Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 Linux _ Isletim Sistemi Gorkem C etin Surum 1.0 Mart 1998 Copyright c1997,1998 Gorkem C etin

2 ii ODT U Bilgi _ Islem Dairesi, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

3 Onsoz Sevgili Linux'cular, Elinizde tuttugunuz bu kitap, _ Internet'in en populer isletim sistemlerinden biri olan Linux _Isletim Sistemi'ni anlatr. Hemen her turlu platform altnda kurabileceginiz bu isletim sistemi ile basta C/C++ olmak uzere populer hemen her tur dilde programlama yapabilecek, _ Internet'e baglanabilecek, her cesit uygulama yazlmlarna ulasabailecek ve oyunlar oynayabileceksiniz ylndan beri hzla gelisen ve destek kazanan bu isletim sistemi dunya uzerinde milyonlarca kullanc bulmus, ticari kayg tasyan sistemlere kars ucuz ve temiz cozum olarak kendine yer edinmistir. Linux, UNIX'i ogrenmek isteyen, fakat cesitli imkanszlklardan dolay bunu basaramayanlara yol gostermis, uzerinde her turlu calsmann yaplabilecegi mukemmel bir platform oldugunu ksa surede kantlamstr. Bu kitap, Turkce Linux dosyalarnn biraraya getirilmesiyle olusturuldu. Ozellikle Turkiye Linux Kullanclar Grubu'nun yaptg calsmalar ve deneyimli programclar tarafndan hazrlanan belgeler kitabn onemli bir ksmn meydana getirdi. Bize de bu bilgileri derlemek ve eksiklerini tamamlamak kald. Bunlarn yannda, kitabn dili ile ilgili birkac satr: Komut satrndaki '$' isareti, o komutun herhangi bir kullanc tarafndan cagrlabildigini gosterir. Eger satr '#' ile baslarsa komutu calstrmak icin yetkili kullanc olmanz gerekmektedir. Dosya ve dizin isimleri, makina isimleri, komutlar ve bunlarn cktlar daktilo yaztipi; referans dosyalar ve klavuz belgeler italik yaztipi; onemli ve vurgulanmas gereken yerler ise koyu yaztipi ile yazlmstr. Son olarak, kitabn basmnda buyuk emegi gecen Murat Arslan, C agr C oltekin, Giray Devlet, Mehmet Atakan Gurkan, Frank Kagan Gurkaynak, Cenk Kulacoglu, Rza Engur Pisirici, H. Turgut Uyar ve Arife Vural'a sonsuz tesekkurlerimizi sunarz. Kitap hakkndaki her turlu oneriyi adresine gonderebilirsiniz. Sevgi, Sayg, Linux! Gorkem C etin Linux _ Isletim Sistemi, ODT UB _ IDB, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG iii

4

5 _IC _INDEK_ILER Onsoz iii 1 Linux Nedir? Linux'un Destekledigi Donanmlar Linux'un Kullanm Amaclar Kisisel Kullanm Internet _ Sunucusu Ag Eleman Linux'u Nereden Bulabilirim? Dokuman Temini Yazlm Ozellikleri Temel Komutlar Uygulama Programlar X Window Arabirimi Linux ve Diger Isletim _ Sistemleri Turkiye'de ve Dunyada Linux Linux ve Donanm Destegi Sabit Diskler ve Sabit Disk Denetleyicileri Ethernet Kartlar Ses Kartlar Fare Modem, Yazc ve Oyun C ubugu Linux Avantaj ve Dezavantajlar Avantajlar Dezavantajlar Linux _ Isletim Sistemi, ODT UB _ IDB, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG v

6 _IC _ INDEK _ ILER _ IC _ INDEK _ ILER 2 Linux Kurulumu ve Baslangc Mevcut Dagtmlar Slackware Red-Hat Debian InfoMagic Ne Sekilde Bulabilirim? CD-ROM Internet _ NFS Sabit Disk Sabit Disk Uzerinde Linux Icin _ Yer Acmak Bilgisayarn Linux ile Aclmas On Hazrlklar Ornek FDISK C alsmas Setup Program Kongurasyon Makinay Acmak LILO Kongurasyonu Sorun C ktgnda Baslangcta Linux Komut Yaps Dosya ve Dizin Yaps Dosya Listesi ve Iceriklerinin _ Goruntulenmesi Dosyalarn Kopyalanmas Dosyalarn Silinmesi Kabuk Islemleri _ Yonlendirme Standart Girdi, C kt ve Hata Boru (pipe) Islemleri _ C okgorevlilik vi ODT U Bilgi _ Islem Dairesi, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

7 _IC _ INDEK _ ILER _ IC _ INDEK _ ILER Arkaplanda C alstrma Klavye Uzerinden Kesinti Sureclerin Sona Erdirilmesi Dosya ve Dizin Islemleri _ Erisim Haklar Dosya Izinlerinin _ Degistirilmesi Dosyann Sahibinin ve Grubunun Degistirilmesi Diger Dosya Sistemlerinin Kullanlmas mount Islemi _ Dosya Sistemi Bilgileri Dosya Sistemi Yaratlmas ve Kontrolu Sembolik Baglantlar Dosya Arsivleme ve Skstrma Dosya Arsivleme Dosya Skstrma ve Acma Birlikte Kullanm Dizin Tarama mtools MSDOS Arabirimi Linux Sistem Yonetimi Yetkili Kullanc ve Diger Kullanclarla Iliskiler _ Sistem Kurallar Kullanc Islemleri _ Kullanc Hesab Acmak (adduser) Kullanc Grubu Kullancnn Hesabnn Silinmesi Sistemin Yedeklenmesi Sistemin Guncellenmesi C ekirdegin Derlenmesi C ekirdek Kongurasyonu Temizlik C ekirdegin Kurulmas Linux _ Isletim Sistemi, ODT UB _ IDB, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG vii

8 _IC _ INDEK _ ILER _ IC _ INDEK _ ILER C ekirdegin Yamanmas (patch) Ckabilecek Sorunlar Moduller (Yuklenebilir C ekirdek Parcalar) Yeni Yazlmlarn Yuklenmesi Sistem Acls Dosyalar inetd ve /etc/inetd.conf syslogd ve /etc/syslog.conf init ve /etc/inittab /etc/rc.d/* Dosyalar C ekirdek Mesajlar Linux Dosya Sistemi Yaps Konsolda Turkce Yazmak Belirli Zamanlarda Komut Isletilmesi _ Bash Kabugu Bash Ozellikleri Takma Adlar (alias) Ozel Kabuk Tanmlar Ozel Kabuk Degiskenleri Sisteme Giris Dosyalar Kabuk Programlamaya Giris Kabuk Programlar Degiskenlerin Kullanm Giris/C ks Islemleri _ Aritmetik Islemler _ if-else Kalb ve Kontrol Islemleri _ case Kalb Donguler while-do Dongusu for-do dongusu Ornek Kabuk Program viii ODT U Bilgi _ Islem Dairesi, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

9 _IC _ INDEK _ ILER _ IC _ INDEK _ ILER 7 Sed ve Vi SED (Stream editor) Sed ve Ozellikleri Ornekler Duzgun Deyimler (Regular Expressions) Sed Kaynak Dosyas vi Editoru vi'a Baslangc Dosya Islemleri _ vi' da Yazma Silme ve Kopyalama Komut Tekrar Kopyalama Arama ve Eslestirme Diger Dosyalarn Metne Eklenmesi Kabuk Komutlarnn C alstrlmas vi Baslangc Dosyalar TCP/IP Temel TCP/IP Internet _ Adresleri Protokoller Internet'e _ Baglanma Ag Kongurasyonu Kontrol Dosyalar Yonlendirme Birden Fazla Ethernet Kartnn Tantlmas NFS Ag Uzerinde Paylasm NFS Kurulumu Uzaktan Baglant Kurulmas NIS Linux _ Isletim Sistemi, ODT UB _ IDB, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG ix

10 _IC _ INDEK _ ILER _ IC _ INDEK _ ILER NIS'in C alsma Prensipleri NIS Istemcisi _ yppasswdd Program NIS'in Kontrol Edilmesi Linux'ta Ornek Ag Uygulamalar IP Accounting IP Aliasing IP Masquerading SAMBA (NetBEUI ve NetBios destegi) Novell Destegi Apple Destegi DNS (Alan Isimlendirme _ Sistemi) Giris TCP/IP uygulamalar ve DNS BIND Kongurasyonu named.boot Dosyas Caching Only Alan Ad Sunucu Kongurasyonu Primary ve Secondary Alan Ad Sunucu Kongurasyonu named Kongurasyon Dosyas host ve nslookup Programlarnn Kullanm Diger Kullanclarla Iletisim _ Pine E-posta Gonderme E-posta Okuma E-posta Silme Etkilesimli Iletisim _ Yontemleri Haber Gruplar _ Internet Araclar FTP Temel FTP Komutlar x ODT U Bilgi _ Islem Dairesi, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

11 _IC _ INDEK _ ILER _ IC _ INDEK _ ILER 11.2 WWW (World Wide Web) WWW Sunucusunun Kongurasyonu HTML ve CGI Temel HTML Belirtecleri Form Hazrlama (CGI) Linux'ta Java Linux Uzerinde Java Linux uzerinde Java kurulumu Diger Java Kaynaklar X Window Grak Arabirimi X Window Kurulumuve Kongurasyonu X Kongurasyonu X Window Komutlar Fvwm Pencere Yoneticisi X Altnda Turkce Yaztipi ve Klavye Kullanm Linux Isletim _ Sisteminde Guvenlik Sifreler ve Sifre Secimi Tehlikeler Onlemler Dosya Guvenligi Tehlikeler Onlemler TCP/IP Ortamnda Guvenlik Onlemler Kayt Tutulmas EK Internet _ Uzerinde Yeralan Linux Dokumanlar Linux Yardmc Programlar ve Uygulama Yazlmlar Sistem Yonetimi Ag Yonetimi Linux _ Isletim Sistemi, ODT UB _ IDB, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG xi

12 _IC _ INDEK _ ILER _ IC _ INDEK _ ILER Dosya Sistemi ve Araclar Sistem Sunucular X Sunucular ve Pencere Denetleyicileri Kabuk ve Sistem Yardmc Yazlmlar Emulatorler Veri Tabanlar Kelime-islem Yazlmlar Matematik ve Muhendislik Yazlmlar Web tarayclar ve editorleri E-posta Programlar Internet _ uygulamalar Oyunlar Modelleme ve Grak C okluortam Konferans ve Mbone yazlmlar Programlama xii ODT U Bilgi _ Islem Dairesi, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

13 Bolum 1 Linux Nedir? Linux, serbestce dagtlabilen, cokgorevli, cok kullancl UNIX isletim sistemi turevidir. Linux, Internet _ uzerinde ilgili ve merakl bircok kisi tarafndan ortak olarak gelistirilmekte olan ve basta IBM-PC uyumlu kisisel bilgisayarlar olmak uzere bircok platformda calsabilen ve herhangi bir maliyeti olmayan bir isletim sistemidir. UNIX 70'li yllarn ortalarnda buyuk bilgisayarlar uzerinde cok kullancl bir isletim sistemi olarak gelistirilmistir. Zaman icerisinde yaylms ve bircok turevi ortaya ckmstr. UNIX ismi UNIX Research Laboratories INC sirketinin tescilli markas oldugundan dolay bircok sirket, ayn temele dayanan isletim sistemleri icin degisik isimler kullanagelmislerdir. Ornek olarak Hewlett-Packard; HP-UX IBM; AIX Sun Microsystems; SunOS kullanmaktadrlar. Bugun kisisel bilgisayarlardan super bilgisayarlara kadar bicok bilgisayar icin yazlms bulunan UNIX turevleri mevcuttur. Ne var ki bu turevlerin cogu gelisimi belirli bir noktada durmus veyuksek yatla satlan ticari yazlmlardr. Linux, temel olarak Finlandiya Universitesinde ogrenci olan Linus Torvalds'n ve Internet _ uzerinde merakl bir cok yazlmcnn katklar ile gelistirilmistir. Linux gelisimi ack bir sekilde yaplmaktadr. Bunun anlam, isletim sisteminin her asamas ack olarak Internet _ uzerinde yaynlanmakta, dunyann dort bir yannda kullanclar tarafndan test edilmekte, hatalar ve eksiklikleri tesbit edilerek duzeltilmekte ve gelistirilmektedir. Zaman zaman bu deneme asamalar belirli bir noktada durdurulur ve guvenilir bir isletim sistemi sunulup, gelistirme icin ayr bir seriye devam edilir. Gelistirmede yer alan bu acklk Linux'un en buyuk avantajlarndan biridir. Gelisimi evrimseldir, hatalar annda kullanclar tarafndan tesbit edilip rapor edilmekte ve bircok kisinin katksyla duzeltilmektedir. Baz isletim sistemi surumleri saatler icerisinde guncellenebilmektedir. Linux, Andy Tannenbaum tarafndan gelistirilmis olan Minix isletim sisteminden esinlenilmistir. Linus Torvalds bos zamanlarnda Minix'ten daha iyi bir Minix isletim sistemi yaratmak dusuncesiyle 1991 Agustos sonlarnda ilk calsan Linux cekirdegini olusturdu. 5 Ekim 1991 Linux Isletim _ Sistemi, ODTUB IDB, _ Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

14 1.1. Linux'un Destekledigi Donanmlar Bolum 1. Linux Nedir? tarihinde 0.02 surumu Linux ilk defa tantld. Linus, comp.os.minix haber grubuna gonderdigi yazda yeni bir isletim sistemi gelistirmekte oldugunu ve ilgilenen herkesin yardmn bekledigini yazmst. Isletim _ sisteminin cekirdegi icin verilen numaralar ksa surede bir standart kazand. a.x.y seklinde belirtilen cekirdek turevlerinde y bulunulan seviyeyi, x gelisim asamasn gostermektedir. Tek sayl x'ler gelistirme asamalarn cift sayl x'ler ise guvenilir Linux cekirdeklerini gostermektedirler. a ise degisik Linux surumlerini belirtir. Bu yaznn hazrlandg Ocak 1998 icerisinde en son guvenilir (kararl) Linux cekirdegi , en son gelisim asamasndaki cekirdek ise 'dur. Linux gercekten son yllarda hzl bir gelisme gostermis, cesitli ulkelerden bircok kullancya erismis veyazlm destegi gunden gune artmstr. Degisik kuruluslar Linux sistemi ve uygulama yazlmlarn biraraya getirerek dagtmlar olusturmuslar ve kullanmn yaygnlastrmslardr. 1.1 Linux'un Destekledigi Donanmlar Linux su anda basta IBM-PC uyumlu kisisel bilgisayarlar olmak uzere Apple, Atari ve Amiga gibi tabanl bilgisayarlar uzerinde, Sun Sparc islemcili is istasyonlar, Alpha islemcili kisisel bilgisayarlar, MIPS, PowerPC, HP PA-RISC ve ARM mimarilerinde calsmaktadr. IBM uyumlu kisisel bilgisayarlar uzerinde ve uzeri ( Pentium PentiumPro ve turevleri) degisik ureticilerin islemcileri ile sorunsuz olarak calsmaktadr ve 8086 islemcili bilgisayarlar icin snrl kabiliyette Linux uygulamalar mevcuttur. PCI, VESA, ISA ve MCA mimarilerinde her turlu anakart desteklemektedir. Teorik olarak 4 Gbyte'a kadar RAM desteklenmektedir. AT uyumlu diskler (IDE, EIDE ve 16 bitlik MFM,RLL veya ESDI) desteklenmektedir. Kontrol kartna uyumlu destek bulundugu surece SCSI diskler ve diger cihazlar desteklenmektedir. IDE-ATAPI CD-ROM suruculeri, ve baz ozel CD-ROM kontrol kartlar desteklenmektedir. Metin ekranlarda CGA, EGA, VGA, Hercules veya uyumlu kartlar desteklenmektedir. X Window ortamnda genel VGA ve SVGA uyumlu kartlar ve S3, ET4000, 8514/A, ATI MACH8, ATI MACH32 gibi bircok goruntu kart desteklenmektedir. Bircok 10 ve 100 Mbit ethernet kart, ISDN, ATM, FDDI, SLIP, CSLIP, PPP destegi verilmektedir. Basta SoundBlaster, Gravis Ultrasound olmak uzere bircok ses kart desteklenmektedir. Linux altnda hangi donanmlarn desteklendigi ile ilgili ayrntl bilgiyi Hardware-HOWTO'dan alabilirsiniz. HOWTO dokumanlar hakknda daha genis bilgi ve nereden temin edeceginiz kitabn sonunda detaylca anlatlmstr. 2 ODTU Bilgi Islem _ Dairesi, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

15 Bolum 1. Linux Nedir? 1.2. Linux'un Kullanm Amaclar Makinanzda Linux calstrmak icin kullanacagnz uygulamalara bagl olarak en az bir 386SX islemci ve 4 Mbayt RAM'a ihtiyac duyacaksnz. Sabit disk uzerinde ise en az 40 Mbayt'lk bir alan ayrmanz gerekecektir. Rahat bir kullanm icin en az 8 Mbayt RAM ile 200 Mbayt sabit disk ve bir 486 islemci onerilmektedir. 1.2 Linux'un Kullanm Amaclar Ucretsiz olarak dagtlyor ve gelisiminin hala devam ediyor olmas biccok kisinin Linux'un profesyonel alanlarda kullanlamayacagnn dusunmesine yol acmaktadr. Oysa Linux isletim sistemini kullanan bilgisayarlar ozel kullanm basta olmak uzere bircok alanda yaygn olarak kullanlmaktadrlar Kisisel Kullanm Linux evinde veya isinde UNIX isletim sistemi altnda calsmak isteyenler icin ideal bir platformdur. Ozellikle isi veya egitimi srasnda UNIX platformlar altnda calsmak, uygulamalar kullanmak veya yazlm gelistirmek isteyenler kendi kisisel bilgisayarlarnda benzer ortam yakalayabilmekte ve islerini kendi kisisel bilgisayarlarnda gerceklestirebilmektedirler. Bunlara ek olarak Linux altnda yer alan uygulamalar giderek sradan bir kullanc icin bile bu isletim sisteminin ilgi cekici hale gelmesini saglamaktadr. Gelisimleri henuz tamamlanmams olmasna ragmen, herhangi bir kisisel bilgisayardan beklenebilecek metin editorleri, hesap cetvelleri, cizim yazlmlar, veri tabanlar bircok ihtiyaca cevap verecek duzeye gelmistir. Ornegin LaTeX kullanclar MS-DOS altnda bulduklar destegin cok daha fazlasn Linux altnda bulabilmektedirler _ Internet Sunucusu Linux dogrudan TCP/IP destegi ile gelmektedir. Bu yonu ile TCP/IP temelli bilgisayar aglarnda hem istemci hem de sunucu olarak yaygn kullanm bulmustur. Uzerinde hali hazrda bulunan servislerin cesitliligi, yeni ckan servislere hzl ayak uydurmas, kolay kongure edilebilmesi ve ozellikle de dusuk maliyeti sebebi ile yaygn olarak Internet _ servislerinin verilmesi amacyla kullanlmaktadr. Zamanla verdigi ag servisleri baska protokollere destek verecek sekilde genisletilmistir. Su anda Linux WWW sunucu DNS sunucu NFS sunucu NIS sunucu X Window sunucu BOOTP sunucu Linux _ Isletim Sistemi, ODT UB _ IDB, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

16 1.3. Linux'u Nereden Bulabilirim? Bolum 1. Linux Nedir? SMTP sunucu FTP sunucu LIST sunucu NEWS sunucu gibi yaygn TCP/IP servislerinin yansra NOVELL sunucu (Novell protokolu kullanarak disk ve yazc servisi) SAMBA sunucu (Windows 3.1, Windows95, Windows NT ve WfW icin disk ve yazc servisi) APPLETALK sunucu (MacOS kullanan Apple makinalar icin disk ve yazc servisi) servisleri verebilmektedir Ag Eleman Linux yazlm destegi ile bircok ag elemannn yerine gecebilecek bir alternatif olarak kullanlabilmektedir. Birden fazla agn birbirine baglanmas amacyla bir yonlendirici (router) olarak da kullanlabilmektedir. Ozellikle farkl protokoller aras bir gecis eleman olarak yaygn sekilde Linux'tan yararlanlmaktadr. Ayrca yonlendirici olarak kullanldgnda kolaylkla guvenlik amacyla rewall olarak kongure edilebilmektedir. Buna ek olarak bir ag uzerinde bulunan iki segment tragini birbirinden ayran bir kopru (bridge) olarak da hizmet verebilmektedir. Bircok kurumda bir veya daha cok modemin baglanmas amacyla bir terminal sunucu (terminal server) olarak Linux kullanlmaktadr. 1.3 Linux'u Nereden Bulabilirim? Linux isletim sistemiminin temelini olusturan cekirdek, bu cekirdegin kullandg destek kutuphaneleri ve uygulama yazlmlar bir araya getirilerek, yukleme yazlmlar da eklenerek Linux dagtmlar meydana getirilmektedir. Bu dagtmlar temel olarak bir kullancnn Linux kullanmak icin ihtiyac duyabilecegi bir cok yazlm bir araya getirirler. Bu dagtmlarn cogu _Internet uzerinde anonim FTP arsivlerinde bulunabilmektedirler. _ Internet erisimi bulunmayan kisilerinde (veya _ Internet'ten onlarca Mb kopyalamak istemeyen kisilerin) yararlanabilmesi icin cesitli CD-ROM sirketleri tarafndan CD-ROM uzerinde dagtmlar meydana getirilmistir. Linux dagtmlar ve bunlarn nereden temin edilebilecegi hakknda detayl bilgi, Linux Kurulumu baslg altnda bulunabilir. 4 ODT U Bilgi _ Islem Dairesi, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

17 Bolum 1. Linux Nedir? 1.4. Yazlm Ozellikleri Dokuman Temini Linux hakknda yazlan kitaplarn says gun gectikce artmaktadr. Yine de en guncel bilgi _Internet uzerinde bulunmaktadr. Elektronik ortamda iki temel dokuman cesidi bulunmaktadr. Bunlar: 1. Linux Documentation Project <http://w3.metu.edu.tr/ldp> 2. NASIL (HOWTO) dokumanlar <ftp://ftp.metu.edu.tr/pub/sunsite/docs/howto/> NASIL dokumanlarnn bir ksmnn Turkceye cevrilmesi islemi devam etmektedir. Su ana kadar cevrilen dokumanlar Linux Kullanclar Grubu <http://linux.org.tr> WWW sayfasndan bulabilirsiniz. 1.4 Yazlm Ozellikleri Bir isletim sistemi, ne kadar mukemmel olursa olsun, uygulama yazlmlarnn coklugu ve kalitesi ile varolabilir. Herhangi bir Linux dagtm icerisinde, degisik amaclara hizmet eden bircok yazlm bulunmaktadr. Ancak her gecen gun bu dagtmlarda yer almayan yeni yeni yazlmlar ckmaktadr. UNIX makinalar uzerinde yer alan uygulamalarn cogu, degisik platformlar altnda bulundugundan calstrlabilir (executable) olarak dagtlmaz, kaynak kodu seklinde sunulurlar. Sozkonusu yazlm kullanmak isteyen bir kullanc bu kaynak kodunu kendi platformunda derleyerek calstrr. Bu yazlmlarn bircogu Linux altnda kolaylkla calstrlabilmektedir. Bu tur yazlmlar Internet _ uzerinde cesitli FTP arsivlerinde bulmak mumkundur. Linux'a ozel veya Linux uzerinde gelistirilen yazlmlar icin standart baz FTP arsivleri vardr. Bunlarn en bilineni Sunsite <ftp://sunsite.unc.edu/pub/linux> FTP arsividir. Burada cesitli dizinler altnda konularna gore ayrlms bir durumda elektronik devre tasarm yazlmlarndan oyun programlarna kadar bircok degisik yazlm bulunmaktadr. Bu arsivin Turkiye'de yeralan bir kopyas <ftp://sunsite.bilkent.edu.tr> adresinde vardr. Linux'un bu denli sevilmesi ve yaygnlasmas cesitli sirketlerin (Macintosh, Sun, SSC gibi) Linux uzerinde calsan ticari yazlmlar gelistirmesi sonucunu verdi. Bu konuda detayl bilgi icin Commercial-HOWTO dokumanndan yararlanabilirsiniz. Linux uzerinde bulunan uygulamalarn ve yazlmlarn listeleri icin asagdaki adreslerden yararlanabilirsiniz: Linux Applications <http://www.redhat.com/linux-info/linux-app-list/> Scientic Applications on Linux <http://sal.kachinatech.com> Linux Software Map <http://www.execps.com/lsm> Linux _ Isletim Sistemi, ODT UB _ IDB, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

18 1.4. Yazlm Ozellikleri Bolum 1. Linux Nedir? Temel Komutlar Daha once UNIX tabanl bir isletim sisteminde calsanlar icin Linux, ogrenilmesi cok kolay bir sistem olacaktr. Standart bir UNIX sisteminde yeralan hemen hemen tum komutlar, Linux'a tasnmstr. Onlarca cesit kabugun yan sra, sed, awk gibi programcnn isini kolaylastran diller, ls, less, finger gibi temel her turlu komut, Linux'ta vardr. Ag ve Internet _ uygulamalar icin elm ve pine (Pine Is Not Elm) yannda metin editorleri olarak vi, vim (vi'n daha gelismis surumu), pico ve joe saylabilir. Editorlerden, bizde fazla bilinmeyen Emacs da Linux altnda denemeye deger programlardandr. Kelime islem programlarndan troff, groff (GNU tro) ve daha modern metin isleme yazlmlarndan TeX ve LaTeX saylabilir. Baz program isimlerinin (GNU-tar, GNU-bash gibi) basnda gorebileceginiz GNU (Gnu is Not UNIX!), Linux icin de yazlm ve programlar ureten bir kurulustur. GNU, lisansn ve yazarn korumak kosuluyla programlar kaynak koduyla birlikte Linux kullanclarna dagtr. Ornek olarak tcsh ve GNU bash, Linux altnda en cok ragbet edilen iki kabuk ismidir. Diger kabuklar arasnda zsh, ash, ksh ve csh saylabilir. Kabuklar hakknda daha genis bilgiyi, Bash konu baslg altnda bulabilirsiniz Uygulama Programlar Linux uzerinde ver taban uygulamalar ortalama bir kullancnn ihtiyacn karslayabilir. Postgres <http://www.postgresql.org>, Mbase, msql ve Ingres gibi profesyonel yazlmlar Linux ve diger platformlarda istemci/sunucu bazda gorev yapabilirler. Ozellikle Postgres, uygulama kolaylg ve C, perl, tcl gibi bircok dile yonelik arabirimiyle goze carpar. Muhendislik yazlmlar arasnda gnuplot (graksel veri analiz yazlm), xspread ve xfractint (fraktal yaratma program) saylabilir. Dogru secilmis bir donanm uzerinde kurulan bir Linux makinas, hemen her tur cokluortam (multimedia) uygulamalarn rahatlkla calstrabilir. En az Pentium tabanl, 32Mbayt RAM ve 2GB sabit diske sahip makina yardmyla ticari olarak satlan cokluortam uygulamalarn kullanabilirsiniz. Linux, hemen her turlu ses kartn desteklediginden ses dosyalarnn, workman, Cdplayer gibi programlar yardmyla kolayca calnmas mumkun olur. MIDI editorleri ve bir sentezleyici ile kendi muzik studyonuzu kurabilirsiniz. Biraz oyun oynamak m istediniz? Doom, Quake, Abuse, Xtetris, FreeCiv(ya da CivNet), Imaze ve benzeri onlarca oyun Linux'ta da var. ODTU'de yuzlerce ogrenciyi bilgisayar basna mhlayan MUD (Multi User Dungeon) oyunlarn sunan makinalarn birksm Linux idi. Bu oyunlar cesitli ftp adreslerinden ucretsiz temin edebilirsiniz X Window Arabirimi Linux isletim sistemi altnda X Window sistemi ile Windows altndaki gibi grak arabirimiyle birlikte calsabilirsiniz. Windows ile ugrasan herkes rahatlkla X Window'a gecis yapabilir. X 6 ODT U Bilgi _ Islem Dairesi, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

19 Bolum 1. Linux Nedir? 1.5. Linux ve Diger _ Isletim Sistemleri ile ekranda ayn anda birden fazla pencere aclabilir, fare yardmyla birden fazla uygulama ayn anda kontrol edilebilir. Pekcok uygulamann (ozellikle Internet _ tabanl) X uzerinde calsan surumleri vardr. Bu sayede metin tabanl ekrana donmeden her isinizi X yardmyla tamamlayabilme sansnz olur. Bu sayede Linux, bir is istasyonu gorunumune ve kullansllgna sahip olacaktr. X pencere denetleyici (window manager - wm) kullanc ile X arasnda bekler ve klavye ile fareden aldg emirleri ekranda yerine getirir. Bu emirler, pencerelerin aclmas, kapatlmas ve yerlerinin degistirilmesi gibi komutlardr. Skca kullanlan pencere denetleyicilerinden fvwm, twm, Afterstep, KDE, Enlightenment ve olwm saylabilir. 1.5 Linux ve Diger _ Isletim Sistemleri Linux ve diger isletim sistemleri arasndaki iliskiyi, benzerlikleri ve farkllklar bilmek onemlidir. Linux isletim sistemi, diger sistemler ile birlikte ayn sabit diski paylasabilir. UNIX'i ogrenmek icin kesinlikle en kolay ve ucuz yol olan Linux, diger isletim sistemlerine kars her zaman guclu bir alternatif olmaktadr. Internet _ servis saglayclarnn buyuk cogunlugu, Linux kullanmakta, Internet _ baglantlarn, e-posta ve haber grubu (obegi) als-verisini Linux sayesinde yapmaktadr. Bir kisisel bilgisayar satn aldgnz zaman cok buyuk ihtimalle uzerinde MS-DOS veya turevi bir isletim sistemi yuklenmis oldugunu goreceksiniz. Her kullanc o veya bu sekilde MS-DOS ile tansr. MS-DOS, uzerinde en fazla program yazlan isletim sistemi olmus, bu yuzden modern isletim sistemleri ckmadan once her kullancnn kurtarcs gozuyle baklmstr. Fakat MS-DOS arabirimi programlanrken ileriyi dusunemeyen programclar, bu isletim sistemine Linux'ta olan baz hayati ozellikleri kazandramamslardr. MS-DOS, cok kullancl bir sistem degildir ve ayn anda birden cok isi yapamaz. Isterseniz _ calstrlabilecek en genis programn buyuklugunu gormek icin mem komutunu kullanmay deneyin. Linux, sadece uzerindeki hafza ile snrldr. 80x86 tabanl mikroislemcinin her ozelligini sonuna kadar kullanr. Bunun sonucu olarak performansl bir isletim sistemidir. Tum bu olumsuzluklara ragmen yine de MS-DOS kullanmak istiyorsunuz. Onun da kolayn bulmus Linux programclar. Ucretsiz dagtlan MS-DOS ve Windows emulatoru yardmyla MS-DOS altnda calsan programlarn hemen hepsi Linux'la birlikte de calsabilir. WinWord 2.0, sysinfo, Civilization ve Qbasic Linux altnda sorunsuz calsan MS-DOS/Windows programlarndan sadece birkac. Profesyonel bir yatrm saylabilecek Windows NT'nin cokgorevlilik ve hafzay mukemmel kullanma gibi ozellikleri vardr. Buna karslk yat oldukca yuksektir ve calsmak icin gayet yuksek standartl bir makina ister. IBM rmasnn gelistirdigi OS/2 de NT'ye benzer sekilde cokgorevli isletim sistemi olup - yat/performans oran acsndan makul saylabilecek bir isletim sistemi olarak goze carpar. Linux, herkese gore bir isletim sistemi degildir. UNIX'i benimsemeyen bir kullancdan Linux'u kullanmasn bekleyemezsiniz. Internet _ UNIX ile dogdugu icin Linux bu alanda yukarda Linux Isletim _ Sistemi, ODTUB IDB, _ Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

20 1.6. Turkiye'de ve Dunyada Linux Bolum 1. Linux Nedir? sozu gecen sistemlerden daha avantajl bir duruma gelir. Dagtm tek rmayla sabit olmadg icin gelistirilme asamasnda dunyann dort bir yanndan katk ve destek gelir. UNIX'e belirli bir standart getirilmesi icin yaplan calsmalara uyan Linux, POSIX standardn destekler. RedHat, Caldera gibi cesitli Linux surumleri da piyasada satlmakta, cok zengin bir dokuman ve arsiv kaynag ile kullanclara sunulmaktadr tabanl islemciler uzerinde kurulabilen ve Internet _ uzerinde bedava dagtlan diger isletim sistemlerinden bir digeri de FreeBSD'dir. FreeBSD, bir grup programc tarafndan BSD standartn 80x86 bilgisayarlara tasmak uzere gelistirilmistir ve Linux ile buyuk benzerlikleri bulunur. Linux isletim sisteminin guvenilir ve saglam yapsndan haberdar olmayan, hatta bu gercegi bilerek ucretli sistemlerdem medet uman kisiler vardr. Sabit kirli olmadan once bu sistem hakknda daha fazla verinin dagtlmas, kullanclarn bilinclendirilmesi gereklidir. Bu da ancak, Linux'un yapabildiklerini gostermekle olabilir. 1.6 Turkiye'de ve Dunyada Linux Eger Linux'u sever ve bu sistemin yaygnlasmasnda, bihaber kullanclara tantmnda onculuk etmek isterseniz, bu bolum tam size goredir. Henuz tuzel kisiligi olmayan Turkiye Linux Kullanclar Grubu sayfas <http://www.linux.org.tr> Turkiye'de Linux calsmalar icin iyi bir baslangc noktasdr. Turkce ve Ingilizce _ Turkiye'deki en genis kapsaml Linux sunucusunun genislemesinde yeni kirlere, cozum onerilerine ihtiyac vardr. Bu da ancak Linux seven bir kitlenin varlgyla mumkundur. Dunyada ve Turkiye'de Internet _ Servis Saglayclar ( ISS) _ Linux'u uzunca bir suredir ticari olarak kullanyorlar. Uygulama yazlmlar da bu yonde kullanclarn hizmetine sunuluyor. Fakat guvenlik sorunlar nedeniyle Linux kullanan servis saglayclar, musterilerini bu hizmetten yoksun tutuyorlar. Ack sistem kavramnn ve kullanmnn yaygnlasmas da bu sebepten dolay sekteye ugruyor. SSC (Specialized Systems Consultants - \Linux Journal" adnda bir dergiyi basaryla dagtyor. Tiraj onbinleri bulan bu aylk dergide bu isletim sistemini aktif kullanan herkes icin, her konuda, her duzeyde makale bulmak mumkundur. 1.7 Linux ve Donanm Destegi Bir isletim sisteminin tum kartlar tanmas, tum sabit disklerle calsabilmesi, tum giris/cks kartlaryla uyum icinde calsmas mumkun degildir. Bu konuda cok iddal olan tak-calstr sistemine sahip Windows95 bile bazen yetersiz kalabilmekte. Linux da piyasada yeralan hemen hemen butun donanmlarla birlikte calsabilir. Linux, uzerinde matematiksel islemci olsun veya olmasn Intel 386SX/DX, 486SX/DX/SX2/DX2/DX4, Pentium, PentiumPro, Pentium II ve MMX islemcilerde sorunsuz calsr. Bunlarla beraber (Cyrix 486 tabanl islemcilerinde nadiren sorun ckarsa da) 8 ODTU Bilgi Islem _ Dairesi, Mart 1998, Surum 1.0, CC-USG

BÖLÜM 7. 7. LILO ve LINUX İŞLETİM SİSTEMİ

BÖLÜM 7. 7. LILO ve LINUX İŞLETİM SİSTEMİ BÖLÜM 7 7. LILO ve LINUX İŞLETİM SİSTEMİ Diskin başına (genellikle MBR - master boot record) yerleşerek bilgisayarın düzgün bir şekilde Linux veya başka bir işletim sistemi ile açılmasını sağlayan program.

Detaylı

Linux İşletim Sistemi Tanıtımı

Linux İşletim Sistemi Tanıtımı Linux İşletim Sistemi Tanıtımı Burak DAYIOĞLU Hi-Tech World, Mart '98, Ankara İçerik Linux İşletim Sistemi nedir? Linux un benzer işletim sistemlerine göre avantajları nelerdir? Türkiye Linux Kullanıcıları

Detaylı

Açık Kaynak Kodlu Yazılım

Açık Kaynak Kodlu Yazılım Temel Kavramlar İşletim Sistemi Bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan, aynı zamanda diğer uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ- 1

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ- 1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 AMAÇ AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ- 1 İhtiyaç duyduğunuz işletim sistemini ve sürümlerini tespit edebileceksiniz. ARAŞTIRMA Bu faaliyet öncesinde hazırlık amaçlıolarak şu işlemleri yapmalısınız.

Detaylı

İÇERİK I.BÖLÜM. Amaç Hikaye Özellikleri ve Kullanım Alanları Bileşenleri İleri Yönelik Planlar

İÇERİK I.BÖLÜM. Amaç Hikaye Özellikleri ve Kullanım Alanları Bileşenleri İleri Yönelik Planlar İÇERİK I.BÖLÜM Amaç Hikaye Özellikleri ve Kullanım Alanları Bileşenleri İleri Yönelik Planlar İÇERİK II.BÖLÜM Kurulum Gereksinimleri Kurulum İşlemleri Kurulum Sonrası Ayarlar Web Yönetimi Sistem Testleri

Detaylı

Linux un Tarihsel gelişimi

Linux un Tarihsel gelişimi Linux un Tarihsel gelişimi Unix, 1969 yılında, Ken Thompson ve Dennis Ritchie tarafından Bell Laboratuvarları'nda geliştirilmiş, çok kullanıcılı, çok görevli yapıyı destekleyen bir bilgisayar işletim sistemidir.

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi MİKROİŞLEMCİLER Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi Mikroişlemcilerin Tarihi Gelişimi Mikroişlemcilerin tarihi gelişimlerini bir kerede işleyebildikleri bit sayısı referans alınarak dört grupta incelemek

Detaylı

Dosya sistemi (File system), dosyaların hard disk üzerinde nasıl yerleşeceğini ayarlayan bir sistemdir. Diğer bir tanıma göre dosya sistemi, bir

Dosya sistemi (File system), dosyaların hard disk üzerinde nasıl yerleşeceğini ayarlayan bir sistemdir. Diğer bir tanıma göre dosya sistemi, bir Dosya Sistemleri DOSYA NEDİR? Dosya;disk üzerinde depolanmışverilerin bütününe verilen isimlendirmedir. İşletim sistemi tipik olarak iki çeşit dosya içerir. Birincisi; bir sistem görevi yerine getirirken

Detaylı

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler Süha TUNA Bilişim Enstitüsü UHeM Yaz Çalıştayı - 11.06.2012 İçerik 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı 2. Temel Linux Komutları 3. Sunucuya Uzaktan Bağlanma 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı Linux Linux,

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

Linux Terminal Sunucu LKD

Linux Terminal Sunucu LKD Barış Metin LKD www.metin.org Terminal Sunucu Nedir? Bağımlı istemciler (Aptal Terminaller). Güçlü sunucu, tüm uygulamaları çalıştırıyor. Neden ihtiyaç var? Terminal Sunucu Ne Sağlamalıdır? İstemciler

Detaylı

NFS (Network File System) & NIS (Network Information System) H. Coşkun Gündüz cgunduz@cs.bilgi.edu.tr

NFS (Network File System) & NIS (Network Information System) H. Coşkun Gündüz cgunduz@cs.bilgi.edu.tr NFS (Network File System) & NIS (Network Information System) H. Coşkun Gündüz cgunduz@cs.bilgi.edu.tr NFS içerik: NFS nedir? Tarihçe NFS sunucu yapılandırma NFS istemci yapılandırma Genel problemler ve

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

İşletim Sisteminin Katmanları

İşletim Sisteminin Katmanları İşletim Sistemi Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden, temel sistem işlemlerinden ve uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır. Bütün diğer yazılımların belleğe,

Detaylı

Linux un Temel Bileşenleri. Linux Nedir? Aydın ÜSTÜN (Selçuk Üniversitesi) e-posta: austun@selcuk.edu.tr 02.03.2010

Linux un Temel Bileşenleri. Linux Nedir? Aydın ÜSTÜN (Selçuk Üniversitesi) e-posta: austun@selcuk.edu.tr 02.03.2010 Linux Nedir? Aydın ÜSTÜN Selçuk Üniversitesi e-posta: austun@selcuk.edu.tr 02.03.2010 İçerik Giriş 1 Giriş Temel kavramlar Tarihçe 2 Çekirdek Linux dağıtımları Paketler 3 Neden Linux? Nereden ve nasıl

Detaylı

Kemalettin YıldY KADIR HAS UNIVERSITY. UNIX SYSTEM ADMINISTRATOR www.kemalettinyildiz.tk kemalettinyildiz@yahoo.com kemalettinyildiz@khas.edu.

Kemalettin YıldY KADIR HAS UNIVERSITY. UNIX SYSTEM ADMINISTRATOR www.kemalettinyildiz.tk kemalettinyildiz@yahoo.com kemalettinyildiz@khas.edu. Kemalettin YıldY ldız KADIR HAS UNIVERSITY BİLGİ İŞLEM MERKEZİ UNIX SYSTEM ADMINISTRATOR www.kemalettinyildiz.tk kemalettinyildiz@yahoo.com kemalettinyildiz@khas.edu.tr BSD BERKELEY SOFTWARE DISTRIBUTION

Detaylı

Linux İşletim Sistemi. EnderUnix Çekirdek Takımı Üyesi afsin ~ enderunix.org www.enderunix.org/afsin

Linux İşletim Sistemi. EnderUnix Çekirdek Takımı Üyesi afsin ~ enderunix.org www.enderunix.org/afsin Afşin Taşkıran EnderUnix Çekirdek Takımı Üyesi afsin ~ enderunix.org www.enderunix.org/afsin Özgür / Serbest Yazılım? İlk defa Richard Stallman tarafından ortaya atılmıştır. http://www.stallman.org/ Özgür

Detaylı

Özgür Yazılım Nedir?GPL, GNU...

Özgür Yazılım Nedir?GPL, GNU... Özgür Yazılım Nedir?GPL, GNU... İlk defa Richard Stallman tarafından ortaya atılmıştır. Oluşturulan bir yazılımın herkese ait ve özgür olmasını, ancak yazılımı yazan ilk programcının haklarının saklı tutulması

Detaylı

Linux'a Genel Bir Bak³

Linux'a Genel Bir Bak³ Linux'a Genel Bir Bak³ Kaya O uz March 20, 2009 1 Ksaca Linux Linux, Unix 1 türevi bir i³letim sistemidir. Unix sistemleri yap ve i³leyi³ olarak DOS/Windows sistemlerinden farkl oldu u için, bu sistemlerle

Detaylı

1.PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

1.PROGRAMLAMAYA GİRİŞ 1.PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Bilindiği gibi internet üzerindeki statik web sayfaları ziyaretçinin interaktif olarak web sayfasını kullanmasına olanak vermemektedir. Bu yüzden etkileşimli web sayfaları oluşturmak

Detaylı

Linux da Masaüstü Uygulamaları Aralık 2002. Barış Özyurt

Linux da Masaüstü Uygulamaları Aralık 2002. Barış Özyurt <baris@tuxworkshop.com> Linux da Masaüstü Uygulamaları Aralık 2002 Barış Özyurt GNU/Linux Nedir? GNU/Linux, Intel/AMD işlemcili PC lerden Macintosh lara, gömülü sistemlere kadar pek çok platformda başarı

Detaylı

DOS (Disk Operating System)

DOS (Disk Operating System) DOS (Disk Operating System) 2 Windows işletim sistemi ilk olarak Microsoft tarafından IBM uyumlu kişisel bilgisayarlar için geliştirilen MS-DOS (Microsoft DOS) veya PC-DOS olarak bilinen çok farklı bir

Detaylı

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Linux İşletim Sistemleri Eren BAŞTÜRK basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Giriş Linux İşletim Sistemleri Linux Terimlerinin Açıklanması Gömülü Linux İşletim Sistemleri Ubuntu Kurulumu Linux İşletim

Detaylı

Veri Tabanı-I 1.Hafta

Veri Tabanı-I 1.Hafta Veri Tabanı-I 1.Hafta 2010-2011 Bahar Dönemi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Burdur 2011 Muhammer İLKUÇAR 1 Veri ve Veri Tabanı Nedir? Veri Bir anlamı olan ve kaydedilebilen

Detaylı

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU Sistem ve Ağ Uzmanlığı Eğitimi İçeriği BÖLÜM 1 KİŞİSEL BİLGİSAYAR DONANIMI 1.1. Kişisel Bilgisayarlar ve Uygulamalar Bilgisayarların Kullanım Şekli ve Yeri Bilgisayar Tipleri (Sunucular,

Detaylı

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir.

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. 2 Dosya Nedir? Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. Birincisi, bir sistem görevi yerine getirirken yada bir uygulama

Detaylı

08224 Sunucu İşletim Sistemleri

08224 Sunucu İşletim Sistemleri Ders Tanıtım Sunumu 08224 Sunucu İşletim Sistemleri Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2013 2013 Bahar Yarıyılı 26-27 Şub. 2013 Öğr. Gör. Murat KEÇECİOĞLU 1980 li yıllarda ortaya çıkan Personal Computer sistemlerden

Detaylı

FreeBSD 5.X Serisi. Ömer Faruk Şen EnderUNIX Çekirdek Takımı Üyesi ofsen@enderunix.org

FreeBSD 5.X Serisi. Ömer Faruk Şen EnderUNIX Çekirdek Takımı Üyesi ofsen@enderunix.org FreeBSD 5.X Serisi Ömer Faruk Şen EnderUNIX Çekirdek Takımı Üyesi ofsen@enderunix.org FreeBSD 5.X Yenilikler ve Değşiklikler Sunum Özeti: FreeBSD 5 serisi ile gelen Yenilikler FreeBSD 5 serisi ile gelen

Detaylı

Modeli OSI AA. OSI modeli. larnnn ilk günlerinde farkl firmalar kendilerine özel teknolojilerle aa. Bilgisayar (dijital) alara

Modeli OSI AA. OSI modeli. larnnn ilk günlerinde farkl firmalar kendilerine özel teknolojilerle aa. Bilgisayar (dijital) alara OSI AA Modeli Hazrlayan: Gürhan G KUZGUN OSI modeli Bilgisayar (dijital) alara larnnn ilk günlerinde farkl firmalar kendilerine özel teknolojilerle aa sistemleri geli'tiriyorlar ve satyorlard yorlard..

Detaylı

ÖNCE BEN OKU WorkCentre 7300 Serisi Fiery Yüklemesi

ÖNCE BEN OKU WorkCentre 7300 Serisi Fiery Yüklemesi ÖNCE BEN OKU WorkCentre 7300 Serisi Fiery Yüklemesi Bu belgede WorkCentre 7300 Serisi için Fiery A Denetleyicisi nin nasl yüklenecei ve kurulaca açklanmaktadr. A ortamnz ve çalma eklinize uygun admlar

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi

Ham Veri. İşlenmiş Veri Kullanıcı. Kullanıcı. Giriş İşleme Çıkış. Yazılı Çizili Saklama. Doç.Dr. Yaşar SARI-ESOGÜ-Turizm Fakültesi Kullanıcı Ham Veri İşlenmiş Veri Kullanıcı Giriş İşleme Çıkış Yazılı Çizili Saklama Server PC Laptop PDA (Personal Digital Assitance) Netbook Tablet PC BİLGİSAYAR DONANIM YAZILIM Scanner (Tarayıcı)

Detaylı

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL

T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı. İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL T.C. YALOVA ÜNİVERSİTESİ Strateji Geliştirme Daire Başkanlğ İÇ KONTROL ve RİSK YÖNETİMİ 1 İÇ İÇ KONTROL EYLÜL 2015 1-) İç Kontrol Nedir? Üniversite varlklarnn korunmas, kurumsal ve yasal düzenlemelere

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

TBF 110 BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet

TBF 110 BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet BİLGİSAYARDA VERİ İŞLEME ve UYGULAMALARI Ha9a- 2 - İnternet 2015 2016 Akademik Yılı Öğr. Gör. Gülten Güngörmüş gulteng@baskent.edu.tr Oda No: B- 202 Öğr. Gör. Gizem Öğütcü ogutcu@baskent.edu.tr Oda No:

Detaylı

Linux altında komut satırında...

Linux altında komut satırında... -Kabuk (Shell) Unix ve benzeri işletim sistemlerinde kullanıcının komut yazmasını sağlayan, bu komutları yorumlayarak gerekli işlemleri yapan programlara kabuk (shell) adı verilir. Linux da bir kullanıcı

Detaylı

ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi...

ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi... ecyber Kullanıcı Kılavuzu 1 / 1 1. ecyber hakkında... 1 2. Sistem gereksinimleri:... 2 Donanım:... 2 Yazılım:... 2 3. Kullanım Rehberi... 3 İndirme... 3 Sunucu yazılım kurulumu... 3 Kurulum sayfası çıkacaktır...

Detaylı

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),

Detaylı

Sun Solaris Jumpstart Sistemi

Sun Solaris Jumpstart Sistemi Sun Solaris Jumpstart Sistemi Ömer Faruk Şen EnderUNIX Yazılım Geliştirme Takımı Üyesi ofsen at enderunix nokta org 4 Aralık 2007 Bu makalenin son halini http://www.enderunix.org/docs/solaris-jumpstart.pdf

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR CPU, bellek ve diğer sistem bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, çipsetler,

Detaylı

FirewallSuite TM Kurulum Kılavuzu

FirewallSuite TM Kurulum Kılavuzu FirewallSuite TM Kurulum Kılavuzu Ürünümüzü tercih ettiğiniz için teşekkür ederiz. Bu doküman, FirewallSuite TM kurulumunu adım adım anlatmaktadır. Bu belge OpenOffice.org ile hazırlanmıştır. 1/27 İçindekiler

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İŞLETİM SİSTEMLERİ Bilinen İşletim Sistemleri İşletim Sistemlerinin Görevleri İşletim Sistemlerinin Gelişim Evresi İşletim Sistemi Türleri İşletim

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA İşletim Sistemi Tanımı ve Tarihçesi Dos, Windows, Unix, Linux, Nowel in Tanımları İşletim Sisteminin İşlevleri Dosya Sistemleri Uygulama İşletim

Detaylı

Önemli NOT: Sınav bölümün belirlediği saatte ve sınıfta yapılacaktır. Sınav saatinde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.

Önemli NOT: Sınav bölümün belirlediği saatte ve sınıfta yapılacaktır. Sınav saatinde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır. Önemli NOT: Sınav bölümün belirlediği saatte ve sınıfta yapılacaktır. Sınav saatinde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır. BİLGİSAYARA GİRİŞ ÇALIŞMA SORULARI 1. Dördüncü kuşak bilgisayarların üretilmesinde

Detaylı

İnternet Programcılığı

İnternet Programcılığı 1 PHP le Ver tabanı İşlemler Yaptığımız web sitelerinin daha kullanışlı olması için veritabanı sistemleri ile bağlantı kurup ihtiyaca göre verileri okuyup yazmasını isteriz. 1.1 Veritabanı Nedir? Veritabanı

Detaylı

INTERNET PROGRAMCILIĞI. Kişisel Bağlantı. Neler Öğreneceğiz? Bağlantı Türleri. Gereksinimler. Modem

INTERNET PROGRAMCILIĞI. Kişisel Bağlantı. Neler Öğreneceğiz? Bağlantı Türleri. Gereksinimler. Modem INTERNET PROGRAMCILIĞI Seval ÖZBALCI Bilgisayar Programcılığı Bölümü Ders 2 Internet Teknolojileri ve Temel Internet Kavramları Neler Öğreneceğiz? Internet e Kişisel Bağlantı Kişisel Bağlantı İçin Gerekenler

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması Sistem Programlama Sistem programlama bilgisayar mühendisliğinin bir alanı olup karmaşık sistemlerin ve bu sistemlerin parçalarının ile ilgilenir. İşletim Sistemlerinin Programlaması Giriş/Cıkış( I/O)

Detaylı

Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım

Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım Yazılım Yazılım Bilgisayarlar üretildikleri anda içlerinde herhangi bir bilgi barındırmadıkları için bir işlevleri yoktur. Bilgisayarlara belirli yazılımlar yüklenerek işlem yapabilecek hale getirilirler.

Detaylı

C) 19 inçlik CRT ile LCD monitörün görünebilir alanı farklıdır. D) Dijital sinyali, analog sinyale çevirmek için DAC kullanılır.

C) 19 inçlik CRT ile LCD monitörün görünebilir alanı farklıdır. D) Dijital sinyali, analog sinyale çevirmek için DAC kullanılır. 1(13) - Aşağıdaki yazıcı türlerinden hangisinde fotoğrafik resim kalitesinde çıktı elde edilebilinir? A) İğne Uçlu C) Lazer B) Nokta Vuruşlu D) Mürekkep Püskürtmeli 2(11) - Monitörlerle ilgili olarak verilen

Detaylı

08224 Sunucu İşletim Sistemleri

08224 Sunucu İşletim Sistemleri 08224 Sunucu İşletim Sistemleri Server Operating System Öğr.Gör. Murat KEÇECİOĞLU Elbistan Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Şubat 2015 08224 Sunucu İşletim Sistemleri Server Operating

Detaylı

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken 8lk Kullanc Tepkileri Kullanclardan tepkiler toplanmaldr Üç tip vardr Kullanc önerileri De0iiklik tavsiyeleri Revizyon planlar

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 5. Yönlendiricilerde İşlem İzleme ve Hata Ayıklama

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 5. Yönlendiricilerde İşlem İzleme ve Hata Ayıklama HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUVARI DENEY 5 Yönlendiricilerde İşlem İzleme ve Hata Ayıklama Bu deneyde, Laboratuvar görünümü, Çizim 5.1 de gösterilen biçimde

Detaylı

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İşletim Sistemleri ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri

Detaylı

BIND ile DNS Sunucu Kurulumu

BIND ile DNS Sunucu Kurulumu BIND ile DNS Sunucu Kurulumu BIND Nedir? BIND bir dns sunucusu yani unix ve linux sistemler üzerinde dns servis hizmetini veren başarılı bir daemondur. Kısacası en popüler DNS sunucu yazılımı BIND dir.

Detaylı

Internetin Yapı Taşları

Internetin Yapı Taşları Internetin Yapı Taşları Ali Erdinç Köroğlu III. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği 13 Mayıs 200 Milli Kütüphane - Ankara Internetin Yapı Taşları OSI Katmanı TCP Katmanı IP Katmanı IP Adresleme IP Sınıfları

Detaylı

40. yıl INTEL CORE 2 DUO PC BİLGİSAYAR. Açıklama Intel Core 2 Duo 2.13 PC Bilgisayar (4 adet) Denklik/Onay

40. yıl INTEL CORE 2 DUO PC BİLGİSAYAR. Açıklama Intel Core 2 Duo 2.13 PC Bilgisayar (4 adet) Denklik/Onay INTEL CORE 2 DUO PC BİLGİSAYAR Intel Core 2 Duo 2.13 PC (4 adet) Sorumlu Bölüm Laboratuar E posta INTEL CORE 2 DUO PC BİLGİSAYAR Araş. Gör. Emre ÜNSAL Unix eunsal@cs.deu.edu.tr 40. yıl Adres Dokuz Eylül

Detaylı

Önyükleyiciler. Ercan Ersoy

Önyükleyiciler. Ercan Ersoy Önyükleyiciler Ercan Ersoy vi Önyükleyiciler İçindekiler İçindekiler Bölüm 1: Temel Bilgiler 1 İşletim Sistemi 2 Saklama Birimlerinin Bölümlendirilmesi 4 Dosya Sistemleri 6 Kalıp Dosyaları 7 Bellenim 8

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar

BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI. 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar BİLGİ TEKNOLOJİSİNİN TEMEL KAVRAMLARI 1-Bilgisayar, donanım ve yazılım kavramları 2-Bilgisayar çeşitleri 3-Bilgisayarlar arsındaki farklılıklar Yılmaz DEMİR BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ Ünitelerimiz

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerinin Tarihçesi ve Genel Yapısı İşletim Sistemlerine Giriş - Ders02 1 İşletim Sistemi Tarihçesi İLK NESİL işletim SİSTEMLERİ (1945 1955) 1940 larda Howard Aiken,

Detaylı

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş

MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş MAT213 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA I DERSİ Ders 1: Programlamaya Giriş Yard. Doç. Dr. Alper Kürşat Uysal Bilgisayar Mühendisliği Bölümü akuysal@anadolu.edu.tr Ders Web Sayfası: http://ceng.anadolu.edu.tr/ders.aspx?dersid=101

Detaylı

Unix İşletim Sistemi Ailesi Afşin Taşkıran

Unix İşletim Sistemi Ailesi Afşin Taşkıran Unix İşletim Sistemi Ailesi Afşin Taşkıran EnderUnix Çekirdek Takımı Üyesi afsin ~ enderunix.org www.enderunix.org/afsin 11.12.2006 Sunum Planı Unix in Tarihçesi Unix Standartları Günümüzde Kullanılan

Detaylı

17 AĞUSTOS ETKİNLİKLERİ VE YAPILAN ANKET ÇALIŞMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com.

17 AĞUSTOS ETKİNLİKLERİ VE YAPILAN ANKET ÇALIŞMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com. 169 17 AĞUSTOS ETKİNLİKLERİ VE YAPILAN ANKET ÇALIŞMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Abdullah İNCİR İnşaat Mühendisi abdullah_incir@yahoo.com.tr GİRİŞ Her yl 17 Ağustos tarihinde, Marmara Depreminin yldönümü

Detaylı

GNU/Linux'un Tarihi ve Önemi

GNU/Linux'un Tarihi ve Önemi GNU/Linux'un Tarihi ve Önemi Doruk Fişek Linux Kullanıcıları Derneği Linux Nasıl Okunuyor? Linux, Liinuks veya Lihnuks şeklinde okunuyor. İngilizce bir kelime olmadığı için; Linaks, Layneks, Laynaks gibi

Detaylı

12. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

12. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 12. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları FDisk (Disk Bölme) İşleminin Yapılması Recovery Console Repair Kaynakça 3 Temel

Detaylı

Script. Statik Sayfa. Dinamik Sayfa. Dinamik Web Sitelerinin Avantajları. İçerik Yönetim Sistemi. PHP Nedir? Avantajları.

Script. Statik Sayfa. Dinamik Sayfa. Dinamik Web Sitelerinin Avantajları. İçerik Yönetim Sistemi. PHP Nedir? Avantajları. Script Statik Sayfa Dinamik Sayfa Dinamik Web Sitelerinin Avantajları İçerik Yönetim Sistemi PHP Nedir? Avantajları Dezavantajları Script HTML kodları arasına yerleştirilen küçük kodlardır. Web sayfalarında

Detaylı

Doç.Dr. Yaşar SARI ESOGÜ Turizm Fakültesi-Eskişehir BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS)

Doç.Dr. Yaşar SARI ESOGÜ Turizm Fakültesi-Eskişehir BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) BİLGİSAYAR AĞLARI (COMPUTER NETWORKS) 1 BİLGİSAYAR AĞI Birden çok bilgisayarın birbirine bağlanması ile oluşturulan yapılara bilgisayar ağları denmektedir. Bu bağlantı bakır kablolarla yapılabildiği gibi,

Detaylı

ACTFAX SERVER (ELEKTRONİK FAKS SİSTEMİ) TEKNİK ŞARTNAMESİ

ACTFAX SERVER (ELEKTRONİK FAKS SİSTEMİ) TEKNİK ŞARTNAMESİ ACTFAX SERVER (ELEKTRONİK FAKS SİSTEMİ) TEKNİK ŞARTNAMESİ 1 İÇİNDEKİLER 1.0. KONU VE KAPSAM 2.0. KULLANIM AMACI 3.0. ÜRÜN ÖZELLİKLERİ 4.0. ÇALIŞMA ŞARTLARI 5.0. DONANIM DESTEĞİ 6.0. KURULUM VE EĞİTİM 7.0.

Detaylı

Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS.

Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS. Windows 2000 veya XP kurarken dosya sistemini seçmeniz gerekir. Ya FAT32 dosya sistemini kullanırsınız ya da NTFS. NTFS'nin FAT32'ye göre sağladığı bir çok avantajı vardır. Diski daha verimli kullanır.

Detaylı

Bilg-101. Bölüm 6. Bilgisayar Ağları. Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Nedir?

Bilg-101. Bölüm 6. Bilgisayar Ağları. Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Nedir? Bilg-101 Bölüm 6 Bilgisayar Ağları 2006 Prentice-Hall, Inc Slide 1 Ne Öğreneceğiz? Bilgisayar Ağı Bilgisayar Ağlarının Avantaj ve Dezavantajları Bilgisayar Ağlarında Protokol ün önemi Ağ Çeşitleri Yerel

Detaylı

Akademik Bilişim 2002. Linux Çekirdeği. Berk Demir

Akademik Bilişim 2002. Linux Çekirdeği. Berk Demir <berk@linux.org.tr> Akademik Bilişim 2002 Linux Çekirdeği Berk Demir Çekirdek Nedir? Yazılım ve donanım arasında aracı olarak çalışan ve genel organizasyonu sağlayan program. Görevleri : Süreç kontrolü

Detaylı

Simülasyon Modellemesi

Simülasyon Modellemesi Simülasyon Modellemesi Doç. Dr. Mustafa Yüzükrmz myuzukirmizi@meliksah.edu.tr Ders -2: Metod ve Veri Analizi Contents 1 Metod Analizi 1 1.1 Giri³.................................. 1 1.2 Metod Müh.'de Sistematik

Detaylı

FABREKA YAZILIM ELEKTRONİK DANIŞMANLIK TİC. LTD. ŞTİ.

FABREKA YAZILIM ELEKTRONİK DANIŞMANLIK TİC. LTD. ŞTİ. FABREKA YAZILIM ELEKTRONİK DANIŞMANLIK TİC. LTD. ŞTİ. VEBIAN V1.6 KURULUM DOKÜMANI 29.08.2015 İçindekiler Amaç ve Kapsam... 2 Sistem Gereksinimleri... 3 Kurulum Adımları... 4 Başlamadan Önce... 4 Kurulum

Detaylı

Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6

Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6 Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6 Fiery Extended Applications Package (FEA) v4.2 Fiery Server ile ilişkili görevleri gerçekleştirmek için Fiery uygulamalarını

Detaylı

Ö RENME FAAL YET -1 1. DOSYALAMA LEMLER AMAÇ ARA TIRMA. 1.1. Genel Bilgiler

Ö RENME FAAL YET -1 1. DOSYALAMA LEMLER AMAÇ ARA TIRMA. 1.1. Genel Bilgiler ÖRENME FAALYET-1 AMAÇ ÖRENME FAALYET-1 Bu faaliyette verilen bilgiler dorultusunda, sunu hazrlama programlarnda kullanlan temel dosya ilemlerini (sunu açma-kapatma-kaydetme-düzenleme) yapabileceksiniz.

Detaylı

Donanım Bağımsız Kurtarma

Donanım Bağımsız Kurtarma Donanım Bağımsız Kurtarma Bu belgenin amacı, bir sistemden başka bir sisteme donanım bağımsız kurtarma gerçekleştirmenize adım adım yardımcı olmaktır. Bu belgeyi okumaya başlamadan önce ShadowProtect için

Detaylı

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ Fizik Mühendisliği Bölümü Pic Basic Pro ile PIC Programlama Ders Notları Hazırlayan: Kamil KAYA 2012 Mikrodenetleyiciler: Mikrodenetleyicilerin tanımına girmeden önce kısaca mikroişlemcilere

Detaylı

Bölüm 2 Programlama Dilleri 2.1 Programlama Dilleri ve C Bölüm ba³l nn aksine, burada programlama dillerinin çok uzun ve ilginç geli³im öykülerine girmeyecek ve onlarn tam snandrmasn yapmak gibi zor bir

Detaylı

PARALOG POS AKTARIMLARI. Derece Yazılım 2009

PARALOG POS AKTARIMLARI. Derece Yazılım 2009 PARALOG POS AKTARIMLARI Derece Yazılım 2009 POS (Point of Sale) Satış Noktası anlamına gelen bu terim perakende ticarette kullanılan gelişmiş yazarkasalar için de kullanılmaktadır. POS cihazları sahip

Detaylı

AĞ KURULUMU ANA MAKİNA İÇİN:

AĞ KURULUMU ANA MAKİNA İÇİN: AĞ KURULUMU NetProxy programı ile bilgisayarlarınızı birbirine bağlamak için, bağlantı yapacağınız bilgisayarlar arasynda bir ağ kurmanız gerekir. Ağ kurma işlemini burada adım adım anlatmaya çalışacağım.

Detaylı

Bu dosyalar NT4 Server kurulum C'sinde \CLIENTS\MSCLIENT dizini altında bulunabilir.

Bu dosyalar NT4 Server kurulum C'sinde \CLIENTS\MSCLIENT dizini altında bulunabilir. DOS(Disk Operating System) yüklü bir bilgisayar tüm Windows versiyonlarına hatta Windows NT server'a "Microsoft Network Client 3.0" kullanarak bağlanabilir. Önce Microsoft FTP-sunucusundan aşağıdaki dosyaları

Detaylı

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software)

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Yazılım (Software) Eğitim TV - egitimtv.biz - facebook.com/egitimtv 2 Yazılım Daha önce de bahsettiğimiz gibi; yazılım, bilgisayar üzerinde çalışan

Detaylı

BİLGİ NOTU. SpeedTouch 585 Kablosuz ADSL Router

BİLGİ NOTU. SpeedTouch 585 Kablosuz ADSL Router BİLGİ NOTU SpeedTouch 585 Kablosuz ADSL Router SpeedTouch 585 Kablolu Ethernet Kurulumu (MS Windows 98) 1. 2. SpeedTouch Kurulum CD sini taktıktan sonra lütfen bekleyiniz. SpeedTouch Kurulum Sihirbazı

Detaylı

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir.

Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb. kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir. TEMEL AĞ TANIMLARI Ağ Nedir? Birden fazla bilgisayarın iletişimini sağlayan printer vb kaynakları, daha iyi ve ortaklaşa kullanımı sağlayan yapılara denir WAN ve LAN Kavramları Bilgisayarlar ve paylaşılan

Detaylı

Pardus 2013 te Metin Editörleri

Pardus 2013 te Metin Editörleri METİN EDİTÖRLERİ Pardus 2013 te Metin Editörleri Editör metin düzenleyicisi demektir. Linux işletim sistemlerinde, metin oluşturma ya da düzenleme işlemleri için farklı metin düzenleyici programları vardır.

Detaylı

Doğum Yeri : Gölcük Askerlik Durumu : Yapıldı. Uyruğu : T.C Sürücü Belgesi : B Sınıfı (2001)

Doğum Yeri : Gölcük Askerlik Durumu : Yapıldı. Uyruğu : T.C Sürücü Belgesi : B Sınıfı (2001) ENDER GÖKSEL Adres : Birlik Mah. 415. Cad. Oyak Sitesi 33/4 48. Giriş Birlik /Çankaya ANKARA E-mail : endergoksel@gmail.com Cep Tel : 0533 718 76 07 Ev Tel : 0312 440 63 67 Kişisel Bilgiler Doğum Tarihi

Detaylı

Internet Nedir? Devlet Kurumları. Internet Servis Sağlayıcılar. Lokal Ağ. Eğitim Kurumları. Kişisel Bilgisayar. Dizüstü Bilgisayar.

Internet Nedir? Devlet Kurumları. Internet Servis Sağlayıcılar. Lokal Ağ. Eğitim Kurumları. Kişisel Bilgisayar. Dizüstü Bilgisayar. İnternet Nedir? Internet Nedir? Internet, bilgisayar ağlarını kapsayan uluslararası bir ağdır. Farklı büyüklükteki ve tipteki birbirinden bağımsız binlerce bilgisayar ağından oluşur. Bu ağların her birinde

Detaylı

Java, Python ve Ruby Dillerinin Performans Karşılaştırması

Java, Python ve Ruby Dillerinin Performans Karşılaştırması Java, Python ve Ruby Dillerinin Performans Karşılaştırması Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Mustafa ŞAHİN Akademik Bilişim 2007 1 Dillerin seçim nedeni Java, Pyton ve Ruby Programlama dillerinin popülerliği

Detaylı

Bilgi ve iletişim teknolojileri

Bilgi ve iletişim teknolojileri Bilgi ve iletişim teknolojileri 1 Bilgisayar, Hesap makinesi gibi araçlara neden ihtiyaç duyulmuştur? Zaman tasarrufu Bilginin depolanması ihtiyacı Hatasız işlem yapma isteği İletişim ihtiyacı 30\2 Bilişim

Detaylı

TL-WPS510U PRINT SERVER KURULUM DÖKÜMANI

TL-WPS510U PRINT SERVER KURULUM DÖKÜMANI TL-WPS510U PRINT SERVER KURULUM DÖKÜMANI 1 Başlarken Satın almış olduğunuz TL-WPS510U nun kullanım diagramı aşağıdaki gibidir. Cihazınızı bir ağ yazıcısı değilse veya kablolu ağ yazıcınızı kablosuz olarak

Detaylı

PC Suite Kurulum Kýlavuzu

PC Suite Kurulum Kýlavuzu PC Suite Kurulum Kýlavuzu Yayýnlanan elektronik kullaným kýlavuzu için "Nokia Kullaným Kýlavuzu Þartlar ve Koþullar, 7.Haziran.1998" geçerlidir ( Nokia User s Guides Terms and Conditions, 7th June, 1998.)

Detaylı

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1

Uygulama 6. Sunum 5. Oturum 4. Taşıma 3. Ağ 2. Veri iletim 1 OSI MODELİ OSI Modeli Farklıbilgisayarların ve standartların gelişmesi ile sorunların ortaya çıkması nedeniyle ISO (International Organization for Standardization), OSI(Open Systems Interconnection) modelini

Detaylı

Turquaz. Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com. Turquaz Proje Grubu

Turquaz. Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com. Turquaz Proje Grubu Turquaz Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com Turquaz Proje Grubu Konu Başlıkları 1. Turquaz Proje Grubu 2. Programın fikri 3. Geliştirme aşaması 4. Programın içeriği 5. Yapılacaklar 6. Dizayn

Detaylı

BİL435 LATEX ile Doküman Hazırlama

BİL435 LATEX ile Doküman Hazırlama BİL435 L A TEX ile Doküman Hazırlama Bölüm 1 Emrah AKYAR eakyar@anadolu.edu.tr Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümü, ESKİŞEHİR 2004-2005 Öğretim Yılı Bahar Dönemi 1 2 3 Neden L A TEX? L

Detaylı

http://alikoker.name.tr

http://alikoker.name.tr FDISK Nedir? Bu ödevde ağırlıklı olarak, Windows 95, Windows OSR2 ve DOS için geliştirlimiş FDISK programının kullanımından bahsedeceğim. Bu program DOS/Windows 95 işletim sistemleri için, bir diski ilk

Detaylı

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

OMNET++ 4.2.2. Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları. GYTE - Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü OMNET++ 4.2.2 Ağ Benzetim Yazılımı (Network Simulation Framework) BİL 372 Bilgisayar Ağları OMNET++ OMNET++ (Objective Modular Network Testbed in C++), nesneye yönelik (objectoriented)

Detaylı

1-20 Kullanıcı. 2*Xeon 2.4 GHZ 4 GB 2*146 GB 15k (Raid 1) c: 30 GB, d: 110. 21-40 Kullanıcı. 21-40 Kullanıcı. 41-80 Kullanıcı.

1-20 Kullanıcı. 2*Xeon 2.4 GHZ 4 GB 2*146 GB 15k (Raid 1) c: 30 GB, d: 110. 21-40 Kullanıcı. 21-40 Kullanıcı. 41-80 Kullanıcı. OPERA 1-20 Kullanıcı SINGLE SERVER 2*Xeon 2.4 GHZ 4 GB 2*146 GB 15k (Raid 1) c: 30 GB, d: 110 SINGLE SERVER 21-40 Kullanıcı 4*Xeon 2 GHZ 6GB 8*146 GB 15k (Raid 1+0) c:=40 GB, d:>=540 APPLICATION SERVER

Detaylı

Disk Alanı 100 Mb 1 000 Mb 3 000 Mb 5 000 Mb 10 000 Mb 15 000 Mb. Aylık Trafik (Bandwidth) 1 Gb 5 Gb 10 Gb 15 Gb 25 Gb 35 Gb

Disk Alanı 100 Mb 1 000 Mb 3 000 Mb 5 000 Mb 10 000 Mb 15 000 Mb. Aylık Trafik (Bandwidth) 1 Gb 5 Gb 10 Gb 15 Gb 25 Gb 35 Gb WINDOWS HOSTING PAKETLERİ (Plesk Panel) ÖZELLİKLER Platform Özellikleri Disk Alanı 100 Mb 1 000 Mb 3 000 Mb 5 000 Mb 10 000 Mb 15 000 Mb Aylık Trafik (Bandwidth) 1 Gb 5 Gb 10 Gb 15 Gb 25 Gb 35 Gb Windows

Detaylı