K Vitamini Yetmezli i ve Tedavisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "K Vitamini Yetmezli i ve Tedavisi"

Transkript

1 K Vitamini Yetmezli i ve Tedavisi Saadet Akarsu F rat Üniversitesi T p Fakültesi Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim Dal, Çocuk Hematoloji Bilim Dal, Doç.Dr. Girifl Yenido andaki hemostaz dengesi eriflkinlerden ve di er yafl grubu çocuklardan oldukça farkl d r. P ht laflma faktörü düzeyleri yenido anda oldukça düflüktür. Eriflkin seviyesine alt nc aydan önce ulaflamaz. Ancak fibrinojen (Faktör [F] I), F V ve F VIII hayat n ilk günlerinde dahi normal düzeydedir. Oysa vitamin K (VK) ya ba ml faktörler alt nc aydan önce normal düzeylerine ulaflmazlar. Yenido anda antikoagülan proteinler (Antitrombin [AT], protein C [PC], protein S [PS]) de düflük seviyededir. Vitamin K ya ba ml p ht - laflma faktörleri yaflam n ilk birkaç gününde daha fazla düfler ve yaklafl k üçüncü günde en düflük seviyeye ulafl r. Bu hemostaz dengesinin, yenido an hem kanamalar hem de trombozlardan koruyabildi i düflünülmektedir (Tablo 1) (1, 2). Yenido andaki hemostaz dengesi, bebe i bu flekilde benzersiz olarak koruyorsa niye VK ile proflaksiyi zorunlu olarak uyguluyoruz? Bütün infantlar n yaklafl k %1 inde meydana gelen yenido an n hemorajik hastal terimi, kanama yaln zca VK eksikli inden olmad için; VK eksikli i kanamas (VKDB) na dönüfltürülmüfltür (3, 4). Her yaflta ve her iki cinste eflit s kl kta görülür. Yenido anlarda ve daha nadiren antibiyotiklerle tedavi edilen eriflkinlerde meydana gelir (3-6). Vitamin K uygun p ht oluflumunda F II, F VII, F IX ve F X u yapmak için karaci ere gereklidir. Eksikli inden en çok etkilenen protein protrombin (F II) dir. Vitamin K ya ba l di er p ht laflma faktörleri PC, PS ve PZ dir. Protrombin seviyesi normalin %10-15 ine düflerse küçük travmalarla dahi kanama meydana gelebilir. Protrombin seviyesi %10 a düflerse belirgin bir sebep olmaks z n ciddi kendili- inden kanama meydana gelir (6, 7). Beslenemeyen ve tamamen anne sütü alan bebeklerin küçük bir k sm nda semptomatik eksiklik geliflece i anlafl lm flt r. Yenido- anlar ve özellikle pretermlerde daha s k görülür. Do umda F II seviyesi term bebeklerden düflük ve VK depolar düflük oldu u için, beslenemeyen bebeklerde daha artm fl risk vard r. Anne sütü d fl nda, bir ikincil kaynak bafllay ncaya kadar; barsaktaki bakteriyel aktivite, yenido andaki VK n n tek kayna d r. fiifle sütü ile beslenen infantlar VK yönüyle güçlendirilmeleri nedeniyle risk tafl mazlar. Antikonvülzan alan annelerin bebeklerinde risk vard r (8, 9). nfantlar VKDB için daha yüksek risk alt ndad r. Bunun nedenleri aras nda; 1. Plasentadan fetusa do ru VK geçifli eksiktir. Bu durumdan protrombin sentezinde karaci er prematüritesi de sorumludur. nfantlar düflük VK düzeyi ile do arlar. 2. Anne sütünde VK seviyesi yetersizdir. Maternal serumdan anne sütüne geçifl düflüktür. Anne sütü infant gereksiniminin %20 sini karfl lar. nek sütünde anne sütünden 4 kez fazlad r. Vitamin K plasentay geçer ve anne sütüne salg lan r. Bu nedenle hamile kad n ve anne sütü verecek kad n VK deste i verilmeden önce iyi kontrol edilmelidir. 3. Düflük kolonik bakteri sentezi bulunmaktad r. Sindirim kanal sterildir. 4. Vücut VK depolar n n düflük olmas yer al r. Embriyogenez ve postnatal periyotda, VK-1 ile desteklenmemifl anne sütü alan infantlar eriflkinlerden daha düflük seviyelere sahiptirler. Total vücut VK depolar düflük ve döngü h zl d r. Eriflkin yaflamda dahi vücut depolar s n rl d r (yaklafl k 1 µg/kg). Döngü zaman yaln zca 1-2 gündür (4-7, 10-13). 48 Tablo 1. Sa l kl preterm ve term infantlarda baz hemostatik de erler (1, 2) Normal eriflkin/çocuk Preterm Preterm (28-32 Hafta) Term (33-36 Hafta) PT (sn) aptt (sn) F I (mg/dl) F II (%) F V (%) F VII (%) vwf Ag (%) vwf (%) F VIII (%) F IX (%) F X (%) AT (%) PC (%) PS (%) Alfa-2-makroglobulin (%)

2 Vitamin K Formlar Vitamin K n n içerik olarak üç ana formu vard r. Bunlar; 1. Ya da Eriyen Form a. VK-1 (phylloquinone ve phytonadione): Phylloquinone do al ve phytonadione sentetik derivesidir. Yeflil yaprakl sebzelerden diyet yolu ile al nan bitki kaynakl VK n n do al formu ve esas kayna d r. Karaci erde metabolize olur. Safra ve idrarda at l r. Vitamin K-1, VK-3 den daha h zl ve uzun etkiye sahiptir. Ifl ktan korunmal d r (4). b. VK-2 (menaquinone): Barsak flora bakterilerinin yapt do al bir üründür. nsan gereksiniminin daha küçük bir k sm n karfl lar. Hayvansal yiyeceklerde bulunur. Vitamin K-1 ve VK-2 diyetten emilir. Dihidrovitamin K olarak isimlendirilen aktif formuna dönüflür (4). 2. Suda Eriyen Form a. VK-3 (menaphthone ya da menadione): nsan yap m güçlü sentetik, suda eriyen formudur. Yanl zca eriflkinler için kullan l r. Yüksek dozlar gerektirdi i için yenido anlarda kullan lmaz. Enjektabl formlar alerjik reaksiyonlar ve baz toksik etkilere sebep olabilir (4). Türkiye de ilaç piyasas nda bulunan Vi-Plex K ampul (Biosel, 10 ile 20 mg= 2 ml), Libavit K ampul (Liba, menadion sodium bisülfit, 20 mg= 2 ml) ve Konakion MM ampul (Roche, VK-1, Fitomenadion, 2 ile 10 mg= 0.2 ml ile 1 ml) fleklinde ticari formlar vard r. Patofizyoloji Vitamin K n n vücut rezervi sa l kl bireylerde tam diyet al m yoklu unda dahi bir hafta yeterlidir. Diyet VK n n ana kayna d r. Eriflkinlerde günlük VK gereksinimi µg/gün dür. Vitamin K n n %80-85 i terminal ileumden lenfatik sistem içine emilir. Etkili emilim için ileumun normal villus yap s yan s ra, safra tuzlar ve normal ya emilimi gereklidir (7). Diyetteki VK-1 in doku VK-2 ye dönüflümü barsak bakterilerine ba ml de ildir (14). Vitamin K1 glutamik asit rezidülerinin bir serisinin post translasyonel gama karboksilasyonu için kofaktördür. Bu reaksiyon, normal trombotik proçesi bafllatmak için; VK ba ml proteinlerin kalsiyum kanallar yoluyla yüzey fosfolipitlerine ba lanmas n sa lar ve p ht laflma faktörlerinin aktif formlar n n sentezi gerçekleflir. Bu VK ba ml proteinler kan p ht laflmas na s n rl de ildir. Hücre siklus regülasyonu ve hücre-hücre adhezyonu (tirozin kinaz) için de önemlidir. Kanser gelifliminde tirozin kinaz aktivasyonu önemlidir. Tirozin kinaz reseptörü olan Axl, VK ba ml gamakarboksiglutamil proteinini kodlayan; spesifik ligand büyüme duraksatma spesifik gen 6 (Gas6) y ba lar. Gastrik karsinogenez süresince Gas6-Axl sinyal yolu rol oynamaktad r. Vitamin K yoklu unda bir protein (serum desgamakarboksi protrombin [DCP]): (Protein induced by vitamin K absence: PIVKA) meydana gelir. PIVKA üreten pankreas n hepatoid karsinomas da tan mlanm flt r. Beyinde VK-2 nin VK-1 e dönüflme kapasitesi vard r (5,7,11,15-18). Tarihçe Vitamin K eksikli i kanamas ilk 1894 de Townsend taraf ndan tan mlanm flt r (1). Do umda proflaktik olarak verilmesi son 70 y ld r kabul edilmifltir de Danimarkal bir bilim adam kan p ht laflmas nda gerekli olan VK y keflfetmifltir. lk tedavi 1939 da uygulanm flt r (6, 19-21). Genellikle suda eriyen VK-3 verilmifltir da do umda 1 mg a zdan (po) VK-3 verilen bebeklerde, do umdan sonraki 2-8. günde görülen; kanamadan ölümlerin 5 kat azald gösterilmifltir (22-24). Do umdan sonra tüm pretermlere derhal verilmesi gerekti i bildirilmifltir (25) de yüksek doz kullan m n hemolitik anemi yapt saptanm flt r da ciddi sar l k ve konjuge olmam fl bilirubinin beyine geçifli sonucu kernikterus ile ölüm bildirilmifltir (26, 27). Vitamin K eksikli i kanamas n önlemek için daha çok VK n n ya da eriyen formu VK-1 kullan lm flt r (19). Daha sonra suda eriyen form gelifltirilmifltir. Bu ürün hemolize sebep olmamaktad r ve Avrupa ile Kuzey Amerika da bask n kullan lmaktad r (28). Japonya da VK-2 hala kullan lan esas üründür (6) l y llarda, yenido anlarda VK deste i için yap lan injeksiyonla; çocukluk ça kanserlerinin (özellikle lösemi) geliflimi aras nda bir ba lant n n varl ileri sürüldü. htimal oran olarak belirtildi (1, 6, 29, 30). Farkl ülkeler buna de iflik flekilde cevap verdiler. Avrupa da birkaç ülke po proflaksiye yöneldi (31). Amerikan Pediatri Akademisi bu riskin belirtildi i gibi yüksek olmad n bildirdi (32, 33). Üreticiler 40 y ldan fazla bir zamand r bir po kullan ml ürün için u raflmaktad rlar (33-38). Avustralya ve Yeni Zelenda po proflaksiye bafllad lar. Fakat geç VKDB yeniden gözlenmeye bafllay nca kas içi ( M) proflaksiye döndüler (39). ngiliz Pediatri Birli i düzenli düflük doz po proflaksiyi önermifldir (6). Ancak ngiltere de po ürünlerden lisans alan yoktur. Geç VKDB olgular VK ile proflaksi politikalar de iflince oldukça düzenli olarak artmaya bafllad (21, 35, 40, 41) da lesitin ve safra tuzlar ile solubilize yeni kolloidal bir ürün sunuldu. Yeni miks misellar ürün (Konakion MM ) po daha iyi emilim gösterdi. A zdan, M ve damar içi ( V) kullan m için lisans ald. Ancak geç VKDB n önlemede yeterli bulunmad (6) da ngiltere de anne sütü alan bebeklerde po ürünlerden baz lar yenido an n taburcu olmas sonras düzenli kullan lma izni alm flt r. Avrupa n n geri kalan nda ve Kuzey Amerika da bu izni alamam flt r (6, 41). Tek M enjeksiyonun uzun dönem koruma sa lay p sa layamad n henüz bilmiyoruz (39). Vitamin K Eksikli ine Ba l Kanama fiekilleri Altta yatan nedene ba l 3 flekli görülür (Tablo 2). Klasik bafllang ç gösteren formda risk, VK proflaksisi almayan; anne sütü alanlarda, geç kanaman n 2-3 kat d r (1, 3, 42-44). Geç VKDB her 6000 anne sütü alan bebekten birinde saptanm flt r (45, 46). Yaflam n 2 haftas ndan sonra, kistik fibröz, hepatit, çölyak hastal, dirençli ishal, malabsorbsiyon, barsakta bakteri yoklu u/steril barsak ya da alfa-1 antitripsin eksikli i olan infantlarda görülür. Do um sonras 6 aya kadar görülebilir. Yenido anlar n yar s na yak n VK eksikli inin baz derecelerine sahip olmalar na ra men, kanamal ciddi VKDB nadirdir (42, 47). Zengin ve ark. (48) n n çal flmas nda, 8 infantta 9 geç VKDB ata izlemifllerdir. Tan s ras nda ortalama yafllar 46 ( gün) gün, tümü sa l kl annelerden term do an ve anne sütü alan bebeklerden birinde mekonyum aspirasyonu öyküsü d fl nda perinatal öyküleri normal bulunmufltur. Dört olgunun VK proflaksisi almad saptanm flt r. Di er 3 ünde ise belirsiz öykü saptanm flt r. Alt s nda intrakraniyal kanama, di erlerinde gastrointestinal veya venöz girifl yerlerinden kanama göz- 49

3 lenmifltir. rritabilite, kusma, fontanel pulsasyonu, konvulziyon ve azalm fl/kaybolmufl yenido an refleksleri saptanm flt r. Uzam fl sar l kl 2 ayl k bir infantda galaktozemi saptanm flt r. Alt yaflayan n yaln zca 1 inde ciddi nörolojik sekel geliflmifltir. Per ve ark. (45) da rutin VK proflaksisi almayan 2 kardeflde intrakraniyal kanama geliflti ini saptam fllard r. Ayd nl ve ark. (49) 40 gün-94 ay aras pediatrik 79 inme olgusunun 22 sinin hemorajik oldu unu, bunlar n 17 sinin VKDB nedeniyle meydana geldi ini saptam fllard r. Kanama Bölgeleri Genelde do umdan 2-6 gün sonra görülen kanama injeksiyon yerleri, difleti kanamas, deride kolayca morarma, göbek ya da gastrointestinal sistem (GIS) de meydana gelebilir. Koyu melena özelli inde d flk, kanl kusma, burun kanamas ve kanl idrar görülür. Sünnetin 7 günden önce yap ld ve proflaksinin yap lmad ülkelerde yayg nd r. ntrakraniyal ya da retroperitoneal hayat tehdit eden kanama meydana gelebilir (4,6). Vitamin K Ba ml Faktörlerin Eksikli i ile Birlikte Olan Nedenler (2, 7) 1. Normal yenido an: Yaflam n 3 ay na kadar normaldir. 2. Preterm: a. Vitamin K ya cevap veren b. Vitamin K ya cevap vermeyen (immatürite, infeksiyon, hipoksi, azalm fl hepatik perfüzyon) 3. Diyet kaynakl : a. nek sütü (6 µg/l) b. Anne sütü (1.5-2 µg/l): Ticari formulalar (80 µg/l) 4. De iflmifl bakteriyel kolonizasyon: a. Kusma b. Afl r ishal c. Malabsorbsiyon sendromlar (çölyak hastal, kistik fibröz, biliyer atrezi, GIS obstriksiyonu) d. Antibiyotikler (anne sütünde bulunanlarda dahil): Sefalosporinler (VK emilimini azalt r) Afl r kullan m zararl bakterileri ve VK aktive eden bakterileri öldürür. 5. Hepatosellüler hastal klar: a. Akut (Reye sendromu, akut hepatit) b. Kronik (siroz, Wilson hastal ) 6. laçlar: Kumadin, salisilatlar, antikonvülzanlar, rifampisin, izoniazid, baz sülfa ilaçlar (karaci er fonksiyonlar n n de ifltirerek ya da normal barsak bakterilerinin oluflturdu u floray yok ederek) Do al Vitamin K Kaynaklar Ispanak gibi yeflil yaprakl sebzeler, brokoli, brüksel lahanas, kuflkonmaz, lahana, karnabahar, yeflil bezelye, fasulye, yeflil çay, zeytin, zeytinya, soya tohumu, et (s r karaci eri), yumurta, tah llar ve mand ra ürünleri zengin kaynaklard r. Yerf st ve m s r ya- çok fakirdir. Bitkilerde 8 mg VK/kg oran ndad r. nek sütü de iyi bir kaynakd r. Piflirme vitamini uzaklaflt rmaz. Donmufl yiyeceklerde VK tahrip olabilir (4, 50, 51). 50 Tablo 2. Vitamin K eksikli ine ba l kanama flekilleri (1, 3, 42-44) Özellik Erken Form Klasik Form Geç Form Yafl <24 saat 2-7 gün 15 gün-6 ay Sebepler, risk faktörleri Hamilelikte ilaç kullan m Anne sütü alma Düflük VK al m ve emilimine yol açan Antikonvülzanlar Yetersiz VK al m düflük VK içerikli anne sütü alma Oral antikoagülanlar Kistik fibrozis Rifampisin, izoniazid shal Antibiyotikler diyopatik ya da kal tsal Kanama bölgesi ntrakraniyal ntrakraniyal ntrakraniyal (>%50) GIS, göbek, kar n içi GIS, göbek GIS, deri Sefal hematom Kulak-burun-bo az bölgesi Kulak-burun-bo az bölgesi Enjeksiyon yerleri Enjeksiyon yerleri Sünnet Ürogenital sistem Toraks içi S kl k Çok nadir %1.5 (1/ do um) 4-10/ do um Proflaksi laç kullan m n kesmek Yeterli VK deste i Yeterli VK deste i ya da de ifltirmek Erken ve yeterli anne sütü Yeterli anne sütü Anneye VK proflaksisi Formula Formula VK proflaksisi VK proflaksisi

4 Günlük Diyetle Al nmas Gereken Vitamin K Miktarlar (1,6) 1. Do um-6 ay: 2-5 µg/gün (1-5 µg/kg/gün) ay: µg/gün yafl: µg/gün yafl: µg/gün yafl: µg/gün yafl: µg/gün 7. >19 yafl erkek: µg/gün, kad n: µg/gün (1 mg= 1000 µg) Vitamin K ile Proflaksi Yap lma Nedenleri 1. Afl r kanama Osteoporoz: Kemiklerde kalsiyumun uygun kullan m için gereklidir. Tedavide daha çok VK-2 kullan l r. Kemik matriks proteinlerinden özellikle osteokalsin, VK gerektiren kalsiyumla; gama karboksilasyon gerektirir (5, 7, 11). 2. Y lan sokmas 3. Kistik fibröz 4. Böbrek tafllar : Tafl oluflumunu önler. 5. Vücut kokusu: Bitkisel yiyeceklerde bulunan, VK n n suda eriyen formu klorofil; vücut, fekal ve idrar kokular n kontrol eder. 6. Deri yaralar : Deri yaralar n tedavi etmede suda eriyen form kullan l r. Bu klorofilin antioksidan etkisi ile olabilir. Klorofil bitkinin yeflil rengini verir. Çatlam fl kan damarlar ndan kaynaklanan k rm z l k, yan k ve günefl yan irritasyonlar nda, lazer tedavisi sonras görülen morluklarda ve deri skarlar n n tedavisinde kullan l r. Ar nd r c kremlerde bulunur. 7. Vitamin K-3, kanserli kemik ili i hücrelerinin büyümesini inhibe edebilir. Antikanser bir ajand r (52, 53). Vitamin K-2 baz lösemik hücrelerin apopitozisine neden olur (16) de Pittsburgh Üniversitesi nde yap lan bir hayvan çal flmas nda VK-3 ün kanser hücrelerinin büyümesini yavafllatt bulunmufltur (53, 54). Vitamin C ile birlikte yüksek dozlarda tümör büyümesini inhibe edebilir. Bu durum önemli antiproliferatif ve apopitotik etki nedeniyledir (55). Vitamin K-3, insanlarda ciddi anemiye sebep olabilir. Kanser tedavisi ya da önlenmesinde VK deste i hakk nda yeterli bilimsel veri yoktur. nsanda yap lan ve daha fazla araflt rmaya ihtiyaç vard r (56-58). Frekans Kanamas z VK eksikli i 5 günden daha küçük infantlar n %50 sinde görülebilir. Yaflam n ilk 2 haftas nda travmatize olmayan sa l kl term bebeklerde klasik hemorajik hastal k, VK proflaksisi yap lmayan infantlar n %0.1-2 (ortalama: %1) sinde meydana gelir. Daha tehlikeli olan geç kanama riski bunun üçte biridir. Anne sütü alanlarda geç VKDB prevalans, proflaksi olmayan her canl do umda yaklafl k 20 olgudur (41, 59-62). Laboratuvar Sa l kl yenido anda protrombin zaman (PT) ve aktive parsiyel tromboplastin zaman (aptt) uzundur. Trombin oluflumu eriflkine göre %50 yavaflt r. Oldukça yüksek alfa-2-makroglobulin plazmini kolayca bloke ederek yenido an kanamalardan korur. n vitro yap lan kanama zaman testi von Willebrand faktör antijen (vwf Ag) ve aktivitesinin yüksekli i nedeniyle yenido anlarda k sad r. Yenido anlarda trombositer faz iyi çal fl r (1). Vitamin K eksikli i kanamas nda PT ve aptt de erlendirilmelidir. Bu durumda PT ve aptt uzar. En duyarl ve akademik tan koydurucu belirteç uygun antikorlarla (ELISA) ölçülen PIVKA in yüksek seviyesidir. fiimdilerde VK eksikli ini belirlemek için postmortem de- erlendirilen PIVKA II gösterilmifltir (1). Normal PT 13 saniyedir. Vitamin K eksikli inde PT birkaç dakika olabilir. Eriflkinlerde VK n n plazma seviyesi ( ng/ml) ölçülebilir ve al ma göre de iflir. nfantlarda düflük seviyelerde oldu u için ölçümü gereksizdir (5, 6, 7, 11). Ay r c Tan Karaci er hastal klar ve yayg n damar içi tüketim koagülopatisi (DIC) ile ay r c tan s yap lmal d r. Vitamin K eksikli ine bal kanamada F I ve trombin zaman (TT) normal olarak bulunur. Karaci er hastal klar nda F II, F VII, F IX, F X a ilaveten F I ve F V seviyesi de düfler. Yayg n damar içi tüketim koagülopatisinde ise, parçalanm fl eritrositler ve trombosit say s nda azalmas n n yan s ra; F I, F V, F XIII seviyesi azal r ve TT uzar (2). Protrombin zaman hafif yükselmiflse diyetle yetersiz al m düflünülür. Bu durumda VK dan zengin yiyeceklerle beslenme art r l r. Protrombin zaman düzelmezse a r karaci er hastal ya da DIC düflünülür. Olgular hematolog (laboratuvar sonuçlar n yorumlama) ve gastroenterolog (enflamatuar barsak hastal, malabsorbsiyon ve parankimal karaci er hastal gibi nedenleri saptama) taraf ndan konsülte edilmelidir. Anne bol yeflil yaprakl sebze ile beslenirse sütündeki VK düzeyini art rabilir. Kronik malnutrisyon (alkol ba- ml l ), diyet yoluyla al nan vitaminlerin s n rl al m (flupru, enflamatuar barsak hastal klar, k sa barsak sendromu, askaris enfeksiyonu ya da özellikle ya da eriyen vitaminlerin emildi i terminal ileumun rezeksiyonu) ve uzun dönem parenteral beslenmede VK eksikli i riski artar (2, 3). Vitamin B12 eksikli i, emilim bozulmas ya da ifltah kayb yüzünden bozulmufl beslenme nedeniyle, infantta VK eksikli inin önemli bir sebebi olabilir (63). Büyük miktarda vitamin E antagonize edebilir. Endojen koagülasyon inhibitörlerinin meydana geldi i lupus antikoagülan gibi hastal klarda eksiklik meydana gelebilir. Kilo verdiren ilaçlar ya emilimini engeller. Böylece VK emilimini engeller. Radyoterapi ve X-ray VK y tüketebilir. Devaml hemodiyaliz ve a r yan klarda da eksiklik meydana gelir (64). 51

5 Proflaksi Düflük günlük doz damla flekli en iyi fizyolojik uygulama fleklidir. Ancak henüz böyle bir ürünle ilgilenen ticari kurum olmam flt r. Yiyecek ve laç Yönetimi (FDA) kurumu çiftlik hayvanlar n n yiyeceklerine VK-3 deste ine izin vermesine ra men, insanda izin vermez (6, 35). Do umda genel proflaksiye ilaveten muhtemel risk gruplar nda ilave VK gerekir (1). Antikonvulzif tedavi alan hamile kad nlara, do um öncesi 2-4 hafta için veya üçüncü trimestr süresince günde 5 mg VK-1 deste i verilmelidir. Do umdan 48 ve 2 saat önce uygulanabilir. Hamilelikte VK deste inin güvenilirli i bilinmemektedir (1, 65). Protrombin kompleksinde yaflam n ilk günlerinde meydana gelen düflmeyi VK n n 25 µg kadar küçük dozu dahi önleyebilir (2). Rutin proflaksi baz ülkelerde her bebek (her preterm için henüz de il) için uygulanmaktad r. M proflaksi genel uygulanan proflaksi flekli oldu. Günlük ihtiyaç duyulan VK-3 dozundan, 1000 kez daha fazla; olan rutin 1 mg injeksiyon uygulanmaktad r (66). Bütün yenido- anlara do umun 1 saati içinde mg VK-1 in tek M injeksiyon uygulamas önerilir. A z yolu ile proflakside do umda 2-4 mg po ve anne sütü alanlara ilave dozlar verilmelidir (1, 5, 7, 45, 48). A z yoluyla kullan lan ürünler lisans al rlarsa daha popüler olacaklard r. Ancak total dozu belirlemek için ilave çal flmalara gerek vard r (67-69). A z yoluyla proflaksi M kadar güvenilir olabilir (6). Ancak özellikle anne sütü alanlarda yeterli olmaz (5, 7). Do umun 12 saati içinde, po 1 mg VK-1 182,000 anne sütü alan bebe e verilmifl. lave 3 doz taburcu olduktan her 2 hafta sonra verilmifl. 4 bebekte geç VK eksikli i geliflmifltir. Bunlar n 2 sinde personel kullan m flekline uymam flt r. Di er 2 sinde ise alfa 1 antitripsin eksikli i saptanm flt r. Anne sütü alan bebeklerde po yol tercih edilecekse 2-4 mg uygulamas n n 15. gün tekrar edilmesi önerilmektedir (1). Do umdan hemen sonra po 2 mg ve 4-7. günlerde 2 mg uygulanabilir. Bu uygulama fleklinde yaln zca anne sütü alan bebeklerde emzirme döneminin sonuna kadar ayda bir kez 2 mg olarak ek dozlar önerilir. Erken ve geç VKDB riski tek 1 mg M VK-1 depo injeksiyon ile ya da yaflam n ilk 3 ay için haftada bir kez po 1 mg al nmas ile tamamen ortadan kald r labilir. Tan mlanmam fl karaci er hastal olan bebekler dört 1 mg (ya da 3 kez 2 mg) po doz ile korunamazlar (41, 60-62). A z yoluyla proflaksi klasik VKDB n önlemede M uygulamaya göre daha az pahal ve daha az travmatiktir. Buna ra men po VK-1 ya da VK-3 geç VKDB n önlemede M kadar etkili de ildir (1). Preterm infantlarda 0.1 mg/kg V ya da po VK proflaksisinin geç bafllang çl VKBD yi önlemede yeterli olmad belirtilmifltir (70) g alt ndaki bebeklerde 0.3 mg/kg olarak kullan lmas önerilmektedir (71). Preterm ve hasta termlerde 0.3 mg/kg V VK sonras kan seviyesi yaklafl k 1. günde 190 ng/ml ve 5. günde 100 ng/ml olarak saptanm flt r (72). Pretermlerde VK proflaksisinde, farkl dozlarda uygulamada; 0.5 mg kullan mla ayn baflar sa land görülmüfltür (Tablo 3) mg V uygulama sonras gün 2 ve 10 da VK seviyesi V e karfl M grupta yaklafl k 2 kat daha yüksek bulunmufltur (Tablo 4) (7). Peri/intraventriküler hemoraji 35 hafta alt infantlarda VK ba ml koagülasyon faktörlerinin daha düflük konsantrasyonlar nedeniyle daha yayg nd r. Terme göre pretemlerde VK ba ml koagülasyon faktörleri düflük bulunmufltur. Anneye antenatal 10 mg (2-7 gün), M ya da V VK-1 verdikten sonra pretem kordon kan nda F II, IV ve X artm fl bulunmufltur. Peri/intraventriküler hemoraji VK-1 alan anne bebeklerinde %32 (almayanlarda %53) olarak belirgin az bulunmufltur (73). Yaflam n ilk 10 gününde TPN alan preterm infantlarda 0.5 mg olarak daha düflük doz V ya da M VK ya ra men serum seviyesi çok yüksek bulunmufltur. Daha büyük çocuklar için önerilen 1 µg/kg/gün ilave ile VK büyük oranda artar (74). Do um sonras tek doz 1 mg M VK klasik VKDB n önlemede etkilidir. Hem M hem de po (1 mg) VK proflaksisi 1-7 günler aras koagülasyon durumunu gösteren biyokimyasal indisleri olumlu etkiler (60, 61). Anne sütü alanlarda VK proflaksisinde yayg n bir kayg devam etmektedir. Daha az aciliyet içeren durumlarda po verilebilir (75, 76). Tedavi Vitamin K-1 in oral formunun emilimi için ince barsakta az miktarda safraya gerek vard r. Bu nedenle acil durumlarda kullan lamaz (4). Amerikan Pediatri Akademisi bütün yenido anlar n ciddi kanamalar önlemek amac yla VK injeksiyonu almalar gerekti ini belirtmektedir (76). Koruyucu doz uygulanmam fl bir bebekte VKDB geliflirse VK M verilmemelidir. Vitamin K 1 mg/kg olarak yavafl V veya deri alt (SK) yap lmal d r. Derialt yap lan VK n n emilimi h zl d r (1). Çünkü V uygulama ile nadiren yaflam tehdit eden anaflaktik reaksiyonlar ve M uygulama ile hematomlar gözlenebilir (76). Acil durumlarda VK dilüsyonu ciddi alerjik/anaflaktik reaksiyonlara karfl dikkatli olarak V verilebilir. Acil durumlarda mg VK- 1 %5 dekstroz veya %09 izotonik sodyum klorür içinde V olarak 1 saatde yak n takip ile verilir. Total parenteral beslenenlerde VK-1 uygulamas saat içinde VK eksikli ini düzeltir (76). Kanamas olan infantlarda VK ba ml proteinlerin seviyesini h zla art ran plazma ürünleri ile tedavi verilir. Hayat tehdit eden acil Tablo 3. Pretemlerde farkl dozlarda vitamin K proflaksisi ile plazma düzeyleri (ng/ml) (7) Gestasyon Yafl (22-32 Hafta) Gün 2 Gün 10 p 1 mg proflaksi < mg proflaksi =0.03 p NS NS Tablo 4. ntravenöz ile M vitamin K uygulamas nda kan düzeyleri (7) 52 Vitamin K (ng/ml) M V Gün Gün

6 kanama durumunda protrombin kompleks konsantresi, hayat tehdit etmeyen kanama durumunda plazma verilmesi düflünülür (1). Profilaktik VK almayan intraserebral hemorajili infantlarda rekombinant F VIIa uygulamas ile koagülasyon fonksiyonlar düzeltilerek derhal cerrahi giriflim yap labilmifltir (77). Yan Etkiler Karaci er fonksiyon bozuklu unda kontrendikedir. Laktasyon ve gebelikte uzun süre kullan m kontrendikedir. Yan etki oran %1 in alt ndad r. Enjeksiyon yerinde hassasiyet, geçici k zarma, tad alma bozuklu u, hipotansiyon, siyanoz, uyuflukluk, kardiyopulmoner arrest, flok ve diaforez geliflebilir. Glikoz 6 fosfat dehidrogenaz eksikli inde hemoliz meydana gelebilece i için sak n lmal d r. ntravenöz form histamin sal n m n bafllatmas ile aras ra ciddi anaflaksi yapar (1-3). Anne VK antagonistlerine maruz kald zaman beyin ve santral sinir sistemi (SSS) nde fetal anomaliler meydana geldi i saptanm flt r (78, 79). Hamile kad nlara verilen büyük miktarda VK yenido anda sar l a yol açabilir (6). Kanser riski ispatlanmam flt r. Do umda M VK alanlarda solid tümörler daha fazla olarak saptanmam flt r. Çocukluk ça lösemileri bak m ndan durum daha az aç kt r. E er varsa da prematürite veya operatif do um gibi nedenlerle ilgili olabilir (6, 30, 80-82). Vitamin K-3 doksorubisinin kemoterapotik etkilerini art rabilir. nsanlarda delili yoktur. Bir Faz I çal flmada ilerlemifl kanserli insanlarda V VK-3 ün olumlu etkileri gösterilememifltir. Vitamin K n n di er formlar n nda antikanser etkisi olup olmad bilinmemektedir (53, 54). Tirozin kinaz hem immün sistem hem de hücre regülasyonu için önemli bir enzim sistemidir (83). Bu fetus, bebek ve eriflkinin VK n n afl r birikiminden korunmas içindir (7). Yaflam n ilk haftas ndaki preterm bebeklerde, yaflam n 2 haftas nda PIVKA tespit edilemedi i ve yüksek plazma VK seviyelerinin yan etkileri olabilece i için daha az parenteral VK önerilmifltir (51). Yeni bilgiler yüksek VK seviyesinden korunmay desteklemektedir (16). Postnatal yaflamda VK n n düflük vücut depolar infant VK n n afl r birikiminden ve tirozin kinaz ligantlar n afl r deste inden koruyabilir. nsan ve hayvanlarda, yüksek VK seviyesinin yan etkileri bildirilmemifl olsa da; insan fizyolojisinde bütün VK ba ml proteinlerin daha iyi bilgisine sahip olununca, preterm bebeklere daha az VK verilece i düflünülmektedir (83). Yaz n n bafl nda sorulan soruyu tekrarlad m zda, VK uygulanmayan 100 çocu un 1 inde kanama olacak ve 99 unda sorun ç kmayacakt r. Oysa geçmifl y llarda rutin VK proflaksisinin kesildi i ya da hiç uygulanmad ülkelerde SSS kanamas olan yenido anlar anlaml oranda artm flt r. Vitamin K eksikli i kanamas n önlemek için, do umdan sonra ortalama 1 saat içinde; tüm yenido anlara 1 mg (1 dizyem) VK M uygulanmas zorunludur ve tercihen olarak düflünülmemelidir (1, 5, 7, 45, 48, 76, 77, 84). Kaynaklar 1. Monagle P, Andrew M. Nathan and Oski s Hematology of Infancy and Childhood, In: Nathan DG, Orkin SH, Ginsburg D, Look AT (eds), Neonatal Hematology, Developmental hemostasis: relevance to newborns and infants. 6th edition, Saunders, Philadelphia, 2003; Philip Lanzkowsky. Hemostasis. Manual of Pediatric Hematology and Oncology. Third Edition. Academic Press, New York. 2000; Sutor AH, von Kries R, Cornelissen EAM, et al. Vitamin K deficiency bleeding (VKDB) in infancy. Throm Haemost 1999;81: American Academy of Pediatrics (AAP). 141 Northwest Point Boulevard, Elk Grove Village, IL (847) Muntean W. General vitamin K prevention in newborn infants. Z Geburtshilfe Perinatol 1986;190: Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc. Washington, DC: National Academic Press; 2002: Costakos DT, Greer FR, Love LA, Dahlen LR, Suttie JW. Am J Perinatol,2003;20: Hey E. Effect of maternal anticonvulsant treatment on neonatal blood coagulation. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed 1999;81:F Kaaja E, Kaaja R, Matila R, et al. Enzyme-inducing antiepileptic drugs and the risk of bleeding in the neonate. Neurology 2002;58: Olson RE, Chao J, Graham D, et al. Total body phylloquinone and its turnover in human subjects at two levels of vitamin K intake. Br J Nutr 2002;87: Ni R, Nishikawa Y, Carr BI.Cell growth inhibition by a novel vitamin K is associated with induction of protein tyrosine phosphorylation. J Biol Chem 1998;273: Nulman I, Laslo D, Koren G. Treatment of epilepsy in pregnancy. Drugs 1999;57: Published erratum appears in Drugs. 1999;57: Yamasmit W, Chaithongwongwatthana S, Tolosa JE. Prenatal vitamin K1 administration in epileptic women to prevent neonatal hemorrhage: is it effective? J Reprod Med 2006;51: Davidson RT, Foley AL, Engelke JA, Suttie JW. Conversion of dietary phylloquinone to tissue menaquinone-4 in rats is not dependent on gut bacteria. J Nutr 1998;128: Ferland G. The vitamin K-dependent proteins: an update. Nutr Rev 1998;56: Tsujioka T, Miura Y, Otsuki T, et al. The mechanisms of vitamin K2-induced apoptosis of myeloma cells. Haematologica 2006;91: Sawabu T, Seno H, Kawashima T, et al. Growth arrest-specific gene 6 and Axl signaling enhances gastric cancer cell survival via Akt pathway. Mol Carcinog. 2006; [Epub ahead of print] 18. Matsueda K, Yamamoto H, Yoshida Y, Notohara K. Hepatoid carcinoma of the pancreas producing protein induced by vitamin K absence or antagonist II (PIVKA-II) and alpha-fetoprotein (AFP). J Gastroenterol 2006;41: Epub 2006 Nov Hopkins CS. Adverse reactions to a cremophor-containing preparation of intravenous vitamin K. Invasive Therapy Clin Monit 1998;9: Waddell WW, Guerry D. The role of vitamin K in the etiology, prevention, and treatment of hemorrhage in the newborn infant. J Pediatr 1939;15: Dam H, Tage-Hansen E, Plum P. Vitamin-K lack in normal and sick infants. Lancet 1939;ii: Lehmann J. Vitamin K as a prophylactic in 13,000 babies. Lancet 1944;i: Sanford HN, Shmigelsky L, Chapin JM. Is administration of vitamin K to the newborn of clinical value? JAMA 1942;118: Gröntoft O. Intracranial haemorrhage and blood-brain barrier problems in the new-born: a pathologico-anatomical and experimental investigation. Acta Pathol Microbiol Scand 1954;Suppl Dunham EC. Premature infants: a manual for physicians. Washington: Federal Security Agency. Children s Bureau Publication 325, Allison AC. Danger of vitamin K to newborn. [Letter] Lancet 1955;i: Mayer TC, Angus J. The effect of large doses of `Synkavit in the newborn. Arch Dis Child 1956;31: Asteriadou-Samartzis E, Leiken S. The relation of vitamin K to hyperbilirubinemia. Pediatrics 1958;21: Golding J, Greenwood R, Birmingham K, et al. Childhood cancer, intramuscular vitamin K and pethidine given during labour. BMJ 1992;305: Klebanoff MA, Read JS, Mills JL, Shiono PH. The risk of childhood cancer after neonatal exposure to vitamin K. N Engl J Med 1993;329: Cornelissen M, von Kries R, Loughnan P, et al. Prevention of vitamin K deficiency bleeding: efficacy of different multiple oral dose schedules of vitamin K. Eur J Pediatr 1997;156: Klebanoff MA, Read JS, Mills JL, et al. The risk of childhood cancer after neonatal exposure to vitamin K. N Engl J Med 1993;329:

7 Hilgartner MW. Vitamin K and the newborn. N Engl J Med 1993;329: British Paediatric Association. Vitamin K prophylaxis in infancy. Report of an expert committee. London: British Paediatric Association, Tripp JH, McNinch AW. The vitamin K debacle: cut the Gordian knot but first do no harm. Arch Dis Child 1998;79: American Academy of Pediatrics. Committee on Nutrition. Vitamin K compounds and the water soluble analogues. Pediatrics 1961;28: Dunn PM. Vitamin K for all newborn babies. Lancet 1982;i: American Academy of Pediatrics. Vitamin K Ad Hoc Task Force. Controversies concerning vitamin K and the newborn. Pediatrics 1993;91: Loughnan P, Chant KM Elliott E, et al. The frequency of late onset haemorrhagic disease in Australia with different methods of prophylaxis, An update. [Abstract] J Paediatr Child Health 1999;35:A Barton JS, Tripp JH, McNinch AW. Neonatal vitamin K prophylaxis in the British Isles: current practise and trends. BMJ 1995;310: Wariyar U, Hilton S, Pagan J, et al. Six years experience of prophylactic oral vitamin K. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed 2000;82:F Puckett RM, Offringa M. Prophylactic vitamin K for vitamin K deficiency bleeding in neonates. Cochrane Database Syst Rev 2000;4:CD McNinch AW, Barton J, Tripp JH. Vitamin K deficiency bleeding in the British Isles and the changing pattern of vitamin K prophylaxis. In: Sutor AH, Hathaway WE, eds. Vitamin K in infancy. Stuttgart: Schattauer Verlag, 1995: Choo KE, Tan KK, Chuah SP, et al. Haemorrhagic disease in newborn and older infants: a study of hospitalised children in Kelantan, Malasia. Ann Trop Paediatr 1994;14: Per H, Kumandas S, Ozdemir MA, Gumus H, Karakukcu M. Intracranial hemorrhage due to late hemorrhagic disease in two siblings. J Emerg Med 2006;31: Hanawa Y, Maki M, Murata B, et al. The second nation-wide survey in Japan of vitamin K deficiency in infancy. Eur J Pediatr 1988;147: Sutor AH, von Kries R, Cornelissen EA, McNinch AW, Andrew M. Vitamin K deficiency bleeding (VKDB) in infancy. ISTH Pediatric/Perinatal Subcommittee. International Society on Thrombosis and Haemostasis. Thromb Haemost 1999;81: Zengin E, Sarper N, Turker G, Corapcioglu F, Etus V.Late haemorrhagic disease of the newborn. Ann Trop Paediatr 2006;26: Aydinli N, Tatli B, Caliskan M, et al..stroke in childhood: experience in Istanbul, Turkey. J Trop Pediatr 2006;52: Epub 2006 Apr Greer FR, Mummah-Schendel LL, Marshall S, Suttie JW. Vitamin K1 and vitamin K2 status in the newborn during the first week life. Pediatrics 1988;81: Kumar D, Greer FR, Super DM, Suttie JW, More JJ. Vitamin K status of premature infants: implications for current recommendations. Pediatrics 2001;108: Casas JS, Castellano EE, Couce MD, et al. A gold (I) complex with a vitamin K3 derivative: characterization and antitumoral activity. J Inorg Biochem 2006;100: Parekh H,Chavan S, Advani S, Chitnis M. Single and combination treatment with vitamin K3 and adriamcin: in vitro effects on cell survival and DNA damage in human chronic myeloid leukemia cells. Sel Cancer Ther 1991;7: Xu CJ, Zhang Y, Wang J, Zhang TM. Menadione reduced doxorubicin resistance in Ehrlich ascites carcinoma cells in vitro. Zhongguo Yao Li Xue Bao 1998;19: Kassouf W, Highshaw R, Nelkin GM, Dinney CP, Kamat AM. Vitamins C and K3 sensitize human urothelial tumors to gemcitabine. J Urol 2006;176: Ong T, Whong WZ, Stewart J, Brockman HE.Chlorophylin: a potent antimutagen against environmenal and dietary complex mixtures. Mutation Research 1986;173: Ge L, Wang Z, Wang M, Kar S, Carr BI.Involvement of c-myc in growth inhibition of Hep 3B human hepatoma cells by a vitamin K analog. J Hepatol 2004;41: Lim D, Morgan RJ Jr, Akman S, et al. Phase I trial of menadiol diphosphate (vitamin K3) in advanced malignancy. Invest New Drugs 2005;23: Krasinski SD, Russell RM, Furie BC. The prevalence of vitamin K deficiency in chronic gastrointestinal disorders. Am J Clin Nutr 1985;41: von Kries R. Oral versus intramuscular phytomenadione: safety and efficacy compared. Drug Saf 1999;21: von Kries R, Hachmeister A, Gobel U. Can 3 oral 2 mg doses of vitamin K effectively prevent late vitamin K deficiency bleeding? Eur J Pediatr 1999;158 Suppl 3:S von Kries R, Hachmeister MJ, Göbel U. Oral mixed micellar vitamin K for prevention of late vitamin K deficiency bleeding. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed 2003;88:F Koç A, Sarrao lu S, Alt ntafl, Minnet C. Vitamin B12 deficiency as one the major causes of post-neonatal vitamin K deficiency. XXXth World Congress of International Society of Hematology, Abstract Book, Abstract: 356, Poster: 263, s Tovar A, Ameho CK, Blumberg JB, Peterson JW, Smith D, Booth SL. Extrahepatic tissue concentrations of vitamin K are lower in rats fed a high vitamin E diet.nutr Metab (Lond) 2006;3: Schaefer C.Exposure to vitamin K antagonists during pregnancy. Clin Adv Hematol Oncol 2006;4: Sells RL, Walker SA, Owen CA. Vitamin K requirements of the newborn infant. Proc Soc Exper Biol Med 1941;47: Darlow B, Harding J. Vitamin K prophylaxis in the newborn. N Z Med J 1995;108: Zipursky A. Prevention of vitamin K deficiency in newborns. Br J Haematol 1999;106: Wariyar U, Hilton S, Pagan J, Tin W, Hey E.Six years' experience of prophylactic oral vitamin K. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed 2000;82:F Loughnan PM, McDougall PN, Balvin H, Doyle LW, Smith AL. Late onset Haemorrhagic disease in premature infants who received intravenous vitamin K1. J Paediatr Child Health 1996;32: American Academy of Pediatrics. Nutritional needs of preterm infants. In: Kleinman RE, ed. Pediatric Nutrition Handbook. 4th ed. Elk Grove, IL: American Academy of Pediatrics; 1998: Raith W, Fauler G, Pichler G, Muntean W. Plasma concentrations after intravenous administration of phylloquinone(vitamin K1) in preterm and sick neonates. Thromb Res 2000;99: Liu J, Wang Q, Chen YH, Qin GL, Zhao JH, Zhu LC. [Level of vitamin K-dependent coagulation factors in premature infants and the influence of maternal antenatal administration of vitamin K1 on their activity] Zhonghua Er Ke Za Zhi 2005;43: Greer FR. Vitamin K in nutritional needs of the preterm infant: scientific basis and practical guidelines. In: Tsang RC, Lucas A, Uauy R, Zlotkin S, eds. Nutritional Needs of the preterm Infant: Scientific Basis and Practical Guidelines. Baltimore: Williams&Wilkins; 1993: Tandoi F, Mosca F, Agosti M. Vitamin K prophylaxis: leaving the old route for the new one? Acta Paediatr Suppl 2005;94: American Academy of Pediatrics Committee on Fetus and Newborn. Controversies concerning vitamin K and the newborn. Pediatrics 2003;112: Hubbard D, Tobias JD. Intracerebral hemorrhage due to hemorrhagic disease of the newborn and failure to administer vitamin K at birth. South Med J 2006;99: Pauli RM, Madden JD, Kranzier JD, et al. Warfarin therapy initiated during pregnancy and phenotypic chondrodysplasia punctata. J Pediatr 1976;88: Hall JG, Pauli RM, Wilson KM. Maternal and fetal sequelae of anticoagulation during pregnancy. Am J Med 1980;68: Ansell P, Bull D, Roman E. Childhood leukaemia and intramuscular vitamin K: findings from a case-control study. BMJ 1996;313: McKinney PA, Juszczak E, Findlay E, Smith K. Case-control study of childhood leukaemia and cancer in Scotland: findings for neonatal IM vitamin K. BMJ 1998;316: Parker L, Cole M, Craft AW, Hey EN.Neonatal vitamin K administration and childhood cancer in the north of England: retrospective case-control study. BMJ 1998;316: Saxena SP, Israels ED, Israels LG. Novel vitamin K-dependent pathways regulating cell survival. Apopitosis 2001;6: Greer FR, Marshall SP, Severson RR, et al. A new mixed micellar preparation for oral vitamin K prophylaxis: Randomised controlled comparasion with an intramuscular formulation in breast fed infants. Arch Dis Child 1998;79:300-5.

Yenidoğanlarda K vitamini eksikliğine bağlı intrakranial kanama

Yenidoğanlarda K vitamini eksikliğine bağlı intrakranial kanama Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2006; 49: 296-300 Orijinal Makale Yenidoğanlarda K vitamini eksikliğine bağlı intrakranial kanama Selahattin Katar 1, M. Nuri Özbek 2, Aslan Güzel 3, Celal Devecioğlu

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ

FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ Fibrin degradation products; FDP testi; FDPs; FSPs; Fibrin split products; Fibrin breakdown products; Fibrin yıkım ürünleri bir pıhtının parçalanması sırasında ortaya çıkan maddelerdir.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI ONDAREN 8 mg/4 ml I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ml çözelti 2 mg ondansetron baza eşdeğer miktarda ondansetron hidroklorür dihidrat

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME. Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi

YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME. Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi Oral alamayan bebeklerimizi nasıl besliyoruz? Yenidoğan ünitelerinin beslenme politikalarında farklılıklar var Erken 1970 ler TPN YYBÜ

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

İnfantil Kolik. Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı

İnfantil Kolik. Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı İnfantil Kolik Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı Sunu Planı Tanım Sıklık Neden olur? Ne zaman geçer? Neden önemli?

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. SPRAMAX 1.5 M.I.U film kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her kaplanmış tablet; 1.500.000 IU Spiramisin içerir. Yardımcı maddeler: Hidroksipropil selüloz, Prejelatinize Mısır Nişastası,

Detaylı

Tek Doz K Vitamini Yenidoğanın Geç Hemorajik Hastalığını Önlemede Yeterli Bir Profilaksi mi? İki Olgu Sunumu

Tek Doz K Vitamini Yenidoğanın Geç Hemorajik Hastalığını Önlemede Yeterli Bir Profilaksi mi? İki Olgu Sunumu doi:10.5222/otd.2012.162 Olgu Tek Doz K Vitamini Yenidoğanın Geç Hemorajik Hastalığını Önlemede Yeterli Bir Profilaksi mi? İki Olgu Sunumu Yelda Türkmenoğlu*, Burcu Tufan Taş*, Emine Türkkan**, Fatma Nesil

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır.

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır. AMNİYOSENTEZ Gebelik sırasına bebeğin genetik hastalıkları ve doğumsal anormalliklerini tespit amacıyla doğum kesesinden alınan sıvının incelenmesidir. Doğum kesesinden alınan küçük miktarda sıvıdan çalışılan

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

Tromboz ve tromboz tedavisi komplikasyonları. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi

Tromboz ve tromboz tedavisi komplikasyonları. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Tromboz ve tromboz tedavisi komplikasyonları Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Trombozun komplikasyonları Trombozun kliniği; tromboembolik olayın yerine,

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Prof. Dr. Sabahattin ALTUNYURT Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Perinatoloji BD 2016 İzmir Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte geçirilen

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

Vitamin K ve Hemostaz

Vitamin K ve Hemostaz Derleme/Review Vitamin K ve Hemostaz Vitamin K and Hemostasis Fatih Demirtafl, Melike Sezgin Evim*, Birol Baytan*, Adalet Meral Günefl* Uluda Üniversitesi T p Fakültesi Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim

Detaylı

K Vitamini Eksikliği. Prof. Dr. Ahmet Koç

K Vitamini Eksikliği. Prof. Dr. Ahmet Koç K Vitamini Eksikliği Prof. Dr. Ahmet Koç Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi BD TPHD Okulu - 6, Hemostaz 14-15 Eylül 2013, Ankara 1 1. Hasta 6 günlük kız bebek Kanlı dışkılama

Detaylı

Yenido anda Hemostatik Sorunlar

Yenido anda Hemostatik Sorunlar .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s.191-198 Yenido anda Hemostatik Sorunlar Prof. Dr. nci Y ld z Damar n yaraland

Detaylı

KULLANMA TALİMATI FERICOSE

KULLANMA TALİMATI FERICOSE KULLANMA TALİMATI FERICOSE 100mg/5ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: 5 ml lik her bir ampul, 100 mg (20 mg/ml) elementer demire eşdeğer 2700 mg demir hidroksit

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA Dr. Kemalettin ÖZDEN Bulaş yolları Deri ve mukozal yol: İnfekte kene veya sinek gibi vektörlerin ısırmasıyla veya infekte hayvan dokuları, hayvan çıkartılarıyla (idrar, dışkı

Detaylı

NUTRİSYONEL VİTAMİN B12 EKSİKLİĞİNDE TEDAVİ

NUTRİSYONEL VİTAMİN B12 EKSİKLİĞİNDE TEDAVİ NUTRİSYONEL VİTAMİN B12 EKSİKLİĞİNDE TEDAVİ Prof. Dr. Aziz Polat Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji B.D. Denizli VİTAMİN B12 TEDAVİSİ Tedavi oldukça kolay ve yüz güldürücüdür. Çoğunlukla

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

Fatma Burcu BELEN BEYANI

Fatma Burcu BELEN BEYANI 10.Pediatrik Hematoloji Kongresi Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı Çalıştığı Firma (lar) Danışman Olduğu Firma (lar) Hisse Senedi Ortaklığı Fatma Burcu BELEN BEYANI Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

KuLLANMA TALİMATI. ROVAMYCINE 3 MIU film kaplı tablet Oral yoldan kullanılır.

KuLLANMA TALİMATI. ROVAMYCINE 3 MIU film kaplı tablet Oral yoldan kullanılır. KuLLANMA TALİMATI ROVAMYCINE 3 MIU film kaplı tablet Oral yoldan kullanılır. Etkin madde: Her bir tablet 3 000 000 IU spiramisin içerir. Yardımcı maddeler: Snowflake 12019 Maizena, Hidroksipropil Selüloz,

Detaylı

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ VIII. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KALITSAL FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ Dr. M. Cem Ar ve THD Hemofili Bilimsel

Detaylı

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 1 GÜVENLİ ANNELİK GİRİŞİMİ Yüksek maternal mortalite ve morbiditeyi azaltmak için, 1987 yılında DSÖ öncülüğünde Nairobi

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

KOAGÜLASYON TESTLERİ

KOAGÜLASYON TESTLERİ KOAGÜLASYON TESTLERİ Koagülasyon nedir? Pıhtı oluşumudur; Örneğin, kanın pıhtılaşması. Koagülasyon; kandaki birçok protein veya koagülasyon faktörünün kimyasal reaksiyonu sonucu fibrin formasyonu ile sonuçlanan

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64 Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Genelgesi 2004 / 64 Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANKARA 03/05/2004 Sayı : B100ACS0140000-9216/1853

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca;

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; SERVİKS KANSERİ Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; Serviks kanseri uterusun giriş kısmı olan serviks bölümünün tümörüdür. Halk arasında Rahim ağzı kanseri denir.

Detaylı

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK SÜT HUMMASI Hastalık, dana humması, parezis puerperalis ya da hipokalsemi olarak da adlandırılır. Süt verimi yüksek olan ineklerde ortaya çıkan ve parezis ile karekterize bir hastalıktır. Üzerinde yıllardan

Detaylı

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics)

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Kanser ve genler This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir.

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI. LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI. LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 2250 ünite tilaktaz içerir. Yardımcı maddeler:

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır.

KULLANMA TALĐMATI. CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır. KULLANMA TALĐMATI CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampul 225 mg kalsiyum glukonat monohidrat ve 572 mg kalsiyum levülinat dihidrat içerir. Yardımcı madde (ler):

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ LVS22 IV 2 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Ön Lisans Seçmeli

Detaylı

Amniyosentezden önce bir şansınız daha var!

Amniyosentezden önce bir şansınız daha var! Hassasiyeti YÜKSEK ve GÜVENİLİR Bir Tarama Testi Fetal trizomilerin taranması ve Y kromozomunun değerlendirilmesinde kullanılan son derece gelişmiş bir kan testi Amniyosentezden önce bir şansınız daha

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 142

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TİSİNON 10 mg kapsül Ağızdan alınır. Her kapsül; Etkin madde: 10 mg nitisinon Yardımcı maddeler: Prejelatinize nişasta ve opak beyaz gövde / opak lacivert kapak No:3 sert jelatin kapsül

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK

NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK NORMALEKMEK ekmek k vam nda sofralar n gözdesi Normal ekmek; un, su, tuz, maya ve gerekli durumlarda katk maddesi ilave edilerek üretilmektedir. nsan beslenmesi aç s ndan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI SOMATOSTATİN EUMEDICA 250 µg i.v. İnfüzyon için Liyofilize Toz içeren Flakon Damardan uygulanır. Etkin madde: Her flakonda etkin madde olarak, 250 µg somatostatine eşdeğer miktarda hidratlanmış

Detaylı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Preeklampsi Hipertansiyon (>140/ 90) ve Proteinüri (>0.3 g / 24-s) > 20 gebelik hafta En sık medikal komplikasyon

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji Doğumsal kalp hastalığının sıklığı % 0.9 Ciddi anomali % 0.3 Her yıl 1.2 milyon kalp hastası bebek dünyaya gelmekte

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 Nöbet Beyin hücrelerindeki aşırı ve anormal elektrik deşarjına bağlı olarak serebral fonskiyonların baskılanması ile sonuçlanan bir durum Epilepsi

Detaylı

Antiepileptik ilaçlar ve Yenidoğan. Dr. Mehmet VURAL Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Neonatoloji BD

Antiepileptik ilaçlar ve Yenidoğan. Dr. Mehmet VURAL Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Neonatoloji BD Antiepileptik ilaçlar ve Yenidoğan Dr. Mehmet VURAL Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Neonatoloji BD AED ve Yenidoğan YD da malformasyonlar AED ve yenidoğanın hemorajik hastalığı

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir. KULLANMA TALİMATI KONTİL çiğneme tableti Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir. Yardımcı maddeler: Sodyum siklamat, povidon K-30, sukroz,

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB)

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) B- BOŞALTIM SĐSTEMĐ (6 SAAT) BOŞALTIM SĐSTEMĐMĐZ VÜCUDUMUZDAN ATIKLARI UZAKLAŞTIRIR 1- Boşaltım Sistemi 2- Boşaltım Sistemi Organları

Detaylı

Akut ishal: ani başlar ve kısa sürer, Kronik ishal: birkaç günden uzun sürer, Tekrarlayan ishal: aralıklı olarak iyileşip tekrarlayan ishaldir.

Akut ishal: ani başlar ve kısa sürer, Kronik ishal: birkaç günden uzun sürer, Tekrarlayan ishal: aralıklı olarak iyileşip tekrarlayan ishaldir. İSHAL Diare; Enterit; Bir gün içinde üç den fazla sulu yumuşak dışkılama ya ishal denir. Vücuttan su ve tuz kaybı olur. İshal; bebekler, çocuklar ve yaşlılar için çok tehlikeli ve ölümcül olabilir. İshaller:

Detaylı

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ TANIMLAR Preterm/Prematüre Bebek- 37 gestasyon haftasından önce doğan Gestasyon yaşına göre sınıflandırma Prematüre (erken doğan)

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde:

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde 30 mg oksitetrasiklin e eşdeğer oksitetrasiklin hidroklorür ve 10.000 ünite polimiksin B ye eşdeğer

Detaylı

DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİNDE REÇETE YAZIM İLKELERİ ve REÇETE ÖRNEKLERİ. Dr. Ayhan DÖNMEZ

DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİNDE REÇETE YAZIM İLKELERİ ve REÇETE ÖRNEKLERİ. Dr. Ayhan DÖNMEZ DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİNDE REÇETE YAZIM İLKELERİ ve REÇETE ÖRNEKLERİ Dr. Ayhan DÖNMEZ ANEMİ Hemogram (periferik yayma, retikülosit, Fe, TDBK) Ferritin Sedimantasyon ve CRP Hamile Laktasyon Genç bayan Erkek

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. KULLANMA TALİMATI ASİST 1200 mg toz içeren saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. Bu ilacı

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Dr. Faruk KARAKEÇİLİ Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 22.01.2016 HATAY Tedavisi Zor Olgular! Zor hasta

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

RAŞİTİZM VE OSTEOMALAZİ

RAŞİTİZM VE OSTEOMALAZİ RAŞİTİZM VE OSTEOMALAZİ Rickets and Osteomalacia; Vitamin D eksikliğine bağlı kemik hastalıklarıdır. Çocuk yaşta ortaya çıkarsa Riketsiya, erişkin yaşta ortaya çıkarsa Osteomalazi denir. Vitamin D eksikliğine

Detaylı

KOAGÜLASYON TESTLERİ Dr. Çağatay KUNDAK DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU Hedefler Yaygın olarak kullanılan koagülasyon testlerini tanımak Bu testlerin hasta tanı ve takibinde etkin kullanılmasını sağlamak Koagulasyon

Detaylı

VUR de VCUG Ne Zaman, Kime?

VUR de VCUG Ne Zaman, Kime? Ulusal Bilinçle Güncel Üroloji VUR de VCUG Ne Zaman, Kime? Doç. Dr. Selçuk Yücel Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı, Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Antalya Ulusal Bilinçle Güncel Üroloji

Detaylı

Öğr. Gör. Süleyman GÖKMEN

Öğr. Gör. Süleyman GÖKMEN Öğr. Gör. Süleyman GÖKMEN GİRİŞ Fonksiyonel Gıda Tanımı Et Ürünlerine Tedbirli Yaklaşım Et ürünlerine Konjuge Linoleik asit ilavesi Et ürünlerine Diyet Lifi İlavesi Et ürünlerine Probiyotik İlavesi Et

Detaylı

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Giriş

Detaylı

İNNOHEP 10 000 IU / ml KULLANIMA HAZIR ENJEKTÖR 0.45 ml PROSPEKTÜS

İNNOHEP 10 000 IU / ml KULLANIMA HAZIR ENJEKTÖR 0.45 ml PROSPEKTÜS PROSPEKTÜS FORMÜLÜ : 0.45 ml lik enjektör içinde; Tinzaparin sodyum 4 500 IU Anti-Xa Sodyum asetat, 3H2O 2.25 mg Enjeksiyonluk su k.m. 0.45 ml FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ: Farmakodinamik Özellikler: Tinzaparin

Detaylı

Natalis Doğum Jeli Obstetrik Jel

Natalis Doğum Jeli Obstetrik Jel Natalis Doğum Jeli Obstetrik Jel Natalis doğum jeli, vajinal doğumu kolaylaştırmak için özel olarak geliştirilmiş bir jeldir. Anne ve bebek için doğumu kolaylaştırmak, pelvik tabanı ve perineal bölgeyi

Detaylı

Gebelik ve Postpartum dönemde Demir Eksikliği Anemisi Yeni Tedaviler. Prof. Dr. Cansun Demir

Gebelik ve Postpartum dönemde Demir Eksikliği Anemisi Yeni Tedaviler. Prof. Dr. Cansun Demir Gebelik ve Postpartum dönemde Demir Eksikliği Anemisi Yeni Tedaviler Prof. Dr. Cansun Demir Neden Önemli? Demir eksikliği Dünyada en sık rastlanan anemi Demir eksikliği 4-5 milyar (dünya nüfusunun %66

Detaylı

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman.

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman. Dr. Erdal DUMAN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir Tel: 0232-4642932 www.erdalduman.com Söylenceler Erkeklerde osteoporoz olmaz Diyet yapınca vücuttaki

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI AMBREKS PEDİATRİK şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 5 ml (1 ölçek) şurup solüsyonu, 15 mg ambroksol HCl içerir. Yardımcı maddeler: Sorbitol % 70 solüsyonu, metil paraben, propil paraben,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. CALTRIOJECT 1 mcg/ml i.v. ampul Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her bir ampul 1 mikrogram kalsitriol içerir. Yardımcı maddeler: Polisorbat 20, sodyum klorür, sodyum askorbat, disodyum

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI CASODEX 150 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: 150 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, hipromelloz,

Detaylı