T A S A R I M A G i R i Ş

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T A S A R I M A G i R i Ş"

Transkript

1 T A S A R I M A G i R i Ş Dr. Hasip Yeniova İÇİNDEKİLER 1.1. Giriş Tasarõmda karşõlaşõlan kõsõtlamalar Tasarõmõn amaçlarõ Verilerin toplanmasõ Tasarõm probleminin alternatif çözümleri Bir kimyasal üretim prosesinin anatomisi Proje organizasyonu Proje dökümantasyonlarõ 7 2. Tasarõm problemlerinin matematiksel tanõmõ Bilgi akõmõ, tasarõm değişkenleri ve tasarõm bağõntõlarõ Serbestlik derecesi Tasarõm değişkenlerinin seçilmesi 10 Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Eylül 2003

2 1.1 Giriş Deneyimler, yeni tasarõmlar için ortaya atõlan fikirlerin ancak yüzde birinin ticari olarak uygulanabildiğini göstermiştir. O nedenle pahalõya mal olan yanõlgõlardan kaçõnmak amacõyla tasarõm problemlerine belirli bir düzen içinde yaklaçmak gerekir. Kimya Mühendisliği Tasarõm Dersleri çerçevesinde, bir prosese bakõş açõsõ biraz daha farklõdõr. Öğrencilerden istenen, belirlenen bir proses için bir akõş şemasõnõ oluşturarak prosesde yer alan üniteleri ve bu ünitelerin birbirleri ile olan bağlantõlarõnõ ortaya koymalarõdõr. Biraz daha ayrõntõlõ olarak açõklarsak, öğrencilerden; Bir proses için kütle ve enerji denkliklerini oluşturmalarõ ve çözmeleri, Prosesde yer alan ünitelerin boyutlarõnõ hesaplamalarõ, Akõmlarõn bileşimlerini ve diğer koşullarõnõ hesaplamalarõ, Yatõrõm ve işletme masraflarõnõ hesaplamalarõ, Prosesin karlõlõğõnõ hesaplamalarõ istenir. Tasarõmda kullanõlan hesaplama yöntemleri, çoğunlukla kimya mühendisliği eğitimi sõrasõnda okutulan diğer derslerin içeriklerinde yer alan rutin hesaplama yöntemleridir.ancak, çözüme ulaşmak için çok sayõda hesaplama ve iterasyon yapmak gerekir ki bu da oldukça çok zaman alõr. Bigisayar kullanõmõ genellikle bu iterasyonlarõ yapmak için yararlõ olur Tasarõmda karşõlaşõlan kõsõtlamalar. Tasarõmcõ, belirli bir amaca ulaşmak için dağarcõğõndaki bilgilerle yola çõkarak yapõlabilecek tasarõmlarõ ortaya koyar veya mevcut olan tasarõmlarõ geliştirmeğe çalõşõr. Amaç bir ürün üretmek için bir proses tasarlamak veya var olan bir üretim prosesinin kademelerinden birini geliştirmektir. Tasarõmcõ, amacõna ulaşmak için alternatif tasarõmlar ortaya koyabilir. Fakat genellikle tasarõmlarõ kõsõtlayan çeşitli etkenlerle de karşõlaşabilir. Yine de amaca ulaşabilmek için iyi bir tasarõm bulunabilir. Kõsõtlamalara bağlõ olarak birden fazla tasarõm da mümkün olabilir. Mühendislerin çeşitli konulardaki bilgi ve düşüncelerini bir araya getirerek istenilen bir amaca ulaşmak için yapacaklarõ tasarõm çalõşmasõ gerçekten zevkli ve tatminkar bir uğraştõr. Tasarõmda karşõlaşõlan kõsõtlamalarõn bazõlarõ sabit(değişmez) bazõlarõ ise değişkendir. Fizik yasalarõ, hükümetlerin koyduğu yasa ve yönetmelikler ve standartlar değişmez kõsõtlamalardõr. Diğer kõsõtlamalar daha esnek olup bunlar tasarõmcõ tarafõndan genel bir strateji doğrultusunda değiştirilebilir. Kõsõtlamalarõ iç içe geçmiş iki benzen halkasõ ile aşağõdaki gibi gösterebiliriz. Halkanõn dõşõnda yer alan; kaynaklar, fizik yasalarõ, güvenlik kurallarõ, ekonomik kõsõtlamalar, standartlar ve hükümet kontrollarõ dõş kõsõtlamalar olarak bilinir. Proses seçimi, proses koşullarõ, prosesde kullanõlacak malzemeler, proje yönetimi, projenin hazõrlanmasõ için gerekli süre ve projede çalõşacak personel iç kõsõtlamalardõr. Örneğin, kömürden elmas üretimi proses koşullarõ yönünden, Türkiye de doğal gazdan metanol üretimi kaynaklar açõsõndan, asetanhidrit üretimi ise hükümet kontrollarõ nedeniyle kõsõtlõdõr. Kurulacak bir üretim tesisinin kar etmesi gerektiğini göz önünde bulundurursak, ekonominin de ana kõsõtlama olduğunu söyleyebiliriz. 1

3 Kaynaklar Güvenlik kurallarõ Proses Proses Fizik yasalarõ Seçimi koşullarõ Yönetim UYGUN Malzemeler TASARIMLAR Ekonomik kõsõtlamalar Zaman Personel Standartlar ALTERNATİF TASARIMLAR Hükümet kontrollarõ Bir tasarõm çalõşmasõnõn başõndan sonuna kadar izlenecek adõmlarõ basit olarak aşağõdaki şekilde özetleyebiliriz. Amaç ve tasarõm spesifikasyonlarõnõn belirlenmesi Verilerin toplanmasõ Fiziksel özelliklerin toplanmasõ Tasarõm yöntemlerinin belirlenmesi Alternatif tasarõmlarõn belirlenmesi En uygun tasarõmõn seçilmesi ve Geliştirilmesi (optimizasyon) Son tasarõm 2

4 1.3. Tasarõmõn amaçlarõ Amaç belirli bir ihtiyacõ karşõlamak için gerekli üretim prosesinin tasarõmõnõ yapmaktõr. Tasarõmcõ, asõl amacõnõn yanõ sõra prosesi oluşturan ünitelerde ulaşmak istediği amaçlarõ da belirlemelidir. Çalõşmanõn başlangõcõnda tüm beklentiler ve istekler ortaya konulmalõdõr. Müşterilerden ve tasarõm grubunun dõşõndaki kişi ve kuruluşlardan gelen tüm istekler de tartõşõlarak açõklõğa kavuşturulmalõdõr. İstekler ile gerçek ihtiyaçlar arasõndaki farklar ayõrdedilmelidir. İsteklerden uygun olanlar başlangõçta tasarõm spesifikasyonlarõ içerisine dahil edilebilir ve çalõşmalar ilerledikçe değiştirilebilir. Örneğin, yapõlacak bir tasarõm çalõşmasõ için satõş bölümünden gelen istekler göz önüne alõnarak belirli bir ürün spesifikasyonu (özelliği) başlangõçta amaç olarak benimsenebilir. Fakat çalõşmalar sõrasõnda bu spesifikasyonda ürün elde etmenin zor ve pahalõ olduğu ortaya çõkarsa piyasada rekabet edebilecek daha ucuz bir ürün spesifikasyonu tercih edilir. Prosesde yer alan ekipmanlarõn spesifikasyonlarõ da sürekli olarak göz önünde bulundurulmalõdõr. Ayrõca, mekanik parçalarõn tasarõmõ, bir ekipman veya parçasõnõn satõn alõnmasõ ve diğer firma ve kişilere yaptõrõlacak işlerde karşõlaşõlabilecek kõsõtlamalar da hesaba katõlmalõdõr Verilerin toplanmasõ Alternatif prosesler hakkõndaki bilgilerin toplanmasõ, fiziksel özelliklerin belirlenmesi, ekipman performanslarõnõn saptanmasõ tasarõm çalõşmasõ sõrasõnda en fazla zaman alan ve sõkõcõ bir aşamadõr. O nedenle çoğu tasarõm firmasõ ilgilendikleri konularla ilgili olarak proses hakkõndaki tüm bilgileri içeren veri kataloklarõ (know-how) hazõrlarlar. Ders çerçevesinde bu bilgilerin toplanmasõ üniversite ve çeşitli kuruluşlarõn kütüphanelerinden yararlanõlarak yapõlabilir Tasarõm probleminin alternatif çözümleri Prosesin analiz edilmesi, seçilmesi ve geliştirilmesinde uygun çözümler bulunmasõ tasarõm çalõşmasõnõn en yapõcõ bölümüdür. Bu aşamada, tasarõmcõ kendi bilgi ve deneyimlerinden olduğu kadar çevresindekilerin deneyimlerinden de yararlanõr. Yapõlan bir tasarõm çalõşmasõnõn ve sonuçlarõnõn tümüyle orjinal olmasõ gerekmez. Örneğin, ilk motorlu araç hayvanlarla çekilen arabalarõn hayvansõz çekilebilmesi amacõyla yapõlan çalõşmalar sonunda ortaya çõkmõştõr. Günümüzde kullanõlan modern motorlu araçlar ise icat edilen ilk motorlu aracõn yõllar süresince adõm adõm geliştirilmesiyle oluşmuştur. Kimya endüstrisinde günümüzde uygulanan modern distilasyon prosesleri de antik çağda alkolün deriştirilmesi amacõyla kullanõlan kesikli distilasyon kaplarõnõn (imbik) geliştirilmesiyle oluşmuştur. Görüldüğü gibi tasarõm yapmak yeni bir proses ortaya koymak veya yeni bir ekipman icat etmek anlamõnda değildir. Zaten deneyimli mühendisler daha önce denenmiş, üzerinde çalõşõlmõş prosesleri tercih ederler. Yeni bir proses ortaya koymak için gerekli süreyi ve proje maliyetini önceden tahmin edebilmek çok güçtür. Gelişmeler, ancak küçük adõmlarla ilerleyerek mümkün olmaktadõr. Kimya endüstrisinde uygulanan projeleri orjinalitesine bağlõ olarak üç gruba ayõrabiliriz. 1. Mevcut bir üretim tesisine yapõlacak ilaveler ve değişiklikler. Bu işlerin tamamõ tesiste çalõşan proje grubu elemanlarõ tarafõndan yapõlabilir. 3

5 2. Satõşta artan talebi karşõlayabilmek amacõyla üretim kapasitenin arttõrõlmasõ (Tevsii). Mevcut prosesin tasarõmõ üzerinde değişiklikler yaparak sonuca ulaşmak mümkündür. 3. Yeni bir proses ortaya koymak. Böyle bir çalõşma laboratuvar araştõrmasõndan başlayõp, pilot tesisin ve ticari tesisin kurulmasõna kadar yapõlmasõ gereken çalõşmalarõn tümünü içerir. Burada bile temel işlemlerin yapõldõğõ ünitelerin ve proses ekipmanlarõnõn bir çoğunun tasarõmõnda daha önce yapõlmõş projelerden yararlanõlõr Bir kimyasal üretim prosesinin anatomisi Bir prosesin tasarõmõnda ilk adõm; prosesdeki önemli işlemleri gösteren bir blok diagram çizmek ve her kademede ulaşõlmasõ beklenen amaçlarõ ve kõsõtlamalarõ liste halinde belirlemektir. Tipik bir kimyasal madde üretim prosesinde yer alan kademeler Şekil-1.1 de gösterilmiştir. Her prosesde bu şemada gösterilen basamaklarõn tümünün mevcut olmasõ gerekmez. Bazõ basamaklardan birkaç tanesi paralel veya seri bağlõ olarak aynõ prosesde yer alabilir. Prosesde yer alan basamaklarõn basit veya kompleks oluşu ise seçilen üretim prosesine göre değişir. Kimya mühendisliği tasarõmõ üzerinde çalõşanlarõn yapacağõ iş blok diagramlarla gösterilen basamaklardan gerekli olanlarõ seçmek ve bu basamaklardaki ekipmanlarõn istenilen performansta çalõşabilmesini sağlamaktõr. Hammadelerin depolanmasõ Girdilerin hazõrlanmasõ Devir akõmõ Reaksiyon Ürünlerin ayrõlmasõ Yan ürünler Ürünlerin saflaştõrõlmasõ Atõklar Ürünlerin depolanmasõ Satõş Şekil-1.1. Bir üretim prosesinde yer alan kademeler 4

6 Kullanõlacak girdilerin depolanmasõ giridinin cinsinden, nereden temin edildiğine kadar çeşitli etkenlere bağlõdõr. Girdi olarak, çevredeki fabrikalardan birinde üretilen bir madde kullanõlacak olsa dahi depolama konusunda önlemlerin alõnmasõ gerekir. Örneğin, deniz yoluyla fabrikaya getirilen hammaddelerin depolanmasõ için ayrõlacak stok sahalarõ, karayolu ve demiryolu ile getirilenlere kõyasla daha büyük olmalõdõr. Kõsacasõ, hammaddeler ve ürünler için tiplerine bağlõ olarak depolama koşullarõ sağlanmalõdõr. Girdi olarak kullanõlacak maddelerin saflaştõrma ve diğer ön hazõrlama işlemlerinden geçirilmesi gerekebilir. Gaz faz tepkimelerinde girdi oalrak kullanõlacak bir maddenin buharlaştõrõlmasõ, katõlarõn girdi olarak kullanõldõğõ proseslerde katõ maddelerin kõrõlõp öğütülmesi yapõlacak ön işlemlere birer örnektir. Bir prosesde elde edilen ürün akõmõ içerisinde bulunan yan ürünlerin ve tepkimeye girmemiş maddelerin ayrõlmasõ gerekir. Tepimeye girmemiş madde miktarõ fazla olduğunda diğer bir deyişle reaktördeki dönüşüm oranõ küçük olduğunda ürün akõmõ içerisindeki bu maddelerin mutlaka ayrõlarak reaktöre veya girdi hazõrlama ünitesine devir ettirilmesi gerekir. İstenilen spesifikasyonalara ulaşabilmek için ürünlerin saflaştõrõlmasõ da gerekebilir. Eğer elde edilen yan ürün miktarõ fazla ise bunlarõn da saflaştõrõlarak satõşa sunulmasõ mümkündür Proje organizasyonu Bir kimyasal üretim prosesinin tasarõmõ için gerekli mühendislik çalõşmalarõnõ iki ana evrede toplayabiliriz. 1. Evre: Proses seçimi, proses akõm şemasõnõn belirlenmesi, ekipmanlarõn seçilip spesifikasyonlarõnõn belirlenmesi gibi işleri içeren ve genellikle kimya mühendisleri tarafõndan yürütülen çalõşmalardõr. Bu evredeki sorumluluğu PROSES TASARIM GRUBU (PROJE GRUBU da denir) üstlenir. Bu grup aynõ zamanda borulandõrma ve enstrümantasyon, (Piping and Instrumentation) kõsaca, PNI diagramlarõndan da sorumludur. 2.Evre: Ekipmanlarõn mekanik tasarõmõ, yapõ-inşaat, elektrik donanõmlarõnõn tasarõmõ, yardõmcõ tesislerin spesifikasyon ve tasarõmlarõ bu evre içinde yer alõr. Sorumluluğu, çeşitli mühendislik dallarõnda deneyimleri olan UZMAN TASARIM GRUPLARI yüklenir. Bir tasarõm çalõşmasõnda izlenen adõmlar ayrõntõlõ olarak Şekil-1.2. de gösterilmiştir. Bir proje grubunun organizasyonu ise aşağõda verilmiştir. Ok işaretleri gruplar arasõndaki bilgi akõmõnõ göstermektedir. Proses bölümü (proses geliştirme akõm şemasõ hazõrlanmasõ ekipman spesifikasyonlarõnõn belirlenmesi) PROJE MÜDÜRÜ Montaj bölümü (montaj ve işletmeye alma çalõşmalarõ) İmalat bölümü Planlama bölümü Uzman tasarõmcõlar bölümü 5

7 Şekil-1.2. Bir tasarõm çalõşmasõnda izlenen adõmlar. 6

8 1.8. Proje dökümantasyonlarõ Tasarõm çalõşmasõnõ yürüten tüm gruplar arasõndaki iletişim resmi yazõşmalarla yapõlõr. Proje ile ilgili dökümanlar gruplar arasõnda aktarõlõrken belirli kurallara ve formatlara uyularak gönderilir. Tümünü proje dökümanlarõ olarak adlandõrdõğõmõz bu dökümanlar şunlardõr: a. Genel yazõşmalar: Tasarõm gruplarõ ile ilgili resmi makamlar, devlet kuruluşlarõ, ekipman satõcõlarõ ve mişteriler arasõndaki yazõşmalardõr. b. Hesap dökümanlarõ: Tasrõm hesaplarõ, maliyet hesaplarõ ve bilgisayar çõktõlarõdõr. Hesaplama cetvelleri olarak da adlandõrõlan bu dökümanlar yapõlan hesaplarõn bir başkasõ tarafõndan kolaylca kontrol edilebilmesini sağlamak amacõyla belirli bir formda hazõrlanmõş kağõtlardõr. Her kağõdõn üzerinde proje numarasõ ve ve projenin adõ yer almalõdõr. Bu cetveller, hazõrlayan kişi tarafõndan imzalanõr ve kontrol eden kişi tarafõndan da paraf edilir. c. Çizimler: Akõm şemalarõ, PNI diagramlarõ, Yerleşim planlarõ, Ekipman detaylarõ ve Mimari planlardõr. Tüm çizimler, üzerinde firmanõn adõ, projenin adõ, proje numarasõ bulunan özel kağõtlara yapõlõr. Çizimlerin sağ alt köşesinde çizimi yapan ve kontrol edenin adõ yer alõr. Çizmlerin bilgisayar yardõmõyla yapõlamadõğõ durumlarda, yarõ geçirgen kağõtlara kurşun kalemle yapõlmasõ modifiye edilmesini ve çoğaltõlmasõnõ kolaylaştõrõr. Akõm şemalarõ ve PNI diagramlarõ standartlarda yer alan sembol ve simgeler kullanõlarak yapõlmalõdõr. d. Spesifikasyon cetvelleri: Tanklar, Kolonlar, Pompalar, Isõ değiştiriciler ve benzeri ekipmanlar için hazõrlanan spesifikasyonlardõr. e. Satõn alma formlarõ (Ordinolar): Satõcõ firmalardan alõnan teklifler (quotations) ve Proforma faturalardõr (invoices). Proses kataloklarõ ve işletme kataloklarõda proje dökümantasyonlarõ içerisinde yer alõr. Yukarõda örnekleri verilen tüm dökümanlara birer kod ve numara verilerek dosyalama işlemlerinde ve gruplar arasõndaki iletişimde kolaylõk sağlanõr. 7

9 2. TASARIM PROBLEMLERİNİN MATEMATİKSEL TANIMI 2.1 Bilgi akõmõ, tasarõm değişkenleri ve tasarõm bağõntõlarõ Bir üretim tesisinde bulunan bir proses ünitesi, bu üniteye giren proses akõmõ üzerine kimyasal veya fiziksel etkinliklerde bulunarak istenilen koşullarda çõkõş akõmõ elde edilmesini sağlar. Giren akõm Ünite Çõkan akõm Bu üniteye giren ve çõkan madde akõmlarõ yerine bilgi akõmlarõnõ yazabildiğimiz zaman ünitenin tasarõmõnõ tamamlamõş oluruz. Giren bilgi akõmõ genellikle tasarõm spesifikasyonlarõ içerisinde yer alõr. Çõkan bilgi akõmõnõ bulabilmek için ise tasarõm hesaplama yöntemlerinin uygulanmasõ gerekir. Giren bilgi akõmõ Hesaplama yöntemi Çõkan bilgi akõm Bilgi akõmlarõ, tasarõmla ilgili değişkenlerdir. Proses akõmlarõnõn bileşimleri, sõcaklõklarõ, basõnçlarõ, akõş hõzlarõ ve benzeri değerlerdir. Bileşim, sõcaklõk ve basõnç, akõş hõzõndan bağõmsõz değişkenler olup intensif değişkenler olarak bilinirler. Değişkenlerin bazõlarõ ise proses spesifikasyonlarõna bağlõ kalabilmek amacõyla sabit tutulurlar. Diğer değişkenler ise tasarõm kõsõtlamalarõ da göz önünde tutularak tasarõm bağõntõlarõndan yararlanõlarak hesaplanõr. Tasarõm bağõntõlarõ; kütle ve enerji denklikleri, termodinamik bağõntõlar, ekipman performans parametrelerini içeren denklemlerden oluşur. Standartlar ve güvenlik parametreleri de gerekli olduğunda tasarõm bağõntõlarõ içerisine dahil edilebilir Serbestlik derecesi Tasarõm değişkenleri ile tasarõm bağõntõlarõnõn sayõlarõ arasõndaki fark SERBESTLİK DERECESİ (degrees of freedom) olarak adlandõrõlõr. Buna tasarõmda kullanõlan denklemler takõmõnõn varyansõ da denir. Nv : Tasarõm problemindeki olasõ değişken sayõsõ Nr : Tasarõm bağõntõlarõnõn sayõsõ Nd : Tasarõmõn serbestlik derecesi Nd = Nv Nr Serbestlik derecesi, tasarõm problemi için en uygun çözümü bulabilmek amacõyla, değerler vererek değiştirebileceğimiz değişken sayõsõdõr. Nr = Nv olduğunda Nr = 0 olup problemin tek bir çözümü vardõr. Bu durumda gerçek bir tasarõm yapmak mümkün değildir. Nv < Nr, Nd < 0 olduğunda problem aşõrõ derecede tanõmlanmõştõr ki burada çözüm deneme yanõlma ile bulunabilir. 8

10 Nv > Nr, Nd > 0 olduğunda sonsuz sayõda olasõ çözüm vardõr. Ancak bu çözümlerden bazõlarõ anlamlõdõr. Bunlar uygulanabilir tasarõmlardõr. O nedenle tasarõmcõ Nd adet değişkene istediği değerleri vererek çözüme ulaşmağa çalõşõr. Önemli olan tasarõmda yer alan olasõ değişkenlerden (Nv) hangilerinin tasarõm değişkeni (Nd) olarak seçileceğidir. Örnek-2.1. Tek fazlõ proses akõmõ Basit bir örnek olarak, içerisinde C adet bileşen içeren tek fazlõ bir proses akõmõ için proses de yer alan olasõ değişkenler ve tasarõm bağõntõlarõ aşağõdaki çizelgede gösterilmiştir. Değişken Değişken sayõsõ Akõş hõzõ 1 Bileşen sayõsõ C Sõcaklõk 1 Basõnç 1 Akõmõn entalpisi 1 Toplam değişken sayõsõ Nv = C + 4 Tasarõmda kullanõlan bağõntõlar : 1. Proses akõmõ içerisindeki bileşenlerin mol kesirleri toplamõ veya kütle kesirleri toplamõ 1 e eşittir. 2. Proses akõmõnõn entalpisi; bu akõmõn bileşiminin, sõcaklõğõnõn ve basõncõnõn bir fonksiyonu olarak yazõlabilir. Görüldüğü gibi bu akõm için iki adet bağõntõ yazmak mümkündür. Nr = 2 Tasarõmõn serbestlik derecesi; Nd = (C +4 ) 2 = 2 Bu problemde, C+2 adet değişkenin değerleri belirlendiğinde çözüme ulaşõlmõş olur. Örnek-2.2. Flaş distilasyon ünitesi q F 1, T 1, P 1, x 1 PP F 2, T 2, P 2, x 2 F : Akõş hõzõ T : Sõcaklõk P, T P : Basõnç x : mol kesri q : kazana verilen õsõ F 3, T 3, P 3, x 3 9

11 Yukarõda şekli verilen flaş distilasyon ünitesinde üç adet tek fazlõ akõm mevcuttur. Örnek-2.1. de tek fazlõ bir akõm için için değişken sayõsõ C+4 olarak hesaplanmõştõ.. Burada üç adet akõm olduğuna göre değişken sayõsõ 3(C+4) dür. Distilasyon ünitesinin basõncõ, sõcaklõğõ ve flaş distilasyon ünitesinin kazanõna aktarõlan õsõ miktarõ da birer değişkendir. Değişkenler Sayõ Tasarõm bağõntõlarõ: Proses akõmlarõ için 3(C+4) Kazan basõncõ 1 " sõcaklõğõ 1 Kazana aktarõlan õsõ 1 Toplam 3C Her bir akõmiçerisindeki bileşenlerin mol kesirleri toplamõ 1 eşittir. Bağõntõ sayõsõ =3 2. Her bir akõm için entalpi denklikleri yazõlabilir. Bağõntõ sayõsõ =3 3. Prosesde yer alan her bir bileşen için kütle denkliği yazõlabilir. C adet bileşen olduğuna göre bağõntõ sayõsõ = C 4. Tüm õsõ denkliği kurulabilir. Bağõntõ sayõsõ = 1 5. Her bir bileşen için buhar- sõvõ denge bağõntõsõ yazõlabilir. Bağõntõ sayõsõ = C 6. Flaş distilasyon ünitesi bir denge kademesi olduğuna göre bu kademeyi terkeden akõmlarõn sõcaklõk ve basõnçlarõ kademenin sõcaklõk ve basõncõna eşittir. T 2 = T, P 2 = P, T 3 =T, P 3 =P Bağõntõ sayõsõ =4 Yukarõda açõklanan bağõntõlarõn toplam sayõsõ = 2C + 12 dir. Tasarõmõn serbestlik derecesi Nd = (3C + 15) (2C + 11) = C + 4 bulunur. Çözümün bu noktasõndan itibaren ilave bir irdeleme yapmak da mümkündür. Flaş distilasyon ünitesine giren akõm, proses içerisinde mevcut bir önceki üniteden geldiği için bu akõmõn koşullarõ bilinmektedir. Tek fazlõ bir akõmõn serbestlik dereceside C+2 olduğuna göre flaş distilasyon ünitesinin toplam serbestlik derecesi : (C+2) (C+2) = 2 dir Tasarõm değişkenlerinin seçilmesi Tasarõm değişkenlerinin seçilmesinde gösterilecek dikkat tasarõm hesaplamalarõnõ kolaylaştõrõr. Örneğin yukarõda açõklanan flaş distilasyon ünitesinde iki bileşenli bir karõşõm ayrõlõyorsa C =2 olup serbestlik derecesi Nd = C+4 = = 6 dõr. Girdi akõmõnõn koşullarõ (sõcaklõğõ, basõncõ, akõş hõzõ biliniyorsa serbestlik derecesi Nd = 6 (C+2) = 2 dir. Bu aşamada yapõlacak iş diğer değişkenlerden sadece iki tanesini seçerek çõkõş akõmlarõnõn özelliklerini hesaplamaktõr. Örneğin; kazan basõncõ ve çõkõş akõmlarõndan bir tanesinin akõş hõzõ tasarõm değişkenleri olarak seçilebilir ve kütle denklikleri ile denge bağõntõlarõ birlikte çözülerek çõkan akõmlarõn bileşimleri hesaplanabilir. Eğer tasarõm değişkenlerinden biri olarak üniteyi terkeden sõvõ akõmõnõn bileşimi seçilirse çözüme ulaşmak için kütle denklikleri ile buhar-sõvõ denge bağõntõlarõnõn birlikte çözümüne gerek kalmadan akõmlarõn koşullarõ aşağõda açõklanan yöntemle bulunabilir. 10

12 a) Kazan basõncõ belirlenir. Deneysel verilerden elde edilen denge eğrilerinden yaralanõlarak buhar-sõvõ denge bağõntõlarõ yazõlõr. b) Üniteden çõkan sõvõ akõmõnõn bileşimi bilindiğine göre buhar-sõvõ denge bağõntõlarõndan yaralanõlarak üniteyi terkeden buhar akõmõnõn bileşimi hesaplanõr. c) Giren ve çõkan akõmlarõn bileşimleri bilindiği için kütle denkliklerinden yararlanõlarak çõkan akõmlarõn hõzlarõ hesaplanõr. d) Entalpi denkliği yazõlarak sisteme aktarõlmasõ gereken õsõ miktarõ hesaplanõr. Yukarõda açõklandõğõ gibi uygun değişkenler tasarõm değişkeni olarak seçildiği taktirde adõm adõm uygulanacak bir çözüm algoritmasõyla kolayca çözüme ulaşõlõr. Farklõ değişkenler tasarõm değişkeni olarak seçildiği taktirde ise tasarõm denklemlerinin birlikte çözümü gerekir. Bu durumda hesaplamalarda zaman alan iterasyonlarõn yapõlmasõ gerekir. Özetle; tasarõm değişkenlerinin seçimi çözüm yöntemini etkilemektedir. Bir tasarõm problemi, matematik semboller kullanõlarak bir denklemler takõmõ olarak ifade edilebilir. Fi (vj) = 0 j = 1,2,3,..,Nv Değişken sayõsõ i = 1,2,3,,Nr Bağõntõ sayõsõ Örneğin, bir tasarõm problemi aşağõda yazõlõ denklemler takõmõ ile tanõmlanmõş olsun. f1 (v1, v2) = 0 f2 (v1, v2, v3, v5) = 0 f3 (v1, v3, v4) = 0 f4 (v2, v4, v5, v6) = 0 f5 (v5, v6, v7) = 0 Burada bağõntõ sayõsõ Nr = 5, değişken sayõsõ Nv = 7 olup serbestlik derecesi Nd = 2 dir. Bu noktadan itibaren amaç, 7 adet değişken içerisinden en uygun iki tanesinin tasarõm değişkeni olarak seçilmesidir ki 5 adet denklemin çözümü kolay olsun. Bunun için bir şema kullanabiliriz. f1 f2 f3 f4 f5 v1 v2 v3 v4 v5 v6 v7 Bu şemada fi ve vj leri birleştiren çizgiler mevcuttur. Bu çizgiler üzerine yön gösteren işaretler (ok işareti) konulduğunda denklemler için olasõ bir çözüm yolu belirlenmiş olur. Konulacak ok işaretleri bilgi akõmõnõn yönünü belirleyecektir. Eğer bir vj değişkeni bir fi denkleminden çõkõş değişkeni olarak tanõmlanmõşsa bilgi akõmõnõn yönü fi den vj ye doğrudur ve bunun dõşõndaki tüm çizgiler fi ye girecek şekilde yönlendirilmelidir. Tasarõmõn serbestlik derecesi olarak seçilen değişkenler başlangõçta denklem takõmõna girecek şekilde yönlendirilmelidir. Yukarõdaki örnekte bulunan değişkenlerden rastgele v3 ve v4 tasarõm değişkeni olarak seçilecek olursa denklemler takõmõnõn çözümü için olasõ bir çözüm yolu aşağõdaki gibidir. 11

AKIM ŞEMALARI Dr.Hasip Yeniova

AKIM ŞEMALARI Dr.Hasip Yeniova AKIM ŞEMALARI Dr.Hasip Yeniova 1. Giriş. Akõm Şemalarõnõn Gösterilişi..1 Blok diagramlar. Resim şeklinde gösterilen akõm şemalarõ.3 Akõş hõzlarõnõn gösterilişi.4 Akõm şemasõ üzerinde yer alan diğer veriler.5

Detaylı

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ

POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ POMPALARDA TAHRİK ÜNİTELERİ Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Genel olarak pompalar, sõvõlara hidrolik enerji kazandõrarak bir yerden bir yere naklini sağlamak ve akõşkanlarõn enerji

Detaylı

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

44 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 4. SÜRE YÖNETİMİ 44 4.1 GİRİŞ İnsanlarõ, ekipmanlarõ, araçlarõ ve parayõ projede en etkin biçimde kullanmak için, etkin çalõşan bir süre yönetim sistemine ihtiyaç vardõr. Doğru planlama, programlama ve

Detaylı

35 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz.

35 Bu dokümanõn hiçbir kõsmõ yazarlarõn yazõlõ izni olmadan herhangi bir biçimde kopyalanamaz, çoğaltõlamaz. 3. MALİYET YÖNETİMİ 35 3.1 GİRİŞ Bu bölüm, tüm proje evrelerinde tümleşik ve kapsamlõ bir maliyet yönetim sistemi yardõmõ ile, proje maliyetlerinin yönetilmesi, kontrol edilmesi ve izlenmesi hususunda

Detaylı

AKM 202. Akõşkanlar Mekaniği. Ders Notları. 7.Bölüm. Boyut Analizi ve Benzerlik. Gemi İnşaatõ ve Deniz Bilimleri Fakültesi.

AKM 202. Akõşkanlar Mekaniği. Ders Notları. 7.Bölüm. Boyut Analizi ve Benzerlik. Gemi İnşaatõ ve Deniz Bilimleri Fakültesi. AKM 0 Akõşkanlar Mekaniği Ders Notları 7.Bölüm Boyut Analizi ve Benzerlik İTÜ Gemi İnşaatõ ve Deniz Bilimleri Fakültesi Hazõrlayan Yrd. Doç. Dr. Şafak Nur Ertürk Oda No:47 Tel: () 85 638 e-posta: erturk@itu.edu.tr

Detaylı

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama

Teminatlandõrma ve Kar/Zarar Hesaplama Giriş Borsada kullanõlan elektronik alõm satõm sisteminde (VOBİS) tüm emirler hesap bazõnda girilmekte, dolayõsõyla işlemler hesap bazõnda gerçekleşmektedir. Buna paralel olarak teminatlandõrma da hesap

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay

Türk Akreditasyon Kurumu. LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: P704 Revizyon No: 03. Hazõrlayan Kontrol Onay Doküman Adõ: YETERLİLİK DENEYLERİ VE LABORATUVARLARARASI KARŞILAŞTIRMA PROGRAMLARI PROSEDÜRÜ Doküman No.: Revizyon No: 03 5.2,5.3 03 5.2 ve 5.3 maddeleri değiştirildi 3, 4 02 5.2. Karşõlaştõrma Ölçümleri

Detaylı

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ

ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ ASFALT ÇİMENTOLARINDA BEKLEME SÜRESİ VE ORTAM SICAKLIĞININ DUKTULİTEYE ETKİSİ Ercan ÖZGAN *, Tuncay KAP* Özet - Karayollarõnda, esnek üst yapõ tabakalarõndan olan binder ve aşõnma tabakalarõ trafik etkisi

Detaylı

E-Business ve B2B nin A B C si

E-Business ve B2B nin A B C si E-Business ve B2B nin A B C si Hazõrlayan : Cengiz Pak diyalog Bilgisayar Üretim Sistemleri Yazõlõm ve Danõşmanlõk Ltd. Şti Büyükdere Caddesi No : 48 / 4 Mecidiyeköy İstanbul URL : www.diyalog.com Öneri

Detaylı

Hazine Müsteşarlõğõndan:

Hazine Müsteşarlõğõndan: Hazine Müsteşarlõğõndan: Emeklilik Şirketlerindeki Birikimli Hayat Sigortalarõndan Bireysel Emeklilik Sistemine Aktarõmlara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2004/2) Amaç ve Kapsam Madde 1 Bu Tebliğin amacõ, 7.4.2001

Detaylı

ICS 13.040.20/13.040.01 TÜRK STANDARDI TS 2361/Nisan 1976 İÇİNDEKİLER

ICS 13.040.20/13.040.01 TÜRK STANDARDI TS 2361/Nisan 1976 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU VE KAPSAM... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - KAPSAM... 1 1 - ANALİZ METOTLARI... 1 1.1 - GENEL ESASLAR... 1 1.2 - HAVADA SÜSPANSİYON DURUMUNDA BULUNAN MADDE MİKTARININ TAYİNİ (OPTİK YANSIMA

Detaylı

2. Yõllõk üyelik tutarõ, faturalandõrma tarihinden sonra en geç 14 gün içinde TL olarak İnterBarter a ödenmelidir.

2. Yõllõk üyelik tutarõ, faturalandõrma tarihinden sonra en geç 14 gün içinde TL olarak İnterBarter a ödenmelidir. İnterBarter Anonim Şirketi üyelik koşullarõ 010102-5 1. İnterBarter üyeliği şahsa özel bir karakter taşõr ve herkese açõktõr, hem şirketler, hem de şahõslar üye olabilirler. İnterBarter bir üyelik başvurusunu

Detaylı

İşletme Kõlavuzu. Tiyatro Uygulamalarõ İçin Çift Diskli Fren BMG..T. Baskõ 06/2004 A6.C86 11295384 / TR

İşletme Kõlavuzu. Tiyatro Uygulamalarõ İçin Çift Diskli Fren BMG..T. Baskõ 06/2004 A6.C86 11295384 / TR Redüktörlü Motorlar \ Elektronik Hõz Kontrol Cihazlarõ \ Sürücü Otomasyon \ Servis Tiyatro Uygulamalarõ İçin Çift Diskli Fren BMG..T Baskõ 06/2004 11295384 / TR A6.C86 İşletme Kõlavuzu SEW-EURODRIVE Driving

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD BETON BASINÇ DENEY NUMUNELERİNİN HAZIRLANMASI, HIZLANDIRILMIŞ KÜRÜ VE BASINÇ DAYANIM DENEYİ

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD BETON BASINÇ DENEY NUMUNELERİNİN HAZIRLANMASI, HIZLANDIRILMIŞ KÜRÜ VE BASINÇ DAYANIM DENEYİ https://www.tse.org.tr/turkish/abone/kapak.asp?stdno=7620 Page 1 of 1 19.04.2004 TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS 3323 Mart 1979 ICS 91.100.30 BETON BASINÇ DENEY NUMUNELERİNİN HAZIRLANMASI, HIZLANDIRILMIŞ

Detaylı

ERP nin A B C si. diyalog 2002 ERP nin ABC si 1. Hazõrlayan : Cengiz Pak. diyalog Bilgisayar Üretim Sistemleri Yazõlõm ve Danõşmanlõk Ltd. Şti.

ERP nin A B C si. diyalog 2002 ERP nin ABC si 1. Hazõrlayan : Cengiz Pak. diyalog Bilgisayar Üretim Sistemleri Yazõlõm ve Danõşmanlõk Ltd. Şti. diyalog 2002 ERP nin ABC si 1 ERP nin A B C si Hazõrlayan : Cengiz Pak diyalog Bilgisayar Üretim Sistemleri Yazõlõm ve Danõşmanlõk Ltd. Şti. Büyükdere Caddesi No : 48 / 4 Mecidiyeköy İstanbul URL : www.diyalog.com

Detaylı

Endüstri Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapõlmasõ Hakkõnda Kanun

Endüstri Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapõlmasõ Hakkõnda Kanun Endüstri Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapõlmasõ Hakkõnda Kanun Kanun No. 5195 Kabul Tarihi: 22.6.2004 MADDE 1.- 9.1.2002 tarihli ve 4737 sayõlõ Endüstri Bölgeleri Kanununa 1 inci maddeden sonra gelmek

Detaylı

UDK 624-012.45 TÜRK STANDARDI TS 6164/Aralõk 1988 İÇİNDEKİLER

UDK 624-012.45 TÜRK STANDARDI TS 6164/Aralõk 1988 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU,TARİF,KAPSAM,AMAÇ,UYGULAMA ALANI... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - TARİFLER... 1 0.2.1 - Betonarme Avan Projeleri... 1 0.2.2 - Betonarme Tatbikat Projesi... 1 0.3 - KAPSAM... 1 0.4 - AMAÇ...

Detaylı

ortama kopyalanmasõ yasalara aykõrõdõr. Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999

ortama kopyalanmasõ yasalara aykõrõdõr. Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999 Dağõtõm Bu belgedeki tüm bilgiler önceden uyarõ yapõlmadan değiştirilebilir ve Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. adõna verilmiş herhangi bir taahhüt niteliği taşõmaz. Bu belgede açõklanan

Detaylı

POMPALARDA ÖMÜR BOYU MALİYET VE SİSTEM ETKİNLİĞİ

POMPALARDA ÖMÜR BOYU MALİYET VE SİSTEM ETKİNLİĞİ POMPLRD ÖMÜR OYU MLİYET VE SİSTEM ETKİNLİĞİ ora Nalbantoğlu larko Carrier Sanayi ve Ticaret.Ş. KIS ÖZET u gün kullanmakta olduğumuz enerji kaynaklarõnõ gelecekteki nesillerden ödünç aldõk. Gelecekteki

Detaylı

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU

POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU POMPALARDA ENERJİ TASARRUFU Serkan ÖĞÜT Alarko-Carrier San. ve Tic. A.Ş. KISA ÖZET Enerji tasarrufunun temelde üç önemli faydasõ bulunmaktadõr.en kõsa vadede şahõs veya firmalar için görünen faydasõ maliyetlerin

Detaylı

ICS 91.100.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002

ICS 91.100.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12504-1/Nisan 2002 ÖNSÖZ Bu standard, CEN tarafõndan kabul edilen EN 12504-1 (2000) standardõ esas alõnarak, TSE İnşaat Hazõrlõk Grubu nca hazõrlanmõş ve TSE Teknik Kurulu nun 19 Nisan 2002 tarihli toplantõsõnda Türk Standardõ

Detaylı

7. İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİMİ

7. İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİMİ 7. İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİMİ 74 7.1 GİRİŞ Bu bölüm, iş güvenliği yönetiminin malsahibine sağladõğõ hizmetleri kapsamaktadõr. Proje yöneticisinin iş güvenliği ile ilgili hizmetlere yönelik yükümlülüğü, büyük

Detaylı

ICS 91.040.10 TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan 1989 91.040.30 İÇİNDEKİLER

ICS 91.040.10 TÜRK STANDARDI TS 6793/Nisan 1989 91.040.30 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU, TARİF, KAPSAM... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - TARİF... 1 0.2.1 - Teçhizat... 1 0. - KAPSAM... 1 1 - GENEL KURALLAR... 1 2 - YÜK DEĞERLERİ... 1 - DÜZGÜN YAYILI YÜKLERİN AZALTILMASI... 2

Detaylı

SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE

SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE SAĞLIK TESİSLERİNDE HASTA HAKLARI UYGULAMALARINA İLİŞKİN YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanõmlar Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacõ; sağlõk tesislerinde yaşanan, hasta haklarõ ihlalleri

Detaylı

Şenol Gürvit sgurvit@apc.com 11/27

Şenol Gürvit sgurvit@apc.com 11/27 sgurvit@apc.com 11/27 3 KGK Seçiminde Gözönüne Alõnmasõ Gereken Parametreler KGK gibi sistemlere yapõlan yatõrõmõn kullanõcõ açõsõndan edinilen yararõ "availability"dir. Yani KGK çõkõşõna bağlanacak yük

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu. Doküman No.: P509 Revizyon No: 01. Kontrol Onay. İmza. İsim

Türk Akreditasyon Kurumu. Doküman No.: P509 Revizyon No: 01. Kontrol Onay. İmza. İsim Doküman Adõ: GÜVENLİK SÜREÇLERİ Doküman No.: P509 Revizyon No: 01 5 01 Bilgi İşlem Personelin Bilgilerin Gizliliği konusundaki taahhütlerine ilişkin paragraf eklendi. Sayfa No Rev. Revizyon Nedeni Yürürlük

Detaylı

KYM363 Mühendislik Ekonomisi. FABRİKA TASARIMI ve MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ

KYM363 Mühendislik Ekonomisi. FABRİKA TASARIMI ve MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ KYM363 Mühendislik Ekonomisi FABRİKA TASARIMI ve MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ Prof.Dr.Hasip Yeniova E Blok 1.kat no.113 www.yeniova.info yeniova@ankara.edu.tr yeniova@gmail.com FABRİKA TASARIMI ve MÜHENDİSLİK

Detaylı

2. PROJE YÖNETİMİ (GENEL)

2. PROJE YÖNETİMİ (GENEL) 2. PROJE YÖNETİMİ (GENEL) 24 2.1 GİRİŞ Bu bölüm genel anlamda inşaat proje yönetimi ve organizasyonunu açõklamakta olup özellikle inşaat proje yönetim planõ ve onu oluşturan başlõca unsurlarõn nasõl geliştirilebileceğini

Detaylı

İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU

İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU İYELİK TAMLAMASINDA ÇOKLUK ÜÇÜNCÜ KİŞİ SORUNU Doç. Dr. Mustafa S. KAÇALİN Kõrgõzistan Türkiye Manas Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümü İlgi tamlamasõ, iyelik tamlamasõ, ad tamlamasõ gibi

Detaylı

Tebliğ. Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20)

Tebliğ. Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20) Tebliğ Sermaye Piyasasõ Kurulu ndan: Sermaye Piyasasõnda Bağõmsõz Denetim Hakkõnda Tebliğde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ (Seri: X, No:20) Madde 1 4/3/1996 tarihli ve 22570 sayõlõ Resmi Gazete de

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999. Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda,

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999. Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda, NET3D Bu belgedeki tüm bilgiler önceden uyarõ yapõlmadan değiştirilebilir ve Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. adõna verilmiş herhangi bir taahhüt niteliği taşõmaz. Bu belgede açõklanan

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

Tüzük. Kuzey Bavyera Türk-Alman Kadınlar Kulübü

Tüzük. Kuzey Bavyera Türk-Alman Kadınlar Kulübü Kuzey Bavyera Türk-Alman Kadınlar Kulübü Tüzük Tüzük...2 Paragraf 1 Derneğin adõ ve yeri...2 Paragraf 2 Derneğin görevi ve amacõ...2 Paragraf 3 Faaliyet yõlõ yetkili mahkeme...2 Paragraf 4 Derneğin gelirleri...2

Detaylı

Sermaye Piyasasõ Araçlarõnõn Halka Arzõnda Satõş Yöntemlerine İlişkin Esaslar Tebliğinin Bazõ Maddelerinde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ

Sermaye Piyasasõ Araçlarõnõn Halka Arzõnda Satõş Yöntemlerine İlişkin Esaslar Tebliğinin Bazõ Maddelerinde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ Sermaye Piyasasõ Kurulu ndan : Sermaye Piyasasõ Araçlarõnõn Halka Arzõnda Satõş Yöntemlerine İlişkin Esaslar Tebliğinin Bazõ Maddelerinde Değişiklik Yapõlmasõna Dair Tebliğ Madde 1 27/10/1993 tarihli ve

Detaylı

GİRİŞ... 1 REHBERİN AMACI VE KAPSAMI... 3 TANIMLAR... 5. A- STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMI ve BÜTÇE... 9

GİRİŞ... 1 REHBERİN AMACI VE KAPSAMI... 3 TANIMLAR... 5. A- STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMI ve BÜTÇE... 9 1 içindekiler GİRİŞ... 1 REHBERİN AMACI VE KAPSAMI... 3 TANIMLAR... 5 A- STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMI ve BÜTÇE... 9 B- PERFORMANS PROGRAMI HAZIRLAMA SÜRECİ... 10 1- Program Dönemi Stratejisinin

Detaylı

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ)

KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) KENTSEL ULAŞIM SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA (BALIKESİR ÖRNEĞİ) Turgut ÖZDEMİR 1, Ayşe TURABİ 2, Füsun ÜÇER 3, Ayhan ARIK 4 SUMMARY The present transportation infrastructures couldn t enough

Detaylı

HANGİ SERAMİK NEREYE DÖŞENİR?

HANGİ SERAMİK NEREYE DÖŞENİR? SERAMİK NEDİR? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek sõcaklõkta pişirilmiş toprak demektir. Seramiğin tarihi, uygarlõk tarihi kadar eskidir. ilk seramiğin Milattan Önce 6000 yõlõnda Anadolu da üretildiği

Detaylı

ICS TÜRK STANDARDI TS 3816/Nisan 1983 İÇİNDEKİLER

ICS TÜRK STANDARDI TS 3816/Nisan 1983 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU, TANIM, KAPSAM, AMAÇ, UYGULAMA ALANI... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - TANIM... 1 0.2.1 - Demir Listesi»... 1 0.3 - KAPSAM... 1 0.4 - AMAÇ... 1 0.5 - UYGULAMA ALANI... 1 1 - KURALLAR... 1

Detaylı

THE EUROPEAN ENVIRONMENT AGENCY BAŞVURU FORMU

THE EUROPEAN ENVIRONMENT AGENCY BAŞVURU FORMU THE EUROPEAN ENVIRONMENT AGENCY BAŞVURU FORMU (Bütün sorularõn yanõtlanmasõ gerekmektedir. Gerektiği taktirde lütfen "hayõr" yanõtõnõ kullanõn. Kutularõ boş bõrakmayõn veya tire işareti koymayõn. SİYAH

Detaylı

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ

ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN İRDELENMESİ (1997) - YOMRALIOĞLU, T. / UZUN, B., Özelleştirme Mevzuatõnõn Taşõnmaz Mülkiyeti Açõsõndan İrdelenmesi, İşletme ve Finans Dergisi, Sayõ:120,Ankara ÖZELLEŞTİRME MEVZUATININ TAŞINMAZ MÜLKİYETİ AÇISINDAN

Detaylı

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ

sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede, 15 adet Internet bağlantõ noktasõ GENEL BİLGİ Ege Üniversitesi Tõp Fakültesi Tõp Kütüphanesi 1956 yõlõnda hizmet vermeye başlamõştõr. Kütüphane yaklaşõk 2000 m² kullanõm alanõna sahiptir. 450 kişilik oturma kapasitesi bulunan kütüphanede,

Detaylı

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Kurumsal Yatõrõmcõ Yöneticileri Derneği K u r u l u ş u : 1 9 9 9 www.kyd.org.tr info@kyd.org.tr KYD Aylõk Bülten Eylül 2003 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

(Noise in Pumps) Reşat Gün Taşel Alarko-Carrier

(Noise in Pumps) Reşat Gün Taşel Alarko-Carrier POMPALARDA GÜRÜLTÜ (Noise in Pumps) Reşat Gün Taşel Alarko-Carrier 1973 yõlõnda İstanbul da doğan Reşat Gün Taşel, Özel Saint Michel Fransõz Lisesi nden 1991 yõlõnda mezun oldu. İstanbul Teknik Üniversitesi

Detaylı

1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn yönetime katõlõmõ, serbest seçimler, partiler)

1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn yönetime katõlõmõ, serbest seçimler, partiler) Walter Bajohr 1. Aşağõdaki üç temel unsur, demokrasi için vazgeçilmez unsurlardõr: - Düşünce özgürlüğü, basõn-yayõn özgürlüğü - Hukuk devleti (İnsan haklarõ, bağõmsõz yargõ) - Siyasal katõlõm (Vatandaşlarõn

Detaylı

APC SUM48RMXLBP2U. APC Smart-UPS Modüler ile Kullanõm İçin Kesintisiz Güç Kaynağõ

APC SUM48RMXLBP2U. APC Smart-UPS Modüler ile Kullanõm İçin Kesintisiz Güç Kaynağõ Kullanõcõ Elkitabõ Türkçe APC SUM48RMXLBP2U Uzatõlmõş Ömür (XL) Akü Paketi APC Smart-UPS Modüler ile Kullanõm İçin Kesintisiz Güç Kaynağõ 990-1736 01/2004 Giriş SUM48RMXLBP2U, APC Smart-UPS Modeler Kesintisiz

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS 12255 Nisan 2000 ICS 03.080.30;91.140.90 1. Baskı YETKİLİ SERVİSLER - ASANSÖRLER, YÜRÜYEN MERDİVENLER, YÜRÜYEN YOLCU BANTLARI İÇİN - KURALLAR The authorized services

Detaylı

PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE KULLANILMASI

PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE KULLANILMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ PRESİZYONLU EĞİM SENSÖRLERİNİN BÜYÜK YAPILARIN HAREKETLERİNİN İZLENMESİNDE

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS 3419 Nisan 2002 ICS 91.140.30 1. Baskı HAVALANDIRMA VE İKLİMLENDİRME TESİSLERİ - PROJELENDİRME KURALLARI Ventilation and Air Conditioning Installation - Requirements

Detaylı

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999. Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda,

Copyright Netcad Mühendislik Bilgisayar Tic.Ltd. Şti. 1999. Bütün Haklarõ Saklõdõr. Telif hakkõ kanunlarõ çerçevesinde izin verilen haller dõşõnda, Hesap Bu belgedeki tüm bilgiler önceden uyarõ yapõlmadan değiştirilebilir ve Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. adõna verilmiş herhangi bir taahhüt niteliği taşõmaz. Bu belgede açõklanan

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TANIMLAYICILARI İÇİN ÖNERİLER

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TANIMLAYICILARI İÇİN ÖNERİLER Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ COĞRFİ BİLGİ SİSTEMLERİ ( CBS ) TEKİL NESNE TNIMLYICILRI İÇİN ÖNERİLER Hande

Detaylı

DE Montage- und Gebrauchsanweisung EN Instruction on mounting and use FR Prescriptions de montage et mode d emploi NL Montagevoorschriften en

DE Montage- und Gebrauchsanweisung EN Instruction on mounting and use FR Prescriptions de montage et mode d emploi NL Montagevoorschriften en DE Montage- und Gebrauchsanweisung EN Instruction on mounting and use FR Prescriptions de montage et mode d emploi NL Montagevoorschriften en gebruiksaanwijzingen SV Monterings- och bruksanvisningar IT

Detaylı

BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI

BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI BİLGİ TOPLUMUNA DÖNÜŞÜM POLİTİKASI I Gİ R İŞ Bilgi, geleneksel faktörlerin yanõ sõra üretimin en temel girdisi haline gelmiştir. Dünya ekonomisindeki küreselleşme ile bilgi ve iletişim teknolojilerindeki

Detaylı

6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için. Kullanma Kõlavuzu. Logano GE515. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz

6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için. Kullanma Kõlavuzu. Logano GE515. Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz 6301 8873 11/2001 TR Kullanõcõ için Kullanma Kõlavuzu Sõvõ/Gaz Yakõtlõ Özel Kazan Logano GE515 Kullanmadan önce dikkatle okuyunuz Önsöz Bu kõlavuz hakkõnda Bu cihaz ilgili Norm ve Yönetmelikler tarafõndan

Detaylı

14. MİKROİŞLEMCİ PROGRAMLAMA TEKNİKLERİ

14. MİKROİŞLEMCİ PROGRAMLAMA TEKNİKLERİ 221 14. MİKROİŞLEMCİ PROGRAMLAMA TEKNİKLERİ 14.1. Programlamaya Giriş Örnek Pr. 14-1 0040h bellek adresindeki 8-bit veriyi 0041h adresine transfer eden programõ yazõnõz. 0040H adresindeki veriyi A yazmacõna

Detaylı

FİNANSAL PLANLAMADA ÖNGÖRÜ METODU OLARAK RASYOLARIN KULLANILMASI VE TEKSTİL SEKTÖRÜ İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA

FİNANSAL PLANLAMADA ÖNGÖRÜ METODU OLARAK RASYOLARIN KULLANILMASI VE TEKSTİL SEKTÖRÜ İŞLETMELERİNDE BİR UYGULAMA T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ FİNANSAL PLANLAMADA ÖNGÖRÜ METODU OLARAK RASYOLARIN KULLANILMASI VE TEKSTİL SEKTÖRÜ İŞLETMELERİNDE

Detaylı

DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK

DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ DİGİTAL FOTOGRAMETRİNİN TIP ALANINDA UYGULANMASINA BİR ÖRNEK Dursun Z. ŞEKER

Detaylı

ANKARA BÜLTENİ İ Ç İ NDEKİ LER

ANKARA BÜLTENİ İ Ç İ NDEKİ LER TÜRK SANAYİCİLERİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ ANKARA TEMSİLCİLİĞİ ANKARA BÜLTENİ [Hizmete Özel] TS-ANK-05-014 17 Ocak 2005 Sayõ : 2005-01-A İ stanbul Meşrutiyet Caddesi No: 74 Tepebaşõ 80050 İstanbul - Türkiye

Detaylı

Zeminlerde Statik ve Dinamik Yükler Altõnda Taşõma Gücü Anlayõşõ ve Hesabõ

Zeminlerde Statik ve Dinamik Yükler Altõnda Taşõma Gücü Anlayõşõ ve Hesabõ Zeminlerde Statik ve Dinamik Yükler Altõnda Taşõma Gücü Anlayõşõ ve Hesabõ Prof. Dr. S. Feyza ÇİNİCİOĞLU İstanbul Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü 1. Giriş Bir yapõ sistemi genel olarak iki kõsõmda

Detaylı

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ

GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN ORTA ÖLÇEKLİ CBS ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLİRLİĞİ Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ BİLDİRİ GPS İLE HAREKET HALİNDEKİ ARAÇLARDAN ELDE EDİLEN GERÇEK ZAMANLI VERİLERİN

Detaylı

HIZLANDIRILMIŞ ELEKTRON DEMETİ İLE ATIK SULARIN IŞINLANMASI TEKNİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HIZLANDIRILMIŞ ELEKTRON DEMETİ İLE ATIK SULARIN IŞINLANMASI TEKNİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HIZLANDIRILMIŞ ELEKTRON DEMETİ İLE ATIK SULARIN IŞINLANMASI TEKNİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Sema Bilge OCAK, Tülin ZENGİN, Şeref TURHAN Ankara Nükleer Araştõrma ve Eğitim Merkezi (ANAEM), 06100 Beşevler-

Detaylı

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU

TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER TURİST BİLGİ SİSTEMİ TASARIMI VE PANORAMİK GÖRÜNTÜ İLE ENTEGRASYONU Özgün

Detaylı

BİNA ARAŞTIRMA VE VERİ TOPLAMA TEKNİKLERİ

BİNA ARAŞTIRMA VE VERİ TOPLAMA TEKNİKLERİ BİNA ARAŞTIRMA VE VERİ TOPLAMA TEKNİKLERİ SÜKRÜKTÜR BAKIMINDAN İKİ YAPININ İNCELENMESİ HAZIRLAYAN ARDA HAKAN ÖZGÜL 1 BÖLÜM 1 1.1. SİSTEM Sistem, konuşma dilimizde değişik anlamlarda kullanõlmaktadõr. Fakat

Detaylı

ICS TÜRK STANDARDI TS EN /Nisan 2002

ICS TÜRK STANDARDI TS EN /Nisan 2002 Ön söz Bu standard, CEN tarafõndan kabul edilen EN 12390-1:2000 standardõ esas alõnarak, TSE İnşaat Hazõrlõk Grubu nca hazõrlanmõş ve TSE Teknik Kurulu nun 8 Nisan 2002 tarihli toplantõsõnda Türk Standardõ

Detaylı

DİKKAT! BU BÖLÜMDE CEVAPLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 90'DIR.

DİKKAT! BU BÖLÜMDE CEVAPLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 90'DIR. SYISL ÖLÜM İKKT! U ÖLÜME EVPLYĞINIZ TOPLM SORU SYISI 90'IR. İlk Soru Son Soru "Matematiksel İlişkilerden Yararlanma Gücü", "Fen ilimlerindeki Temel Kavram ve İlkelerle üşünme Gücü" ile ilgilidir. Eşit

Detaylı

BEŞERİ TIBBİ ÜRÜN RUHSATI SAHİPLERİ İÇİN FARMAKOVİJİLANS KILAVUZU

BEŞERİ TIBBİ ÜRÜN RUHSATI SAHİPLERİ İÇİN FARMAKOVİJİLANS KILAVUZU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İLAÇ VE ECZACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BEŞERİ TIBBİ ÜRÜN RUHSATI SAHİPLERİ İÇİN FARMAKOVİJİLANS KILAVUZU TÜRKİYE FARMAKOVİJİLANS MERKEZİ (TÜFAM) 30.06.2005 ANKARA 1 BEŞERİ TIBBİ ÜRÜN RUHSATI

Detaylı

... A.Ş.../../200. TARİHLİ YATIRIMCIYI BİLGİLENDİRME FORMU 1

... A.Ş.../../200. TARİHLİ YATIRIMCIYI BİLGİLENDİRME FORMU 1 ... A.Ş.../../200. TARİHLİ YATIRIMCIYI BİLGİLENDİRME FORMU 1 A.Ş. yönetim kurulu bu bilgi formunun ilan tarihi itibarõ ile aracõ kurumun cari hukuki ve mali durumunu tam ve doğru olarak yansõttõğõnõ tasdik

Detaylı

Türk altõn madenciliğinde siyanürleme işleminin ilk olarak uygulanmasõ ve bunun çevreye etkileri *

Türk altõn madenciliğinde siyanürleme işleminin ilk olarak uygulanmasõ ve bunun çevreye etkileri * Türk altõn madenciliğinde siyanürleme işleminin ilk olarak uygulanmasõ ve bunun çevreye etkileri * A. Akçõl ** Maden Mühendisliği Bölümü, Cevher Hazõrlama Anabilimdalõ, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta,

Detaylı

Hastanede Genel Sosyal Hizmet Uygulamalarõ Sosyal hizmet; insanlarõ, yaşamlarõnõ daha iyi sürdürebilmelerini sağlamak için psiko-sosyal ve ekonomik

Hastanede Genel Sosyal Hizmet Uygulamalarõ Sosyal hizmet; insanlarõ, yaşamlarõnõ daha iyi sürdürebilmelerini sağlamak için psiko-sosyal ve ekonomik Hastanede Genel Sosyal Hizmet Uygulamalarõ Sosyal hizmet; insanlarõ, yaşamlarõnõ daha iyi sürdürebilmelerini sağlamak için psiko-sosyal ve ekonomik yönlerden destekler, içinde bulunduklarõ durumun olumsuz

Detaylı

Ciltli olarak ilgili birime teslim edilecek olan bu çalõşmalarõn genel düzeni aşağõda belirtildiği gibidir.

Ciltli olarak ilgili birime teslim edilecek olan bu çalõşmalarõn genel düzeni aşağõda belirtildiği gibidir. DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ BİTİRME ÖDEVİ, BİTİRME PROJESİ VE TEZ YAZIM KILAVUZU Üniversite Senato sunun 2.2.2001 tarih ve 2001/05 sayõlõ toplantõsõnda kabul edilmiştir I. AMAÇ VE KAPSAM Bu yazõm klavuzunun amacõ

Detaylı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ELEKTRİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ ELK - 101 ÖLÇME TEKNİĞİ LABORATUVARI

GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ELEKTRİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ ELK - 101 ÖLÇME TEKNİĞİ LABORATUVARI GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ ELEKTRİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ ELK - 101 ÖLÇME TEKNİĞİ LABORATUVARI DENEY NO: 2 DENEYİN ADI: ÖLÇÜ ALETLERİNİN HARKETLİ KISIMLARININ İNCELENMESİ, ELEKTROMANYETİK ÖLÇÜ

Detaylı

Nitelikli Elektronik Sertifikanõn İptal Edilmesi EİK m.9 f.1 e göre,

Nitelikli Elektronik Sertifikanõn İptal Edilmesi EİK m.9 f.1 e göre, 15 Ocak 2004 tarihinde T.B.M.M. tarafõndan kabul edilerek yasalaşan ve 23 Ocak 2004 tarihli ve 25355 sayõlõ Resmi Gazete de yayõnlanan 5070 sayõlõ Elektronik İmza Kanunu ( Kanun veya EİK ) -25. maddesinde

Detaylı

Copyright Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. 1999

Copyright Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. 1999 RASTER Bu belgedeki tüm bilgiler önceden uyarõ yapõlmadan değiştirilebilir ve Ulusal Cad ve GIS Çözümleri Mühendislik Bilgisayar A.Ş. adõna verilmiş herhangi bir taahhüt niteliği taşõmaz. Bu belgede açõklanan

Detaylı

YELKEN YARIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç,Kapsam,Dayanak ve Tanõmlar

YELKEN YARIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç,Kapsam,Dayanak ve Tanõmlar YELKEN YARIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,Kapsam,Dayanak ve Tanõmlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacõ,uluslararasõ Yelken Federasyonu Yelken Yarõş Kurallarõ uyarõnca yurt içinde düzenlenecek yelken

Detaylı

İNSÜLİN POMPASI TEDAVİ KILAVUZU

İNSÜLİN POMPASI TEDAVİ KILAVUZU İNSÜLİN POMPASI TEDAVİ KILAVUZU EDİTÖRLER NURGÜN KANDEMİR Z. ALEV ÖZÖN E. NAZLI GÖNÇ Ankara, 2006 Bu kitabõn her türlü yayõn hakkõ editörlere aittir. Yazõlõ olarak izin alõnmadan ve kaynak gösterilmeden

Detaylı

Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz.

Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz. Ders 13 te daha önce değinmediğimiz bazõ çizim araçlarõnõn kullanõmõnõ gündeme getireceğiz. Ölçü Çizgilerini Birleştirmek Ölçü Noktasõ Eklemek veya Kaldõrmak Kot Markasõ Kaynak İşareti Ölçülendirme Şeçenekleri

Detaylı

ICS 75.200 TÜRK STANDARDI TS 1446/Mayõs 1998

ICS 75.200 TÜRK STANDARDI TS 1446/Mayõs 1998 ÖNSÖZ Bu standard, Türk Standardlarõ Enstitüsü nün Petrol Hazõrlõk Grubu nca revizyonu yapõlmõş ve sonra, TSE Teknik Kurulu nun 25 Nisan 1995 tarihli toplantõsõnda kabul edilmiş, 19 Ocak 1996, 30 Aralõk

Detaylı

BULANIK MANTIK SINIFLANDIRMADAN YARARLANARAK KABLO MALZEMESİ SEÇİMİ

BULANIK MANTIK SINIFLANDIRMADAN YARARLANARAK KABLO MALZEMESİ SEÇİMİ BULANIK MANTIK SINIFLANDIRMADAN YARARLANARAK KABLO MALZEMESİ SEÇİMİ Taner AYDIN Özcan KALENDERLİ 2 2 İstanbul Teknik Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, 34469 Maslak,

Detaylı

ICS 23.040.10,91.220 TÜRK STANDARDI TS 8481/Ekim 1990 İÇİNDEKİLER

ICS 23.040.10,91.220 TÜRK STANDARDI TS 8481/Ekim 1990 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER 0 - KONU, TARİF, KAPSAM, UYGULAMA ALANI... 1 0.1 - KONU... 1 0.2 - TARİFLER... 1 0.3 - KAPSAM... 1 0.4 - UYGULAMA ALANI... 1 1 - SINIFLANDIRMA VE ÖZELLİKLER... 1 1.1 - SINIFLANDIRMA... 1 1.1.1

Detaylı

NETTOP MODÜLÜ İŞLEM ADIMLARI

NETTOP MODÜLÜ İŞLEM ADIMLARI NETTOP MODÜLÜ İŞLEM ADIMLARI Amaç: Kadastro parsellerinin işletme bazõnda birleştirilerek endeks değerlerine göre ifrazõnõ gerçekleştirmek ve kullanõma sunmak. Kapsam: Grafik Verilerin Oluşturulmasõ Sözel

Detaylı

Doğalgaz. Doğalgaz ve Petrol Gazlarõ

Doğalgaz. Doğalgaz ve Petrol Gazlarõ Doğalgaz ve Sõvõlaştõrõlmõş Petrol Gazlarõ 1 Gaz Yakõtlar Gaz Halinde! Doğalgaz (doğal)! Havagazõ (fabrika)! Kokgazõ (fabrika) Sõvõlaştõrõlmõş Halde! Doğalgaz (doğal)! Propan (rafineri)! Bütan (rafineri)

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD ENISo0 TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS 2025 Ekim 1983 ICS 27.060.30 Buhar kazanları işletme, muayene ve bakım genel kuralları General Rules for Operation Inspection and Maintenance of Steam Boilers

Detaylı

Organik Solventlerin Kullanõmõ ile Yapõlan Yüzey İşlemlerindeki

Organik Solventlerin Kullanõmõ ile Yapõlan Yüzey İşlemlerindeki AVRUPA KOMİSYONU Organik Solventlerin Kullanõmõ ile Yapõlan Yüzey İşlemlerindeki Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanõ Ağustos 2007 Üst kat veya film lamine Astar ve/veya yapõşkan Ön işlem Metalik

Detaylı

TAŞITLARDA ÖN ISITICILAR ISIL KONFORA ETKİLERİ VE ÖN ISITMA SÜRESİ OPTİMİZASYONU. YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. S.Seçkin ŞEKEROĞLU 503991109

TAŞITLARDA ÖN ISITICILAR ISIL KONFORA ETKİLERİ VE ÖN ISITMA SÜRESİ OPTİMİZASYONU. YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. S.Seçkin ŞEKEROĞLU 503991109 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ! FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TAŞITLARDA ÖN ISITICILAR ISIL KONFORA ETKİLERİ VE ÖN ISITMA SÜRESİ OPTİMİZASYONU YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. S.Seçkin ŞEKEROĞLU 503991109 Tezin Enstitüye

Detaylı

ICS 75.200 TÜRK STANDARDI TS 1445/Aralõk 1997

ICS 75.200 TÜRK STANDARDI TS 1445/Aralõk 1997 ÖN SÖZ Bu standard, Türk Standardlarõ Enstitüsü nün Petrol Hazõrlõk Grubu nca hazõrlanmõş ve TSE Teknik Kurulu nun 8 Nisan 1991 tarihli toplantõsõnda kabul edilmiş, 19 Ocak 1996 ve 30 Aralõk 1997 tarihli

Detaylı

Daha yeşil bir gelecek için suyun

Daha yeşil bir gelecek için suyun Daha yeşil bir gelecek için suyun dönüşümü Yağmur sularõ, sel sularõ, arõndõrõlmõş sularõn tamamõ, istenildiği şekilde arõtõldõğõ durumda, sulama, meracõlõk, sebze ve meyvecilik, endüstriyel üretim alanõ

Detaylı

R10.06 TÜRK AKREDİTASYON KURUMU TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR

R10.06 TÜRK AKREDİTASYON KURUMU TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR R10.06 TÜRKAK AKREDİTASYON MARKASI NIN TÜRKAK TARAFINDAN AKREDİTE EDİLMİŞ KURULUŞLARCA KULLANILMASINA İLİŞKİN ŞARTLAR Rev. 03 01-2006 İÇİNDEKİLER Sayfa 1. AMAÇ... 3 2. KAPSAM... 3 3. İLGİLİ DOKÜMANLAR...

Detaylı

SURT192XLBP Harici Akü Grubu. Smart-UPS RT 3000/5000/7500/10000 VA Kesintisiz Güç Kaynağõ İle Kullanõlmak İçindir

SURT192XLBP Harici Akü Grubu. Smart-UPS RT 3000/5000/7500/10000 VA Kesintisiz Güç Kaynağõ İle Kullanõlmak İçindir Kullanõcõ Elkitabõ Türkçe SURT192XLBP Harici Akü Grubu Smart-UPS RT 3000/5000/7500/10000 VA Kesintisiz Güç Kaynağõ İle Kullanõlmak İçindir 990-1387A 09/2003 Giriş SURT192XLBP akü grubu, APC Smart-UPS

Detaylı

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI KPSS-2007/4 TERCİH KILAVUZU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Ankara KPSS-2007/4 TERCİH KILAVUZU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI 1. GENEL BİLGİLER, TEMEL İLKE

Detaylı

2. Sermayenin % 10 ve daha fazlasõna sahip ortaklarõn pay oranõ ve tutarõ aşağõdaki gibidir:

2. Sermayenin % 10 ve daha fazlasõna sahip ortaklarõn pay oranõ ve tutarõ aşağõdaki gibidir: AYRINTILI BİLANÇO DİPNOTLARI (Aksi belirtilmedikçe tutarlar YTL olarak ifade edilmiştir.) 1. İşletmenin fiili faaliyet konusu: Ana faaliyet konusu her türlü elektrik, elektronik, inşaat ve sõhhi tesisat

Detaylı

KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME

KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME KENTSEL BİR COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ MODELLEME Y.Doç.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU, Araş.Gör. Osman DEMİR Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik -Mimarlõk Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

EKİNCİLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. (B) TİPİ LİKİT FONU

EKİNCİLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. (B) TİPİ LİKİT FONU EKİNCİLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. (B) TİPİ LİKİT FONU İÇTÜZÜĞÜ MADDE 1- FONUN KURULUŞ AMACI: 1.1. Ekinciler Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. tarafõndan 2499 sayõlõ Sermaye Piyasasõ Kanunu.nun 37 ve 38

Detaylı

ÇOCUK HAKLARININ KULLANILMASINA İLİŞKİN AVRUPA SÖZLEŞMESİ

ÇOCUK HAKLARININ KULLANILMASINA İLİŞKİN AVRUPA SÖZLEŞMESİ 375 Çocuk Haklarõnõn Kullanõlmasõna İlişkin Avrupa Sözleşmesi ÇOCUK HAKLARININ KULLANILMASINA İLİŞKİN AVRUPA SÖZLEŞMESİ Sözleşme 25 Ocak 1996 tarihinde Strasbourg da imzalanmõş ve 21. maddeye uygun olarak

Detaylı

ICS TÜRK STANDARDI TS 1511 ISO 2171/Ekim 2000

ICS TÜRK STANDARDI TS 1511 ISO 2171/Ekim 2000 ÖNSÖZ Bu standard, ISO tarafõndan kabul edilen ISO 2171 standardõ esas alõnarak, TSE Ziraat Hazõrlõk Grubu nca TS 1511 in revizyonu olarak hazõrlanmõş ve TSE Teknik Kurulu nun 24 Ekim 2000 tarihli toplantõsõnda

Detaylı

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri

E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri E-Devlet ve İnternet Veri Merkezleri Haluk Tanrõkulu haluk.tanrikulu@telekom.gov.tr Her yerde WEB Web sayfa sayõsõ dünyadaki insan sayõsõndan çoktur. Daha fazla band genişliği = Çok daha fazla disk Alanõ

Detaylı

diyalog dinamo ERP & E-Business Yazõlõmõ dinamo Temel Özellikler İçindekiler Ana İşlem Prensibi Güvenlik Parametrik Tanõmlama ISO 9000 Geriye İzleme

diyalog dinamo ERP & E-Business Yazõlõmõ dinamo Temel Özellikler İçindekiler Ana İşlem Prensibi Güvenlik Parametrik Tanõmlama ISO 9000 Geriye İzleme dinamo Temel Özellikler İçindekiler!!!!!!!!!!!!! Ana İşlem Prensibi Standart Görünüm Çok Dövizlilik Kullanõcõ Tanõmlõ Formlar Kullanõcõ Tanõmlõ Raporlar Barcode Kullanõmõ Güvenlik Parametrik Tanõmlama

Detaylı

APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA UYGULAMASI

APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA UYGULAMASI Selçuk Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretiminde 30. Yõl Sempozyumu,16-18 Ekim 2002, Konya SUNULMUŞ POSTER APSİS ARAÇ TAKİP SİSTEMİ İLE ŞEHİR HARİTALARININ SAYISALLAŞTIRILMASI ve KONYA

Detaylı

amacõyla EKİNCİLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. (B) TİPİ DEĞİŞKEN FONU

amacõyla EKİNCİLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. (B) TİPİ DEĞİŞKEN FONU EKİNCİLER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. (B) TİPİ DEĞİŞKEN FONU İÇTÜZÜĞÜ MADDE 1- FONUN KURULUŞ AMACI: 1.1. Ekinciler Yatõrõm Menkul Değerler A.Ş. tarafõndan 3794 sayõlõ kanunla değişik 2499 sayõlõ Sermaye

Detaylı

T.C. GAZİÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİYEL SANATLAR EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞLETME EĞİTİMİ BÖLÜMÜ. 2002-2003 Eğitim Öğretim Yõlõ Staj Raporu

T.C. GAZİÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİYEL SANATLAR EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞLETME EĞİTİMİ BÖLÜMÜ. 2002-2003 Eğitim Öğretim Yõlõ Staj Raporu T.C. GAZİÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİYEL SANATLAR EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞLETME EĞİTİMİ BÖLÜMÜ 2002-2003 Eğitim Öğretim Yõlõ Staj Raporu MAKİNE VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU PİRİNÇSAN A.Ş. TÜRKER ÇEVİK Danõşman: Prof.

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS 12361 Mart 2002 ICS 03.080.30 YETKİLİ SERVİSLER - GENEL KURALLAR Competent services - General rules TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Necatibey Caddesi No.112 Bakanlõklar/ANKARA

Detaylı