ÜNİTE 6:FOTOSENTEZ. Güneş ışığı ise fotosentez için en gerekli olan enerji kaynağıdır. Fotosentez aşağıda verilen denklemde özetlenmiştir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜNİTE 6:FOTOSENTEZ. Güneş ışığı ise fotosentez için en gerekli olan enerji kaynağıdır. Fotosentez aşağıda verilen denklemde özetlenmiştir."

Transkript

1 ÜNİTE 6:FOTOSENTEZ Güneş ışığı yardımıyla bitkilerin kendi besinlerini yapmaları olayı fotosentez olarak adlandırılır. Bu olay sırasında topraktan alınan su ve havadan yapraklar üzerindeki gözenekler (Stoma) aracılığı ile alınan karbondioksit birleştirilir ve karbonhidratlar sentezlenmiş olur. Bundan dolayı yeşil bitkiler ototrof canlılar olarak adlandırılır. Heterotroflar ise kendi besinlerini dışarıdan hazır olarak alırlar yani bitkiler gibi kendi besinlerini kendileri yapamazlar. Fotosentez olayını sadece yeşil bitkiler değil bazı protistler, bakteriler ve alglerde gerçekleştirir.bazı bakteriler ise ototrof olmalarına karşın kemototorof yolu ile kendi besinlerini üretirler.örneğin bunu kükürt ya da amonyak gibi inorganik maddeleri oksitleyerek yaparlar ve bu olay sırasında güneş ışığı kullanılmaz. Fotosentezde tüketilenler ve üretilenler Fotosentez olayı iki aşamada gerçekleşir. Birinci aşama güneş ışığından sağlanan enerjinin kimyasal bağ enerjisine, (elektron taşıyıcılarla ve ATP sentezlenerek ) dönüştürülmesidir. İkinci aşama ise elektron taşıyıcıları ve ATP yardımıyla organik madde yapılmasıdır. Fotosentez için gerekli olan maddelerden biri sudur ve toprakdan emici tüylerle kökler vasıtasıyla alınarak yapraklara kadar iletilir. Karbondioksit ise havadan alınır ve fotosentez sonucu oluşan oksijen havaya verilir. Yapraklarda bulunan gözenekler bu görevi yerine getirir. Güneş ışığı ise fotosentez için en gerekli olan enerji kaynağıdır. Fotosentez aşağıda verilen denklemde özetlenmiştir. 6 CO H 2 O C 6 H 12 O O 2 +6H 2 O Fotosentezde 12 mol su tüketilir ve 6 molekül su üretilir.meydana gelen karbonhidrat ise glukozdur. Su tüketimini gösteren eşitlik sadeleştirilirse aşağıdaki denklem ortaya çıkar. 6 CO 2 + 6H 2 O + Işık enerjisi C 6 H 12 O O 2 Fotosentezde üretilen oksijenin kaynağı karbondioksit mi yoksa oksijenmi dir sorusu uzun bir zaman araştırmacıları meşgul etmiştir.1930 da Van Niel adlı araştırmacı karbondioksit kullanarak kendi besinlerini yapan fakat oksijen üretmeyen bakteri gruplarını keşfetmiştir. Bu bakteriler su yerine hidrojen sülfür kullanmakta ve atık ürün olarak da sarı renkli kükürt oluşturmaktaydılar. Bir genelleme yapan Niel kükürt hidrojen sülfürden geldiğine göre bitkilerin fotosentezinde oluşan oksijen de sudan gelmeliydi. şeklinde görüş belirtti. Kükürt bakterileri CO 2 + 2H 2 S CH 2 O + H 2 S + 2S Bitkiler CO 2 + 2H 2 O CH 2 O + H 2 O + 2O li yıllarda ise bilim adamları oksijen atomunu izlemek için oksijen 18 izotopunu kullanmışlardır. Sudaki oksijen molekülü normal 16 değil de oksijen 18 izotopu olarak işaretlendiğinde açığa çıkan oksijen molekülü de oksijen 18 olmaktaydı. Bunun tam tersine karbondioksitte ki oksijen molekülü 10 olarak kullanıldığında açığa çıkan oksijen 16 molekülüydü. Bu deneyler bize Van Niel in görüşlerinin doğru olduğunu belirtmektedir. Fotosentezdeki tüm atomların izledikleri yollar aşağıdaki gibidir. Tepkimeye girenler 6CO 2 12 H 2 O Ürünler C 6 H 12 O 6 6H 2 O 6O 2 Şekil 6.1 Fotosentez de kullanılanlar ve oluşanlar

2 Fotosentezin iki yoluna genel bir bakış Fotosentezde gerçekleşen birinci reaksiyonlar ışık reaksiyonlarıdır. Bu reaksiyonlarla ATP enerjisi ve indirgenmiş elektron taşıyıcıları üretilir (NADPH + H+). Fotosentezin diğer reaksiyonları ise Calvin-Benson devridir.bu reaksiyonlarda ışığa gereksinim olmayışı karanlık evre reaksiyonları olarak da adlandırılmasına rağmen bu tanımlama yanlıştır.bu evrede organik madde üretilir ve ışık reaksiyonlarında üretilenler burada kullanılır. boyudur. Bu radyasyon insan gözü tarafından çeşitli renklerde görülebildiğinden görünür ışık olarak da adlandırılır. Foton bir moleküle çarparsa ondan bir elektronu normal halden uyarılmış hale çıkarır. Böylece elektron enerji kazanmış olur. Uyarılmış elektron kendi atomunun çekirdeğinin daha yüksek bir yörüngesine geçer. Soğurulan enerji üç yoldan birini izleyebilir.a)temel duruma geri döner ve enerjisini ışık enerjisi olarak etrafa saçar b)temel duruma geri döner fakat başka bir atomdaki bir elektronu uyarmak için enerjisini aktarır c)uyarılmış elektron bir alıcı moleküldeki başka bir atoma taşınır. Bu aşamada şu sorulabilir hangi çeşit moleküller ışığı soğurabilir? Bir ışığın dalga boyu ne kadar uzunsa enerji dalgası yada fotondan taşınan enerji o derece az olur. Örneğin görünür ışık spektrumu içerisinde mor ışınlar en kısa dalga boyuna ve en yüksek enerjiye Şekil 6.2 Fotosentezin genel özeti Fotosentezin reaksiyonları kloroplast adı verilen organel de gerçekleşir.her iki reaksiyon döngüsü (Işıklı evre ve Calvin-Benson) ATP ve NADPH döngülerine bağımlıdır. Güneş ışığının etkisi ve pigmentler Işık elektromanyetik radyasyon olarak da isimlendirilir. Işık hem dalga hem de parçacık özelliği gösterir. Foton adı verilen birbirinden ayrı parçacıklardan oluşmuştur. Öte yandan ışık bir su birikintisine düşen taşın hareketleri gibi dalga özelliği de gösterir. Dalga boyları bir nanometreden küçük olabileceği gibi bir kilometreden dahada büyük olabilir. Elektromanyetik spektrumun yaşam için önemli kısmı, yaklaşık 400 ile 700 nm arasındaki dalga Şekil 6.3 Fotondaki enerjinin soğurulması

3 sahiptir. UV ve X ışınlarıda kimyasal bağları kırablecek ve karmaşık yapılı organik molekülleri bozabilecek kadar bir enerji bulundurur. Şekil 6.5Klorofil a ve b nin absorbsiyon spektrumu Klorofilin etkinleştirilmesi Şekil 6.4 Elektromanyetik spektrum Bir pigment ışığı soğurabilen herhangi bir maddedir. Klorofil a siyanobakteriler ile fotosentetik protistlerin ve bitkilerin kloroplastlarında en bol bulunan ışık soğurucu bir pigmenttir. Bitkilerin yeşil renkli görünmelerinin sebebi yeşil ışığı geri yansıtmalarıdır. Klorofil a nın absorbsiyon spektrumuna bakıldığında en çok görünür ışığın kırmızı ile mavi mor bölgelerde ışığı daha çok soğurduğu görülmektedir. Klorofil a uyarıldığında bir elektron klorofil molekülünden ayrılarak, bir elektron alıcı moleküle aktarılır. Klorofil b ve karotinoidler klorofil a dan farklı görünür ışık dalga boylarındaki ışığı soğururlar. Soğurdukları enerjiyi klorofil a ya aktarırlar. Her bileşik yalnızca özel dalga boylarına karşılık gelen fotonları absorbe eder. Her pigment böylece kendine has bir foton absorblama potansiyeli taşır. Fotonlar tilakoyit zarda gömülü olan pigment molekülü tarafından absorblanınca, bir elektronun potansiyel enerji seviyesi yükselir ve üst bir yörüngeye geçer. Ancak elektronlar üst enerji seviyesinde duramazlar tekrar eski durumlarına geri dönerler. Bu sırada bir parlaklık floresans meydana gelir. Tilakoyit zarda klorofil, proteinler ve diğer Şekil 6.6 Klorofilin uyarılması

4 organik maddeler fotosistemler şeklinde düzenlenmişlerdir. Bir fotosistem birkaç yüz klorofil a, klorofil b ve karotenoyitler içeren bir anten kompleksinden meydana gelmiştir. Klorofil a reaksiyon merkezi olarak adlandırılan merkezde bulunur. Foton etkisiyle uyarılan elektronunu birincil elektron alıcısına verir. Elektron alıcısı elektronun temel düzeyine hemen dönmesini engeller. Böylece bu engelleme elektronların temel enerji düzeylerine hemen dönmesini engelleyen bir baraj gibi çalışır. Işık reaksiyonları Tilakoyit zarda fotosentezin ışık reaksiyonlarında çalışan iki tip fotosistem bulunur. Bunlar fotosistem 1 ve fotosistem 2 dir. Bunların merkezlerinde reaksiyon merkezleri bulunur, burada özel proteinlerle birleşmiş bir klorofil a molekülü ve onlara bitişik özel bir çeşit birincil elektron alıcısı vardır. Fotosistem 1 in reaksiyon merkezindeki klorofil P700 olarak adlandırılır çünkü bu pigment 700nm dalga boyundaki ışığı absorbe eder. Fotosistem 2 ise P680 olarak bilinir ve 680 nm boyundaki ışığı absorbe eder. Devirsel olmayan elektron akışı Bu çevrim sonucu NADPH ve ATP sentezlenir.fotosistem 2 ışığı emince P680 de yer alan klorofil de bir elektron uyarılır ve bu elektron elektron alıcısı tarafından yakalanır.klorofilde ise bir elektron boşluğu oluşur. Bir enzim sudan elektronların açığa çıkmasına neden olur ve P680 deki elektron açığı buradan karşılanır. Bu reaksiyon sonucu bir su molekülü iki hidrojen iyonuna ve bir oksijen atomuna ayrışır. Oksijen atomu oksijen molekülü oluşturmak için başka bir atomla birleşir. Bu evrede fotosentez sonucu oluşan oksijen molekülü meydana gelir. Fotosistem 2 den oluşan yüksek enerjili elektron fotosistem 1 e geçer. Bu geçiş birçok basamaktan meydana gelir ve hücresel solunumdaki elektron taşıma sistemine benzerlik gösterir. Kloroplastlardaki elektron taşıma zinciri plastokinon (Pq) olarak adlandırılan bir elektron alıcısı, iki sitokrom kompleksi ve plastosiyanin (Pc) denen bakırlı bir bileşikten meydana gelir. Şekil 6.7 Klorofil molekülünün yerleşim merkezi

5 Şekil 6.8 Devirsel olmayan fotofosforilasyon Elektron zinciri ilerledikçe ekzergonik olarak daha düşük bir enerji düzeyine düşmelerinden açığa çıkan enerji tilakoyit zar tarafından ATP yapımında kullanılır. Bu ATP yapımı ışık enerjisiyle gerçekleştiği için devirsel olmayan fotofosforilasyon olarak adlandırılır. Elektron Fotosistem 1 de oluşan elektron boşluğunu doldurur. Fotosistem 1 de de ışık bir elektronu üst enerji seviyesine çıkarmış ve bir elektron boşluğu meydana gelmiştir Yükseltgenen elektron demirli bir protein olan ferrodoksin(fd) tarafından yakalanır. Daha sonra NADP redüktaz olarak adlandırılan bir enzim elektronları Fd den NADPH da birikmesini sağlar. Devirsel fotofosforilasyon Belirsel koşullar altında ışık tarafından uyarılan elektronlar devirsel olan bir yol izler. Bu devirsel fotofosforilasyon fotosistem 1 de gerçekleşir.bu yolla ışık etkisiyle uyarılan elektronlar birincil alıcıdan ferrodoksine oradan da sitokrom kompleksine geçer ve tekrar fotosistem 1 e döner bu döngüsel aşama, elektrondaki enerjiden yararlanılma olanağını tanır ve sadece ATP sentezinde, bu aşama faydalı olur bu döngüsel olay sırasında NADPH sentezi yapılmaz. Devirsel fotofosforilasyon olayı ATP ihtiyacı fazla olduğu durumlarda gerçekleşir. Kloroplast da Kalvin devri için NADPH ihtiyacı fazlaysa devirsel olmayan fotofosforilasyon gerçekleşir. Şekil 6.9 Devirsel fotofosforilasyon

6 Kloropastlar ve Mitokondrilerde kemiozmozis olayının karşılaştırılması (ATP sentezi) Mitokondri ile kloroplast arasında başka farklarda bulunur. Mitokondrilerin iç zarı protonları mitokondrinin matriksinden zarlar arasındaki boşluğa pompalar. Bu yönüyle iki zar arasındaki boşluk, ATP sentaza güç sağlayan bir hidrojen iyonu deposu olarak görev görür. Kloroplastın tilakoyit zarı ise, protonları stromadan hidrojen deposu olarak görev alan tilakoyitin içine pompalar.hidrojen iyonları tilakoyitin iç bölgesinden stromaya geri döndükçe tilakoyit zar ATP üretmeye başlar. Işık reaksiyonları ve Kemiozmozis Şekil 6.10 Mitokondri kloroplast benzerliği ve farklılığı Mitokondri ve kloroplast farklı organeller olmalarına karşılık ATP üretmeleri açısından bir benzerlik içerirler.bu olay kemiozmozis olarak adlandırılır.bir zarda bulunan elektron taşıma zinciri elektronu taşıdıkça, zarın diğer tarafına hidrojen iyonlarının birikmesini sağlar. Böylece ETS sayesinde zarın bir tarafı hidrojen iyonu yoğunluğu açısından daha yoğun olur. Ayrıca zarda ATP sentaz adı verilen bir kompleks bulunur. Bu kompleks sayesinde yüksek yoğunluk da bulunan hidrojenler zarın diğer tarafına geçmeye başladıkça ATP sentezini gerçekleştirir. Buraya kadar söylenenler Mitokondri ile kloroplast arasındaki benzerliklerdir. Mitokondriler oksidatif fosforilasyonla ATP sentezini gerçekleştirirken kloroplastlar ise fotofosforilasyonla ATP sentezini gerçekleştirir. Mitokondrilerde taşıma zincirinde taşınan yüksek enerjili elektronlar besin moleküllerinden alınır. Kloroplastlarda ise ATP üretimi için besine gereksinim duyulmaz, kloroplastlarda ki fotosistemler ışık enerjisini yakaladıktan sonra bu enerjiyi, elektronların taşıma zincirinin en üst noktasına götürülmesinde kullanılır. Devirsel olmayan elektron akışı, elektronların potansiyel enerjilerinin en düşük olduğu sudan, potansiyel en yüksek olduğu NADPH a doğru gitmelerini sağlar. Elektronlar redoks reaksiyonlarında bir taşıyıcıdan diğerine gittikçe, stromadan uzaklaştırılan hidrojen iyonları tilakoyit zarda birikmeye başlar.böylece proton hareket ettirici güç oluşturulur. Bir hidrojen iyonu NADP tarafından alınınca stromadan uzaklaştırılmış olur.hidrojen iyonunun tilakoyit boşlukdan stromaya difüzyonu ATP sentezlenmesine olanak sağlar.işıkla gerçekleşen bu reaksiyonlar NADPH ve ATP formunda kimyasal enerji oluşturur. Bu kimyasal enerji şeker üretimi için Kalvin-Benson döngüsüne aktarılır. Kalvin- Benson döngüsü ve şeker üretimi Kalvin döngüsünde tepkimeler oldukça karmaşıktır. Karbondioksitin tek bir molekülü, rubisco enziminin yardımıyla RuBP a (Rubiloz 1,5 difosfat karboksilaz) bağlanır. Meydana gelen 6-Karbonlu şeker, hemen iki adet 3-Karbonlu bir molekül olan 3-fosfogliserata (PGA) bağlanır.kalvin döngüsünün ilk tanımlanabilir ürünü 3-karbonlu PGA olduğu için bu metabolik yol C 3 yolu olarak bilinir.bilinen bitki türlerinin %85 i yalnızca bu metabolik yolu kullanır. Bitkilerin geri kalanı %15 i karbondioksitin bağlanması ve asimilasyonu için ilave bir yola sahiptir. Her bir 3-Fosfogliserat(PGA) molekülü ATP den ilave bir fosfat grubu alarak 1,3- bifosfogliserata dönüşür. Daha sonra NADPH tan gelen bir elektron çifti 1,3-bifosfogliseratı G3P a indirger.

7 Şekil 6.11 Klorplast da kemiozmozis sonucu NADPH ve ATP senetezi Gliseraldehitin büyük bir kısmı tekrar döngüyü devam ettirebilmek için başa dönerken az bir kısmı da ürün oluşumuna katılır.kalvin-benson döngüsü sonucu bir molekül heksoz şekerin sentezlenmesi evresinde fotosentezde kullanılan toplam ışık enerjisinin ne kadarının değerlendirildiği hesaplanabilir. Bir molekül fruktoz-6-p ın sentezlenmesi evresinde 6 molekül CO 2 ile 12 NADPH dan yararlanılmaktadır. C 3 bitkileri sıcak ve kurak günlerde stomalarını kapatmaları nedeniyle daha az besin üretirler. Yaprakda CO 2 seviyesinin düşmesi kalvin döngüsünün durmasına neden olur.rubisco karbondioksit yerine oksijen alabilir. Bu işlem ışıkda oluştuğundan ve oksijen tüketildiğinden fotorespirasyon olarak adlandırılır. Burada besin de üretilmez. Fotorespirasyon olarak adlandırılan metabolik yolun niye var olduğu hala açıklanamamıştır.fotosentetik verimliliği azaltan bir yol olmasına karşın, milyonlarca yıl evvel atmosferde oksijen konsantrasyonunun daha az karbondioksit yoğunluğunun daha fazla olduğu bir evreden bu metabolik yolun kaldığı düşünülmektedir. Sıcak, kurak ve güneşli günler fotorespirasyonu teşvik eden çevresel şartlardır. Belirli bitki türlerinde, fotorespirasyonu en aza indiren peşisıra karbon tespiti yolları gelişmiştir.bu fotosentetik adaptasyonların en önemlisi C 4 fotosentezi ve CAM dır.

8 Şekil 6.12 Kalvin-Benson döngüsü C 4 bitkileri en az 19 bitki familyasını içeren toplulukdur. Çimenlerin oluşturduğu familya üyelerinden şekerkamışı ve mısır, önemli tarımsal C 4 bitkileridir. Bu bitkilerin demet kını hücreleri ile mezofil hücreleri farklı fotosentetik hücreleridir.demet kını hücreleri yaprak damarlarını kuşatan, sıkıca paketlenmiş şekilde düzenlenmiştir.demet kını ve yaprak yüzeyi arasında mezofil hücreleri bulunur. Kalvin döngüsü demet kını hücrelerinin kloroplastlarında gerçekleşir oysa normal fotosentezde (C 3 ) bitkilerindeki demet kını hücrelerinde kavlin döngüsü gerçekleşmez. Bundan önce C 4 bitkilerinin mezofil hücrelerinde CO 2 fosfoenolpiruvat(pep ile birleşerek (PEP karboksilaz) dört karbonlu okzaloasetat meydana getirir.bu enzimin CO 2 e olan eğilimi rubiscoya göre daha fazladır.sıcak ve kurak havalarda CO 2 demet kını hücrelerine aynı zamanda pompalanır. Şekil 6.14 C 3 bitkileri ile C 4 bitkileri arasındaki yapısal fark.

9 C 4 bitkilerinin mezofil hücrelerinde kavlin döngüsü kalkmıştır.sadece PEP döngüsü gerçekleşerek CO 2 önceden biriktirilir.demet kını hücrelerinde mezofil hücrelerinden gelen Malat, piruvata dönüşür ve aynı zamanda CO 2 oluşur ve demet kını hücrelerinde kavlin döngüsü gerçekleşir. Bu şekilde sağlanan CO 2 birikimi atmosferdekinin 10 katına kadar çıkabilir bu sayede Rubisco adlı enzimin oksijenle birleşerek kavlin döngüsünü durdurmasının önüne geçilmiş olur. Geceleyin sıcaklık düşünce CAM bitkileri hava girişine izin vermek için stomalarını açarlar.bu bitkiler mezofil hücrelrinde C 4 yoluyla karbondioksiti bağlarlar. Bu sırada meydana gelen malat, malik asit halinde, iri hücrelerin kofullarında birikir. Şekil 6.15 C 4 Yolu Çöllerdeki kaktüs ve agave gibi bitkiler ise sık sık yüksek sıcaklıklara ve uzun süreli su streslerine maruz kalırlar.su kaybını azaltmak için çöl bitkileri, gündüz vakti sromalarını kapatmak zorundadırlar. Böyle bir durum C 3 bitkilerinde fotorespirasyona neden olurken bu bitkiler farklı savunma mekanizmaları geliştirmişlerdir. Bu mekanizma ilk olarak Crasslacea familyasından damkoruğu olarak adlandırılan bitkide belirlendiği için CAM olarak adlandırılmışlardır.bu bitkilerde C 4 bitkileri gibi iki yol gerçekleştirirler fakat onlardan zaman bakımından birbirlerinden ayrılır. Gündüzleyin ise stomalar kapanır ve malik asit kofullardan ayrılıp malat halinde hücre sitoplazmasına girer. Sitoplazmada karbondioksit malatdan ayrılarak kloroplasta girer ve orada kavlin döngüsüne bağlanır. Görüldüğü üzere CAM bitkileri stomalarn açık olduğu gece vakti C 4 yolunu, stomaların kapalı olduğu gündüz vaktide kavlin döngüsünü gerçekleştirirler. Bu üstün özelliklerine rağmen C 4 bitkileri C 3 bitkilerinin yerlerine geçememiştir. Çünkü C 3 bitkileri daha düşük ışık seviyelerine daha serin ve daha nemli koşullara adapte olmuşlardır.

10 Şekil 6.16 C 4 ve CAM bitkilerinin karşılaştırılması

Fotosentez ile her yıl 160 milyar ton karbonhidrat üretilir. Güneş enerjisi dünyadaki yaşam enerjisi kaynağıdır.

Fotosentez ile her yıl 160 milyar ton karbonhidrat üretilir. Güneş enerjisi dünyadaki yaşam enerjisi kaynağıdır. FOTOSENTEZ Fotosentez ile her yıl 160 milyar ton karbonhidrat üretilir. Güneş enerjisi dünyadaki yaşam enerjisi kaynağıdır. Fotosentez Kloroplastlar, 150 milyon km uzaktan, güneşten gelen ışık enerjisini

Detaylı

FOTOSENTEZ. 1. Fotosentez, güneş enerjisini, besin içindeki saklı kimyasal bağ enerjisine çeviren olaydır.

FOTOSENTEZ. 1. Fotosentez, güneş enerjisini, besin içindeki saklı kimyasal bağ enerjisine çeviren olaydır. 1 FOTOSENTEZ *Fotosentez: Klorofilli canlıların, ışık enerjisini kullanarak; inorganik maddelerden organik besin sentezlemesine fotosentez denir. 1. Fotosentez, güneş enerjisini, besin içindeki saklı kimyasal

Detaylı

Bitkilerde C3, C4 ve CAM Mekanizmaları, Farkları ve Üstünlükleri

Bitkilerde C3, C4 ve CAM Mekanizmaları, Farkları ve Üstünlükleri Bitkilerde C3, C4 ve CAM Mekanizmaları, Farkları ve Üstünlükleri Bitkilerde C3 Yolu Calvin döngüsünün ilk tanımlanabilir ürünü 3-C lu PGA molekülü olduğu için bu metabolik yol C 3 yolu olarak adlandırılır.

Detaylı

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL Fotosentez FOTOSENTEZ Işık enerjisinin kullanılarak organik bileşiklerin üretilmesidir. Yeşil yapraklı bitkilerin inorganik maddelerden (H 2 O, CO 2 ), ışık enerjisi ve klorofil yardımı ile organik besin

Detaylı

Bir organizma, enerji ve karbon iskeleti için kullandığı organik bileşikleri ya ototrofik ya da heterotrofik olmak üzere iki yoldan karşılar.

Bir organizma, enerji ve karbon iskeleti için kullandığı organik bileşikleri ya ototrofik ya da heterotrofik olmak üzere iki yoldan karşılar. FOTOSENTEZ Giriş Bir organizma, enerji ve karbon iskeleti için kullandığı organik bileşikleri ya ototrofik ya da heterotrofik olmak üzere iki yoldan karşılar. Ototroflar, O 2ʼ den ve ortamdan elde ettikleri

Detaylı

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK (Botanik, 10. Hafta): Fotosentez FOTOSENTEZ

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK (Botanik, 10. Hafta): Fotosentez FOTOSENTEZ FOTOSENTEZ Elektron Koparılması ve Floresans Enerjisi Elektronlar negatif (e - ) ve protonlar pozitif (p + ) yüklüdür. Bu nedenle protonlar elektronları çekerler. Elektronlar ise, belli bir enerjiye sahiptir

Detaylı

OKSİJENLİ SOLUNUM

OKSİJENLİ SOLUNUM 1 ----------------------- OKSİJENLİ SOLUNUM ----------------------- **Oksijenli solunum (aerobik): Besinlerin, oksijen yardımıyla parçalanarak, ATP sentezlenmesine oksijenli solunum denir. Enzim C 6 H

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ Fotosentez ile ışık enerjisi kimyasal bağ enerjisine dönüştürülür. Kloroplastsız hücreler fotosentez yapamaz. DOĞRU YANLIŞ SORULARI

Detaylı

E.T.S. tam olarak nedir? Ne işe yarar?

E.T.S. tam olarak nedir? Ne işe yarar? E.T.S. tam olarak nedir? Ne işe yarar? Elektron Taşıma Sistemi(E.T.S.) fotosentez,oksijenli solunum ve kemosentez yapan canlılarda görülen molekül gruplarıdır.bu moleküller canlıda canlıya değişse de,

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 4 FOTOSENTEZ - 2 FOTOSENTEZDE GÖREV ALAN YAPILAR

11. SINIF KONU ANLATIMI 4 FOTOSENTEZ - 2 FOTOSENTEZDE GÖREV ALAN YAPILAR 11. SINIF KONU ANLATIMI 4 FOTOSENTEZ - 2 FOTOSENTEZDE GÖREV ALAN YAPILAR Ökaryotik canlılarda klorofil pigmentini taşıyan plastidtir. Fotosentezle görevlidir. Kloroplastta dış ve iç olmak üzere iki tane

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım FOTOSENTEZ - 2 FOTOSENTEZDE GÖREV ALAN YAPILAR

ADIM ADIM YGS LYS Adım FOTOSENTEZ - 2 FOTOSENTEZDE GÖREV ALAN YAPILAR ADIM ADIM YGS LYS 113. Adım FOTOSENTEZ - 2 FOTOSENTEZDE GÖREV ALAN YAPILAR Ökaryotik canlılarda klorofil pigmentini taşıyan plastidtir. Fotosentezle görevlidir. Kloroplastta dış ve iç olmak üzere iki tane

Detaylı

Fotosentez Mekanizması

Fotosentez Mekanizması Fotosentez Mekanizması Tüm bitkilerin fotosentezde gerçekleşen ortak süreç C 3 yolu 5 karbonlu ribulose difosfat bir karbondioksit (CO2) ekleyerek altı karbonlu (6C) kararsız bileşik oluşur. Bu tepkime

Detaylı

Ökaryotik canlılarda klorofil pigmentini taşıyan plastidtir. Fotosentezle görevlidir.

Ökaryotik canlılarda klorofil pigmentini taşıyan plastidtir. Fotosentezle görevlidir. SELİN HOCA Ökaryotik canlılarda klorofil pigmentini taşıyan plastidtir. Fotosentezle görevlidir. Kloroplastta dış ve iç olmak üzere iki tane zar bulunur. İç zar düzdür. İki zar arasındaki boşluğa zarlar

Detaylı

TEST 1. Hücre Solunumu. 4. Aşağıda verilen moleküllerden hangisi oksijenli solunumda substrat olarak kullanılamaz? A) Glikoz B) Mineral C) Yağ asidi

TEST 1. Hücre Solunumu. 4. Aşağıda verilen moleküllerden hangisi oksijenli solunumda substrat olarak kullanılamaz? A) Glikoz B) Mineral C) Yağ asidi 1. Termometre Çimlenen bezelye tohumlar Termos Çimlenen bezelye tohumları oksijenli solunum yaptığına göre yukarıdaki düzenekle ilgili, I. Termostaki oksijen miktarı azalır. II. Termometredeki sıcaklık

Detaylı

Doğru - Yanlış Soruları. Etkinlik - 1. ÜNİTE 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM 1 Fotosentez

Doğru - Yanlış Soruları. Etkinlik - 1. ÜNİTE 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM 1 Fotosentez Etkinlik - 1 Fotosentez Doğru - Yanlış Soruları Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına ''D'', yanlış olanların yanına ''Y'' harfi yazınız. 1. ATP'nin sentezi bir fosforilasyon olayıdır. 2. İnorganik

Detaylı

ayxmaz/lisebiyoloji.com

ayxmaz/lisebiyoloji.com Adı/Soyadı: Sınıf/No: / Fotosentez İnceleme Çalışma 1. Verilen terimleri kullanarak aşağıdaki ifadeleri tamamlayın. A.Terimler: Klorofil, Kloroplast, Mavi ve kırmızı ışık dalgalarının,yeşil ışık dalgalarının,

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

Bitki Fizyolojisi. 6. Hafta

Bitki Fizyolojisi. 6. Hafta Bitki Fizyolojisi 6. Hafta 1 Fotosentezin karanlık tepkimelerinde karbondioksit özümlemesi; 1. C 3 bitkilerinde (Calvin-Benson mekanizması ile), 2. C 4 bitkilerinde (Hatch-Slack mekanizması ile), 3. KAM

Detaylı

2- IŞIK ENERJİSİ: Yeryüzünün ışık kaynağı güneştir. Beyaz bir ışık prizmada kırıldığında mordan kırmızıya doğru renkler oluşur. GÜNEŞ IŞINIM ENERJİSİ

2- IŞIK ENERJİSİ: Yeryüzünün ışık kaynağı güneştir. Beyaz bir ışık prizmada kırıldığında mordan kırmızıya doğru renkler oluşur. GÜNEŞ IŞINIM ENERJİSİ CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ Enerji ve Enerji Çeşitleri: Enerji, iş yapabilme kapasitesi yani maddenin yerçekimi ve sürtünme gibi zıt güçlere karşı hareket oluşturma yeteneğidir. Temel enerji kaynağı güneştir.

Detaylı

Solunum. Solunum ve odunsu bitkilerin büyümesi arasında yüksek bir korelasyon bulunmaktadır (Kozlowski ve Pallardy, 1997).

Solunum. Solunum ve odunsu bitkilerin büyümesi arasında yüksek bir korelasyon bulunmaktadır (Kozlowski ve Pallardy, 1997). SOLUNUM Solunum Solunum, canlı hücrelerdeki organik maddelerin oksidasyonuyla, enerjinin açığa çıkarılması olayı olarak tanımlanır. Açığa çıkan enerji, kimyasal enerji (ATP) olarak depolanır. Solunum ürünleri,

Detaylı

Canlıların dış ortamdan aldıkları inorganik maddelerden gelişmeleri için zorunlu olan organik maddeleri yapmalarına özümleme (asimilasyon) denir.

Canlıların dış ortamdan aldıkları inorganik maddelerden gelişmeleri için zorunlu olan organik maddeleri yapmalarına özümleme (asimilasyon) denir. FOTOSENTEZ Diğer canlılar gibi bitkiler de yaşamlarını sürdürebilmeleri için enerjiye gereksinim duyarlar. Gereksinme duyulan bu enerji bitkilerin kendi organlarında yaptıkları ya da dışarıdan aldkları

Detaylı

Canlılarda Enerjitik Olaylar, Fotosentez ve Kemosentez, Aerobik Solunum ve Fermantasyon

Canlılarda Enerjitik Olaylar, Fotosentez ve Kemosentez, Aerobik Solunum ve Fermantasyon Canlılarda Enerjitik Olaylar, Fotosentez ve Kemosentez, Aerobik Solunum ve Fermantasyon SOLUNUM İki çeşit solunum vardır HÜCRE DIŞI SOLUNUM: Canlıların dış ortamdan O 2 alıp, dış ortama

Detaylı

Sistemleri. Prof. Dr. Necmi işler Tarla bitkileri bölümü

Sistemleri. Prof. Dr. Necmi işler Tarla bitkileri bölümü Bitkilerde Fotosentez Sistemleri Prof. Dr. Necmi işler Tarla bitkileri bölümü Güneş enerjisi kullanarak bitkisel üretim yapılması fotosentez ile sağlanır. İnsanların temel enerji kaynağı olan, pek çok

Detaylı

Biyoloji Canlılarda Solunum Enerjinin Açığa Çıkışı

Biyoloji Canlılarda Solunum Enerjinin Açığa Çıkışı Biyoloji Canlılarda Solunum Enerjinin Açığa Çıkışı Canlılarda Enerji Dönüşümleri Canlılarda Solunum: Enerjinin Açığa Çıkışı Canlı hücrede gerçekleşen tüm metabolik olaylar enerji gerektirir. Hayvanlar

Detaylı

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI Doğada canlıların birbiriyle beslenmesi ve enerjinin ayrıştırıcılara kadar geçmesiyle oluşan döngüye besin zinciri denir. Birbirlerine bağlı besin zincirine besin ağı denir.

Detaylı

BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR???

BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR??? BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR??? ÖĞRETĐMDE PLANLAMA ve DEĞERLENDĐRME GÜNLÜK YAŞAM OLAYLARI DERSĐN SORUMLUSU: PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL HAZIRLAYAN:ESRA ÇECE NUMARA:20338465 HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ANKARA 2008 GÜNLÜK

Detaylı

Doğadaki Enerji Akışı

Doğadaki Enerji Akışı Doğadaki Enerji Akışı Güneş enerjisi Kimyasal enerjisi ATP Fotosentez olayı ile enerjisi Hareket enerjisi Isı enerjisi ATP Enerjinin Temel Molekülü ATP + H 2 O ADP + H 2 O ADP + Pi + 7300 kalori AMP +

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2

11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2 11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2 Fotosentez ve kemosentez reaksiyonları hem endergonik hem ekzergonik reaksiyonlardır. ATP molekülü ile hücrenin endergonik ve ekzergonik reaksiyonları arasında enerji transferini

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

FOTOSENTEZ KALVİN DÖNGÜSÜ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ. Karbon fiksasyonu

FOTOSENTEZ KALVİN DÖNGÜSÜ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ. Karbon fiksasyonu FOTOSENTEZ KALVİN DÖNGÜSÜ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ Karbon fiksasyonu Karbonhidratlar birçok C H bağları içermektedir ve CO 2 ye göre oldukça indirgenmişlerdir. Karbonhidratların

Detaylı

ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM

ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM Yaşam için gerekli enerjinin tümü güneşten gelir.güneşte hidrojen füzyonla helyuma dönüşür ve ışık üretilir.yeşil bitkiler güneş ışığının enerjisini fotosentezle glukozdaki kimyasal

Detaylı

1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM-1 FOTOSENTEZ... 7

1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM-1 FOTOSENTEZ... 7 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM-1 FOTOSENTEZ... 7 Canlılık ve Enerji... 7 Enerjinin Temel Molekülü ATP... 7 Fosforilasyon Çeşitleri... 10 Fotosentez... 11 Fotosentezin Canlılar İçin Önemi... 11 Fotosentezin

Detaylı

ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM

ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM Hücreler iş yapabilmek için enerjiye gereksinim duyarlar. Enerji ekosisteme güneş enerjisi yoluyla gelir ve ototrof canlılar sayesinde güneş enerjisi besinlerdeki kimyasal bağ

Detaylı

13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU

13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU 13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU Laktik Asit Fermantasyonu Glikozdan oksijen yokluğunda laktik asit üretilmesine LAKTİK ASİT FERMANTASYONU denir. Bütün canlılarda sitoplazmada gerçekleşir.

Detaylı

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ KONU ÖZETİ

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ KONU ÖZETİ Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu özeti

Detaylı

-Kloroplast ve mitokondri bulunmaz fakat bu organellerde bulunan aynı bulunur.

-Kloroplast ve mitokondri bulunmaz fakat bu organellerde bulunan aynı bulunur. BAKTERİLER GENEL ÖZELLİKLERİ: -Prokaryot hücre yapılı, tek hücreli canlılardır. -Halkasal DNA ya sahiptirler. Bazı bakterilerde plazmit bulunur. Plazmit: Küçük ve halka şeklinde DNA parçacıklarıdır. Bakterilerin

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ B FOTOSENTEZ : 1 Güneş Enerjisinin Dönüştürülüp Depolanması 2 Fotosentez Olayı (Karbondioksit Özümlemesi) 3 Fotosentez Hızını Etkileyen

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 1 METABOLİZMA Hücrede meydana gelen tüm reaksiyonlara denir Anabolizma: Basit moleküllerden kompleks moleküllerin sentezlendiği enerji gerektiren reaksiyonlardır X+Y+ENERJİ

Detaylı

BÖLÜM 7 FOTOSENTEZ: IŞIK ABSORBSİYONU VE ENERJİ SENTEZİ

BÖLÜM 7 FOTOSENTEZ: IŞIK ABSORBSİYONU VE ENERJİ SENTEZİ BÖLÜM 7 FOTOSENTEZ: IŞIK ABSORBSİYONU VE ENERJİ SENTEZİ - Yılda kuru madde üretimi 230 milyar ton - % 60 ı karada - % 40 ı sucul ortamda - 500 bin fotosentetik tür - 3 milyon canlı türü 6CO 2 +12H 2 O

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI 11. Sınıf 1) Oksijenli solunumda, oksijen molekülleri, I. Oksidatif fosforilasyon II. Glikoliz II. Krebs Evrelerinden hangilerinde kullanılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C)

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1 CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1.Hücresel yapıdan oluşur 2.Beslenir 3.Solunum yapar 4.Boşaltım yapar 5.Canlılar hareket eder 6.Çevresel uyarılara tepki gösterir 7.Büyür ve gelişir (Organizasyon) 8.Üreme

Detaylı

FOTOSENTEZ VE KEMOSENTEZ

FOTOSENTEZ VE KEMOSENTEZ FOTOSENTEZ VE KEMOSENTEZ FOTOSENTEZ Yeşil bitkilerin, sahip oldukları klorofil pigmenti yardımı ile havadan aldıkları karbondioksiti kullanarak kendileri için gerekli olan organik maddeleri üretmelerine

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Fotosentez

FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Fotosentez FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ Fotosentez Anoksijenik (Oksijen üretilmez) Oksijenik (Oksijen üretilir) Mor bakteriler Yeşil kükürt bakterileri Yeşil kükürt olmayan bakteriler

Detaylı

HÜCRE SOLUNUMU ve FERMENTASYON

HÜCRE SOLUNUMU ve FERMENTASYON HÜCRE SOLUNUMU ve FERMENTASYON 1 Bakteriler yoğurt, peynir, pizza üretimi gibi mayalanma olaylarını gerçekleştirirler. Kaslarınız çok çalışırsa, oksijen yokluğundan dolayı kasılamazlar. Yediğiniz bütün

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Fotosentezin özgün olayları

ayxmaz/biyoloji Fotosentezin özgün olayları Fotosentezin özgün olayları Işık 1-6CO 2 + 6H 2O C 6H 12O 6 + 6O 2 Klorofil 2-Kloroplastta gerçekleşir. 3-Fotosentetik ototroflarda görülür. 4-Hammaddeler CO 2 ve H 2O dur.(bakterilerde H ve H2S kullanılır)

Detaylı

ENERJİ VE YAŞAM NEJLA ADA

ENERJİ VE YAŞAM NEJLA ADA ENERJİ VE YAŞAM 1 NEJLA ADA 2010282058 CANLILAR VE ENERJİ GÜNEŞ 2 Yakıt olarak kullandığımız kömür ve odun bitkilerden elde edilir. Petrol ise bitki ve hayvan artıklarından oluşur. O halde yakıtlarımızdaki

Detaylı

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz.

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz. Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz. o ru anl fl 1. Fotosentezde amaç besin üretmektir. 2. Fotosentezde üretilen oksijenin kaynağı sudur. 3. Fotosentez yapan bütün

Detaylı

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN EKOSİSTEM Cihangir ALTUNKIRAN Ekosistem Nedir? Bir bölge içerisinde bulunan canlı ve cansız varlıkların karşılıklı oluşturdukları sisteme ekosistem denir. Ekosistem Bileşenleri Canlı Öğeler Üreticiler

Detaylı

Metabolizma. Metabolizmaya giriş. Metabolizmaya giriş. Metabolizmayı tanımlayacak olursak

Metabolizma. Metabolizmaya giriş. Metabolizmaya giriş. Metabolizmayı tanımlayacak olursak Metabolizma Yaşamak için beslenmek zorundayız. Çünkü; Besinlerden enerji elde ederiz ve bu enerji; Hücresel faaliyetleri sürdürmemiz, Hareket etmemiz, Taşınım olaylarını gerçekleştirebilmemiz, Vücut sıcaklığını

Detaylı

Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol)

Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol) hücre solunumu Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol) C 6 H 12 O 6 + 6 O 2 6 CO 2 + 6 H 2 0 + enerji (ATP + ısı) Hücre solunumu karbonhidratlar, yağlar ve protein

Detaylı

Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi

Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres nedir? Olumsuz koşullara karşı canlıların vermiş oldukları tepkiye stres denir. Olumsuz çevre koşulları bitkilerde strese neden olur. «Biyolojik Stres»: Yetişme

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

Fen ve Teknoloji 8. 6.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 2.Madde Döngüleri

Fen ve Teknoloji 8. 6.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 2.Madde Döngüleri 6.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 2.Madde Döngüleri Anahtar Kavramlar: Oksijenli solunum Oksijensiz solunum Madde döngüleri ATP 1.8. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için enerjiye ihtiyaç

Detaylı

HÜCRESEL SOLUNUM OKSİJENSİZ SOLUNUM

HÜCRESEL SOLUNUM OKSİJENSİZ SOLUNUM 1 HÜCRESEL SOLUNUM *Hücresel solunum: Besinlerin parçalanarak ATP sentezlenmesine, hücresel solunum denir. ----------------------- OKSİJENSİZ SOLUNUM ----------------------- (ANAEROBİK SOLUNUM = FERMANTASYON)

Detaylı

www.demiraylisesi.com

www.demiraylisesi.com YÖNETİCİ MOLEKÜLLER C, H, O, N, P atomlarından meydana gelir. Hücrenin en büyük yapılı molekülüdür. Yönetici moleküller hücreye ait genetik bilgiyi taşır, hayatsal faaliyetleri yönetir, genetik bilginin

Detaylı

12 HÜCRESEL SOLUNUM GLİKOLİZ VE ETİL ALKOL FERMANTASYONU

12 HÜCRESEL SOLUNUM GLİKOLİZ VE ETİL ALKOL FERMANTASYONU 12 HÜCRESEL SOLUNUM GLİKOLİZ VE ETİL ALKOL FERMANTASYONU HÜCRESEL SOLUNUM HÜCRESEL SOLUNUM Besinlerin hücre içerisinde parçalanması ile ATP üretimini sağlayan mekanizmaya HÜCRESEL SOLUNUM denir. Canlılar

Detaylı

Enerji dönüşümü: Mitokondri ve kloroplastlarda enerji. II. Kloroplastlar

Enerji dönüşümü: Mitokondri ve kloroplastlarda enerji. II. Kloroplastlar Enerji dönüşümü: Mitokondri ve kloroplastlarda enerji metabolizması II. Kloroplastlar Fotosentez : tüm canlıların bağımlı olduğu bir reaksiyon Bezelye yaprağı stoması (SEMX3520) Kloroplastlar: yaprak hücreleri

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #6

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #6 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #6 1) Canlılar soylarının devam ettirebilmek için üreyerek yeni bireyler meydana getirir. Bu üreme olaylarıyla ilgili olarak; I. Bakterinin ikiye bölünerek kendine benzer yeni

Detaylı

BİTKİLERDE SOLUNUM REAKSİYONLARI. Prof. Dr. Necmi İŞLER Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi

BİTKİLERDE SOLUNUM REAKSİYONLARI. Prof. Dr. Necmi İŞLER Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi BİTKİLERDE SOLUNUM REAKSİYONLARI Prof. Dr. Necmi İŞLER Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Havanın serbest O2 kullanarak bitki hücrelerinde şekerlerin, yağların ya da diğer organik moleküllerin oksitlenmesi

Detaylı

PROF. DR. SERKAN YILMAZ

PROF. DR. SERKAN YILMAZ PROF. DR. SERKAN YILMAZ Hücrede enzimler yardımıyla katalizlenen reaksiyonlar hücre metabolizması adını alır. Bu metabolik olaylar; A) Beslenme (anabolizma) B) Yıkım (katabolizma) olaylarıdır. Hücrede

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12 1) İnsanda döllenme sırasında, I. Spermdeki çekirdek, sentrozomun yumurtaya geçmesi II. Spermdeki akrozomun patlayarak zona pellusidayı eritmesi III. Yumurtadaki salgı maddelerinin

Detaylı

2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. BÖLÜM 1. I. Adaptasyon II. Mutasyon III. Kalıtsal varyasyon Bir populasyondaki bireyler, yukarıdakilerden hangilerini "doğal seçilim ile kazanır? D) I veii E)

Detaylı

BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI

BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI Proje Öğretmenimiz: Münire SAVRANOĞLU Hazırlayanlar: Begüm UYSALEFE Fatma ÖZÜM Gamze TÜRK Nihan PAZARCIOĞLU Salih YÜCE Seda TOZDUMAN İÇİNDEKİLER Sayfa

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #22

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #22 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #22 1) Zigottan başlayıp yeni bir bireyin meydana gelmesiyle sonlanan olayların hepsine birden gelişme denir. Embriyonun gelişimi sırasında, I. Morula II. Gastrula III. Blastula

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 44. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-4 BAKTERİLER ALEMİ-2

ADIM ADIM YGS-LYS 44. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-4 BAKTERİLER ALEMİ-2 ADIM ADIM YGS-LYS 44. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-4 BAKTERİLER ALEMİ-2 BAKTERİLERDE EŞEYSİZ ÜREME İKİYE BÖLÜNME Bakteri bölüneceği zaman DNA dan bir kopya çıkartılır. Böylece bakteri içinde iki tane

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

Organik Bileşikler. Karbonhidratlar. Organik Bileşikler YGS Biyoloji 1

Organik Bileşikler. Karbonhidratlar. Organik Bileşikler YGS Biyoloji 1 Organik Bileşikler YGS Biyoloji 1 Hazırladığımız bu yazıda; organik bileşikler ve organik bileşiklerin yapısını, canlılarda bulunan organik bileşikleri ve bunların görevlerini, kullanım alanlarını, canlılar

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ PROTİSTA ALEMİ Koloni, tek ve çok hücreli ökaryot canlıların bir arada bulunduğu karışık bir gruptur. Protista alemindeki canlılar

Detaylı

KİMYASAL ENERJİ ve HAYAT ÜN TE 1

KİMYASAL ENERJİ ve HAYAT ÜN TE 1 ÜN TE (Adenozin Trifosfat) Hücrenin enerji kaynağıdır. Yapısında bulunan elementler; C, H, O, N ve P dir. Yapı taşları: P P ¾ 3 tane fosforik (H3 4 ) P tane 5C lu şeker (Riboz) tane Azotlu organik baz

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf DOĞRU YANLIŞ SORULARI Nitel gözlemlerin güvenilirliği nicel gözlemlerden fazladır. Ökaryot hücrelerde kalıtım materyali çekirdek içinde bulunur. Ototrof beslenen canlılar

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

HÜCRE. Yrd.Doç.Dr. Mehtap ÖZÇELİK Fırat Üniversitesi

HÜCRE. Yrd.Doç.Dr. Mehtap ÖZÇELİK Fırat Üniversitesi HÜCRE Yrd.Doç.Dr. Mehtap ÖZÇELİK Fırat Üniversitesi Hücre Canlıların en küçük yapı taşıdır Bütün canlılar hücrelerden oluşur Canlılar tek hücreli ya da çok hücreli olabilir Bitki ve hayvan hücresi = çok

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Azot döngüsü. Azot kaynakları 1. Atmosfer 2. Su 3. Kara 4. Canlılar. Azot döngüsü

Ayxmaz/biyoloji. Azot döngüsü. Azot kaynakları 1. Atmosfer 2. Su 3. Kara 4. Canlılar. Azot döngüsü Azot döngüsü Azot kaynakları 1. Atmosfer 2. Su 3. Kara 4. Canlılar Azot döngüsü 1. Azot bitkiler tarafından organik moleküllerin (A.asit,organik baz vb.)yapısına katılır. 2. Bitkiler azotu sadece NO3-

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #2

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #2 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #2 1) Aşağıdaki grafikte, ph derecesi ile X, Y ve Z enzimlerin tepkime hızı arasındaki ilişki gösterilmiştir. 2) Aşağıdaki şemada kloroplast ile mitokondri arasındaki madde alış

Detaylı

Biyoloji sözlüğü. Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik. maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü.

Biyoloji sözlüğü. Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik. maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü. Biyoloji sözlüğü -A- Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü. Belirli çevre koşullarında canlının yaşama ve üreme şansını arttıran kalıtsal

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım EKOLOJİ 7 MADDE DÖNGÜLERİ (Su, Karbon ve Azot Döngüsü)

ADIM ADIM YGS LYS Adım EKOLOJİ 7 MADDE DÖNGÜLERİ (Su, Karbon ve Azot Döngüsü) ADIM ADIM YGS LYS 100. Adım EKOLOJİ 7 MADDE DÖNGÜLERİ (Su, Karbon ve Azot Döngüsü) MADDE DÖNGÜLERİ Ekosistemde kimyasal elementler sınırlı sayıda bulunur. Bu nedenle bu kimyasal elementeler organik ve

Detaylı

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin yapısında, çoğunlukla oksijen yer almaktadır. (reaktif oksijen türleri=ros) ROS oksijen içeren, küçük ve oldukça reaktif moleküllerdir.

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #21

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #21 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #21 1) Aşağıda bazı dönüşüm tepkimeleri gösterilmiştir. a 2) Enzimlerin çalışma hızına etki eden faktörlerle ilgili; RH RH ADP + Pi ATP I II b Buna göre a ve b yönlerindeki değişimlerle

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

Bitki Fizyolojisi. Konular. Fotosentez. Organik kimyasallar Fotosentez 2. Solunum

Bitki Fizyolojisi. Konular. Fotosentez. Organik kimyasallar Fotosentez 2. Solunum Bitki Fizyolojisi 1. Fotosentez 2. Solunum Konular 3. Suyun önemi, alınması ve kullanılması 4. Mineral beslenme 5. Bitki hormonları ve büyümeyi düzenleyici maddeler 6. Çiçek tomurcuğu oluşumu, meyve tutumu

Detaylı

ELEMETLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ

ELEMETLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ Elementler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Elementler çok sayıda

Detaylı

6. ÜNİTE: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

6. ÜNİTE: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ 6. ÜNİTE: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ Bir bölgede canlı ve cansızlardan oluşan sisteme ekosistem denir. Canlılar doğrudan veya dolaylı olarak beslenmek için, birbiriyle etkileşmesi sonucu besin zinciri

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA

12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA 12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA BİTKİLERDE BESLENME Bitkiler inorganik ve organik maddelere ihtiyaç duyarlar. İnorganik maddeleri hazır almalarına rağmen organik maddeleri

Detaylı

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri a) ELEMENTLER Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder?

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Ekosistem ve Enerji Ekosistemde enerjinin akışı güneş ışığı ve ısı şeklinde gözlenir. Tam tersine canlı hücrelerde

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #17

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #17 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #17 1) Memeli bir hayvanın vücudunda gerçekleşen biyokimyasal tepkimelerden bazıları aşağıdaki gibidir. I Glikojen Glikoz ATP III Buna göre I, II ve III ile gösterilen metabolik

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ)

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ) YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ) DOĞRU YANLIŞ SORULARI Depo yağlar iç organları basınç ve darbelerden korur. Steroitler hücre zarının yapısına katılır ve geçirgenliğini artırır.

Detaylı

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry Chapter 4: Biomolecules, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry/Hikmet Geckil Chapter 4: Biomolecules 2 BİYOMOLEKÜLLER Bilim adamları hücreyi

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ DOĞRU YANLIŞ SORULARI Bilimsel problemlerde hipotezler her zaman bir sonuca ulaşır. Bir problemle ilgili gözlem

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 1) Bakterilerin gerçekleştirdiği, I. Kimyasal enerji sayesinde besin sentezleme II. Işık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürme III. Kimyasal bağ enerjisini ATP enerjisine

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #5

YGS ANAHTAR SORULAR #5 YGS ANAHTAR SORULAR #5 1) 2) Yağ + Lipaz %30 Nişasta + %40 Aminoasit + Su %20 Aminoasit + %5 İyot + %5 Amilaz + Su İçinde yağ ve yağı sindiren enzim bulunan bir bağırsak parçası saf suyla dolu olan cam

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 24 STOMA VE TERLEME (TRANSPİRASYON)

12. SINIF KONU ANLATIMI 24 STOMA VE TERLEME (TRANSPİRASYON) 12. SINIF KONU ANLATIMI 24 STOMA VE TERLEME (TRANSPİRASYON) STOMA Genellikle yaprakta bulunan bitkide gaz alışverişini sağlayan küçük gözeneklerdir. Bitkinin yaşadığı iklim koşuluna bağlı olarak konumu

Detaylı

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER NÜKLEİK ASİTLER Nükleik asitler, bütün canlı hücrelerde ve virüslerde bulunan, nükleotid birimlerden

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #19

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #19 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #19 1) X Ağız Mide İnce bağırsak Şekildeki grafikte insanın sindirim kanalındaki X maddesinin değişimi gösterilmiştir. Buna göre X maddesi aşağıdakilerden hangisidir? A) Glikojen

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

MADDE DÖNGÜLERİ SU, KARBON VE AZOT DÖNGÜSÜ SELİN HOCA

MADDE DÖNGÜLERİ SU, KARBON VE AZOT DÖNGÜSÜ SELİN HOCA MADDE DÖNGÜLERİ SU, KARBON VE AZOT DÖNGÜSÜ SELİN HOCA Ekosistemde kimyasal elementler sınırlı sayıda bulunur. Bu nedenle bu kimyasal elementeler organik ve inorganik formlarda devir halindedir. Bu devre,

Detaylı