fonksiyonları Çizelge 2.5. PORTC bacak fonksiyonları Çizelge 2.6. PORTD bacak fonksiyonları Çizelge 2.7. PORTE bacak fonksiyonları Çizelge 2.8. T AD zamanları için maksimum işlem frekansları Çizelge 2.9. Bayt yönlendirmeli işlemler komut seti 93 Çizelge 2.10.Bit yönlendirmeli işlemler, kontrol işlemleri ve sade işlemler komut seti.. 94 Çizelge 2.11.Hafıza işlemleri komut seti ve geliştirilmiş komut seti Çizelge 3.1. USB bacak tanımlamaları xi

13 ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Y.LİSANS TEZİ PIC18F4550 MİKRODENETLEYİCİSİ İLE USB-PC VERİ AKTARIM ARABİRİMİ GERÇEKLENMESİ Adil Fatih KİREMİTCİ ELEKTRİK VE ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ERZURUM 2007 Her hakkı saklıdır.

14 Yrd.Doç.Dr. Tevhit KARACALI danışmanlığında, Adil Fatih KİREMİTCİ tarafından hazırlanan bu çalışma 22/08/2007 tarihinde aşağıdaki jüri tarafından. Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı nda Yüksek Lisans tezi olarak kabul edilmiştir. Başkan : Doç. Dr. İrfan KAYMAZ İmza : Üye : Yrd. Doç. Dr. Tevhit KARACALI İmza : Üye : Yrd. Doç.Dr. Birol SOYSAL İmza : Yukarıdaki sonucu onaylarım Prof.Dr. Mehmet ERTUĞRUL Enstitü Müdürü

15 1 1. GİRİŞ Elektronik ve bilgisayar endüstrisindeki gelişmeler, günlük hayatta kullandığımız birçok cihazın daha hızlı, daha güvenilir ve daha kullanışlı olmasını gerektirmektedir. Bu amaç doğrultusunda mikrodenetleyici olarak tanımlanan küçük bilgisayarlardan oldukça sık yararlanılmaktadır. Özellikle elektronik ölçme ve enstrumasyon alanında bilgisayar ve mikrodenetleyici destekli cihazların sayısı her geçen gün artmaktadır. Bilgisayar kullanan her kullanıcı yazıcı, fare, klavye, modem, tarayıcı, joystick, dijital kamera gibi çevrebirimlerini sıklıkla kullanmaktadır. Bunun yanı sıra bilgisayar kontrolü gerektiren bilimsel çalışmalarda arabirim desteği önemli bir problem olarak görülmektedir. USB (Universal Serial Bus) protokolünün teknolojinin kullanımına sunulmasıyla bu sıkıntılar önemli ölçüde azaltılmıştır. Bu çalışmada, PIC (Peripheral Interface Controller) mikrodenetleyicilerin diğer mikrodenetleyicilere ve USB iletişimin paralel ve seri iletişime olan üstünlükleri bir araya getirilmiştir. USB protokolünün temelleri, kullanılan PIC18F4550 mikrodenetleyicisinin özellikleri ve uygulamaları ayrıntılı olarak ele alınacaktır Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Bu çalışmanın amacı, özellikle enstrumantasyon alanında çevrebirimlerden alınan verilerin USB portu üzerinden bilgisayara hızlı ve güvenli bir biçimde aktarımını sağlamaktır. Microchip firmasının üretmiş olduğu PIC mikrodenetleyicilerden PIC18F4550, USB destekli üretilmiş bir mikrodenetleyici olup alınan sinyallerin işlenerek USB aracılığıyla bilgisayara gönderilmesi işlevini yerine getirmesi amacıyla kullanılmıştır. Özellikle analog sinyallerin dijitale çevrilerek bilgisayar ortamında kullanıcıya görsel bir şekilde sunulması için Visual Basic programlama dili ile yazılmış bir arayüz tesis edilmiştir.

16 Çalışmanın Anahatları Bu çalışma; giriş, kuramsal temeller, materyal ve yöntem, uygulama ve sonuç olmak üzere beş ana bölümden oluşmaktadır. Bölüm 2 de, USB seçiminin nedenleri, USB protokollerinin temelleri, PIC mikrodenetleyici seçiminin nedenleri, PIC18F4550 mikrodenetleyicisinin özellikleri ve PIC18F4550 A/D dönüştürücü modülü hakkında bilgi verilmektedir. Bölüm 3 te, PIC18F4550 mikrodenetleyicisi için geliştirilen programlama devresinin donanım ve yazılım kısımları hakkında ayrıntılı bilgi verilmektedir. Bölüm 4 te, uygulama için hazırlanan yazılım ve donanım yapılandırmaları anlatılmaktadır. Uygulama devresinin özellikleri, C dilinde yazılan programlar, PIC tarafında yazılan komutlar hakkında bilgi verilmektedir. Bölüm 5 te, uygulamanın değerlendirilmesi ve tez uygulamasının pratikte kullanılması ile ilgili bazı hususlar ve son olarak uygulamanın geliştirilmesi ile ilgili düşünceler hakkında bilgi verilmektedir.

17 3 2. KURAMSAL TEMELLER 2.1. USB Giriş USB, Evrensel Seri Yol, bilgisayarlara çeşitli çevrebirimlerin takılabilmesi için geliştirilmiş bir veri yolu standardıdır. Bilgisayar endüstrisinin ileri gelen firmalarından Compaq, HP, IBM, Intel ve Microsoft firmaları tarafından Kasım 1994 de 0,7 sürümü ile başlayan süreç, Nisan 2000 de 2,0 sürümü ile devam etmiştir. USB nin kısa tarihçesi Çizelge 2.1 de özet olarak gösterilmiştir (Axelson 2005). Çizelge 2.1. USB kronolojisi Sürüm Tarih 0,7 11 Kasım ,8 30 Aralık ,9 13 Nisan ,99 25 Ağustos ,0 FDR 13 Kasım ,0 15 Ocak ,1 23 Eylül ,0 (0.79 tasarısı) 5 Ekim ,0 (0.9 tasarısı) 21 Aralık ,0 27 Nisan 2000 USB nin kullanım alanlarının başında ölçme ve kontrol gelmektedir. USB, kullanıcıya ve tasarımcıya sağladığı avantajları ile günümüz teknolojisinin vazgeçilmez veri yolu standartlarından biri olmuştur. USB tasarımının 127 adet çevrebirimin bağlanabilmesine

18 4 izin vermesi ve diğer avantajları göz önüne alındığında bu proje için en uygun veri yolu standardı olarak karşımıza çıkmıştır. USB nin kullanıcıya sağladığı avantajlar: Kullanım kolaylığı: USB nin tasarımındaki başlıca neden kullanım kolaylığıdır. Otomatik tespit etme, tak çalıştır özelliği ile ayar gerektirmemesi, istenildiği anda takılıp sökülebilmesi ve harici güç kaynağı gerektirmemesi gibi özellikleriyle kullanıcıya kullanım kolaylığı sağlamaktadır. Güvenilirlik: USB nin güvenilirliği donanım tasarımından ve transfer protokollerinden kaynaklanır. Programlamaya ya da manüel bir müdahaleye gerek kalmadan hatalar tespit edilerek, vericiyi yeniden gönderim yapabileceği konusunda bilgilendirmektedir. Maliyet: Önceki arabirimlerden daha kompleks bir yapıya sahip olmasına rağmen, USB nin devre elemanları pahalı sayılmazlar. Özellikle düşük hız gerektiren cihazlar için son derece düşük maliyetlerle çalışmak mümkündür. Esneklik: USB, dört transfer tipi ve üç farklı hızı ile birçok cihaz için uygulanabilirlik kazanmaktadır. USB sayesinde transferler gerçek zamanlara yakın düzeyde gerçekleşir. USB protokolünde diğer iletişim standartlarından farklı olarak sinyallere fonksiyonlar yüklenmez. Güç Tüketimi: USB harici bir güç kaynağı gerektirmez. Tasarruflu devreler ve kodlar yardımıyla kullanılmayan cihazların gücü kesilir ve uyku moduna alınır. Hız: USB, geleneksel seri ve paralel iletişime oranla çok daha yüksek bir veri iletişimi sağlamaktadır. USB üç hızı destekler: Yüksek hız (480Mb/s), Tam hız (12Mb/s) ve

19 5 Düşük Hız (1,5Mb/s). Çizelge 2.2 de çeşitli arabirimlerle USB nin hız karşılaştırılması gösterilmiştir: Çizelge 2.2. USB ile diğer arabirimlerin karşılaştırılması (Axelson 2005) Arabirim USB RS 232 (EIA/TIA 232) RS 485 (EIA/TIA 485) IrDA Microwire SPI I 2 C IEEE 1394 (FireWire) Format asenkron Seri asenkron Seri asenkron Seri asenkron seri infrared senkron Seri senkron Seri senkron Seri Cihaz sayısı (max.) Seri 64 Hız (max.) bit/saniye 1,5M, 12M, 480M 20K (115K bazı cihazlarda) 10M 2 115K Yazıcı, dizüstü Kullanım Fare, klavye, modem, audio vb. Modem, fare, enstrumantasyon Veri toplama ve kontrol sistemi 8 2M Mikrodenetleyici haberleşmesi 8 2,1M Mikrodenetleyici haberleşmesi 40 3,4M Mikrodenetleyici haberleşmesi 400M (IEEE 1394b için 3,2G) Video, toplu kayıt IEEE 488 (GPIB) Paralel 15 8M Enstrumantasyon Ethernet Seri M/100M/1G PC Network MIDI seri akım döngüsü 2 31,5K Müzik, görüntü kontrolü Paralel printer port Paralel 2 8M Yazıcı, tarayıcı, disk sürgüleri USB nin tasarımcıya sağladığı avantajlar: İşletim Sistemi Desteği: USB ye destek veren bir sitemin üç asgarisi vardır: Sisteme takılan/sökülen cihazı algılamak, takılan cihazlarla haberleşmek ve son olarak yazılım sürücülerinin ve uygulamaların USB ile senkronize çalışmasını sağlamaktır.

20 6 Çevrebirim Desteği: USB li cihazların donanımında bir kontrolör bulunur, istekleri yanıtlamak ise çevrebirimine düşer. USB IF Forum: USB IF kâr amaçlı olmayan, bilgi, yazılım ve donanım aletleri ile test olanakları sağlayan bir kuruluştur. USB nin gerek kullanıcıya gerekse tasarımcıya sağladığı avantajların yanı sıra dezavantajlarından da kısaca bahsetmek gerekir. Bu dezavantajlar kullanıcı ve tasarımcı açısından maddeler halinde aşağıdaki gibi sıralanabilir: Kullanıcıya yönelik sorunlar: Eski donanımlar ve işletim sistemleriyle uyumlu olmaması en temel handikaptır. Bundan başka, hız ve mesafe sınırlamaları nedeniyle USB kullanımı bazı durumlarda pratik olmamaktadır. Eski Donanımlarla Uyumsuzluk: Eski donanımlarda USB portu yoktur. USB olmayan bir cihazı USB porta bağlamanın yollarından biri konvertör kullanmaktır. Ancak bu çözüm sadece konvertör sürücüsünün tanıdığı konvansiyonel protokollerin kullanıldığı çevrebirimlerinde olumlu sonuç verir. Sürat Limitleri: USB çok yönlü bir arabirim olmasına rağmen, USB ile her şeyi halletmeye çalışmak doğru değildir. Çizelge 2.1 e göre rakibi FireWire dır. Yüksek hızlı USB, IEEE 1394 ile yarışabilirken IEEE 1394b ile yarışabilecek bir seçenek sunamamaktadır. Ancak FireWire a göre yavaş olmasına rağmen daha ucuz olması USB nin bir avantajı olarak görülebilir. Mesafe Sınırlamaları: USB masaüstü yol olarak tasarlanmıştır. USB için kablo boyu 5 metreye kadar çıkabilir. Oysa RS 232, RS 485 veya Ethernet daha büyük mesafelere izin verir. Bununla birlikte beş adet göbek (hub) kullanarak mesafeyi 30 metreye çıkarmak olanaklıdır.

21 7 Cihazlar Arası Haberleşme: Masaüstü tasarımın bir sonucu haberleşmenin karargâh tarafından denetlenmesidir. Yani cihazlar doğrudan haberleşemezler. Tasarımcıya yönelik sorunlar: Programlamanın karmaşıklığı başlıca handikaptır. Gerek PC nin ve gerekse cihazın donanımında gözden kaçan noktalar (bug lar) ciddi sorunlar yaratır. Protokolün Karmaşıklığı: USB çevrebiriminin programlanması, protokoller hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olmayı gerektirir. Haberleşmenin büyük kısmı yonga tarafından otomatik olarak halledilir. Ancak sürücü yazanlar, protokolleri ve sürücünün işlevini iyice anlamış olmaları gerekmektedir. İşletim Sistemi Desteğinin Artırılması: Windows sınıf sürücüleri, uygulamaların cihazlarla haberleşmesini sağlar. Cihaz bu sürücülerle çalışmadığı takdirde bir sürücü yazma problemi ortaya çıkabilir. Donanım Sorunları (Bug lar): İlk karargâh denetleyicilerinin donanımları sorunlu olabiliyordu ve aynı şekilde çevrebirimlerinde de sorunlarla karşılaşılabiliyordu. Bundan kaçınmanın en iyi yolu donanım seçiminde gereken dikkati göstermek ve son bilgileri elde etmektir. Bedeller: USB IF tarafından sunulan belirtim (spesifikasyon), web sitesinden ücretsiz olarak alınabilir ve USB yazılımı geliştirmek için lisans bedeli ödemek gerekmez. Ancak USB arabirimi satışlarında durum farklıdır. Belirli bir Üretici Kimliğine sahip olmayı gerektirir ve bunun da belli bir bedeli vardır (Axelson 2005).

22 USB protokolü USB seri, paralel vb. gibi diğer arabirimlere göre daha karmaşık bir iletişim protokolüne sahiptir. Bu yüzden USB arabirimi ile dizayn edilecek bir cihazın belirli gereksinimlerinden söz edilecektir a. USB bileşenleri USB nin başlıca bileşenleri şunlardır: USB Karargâhı (Host): USB karargâh platformu, USB karargâh denetleyicisinin kurulduğu yer ile alıcı yazılım/cihazın çalıştığı yerdedir. USB Karargâh Denetleyicisi, karargâh ile USB çevrebirimleri arasında bir arabirimdir. Karargâh; USB cihazların takılıp sökülmesi, karargâh ile cihazlar arasındaki veri akışının ve kontrolünün yönetimi, takılan cihazlara güç sağlanması ve daha birçok işlemi yürütmekle görevlidir. USB Göbek (Hub): Birçok USB cihazın tek bir USB portuna takılarak, USB karargâhıyla haberleşebilmesi için kullanılan cihazlara göbek (hub) denir. Karargâhın arka alanında bulunan göbekler kök göbek (root hub) olarak adlandırılır. Diğer göbekler ise harici göbekler (external hubs) olarak adlandırılır. USB Cihaz (Device): USB yolu üzerinden veri ya da kontrol bilgisi ileten veya alan aygıtlara USB cihaz adı verilir (Şahin vd 2006) b. USB cihazlarda veri akışı USB, karargâhla cihazların birbirleri arasında haberleşebilmeleri için bir protokol sağlar. Karargâh belirli bir zamanda sadece bir USB cihazı ile haberleşebilir, yani aynı anda birden çok cihazla haberleşme durumu söz konusu değildir. USB cihazların

23 9 karargâhla olan haberleşmeleri, karargâh üzerindeki yazılım hafıza tamponları ile cihazların son uçları arasına kurulan sanal borular yordamıyla birebir gerçekleştirilir. USB yolundaki veri akışı yarı çift-yönlüdür (half-duplex), yani belirli bir zaman zarfında veri sadece bir yönde taşınabilir (Tan 1997). Büyük USB borusu (12 Mb/s) Küçücük borular Son uçlar USB Karargâh Bağlanacak her USB cihaz için küçük borular (maksimum 127 adet) USB Cihaz Şekil 2.1. USB boruları ve son uç kavramı (Tan 1997) Şekilde, USB karargâhının kendisine bağlanacak USB çevrebirimlerinin her birine (127 adete kadar) küçük borular gönderdiği şematiksel olarak gösterilmiştir. USB alıntısı (token) içerisinde 7 adet adres bit i bulunmaktadır. Ancak, USB varsayılan (default) adresi olarak adlandırılan, B adresi yeni takılan her aygıt için onu yapılandırmak ve kontrol etmek için kullanılır. Şekil 2.1. de gösterilen her küçük boru, 16 çift (16 adet IN ve 16 adet OUT) toplamda 32 küçücük boruya (son uç) kadar ayrılabilir. Küçük borular, duraksız (stream) ve mesaj (message) boruları olmak üzere iki çeşittir. Duraksız borular eşzamanlı, kesme ve yığın tipi veri iletişiminde kullanılırken, mesaj boruları sadece kontrol veri iletişiminde kullanılır. Her USB alıntısı 4 adet son uç bitine sahiptir ve bu alıntı IN (giriş) veya OUT (çıkış) alıntısı olarak tanımlanır. Eğer bir USB cihazı; karargâhtan bir IN alıntısı alırsa, karargâha veri gönderecektir, karargâhtan OUT alıntısı alırsa, karargâh veri gelmesini bekleyecektir (Tan 1997).

24 10 PC USB Karargahı USB Alıntısı (Token) Hedef cihaz adresi Son uç numarası Veri iletişim yönü USB Cihaz Şekil 2.2. USB veri hareketi Son uç, karargâhla cihaz arasında yapılan haberleşmede veri akışının kaynak tarafında ya da sonlanma tarafında bulunan bir tampon olarak düşünülebilir. Her USB cihazı birbirinden bağımsız son uç koleksiyonlarından oluşur. USB nin tüm hız opsiyonları için (düşük, tam ve yüksek) bir çift-yönlü kontrol son uç (Son Uç 0) ve 15 tek yönlü son ucu destekler. Her tek-yönlü son uç gelen veya giden transfer işleminde kullanılabilir c. USB veri transfer tipleri USB cihaz, karargâh üzerindeki hafıza tamponu ile cihaz üzerindeki son uç arasındaki boru üzerinden karargâh ile haberleşir. USB spesifikasyonu dört veri transfer tipini desteklemektedir. Belirli bir son uç için veri transfer tipi seçimi cihazın ve yazılımın gereksinimlerine göre seçilmektedir. Bu seçim son uç tanımlayıcıda seçilmektedir (Axelson 2005). Eşzamanlı (Isochronous) transfer Büyük miktarlardaki verinin (1023 bayt a kadar), bilgisayar ile çevrebirim arasında periyodik ve sürekli bir şekilde iletilmesini sağlayan transfer tipidir. Zaman açısından kritik olan ama hataya karşı hassas olmayan akan veri (streaming data) iletiminde kullanılır. Örneğin USB kamera ya da ses kartları gibi. Sabit bir bant genişliği sağlanarak küçük hatalara izin verilirken veri akışının kesilmemesi sağlanır.

25 11 Eşzamanlı borusu tek yönlü bir borudur, yani belirli bir son uç sadece veri iletir veya veri alır. İki yönlü bir eşzamanlı iletişim isteniyorsa, her iki yön için birer adet son uç kullanılmalıdır (Axelson 2005). Yığın (Bulk) tipi transfer Yığın tipi transfer ise büyük miktarlardaki verinin aktarımı için kullanılan bir veri transfer tipidir. Taşınacak verinin alıcı kısmında doğru bir biçimde alınması garanti edilirken, verinin iletim zamanı konusunda garanti verilemez. Tipik olarak, yazıcı ve tarayıcı haberleşmesinde yığın tipi iletişim kullanılır. Diğer akış borularında olduğu gibi, yığın boruları da tek yönlüdür, yani çift yönlü bir yığın iletişimi için iki adet yığın son ucuna ihtiyaç vardır. Yığın tipi iletişim diğer iletişim tiplerinden farklı olarak sadece tam-hız ve yüksek-hız USB cihazlarda kullanılabilir. Yığın son uçları için maksimum veri paketi boyutu, tam hızlı cihazlar için 8, 16, 32 veya 64 bayt, yüksek hızlı cihazlar için ise sadece 512 bayttır (Axelson 2005). Kesme (Interrupt) tipi transfer Ani reaksiyon gerektiren fare ya da klavye ile iletişimde kullanılır. Diğer veri transferlerine göre daha düşük miktarlardaki verinin, zaman ve verinin doğruluğu garanti altına alınarak iletilmesi için kullanılır. Örneğin, bilgisayara bağlı bir fare ile yapılan veri iletişiminde kullanılabilir. Kesme borusu da eşzamanlı boru gibi tek yönlü ve periyodik bir borudur. Kesme son uçları için maksimum veri paketi boyutu, düşük hızlı cihazlar için 8 bayt veya daha az, tam hızlı cihazlar için 64 bayt veya daha az ve yüksek hızlı cihazlar için ise sadece 1,024 bayt veya daha azdır (Axelson 2005).

26 12 Kontrol (Control) tipi transfer PC ile USB arasında kurulum, ilk değerlerin atanması ve konfigürasyon bilgilerinin taşınmasında kullanılır. Bu bilgiler önemli olduğundan CRC denilen kontrol kodları eklenir. Kontrol borusu çift-yönlü bir boru olup, her iki yönde veri akışını desteklemektedir. Kontrol son uçları için maksimum veri paketi boyutu, düşük hızlı cihazlar için 8 bayt, tam hızlı cihazlar için 16, 32 veya 64 bayt ve yüksek hızlı cihazlar için ise sadece 64 bayttır. KByte/s Tam Hız Düşük Hız ,8 Kontrol Kesme Yığın Eşzamanlı Şekil 2.3. USB veri iletişim tiplerinin teorik olarak taşıyabilecekleri maksimum veri büyüklüğü USB veri iletişim tiplerinin taşıyabilecekleri veri miktarı açısından karşılaştırılması Şekil 2.3 te grafiksel olarak verilmiştir (Axelson 2005) d. USB sürücüleri Win32 sürücü modeli (WDM, Win32 Driver Model) Windows sürücü sisteminin temelini oluşturur. Bu modelde donanım ile iletişim işlemi çeşitli katmanlara ayrılmıştır. Uygulama katmanında yazılım ile ilgilenenlerin tanıdığı API (Application Program Interface) çağrıları yer alır. API çağrıları WDM içerisinde yer alan hazır tanımlanmış sınıfları ya da kullanıcının tanımlamış olduğu sürücü fonksiyonlarını

27 13 çağırır. Buradan da daha alt seviye giriş-çıkış istek paketleri (I/O request packets, IRP) kullanarak gerçekleştirilir. Bir alt kademede bulunan USB yol sürücüsü ise USB cihazlarına ilişkin güç, sayma (enumeration) ve çeşitli bilgi alışverişi işlemlerini meydana getirir. Daha aşağıdaki USB denetleyici sürücüsü ise bilgisayar içerisindeki USB donanımına doğrudan erişimi sağlar. Bu sürücüler Windows içerisinde mevcuttur (Soydaş 2002). Uygulama Kodu Sınıf Sürücüleri Kullanıcı Tanımlı Sürücüler USB Yol Sürücüsü USB Denetleyici Sürücüsü USB Donanımı Şekil 2.4. USB sürücü modeli e. USB konfigürasyonu Bir USB fonksiyonu başlatılmadan önce, cihaz konfigürasyonu yapılmalıdır. Karargâh, yapılandırmayı, USB cihaz üzerinden veri sağlama yoluyla almış olduğu bilgilerle gerçekleştirir. USB cihazlar, işlevlerini tanımlayıcılar (decriptors) ile karargâha rapor ederler. Tanımlayıcı, hangi verinin hangi formatta transfer edileceğini belirtir. USB tanımlayıcılar hiyerarşik bir yapı içerisinde dört kısımda incelenebilir: Cihaz tanımlayıcıları

28 14 Konfigürasyon tanımlayıcıları Arabirim tanımlayıcıları Son uç tanımlayıcıları Her USB cihaz için sadece bir adet cihaz tanımlayıcısı vardır. Şekil 2.5 te gösterildiği gibi her cihaz bir veya daha çok konfigürasyona, her konfigürasyon bir veya daha çok arabirime ve her arabirim sıfır veya daha çok son uca sahiptir (Microchip Technology Inc. 2004). Cihaz Tanımlayıcı Konfigürasyon Tanımlayıcı Konfigürasyon Tanımlayıcı Arabirim Tanımlayıcı Arabirim Tanımlayıcı Son Uç Tanımlayıcı Son Uç Tanımlayıcı Şekil 2.5. Tanımlayıcı hiyerarşisi Cihaz tanımlayıcısı Cihaz tanımlayıcısı, üretici kimliği (VID, Vendor Identity), ürün kimliği (PID, Product Identity), seri numarası, cihaz sınıfı ve konfigürasyon sayısı gibi genel bilgiler verir. Daha önce de belirtildiği gibi her cihaz için sadece bir cihaz tanımlayıcı vardır.

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin tarihi gelişimini açıklamak 8051 mikrodenetleyicisinin mimari yapısını kavramak 8051

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması MİKRODENETLEYİCİLER MCU Micro Controller Unit Mikrodenetleyici Birimi İşlemci ile birlikte I/O ve bellek birimlerinin tek bir entegre olarak paketlendiği elektronik birime mikrodenetleyici (microcontroller)

Detaylı

PIC 16F877 nin kullanılması

PIC 16F877 nin kullanılması PIC 16F877 nin kullanılması, dünyada kullanıma sunulmasıyla eş zamanlı olarak Türkiye de de uygulama geliştirenlerin kullanımına sunuldu., belki de en popüler PIC işlemcisi olan 16F84 ten sonra kullanıcılara

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı

EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı Power supply voltage regulator J6 ile power supply seçimi yapılır. USB seçilirse USB kablosu üzerinden +5V gönderilir, EXT seçilirse DC connector üzerinden harici bir power

Detaylı

1 GİRİŞ 1 Bu Kitap Kimlere Hitap Eder 1 Kitabın İşleyişi 2 Kitabın Konuları 3 Kitabı Takip Etmek İçin Gerekenler 6 Kaynak Kodu ve Simülasyonlar 6

1 GİRİŞ 1 Bu Kitap Kimlere Hitap Eder 1 Kitabın İşleyişi 2 Kitabın Konuları 3 Kitabı Takip Etmek İçin Gerekenler 6 Kaynak Kodu ve Simülasyonlar 6 İÇİNDEKİLER VII İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 1 Bu Kitap Kimlere Hitap Eder 1 Kitabın İşleyişi 2 Kitabın Konuları 3 Kitabı Takip Etmek İçin Gerekenler 6 Kaynak Kodu ve Simülasyonlar 6 2 KİTAPTA KULLANILAN PROGRAMLAR

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Lefkoşa, KKTC E-mail: dogan@neu.edu.tr, Tel: (90) 392 2236464 ÖZET Bilgisayarlara

Detaylı

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ Fevzi Zengin f_zengin@hotmail.com Musa Şanlı musanli@msn.com Oğuzhan Urhan urhano@kou.edu.tr M.Kemal Güllü kemalg@kou.edu.tr Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş HUNRobotX - PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş Yazan: Kutluhan Akman, Düzenleyen: Canol Gökel - 4 Haziran

Detaylı

Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi. FT232R ve MAX232 Entegreleri. Çalışma Raporu

Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi. FT232R ve MAX232 Entegreleri. Çalışma Raporu Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi FT232R ve MAX232 Entegreleri Çalışma Raporu Hazırlayan: Fatih Erdem 26 Mayıs 2011 Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi Günümüz bilgisayarları USB,

Detaylı

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi

Sistem Nasıl Çalışıyor: Araç İzleme ve Filo Yönetim Sistemi arvento Araç Takip ve Filo Yönetim Sistemleri ile araçlarınızı 7 gün 24 saat on-line ve geçmişe yönelik olarak izleyebilir, hızlarını, izlemiş oldukları güzergahı, duraklama yaptıkları yerleri uzaktan

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi MİKROİŞLEMCİLER Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi Mikroişlemcilerin Tarihi Gelişimi Mikroişlemcilerin tarihi gelişimlerini bir kerede işleyebildikleri bit sayısı referans alınarak dört grupta incelemek

Detaylı

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak

Bölüm 4. Sistem Bileşenleri. Bilgisayarı. Discovering. Keşfediyorum 2010. Computers 2010. Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Bileşenleri Bilgisayarı Discovering Keşfediyorum 2010 Computers 2010 Living in a Digital World Dijital Dünyada Yaşamak Sistem Sistem, bilgisayarda veri işlemek amacıyla kullanılan elektronik bileşenleri

Detaylı

ANAKART (MOTHERBOARD)

ANAKART (MOTHERBOARD) ANAKART (MOTHERBOARD) ANAKART (MOTHERBOARD) Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Yapısı ve Çalışması Anakart

Detaylı

MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ

MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ 192.168.1.0 Networkunda çalışan izleme sistemi PC Eth, TCP/IP Cihaz 1, Cihaz 2, Şekil-1 U 200 Şekil-1 deki örnek konfigürasyonda standart

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-1 2. Yıl, III. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

Ek bilgi Internet:.../cecx

Ek bilgi Internet:.../cecx Modüler PLC ler CECX İki ürün versiyonu: CoDeSys tabanlı modüler PLC CoDeSys ve SofMotion tabanlı motion PLC Kolay konfigürasyon Otomatik modül algılaması Network de PLC yi bulmak için arama fonksiyonu

Detaylı

PROJE RAPORU. Proje adı: Pedalmatik 1 Giriş 2 Yöntem 3 Bulgular 6 Sonuç ve tartışma 7 Öneriler 7 Kaynakça 7

PROJE RAPORU. Proje adı: Pedalmatik 1 Giriş 2 Yöntem 3 Bulgular 6 Sonuç ve tartışma 7 Öneriler 7 Kaynakça 7 PROJE RAPORU Proje Adı: Pedalmatik Projemizle manuel vitesli araçlarda gaz, fren ve debriyaj pedallarını kullanması mümkün olmayan engelli bireylerin bu pedalları yönetme kolu (joystick) ile sol el işaret

Detaylı

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir.

Bir bölgede başka bir bölgeye karşılıklı olarak, veri veya haberin gönderilmesini sağlayan.sistemlerdir. 1.1.3. Scada Yazılımından Beklenenler Hızlı ve kolay uygulama tasarımı Dinamik grafik çizim araçları Çizim kütüphaneleri Alarm yönetimi Tarih bilgilerinin toplanması Rapor üretimi 1.1.4. Scada Sistemleri

Detaylı

PIC Programlama. Devrim Çamoğlu

PIC Programlama. Devrim Çamoğlu PIC Programlama Devrim Çamoğlu İçİndekİler XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Temel Kavramlar Mikrodenetleyici Tanımı Mikroişlemci-Mikrodenetleyici 1. Mikro İşlemcili Bir Sistemde Kavramlar 2. Tasarım Felsefesi

Detaylı

IRT63M. Bilgi Dokümanı. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) www.dtsis.

IRT63M. Bilgi Dokümanı. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) www.dtsis. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) Bilgi Dokümanı www.dtsis.com 1 İçindekiler 1. Genel Tanım... 3 2. Blok Diyagram... 4 3. Teknik

Detaylı

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir.

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne donanım denir. Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir. Bilgisayar ve Donanım Ana Donanım Birimleri Anakart (Motherboard,

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı Çizgi İzleyen Robot Yapımı Elektronik Elektronik tasarım için yapılması gerek en önemli şey kullanılacak malzemelerin doğru seçilmesidir. Robotun elektronik aksamı 4 maddeden oluşur. Bunlar; 1. Sensörler

Detaylı

SC-T47. Genel Bakış. sertifikası. İnce İstemci

SC-T47. Genel Bakış. sertifikası. İnce İstemci Genel Bakış ViewSonic SC-T47 PC, güçlü Intel J1900 2GHz CPU ile Windows 8 Embedded Standard işletim sistemi kullanır. SC-T47, Citrix ICA/HDX, VMware PCoIP ve Microsoft RemoteFX gibi başlıca uzak ağ protokollerinin

Detaylı

Bilgisayar Donanım ANAKART ÜZERĐNDE YER ALAN GĐRĐŞ/ÇIKIŞ (I/O) BAĞLANTI NOKTALARI

Bilgisayar Donanım ANAKART ÜZERĐNDE YER ALAN GĐRĐŞ/ÇIKIŞ (I/O) BAĞLANTI NOKTALARI ANAKART ÜZERĐNDE YER ALAN GĐRĐŞ/ÇIKIŞ (I/O) BAĞLANTI NOKTALARI Çeşitli aygıtları bağlamak üzere anakart üzerinde farklı tipte konnektörler bulunmaktadır. Anakart üzerinde tipik olarak yazıcı, mouse, klavye

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TASARIM PROJESİ ÇALIŞMASI PİC PROGRAMLAMA İLE BASİT UÇAK OYUNU MEHMET HALİT İNAN BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BAHAR 2014 KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

SC-T46. Genel Bakış. sertifikası. İnce İstemci

SC-T46. Genel Bakış. sertifikası. İnce İstemci Genel Bakış ViewSonic SC-T46 PC, güçlü Intel N2930 1.8GHz CPU ile Windows 8 Embedded Standard veya Linux işletim sistemi kullanır. SC-T46, Citrix ICA/HDX, PCoIP ve Microsoft RemoteFX gibi başlıca uzak

Detaylı

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi Proton hızlandırıcısı kontrol sistemi Neler üzerinde duracağız? Kontrol edilecek parametreler

Detaylı

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki bilgileri

Detaylı

5.Eğitim E205. PIC16F628 ve PIC16F877 Hakkında Genel Bilgi IF THEN ELSE ENDIF HIGH-LOW GOTO-END- PAUSE Komutları Tanıtımı ve Kullanımı PIC16F628:

5.Eğitim E205. PIC16F628 ve PIC16F877 Hakkında Genel Bilgi IF THEN ELSE ENDIF HIGH-LOW GOTO-END- PAUSE Komutları Tanıtımı ve Kullanımı PIC16F628: 5.Eğitim E205 PIC16F628 ve PIC16F877 Hakkında Genel Bilgi IF THEN ELSE ENDIF HIGH-LOW GOTO-END- PAUSE Komutları Tanıtımı ve Kullanımı PIC16F628: PIC16F628 18 pine sahiptir.bu pinlerin 16 sı giriş / çıkış

Detaylı

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri

ANAKARTLAR. Anakartın Bileşenleri ANAKARTLAR Anakartlar, bilgisayarların temel donanım elemanıdır. Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayan elektronik devredir. Anakartın Bileşenleri 1-Yonga

Detaylı

Alıcı Devresi; Sinyali şu şekilde modüle ediyoruz;

Alıcı Devresi; Sinyali şu şekilde modüle ediyoruz; Bu e kitapta infrared iletişim protokolleri ile ilgili basit bir uygulamayı anlatmaya çalışacağım. Bunu yine bir mikrodenetleyici ile yapmamız gerekecek. Siz isterseniz 16f628a yı ya da ccp modülü olan

Detaylı

KISA MESAFE RADYO TELEMETRİ CİHAZLARI

KISA MESAFE RADYO TELEMETRİ CİHAZLARI TÜM SEBINETECH RADYO MODEMLERDE AŞAĞIDAKİ ÖZELLİKLER ORTAKTIR; KASA ÇALIŞMA SICAKLIĞI RF ÖZELLİKLERİ PERFORMANS ANTEN ARAYÜZÜ ÜRÜN SEÇİMİ Alüminyum kasa -10 C ~ +60 C Frekans: 433MHz, 25KHz kanal aralığı

Detaylı

USB, IEEE1394 ün benzeri özelliklere sahiptir. Aşağıda kısa açıklamarıyla USB özelliklerinin özetini bulabilirsiniz:

USB, IEEE1394 ün benzeri özelliklere sahiptir. Aşağıda kısa açıklamarıyla USB özelliklerinin özetini bulabilirsiniz: USB Nedir? Giriş Harici aygıt kurulumu, hem yeni hem de usta bilgisayar kullanıcıları için zor bir iştir. Gerekli bağlantıları yapmanın yanısıra, aygıtı konfigüre etmek de zaman alır. IRQ ve I/O adresleri,

Detaylı

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR?

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR? PIC PROGRAMLAMA hbozkurt@mekatroniklab.com www.mekatroniklab.com.tr STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ Bu ayki sayımızda, özellikle CNC ve robotik uygulamalarda oldukça yaygın olarak kullanılan step motorlar

Detaylı

- Kablo gücünün uyulması zorunlu biçimde tanımlanması ve elektriksel izolasyon gereksinimlerinin açıklanması.

- Kablo gücünün uyulması zorunlu biçimde tanımlanması ve elektriksel izolasyon gereksinimlerinin açıklanması. IEEE1394-1995 aygıtı nasıl çalışır? Giriş FireWire olarak da bilinen IEEE1394, Apple Computer Inc. tarafından 1980'lerde piyasaya sürülmüştür. FireWire, mevcut paralel veri yollarına ucuz bir alternatif

Detaylı

PIC16F84A Mikroislemci Denetimli Bir Sayisal Sinyal Üretici Tasarimi

PIC16F84A Mikroislemci Denetimli Bir Sayisal Sinyal Üretici Tasarimi PIC16F84A Mikroislemci Denetimli Bir Sayisal Sinyal Üretici Tasarimi ÖZETÇE Melike SAH ve Doç.Dr. Hasan KÖMÜRCÜGIL Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Dogu Akdeniz Üniversitesi Gazimagusa, Kuzey Kibris Türk

Detaylı

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12 WiFi RS232 Converter Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 2 / 12 1. ÖZELLĐKLER 60.20mm x 40.0mm devre boyutları (5-15)VDC giriş gerilimi Giriş ve çalışma gerilimini

Detaylı

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz.

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. 1. Aşağıdakilerden hangisi ana kart üzerinde yer almaz? A) Bellek B) İşlemci C) Genişleme yuvaları D) Güç kaynağı 2. Aşağıdakilerden

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir?

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded Computing System de amaç; elektronik cihaza bir işlevi sürekli tekrar ettirmektir. Sistem içindeki program buna göre hazırlanmıştır. PC lerde (Desktop veya Laptop)

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Traffic Signaling with Sensor and Manual Control Sıtkı AKKAYA Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik

Detaylı

PR362009 24 Kasım 2009 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5

PR362009 24 Kasım 2009 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5 Yazılım, PC-tabanlı kontrol Sayfa 1 / 5 IT standartları otomasyonu geliştiriyor: Microsoft Visual Studio entegrasyonlu TwinCAT programlama ortamı TwinCAT 3 extended Automation Beckhoff, otomasyon dünyasını

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Giriş

Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan teknolojilerin bütününe bilişim teknolojileri denir. Bilişim Teknolojisi Girilen verileri saklayan, işleyen,

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak

Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011. Dijital Dünyada Yaşamak Bilişim Teknolojileri Temelleri 2011 Dijital Dünyada Yaşamak Bilgisayar nedir? Bilgisayar, kullanıcı tarafından girilen bilgileri(veri) işleyen, depolayan istendiğinde girilen bilgileri ve sonuçlarını

Detaylı

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir?

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Başlangıç Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Bilgisayar Bilgisayar, kendisine verilen bilgiler

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

INVT IVC1. -Kompakt Tip PLC. Marketing 2014 HM

INVT IVC1. -Kompakt Tip PLC. Marketing 2014 HM INVT IVC1 -Kompakt Tip PLC Marketing 2014 HM Özelikler IVC1 Özelikleri Genişleme 128 IO 7 modül genişleme Haberleşme Arayüzü 2 seri port: 1xRS232, 1xRS232/485 Temel komut işlem Hızı 0.3μs Pulse Girişi

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

Algılayıcılar / Transmitter

Algılayıcılar / Transmitter 1 Algılayıcı / Transmitter ATH100L Algılayıcılar / Transmitter ATH100L Kullanım Kılavuzu [Rev_1.0_ATH100L] 2 Algılayıcı / Transmitter ATH100L İÇİNDEKİLER 1. GENEL ÖZELLİKLER... 3 1.1. ATH100L... 3 1.2.

Detaylı

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ Öğr.Gör. Mehmet TAŞTAN Celal Bayar Üniversitesi Kırkağaç M.Y.O 45700-Kırkağaç/Manisa Tel:0-236-5881828 mehmettastan@hotmail.com

Detaylı

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR CPU, bellek ve diğer sistem bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, çipsetler,

Detaylı

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ

AĞ SĠSTEMLERĠ. Öğr. Gör. Durmuş KOÇ AĞ SĠSTEMLERĠ Öğr. Gör. Durmuş KOÇ Ağ Ġletişimi Bilgi ve iletişim, bilgi paylaşımının giderek önem kazandığı dijital dünyanın önemli kavramları arasındadır. Bilginin farklı kaynaklar arasında transferi,

Detaylı

PC İLE KONTROL EDİLEN KAMERALI ARAÇ

PC İLE KONTROL EDİLEN KAMERALI ARAÇ T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü PC İLE KONTROL EDİLEN KAMERALI ARAÇ BİTİRME ÇALIŞMASI Mustafa Mehmet SARP Yrd. Doç. Dr. Adnan CORA Mayıs

Detaylı

ATC-3200 ZigBee to RS232/422/485 Çevirici Kullanıcı Kılavuzu

ATC-3200 ZigBee to RS232/422/485 Çevirici Kullanıcı Kılavuzu ATC-3200 ZigBee to RS232/422/485 Çevirici Kullanıcı Kılavuzu 1.0 Giriş AC-3200 cihazı, maliyet odaklı tasarlanmış yüksek entegreli Seri den ZigBee ye kablosuz çevirici adaptördür. Dahili ZigBee teknolojisi

Detaylı

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ .... YILI BİLGİSAYAR KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI. TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 352 SAAT.. /.. /... /.. /. BİLGİSAYAR

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ VE POST (İLK AÇILIŞ)

İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ VE POST (İLK AÇILIŞ) Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi İŞLETİM SİSTEMİNİN TEMELLERİ VE POST (İLK AÇILIŞ) Bilgisayarlarda işletim sistemi, donanımın doğrudan denetimi

Detaylı

FPGA ile Kablosuz Görüntü Aktarımı. Yusuf Onur Koçberber

FPGA ile Kablosuz Görüntü Aktarımı. Yusuf Onur Koçberber FPGA ile Kablosuz Görüntü Aktarımı Yusuf Onur Koçberber Seminer 2009 Yaz Plan FPGA Genel bilgiler FPGA nın İç Yapısı, Nasıl Programlanabiliyor?, Nasıl Çalışıyor? Neden bu kadar popüler oldu? MPW Her şeyin

Detaylı

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ

.. YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA GİDERME KURS PLANI MODÜL SÜRESİ .... YILI BİLGİSAYAR SİSTEM KURULUM BAKIM ONARIM VE ARIZA KURS PLANI KURS MERKEZİNİN ADI ALAN ADI KURSUN ADI. TOPLAM SÜRE BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ 352 SAAT.. /.. /... /.. /. BİLGİSAYAR

Detaylı

EC-100. Ethernet RS232/422/485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri

EC-100. Ethernet RS232/422/485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-100 Ethernet RS232/422/485 Çevirici İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-100, cihazlarınıza veya bilgisayara RS232/422/485 hattından bağlayarak kullanabileceğiniz tak-kullan şeklinde tasarlanmış

Detaylı

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu

MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu MCR02-AE Ethernet Temassız Kart Okuyucu Teknik Özellikleri Ethernet 10BaseT Dahili TCP/IP Stack TCP/IP Client-Server Bağlantı Özelliği Dahili DNS İstemcisi DHCP veya Statik IP ile çalışabilme UDP, TCP,ARP,ICMP(ping)

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN:

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ DENEYİ YAPANLAR Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: Deneyin Yapılış Tarihi Raporun Geleceği Tarih Raporun

Detaylı

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz.

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz. Temel Kavramlar-2 Byte = 8 Bit in bir araya gelmesiyle oluşan bellektir. Bilgisayarın tanıdığı harf rakam ve özel karakterlerden her biri 1 byte lık yer kaplar. Yani her bir harfin 1 veya 0 dan oluşan

Detaylı

PARALEL PCI ARABİRİM KARTI

PARALEL PCI ARABİRİM KARTI PARALEL PCI ARABİRİM KARTI Hızlı Kurulum Kılavuzu Giriş IEEE1284 arabirim PCI eklenti kartını satın aldığınız için teşekkür ederiz. Bu kart, kullanıcıların paralel aygıtlarını bağlamak üzere bilgisayar

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ Sayısal Sistemler ASIC (Application Specific Integrated Circuits) Belirli bir işlev için tasarlanırlar Performansları yüksektir Maliyetleri yüksektir

Detaylı

OPC Data Access (DA) Temelleri

OPC Data Access (DA) Temelleri OPC Data Access (DA) Temelleri Hazırlayan Kepware Technologies Türkçe Meal Salih GÖK Anket Data Access nedir? Data Access in getirileri OPC DA e giriş (Data Access) OPC DA Özelliklerine bakış Hızlı bir

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER Mikroişlemci (Mikroprocessor) Nedir? Merkezi İşlem Birimi, (CPU Central Processing Unit) olarak adlandırılır. Bilgisayar programının yapmak istediği işlemleri yürütür. CPU belleğinde

Detaylı

Paralel ve Seri İletişim. Asenkron/Senkron İletişim. Şekil 2: İletişim Modları

Paralel ve Seri İletişim. Asenkron/Senkron İletişim. Şekil 2: İletişim Modları Paralel ve Seri İletişim Şekil1a: Paralel İletişim Şekil1b. Seri iletişim Şekil 2: İletişim Modları Asenkron/Senkron İletişim PROTEUS/ISIS SANAL SERİ PORT ile C# USART HABERLEŞMESİ Seri iletişimde, saniyedeki

Detaylı

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi Sistemi tartım sistemleri birçok yapının birbirine entegre edilmesiyle oluşur. kalite kriteri sistemleri direkt olarak etkilemektedir. Bu parçaların çoğunun direkt üretimini gerçekleştirebiirnek kurulacak

Detaylı

Öğrenci Proje Çalışmalarında Kullanılabilecek Düşük Maliyetli ve Genel Amaçlı bir Veri Toplama Sisteminin (VTS) Gerçekleştirilmesi

Öğrenci Proje Çalışmalarında Kullanılabilecek Düşük Maliyetli ve Genel Amaçlı bir Veri Toplama Sisteminin (VTS) Gerçekleştirilmesi BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ, CİLT: 4, SAYI: 3, EYLÜL 2011 21 Öğrenci Proje Çalışmalarında Kullanılabilecek Düşük Maliyetli ve Genel Amaçlı bir Veri Toplama Sisteminin (VTS) Gerçekleştirilmesi Mustafa

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

RS-232'den RS-485'e Kullanıcı kılavuzu

RS-232'den RS-485'e Kullanıcı kılavuzu RS-232'den RS-485'e Kullanıcı kılavuzu DA-70161 I. Özet Bilgisayarlar ile çeşitli standart seri ara birim dönüştürücü donanımlar veya akıllı cihazlar arasındaki uzak dijital iletişimi gerçekleştirmek için,

Detaylı

ATB100. ATB100 GPRS / GPS Tabanlı Filo Yönetim Terminali. Bilgi Dokümanı. www.dtsis.com 1

ATB100. ATB100 GPRS / GPS Tabanlı Filo Yönetim Terminali. Bilgi Dokümanı. www.dtsis.com 1 GPRS / GPS Tabanlı Filo Yönetim Terminali Bilgi Dokümanı www.dtsis.com 1 Tanım kompakt, bağımsız ve ekonomik, ancak güçlü ve zengin özelliklere sahip filo yönetimi terminalidir. Tri-band GSM/GPRS modem

Detaylı

8086 nın Bacak Bağlantısı ve İşlevleri. 8086, 16-bit veri yoluna (data bus) 8088 ise 8- bit veri yoluna sahip16-bit mikroişlemcilerdir.

8086 nın Bacak Bağlantısı ve İşlevleri. 8086, 16-bit veri yoluna (data bus) 8088 ise 8- bit veri yoluna sahip16-bit mikroişlemcilerdir. Bölüm 9: 8086 nın Bacak Bağlantısı ve İşlevleri 8086 & 8088 her iki işlemci 40-pin dual in-line (DIP) paketinde üretilmişlerdir. 8086, 16-bit veri yoluna (data bus) 8088 ise 8- bit veri yoluna sahip16-bit

Detaylı

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ Fizik Mühendisliği Bölümü Pic Basic Pro ile PIC Programlama Ders Notları Hazırlayan: Kamil KAYA 2012 Mikrodenetleyiciler: Mikrodenetleyicilerin tanımına girmeden önce kısaca mikroişlemcilere

Detaylı

DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI

DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi Teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 10 İŞLETİM SİSTEMİ ÇALIŞMA PRENSİBLERİ VE HATA MESAJLARI Bilgisayarlarda işletim sistemi,

Detaylı

Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC)

Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC) KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİ LABORATUARI Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC) 1. Giriş Analog işaretler analog donanım kullanılarak işlenebilir.

Detaylı

ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03

ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03 ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03 İÇİNDEKİLER 1.0. Orion ECH 0201 Ultrasonic Seviye Transmitteri 3 1.1. Ech_0201 Dc Hata Kontrolü Özellikleri 3 1.2. Uygulamalar 3 1.3. Teknik Özellikler

Detaylı

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3 Elektronik Isı Pay Ölçer Çevrenin Korunması Avantaj ve Özellikleri İklim koruma için enerji tüketiminin ölçümü Kaynakların ve çevrenin korunması Günümüzde; çevremiz, korunmaya

Detaylı

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. Viero Araç Sayım Sistemi Viero Araç Sayım Sistemi, görüntü tabanlı

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Komut Seti Mimarisi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Komut Seti Mimarisi Bilgisayarın hesaplama karakteristiklerini belirler. Donanım sistemi mimarisi ise, MİB(Merkezi İşlem Birimi),

Detaylı

qscale I2 Low-End SLI

qscale I2 Low-End SLI Mobile Machine Control Solutions qscale I2 Low-End SLI Sadece Konfigure et! Programlamaya gerek yok qscale I2 2 4 5 Geleceğin orta ve küçük sınıf vinçleri için Yeni bir Standart 6 Uzunluk Mobil teleskopik

Detaylı

Bir mikroişlemci temel olarak üç kısımdan oluşur. Bunlar merkezi işlem birimi (CPU), giriş çıkış birimi (G/Ç) ve bellektir.

Bir mikroişlemci temel olarak üç kısımdan oluşur. Bunlar merkezi işlem birimi (CPU), giriş çıkış birimi (G/Ç) ve bellektir. 1 1.GİRİŞ 1.1 Mikroişlemciler Mikroişlemci herhangi bir sistemde merkezi işlem birimidir ve bulunduğu sistemde aritmetik ve mantıksal işlemleri yürütür. Merkezi İşlem Birimi (Central Processing Unit: CPU),

Detaylı