DĠJĠTAL MÜZĠK RAPORU DEĞĠġMEKTE OLAN ORTAMA YÖNELĠK YENĠ Ġġ MODELLERĠ.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DĠJĠTAL MÜZĠK RAPORU 2009. DEĞĠġMEKTE OLAN ORTAMA YÖNELĠK YENĠ Ġġ MODELLERĠ."

Transkript

1 DĠJĠTAL MÜZĠK RAPORU 2009 DEĞĠġMEKTE OLAN ORTAMA YÖNELĠK YENĠ Ġġ MODELLERĠ.

2 IFPI Dijital Müzik Raporu2009 Ġçerik s 3 GiriĢ: Müzik geleceği yeni iģ modelleri ile kucaklıyor Hükümetler dijital içerik için bir gelecek sağlayacaklar mı? s 4 1. Bölüm: Dijital müzikte yeni bir dönemin Ģekillendirilmesi Dijital müzik: temel olgular ve rakamlar s 8 2. Bölüm: DeğiĢmekte olan ortama yönelik yeni iģ modelleri Müzik eriģimi ne geçiģ Müzik indirmelerde daha fazla seçenek Sosyal ağlar ve reklam destekli servisler - Yeni ufuklar: markalar, oyunlar ve ürün sunum satıģları Umuma Ġletim: müziğe adil bir değer biçme Dijital müzik küreselleģiyor odak noktasında üç ülke s Bölüm: Çekirdek misyon yeteneğe yatırım Dijital gürültünün ortadan kaldırılması Sanatçılara değer katılması Servislerin geliģmesi Dijital dünyada bir albümün pazarlanması Aynı vizyonu paylaģan bir ekip: Menajerin görüģü s Bölüm: Bedava döneminde müziğin paraya dönüģtürülmesi ISP ve hükümetlerin görevleri Yerli müzik ve filmlerin geleceği? Odak noktası Fransa ve Ġspanya Kavramdan gerçekliğe: hükümetler ISP iģbirliğine yönelmeye baģladılar s Bölüm: Eğitim yürek ve zihinlere yönelik kampanya Gençler, Müzik ve Ġnternet Pro-music.org Ulusal kampanyalar s Bölüm: Yaratıcı sesler konuģuyor Fikri mülkiyet ne zaman bedava oldu? müzik menajerleri konuģuyor Bedava döneminde ticaret yaratıcı endüstrilerin ortak sıkıntısı s Bölüm: Sürüm öncesi korsanlığı: endüstri önlemleri artırıyor 2

3 GiriĢ Müzik, geleceği yeni iģ modelleri ile kucaklıyor hükümetler dijital içerik için bir gelecek sağlayacaklar mı? IFPI Yönetim ve İcra Kurulu Başkanı John Kennedy tarafından hazırlanmıştır. Kayıtlı müzik endüstrisi kendisini ve iģ modellerini baģtan yaratıyor da dünyamız beģ yıl önceki halinden çokdaha farklı bir görünüme sahip. Plak Ģirketleri iģ modellerine iliģkin tüm yaklaģımlarını değiģtirdiler ve operasyonlarını yeniden Ģekillendirerek müziğin yayma ve tüketim Ģekillerinde yaģanan geniģ çaplı değiģimlere ayak uydurdular. Müzik endüstrisi, diğerleri gibi, 2009 a küresel ekonomik gerilemenin yarattığı belirsizlik ortamında girmektedir. Ancak, bizler reform, yeniden yapılanma ve baģtan yaratma ihtiyacına yabancı değiliz. Plak Ģirketleri bu sürece uzun yıllar önce baģladılar. Bundan dolayı, inanıyorum ki, onlar zor zamanlarda ayakta kalabilme konusunda diğer birçok sektörden daha tecrübeliler. Bu raporda bugünün müzik endüstrisi içerisinde yenilik ve değiģimle ilgili çok olumlu hikayeler yer almaktadır. Plak Ģirketleri ekonomik geleceklerini sadece müzik satıģları üzerine değil, ayrıca tüketicilerin müziğe eriģimlerden gelir yaratmaya dayalı bir temel üzerine kuruyorlar. Öncelikle, plak Ģirketleri yalnızca müzik satıģına değil aynı zamanda tüketicilerin müziğe eriģimlerini gelire dönüģtürmeye dayalı bir ekonomik gelecek inģa etmektedirler. Nokia nın Ekim 2008 de baģlattığı Comes With Music servisi, cep telefonu fiyatına dahil edilmiģ bedava ve sınırsız müzik konseptini içermektedir. Ġngiltere deki SKY dan, Danimarka daki TDC ye ve diğer avrupalı ISP lere müzik Ģirketleri ile ISP ler arasında kurulan yeni bağlantılar da aynı Ģekilde karģımıza çıkmaktadır. Bunlar tüketicilerin müzik isteme ihtimali bulunan her noktada müzikten ticari değer elde etme ve lisanslamaya iliģkin muazzam potansiyelin yalnızca çeģnicileridir. Bu sırada, bu rapor basına gitmek üzere yoldayken Apple DRM içermeyen sekiz milyon parçayı esnek fiyatlarla sunabilmek için önde gelen plak Ģirketleriyle anlaģmalar imzaladığını açıkladı. Bu giriģimlerdeki ortaklarımız kendi tüketici talep sorunlarıyla gitgide daha fazla boğuģmaya ve sundukları hizmetlerin değerine müziği ilave etme fırsatını değerlendirmeye baģladılar. Bu raporda yer alan etkileyici bir istatistik Denimarkalı Telekom Ģirketi TDC tarafından, sunduğu müzik servisinin geniģbant ve cep telefonu müģterilerini muhafaza etmede çok önemli ve gözle görülür bir etki yaratmıģ olduğunun doğrulanmasıdır. Bu, müziğin ticari değeri açısından güçlü bir ifadedir ve diğer yerlerde de ISP ler ile mobil telefon operatörlerinin ilgisini çekecektir. Bu raporda baskın olan ikinci konu ise iģbu raporda geniģlemekte olan rollerini yansıtmak amacıyla müzik Ģirketleri olarak da anılan plak Ģirketlerinin müzik hayranlarının beğendiği çok çeģitli sanatçıların piyasaya kazandırılmasında oynamaya devam ettiği roldür. Dijital dünyanın müzik Ģirketlerinin önemini azaltmakta olduğuna dair fikir yalnızca bir efsanedir. Bilakis, müzik piyasasına talip olan birçok sanatçının milyonlarca tüketici arasında görünürlük için birbiriyle rekabet etmekte olduğu bir dünyada, müzik Ģirketi rolü dijital gelecekte ancak daha büyük önem kazanabilir. ġirketlerin sağladığı yatırım, beceri, hizmet ve yaratıcı tavsiyeler müzik endüstrisinde her zamanki gibi temel bir iģlev olmayı sürdürmektedir. Hükümetler bedava içerik ve ISP lerin fikri mülkiyet haklarının korunmasına dahil edilmesi konusunda hiçbir Ģey yapmama nın bir seçenek olmadığını kabul etmeye baģlıyorlar. John Kennedy, IFPI Yönetim ve Ġcra Kurulu BaĢkanı Son olarak, endüstrimiz ve endüstrimiz kapsamında çalıģan herkesin bel bağladığı ortamla ilgili oldukça önemli tarıģmalar süregelmektedir. Bu tartıģma yalnızca müziğin değil aynı zamanda yaratıcı eser karģılığında ödüllendirilme ilkesinin bizzat kendisinin risk taģımakta olduğu dijital çağda yer alan tüm yaratıcı endüstrilerin geleceği ile ilgilidir. Yasal olmayan dosya paylaģımında yaģanan büyük artıģ oldukça açık bir Ģekilde tüm müzik sektörünü iģini kaybetme tehtidi ile yüz yüze getirmektedir. Bu rapor, telif haklarının korunması için değer zinciri boyunca paylaģım sorumluluğu içeren yeni bir yaklaģımın gerekli olduğu konusunda, büyük ve bağımsız plak Ģirketleri, yönetici ve politikacılar tarafından varılan geniģ katılımlı fikir birliğini yansıtmaktadır. TartıĢmaların katetmesi gereken uzun bir yol mevcut ancak ISP lerin fikri mülkiyetin korunmasında sağlam bir ortak olmalarına iliģkin kampanya ilerleme kaydediyor. Hükümetler müziğin yaklaģık %95 inin sanatçı ya da yapımcıya herhangi bir bedel ödenmeksizin indirildiği bir ortamda içeriğin paraya dönüģtürülmesine yönelik çabalar konusunda yaģanan sıkıntının boyutunu anlamaya baģladılar. Fransa da bulunan yaratıcı endüstrilerin geleceğinin tehlikede olduğunu anlayan Fransa, ISP lerle iģbirliği alanında baģı çekmektedir. Ġngiltere ve sayısı gittikçe artan diğer birçok ülke 2008 de benzer bir yolda ilerlediler ve 2009 da bu çalıģmalar daha fazla hız kazanacaktır. Bu rapor bugün geliģmekte olan müzik sektörünün hikayesini anlatmaktadır. Müzik çeģitli birçok sektörün lokomotifi ve kalbi konumundadır ve ürüne iliģkin talep her yıl daha da fazlalaģmaktadır. Müzik Ģirketleri iģ modellerini değiģtirmekte ve eskisinden daha karmaģık ve sofistike olan piyasaya sanatçılar kazandırılmasına yönelik becerilerini keskinleģtirmektedirler. Hükümetler, ticari dijital içerik için bir gelecek düģünülüyorsa, bedava içerik ve ISP lerin fikri mülkiyet haklarının korunmasına dahil edilmesi konusunda hiçbir Ģey yapmama nın bir seçenek olmadığını kabul etmeye baģlıyorlar. Odak noktası özellikle Fransa ve Ġngiltere olmak üzere, 2009 yılına iliģkin asıl soru gerçek eylemlerin sonucunun ne olacağı ve bunun kayıtlı müziğin kaybettiği değerin tersine çevrilmesi ve endüstrinin tekrar büyümeye baģlamasına yardımcı olma konusunda ne kadar hızlı ve etkin olacağıdır. 3

4 IFPI Dijital Müzik Raporu2009 Dijital müzikte yeni bir dönemin Ģekillendirilmesi Müzik endüstrisi yeni teknolojiler aracılığıyla devrim yapılan bir ortamda yeni tüketici taleplerini karģılayabilmek için kendisini ve iģ modellerini yeniden yaratıyor yılında dijital müzik sektörü uluslar arası alanda altıncı geniģleme yılını yaģamıģ, tahmin edilen %25 lik oranda büyüme göstermiģ ve 3.7 milyar $ ticari değere ulaģmıģtır. Dijital platformlar 2007 yılında kayıtlı müzik satıģlarının %15 ini oluģtururken günümüzde yaklaģık %20 sine karģılık gelmektedir. Kayıtlı müzik internet ve cep telefonu devriminde ön plandadır ve dijital platformlar aracılığıyla, yüzde olarak, gazete, dergi ve film endüstrilerinin toplamından daha fazla gelir getirmektedir. Müzik tüketimi daha da yaygınlaģmakta ve müzik Ģirketlerinin gelir kaynakları geniģlemekte ve çeģitlilik kazanmaktadır. Endüstilere göre küresel dijital gelirler (2008) Dijital pay Oyunlar %35 Kayıtlı müzik %20 Gazeteler %4 Filmler %4 Dergiler %1 Kaynak: PWC Global Entertainment and Media Report (2008), IFPI Bu değiģimlerin altında bir dizi kilit tema bulunmaktadır. Bunlardan birincisi müziğe yönelik sonu gelmeyen tüketici talepleridir. Amerika BirleĢik Devletleri nde NPD Group tarafından yapılan bir araģtırma toplam müzik tüketiminin (lisanslı ve lisanssız) yılları arasında üçte bir oranda arttığını tespit etmiģtir. NielsenSoundScan 2008 yılında tüm formatlarda müzik alımının 10.5 oranında artıp, toplamda 1,5 milyara çıkarak ABD deki toplam satıģın en yüksek rakamlara ulaģtığını belirtmiģtir. BaĢarılı bir albüm dünya çapında yaklaģık yedi milyon birim satacak ancak çok daha fazla kiģi albümden faydalanacaktır. Bu hemen hemen diğer tüm tüketicilerin aydınlatılmasıdır. Rob Wells, Universal Music Group International, Dijital, Sorumlu BaĢkan Yardımcısı Müzik, tüketiciler için hiç bugünkü kadar önemli olmamıģtı. Her yıl müzik kullanımının arttığını görüyoruz ve müzik Ģirketleri olarak bizim yaptığımız bu ilgi üzerinde oynamaya iliģkin yeni yollar bulmak, diyor Sony Music Entertainment, Global Digital Business, BaĢkanı Thomas Hesse. Diğer bir kilit değiģim ise müzik Ģirketleri mümkün olduğunca fazla yoldan müzik sunmaya çalıģtıkça patlama yaģanan tüketici seçenekleri. Bu yaklaģımlar itunes ve AmazonMP3 gibi à-la-carte indirme mağazalarından abonelik servislerine, film ve oyunlardaki müziklerin lisanslanmasına, ticaret ve marka ortaklıklarına, YouTube ve MySpace gibi reklam destekli streaming sitelerine ve aynı zamanda yayın ve kamuya temsil haklarından elde edilen gelirlerin toplanmasına farklılıklar göstermektedir yılında birçok yeni kanal ortaya çıkmaya devam etti, bu durum tüketicilere yeni birçok yolla yasal müzik elde etme fırsatının sunulduğu çok daha karmaģık ve sofistike bir ticaret düzenini yansıtmaktaydı. Yeni iş modelleri DeğiĢmekte olan iģ modelinin baģlıca örneği müzik eriģimi ne iliģkin ticarette yaģanan büyüme ve müziğin diğer servis ya da cihazlarla bütünleģtirilmesi. Nokia nın Comes With Music telefonu ve TDC den PLAY 2008 de baģlatılan müzik eriģim servislerinin örnekleridir. Büyük çoğunluğu Avrupa da bulunan diğer örnekler ISP ve mobil operatör ortaklıklarını içermektedir. Plak Ģirketleri müzik eriģim modelini büyük bir fırsat olarak görmektedirler. BaĢarılı bir albüm dünya çapında yaklaģık yedi milyon birim satacak ancak bir yıl içerisinde çok daha fazla kiģi bu albümü dinleyecek ve tadını çıkaracaktır, diyor Universal Music Group International, Dijital, Sorumlu BaĢkan Yardımcısı Rob Wells: Bu diğer tüm tüketicilerin aydınlatılmasıdır. Teknoloji Ģirketleri ile yapılan ortaklıklar değiģmekte olan iģ modelinin ayrılmaz bir parçasıdır. Önümüzdeki birkaç yıl içerisinde Ġnternet Servis Sağlayıcılar (ISP), donanım üreticileri, cep telefonu üreticileri ve diğer teknoloji Ģirketleri ile yapılan paylaģım anlaģmalarından gelen müzik endüstrisi gelirlerinde artıģ yaģanması muhtemeldir. Teknoloji Ģirketleri müziğe sundukları servislere değer katması ve kendi iģ modellerini geliģtirme açısından önem verirken, müzik Ģirketleri bu ortaklara tüketicilerin ev ve yaģam tarzlarına oldukça büyük ölçüde ulaģmalarından dolayı önem vermektedir. Bu eriģim modelinin ortaya çıkmasıyla müzik endüstrisinin ekonomik modeli nihayet cep telefonu endüstrisininki ile uyumlu hale geldi. Her ikisi de dünyayı aynı lensten izleyecek genellikle ARPU olarak bilinen, kullanıcı baģına düģen ortalama gelir. Edgar Bronfman, Warner Music Group Yönetim ve Ġcra Kurulu BaĢkanı 4

5 Dijital Müzikte Yeni Bir Dönemin ġekillendirilmesi Warner, Music Group, dijital strateji ve iģ geliģtirmeden sorumlu baģkan yardımcısı Michael Nash bu ortaklıkların müzik endüstrisinin yeniden büyümeye baģlamasında önemli bir rol oynayacağına inanıyor: dijital bağlantıda, dijital ağlar, kablosuz, geniģ bant ve donanımdan oluģan multitrilyon dolarlık bir ekonomi mevcuttur. Müzik bu ekonomi için fazlasıyla önemli ve aynı zamanda çok çeģitli ve daha geniģ kapsamlı endüstrilerin lokomotifi niteliğindedir. Bu endüstriler müzik endüstrisiyle nasıl yeni ortaklıklar kurabileceklerini düģünmektedirler. Müzik endüstrisinin sağlığı bu trilyon dolarlık ekonominin sağlığına önemli ölçüde katkı sağlayacaktır. Muzik indirmeler, AmazonMP3 ün Avrupa piyasasına girmesi ve tüketici seçeneklerinin geniģletilmesiyle birlikte, daha sağlıklı bir hal almaya devam ediyor yılında yer alan önemli bir geliģme dijital hak yönetimleri (DRM) içermeyen indirmeleri satacak daha fazla sayıda internet mağazasının lisanslanması tüketicilerin elde ettikleri müziği her türlü taģınabilir cihazda çalabilmeleri anlamına gelmektedir. Ocak 2009 da Apple DRM içermeyen sekiz milyon parçayı esnek fiyatlarla sunabilmek için önde gelen plak Ģirketleriyle anlaģmalar imzaladığını açıklamıģtır. Bu hamlenin parça indirme satıģlarını önemli miktarda artırması beklenmektedir. Müzik Ģirketleri, bu sırada, müziğin keģfinde en popüler kanalların büyük bir kısmınına ticari lisans vermekteler. Sosyal ağlarda en gözde markalardan biri olan MySpace müzik keģfi dünyasının sınırlarını Ġllegal dosya paylaģımına karģı aģarak ticari bir müzik servisi haline gelmiģtir. Yürütülen bir kampanya maliyetsiz müzik düģüncesi aksine karģı bir mücadeledir. Müziğin ücretsiz olma hayali, özellikle uzmanlaģmıģ repertuar oluģturan bağımsız plak Ģirketleri için bir felakettir. Yves Riesel, Abeille Musique Fransa BaĢkanı (bağımsız Ģirket) YouTube gibi video- streaming siteleri müzik arayan tüketiciler arasında oldukça popülerdir. Müzik Ģirketleri bu siteleri içerik sahibi haklarına saygı gösteren, yaratıcılara eserleri karģılığında haklarını ödeyen ve yeni müzikler yaratılması için giriģimlerde bulunan meģru müzik ekonomisinin bir parçası haline getirme amacını taģıyan lisans anlaģmaları üzerinde çalıģmaktadırlar Plak Ģirketleri bu yeni ortamda geleneksel sanatçı geliģtirme becerilerini tüketicilere ulaģılmasına iliģkin yeni uzmanlık bilgileriyle birleģtirerek kendi dönüģümlerini gerçekleģtirmeye çalıģmaktadırlar. EMI Music, Ġcra Kurulu BaĢkanı Elio Leoni Sceti bu durumun müzik Ģirketinin değerini değil fakat rolünü köklü bir Ģekilde değiģtirdiğini belirtmektedir: Bizler artık yalnızca plak satmıyoruz, dijital ve fiziksel formatlardan müzik deneyiminin ulaģtığı her noktaya; keģif sürecinin bir parçası olmaktan Rock Band ve Guitar Hero gibi müzik yarıģmalarına ya da canlı etkinliklerde müzik kayıt ve satıģına kadar insanların müzik deneyimini yaģadığı her noktada varlık gösteriyoruz. Bizlerin toplumsal rolü rafa fiziksel diskler koymak değil, nerede olursa olsun tüketiciye ulaģmaktır. Bu durum aynı zamanda müzik Ģirketlerinin aralarına katmakta olduğu yeni uzmanlar aracılığıyla da gözler önüne serilmektedir. Örneğin, EMI Music digital business BaĢkanı Douglas Merrill bu Ģirkete Nisan 2008 de Google dan geçmiģtir. Merrill Google dan çıkardığı en büyük derslerden birinin tüketicilerin varmayı amaçladıkları sitelere değil müzik keģfetmek için kullanıdıkları yollar üzerinde yoğunlaģılması olduğunu belirtiyor: Sosyal ağlar bildikleri müzik gruplarını arayan hayranlar açısından fayda sağlamasına rağmen yeni müzik grupları bulunması açısından da fazlaca sıkıntıya sebep olmaktadır. Hayranlara, her nerede olurlarsa olsunlar istedikleri anda müzik bulabilmeleri konusunda yardımcı olmalıyız. Bunu yapabilirsek bunu paraya dönüģtürmenin yollarını bulabiliriz. Yeteneği beslemek ve yeteneğe yatırım Dijital müzik devriminde tüm köklü değiģimlerin yanı sıra devamlılık da bulunmaktadır. Küçük ve büyük, müzik Ģirketleri tüm bu yeni iģ ortaklıklarındaki temel görevlerinin yeni yeteneklere yatırım yapan esas kiģiler ve sanatçıların kariyerlerini geliģtirenler olmaya devam etme olduğuna inanmaktadırlar. Bu beceri, uzmanlık, yatırım kapasitesi, yaratıcı anlayıģ ve her Ģeyden önemlisi sanatçıların eserlerini izleyicileriyle buluģturabilme gelecekte de müzik Ģirketlerinin görev ve sorumlulukları arasında yer alacaktır. Plak Ģirketinin iki temel görevi bulunmaktadır ve bunların ikisi de zaman zaman hafife alınır ve yanlıģ anlaģılır birincisi beceri ve servislere yatırım yapmak diğeri ise bunları sunmaktır diyor Ġngiltere nin en büyük bağımsız plak Ģirketlerinden biri olan Beggars Group BaĢkanı Martin Mills: Bu görevler her zaman için gerekli olacaktır. ISP ve Hükümetin görevleri Müziğin dijital alanda yeniden yaratılması çok sayıda parçanın, IFPI tahminlerine göre yaklaģık yüzde 95, hak sahiplerine ödeme yapılmaksızın indirildiği bir ortamda gerçekleģmektedir. Internet korsanlığı meģru müzik sektörünü bataklığa sürüklemekte, satıģlara, yeniliğe, sanatçıların kariyerlerine ve repertuara yapılan yatırımlara zarar vermektedir. Hükümet düzenlemeleri hayati önem taģıyan bu konu ile mücadelede kilit önem arz etmektedir de Fransa ISP lerin ağlarındaki büyük çaplı telif hakkı hırsızlıklarıyla mücadelede etkili ortaklar olarak görev almasını öngören taslak mevzuat ile uluslar arası alanda baģı çekmiģtir. 5

6 IFPI Dijital Müzik Raporu2009 dijital müzik: temel olgu ve rakamlar Müzik Ģirketlerinin dijital gelirleri 2008 yılında uluslararası alanda, tahminlere göre yüzde 25 oranında büyüme göstererek 3.7 milyar ABD dolarına ulaģmıģtır. Digital platformlar 2007 rakamlarına göre yüzde 15 artarak halihazırda kayıtlı müzik satıģlarının yaklaģık yüzde 20 sine karģılık gelmektedir. Dijital satıģlardaki artan büyüme tüm kayıtlı müzik piyasasında yaģanan düģüģ hızının yavaģlamasını sağlamıģtır de yüzde 24 artarak ve dünya çapında 1.4 milyar birime ulaģan tek Ģarkı indirmeler internet piyasasında baģı çekmeye devam ediyor ancak dijital albümler de sağlıklı bir Ģekilde büyümeye devam ediyor (%37 lik artıģ) de en çok satan dijital single Lil Wayne nin Lolipop adlı parçası olmuģtur. Birkaç büyük piyasa dijital müzik devriminde baģı çekmektedir: Fransa da, 2008 yılında %49 oranında artıģ gösteren satıģlarla dijital alanında güçlü bir büyümeye tanıklık etmektedir yılında 14.5 milyon tek parça internet aracılığıyla indirilmiģ, 2007 ye kıyasla bu oran %20 artmıģ, 1.4 milyon dijital albüm satılmıģ ve bu oran da %27 artmıģtır (SNEP). Buna ek olarak, 2008 yılında 12 milyon parça indirilmiģtir. Fransa Neuf Cegetel, SFR ve Orange ile yapılan gelir paylaģım giriģimleri gibi yeni müzik eriģim modeli denemeleri ile karģı karģıyadır. Ülke internet korsanlığının yok edilmesine yönelik hükümet giriģimleri alanında dünyaya yol göstermektedir. Almanya daki adijital müzik satıģları istikrarlı bir büyüme kaydetmektedir. Internet üzerinden tek parça indirmeler 2007 ye kıyasla %22 büyüme göstererek 2008 de toplam 37.4 milyona ulaģmıģtır. Dijital albüm satıģları %57 artarak, toplam 4.4 milyona ulaģmıģtır (Media Control GfK International). ABD dijital müzik satıģlarında dünyanın lideri konumundadır ve dijital müzik piyasası küresel değerinin %50 sini oluģturmaktadır. Tek parça indirmeler 2007 yılına kıyasla %27 oranında artarak 2008 yılında ilk kez bir milyarı aģmıģ ve toplamda 1.1 milyara ulaģmıģtır. Dijital albüm satıģları yüzde 32 oranında artarak toplamda 66 milyona ulaģmıģtır (NielsenSoundScan). Dijital albümler 2007 de toplam albüm satıģlarının yüzde 10 una karģılık gelirken halihazırda bu oran yüzde 15 e yükselmiģtir. Atlantic Records gelirlerinin büyük bölümünün halihazırda dijital kanallar aracılığıyla gelmekte olduğunu bildiren ilk büyük Ģirket olmuģtur. Japonya, özellikle cep telefonu piyasası, 2008 yılının ilk yarısında genel ticaret gelirlerinin artmasına yardımcı olan dijital satıģlarıyla dikkate değer bir baģarı hikayesine ev sahipliği yapmaya devam etmektedir yılında cep telefonlarına yönelik 140 milyon single satılmıģtır, bir önceki yıla göre %26 oranında bir artıģ kaydedilmiģtir (RIAJ). İngiltere önde gelen piyasalarda, dijital satıģlardaki en büyük artıģı 2008 yılının birinci yarısında görmüģ, satıģlar %45 oranında artmıģtur yılında 110 milyon tek parça indirilmiģ, bu rakam 2007 ye kıyasla %42 oranında artmıģtır. Dijital albüm satıģları da keskin bir artıģ kaydetmiģ, % 65 oranında artarak 10.3 milyona ulaģmıģ ve Ģu anda albüm piyasasının %7.7 sini oluģturmaktadır (OCC/ BPI). Ülke Nokia nın Comes With Music servisine ilk ev sahipliğini yapmıģ ve Amazon MP yılında servis kapsamını geniģleterek Ġngiliz tüketicilere ulaģmıģtır. Dijital büyüme oranlarında ABD ve Japonya ile diğer ülkeler arasında belirgin farklılıklar görülmektedir yılının ilk yarısında dijital, ABD deki kayıtlı müzik satıģlarının %39 unu oluģturmuģtur bu rakam Almanya daki rakamın dört katından fazladır (%9). Bu sırada, ABD deki tüketicilerin dijital müziğe harcadıkları net gelir oranı Avrupa dakinin beģ katından fazladır. ABD deki geniģbant kullanıcıları müziğe internet üzerinden ortalama 12.5 ABD doları harcarken bu rakam Ġngiltere de 7.8 ABD doları ve Ġspanya da yalnızca 0.6 ABD doları Ģeklinde gerçekleģmiģtir (2007). Bu farklılıklarda birçok faktör etkili olmaktadır. Bunların arasında farklı piyasalarda farklı cep telefonu ve geniģbant benimseme düzeyleri ve teknoloji sahipliği ve kullanımındaki değiģkenler yer almaktadır. Fiziki perakende sektörlerinin farklılık gösteren gücü de korsanlık düzeyi, kredi kartının piyasaya yayılımı ve tüketicilere sunulan ödeme yöntemlerine ek bir etken olarak görülmektedir. Farklı ülkelerdeki dijital servislerin pazarlama çalıģmaları arasında da belirgin zıtlıklar bulunmaktadır. MüĢterinin internet üzerinden yapılan alımlara güveni de ülkeden ülkeye değiģmektedir. 6

7 Lil W ayne Alicia Keys Katy Perry Flo Rida Milyar ABD doları s dijital % % l Dijital Müzikte Yeni Bir Dönemin ġekillendirilmesi dijital müzik gelirleri (2008) %20 %25 % %15 % %11 % %2 % % %5 %0 top 5 dijital müzik piyasası (2008) Kaynak: IFPI. Rakamlar internet, cep telefonu ve abonelikten elde edilen ticaret gelirlerini içermektedir rakamları tahminlere dayalıdır. Rakamlar yuvarlanmıģ ve sabit döviz kurundan ifade edilmiģtir. Ülke Dijital pay No. Sanatçı ABD Japonya Ġngiltere Fransa %39 %19 %16 %12 Almanya %9 Kaynak: IFPI. Rakamlar Ocak- Haziran 2008 dönemindeki dijital payları yansıtmaktadır. 1 Lil Wayne 2 Thelma Aoyama 3 Flo Rida feat. T-Pain 4 Leona Lewis 5 Timbaland 6 Greeeen 7 Katy Perry 8 Alicia Keys top 10 dijital single parça 2008 ġarkı Ġsmi Lollipop Sobaniirune Low Bleeding Love Apologize Kiseki I Kissed A Girl No One SatıĢ (m birim) Usher feat. Young Jeezy Love In This Club Chris Brown With You 5.5 Kaynak: IFPI. Tablo online single parçaları, audio ve video mastertone ları, ringback tone ları ve cep telefonuna tam parça indirmeleri içerir. Kasım 2008 e kadar olan 12 aylık dönemi kapsar. SatıĢ rakamları yuvarlanmıģtır. Aynı Ģarkının tüm versiyonları birleģtirilmiģtir de en çok satan sanatçılardan bazıları 7

8 IFPI Dijital Müzik Raporu2009 müzik eriģimi ne geçiģ Müzik sektörü yalnızca satıģa dayalı bir modelden müzik eriģiminin gelire dönüģtürüldüğü bir modele geçmektedir. EriĢim servislerinin sunulması müzik sektöründeki en önemli tek güncel geliģme olmuģtur. Servisler detaylar açısından farklılık gösterse de, ister diğer servislerle birlikte ister ek abonelik seçeneği Ģeklinde olsun, hepsi tüketicilere müzik eriģimi sunma ortak ilkesi kapsamında faaliyet göstermektedirler. Nokia Comes With Music servisini Ġngiltere de Noel e yaklaģılan günlerde baģlatmıģtır. Bu servisin 2009 yılında diğer kilit piyasalara yayılması beklenmektedir. Tüketiciler Nokia Comes With Music telefonu aldıklarında bir yıl boyunca sınırsız müzik eriģimine sahip oluyor ve böylece herhangi bir ek ücret ödemeden Ģarkı indirebiliyorlar. Kullanıcılar servise Nokia Music Store dan müzik indirmek için kullanacakları bir bilgisayar uygulaması indirerek eriģebiliyor ve böylelikle telefonlarına müzik aktarabiliyorlar. Yıl sonunda tüketiciler indirdikleri tüm parçaları muhafaza edebiliyor ve koleksiyonlarını Nokia Music Store dan yapacakları à-la-carte alımlar sayesinde güncelleyebiliyor ya da daha üst model bir Comes With Music telefona geçiģ yapabiliyorlar. Yeni servisin yalnızca mevcut satıģların yerini alacağına değil aynı zamanda tüm müzik piyasasını büyütebileceğine inanılmaktadır. Comes With Music servisinin insanların müzikten faydalanma Ģekillerinde fark yaratacağına inanıyoruz. Yıllık sınırsız müzik eriģimi sayesinde hayranlar tek parça ya da albüm alımlarına kafa yormaksızın en sevdikleri sanatçıları dinleyebilecek ya da yeni türleri araģtırabilecekler. Tero Ojanpera, Nokia Eğlence Sorumlusu Örneğin Ġngiltere de TNS tarafından yapılan araģtırma yıllık toplam müzik harcamaları ortalamasının 65 olduğunu ancak bu ortalamanın altında ve üzerinde büyük farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Universal Music Group International, digital, Ticaret Direktörü Francis Keeling bu durumun yeni modelin diğerlerinin yerini alacağını gösterdiğini belirtiyor: Harcama yelpazesinin en alt ucundaki insanları, piyasanın üst sıralarından herhangi bir kısım eksiltmeksizin, Comes With Music gibi anlaģmalar aracılığıyla yönlendirmek istiyoruz. Comes With Music servisinin sırrı sınrsız müzik sunumu ve abonelik ile sahipliğin kombinasyonudur. AraĢtırmalarımız tüketicilerin müziğe sınırsız eriģimin faydalarını görebildikleri durumda telefon için ekstra ücret ödeyeceklerini göstermektedir diyor Sony Music Entertainment, EMEA dijital ve yeni iģ geliģtirmeden sorumlu baģkan yardımcısı Ulrich Jaerkel Bazı kiģiler sahip olmama durumunda tedirgin olabiliyorlar iģte bu nedenle Comes With Music konsepti bu kadar popüler. Bu servis Ģarkıların muhafaza edilmesinin yanı sıra müzik keģfi anlamına da gelmekte ki bu da tüm nüfus grupları arasında oldukça popüler. Sony Ericsson da müzik eriģimi modelini geliģtirmektedir. Sony Ericsson un PlayNow plus servisi ilk olarak Ġsveç te Telenor adlı operatörle Sony Ericsson Walkman Phone un özel bir modeli kullanılarak baģlatılmıģtır. Servisin 2009 baģlarında diğer piyasalarda da baģlatılması beklenmektedir. PlayNow plus kullanıcılara nerede olurlarsa olsunlar her istediklerinde doğrudan mobil ağ üzerinden müzik indirme, çalma ve tavsiye etme imkanı sunmaktadır. en sonunda her türlü ürünün müzikle birlikte geldiğini göreceğiz ev sinema sistemi, arabalar ve televizyonlar. Müzik, tüketicilere tam ve memnuniyet verici deneyimler sundukça elektronik cihazların değerini artıran önemli bir unsur haline gelebilir. Sony Music International Global Digital Business BaĢkanı Thomas Hesse Servis yüksek kalite ses ve telefona önceden yüklenmiģ 1,000 popüler parça ve bir PC çalar sunarak çok büyük bir müzik kataloğuna eriģim sağlamaktadır. 6 ila 18 aylık sözleģmelerinin sonunda kullanıcılar en çok çaldıkları Ģarkıların 300 e kadar olan kısmını her türlü cihazda muhafaza edebilmektedirler. Sony Ericsson genel müdür yardımcısı ve pazarlama sorumlusu Lennard Hoornik diyor ki: tüm cep telefonu tüketicileri içeriğin telefonlarında bulunmasını istiyorlar ancak birçoğu bu deneyimin zor ve yavaģ olduğunu ve uzun zaman aldığını düģünüyor. PlayNow plus ile engeller ortadan kalkacak, tüketicilere istedikleri her türlü müziği istedikleri yerde ve istedikleri zaman- anında keģfetme, indirme, çalma ve tavsiye etme özgürlüğünü sunuyoruz. PlayNow plus, cihaz satıcıları, mobil ağ operatörleri ve Vodafone, Telenor, 3 Hong Kong ve Vodacom gibi geniģbant sağlayıcıları aracılığıyla uluslararası kullanım için müzik servisleri sunan Omnifone tarafından desteklenmektedir. Omnifone Ġcra Kurulu BaĢkanı Rob Lewis diyor ki: Cihaz üreticileri ile iģbirliği halinde sunulan servislere verilen önemin gittikçe arttığına inanıyoruz ve gelecekte dünya çapında sınırsız müzik hizmeti sunacak, araç ses sistemi sağlayıcılarından, bilgisayar ve set-top box (Ģifre çözücü) imalatçılarına kadar birçok satıcı ile görüģmelerimiz sürmektedir. 8

9 DeğiĢmekte Olan Ortama Yönelik Yeni ĠĢ Modelleri Warner Music EMEA, digital business, sorumlu baģkan yardımcısı Eric Daugan farklı fiyatlandırma modellerini evde film tüketiminin fiyatlandırılmasına iliģkin yöntemlerle kıyaslamaktadır. Daugan bu konuda: Bir film yayın saatinde müģteri tarafından yalnızca izlendiğinde herhangi bir ücret alınmamaktadır, müģteriler internet video servisi için az miktarda ücret ödemektedirler ve istedikleri zaman istedikleri kadar izleyebilmek için DVD satın aldıklarında ise daha fazla ücret ödemektedirler. Bu, ödeme ile kontrol arasındaki klasik dengedir diyor. Bazı Ġnternet Servis Sağlayıcılar (ISP) MüĢterileri için geniģbant ve telefon paketlerinin bir parçası olarak repertuar kütüphanelerine paket halinde eriģimleri müzik hizmeti olarak sunmaya baģlamıģlardır. Danimarka lı TDC Nisan 2008 de paket halinde müzik abonelik hizmetini baģlatmıģtır. PLAY Ģirketin servise kaydolan cep telefonu ve geniģbant müģterilerine abonelikleri sürerken ek bir ücret talep etmeksizin 2.2 milyon parçaya sınırsız eriģim sunmaktadır. Kasım 2008 itibariyle 54 milyon ve aylık 7.2 milyon olarak bildirilen indirme rakamlarıyla servise abone olanların sayısı oldukça artmıģtır. Servisin ortalama aylık kullanıcıları halihazırda 92,000 in üzerindedir ve servis Danimarka dijital piyasasının önemli bir bölümünü ele geçirmiģtir. TDC, dünya çapındaki ISP lerin ilgisini çekecek olan PLAY sayesinde bunun faydalarını görmektedir. Müzik servisinin müģterilerin muhafaza edilmesine ne Ģekilde yardımcı olduğuna iliģkin çok önemli bir gösterge olarak, Yönetim kurulu BaĢkan yardımcısı ve strateji sorumlusu Eva Berneke abonelerin servisi terk ederek rakip firmaya abone olma oranında, TDC PLAY servisinin baģlatılmasından bu yana, önemli ölçüde bir düģüģ kaydedildiğini gözlemlemiģtir. Cep telefonu müģterilerinde bu oran %30-40 arasında, geniģbant müģterilerinde ise yaklaģık %60 oranında düģmüģtür. Danimarka daki cep telefonu ve geniģbant piyasaları oldukça olgunlaģmıģtır, bu nedenle müģteri çekmeden çok müģterilerin muhafaza edilmesi üzerinde durulmaktadır. TDC PLAY müģterilerin muhafaza edilmesi ve ciromuzun istikrarlı hale getirilmesinde hayati önem taģımaktadır. Eva Berneke, TDC Üst Düzey BaĢkan Yardımcısı & Strateji Sorumlusu Diğer bir önemli anlaģma, medya devi BSkyB Ġngiltere ve Ġrlanda da müzik servisi sunmak üzere Universal Music ile ortaklık yapmasıdır da canlılık kazanması beklenen bu servis kullanıcılara internet üzerinden sınırsız müzik dinleme imkanı ve aylık bir ücret karģılığında istedikleri her an müzik indirme fırsatı sağlayacaktır. ġarkılar, ipod lar ve cep telefonları dahil olmak üzere her türlü cihazda çalınabilecektir. Tüketicilerin ihtiyaçlarına göre hazırlanmıģ farklı indirme paketleri sunan çeģitli abonelik seçenekleri sunulması beklenmektedir. Bu rapor yayımlandığı sırada Sky katalogların lisanslanması ile ilgili diğer Ģirketlerle görüģmelerine devam etmektedir. Fransız ISP, Neuf Cegetel 2007 yılından bu yana müzik eriģim servisi sunmakta ve Universal Music parçası arasından sınırsız indirme imkanı sağlamaktadır. Tüketicilere iki seçenek sunulmaktadır: Herhangi bir ekstra ücret gerektirmeyen ve dokuz müzik türünden birinden sınırsız indirme seçeneği sunan Neuf Music Initial ya da ekstra 4.99 ödenmesi gereken ve tüm Universal Music parçalarını içeren sınırsız indirme seçeneği sunan Neuf Music Optimal. Operatörler servisin yeni geniģbant abonelerini çekmede büyük baģarı yakaladığını belirtmektedirler. Fransa da tüketicilerin ilgisi konusunda rekabet eden baģka modeller bulunmaktadır. Orange dan Musique Max sınırsız bir indirme servisidir. Orange internet ve cep telefonu müģterileri bu servisi aylık ekstra 12 ödeyerek abone olabilmektedirler. Servis büyük ve bağımsız Ģirketlerden, bir milyonu aģan Ģarkı sunmakta ve bu Ģarkılar için aynı zamanda satın alıp saklama seçeneği de geçerli olup, diğer beģ dijital müzik çalma cihazına ya da uyumlu telefona da aktarılabilmektedir. Warner Music Fransa BaĢkanı Thierry Chassagne diyor ki: Her bir indirmenin ücretlendirilmesinden öte, Orange ın sunduğu imkan Fransa da yeni tüketim modelleri geliģtirilmesi açısından da bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Bu, hem sanatçı haklarına saygı duymaktadır hem de müzik hayranlarının daha fazla esneklik, hareketlilik ve daha zengin bir müzik arzı konusundaki ihtiyaçlarına cevap verebilen yenilikçi bir alternatiftir. Ekim 2008 de, TDC PLAY 10 baģlatılmıģ böylelikle geniģbant aboneleri olan TDC PLAY kullanıcılarının aylık 50 Danimarka Kronu (yaklaģık 9 ABD doları) karģılığında her ay 10 parça indirip saklamaları sağlanmıģtır bu ücret Danimarka daki parça baģı ortalama ücretin yaklaģık %37 altındadır. Parçaların çoğu MP3 formatındadır. TDC, aynı zamanda bir à-la-carte servis de sunmaktadır, TDC Play Music. Universal, Sky giriģimini yeni bir kilit piyasaya açılım olarak değerlendirmektedir. Universal Music Group Ġngiltere, dijital sorumlusu Beth Appleton diyor ki: Sky ın sunduğu yeni müzik fırsatı Ġngiltere de 2009 da, müziğe yalnızca sahip olmanın ağırlıkta olduğu bir dijital alandan müģterilerin milyonlarca potansiyel müģterilerle birlikte mevcut ve bilinen bir servisin parçası olarak müziğe eriģip ona sahip olabilecekleri hibrit modellere geçtikçe göreceğimiz evrimi yansıtmaktadır. Fransa nın ikinci en büyük mobil operatörü SFR, Kasım 2008 de benzer bir servis arzını baģlatmıģtır. Aylık ila arasında değiģen üç sıralı bir servis kapsamında SFR müģterileri sınırsız miktarda müzik indirebilmektedirler. Dosyalar bilgisayara indirildiğinde DRM içermemektedir ve Ģu ana kadar Universal Music katalogu ile sınırlı kalınmıģtır.. Diğer Avrupalı ISP ler halihazırda benzer müzik servisleri sunmaktadırlar. Finlandiyalı ISP DNA Aralık 2008 de donanımla birlikte gelen bir müzik servisi Ġsveçli Telekom Ģirketi TeliaSonera ise altı ülkede Telia Musik servisini baģlatmıģtır. 9

10 Madonna IFPI Dijital Müzik Raporu2009 Müzik indirmelerde daha fazla seçenek Müzik indirme 2008 de %24 yükselerek Warner Music, Jason Mraz ın We Sing We Dance Ġndirme servisleri farklı coğrafyalara yayılmaktadır. 1.4 milyara ulaģan parça satıģları ile uluslar arası alanda güçlü bir Ģekilde büyümeye devam ediyor. Tüketici seçenekleri dijital hak yönetimlerini (DRM) içermeyen ve böylece tüketicilerin yasal olarak elde ettikleri Ģarkıları her türlü cihaza aktarmalarını sağlayan, parça indirme satıģlarının artmasıyla çeģitlenmiģtir. Platformlar ve cihazlar arasındaki birlikte iģlerlik önceden teknoloji Ģirketlerine ait DRM sistemleri ile engellenmekteydi. itunes internet üzerindeki à-la-carte parça indirme piyasasında baģı çeken oyuncu olmaya devam etmektedir. Ocak 2009 da servisin baģlatılmasından bu yana altı milyar indirme satıģının gerçekleģtiği bildirilmiģtir ve Ģu anda servis dünya çapında 22 ülkede varlık göstermektedir. ġubat 2008 de, servis NPD nin Music Watch Anketine göre ABD deki en büyük perakende satıcı ünvanına sahip olmuģtur. Internet üzerindeki mağazada tv dizilerinden 20,000 bölüm, 2,000 den fazla filmin yanı sıra sekiz milyondan fazla DRM içermeyen lisanslı müzik parçası yer almaktadır. Ocak 2009 da mağaza DRM içermeyen sekiz milyon parçası için geçerli, 60 sent, 99 sent ve 1.29 ABD doları arasında değiģen esnek fiyatlandırma uygulamasına baģladığını duyurmuģtur. Üçüncü jenerasyon iphone kullanıcıları kablosuz sistemler aracılığıyla havadan, çalma melodisi dahil olmak üzere birçok parça indirebilmektedirler. itunes albüm ve Premium content in pazarlanması için Ģirketlerde sıkı temas halinde çalıģmaktadır. Albümümü tamamla ( complete my album ) fonksiyonu hayranların halihazırda bir albümden indirmiģ oldukları Ģarkılar için ödedikleri ücretin, albümün satın alınması halinde tam albüm fiyatından düģülmesini sağlar. Columbia Ģirketine bağlı ABD li soul Ģarkıcısı John Legend, itunes ile birlikte dünya çapında albümümü tamamla pazarlama kampanyasını baģlatan ilk sanatçı olmuģtur. Hayranların sanatçılarla exclusive ya da ek bir premium content aracılığıyla kurabilecekleri daha derin iliģkilere büyük değer verdikleri aģikardır. We Steal Things adlı albümü piyasaya sürülmeden önce beklenti oluģturulması amacıyla pencereleme stratejisi kullanarak Mraz ın dört single ve iki EP sini piyasaya sürmüģtür. Tüm bu ekstra içerik standart albüm satıģlarını üçte bir oranda geçen ve ABD de itunes taki en sevilen albümümü tamamla arzı ünvanını alan Premium albüm paketine dahil edilmiģtir. Madonna nın ABD de Nisan ayında itunes da sürüm öncesi eriģilebilir kılınan ve dolarlık Premium sürümü, dolarlık standart sürümü sekizde bir oranında aģan Hard Candy adlı albümüyle deliller kuvvetlenmiģtir. Ġnternet üzerinden yapılan satıģlarda en büyük markalardan biri olan Amazon, DRM içermeyen AmazonMP3 Ģarkı indirme servisini ABD de 2007 yılında baģlatmıģtır. AmazonMP3 tüm büyük plak Ģirketleri ve binlerce bağımsız plak Ģirketinden, DRM içermeyen altı milyonu aģkın MP3 Ģarkı sunmaktadır. NPD Group tarafından yapılan ve Nisan 2008 de yayımlanan araģtırma Amazon un ABD içindeki büyümesinin itunes satıģlarının sırtından elde edilmediğini ve mağaza müģterilerinin yalnızca %10 unun daha önce itunes aracılığıyla müzik almıģ olduğunu göstermiģtir. Amazon un erkek kullanıcılar üzerinde itunes dan (%44) daha fazla etkisi (%64) bulunmakta ve kısmen itunes hediye çeki (gift voucher payment) sisteminden dolayı genç izleyiciler arasındaki etkisi itunes a göre (%18) daha zayıf kalmaktadır (%3). Servis Ġngiltere de Aralık 2008 de baģlatılmıģ ve seçilen dijital albümler tüketicilere 3 pounddan, tek parçalar (single) ise 59 peniden sunulmaktadır. Internet mağazalarının ABD deki müzik tüketimi üzerinde belirgin etkileri olmaktadır. Önde gelen bağımsız plak Ģirketlerinden Beggars Banquet, piyasaya sürümünün ilk haftasında ABD de basılan albüm miktarının %50 sinden fazlasını dijital platformlar aracılığıyla satan yeni sürümlerin sürekli olarak bulunduğunu bildirmektedir. Amerikalı Indie Rock grubu Department of Eagles ın albümü Ear Park birinci haftasında basılan albüm miktarının %66 sını dijital kanallar aracılığıyla satmıģ ve bu rakam plak Ģirketi için bir rekor olmuģtur. Latin Amerika da köklü bir müzik satıģ mağazası olan Mixup bölgede ilk kez DRM içermeyen indirme seçeneği sunacak ve böylece 2009 da Meksika daki parça indirme piyasasına giriģ yapacaktır. DRM içermeyen meģru siteler konusundaki tüketici bilincinin iyileģtirilmesine yönelik çalıģmalara hız verilmiģtir. Kasım 2008 de yedi Ġngiliz dijital müzik satıcısı ERA (Entertainment Retailers Association) Digital ile birlikte, DRM içermeyen yasal indirme servislerinin tespit edilmesinde tüketicilere yardımcı olmak üzere tasarlanan yeni MP3 uyumlu logo uygulamasını baģlatmıģlardır. Avrupa daki 7digital, Tesco, HMV ve Play.com gibi diğer indirme servisleri de DRM içermeyen parçalar sunmaya baģlamıģlardır. 7digital yapımcılığı büyük plak Ģirketleri tarafından üstlenilen parçaların satıģlarının, DRM içermeyen formatta eriģilebilir kılındıklarından bu yana üç katına çıktığını belirtmiģtir. Italya merkezli Dada gibi bazı servisler çeģitli abonelik hizmetleri ve indirilmek üzere DRM içermeyen parçalar arz etmektedirler. 10

11 Leona Lewis Rihanna DeğiĢmekte Olan Ortama Yönelik Yeni ĠĢ Modelleri Sosyal ağlar ve reklam destekli servisler Kullanımı ücretsiz ancak lisans ücreti ya da reklam gelirlerinin bir kısmı aracılığıyla sanatçı besteci ya da müzik Ģirketlerine bedel ödeyen servislerin lisanslanması ile yeni gelir kaynakları ortaya çıkmıģtır. Bugüne kadar sosyal ağları paraya dönüģtürmek için yapılan en büyük hamlelerden bir tanesi Eylül 2008 de ABD de MySpace Music servisinin baģlatılması için ortak giriģim aracılığıyla tüm büyük plak Ģirketleri ile ortaklık kuran News Corporation ın MySpace ağıdır. Servisin 2009 yılında uluslararası alanda yaygınlaģması beklenmektedir. MySpace Music kullanıcılarına yüz binlerce parça içeren bir katalogdan sınırsız ses ve müzik videosu Stream etme fırsatı sunmaktadır. Kullanıcılar kendi çalma listelerini oluģturabilirler ve diğer kiģilerin dinleyebilmesi için kendi profil sayfalarına on parçaya kadar parça koyabilirler. Servisin önemli bir özelliği kullanıcıları, DRM içermeyen parçalar indirmek üzere AmazonMP3 e ve çalma melodisi için Jamster a yönlendiren buy button (alma düğmesi)dir de MySpace ABD aylık trafiğinin yüzde yirmi ila otuzu müzik destinasyonu benzersiz ziyaretçilerden oluģmuģtur. Warner Music Group, Dijital Strateji ve ĠĢ GeliĢtirmeden Sorumlu BaĢkan Yardımcısı Michael Nash Açık müzik örneklemesine yönelik bu hamle MySpace in çekirdek topluluk özelliklerini temel yapıtaģı olarak kullanıp basit bir sosyal ağ sitesinden bir müzik alanı olma yolunda gösterdiği önemli geniģlemeyi temsil etmektedir. ĠĢlemeye baģladığı ilk birkaç gün içerisinde servis bir milyardan fazla stream meydana getirmiģ ve birinci ayı içerisinde 80 milyondan fazla çalma listesi oluģturulmuģtur. Video streaming popülaritesi büyük ölçüde artmıģtır, dünya çapındaki aktif internet kullanıcılarından internet üzerinden video klip izleyenlerin sayısı 2006 yılında yüzde 31 iken bu rakam 2008 yılında yüzde 83 e yükselmiģtir (Universal McCann). YouTube küresel piyasada video streaming sektöründe açık ara farkla liderdir. Kullanıcılar tarafından oluģturulan içerik sitenin çekiciliği açısından hala büyük önem taģısa da, Ģu anda sitede lisanslı müzik, film ve televizyon programları da yer almaktadır. YouTube da Ģu ana kadar izlenen en popüler streamlerin yarısı Alicia Keys, Avril Lavigne, Chris Brown, Leona Lewis ve Rihanna gibi sanatçıların lisanslı müzik videolarıdır. BaĢka hiçbir içerik kategorisi müzik kadar kalıcı bir değer sağlamamaktadır. GeniĢ çaplı bir müzik videoları katalogu tüketiciler tarafından sürekli olarak izlenmekte ve müģterilerin siteyi tekrar ziyaret etmesini sağlamaktadır. Birçok ülkede, benzer video streaming platformlarına sahip MyVideo ve Daily Motion da dahil birçokyoutube dengi site bulunmaktadır. Reklam destekli servisler ücret ödememeyi alıģkanlık haline getirmiģ kullanıcıların meģru müzik servislerine kazandırılması açısından potansiyel bir yoldur. ABD de yapılan bir araģtırma ABD deki tüketicilerin en az yüzde 45 inin müzik dinleme karģılığında reklamları izlemeye istekli olduğunu göstermektedir (NPD Group). Genç tüketiciler bu gibi servisleri kullanma konusunda en fazla istekli olma eğilimi gösteren gruptur. Mevcut reklam destekli servisler arasında Ġngiltere de Last.fm ve We7, uluslararası alanda QTrax, ABD de Imeem, Avrupa da ise Deezer ve Spotify yer almaktadır. Peter Gabriel destekli We7 Kasım 2008 de baģlatılmıģtır ve reklam destekli indirme ile birlikte müzik streaming fırsatı sunmaktadır. Katalogunda yaklaģık dört milyon parça yer almaktadır. Deezer Fransa merkezli bir servistir ve üç milyondan fazla kullanıcı üyelisi ve 3.7 milyon parçadan oluģan bir katalogu bulunmaktadır. Ekim 2008 de baģlatılan Spotify kullanıcılarına reklam destekli, tüketiciler için bedava (free-to-consumer) streamed müzik imkanı sağlamaktadır. Müzik hayranlarına nerede olurlarsa olsunlar istedikleri anda müzik bulabilmeleri konusunda yardımcı olmalıyız. Bunu yapabilirsek, bunu gelire dönüģtürmek için yollar bulabiliriz. EMI Music, Digital Business BaĢkanı Douglas Merrill 11

12 IFPI Dijital Müzik Raporu2009 Yeni ufuklar: oyunlar, markalar ve ürün sunumkonumlandırma Müzik sektörü müziğin gelire dönüģtürülmesi için tek formatlı ortamdan çok kanallı ortama doğru evrim geçirmekteyken yeni fırsat ve gelir kaynakları ortaya çıkmaktadır. Senkronizasyon (film, reklam ve oyunlarda müziğin kullanılması), marka ortaklıkları, ürün sunumu (konumlandırma) ve temsili alandan elde edilecek gelirler müzik lisanlamalarının kilit alanlarıdır. Sanatçılar ve markalar arasındaki bağlantılardan değer elde edilmesi müzik Ģirketleri açısından kilit odak noktalarıdır yılında Sony Music Entertainment, müzik sanatçıları ile markalar arasında pazarlama ortaklıkları geliģtirecek SBX adlı bir pan- Avrupa kreatif ajansı kurmak üzere Exposure adlı komünikasyon Ģirketi ile ekip oluģturmuģtur. Bizim iģimiz doğru sanatçıyı doğru marka ile doğru kampanya için eģleģtirmektir, diyor Sony Music Continental Europe ĠĢletme Sorumlusu Richard Story. Sektör daha sofistike hale geldikçe ve getirdiği gelirler arttıkça Ģirketler alanda uzman senkronizasyon departmanları kurmaya baģladılar. Bazı piyasalarda senkronizasyon yeni sanatçıların çıkıģ yapmalarına yardımcı olmaktadır. Almanya da, Deutsche Telecom Paul Potts adlı sanatçının yer aldığı Ġngiliz Got the Talent adlı t.v. yetenek Ģovundan görüntüler alarak internet reklamları yayınlamıģtır. Bu görüntüleri ilham kaynağı niteliğinde bir hikaye olarak kullanmıģ ve hayranlarla buluģturmuģtur. Bunu takip eden altı ay içerisinde Paul Potts Almanya da 800,000 den fazla albüm satmıģtır. Warner Music e bağlı Paul Nutrini PUMA nın dünya çapındaki Sportlifestyle kampanyasında yer almıģ ve New Shoes adlı parçasını seslendirmiģtir. Kampanyanın internet ortamına yayılması için ek ve özel içerik kullanılmıģtır. 12 Oyunlar yeni sanatçıların yeni izleyicilere ulaģabilmesi açısından gitgide popüler hale gelen bir yol. Oyunlar daha sofistike bir hal aldıkça, oyun içi reklam, ürün yerleģtirme ve deneyimin kiģiselleģtirilmesi fırsatları artacaktır. Fırsatların sınırı yok. Universal Music Ġngiltere, Fim ve Bilgisayar Oyunları Kreatif Lisanslama Yöneticisi Greg Turner Müzik oyun sektöründe patlama yaratıyor Oyun sektörü yeni teklojilerle birlikte hızla değiģmekte ve müzik açısından gitgide daha önemli bir talep alanı haline gelmektedir 2008 yılında oyun endüstrisinin değeri dünya çapında 48.3 milyar ABD doları olarak tahmin edilmektedir ve bu değerin 2012 yılına kadar 68.3 milyar dolara yükselmesi öngörülmektedir (PWC, Global Entertainment and Media Outlook). Müzik kullanımı bu gelirin önemli bir bölümünü çekmektedir. NPD Group tarafından hazırlanan bir rapor 2008 in ilk yarısında ABD de müzikli oyunların tüm oyun satıģlarının yüzde 15 ve endüstrinin yıllık büyümesinin yüzde 32 sinden sorumlu olduğunu belirtmiģtir. The original Guitar Hero ve devamı üç yıldan az bir sürede tüm platformlarda 23 milyondan fazla satarak (Reuters) yalnızca Kuzey Amerika da 1 milyar dolardan fazla gelir getirmiģtir (PWC). Universal Music Ġngiltere oyunlardan gelen senkronizasyon gelirlerinin filmlerden elde edilen benzer gelirleri geçmiģ olduğunu ve reklam gelirlerinden sonra ikinci sıraya oturduğunu belirtmektedir. Universal Music Ġngiltere, Film ve Bilgisayar Oyunları Kreatif Lisanslama Yöneticisi Greg Turner diyor ki: Oyun kültürüyle yetiģmiģ olan birçok genç müzik grubu Ģirketine müziklerinin oyunlarda yer alıp alamayacağını soruyor. Kendileri de interaktif oyunlar oynuyorlar ve oyun konsolu tur otobüslerinin çok önemli bir parçasını oluģturuyor. Rock Band ve Guitar Hero gibiler oyun konsolu aracılığıyla müzik indirme fırsatı da sunuyor ve oyun oynayanların Premium müzik indirme konusundaki iģtahları da Ģu ana kadar oldukça sağlıklı görünüyor. Her iki oyundan da parça indirmeleri içeren Xbox Live aracılığıyla yapılan ve Microsoft tarafından bildirilen satıģlar aylık 3.8 milyon Ģarkı Ģeklindedir. Müzikli oyunlar 2008 in ilk yarısında tüm oyun satıģlarının yüzde 15 i ve endüstrinin yıllık büyümesi- nin yüzde 32 sinden sorumludur. (NPD Group). Birçok sanatçı müziğin video oyunları aracılığıyla piyasaya sürülmesine olumlu yaklaģmıģtır yılında Metallica son albümü Death Magnetic i albümün genel sürümü ile aynı günde game premium download Ģeklinde de piyasaya sürmüģtür. Mötley Crüe, Saints of Los Angeles adlı single ı ticari sürümüyle aynı günde Rock Band aracılığıyla download olarak piyasaya sürmüģtür. Single, sürümünün ilk haftasında itunes aracılığıyla 14,000 kez indirilirken, oyun aracılığıyla 50,000 satmıģtır yılının sonlarında EMI Music ve Harmonix ortaklığı ile The Beatles grubunun, katalogunu dijital olarak ilk kez bir video oyunu aracılığıyla eriģilebilir kılacağı duyurulmuģtur. Müzik-oyun ortaklığı büyük bir potansiyele sahiptir ancak lisanslanan müziğe adil değer biçilmesi konusundaki endiģeleri de artırmaktadır. Universal Music Group International, digital, reklam direktörü Francis Keeling oyun piyasasının büyümesine yardım ediyor diyor: Ġnsanlar müziği farklı Ģekillerde tüketir. Müzik hayranları Guitar Hero ve SingStar gibi interaktif deneyimlere bayılıyorlar ve insanlar ekonomik gerilemeden dolayı daha fazla evde durma eğiliminde olacaklarına göre bu gibi platformların popülaritesi daha da artabilir. Ancak, insanların bu oyunları oynamak istemesini sağlayanın öncelikle müzik olduğunu kabul eden adil bir ortaklık kurulması gerekmektedir. Ürün sunum satışları bütünleşik bir yaklaşıma doğru Müzik Ģirketleri gitgide daha fazla ürün paketi satmaktadırlar; korsanı yapılamayacak bir ürün yaratabilmek için, dijital parça indirmeleri ürün sunumu (konumlandırması) ya da canlı yayın görüntüleriyle kombine etmektedirler. Plak Ģirketleri, uzman firmalar kurarak ya da mevcut tedarikçilerle ortaklık yaparak sanatçıların ürün sunumlarının satılması sürecine daha fazla dahil olmaya baģlamıģlardır. Geleneksel olarak, ticari sunum (konumlandırma), sürüm tarihlerinde mağaza vitrinlerine kayıtlı müzikle herhangi bir bağlantı kurulmaksızın, ayrı bir Ģekilde yerleģtirilirdi.

13 Kanye W est Pictur e cr edit: W illy V anderperr e ABD de kiac/dc dijital r kampanyası S DeğiĢmekte Olan Ortama Yönelik Yeni ĠĢ Modelleri Ürün sunumunun (konumlandrmasının) yeni bir albümün temel dijital ve fiziksel pazarlama kampanyasına dahil edilmesi ve müzik Ģirketlerinin bu konuda uzman mağazalarla daha yakın faaliyetler yürütmesinin sağlanmasıyla, sanatçılar izleyicilerine daha etkin bir Ģekilde ulaģıp bu kitleyi geniģletebiliyor. Örneğin, Warner Music, geleceği parlak sanatçı Esser için üzerinde hayranların herhangi bir ekstra ücret ödemeksizin parça indirmelerini sağlayan kodun basılı olduğu t-shirtler satmıģtır. Sony Music Entertainment AC/DC nin yeni albümü Black Ice ın ilgili diğer ürünlerle birlikte sunulmasını sağlamak için mağazalar ve grubun ürün sunum (konumlandırma) ortaklarıyla ekip oluģturmuģtur. Black Ice ın ABD deki tek yetkili distribütörü Wal-Mart grubun albümünü DVD ler, ürün sunumlar ve AC/DC Live: Rock Band Track Pack adlı video oyununu da içeren AC/DC Rock Again Store adlı mini-departmana yerleģtirmiģtir. Buna ek olarak, hayranlar albümdeki parçaların ön gösterimi, videoları izlemek ve CD yi önceden sipariģ etmek için grubun web sitesine ya da walmart.com/acdc adresine girebilmiģlerdir. Black Ice, Wal-Mart ın yılın en hızlı satan albümü ünvanını almıģtır. Kampanya yalnızca grubun çekirdek hayran kitlesine ulaģmayı değil aynı zamanda grubu yeni ve daha genç izleyicilere de ulaģtırmayı amaçlamıģtır. AC/DC nin müģterileri tabanında kapsamlı bir araģtırma yaptık yalnızca grup ile iliģkilerini değil, mesleklerini, yaģam tarzlarını, nereden alıģveriģ yaptıklarını, ne okuduklarını araģtırdık Bulduk ki tipik bir AC/DC hayranı için müzik günlük karmaģadan kaçıģı ifade ediyor. Sonuçta içindeki rock n roll u serbest bırak kampanyasını oluģturduk ve bir AC/DC hayranının yaģamından bir güne odaklanan kendi TV reklamımızı oluģturduk. Columbia Records, Genel Müdürü Mike Smith Black Ice markalı ürün sunumlar ABD dıģında da CD nin yanı sıra benzer Ģekilde birçok mağazada ve internet üzerinden sunulmuģtur. Ġngiltere de pazarlama kampanyası mesajları ve araçlarına bilgi sağlamak üzere tüketicilerin görüģlerine yer verilmiģtir. Sony Music TV reklamlarına Ģekil vermek için AC/DC hayranlarının yaģam tarzlarına ve grubun onlar için ne anlam ifade ettiğine bakmıģtır. Ġngiltere deki kampanya da dünyanın ilk Excel hesap tablosu Ģeklinde oluģturulmuģ müzik videosuna tanıklık etmiģtir. Virüs gibi yayılan video YouTube da 1.1 milyon kere görüntülenmiģ ve 650,000 kere doğrudan indirilmiģ ve iģ yerlerindeki AC/DC hayranlarına ulaģmak için Ģirketlerin güvenlik duvarlarını aģmıģ ve blog çevrelerince birçok ödül alacağı konuģularak ciddi anlamda övgü almıģtır yazında, Universal Music turnelerde ve seçilen perakende dükkanları ve web tabanlı mağazalarda satılan lisanslı ürün sunumlar (konumlandırma) geliģtiren ve satan küresel ürün sunum (konumlandırma) Ģirketi Bravado yu almıģtır. ġirket aynı zamanda dünya çapında lisans almak isteyen üçüncü taraf mağazalarından oluģan kapsamlı bir ağa lisanslı haklar vermektedir. Bravado sanatçıları arasında Kanye West, Gwen Stefani, Metallica, Guns N Roses ve Led Zeppelin yer almaktadır. 13

14 IFPI Dijital Müzik Raporu2009 Umuma Ġletim: müziğe adil bir değer biçme Üçüncü taraf sektörlerinin yarattığı dev ekonomi müģteri çekmek ve muhafaza etmek, verimliliği artırmak ve çalıģanların moralini iyileģtirmek için müziği kullanmaktadırlar. Bu sektörlerden bir tanesi, uluslararası değeri 2.3 trilyon dolar olan restoran ve otellerdir (Datamonitor). Diğer bir tanesi ise kayıtlı müzikle desteklenen, 32.5 milyar dolar küresel değere sahip radyo sektörüdür (PWC). Umuma iletim ve diğer yayın gelirleri müzik endüstrisi açısından önemli gelir artırma alanlarıdır ancak sanatçı ve yapımcılar müziklerinin kullanılması karģılığında adil bedel alma konusunda sıkıntı yaģamaktadırlar. Ağustos 2008 de PriceWaterhouseCoopers bu konuyla ilgili bir çalıģma yayımlamıģ ve umuma iletim lisanslarının telif bedellerinin belirlenmesine yönelik tarihi yöntemlerin tutarsız ve güçsüz olduğunu ve bunun sonucunda da müziğin değerinin azımsandığını tespit etmiģtir (bkz kutucuk). ABD de radyo Ģirketleri endüstrisi her yıl reklam gelirlerinden 17.6 milyar dolar elde etmektedir (PWC), ancak ABD deki karasal yayıncılar reklam verenlerin ulaģmak istedikleri dinleyicileri çekmek için çaldıkları müzik karģılığında sanatçı ve yapımcılara herhangi bir bedel ödememektedirler. Sanatçı, yapımcı ve diğerleri bir araya gelerek musicfirst (Fairness In Radio StartingToday) [Radyolarda adalet bugün baģlıyor] koalisyonunu kurmuģlardır, bu koalisyon ABD Kongresi ne yasada değiģiklik yapılması konusunda baskı yapmaktadır. Son dönemlerde, yayıncı radyoların eserleri karģılığı yaratıcılara bedel ödeme muafiyetlerinin kaldırılmasına iliģkin mevzuat ABD Mahkeme, Ġnternet ve Fikri Mülkiyet konulu Adalet Alt Komisyonunda olumlu karģılanmıģtır ve mevzuatın bu yılki 11. Kongre baģlarında bir kez daha gündeme getirilecektir. Diğer bağımsız araģtırmalar üçüncü taraflar açısından müziğin sahip olduğu önemli değeri teyit etmektedir. Ġngiltere de, Entertainment Media Research etkin müzik politikası ile gelirler ve müģteri sadakati arasında doğrudan iliģki olduğunu tespit etmiģtir. Tüketicilerin yüzde 79 u müziğin kendilerini mağazada daha uzun kalması ve daha fazla para harcaması konusunda motive ettiğini belirtmiģtir. Financial Times da Ağustos 2008 de yayımlanan bir rapora göre Mağazacılar hoparlörlerden duyulan doğru Ģarkının alıģveriģ yapanları mağazada tutabileceğini uzun zamandır biliyorlardı. MüĢteri çekmek ve muhafaza etmek için müzik kullanan mağazacıların etrafında oluģan endüstrinin bir parçası niteliğindeki reklam uzmanları, akademisyenler, müzik danıģmanları ve piyasa araģtırmacıları bunun müziğin müģteri davranıģı üzerindeki etkisi olduğunu iddia ediyorlar. ABD de yeni dijital radyo ve uydu radyosu türlerinde çarpıcı bir büyüme görülmektedir. Uydu radyosu ABD de en hızlı büyüyen abonelik servisidir ve yalnızca yedi yıl içerisinde 20 milyon kullanıcıyı içeren bir abone tabanı yaratmıģtır. ABD deki Temsili Haklar Müzik Lisanslama ġirketi SoundExchange Genel Müdürü John Simson diyor ki: Radyo geçiģ döneminden geçmektedir. Radyo deneyimi radyolar daha interaktif hale geldikçe daha da değiģecektir. Sanatçı ve plak yapımcıları bu gibi radyo istasyonlarının lisans koģullarını sürekli olarak gözden geçirmek zorunda kalacaklardır. Radyoların tamamıyla değiģerek kiģiselleģtirilmiģ internet ortamlarına dönüģme ihtimali de bulunmaktadır. Beklenmedik bir Ģekilde dünyanın en büyük müzik piyasasına sahip ve geleneksel olarak fikri mülkiyet haklarının Ģampiyon olduğu ABD de, icracı ve yapımcılar, müziklerinin radyoda yayınlanmasından kaynaklı herhangi bir bedel alma hakkına sahip değiller. Yayın haklarının bulunmadığı diğer ülkeler Ruanda, Çin, Ġran ve Kuzey Kore dir. Japonya da umuma iletim hakları bulunmamaktadır. Bu tuhaflıkların düzeltilmesi müzik sektörünün en önemli önceliklerindendir. Müzisyenlerin neredeyse dünyadaki 14 tüm piyasalarda radyolardan elde ettikleri telif bedellerini alabilmeleri; ancak bunu dünyanın en büyük ticari radyo sektörüne sahip ülkesinde yapamamaları konusunda mantıklı herhangi bir açıklama yoktur. Uluslar arası Müzisyenler Federasyonu (FIM)BaĢkanı John Smith

15 DeğiĢmekte Olan Ortama Yönelik Yeni ĠĢ Modelleri müzik nasıl büyük iģ sağlıyor PriceWaterhouseCoopers raporu (2008) müziğin, radyolardan gece kulüplerine, birçok sektöre iģ sağladığına dair kilit örnekleri ana hatlarıyla ortaya koymaktadır: Kanadalı ticari bir radyonun müzik kullanımı, müziğin sabah altıdan gece yarısına kadar olan zaman dilimindeki yayın süresinin reklamlar hariç yüzde 76 sını oluģturduğunu göstermiģtir. Haberler ve diğer unsurlarla karģılaģtırıldığında, müziğin reklam gelirlerine katkısına iliģkin muhafazakar bir tahmin yüzde 62 yi göstermiģtir. Avustralya da yapılan araģtırma gece kulüplerinde müziğin değerinin büyük ölçüde azımsanmakta olduğunu tespit etmiģtir. AraĢtırma son kullanıcının müzik için para ödeme istekliliğine bakmıģ ve ortalama gece kulübü müģterisinin, akģam deneyiminin bir parçası olarak müziğe 6.97 dolar kıymet biçtiğini tespit etmiģtir. Avustralya Telif Hakları Mahkemesi gece kulüplerinde korunan ses kaydı kullanımı karģılığında ödenmesi gereken adil ücretin kiģi baģı 1.05 dolar olarak belirlenmesi gerektiğine karar vermiģtir; bu ücret önceden ödenen ücret üzerinden yüzde 1,400 oranında artıģ yapıldığını göstermektedir. Restoranlardan yayıncılara bir çok sektör müģteri çekmek, verimliliği artırmak ve ticari büyüme sağlamak için kayıtlı müzik kullanmaktadır. PWC Ortağı Jeremy Thorpe, 17 milyar dolar ABD radyolarının yıllık reklam geliri 0 dolar ABD radyoları tarafından sanatçılara ödenen telif bedeli 15

16 Thelma Aoyama IFPI Dijital Müzik Raporu2009 dijital müzik küreselleģiyor odak noktasında 3 ülke Japan mobil müzikte Japonya dünyada başı çekiyor Dünyanın ikinci büyük dijital müzik piyasası Japonya, 2008 de mobil single satıģlarında %26 lık bir artıģ yaģamıģtır. Ağırlıklı olarak, dijital müzik satıģlarının yüzde 90 ını sağlayan mobil platformlar aracılığıyla, müzik hayranlarına çeģitli dijital müzik ürünleri sunulmaktadır. Tüm bunlara rağmen mobil bazlı korsanlık büyük bir sorun teģkil etmeye devam etmektedir Ģirketler, taģıyıcı ve içerik distribütörleri bununla mücadele edebilmek için birlikte çalıģmaktadırlar. Japonya nın baģarısı kısmen tüm paydaģlarının mobil ticaret faaliyetlerini yürüten ve 12 plak Ģirketi tarafından kurulan endüstri ortaklığı LabelMobile Ģu anda ise Recochoku adı verilen ortak giriģime bağlanabilir. Universal Music Japonya satıģ, pazarlama ve dijitalden sorumlu yöneticisi Takashi Kimoto Ģirketinin fiziki ürün satıģlarını maksimum düzeye çıkartmak için master çalma melodilerini kullandığını belirtiyor: Mastertone ları ( chaku-uta ) fiziki sürümden bir ya da iki ay önce test pazarlaması için piyasaya sürüyoruz ve Ģarkının fiziki formunun hit olma potansiyeline karar vermek için piyasanın tepkisinden faydalanıyoruz. Bu strateji Universal Music Japonya ya bağlı bayan vokalist Thelma Aoyama nın rap Ģarkıcısı SoulJa nın da yer aldığı Sobaniirune (Seninle Olacağım) adlı ikinci single ı ile de kendini göstermiģtir. Sobaniirune adlı single ın mastertone un ilk kez piyasaya sürüldüğü ancak satıģlarının tam parça indirme ve CD single Ģeklinde yükseldiği 2007 yılında söz konusu Ģarkı Japonya da ilk kez iki milyon tam-ģarkı indirme satıģı yapan single ünvanını aldığı görülmüģtür. Cep telefonuna tam Ģarkı indirmeler halihazırda Japonya piyasasındaki büyümenin güç kaynağıdır ve Ģu anda cep telefonu kaynaklı gelirlerin yaklaģık yüzde 60 ını teģkil etmektedir. Yerli Ģirketler halihazırda ringback tone ları gelecek vaad eden yeni gelir kaynakları olarak görmektedir. Master ringtone lar gibi ringback tone lar da genellikle CD sürümü satıģa sunulmadan önce piyasaya sürülmektedir. Yeni dijital ürünler arasında doksan saniye ile iki dakika arasında değiģen chaku-uta long Ģeklinde düzenlenen Ģarkılar ve diğer tüketicilere tebrik olarak gönderilebilen mastertone niteliğindeki uta gift yer almaktadır. Kisekae Tool veya dinamik cep telefonu teması halihazırda Japonya nın üç büyük kablosuz taģıyıcısı tarafından desteklenmektedir ve piyasada bulunan 40 milyondan fazla telefonla uyumludur. Temmuz 2008 de Warner Music yerli sanatçılar için çeģitli Kisekae Araçları sunmuģtur, bu sanatçılar arasında Rip Slyme da yer almaktadır ve bu ürün Ģu ana kadar en çok Rip Slyme açısından baģarılı olmuģtur. Japonya da tüketicilerin meģru müzik konusundaki bilincinin iyileģtirilmesi için de önemli eylemler gerçekleģtirilmektedir. Lisanslı parçalar sunan dijital müzik sitelerinin web sayfalarında Ģu anda LMARK logosu yer almaktadır. RIAJ tarafından ġubat 2008 de baģlatılan sistem halihazırda yerli dijital müzik servislerinin büyük çoğunluğunu kapsamakta olup, 2008 sonu itibariyle 158 içerik sağlayıcı ve 953 lisanslı müzik sitesi tarafından benimsenmiģtir. Dijital müzik ürünlerinin artan çeģitliliği tüketicilere daha fazla seçenek sunmaktadır diyor Japonya Kayıtlı Müzik Endüstrisi Birliği (RIAJ) Bilgi ve Teknoloji Departmanı Direktörü ve Genel Müdürü Yoichiro Hata. Warner Music Asya BaĢkanı Lachie Rutherford diyor ki: Önemli olan iģ ortaklarımızla çalıģmak ve tüketici dostu seçenekler bulmaktır. ÇalıĢmalarımıza tüketici ile baģlayıp geriye doğru gidiyoruz, bu da baģarılı bir yaklaģım sağlıyor. Japonya daki lisanslı müzik sitelerini gösteren L MARK logosu. China Çin gelecek vaad ediyor ancak Baidu piyasanın gelişmesini engelliyor Çin internet müzik korsanlığı ile boğuģmakta olan potansiyeli oldukça büyük bir müzik piyasasıdır. En büyük ihlalciler ülkenin en büyük internet Ģirketleridir Baidu, Sohu-Sogu ve Yahoo China bunlar kullanıcılara telif haklarını ihlal eden milyonlarca müzik dosyasına doğrudan eriģim sağlayan özel deep link servisleri sunmaktadırlar. Baidu müzik telif haklarının en büyük ihlalcisidir ve Çin deki meģru dijital ticaret konusunda açık ara farkla en büyük engeldir. IFPI tahminlerine göre Baidu ülkedeki yasadıģı müzik indirmelerin yarısından fazlasından sorumludur ve ihlale sebebiyet veren deep link sitelerine yönlenen trafiğin dörtte üçünü çekmektedir. Baidu nun download servisinin büyük ölçüde karlı olduğu düģünülmektedir. Reklam alma oranlarına dayalı olarak servisin yıllık reklam gelirinin en az 330 milyon RMB (50 milyon ABD doları) olduğu tahmin edilmektedir. Baidu, Çin deki en büyük ve en uslanmaz korsan müzik yayan site haline gelmiģtir. Çin Müzik Telif Hakları Birliği Genel Müdürü Qu Jing Ming IFPI ın temsil ettiği müzik Ģirketleri ġubat 2008 de Baidu aleyhinde dava açmıģlar ve telif hakları ihlali ile ilgili olarak tazminat talebinde bulunmuģlardır da karar çıkması beklenmektedir. Bu sırada, Baidu nun MP3 arama servisinde yapılan ve The Register tarafından ġubat 2008 de yayınlanan bir sorgulama müziğin sıklıkla biribiriyle yakından iliģkili alan adları bulunan sitelerden oluģan bir ağa yerleģtirildiğini, Çin in önde gelen iki yerel müzik indirme sitesine link verilmediğini ve normal arama motorundan çok daha az sayıda blog ve foruma link verildiğini tespit etmiģtir. Toplu etki Baidu kullanıcıları için bedava müzik akıģını sürdürmek tir ancak bunun yalnızca yaratıcılar açısından değil rakip internet sektörleri açısından da yıkıcı etkileri bulunmaktadır, diye tamamlıyor The Register. Çin Müzik Telif Hakları Birliği baģta olmak üzere yerli yapımcılardan da geniģ çaplı tepki gelmiģtir. Çin de 9sky ve top100.cn gibi bazı meģru dijital müzik siteleri her Ģeye rağmen varlık göstermektedir. 16

17 DeğiĢmekte Olan Ortama Yönelik Yeni ĠĢ Modelleri Brezilya bugün cep Brazil telefonu, yarın internet Brezilya yenilikçi iģ modellerinin nasıl önemli miktarda tüketici talebi yaratabileceğini örneklemektedir. Latin Amerika daki en büyük piyasa olan Brezilya dijital müzik piyasasının değeri 2008 yılında neredeyse iki katına çıkmıģ ve Ģu anda ülkedeki kayıtlı müzik satıģlarının yüzde 10 undan fazlasını sağlamakta ve gelirlerin yaklaģık yüzde 80 i mobil kanallardan gelmektedir. Brezilyalılar internette diğer uluslardan daha çok vakit geçirmekte ve YouTube, MySpace ve Orkut gibi sosyal ağlar halihazırda çok sayıda izleyiciye ulaģmıģtırs. Ancak, Brezilya daki internet piyasası henüz tam olgunlaģmamıģtır. Cep telefonu sektöründe, operatörler yüksek hızda indirme seçeneği sunan ağlar geliģtirmiģler fakat büyüme konusunda hala henüz faydalanılamayan bir potansiyel bulunmaktadır. Brezilya nın mobil müzik sektörü hızlı bir büyüme göstermiģtir, cep telefonu kullanıcılarının sayısı son üç yıla göre yüzde 60 oranında artmıģtır. Vivo, Tim ve Claro gibi önde gelen operatörlerin her birinin yaklaģık 30 milyon abonesi bulunmakta ve bunlar gitgide servislerini çeģitlendirme yolları aramaktadırlar. Önceden müzik yüklenen telefonlar operatörlerin ürün ve servislerini tanıtmada agresif bir Ģekilde kullandıkları, büyümekte olan bir iģ modelidir. Müzik Ģirketleri önceden müzik yüklenen cep telefonları iģinde aktif rol almıģlardır. Warner Music International ve Sony Ericsson ortaklığıyla Madonna nın Hard Candy adlı albümü Sony Ericsson telefonlara önceden yüklenmiģtir. Telefonla birlikte iki tip paket sunulmuģtur birisi albümden beģ parçayı diğeri ise tüm albümü içermiģtir. Duvar kağıdı ve çalma melodisi gibi her iki türden de ekstra içerik Madonna nın Latin Amerika turnesi yaklaģırken baģlatılmıģtır bu turne bölgede Ģimdiye kadar en hızlı satılan turnelerden bir tanesi olmuģtur. Kampanya güçlü tüketici talebinin ardından önemli ölçüde yeniden sipariģ almıģtır, diyor Warner Music Latin Amerika iģ geliģtirme ve stratejik ortaklık BaĢkanı Alfonso Pérez-Soto. Universal Music Sandy & Junior ve Ivete Sangalo gibi sanatçılarla benzer kampanyalar yürütmüģtür. Universal, yerli rock grubu NX Zero nun Ģarkısının grubun albümü piyasaya sürülmeden önce Motorola telefonlarına önceden yüklenerek sunulması için Motorola ile ortaklık yapmıģtır. Dijital alanında çalıģan ve geliģmekte olan bir sanatçıya iliģkin güzel bir örnek, diyor Universal Latin Amerika ĠĢletme Sorumlusu John Echevarria: Geleneksel radyo ve dijital sürüm öncesi promosyonu koordinasyonu NX Zero nun Ģarkılarını içeren bir milyon telefonun satılmasını sağladı. Sony Music Entertainment ve Sony- Ericsson tanınmıģ yerli sanatçı Jota Quest ile de benzer bir anlaģma yapmıģtır sonunda kampanyanın ilk dalgasında yaklaģık 800,000 Sony Ericsson Walkman telefon Ate Onde Vai albümü ve video klip parçaları, kamera arkası görüntüleri ve duvar kağıtları ile birlikte satılmıģtır. Daha birçoğu grubun yeni albümü La Plata ile de satılmıģtır. Pakette kamera arkası görüntüleri ve indirmeye özel bir Ģarkı yer almıģtır. Toplamda, Jota Quest in önceden yüklenmiģ müziğini içeren bir milyondan fazla Ģarkı satılmıģtır. Sony Music sanatçılarla cep telefonu anlaģmalarını yaygınlaģtırmaktadır. Uluslararası anlaģmalar Justin Timberlake ve P!nk ile yapılan ortaklıkları içermektedir. 17

18 IFPI Dijital Müzik Raporu2009 çekirdek misyon: yeneteğe yatırım Dijital devrim müzik endüstrisinin tüketicilerle ilgilenme ve ürünlerini yayma yollarını değiģtirmiģtir ancak yatırım sağlanması ve yeteneğin geliģtirilerek pazarlanması hala plak endüstrisinin temel iģlevlerinden biri olmayı sürdürmektedir. Fast food Ģirketleri, kahve mağazası zincirleri ve radyo istasyonları kendi Ģirketlerini kurarak yeni sanatçılara çıkıģ yapma imkanı tanımayı deneyenler arasında yer almıģlardır. Hepsi baģarısız olmuģ ve Ģirketini kapatmıģtır. Bu yoldan baģarılı bir sanatçı çıkmamıģtır. Sony Music Ġngiltere, Yönetim ve Ġcra Kurulu BaĢkanı Ged Doherty Müzik Ģirketlerinin pazarlama rolü internetten eriģilebilir kılınan müzik miktarı sebebiyle Ģu an dijital ortamda her zamankinden daha fazladır. Örneğin, sadece MySpace listelerinde 2.5 milyondan fazla hiphop sanatçısı ve 1.8 milyon rock sanatçısı bulunmaktadır. Bununla birlikte, tüketici zevkleri de farklılaģmaktadır. Bauer Media tarafından Ġngiltere de yapılan araģtırma müzikle en az meģgul olan müzik hayranlarının bile yaklaģık 15 farklı müzik türüne açık olduğunu tespit etmiģtir. Müzik Ģirketleri sanatçıları tarafından yapılan müziğin kamunun ilgisini çekmesini sağlamak için bu müziği pazarlamakta ve tanıtmaktadırlar. MySpace teki sanatçıların sayısı (2008) Müzik türü Hip Hop Rap Rock Sanatçı sayısı 2.5 milyon 2.4 milyon 1.8 milyon Müzik Ģirketleri, gelirlerinin yaklaģık yüzde 20 sini yeteneğin geliģtirilmesi için kullanarak, sanatçıların kariyerlerine en büyük yatırımı yapanlardır. Plak Ģirketleri finansal destek ve sanatçılara değer katan servet değerindeki uzmanlıklarını sunarlar, sanatçılara sanatlarını geliģtirme ve geniģ çaplı izleyici ile buluģturma konusunda yardımcı olurlar. Milyonlarca müzik grubunun yüz milyonlarca hayranın ilgisini çekmek için çaba sarf ettiği dijital ortamın parçalanmıģ dünyası bu ortak, yatırımcı, tanıtımcı ve danıģman rolünü sanatçılar açısından her zamankinden daha önemli kılmaktadır. Dijital gürültünün ortadan kaldırılması tekonoloji kendin yap sürüm modelini mümkün kılmıģ olsa da, gerçekte, bunlar Ģu ana kadar büyük ölçüde, uzun süredir bilinen birkaç sanatçının bulunduğu ortamlar olmuģlardır. Marillion s Racket Records Ģirketinin sahibi Erik Nielsen Eylül 2008 de EconMusic konferansında kendin yap 1983 ten bu yana hayran kitlesini oluģturmuģ gruplar açısından iģe yaramakta ancak yeni çıkan sanatçıların derdine deva olmamaktadır demiģtir yılında Ġngiltere de Hamfatter adı grup Dragon s Den adlı tv programında milyoner giriģimci Peter Jones tarafından desteklenince medyada büyük Ģöhret sahibi olmuģtur. Tanıtım dalgasına rağmen grubun ilk single ı birinci haftasında listelere yetmiģ birinci sıradan girmiģ ve bir sonraki hafta top 75 listesinden düģmüģtür. R&B Pop Metal Punk Electronica Techno Reggae 1.6 milyon 723, , , , , ,000 Kaynak: MySpace web sitesi, Aralık 2008 Not: Bazı sanatçılar birden fazla kategoriye kayıtlı olabilirler. Rakamlar yuvarlanmıģtır. Bir sanatçının çıkıģ yapmasını sağlamak ve kariyerini sürdürmek hiç olmadığı kadar farklı uzmanlıklar gerektirmektedir. Sanatçıların yaratıcı potansiyellerine ulaģmaları, izleyici çekmeleri ve uzun süreli ilgi oluģturabilmeleri için onlara yatırım, kaynak, araç ve iģbirliği halinde çalıģacakları kiģileri sağlayabiliyoruz. Warner Music Ġngiltere ve Avrupa CEO su John Reid 18

19 Duf fy Müzik ġirketinin Misyonu: Yeteneği Beslemek Ve Yeteneğe Yatırım sanatçılara değer katmak Müzik Ģirketleri sanatçılarının eserleri için ticari değer yaratmak için sayısız dijital müzik kanalından gelen gürültü yü ortadan kaldırmaya çalıģıyor. EMI Music Ġcra Kurulu BaĢkanı Elio Leoni Sceti bugün bir müzik Ģirketinin görevi çokluluk ve karmaģıklığın yönetimidir diyor ve bir piyasada sanatçılara nerede olurlarsa olsunlar tüketicilere muhteģem bir müzikle ulaģabilmeleri için yardım etme görevi, oyun Ģirketlerinden mobil operatörlere kadar uzanan ortaklarla gitgide karmaģık bir hal almakta. Tüketicileri daha iyi anlayabilmek için, EMI emi.com sitesini yaygınlaģtırmayı planlamaktadır. Temel amacı Ģirketin müziği tüketicilerin nasıl tecrübe ettikleri, müzikle nasıl bir etkileģim halinde oldukları ve müziği nasıl satın aldıkları hakkında daha fazla bilgi birikimi geliģtirmesini sağlayacak bir öğrenme laboratuarı haline gelmektir. XL Recordings, Rough Trade ve Beggars Banquet gibi markaları içeren Beggar s Group strateji direktörü Simon Wheeler karmaģık dijital dünyada sanatçıların tüketici ile bağlantı kurabilmesi için müzik Ģirketi becerilerinin büyük önem taģıdığını belirtmektedir: Sanatçının tüketici ile tüm bu yeni kanallar aracılığıyla bağlantı kurabilmesi için insanlardan oluģan büyük bir ekibe ihtiyaç vardır bu olmaksızın en büyük yönetim Ģirketi için bile hiçbir Ģey gerçekçi değildir. Müzik Ģirletleri sanatçıları dünya klasmanında Ģarkı yazarları ve yapımcılarla eģleģtirebilirler. Rockferry adlı albümünün yapımı için Duffy, Ģarkı yazarları David McAlmont ve Bernard Butler ve yapımcılar Steve Brooker, Jimmy Hogarth ve Eg White ile tanıģtırılmıģtır. Sonuç Ġngiltere nin 2008 yılındaki en baģarılı albümü olmuģ ve 1.6 milyon satmıģtır. Servislerin genişletilmesi Müzik Ģirketleri sanatçılar için üstlendikleri iģleri geniģletmektedirler. Bu, web siteleri ve sosyal ağ sayfaları gibi doğrudan tüketiciye giden kanalların sanatçı adına yönetilmesini de kapsamaktadır. Bunlara genellikle ticari eģya satıģları, DRM içermeyen indirmeler, stream ler, diğer hayranlara yönelik premium içerik linkleri, turnelere iliģkin güncellemeler ve bilet satıģları dahildir. Universal Music Ģu an Snow Patrol ve Keane gibi sanatçılar için web siteleri yönetmektedir. Warner Music kapsamlı sanatçı siteleri oluģturmak için Pendulum ve Alesha Dixon gibi çok çeģitli sanatçılarla çalıģmaktadır. Pazarlamaya iliģkin yeni bir yaklaģım kapsamında, Ģirketler korsanı yapılamayacak bir ürün oluģturabilmek amacıyla kayıtlı müzik satıģlarını ticari eģyalar ya da canlı gösteri biletleri ile birleģtirmektedirler de Sony Music hayranların albümü itunes tan önceden ısmarladıklarında 2009 tarihli Ġngiltere turnesi için birinci sınıf biletleri alma imkanı sunulan, Pink in Funhouse albümü kampanyası gibi ürünleri paket halinde sunan kampanyalar yürütmüģtür. Bir sanatçıya kariyerinin oluģturulmasında yardımcı Bu sırada, yeni ve daha kapsamlı hak anlaģmaları ortaya olmak yalnızca duymak istedikleri Ģeyleri söylemek çıkmaktadır. Bunlar sanatçılara turne için ek destek, marka anlamına gelmez. Sony Music Ġngiltere Yönetim ve Ġcra ve senkronizasyon anlaģmalarında seçenek, ürün sunum Kurulu BaĢkanı Ged Doherty iyi tanınan bir sanatçıya (konumlandırma) dahil olmak üzere daha geniģ kapsamlı iki kere yeni albümünün ulaģabilecekleri standartta pazarlama kampanyaları sağlamaktadır. Bunun karģılığında olmadığını söylemek zorunda kaldığını anlatmaktadır. müzik Ģirketleri bir sanatçıya yaptıkları yatırımı plak satıģı, Ġyi iliģkilerinden dolayı, bu sanatçı albüm üzerinde canlı etkinlik bileti, sponsorluk, ticari eģya satıģları ve tekrar çalıģmıģ ve albüm çok baģarılı olmuģtur. yayım hakları gibi çeģitli gelir kaynaklarından geri Bazen bebeğin çirkin olduğunu söyleyebilecek kadar kazanmaktadır. Temmuz 2008 de Warner Music Group cesur olmanız gerekir diyor Doherty. Yönetim ve Ġcra Kurulu BaĢkanı Edgar Bronfman, Jr. Ģirketinin kayıtlarında yer alan mevcut kiģilerin üçte biriyle ġirketler sanatçılar için baģka kapılar da açmaktadır. hak iliģkilerinin kapsamını geniģletmiģ olduğunu EMI, A&R Labels Kuzey Amerika ve Ġngiltere belirtmiģtir. BaĢkanı Nick Gatfield Island Records da çalıģırken Amy Winehouse ile anlaģma imzaladığı zamanları hatırlıyor: Gerçek ve iģlenmemiģ bir yeteneği vardı fakat yalnızca 17 yaģındaydı ve ses ve Ģarkı yazma becerilerini geliģtirmesi zaman aldı. Farklı tarzlarla deneyler yaptık ve canlı performansını tekrarlar yaparak iyileģtirmeye çalıģtık. KarĢılığını Back to Black albümünü piyasaya sürdüğünde aldık çünkü 19 tutarlı bir albüm elde etmek için doğal yeteneğini çalıģtırdık.

20 IFPI Dijital Müzik Raporu2009 Dijital dünyada bir albümün Pazarlanması Bir zamanlar bir albümün pazarlanması nispeten basitti. Bir yer kiralayıp bol harcamalı bir tanıtım partisi verirdiniz ve albümü radyo istasyonlarında çalıģan güvenilir bağlantılarınıza ya da uzman medya veya ulusal gazetelerde çalıģan eleģtirmenlere ulaģtırırdınız. Violet Hill adlı parça 29 Nisan dan itibaren bir hafta boyunca Coldplay in web sitesinde bedava indirme seçeneğiyle sunulmuģtur ve grup grubun normal turne tarihlerinin yanı sıra Haziran ayında Londra, New York ve Barselona da hayranlara yönelik bedava konserler düzenleneceğini duyurmuģtur. Haziran sonu itibariyle, albüm dijital tarihindeki tüm albümlerden daha fazla download satmıģtır ve 36 ülkede bir numaraya yerleģmiģtir. Albüm, CD olarak eriģilebilir kılındıktan bir hafta sonra, plak severler arasında popüler olan vinil plak formatında da piyasaya sürülmüģtür. ġu an her Ģey çok farklı. Coldplay in dördüncü stüdyo albümü Viva La Vida or Death and All His Friends modern tanıtım kampanyalarına güzel bir örnek teģkil etmiģtir. Parça listesi ve sürüm tarihi gurubun websitesi Coldplay.com. da Nisan 2008 de duyurulmuģtur. Albümle aynı adı taģıyan parça Viva la Vida Apple ortaklığıyla Ģirketin yeni ipod tv reklamı kampanyası müziği olarak kullanılmıģtır. Haziran baģında albüm internete sızmıģtır ve grup buna cevaben albümü MySpace profilinde stream olarak eriģilebilir kılmıģtır. Grup albümü tanıtmak için aynı zamanda ABD de bir dizi yüksek profilli medyada yer almıģtır. Viva La Vida ĠTunes aracılığıyla iki milyon kopya satarak 2008 de bu serviste en çok satan albüm ünvanını almıģtır. Kasım 2008 de grup Coldplay in stüdyo kayıtlarından ekstra materyal içeren Viva La Vida Prospekt s March adlı delux albümü piyasaya sürmüģtür. 20

2006 DA DİJİTAL ALANA YÖNELİK ÖNEMLİ GELİŞMELER

2006 DA DİJİTAL ALANA YÖNELİK ÖNEMLİ GELİŞMELER 2006 DA DİJİTAL ALANA YÖNELİK ÖNEMLİ GELİŞMELER Plak şirketlerinin dijital müzik satışları 2006 yılında ikiye katladı: 2006 yılında dijital satışlardan elde edilen ticari değer 2 milyar $ civarında olmuştur.

Detaylı

Önder Özdemir-Elektrik Mühendisi

Önder Özdemir-Elektrik Mühendisi 3N ve DİJİTAL MÜZİK: Müzik Sektörü Teknolojiyle Yeniden Yapılanıyor Önder Özdemir-Elektrik Mühendisi 30 Temmuz 2009 günü oldukça yaygın bir reklam kampanyası ile Türkiye de üçüncü nesil hizmetler nam-ı

Detaylı

Dijital Müzik: Müzik Sektörü Yeniden Yapılanıyor

Dijital Müzik: Müzik Sektörü Yeniden Yapılanıyor Dijital Müzik: Müzik Sektörü Yeniden Yapılanıyor Önder Özdemir / Tilda Genel Müdürü / onder@tilda.com.tr Bugün Internet teknolojilerinin ve genişbandın (broadband) yaygınlaşması, kullanıcıların internet

Detaylı

DİJİTAL MÜZİK PAZARI 2005

DİJİTAL MÜZİK PAZARI 2005 DİJİTAL MÜZİK PAZARI 2005 Müzik endüstrisinde dijital satışlardan gelen ticari gelirler değer olarak 400 milyon $ dan üç katına çıkarak 2005 yılında 1,1 milyar $ a ulaşmıştır. 2004 te dijital single kayıtların

Detaylı

Ġnternet ve Harekât AraĢtırması Uygulamaları

Ġnternet ve Harekât AraĢtırması Uygulamaları Ġnternet ve Harekât AraĢtırması Uygulamaları Cihan Ercan Mustafa Kemal Topcu 1 GĠRĠġ Band İçerik e- Konu\ Mobil Uydu Ağ Genişliği\ e- e- VoIP IpV6 Dağıtma Altyapı QoS ticaret\ Prensip Haberleşme Haberleşme

Detaylı

Free, Open Access, Medical Education Serbest,Açık Erişimli Tıp Eğitimi Kısaca FOAM adı verilen ve Free, Open Acess, Medical Education manasına gelen

Free, Open Access, Medical Education Serbest,Açık Erişimli Tıp Eğitimi Kısaca FOAM adı verilen ve Free, Open Acess, Medical Education manasına gelen Free, Open Access, Medical Education Serbest,Açık Erişimli Tıp Eğitimi Kısaca FOAM adı verilen ve Free, Open Acess, Medical Education manasına gelen ve ICEM 2012 Konferansı esnasında Dublin de baģlayan

Detaylı

11.04.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.04.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.04.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ ġubat ayı cari iģlemler açığı piyasa beklentisi olan -3,1 Milyar doların hafif üzerinde ve beklentilere yakın -3,19 milyar dolar olarak geldi. Ocak-ġubat cari iģlemler

Detaylı

Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi

Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi Özgörkey Otomotiv Yetkili Satıcı ve Yetkili Servisi Grup ÇekoL : Ebru Tokgöz Gizem Şimşek Özge Bozdemir Emel Sema Tarihçe Temelleri 1951 yılında, Gruba ismini veren Erdoğan Özgörkey tarafından atılan

Detaylı

YEREL MEDYA SEKTÖRÜ VE GLOBALLEġEN MEDYAYA GÖRE KONUMU

YEREL MEDYA SEKTÖRÜ VE GLOBALLEġEN MEDYAYA GÖRE KONUMU YEREL MEDYA SEKTÖRÜ VE GLOBALLEġEN MEDYAYA GÖRE KONUMU Gizem ARABACI Hande UZUNOĞLU Türkiye de medya ulusal ve yerel medya tabanlı olmak üzere temel iki Ģekilde iģlemektedir. Bu iģleyiģ bazen daha kapsamlı

Detaylı

AVEA EN İYİ BİREYSEL İŞ ORTAKLIĞI ÖDÜLÜNÜ, MOBİL OYUNCU PORTALI İLE BAŞARI MOBİLE KAZANDI

AVEA EN İYİ BİREYSEL İŞ ORTAKLIĞI ÖDÜLÜNÜ, MOBİL OYUNCU PORTALI İLE BAŞARI MOBİLE KAZANDI AVEA EN İYİ BİREYSEL İŞ ORTAKLIĞI ÖDÜLÜNÜ, MOBİL OYUNCU PORTALI İLE BAŞARI MOBİLE KAZANDI BAŞARI MOBİLE, AVEA İş Ortaklığı Programı 2011 Mobil Proje Yarışması kapsamında; MOBİL OYUNCU platformu ile "En

Detaylı

TÜRKİYE DE KOBİ UYGULAMALARI YMM. NAİL SANLI TÜRMOB GENEL BAŞKANI IFAC SMP (KOBİ UYGULAMARI) FORUMU İSTANBUL

TÜRKİYE DE KOBİ UYGULAMALARI YMM. NAİL SANLI TÜRMOB GENEL BAŞKANI IFAC SMP (KOBİ UYGULAMARI) FORUMU İSTANBUL TÜRKİYE DE KOBİ UYGULAMALARI YMM. NAİL SANLI TÜRMOB GENEL BAŞKANI IFAC SMP (KOBİ UYGULAMARI) FORUMU İSTANBUL 21 MART 2011 HOġ GELDĠNĠZ IFAC in Sayın Başkanı, Kurul Üyeleri, Dünyanın dört bir yanından gelmiş

Detaylı

G Ü Ç L E N İ N! Technical Assistance for Supporting Social Inclusion through Sports Education

G Ü Ç L E N İ N! Technical Assistance for Supporting Social Inclusion through Sports Education Technical Assistance for Supporting Social Inclusion through Sports Education Bu proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortak finanse edilmektedir. Spor Eğitimi Yoluyla Sosyal Katılımın

Detaylı

Sektörde yoğunlaģma çok fazla. Kredilerin %95 i dört büyük bankanın elinde, mevduatların %74 ü ise iki büyük bankada bulunuyor.

Sektörde yoğunlaģma çok fazla. Kredilerin %95 i dört büyük bankanın elinde, mevduatların %74 ü ise iki büyük bankada bulunuyor. ESTONYA DA E-BANKACILIK GELİŞİMİ GENEL ÖZELLĠKLER: Mayıs den beri Avrupa Birliği üyesi Nüfusu,3 milyon. Alan 5,7 km. Her km baģına 3 kiģi düģüyor. Kentsel nüfus oranı %67.5. Kırsal nüfus oranı %3.5. Ülkede

Detaylı

BUNLARI BĠLĠYOR MUYDUNUZ? Aygen Tezcan IAB Türkiye

BUNLARI BĠLĠYOR MUYDUNUZ? Aygen Tezcan IAB Türkiye BUNLARI BĠLĠYOR MUYDUNUZ? Aygen Tezcan IAB Türkiye 39 ülkede dijitalin geliģimi için çalıģır HAYAT DEĞĠġĠYOR, ARTIK HĠÇ BĠR ġey ESKĠSĠ GĠBĠ DEĞĠL. Son yılların popüler iģ adamları MARK ZUCKERBERG 29 MIKE

Detaylı

TÜRK TELEKOM GRUBU 2012 2. ÇEYREK FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI

TÜRK TELEKOM GRUBU 2012 2. ÇEYREK FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI TÜRK TELEKOM GRUBU 2012 2. ÇEYREK FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI Basın Bülteni 16 Temmuz 2012 2012 2. Çeyreğinde Kârlılıkta Güçlü Büyüme Türkiye nin öncü iletişim ve yakınsama teknolojileri grubu Türk Telekom,

Detaylı

AR&GE BÜLTEN 2010 ġubat EKONOMĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ

AR&GE BÜLTEN 2010 ġubat EKONOMĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ Erdem ALPTEKĠN Türk finans sistemi incelendiğinde en büyük payı bankaların, daha sonra ise sırasıyla menkul kıymet yatırım fonları, sigorta

Detaylı

2014 Ericsson ConsumerLab

2014 Ericsson ConsumerLab 2014 Ericsson ConsumerLab TÜRKİYE MOBİL GENİŞBANT KULLANICI ARAŞTIRMASI Ericsson ConsumerLab 2014 Türkiye Mobil Genişbant Çalışması 19.09.2014 Page 1 ARAŞTIRMA METOD VE KAPSAMI Örneklem 3G mobil interneti

Detaylı

IFPI Dijital Müzik Raporu 2010. Müzik nasıl, ne zaman, nerede istersen

IFPI Dijital Müzik Raporu 2010. Müzik nasıl, ne zaman, nerede istersen IFPI Dijital Müzik Raporu 2010 Müzik nasıl, ne zaman, nerede istersen İçerik 3. Giriş 4. Yönetici Özeti: Müzik Yaratıcı Endüstriler Devriminde Yol Gösterici 8. İş Modellerinin Çeşitlendirilmesi 10. Dünya

Detaylı

1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU

1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU TURKISH BANK A.ġ. 1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU A-BANKAMIZDAKĠ GELĠġMELER 1-ÖZET FĠNANSAL BĠLGĠLER Bankamızın 2008 yıl sonunda 823.201 bin TL. olan aktif büyüklüğü

Detaylı

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor!

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! BASIN BÜLTENİ MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! MediaCat dergisi tarafından bu yıl 8. düzenlenen Felis Ödülleri medya planlama stratejilerini ödüllendirmesinin yanı sıra bu yıl genişleyen

Detaylı

Ericsson Consumer Lab - 2008 / Türkiye Sonuçları

Ericsson Consumer Lab - 2008 / Türkiye Sonuçları Ericsson Consumer Lab Türkiye Raporu 2008 Yiğit Kulabaş Ericsson Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Ericsson Consumer Lab Pazar Araştırması ve Tahminleri 2008 Araştırmaları Ülke: Görüşme Sayısı: Seçki: Arjantin

Detaylı

OverDrive Formatları. İçerik Genç erişkin ve çocuklar için heyecan verici yeni içerik

OverDrive Formatları. İçerik Genç erişkin ve çocuklar için heyecan verici yeni içerik OverDrive Nedir? OverDrive, 1.000.000 + fazla E-kitap,sesli kitap ve videoları sağlayan, milyonlarca son kullanıcıya hizmet eden 2.000+ fazla yayınevi (Penguen, Blackstone, Wiley,Taylor&Francis vb. önemli

Detaylı

Örgütler bu karmaģada artık daha esnek bir hiyerarģiye sahiptir.

Örgütler bu karmaģada artık daha esnek bir hiyerarģiye sahiptir. Durumsallık YaklaĢımı (KoĢulbağımlılık Kuramı) Durumsallık (KoĢulbağımlılık) Kuramının DoğuĢu KoĢul bağımlılık bir Ģeyin diğerine bağımlı olmasıdır. Eğer örgütün etkili olması isteniyorsa, örgütün yapısı

Detaylı

bonprix sonunda Türkiye de!

bonprix sonunda Türkiye de! bonprix sonunda Türkiye de! Thomas Carroux İstanbul, 18 Ekim 2011 BONPRIX YE Titel der Präsentation HOS GELDİNİZ bonprix» Hesaplı moda satan uluslararası çok kanallı perakende satış mağazasıdır.» 22 ülkede

Detaylı

Birinci Medya Reklam. Markanıza Değer KATALIM. Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399

Birinci Medya Reklam. Markanıza Değer KATALIM. Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399 HABER PORTALINIZ www.kibrisgenctv.com Kıbrıs ta Birinci, Akdeniz de bir inci 90.0* 96.6 Mağusa Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399 Birinci Medya Reklam Markanıza

Detaylı

ÖRNEK OLAY. L Oréal Canada

ÖRNEK OLAY. L Oréal Canada ÖRNEK OLAY L Oréal Kanada DoubleClick Bid Manager ve Google Analytics Premium ile Programlı Satın Almanın Güzelliğini Görüyor L Oréal Kanada, DoubleClick Bid Manager ve Google Analytics Premium ile Programlı

Detaylı

TÜRK TELEKOM GRUBU 2012 YILSONU FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI

TÜRK TELEKOM GRUBU 2012 YILSONU FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI TÜRK TELEKOM GRUBU 2012 YILSONU FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI Basın Bülteni 6 Şubat 2013 Güçlü Büyüme ve Karlılık 2012 de Devam Etti Türkiye nin öncü iletişim ve yakınsama teknolojileri grubu Türk Telekom,

Detaylı

Mobil İnternet Kullanımı ve 3G Araştırması Temmuz 2009

Mobil İnternet Kullanımı ve 3G Araştırması Temmuz 2009 Mobil İnternet Kullanımı ve 3G Araştırması Temmuz 2009 www.webrazzi.com 2/16 Rapor Hakkında Bu araştırma Türkiyeʼde mobil internet kullanımı ve 3Gʼnin bilinirliğini ölçmek amacıyla Webrazzi okuyucuları

Detaylı

Yeni Veriler, İnternet'teki Video Reklamların Üzerinde Düşünme, Tercih Edilirlik, Satın Alma Amacı ve Satışları Teşvik Ettiğini Gösteriyor

Yeni Veriler, İnternet'teki Video Reklamların Üzerinde Düşünme, Tercih Edilirlik, Satın Alma Amacı ve Satışları Teşvik Ettiğini Gösteriyor Yeni Veriler, İnternet'teki Video Reklamların Üzerinde Düşünme, Tercih Edilirlik, Satın Alma Amacı ve Satışları Teşvik Ettiğini Gösteriyor Yazan: Mike Giordano, Celie O Neil-Hart, Howard Blumenstein Yayınlanma

Detaylı

İnteraktif Pazarlama Stratejimiz. www.grafiketinteractive.com

İnteraktif Pazarlama Stratejimiz. www.grafiketinteractive.com İnteraktif Pazarlama Stratejimiz amaç Neden İnteraktif Pazarlama? Günümüz Dünyasında internet, hızlı bilgi paylaşımı ve iletişimin yanısıra, pazarlama ve satış alanında çok ciddi avantajlar geliştirmiştir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1... Teknik veriler 2... Dergi profili 3... ½ milyon okuyucu 4... Erişim alanı : Ülke geneli

İÇİNDEKİLER. 1... Teknik veriler 2... Dergi profili 3... ½ milyon okuyucu 4... Erişim alanı : Ülke geneli MEDYA VERİLERİ 2015 İÇİNDEKİLER 1... Teknik veriler 2... Dergi profili 3... ½ milyon okuyucu 4... Erişim alanı : Ülke geneli 5... Hedef kitle : Türk okuyucu 6... Almanya da yaşayan Türk nüfusu 7... Sayıca

Detaylı

Neden Sosyal Medyanın Geleceği Reklam Değil, Yayıncılık?

Neden Sosyal Medyanın Geleceği Reklam Değil, Yayıncılık? Neden Sosyal Medyanın Geleceği Reklam Değil, Yayıncılık? Bu pazarlamacılar, sosyal medya 'uzmanları' ve PR uzmanlarının her gün konuştuğu konu; Sosyal medyanın geleceği nasıl gözüküyor? 1. Geleneksel medya,

Detaylı

TÜRKĠYE TEKNOLOJĠ GELĠġTĠRME VAKFI (TTGV) DESTEKLERĠ

TÜRKĠYE TEKNOLOJĠ GELĠġTĠRME VAKFI (TTGV) DESTEKLERĠ TÜRKĠYE TEKNOLOJĠ GELĠġTĠRME VAKFI (TTGV) DESTEKLERĠ 3 TEMEL DESTEĞĠ MEVCUTTUR 1- Ar-Ge Proje Destekleri 2- Çevre Projeleri Destekleri 3- Teknolojik Girişimcilik Destekleri Ar-Ge Proje Destekleri a) Teknoloji

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE İŞ MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Emin EMİRZA

GİRİŞİMCİLİKTE İŞ MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Emin EMİRZA GİRİŞİMCİLİKTE İŞ MODELİ Yrd. Doç. Dr. Emin EMİRZA Kayseri 2015 İş modeli Örnek olay: ipod/itunes Apple 2003 yılında taşınabilir eğlencede devrim yaparak, yeni bir Pazar yarattı ve şirketi dönüştürerek

Detaylı

Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu. Powered by MyBilet

Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu. Powered by MyBilet Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu Powered by MyBilet Online yayın nedir? MyStreamTurkey teknolojisi ile, firmanız tarafından uygun bulunulan görsel içerik ile, ekibimiz tarafından firmanızın veya

Detaylı

ÜCRET SĠSTEMLERĠ VE VERĠMLĠLĠK DERSĠ. EKOTEN TEKSTĠL A.ġ.

ÜCRET SĠSTEMLERĠ VE VERĠMLĠLĠK DERSĠ. EKOTEN TEKSTĠL A.ġ. ÜCRET SĠSTEMLERĠ VE VERĠMLĠLĠK DERSĠ EKOTEN TEKSTĠL A.ġ. HAZIRLAYANLAR 2008463084 Gizem Özen 2008463055 Tuğba Gülseven 2009463097 Huriye Özdemir 2007463066 Raziye Sinem Sağsöz SUN GRUBU ŞİRKETLERİ SUN

Detaylı

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor!

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! BASIN BÜLTENİ MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! MediaCat dergisi tarafından bu yıl sekizincisi düzenlenen Felis Ödülleri ne başvurular 8 Temmuz Pazartesi günü başlıyor. Başvuruda bulunmak

Detaylı

LOGO YAZILIM SANAYĠ VE TĠCARET A.ġ.

LOGO YAZILIM SANAYĠ VE TĠCARET A.ġ. 1 Ocak-30 Eylül 2011 DÖNEMĠ FAALĠYET RAPORU Sayfa No: 2 Yönetim Kurulu 1 Ocak-30 Eylül 2011 ġirketimizin 3.05.2011 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısında, 2011 yılı faaliyet ve sonuçlarının görüģüleceği

Detaylı

Birinci Medya Reklam. Markanıza Değer KATALIM. Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399

Birinci Medya Reklam. Markanıza Değer KATALIM. Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399 HABER PORTALINIZ www.kibrisgenctv.com Kıbrıs ta Birinci, Akdeniz de bir inci 90.0* 96.6 Mağusa Yeni Nesil TV - GençTVExpress Apple Ipad Online SMS EXPRESS CEP ABONE 2399 Birinci Medya Reklam Birinci Medya

Detaylı

Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı Kurulumu FĠZĠBĠLĠTE ETÜDÜ ÇALIġTAYI

Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı Kurulumu FĠZĠBĠLĠTE ETÜDÜ ÇALIġTAYI Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı Kurulumu FĠZĠBĠLĠTE ETÜDÜ ÇALIġTAYI Projenin GELĠġĠMĠ: KDEP-EYLEM 47 (Kısa Dönem Eylem Planı ) 4 Aralık 2003 tarihli BaĢbakanlık Genelgesi yle e-dönüģüm Türkiye

Detaylı

Data fiyatlarının ucuzlaması ve 3G destekli modemlerin artması ile beraber; 2010 yılında mobil internet kullanımı, sabit internet kullanımını

Data fiyatlarının ucuzlaması ve 3G destekli modemlerin artması ile beraber; 2010 yılında mobil internet kullanımı, sabit internet kullanımını 3G THIRD GENERATION 3G, mevcut 2G şebekelerden çok daha hızlı data bağlantısı sunulabilen ve kullanıcıların video uygulamalarını kullanabildiği yeni nesil şebekedir. 3G tam olarak 3. nesil GSM hizmetleri

Detaylı

TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR?

TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Haziran 2010 SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Proje Koordinatörleri: İndeks Araştırma Ekibi Simge Şahin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Giriş:

Detaylı

DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNDE PERSONEL BELGELENDĠRMESĠ

DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNDE PERSONEL BELGELENDĠRMESĠ Türk Akreditasyon Kurumu Personel Akreditasyon Başkanlığı Akreditasyon Uzmanı 1 Ülkemizde ve dünyada tüm bireylerin iģgücüne katılması ve iģgücü piyasalarında istihdam edilebilmeleri için; bilgiye dayalı

Detaylı

İkinci Bölümde; Global hazır giyim ticareti senaryoları ve Türkiye için hedefler oluģturulmaktadır.

İkinci Bölümde; Global hazır giyim ticareti senaryoları ve Türkiye için hedefler oluģturulmaktadır. SUNUŞ Türk hazır giyim sektörü her dönem sürdürdüğü yatırım eğilimi ve özellikle dıģ talebe bağlı üretim artıģı ile ekonomik büyümenin itici gücü olmakta, yatırım, kapasite ve üretim artıģı ile emek yoğun

Detaylı

2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı

2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı 2000 li yıllardan itibaren teknolojinin hızlı gelişiminden belki de en büyük payı alan akıllı telefon ve tabletler gibi kablosuz iletişim olanağı sağlayan cihazların daha iyi, hızlı ve ucuz modellerle

Detaylı

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025

ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 ÜRETĠM TESĠSLERĠ BÖLGESEL BAĞLANTI KAPASĠTE RAPORU 2020-2025 31.07.2015 İçindekiler Ġçindekiler... 2 Amaç ve Kapsam... 7 1. Yöntem... 8 2. Bölgelerin Değerlendirmeleri ve Sonuçlar... 10 2.1. Akdeniz...

Detaylı

Street Smart Marketing

Street Smart Marketing Tek bir hedef için tasarlanmış kamu hizmeti şirket programları. Başarı. Street Smart Marketing Müşterilerinizi cezbeden pazarlama kampanyaları 30 yıllık deneyim Tasarlarız. Yakalarız. İlerleriz. 1.4 milyon

Detaylı

Lisanssız Yazılım Kullanım Oranı Üst Üste 2 Yıl Gerileyen Türkiye de Korsan Yazılım Düşüş Trendine Girdi

Lisanssız Yazılım Kullanım Oranı Üst Üste 2 Yıl Gerileyen Türkiye de Korsan Yazılım Düşüş Trendine Girdi Basın Bülteni IDC nin 2009 Yılı Global Korsan Yazılım Kullanımı Araştırması nın Sonuçları Açıklandı Lisanssız Yazılım Kullanım Oranı Üst Üste 2 Yıl Gerileyen Türkiye de Korsan Yazılım Düşüş Trendine Girdi

Detaylı

milyon ton Dünya LPG Arz ve Talep Dengesi

milyon ton Dünya LPG Arz ve Talep Dengesi LPG SEKTÖRÜ 1 milyon ton Dünya LPG Arz ve Talep Dengesi 350 300 250 200 150 100 50 0 1990 1995 1998 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2010 2020 Arz Talep 2 Dünya LPG Tüketiminin Dağılımı 2001 Asya 28% Avustralya

Detaylı

İnsan Kaynakları Yönetiminin Değişen Yüzü

İnsan Kaynakları Yönetiminin Değişen Yüzü İnsan Kaynakları Yönetiminin Değişen Yüzü İnsan Kaynakları Yönetiminin Değişen Yüzü 21. yüzyılda Ģirketlerin kurumsallaģmasında, insan kaynakları yönetiminin Ģirketlerde etkin bir Ģekilde iģlemesi, giderek

Detaylı

Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri

Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri Örnekleme Süreci ve Örnekleme Yöntemleri Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama AraĢtırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Örnekleme Süreci Anakütleyi Tanımlamak Örnek Çerçevesini

Detaylı

TÜRK TELEKOM GRUBU 2011 3. ÇEYREK FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI

TÜRK TELEKOM GRUBU 2011 3. ÇEYREK FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI TÜRK TELEKOM GRUBU 2011 3. ÇEYREK FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI Basın Bülteni 18 Ekim 2011 Güçlü Faaliyet Performansı Türkiye nin öncü iletişim ve yakınsama teknolojileri grubu Türk Telekom, 2011 3. Çeyrek

Detaylı

YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU

YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU OCAK 2012 İçindekiler Bölüm 1 : Sağlık Turizminde Türkiye deki Gelişmeler... 2 Bölüm 2 : Kurumsal Kimlik Çalışmaları ve Yazışmalar... 3 Bölüm 3: Basılı Materyaller... 4 Bölüm4

Detaylı

T.C. Ziraat Bankası A.Ş.

T.C. Ziraat Bankası A.Ş. T.C. Ziraat Bankası A.Ş. 2010 Yılı III. Üç Aylık Ara Dönem Konsolide Olmayan Faaliyet Raporu Ġçindekiler Ortaklık Yapısı... 1 Hesap Dönemi Ġçerisinde Ana SözleĢmede Yapılan DeğiĢiklikler... 1 Kurumsal

Detaylı

ġġrket TANITIMI VĠZYON 10 yıl içinde 10 önemli ülkede markalaģarak gerçek bir dünya markası olmak.

ġġrket TANITIMI VĠZYON 10 yıl içinde 10 önemli ülkede markalaģarak gerçek bir dünya markası olmak. ġġrket TANITIMI VĠZYON 10 yıl içinde 10 önemli ülkede markalaģarak gerçek bir dünya markası olmak. MĠSYON Jean e meydan okumaktalar.günlük giyimin en Ģık ve rahat tasarımlarını 365 gün en uygun fiyatlarla

Detaylı

bu Ģekilde Türkiye ye gelmiģ olan sıcak para, ĠMKB de yüzde 400 lerin, devlet iç borçlanma senetlerinde ise yüzde 200 ün üzerinde bir kazanç

bu Ģekilde Türkiye ye gelmiģ olan sıcak para, ĠMKB de yüzde 400 lerin, devlet iç borçlanma senetlerinde ise yüzde 200 ün üzerinde bir kazanç 2007 MALÎ YILI GENEL VE KATMA BÜTÇE KANUN TASARILARI İLE 2005 MALÎ YILI GENEL VE KATMA BÜTÇE KESİNHESAP KANUNU TASARILARININ PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU GÖRÜŞME TUTANAKLARI BAġKAN: Sait AÇBA BAġKANVEKĠLĠ:

Detaylı

IFPI Dijital Müzik Raporu 2008

IFPI Dijital Müzik Raporu 2008 IFPI Dijital Müzik Raporu 2008 Devrim Yenilik Sorumluluk sayfa 02 İçindekiler Sayfa: 03 04 10 14 18 21 23 25 26 Giriş: İnternet Servis Sağlayıcıların Sorumluluğu 2008 de gerçeğe dönüştürüldü Bölüm 1: Devrim

Detaylı

Littlest Pet Shop Açıklamalar

Littlest Pet Shop Açıklamalar Littlest Pet Shop Littlest Pet Shop Dünyası seni bekliyor! Bu uygulama ile en sevdiğin Minişler bir arada! Blythe ve Miniş arkadaşları ile birlikte sanal Minişlerin bakımlarıyla ilgilen, onlarla eğlenceli

Detaylı

09.08.2011 TURKCELL. Bireysel Pazarlama Basın Toplantısı. Emre SAYIN Genel Müdür Yardımcısı

09.08.2011 TURKCELL. Bireysel Pazarlama Basın Toplantısı. Emre SAYIN Genel Müdür Yardımcısı 09.08.2011 TURKCELL Bireysel Pazarlama Basın Toplantısı Emre SAYIN Genel Müdür Yardımcısı TURKCELL MOBİL PAZARDA LİDER Abone Pazar Payı(%) 56% 55% 56% 56% 56% 57% 56% 56% 55% 55% 55% 54% 54% 54% 27% 27%

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor Tarih: 06.10.2013 Sayı: 2013/16 Türkiye de e-ticaret Raporu na göre online alışveriş beş yılda 3 e katlandı 5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor İSMMMO nun Türkiye de e-ticaret adlı raporuna

Detaylı

ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK YURTİÇİ KARGO

ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK YURTİÇİ KARGO ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK YURTİÇİ KARGO ALĠ ARIMAN:2008463007 OSMAN KARAKILIÇ:2008463066 MELĠK CANER SEVAL: 2008463092 MEHMET TEVFĠK TUNCER:2008463098 ŞİRKET TANITIMI 1982 yılında Türkiye'nin ilk

Detaylı

17 Haziran 2014 DenizBank Güncel Haber Bülteni

17 Haziran 2014 DenizBank Güncel Haber Bülteni 17 Haziran 2014 DenizBank Güncel Haber Bülteni Mobil RTB Harcamaları %459 Artış Gösterdi emarketer tahminlerine göre RTB harcamaları (tüm reklam çeşitleri dahil) 2018 yılında toplamda $12 milyar a ulaşacak.

Detaylı

T.C. BĠNGÖL ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığı. ÇALIġANLARIN MEMNUNĠYETĠNĠ ÖLÇÜM ANKET FORMU (KAPSAM ĠÇĠ ÇALIġANLAR ĠÇĠN)

T.C. BĠNGÖL ÜNĠVERSĠTESĠ REKTÖRLÜĞÜ Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığı. ÇALIġANLARIN MEMNUNĠYETĠNĠ ÖLÇÜM ANKET FORMU (KAPSAM ĠÇĠ ÇALIġANLAR ĠÇĠN) ÇALIġANLARIN MEMNUNĠYETĠNĠ ÖLÇÜM ANKET FORMU (KAPSAM ĠÇĠ ÇALIġANLAR ĠÇĠN) Düzenleme Tarihi: Bingöl Üniversitesi(BÜ) Ġç Kontrol Sistemi Kurulması çalıģmaları kapsamında, Ġç Kontrol Sistemi Proje Ekibimiz

Detaylı

23 Ekim 2013 DenizBank Güncel Haber Bülteni

23 Ekim 2013 DenizBank Güncel Haber Bülteni 23 Ekim 2013 DenizBank Güncel Haber Bülteni TÜRKİYE NİN ONLINE PERAKENDE HARİTASI: 36 MİLYON İLE EN ÇOK İNTERNET KULLANISINA SAHİP 20. ÜLKE Markafoni son çalışmasında e-ticarete dair merak edilen pek çok

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

MOBİLSAD, Eylül 2010

MOBİLSAD, Eylül 2010 MOBİLSAD, Eylül 2010 Gündem TELEKOMÜNİKASYON SEKTÖRÜ VE KATKILARIMIZ Telekomünikasyon Sektörü Mobil İletişim Sektörü Ekonomiye Diğer Katkılarımız Ülke Gelişimine Katkı TELEKOMÜNİKASYON SEKTÖRÜNDE VERGİ

Detaylı

DİJİTAL PAZARLAMA. İnternet çağının yeni pazarlama yöntemi

DİJİTAL PAZARLAMA. İnternet çağının yeni pazarlama yöntemi DİJİTAL PAZARLAMA İnternet çağının yeni pazarlama yöntemi DİJİTAL ÇAĞ Dijitalleşme süreci internetin günlük hayatımıza girmesi ile başladı. Bu ilk dönemde şirketler tek taraflı iletişim sağlayan kurumsal

Detaylı

T.C DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK DERSİ GRUP SİSTEM

T.C DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK DERSİ GRUP SİSTEM T.C DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ÜCRET SİSTEMLERİ VE VERİMLİLİK DERSİ GRUP SİSTEM ABİDİN KUYUMCULUK BURCU ERGİNOĞLU 2009463120 HİLAL ARSLAN 2009463009 NURKAN AKGÜN

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVĠZ KAZANDIRICI HĠZMET TĠCARETĠNĠN DESTEKLENMESĠ HAKKINDA TEBLĠĞ

2012/4 SAYILI DÖVĠZ KAZANDIRICI HĠZMET TĠCARETĠNĠN DESTEKLENMESĠ HAKKINDA TEBLĠĞ 2012/4 SAYILI DÖVĠZ KAZANDIRICI HĠZMET TĠCARETĠNĠN DESTEKLENMESĠ HAKKINDA TEBLĠĞ 2012/4 SAYILI TEBLĠĞ TEMEL ÖZELLĠKLER Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesine Yönelik En Kapsamlı Tebliğ Hedef Sektörlerin

Detaylı

ORGANİK HABERLEŞME TEKNOLOJİLERİ

ORGANİK HABERLEŞME TEKNOLOJİLERİ Mobil pazarlama nedir? Mobil pazarlama, tüke4cide sa7n alma isteği yaratma amacıyla, mobil mecra üzerinden ve/ veya mobil ürünler kullanılarak yapılan faaliyetler olarak tanımlanmaktadır. Bir başka ifadeyle;

Detaylı

En iyi Ödeme Sistemi. www.turkpayonline.com

En iyi Ödeme Sistemi. www.turkpayonline.com En iyi Ödeme Sistemi www.turkpayonline.com ÖNSÖZ DITRIX Ltd. ve telekomünikasyon alanındaki markası Turk- PAY, ödeme sistemlerinin reel sektöre entegrasyonunu sağlamayı amaçlamaktadır. Şirketimiz için

Detaylı

Yükselen Yıldız: Anlık İleti Uygulamaları

Yükselen Yıldız: Anlık İleti Uygulamaları DIGINEWS 2015 Yükselen Yıldız: Anlık İleti Uygulamaları Anlık İleti Uygulamaları Anlık mesajlaşma, internet üzerinden gerçek zamanlı olarak ileti transferi sağlayan bir online mesajlaşma şeklidir. Mart

Detaylı

NĠHAĠ RAPOR, EYLÜL 2011

NĠHAĠ RAPOR, EYLÜL 2011 9. GENEL SONUÇLAR... 1 9.1. GĠRĠġ... 1 9.2. DEĞERLENDĠRME... 1 9.2.1. Ġlin Genel Ġçeriği... 1 9.2.2. Proje Bölgesinin Kapasiteleri... 1 9.2.3. Köylülerin ve Üreticilerin Kapasiteleri... 2 9.2.4. Kurumsal

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

BT Sektörü. Kaynak : IDC 2010

BT Sektörü. Kaynak : IDC 2010 BT Sektörü 1. Türk BT Sektörü Türkiye ye kişisel bilgisayarların girişi 80 li yılların sonlarında başlamıştır. 1990-1995 yılları arasında sektörde çok hızlı bir gelişme yaşanmış, ancak bilgisayar kullanımı

Detaylı

İşletme Bilgi Yönetimi. Doç. Dr. Serkan ADA

İşletme Bilgi Yönetimi. Doç. Dr. Serkan ADA İşletme Bilgi Yönetimi Doç. Dr. Serkan ADA Bilgi Toplanmış, organize edilmiş, yorumlanmış ve belli bir yöntemle etkin karar vermeyi gerçekleştirmek amacıyla ilgili birime sevkedilmiş, belirli bir amaç

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

SAĞLIKTA DÖNÜġÜMÜN TIP EĞĠTĠMĠNE ETKĠSĠ

SAĞLIKTA DÖNÜġÜMÜN TIP EĞĠTĠMĠNE ETKĠSĠ SAĞLIKTA DÖNÜġÜMÜN TIP EĞĠTĠMĠNE ETKĠSĠ Sağlıkta yapılan dönüģümü değerlendirirken sadece sağlık alanının kendi dinamikleriyle değil aynı zamanda toplumsal süreçler, ideolojik konumlandırılmalar, sınıflararası

Detaylı

MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLGĠSAYAR BĠLĠMLERĠ UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ YÖNETMELĠĞĠ

MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLGĠSAYAR BĠLĠMLERĠ UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ YÖNETMELĠĞĠ MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLGĠSAYAR BĠLĠMLERĠ UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Mustafa Kemal Üniversitesi

Detaylı

Küresel Eğlence ve Medya Sektörü ne Bakış 2012-2016 Dijital:Yeni normal

Küresel Eğlence ve Medya Sektörü ne Bakış 2012-2016 Dijital:Yeni normal Küresel Eğlence ve Medya Sektörü ne Bakış 2012-2016 Dijital:Yeni normal Bu rapor sektördeki mevcut durumu analiz ederken önümüzdeki 5 yıla ilişkin öngörüleri de ortaya koyuyor. www.pwc.com/tr Önsöz Ekonomik,

Detaylı

TELEVIDYON.COM. Medya Kiti

TELEVIDYON.COM. Medya Kiti TELEVIDYON.COM Medya Kiti MYK MEDYA HAKKINDA Televidyon.com adresinde şu ana kadar 9 kategorideki 27 programda 2000'in üstünde yapımın hazırlanması, çekimi, montajı, yayını ve yönetimini gerçekleştirdik.

Detaylı

YAġAMSAL GEREKSĠNĠMLERĠMĠZ

YAġAMSAL GEREKSĠNĠMLERĠMĠZ YAġAMSAL GEREKSĠNĠMLERĠMĠZ YAġAMIMIZI DEVAM ETTĠREBĠLMEMĠZ ĠÇĠN OLMAZSA OLMAZ ĠHTĠYAÇLARIMIZ NELERDĠR? HAVA SU UYKU BESĠN Neden Olmazsa Olmaz? Bunlar Olmadan ne kadar yaģayabiliriz? HAVA SU UYKU BESĠN

Detaylı

Reklam Kampanyası. The matrix is the world that has been pulled over your eyes to blind you from the truth Morpheus

Reklam Kampanyası. The matrix is the world that has been pulled over your eyes to blind you from the truth Morpheus Reklam Kampanyası The matrix is the world that has been pulled over your eyes to blind you from the truth Morpheus Reklam Kampanyası Nedir? Reklam kampanyası, markanızın iletişiminde kullanacağınız enstrümanların

Detaylı

İNOVANKA TANITIM DOKÜMANI. Dijital Dünya da zirveyi arzulayan işletmelerin adresi

İNOVANKA TANITIM DOKÜMANI. Dijital Dünya da zirveyi arzulayan işletmelerin adresi İNOVANKA TANITIM DOKÜMANI Dijital Dünya da zirveyi arzulayan işletmelerin adresi Türksat ın Tercihi İnovanka Türksat A.Ş, Kablo Tv, Uydu Net, E-devlet sosyal medya ve dijital pazarlama uzmanlarına tarafımızca

Detaylı

Your Digital Agency in Europe. Web Tasarım & Dijital Medya Çözümleri

Your Digital Agency in Europe. Web Tasarım & Dijital Medya Çözümleri Paragon Web Tasarım & Dijital Medya Çözümleri Hakkımızda DENEYİM Rakipsiz YARATICILIK Takip edilen YENİLİKLER Biz Kimiz? ParagonTasarım dijital medya alanında hizmet veren İstanbul merkezli bir tasarım

Detaylı

Franchise Tanıtım Dosyası

Franchise Tanıtım Dosyası Franchise Tanıtım Dosyası Sektör lideri Beyaz Butik Türkiye de hazır gelinlik sektörünün kurucusu Beyaz Butik, 1997 den beri, 17 yılı aşkın süredir ilk ithal hazır gelinlik mağazalar zinciri olarak pazardaki

Detaylı

PINGPONG. Kurumsal Sunum / Aplikasyon Tanıtım

PINGPONG. Kurumsal Sunum / Aplikasyon Tanıtım PINGPONG Kurumsal Sunum / Aplikasyon Tanıtım 1 Sunum İçeriği Biz Kimiz? Kuruluş amacımız ve gelişim sürecimiz. PINGPONG Sistem ve İşleyiş Çalışma modeli, aplikasyon işleyişi ve sistemimiz. PINGPONG Nedir?

Detaylı

Selçuk KARAÇAY HasanSÜEL Vodafone Türkiye

Selçuk KARAÇAY HasanSÜEL Vodafone Türkiye Selçuk KARAÇAY HasanSÜEL Vodafone Türkiye Vodafone, Dünyanın Vodafone En dünyanın Büyük en Mobil büyük mobil Şirketidir iletişim şirketidir. VODAFONE VOice + DAta + telefone 1985 te İngiltere nin ilk cep

Detaylı

Sorgulama Servisleri Genel Teklifi

Sorgulama Servisleri Genel Teklifi Sorgulama Servisleri Genel Teklifi Sorgulama Servisleri Sorgulama Servisleri, firmaların müşterilerini daha yakından tanımaları, analizler doğrultusunda hedef kitlelerine doğru hizmetleri sunabilmeleri

Detaylı

T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü

T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü T.C ADALET BAKANLIĞI Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Ceza Ġnfaz Kurumlarında Madde Bağımlılığı Tedavi Hizmetleri Serap GÖRÜCÜ Psikolog YetiĢkin ĠyileĢtirme Bürosu Madde bağımlılığını kontrol altında

Detaylı

TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ

TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ TEKNOLOJİ VE TASARIM DERSİ FELSEFESİ,TEMEL İLKELERİ,VİZYONU MEHMET NURİ KAYNAR TÜRKIYE NIN GELECEK VIZYONU TÜRKĠYE NĠN GELECEK VĠZYONU GELECEĞIN MIMARLARı ÖĞRETMENLER Öğretmen, bugünle gelecek arasında

Detaylı

FĠL FĠLTRE LTD. ġtġ. TANITIM 2011

FĠL FĠLTRE LTD. ġtġ. TANITIM 2011 2011 FABRĠKA & MERKEZ ( COĞRAFĠ KONUM ) FABRĠKA & MERKEZ ( COĞRAFĠ KONUM ) FABRĠKA & MERKEZ ( COĞRAFĠ KONUM ) FABRĠKA & MERKEZ ( GĠRĠġ FOTOĞRAF ) Güzelçay Mah. ġehit Cahit Tütüncü Cad. No: 8 P.K. 108 31200

Detaylı

DİJİTAL & SOSYAL MEDYA NIN GELENEKSEL MEDYA YA GÖRE AVANTAJLARI

DİJİTAL & SOSYAL MEDYA NIN GELENEKSEL MEDYA YA GÖRE AVANTAJLARI Düzen Değişti HAMİNNE DİJİTAL MEDYA & SOSYAL AĞ PAZARLAMA Haminne, dijital medya ve sosyal ağlar üzerinde; lokal ve ulusal pazarlama çözümleri üreten, şehir hedefli yayın ve yayıncıları ile yüz binlerce

Detaylı

YouTube Türkiye Verileri

YouTube Türkiye Verileri YouTube REKLAMLARI YouTube Türkiye Verileri Aralık 2013 verilerine göre; Türkiye de YouTube tekil kullanıcı sayısı 24.9 milyon kişi İzlenen video sayısı 3,5 milyar video İzleyici başına video 142,4 adet

Detaylı

Türkiye de Telekomünikasyon Sektörü

Türkiye de Telekomünikasyon Sektörü 26 Şubat 215 Türkiye de Telekomünikasyon Sektörü Sektöre Genel Bakış Türkiye de elektronik haberleşme sektörü artarak şehirleşen ve teknoloji okur yazarlığı artan genç nüfus dolayısıyla büyüme potansiyeli

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı