VİTAMİNLER VİTAMİNLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "VİTAMİNLER VİTAMİNLER"

Transkript

1 VİTAMİNLER VİTAMİNLER

2 Vitamin, ismi Latince yaşam anlamına gelen vita sözcüğünden kaynaklanır. Yağlar, proteinler ve karbonhidratlar ile kıyaslandığında, gıdalarda minör olarak bulunurlar ve organizma tarafından çok az miktarda gereksinim duyulurlar. Vücutta cereyan eden reaksiyonları ayarlayıcı fonksiyonları olduğundan organizmada önemli rolleri vardır.

3 Vitaminler; Hormonlar ve enzimler gibi aktif maddelerdir ve biyokatalizör olarak görevleri vardır. Hormonları ve enzimleri vücut kendisi sentezleyebildiği halde vitaminleri diyetle alır. Gıdalarda serbest halde veya bağlı şekilde bulunurlar. Veyahut vitamine dönüşmek üzere başlangıç (precursor) maddesi olarak bulunurlar A ve D vitaminlerinde olduğu gibi, bu şekildeki maddelere provitaminler denir.

4 20 civarında vitamin bilinmektedir. Bunların kimyasal özellikleri ve metabolizmadaki fonksiyonları farklıdır. Bu özellikleri bakımından biri diğerinin yerine geçemez. Bazılarının etkisi birbirleriyle ilgili olabilir. Örneğin antioksidan etki yapan tokoferol organizmada A vitaminini korur. Bu nedenle uygun miktarda E vitamini A vitamininden önce gereklidir.

5 Gıdalarda bulunan vitaminlerin korunması ve güvenliği için onların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin bilinmesi gerekir. Bazı vitaminler işleme ve depolama şartlarında stabil değildirler ve işlem görmüş gıdalardaki miktarları önemli seviyelerde azalabilir. Sentetik vitaminler bu kayıpları telafi etmek ve gıdaların vitamin içeriğini iyileştirmek amacı ile kullanılırlar.

6 Bazı vitaminler koenzimlerin bir parçası olarak görev yaparlar. Bu kısım olmayınca enzim etkinlik sağlayamaz. Vitaminlerin yokluğunda veya yeterli miktarda alınmadığında canlı organizmada ciddi hastalıklar meydana gelebilir. Fazla alınması durumunda ise özellikle yağda çözünen vitaminlerin toksik etkileri söz konusudur. Bu amaçla gıdalara eklenen vitaminlerin dikkatlice kontrolü gerekir.

7 VİTAMİNLERİN SINIFLANDIRILMASI Gıdalarda vitaminlerin bulunması, bunların suda veya yağda çözünürlükleri ile ilgilidir. Bu bakımdan vitaminler iki ana grup içerisinde incelenirler; Yağda çözünen vitaminler Suda çözünen vitaminler Bu şekilde bir ayırım vitaminlerin sadece çözünürlükleri esas alınarak yapılmış bir ayırımdır.

8 YAĞDA ÇÖZÜNENLER Retinol Ergokalsiferol Kolekalsiferol Tokoferoller - SUDA ÇÖZÜNENLER Tiamin Vitamin A Vitamin D2 Vitamin D3 Vitamin E Vitamin K Vitamin B1 (anorin) Riboflavin Vitamin B2 (Laktoflavin) Nikotinamid Niasin (Nikotinik asit) (Nikotinik asit amin) Piridoksin Pantotenik asit Biotin Folik asit Kobalamin Askorbik asit Vitamin B6 Pantotenik asit Biotin (Vitamin H) Vitamin B12 Vitamin C

9 Vitaminlerin keşif tarihleri ve kaynakları YIL Vitamin Kaynak 1909 Vitamin A Retinol Cod karaciğer yağı 1912 Vitamin B1 Tiamin Pirinç kepeği 1912 Vitamin C Askorbik asit Limon 1918 Vitamin D Kalsiferol Cod karaciğer yağı 1920 Vitamin B2 Riboflavin Yumurta 1922 Vitamin E Tokoferol Buğday ruşeymi yağı kozmetikler ve karaciğer 1926 Vitamin B12 Siyanokobalamin Karaciğer 1929 Vitamin K Fillakinon Alfaalfa 1931 Vitamin B5 Pantotenik asit Karaciğer 1931 Vitamin B7 Biotin Karaciğer 1934 Vitamin B6 Piridoksin Pirinç kepeği 1936 Vitamin B3 Niasin Karaciğer 1941 Vitamin B9 Folik asit Karaciğer

10

11 YAĞDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER 1. A VİTAMİNİ (RETİNOL) Doğada yağ asitlerinin esterleri olarak bulunur. En çok balık karaciğerinde (özellikle ton ve köpek balığı) Diğer önemli kaynaklar; memelilerin karaciğeri, yumurta sarısı, süt ve süt ürünleri

12 Tablo: Bazı gıdaların A vitamini ve Karoten içerikleri Ürün Sığır eti Tereyağı Çeddar peyniri Yumurta (kaynamış) Süt Domates Şeftali Lahana Brokoli (kaynamış) Ispanak Ringa balığı (konserve) Vitamin A (IU/100g) Karoten (mg/100g) 0,04 0,43-0,77 0,07-0,71 0,01-0,15 0,01-0,06 0,5 0,34 0,3 2,5 6,0 0,07

13 β-iyonon halkası ve izopren (C 5 H 8 ) (doymamış bir hidrokarbon) (yan zincir) Yan zincirde dört tane konjuge durumda çift bağ vardır. A Vitamininin yapısal formülü

14 A vitamininin kimyasal yapısı bir alkol olmasına karşın, gıdalarda daha çok ester şeklindedir. Ester şekli kimyasal ve fiziksel etkilere karşı daha stabildir (atmosferik oksijen, ısı, ışık). Doğal olarak bulunan vitamin A trans şeklindedir. Trans şekli biyolojik olarak daha aktiftir. Sentetik A vitamini asetat veya palmitat esterleri şeklindedir. Bunlar yağ çözeltileri olarak, stabilize tozlar veya sulu emülsiyonlar olarak pazarlanır.

15 A-2 Vitamini 3-dehidro retinol Kapalı halkada (3,4) yerinde bir çift bağ daha bulunursa buna vitamin A2 denir. Tatlı su balıklarının karaciğerinden elde edilen yağlarda bulunmuştur. Neovitamin A 13-cis izomeri A1 vitaminin etkisine %100 denilirse, A2 vitamininki %40, neovitamin A nın ise %75 dir.

16 A1 vitamini renksiz bir maddedir. Kapalı formülü C 20 H 29 OH dır. Oksitlendiği zaman alkol grubu aldehit veya aside yükseltgenir. β- iyonon halkası bozulmadığı için, her iki durumda da vitamin etkisi mevcuttur. İnsan veya hayvan organizmasında β-karoten, A vitaminine dönüştüğünde molekül tam ortadan ikiye ayrılır ve aşağıdaki gibi olur. C 40 H H 2 O 2 C 20 H 29 OH β-karoten retinol

17 Yağların otooksidasyonu sırasında A vitamini çift bağ içermesinden dolayı oksijene karşı duyarlıdır ve tahrip olur. Yine yağların katılaştırılması sırasında tamamen tahrip olur. Vitamin A içeren gıdaların işlenmesi sırasında ortamdan oksijenin uzaklaştırılması veya antioksidan ilavesi çok önemlidir. Direkt güneş ışığından uzak kalmalı ve asitle ekstraksiyon yapılmamalıdır, çünkü asitlere karşı duyarlıdır, bozulur.

18 A vitamini sadece hayvansal kaynaklı besinlerde bulunurken bunların provitaminleri bitkisel kaynaklıdır. Provitamin A lar karotenoid pigmentlerine aittir. En önemlisi β-karotendir. α - karoten γ- karoten kriptoksantin apokarotenal (β-karotenden türemiştir) apokarotenoik asit etil esteri β- karoten

19 Vitamin genellikle Uluslararası Ünite (IU) olarak ifade edilir. 1 IU= µg Vitamin A-asetat veya, = µg Vitamin A-alkol veya, 1 IU = µg β-karotene eşdeğerdir. Tavsiye edilen günlük alım RDA (Recommended Daily Allowences) 5000 IU olarak yetişkinlere tavsiye edilmektedir. Başka kaynaklar günlük 1 µg/gün olarak tavsiye etmektedirler. Şartlara bağlı olarak bu miktarda artışlar olur (hızlı büyüme, hamilelik ve emziklilik gibi).

20 Vitamin A margarinlere ve yağsız sütlere zenginleştirmek için ilave edilir. Yaklaşık 3525 IU/100 g olarak katılır. β- karoten de renklendirici olarak margarinlere ilave edilir. Gıdaların işlenmesi sırasında çok yüksek sıcaklıklarda oksijen varsa kayıplar olur. Sütün pastorizasyonu A vitamini kaybına yol açmaz. Ancak ışığa maruz kalırsa kayıp olur. Vitamin A, yağla beraber alındığında daha iyi absorblanır. Organizmada tokoferol (E vitamini) tarafından enzimatik ve enzimatik olmayan oksidasyona karşı korunur.

21 D VİTAMİNİ D vitaminleri sterinlerden (sterol) türemiştir. D vitamini aktivitesi gösteren pek çok sterin vardır. 2 numaralı halkada çift bağ içeren sterinler ışınlandıklarında D vitaminine dönüşürler. Bu şekilde D4, D5 ve D6 vitaminleri oluşur. Ancak numara arttıkça aktiviteleri azalır. Işınlama devam ederse oluşan zararlı bileşikler, kan damarlarının kireçlenmesine sebep olurlar. Sterin halkası

22 D Vitaminlerinden en önemli iki tanesi D2 vitamini (ergokalsiferol) ve D3 vitamini (kolekalsiferol) İnsan vücudu D3 pro-vitaminini D3 vitaminine dönüştürecek enzim sistemine sahip değildir. Bu sadece güneş ışığı veya UV ışığında gerçekleşir. ERGOSTEROL güneş ışığı ERGOKALSİFEROL 7-DEHİDRO KOLESTEROL güneş ışığı KOLEKALSİFEROL

23 Ergosterol UV ışın Ergokalsiferol

24 D vitamini hayvansal orijinli olmasına karşın bunların pro-vitaminlerinden ergosterol (D2 vitamininin çıkış maddesi) bitkisel kaynaklıdır. D-pro-vitaminleri vücuda alındığında deride depolanırlar. Güneş ışınına maruz kalındığında D vitaminine dönüşürler. Işınlanmaya devam edildiğinde yapısı bilinmeyen suprasterol ve toksisterol denilen maddeler meydana gelir.

25 Günlük gereksinim: ~ IU olmakla beraber, hamilelik ve emziklilik durumlarında 1000 IU e kadar çıktığı tahmin edilmektedir. 1 IU= µg D2 ve D3 vitaminine karşılık gelir. D vitamininin fazlası toksik etki yapar. Soğukta depolama sırasında da etkilenmez. D vitamini ısıya karşı dayanıklıdır. Dolayısıyla sütün pastörizasyonu, kaynatılması veya sterilizasyonu sırasında kayba uğramaz. Margarinlerin 100 gramına 550 IU olacak şekilde D vitamini eklenerek zenginleştirilebilir.

26 D vitamini bitkisel gıdalarda bulunmaz. D2 vitamini az miktarda balık karaciğeri yağında bulunur. D3 vitamini ise daha ziyade balık karaciğeri yağında, az miktarlarda yumurtada, süt, tereyağı ve peynirde vardır. Bazı gıdaların D vitamini içerikleri Ürün D vitamini, µg/1000g (yenilebilir kısım) Sığır ve domuz karaciğeri 2-5 Yumurta 44 Süt 0.9 Tereyağı 2-4 Peynir Ringa balığı yağı 2500

27 3. E VİTAMİNİ (TOKOFEROLLER) Tokoferoller tokol denilen maddenin türevleridir. Çeşitli türevleri vardır. α, β, γ ve δ tokoferol Ayrıca yan zincirde 3 tane doymamış izopreneoid grup ihtiva eden tokotrienoller de vardır. Tokolün yapısı: 6-OH-2-metil-2 (4,8,12-trimetiltridecyl) kroman

28 Tokoferol ve Tokotrienoller Tokoferol X = C 15 H 31 Tokotrienol X = C 15 H 25

29 Alfa- Tokoferol

30 Tokoferollerin benzen halkasındaki metil gruplarının sayısına ve pozisyonuna göre isimlendirmesi yapılır. Buna göre; 5,7,8- trimetil tokol = α- tokoferol 5,8 - dimetil tokol = β- tokoferol 7,8 - dimetil tokol = γ- tokoferol monometil tokol = δ- tokoferol monometil tokol = ε- tokoferol Tokotrienollerde de aynı şekilde isimlendirmeler yapılır. Ancak yukarıda da söylendiği gibi onların yan zincirindeki hidrojen sayısında çift bağ nedeniyle eksiklikler vardır. X=C 15 H 25 olduğuna göre 3 çift için 3x2=6 hidrojen eksiktir.

31 Tokoferol esterleri hayvansal ve bitkisel organizmada serbest hale dönüşürler. Tokoferoller bitkilerin yapraklarında, süt, tereyağı ve yumurta sarısı ve çok sayıda bitkisel yağlarda bulunur. Hayvanlarda karaciğerde, böbrek üstü bezlerde ve kalp tokoferol bakımından zengindir. Önemli miktarda tokoferol vücut yağlarında depolanır ve yağların otooksidasyona karşı korunmasını sağlar.

32 Tokoferoller vitamin etkilerinin yanında antioksidan özellik de gösterirler. Antioksidanlar kendileri yükseltgenerek yağların oksidasyonunu önlerler. Örneğin: α-tokoferol, tokoferil kinona yükseltgenir. Yükseltgenmiş tokoferilkinon artık organizmada depolanmaz. Suda çözünür şekle dönüştükten sonra vücuttan atılır. 1 IU vitamin-e = 1 mg sentetik α-tokoferol asetat Günlük gereksinim ~ 30 IU Biyolojik aktivitesi (vitamin-e etkisi) α>β>γ>δ şeklinde azalır. Antioksidan etkisi ise bunun tersinedir.

33 Ürün Pamuk çekirdeği yağı Hindistan cevizi yağı Mısır ruşeymi yağı Mısır yağı Palm yağı Zeytin yağı Kolza yağı Soya yağı Ayçiçek yağı Sığır iç yağı Domuz yağı Ringa balığı yağı Tereyağı (yaz) Tereyağı (kış) Peynir (%45 yağlı) Margarin Sığır karaciğeri Yumurta sarısı Buğday unu Lahana Toplam Tokoferol (mg/100 g) , ,2-2,7 1 En çok 4,2 1, ,9-1,6 3 2,3-5,4 2-3

34 E VİTAMİNİNCEZENGİN KAYNAKLAR (mg alfa tokoferolasetat / 100 g) Buğday ruşeymi yağı Ayçiçeği yağı 55.8 Badem yağı 39.2 Fındık yağı 26.0 Walnut oil 20.0 Yer fıstığı yağı 17.2 Zeytin yağı 12.0 Yer fıstığı 9.0 Pollard 2.4 Mısır 2.0 Enginar 1.5 Oats 1.5 Kestane 1.2 Hindistan cevizi 1.0 Domates 0.9 Havuç 0.6 Keçi sütü 0.1

35 4. K VİTAMİNİ K vitaminleri esas olarak naftokinon türevleridir. K1(Filakinon) ve K2 (Menakinon) vitaminlerinin yan zincirlerinde farklılıklar bulunur. K-2 vitamininde yan zincir olarak squalene kalıntısı vardır, K1 vitamininde ise fitil alkolün fitil grubu vardır. CH3 Buradaki - [CH2-CH=C-CH2] n birimleri düzenli bir şekilde tekrarlanır. Ancak her tekrarlandığında çift bağ bulunmaz. 4 izopren kalıntısından bir tanesinde çift bağ bulunur.

36 Fillakinon (K-1 vitamini) naftakinon halkası ve bir alifatik yan zincir (fitil grubu) içerir.

37 K-2 Vitamini (menakinon) Yan zincirde izoprenoid kalıntısı içerir.

38 Tablo: Bazı gıdalardaki K vitamini Ünite/100 g Lahana (beyaz) 70 Lahana (kırmızı) 18 Karnabahar 23 Havuç 5 Bal 25 Karaciğer (tavuk) 13 Karaciğer (domuz) 111 Süt 8 Bezelye 50 Patates 10 Ispanak 161 Domates (yeşil) 24 Domates (olgun) 12 Buğday 17 Buğday kepeği 36 Buğday ruşeymi 18

39 K1 vitamini atmosferik oksijen ile yavaş olarak parçalanırken, ışık ile hızla bozunur. Gıdalarda yaygın olarak bulunur. En iyi kaynak koyu yeşil sebzeler, ıspanak, lahana yaprakları, bezelyedir. Hayvansal gıdalarda çok az miktarda K1 vitamini bulunur. Gıdalardaki K vitamini seviyesi menadion unit olarak ifade edilir. Menadion ise naftokinon halkasına bir metil grubunun bağlandığı durumdur. Barsak florasında K2 vitamini sentezlenebilir. Bu normal olarak kanın pıhtılaşmasından da sorumlu (protrombin) bir vitamindir.

40 Son zamanlarda mitokondria, bitkiler ve mikroorganizmalardan K vitaminlerine benzeyen kinon karakterinde yeni maddeler izole edilmiştir. Mesela mayalarda ve kalp kaslarından ubiquinonlar (veya Coenzyme- Q 10 ) İlk ubiquinon kalp kaslarından izole edilmiştir. Bunun yan zinciri 50 karbon atomuna (10 izopren kalıntısı) sahiptir.

41 SUDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER B grubu vitaminler ve C vitaminini kapsar. suda çözünmeleri ve koenzim aktivitesinde olmaları ortak özellikleridir. Her birinin metabolizmada spesifik fizyolojik etkileri vardır. Tiamin Riboflavin Nikotinamid Piridoksin Pantotenik asit Biotin Folik asit Kobalamin Askorbik asit Vitamin B1 (anorin) Vitamin B2 (Laktoflavin) Niasin (Nikotinik asit), (Nikotinik asit amin) Vitamin B6 Pantotenik asit Vitamin H Vitamin B12 Vitamin C

42 B 1 VİTAMİNİ (Aneurin, Thiamin) Tiamin molekülü primidin halkası ile tiazol halkasından meydana gelmiştir. Bu iki halka birbirine bir CH2 grubu ile bağlanmıştır. Her iki halkada substitue gruplar vardır.

43 Tiyazol halkasındaki kuaterner azota Cl- anyonu bağlandığı gibi, pirimidin halkasındaki substitue primer amin grubuna da HCl bağlanabilir ve tuz meydana gelir. Tiamin, asidik ortamda tuz halinde, alkali ortamda ise serbest halde bulunur.

44 Tuz halindeki tiamin pişirme sırasında bozulmaz. Ancak alkali ortamda karbonat ilave edildiğinde serbest tiamin ayrılır ve pişme sırasında parçalanır. Isı, ışık ve havadan az etkilenir. Hegza siyano ferrat (II) gibi uygun yükseltgenlerle mavi floresanslı sarı bir pigment olan tiyokroma yükseltgenir ve kantitatif tayinini mümkün kılar.

45 Bütün canlı dokularda bulunan tiamin karbonhidrat metabolizmasında koenzim olarak etki yapar. Organizmada alkol yan zinciri orto, di veya tri-fosforik asit ile esterleşmiş olarak bulunur. Bu haline tiamin pirofosfat denir. Bu karboksilaz enziminin koenzim kısmını (enzimin aktif kısmı) oluşturur. Asit ortamda (ph 3.5 ve altı) oldukça dayanıklı olan bu enzim, alkali ve nötr ortamda hızla bozunur.

46 Tiamin pirofosfat organizmada (hücrede) tiamin ve ATP den oluşur. Tiamin + ATP tiamin kinaz Tiamin difosfat + AMP Tiamin difosfatın fizyolojik etkisi tamamen karbonhidratların enzimatik metabolizması ile ilgilidir. α-keto asitlerin dekarboksilasyonundaki enzimlerin koenzimidir. Bitkiler ve hayvanlarda piruvatın oksitatif dekarboksilasyonu en önemli reaksiyondur. Bu da karbohidrat metabolizmasındaki ana yoldur.

47 Kükürtdioksit, haşlama işlemi ve alkali ortam bu vitaminin bozulmasına yol açar. Bazı balık türlerinin bu vitamini bozan tiaminaz enzimi bulundurduğu söylenir. B1 vitaminini çok ihtiva eden gıdalarda SO2 nin katkı maddesi olarak kullanılması uygun değildir. Tiamin pirinç, tahıllar, sebzeler, patates, maya, et ve süt gibi bitkisel ve hayvansal ürünlerde bulunur. Özellikle tahılların kabuk kısımlarında yer alır. Gereksinim alınan karbonhidrat miktarı ile ilgilidir. KH fazla alındığında tiamin ihtiyacı da artar. 1 IU B1 vitamini = 3 µg tiamin eder. Yetişkinler için günlük alınması önerilen miktar 1-2 mg civarındadır.

48 Fırında beyaz ekmek yapımında yaklaşık %20 tiamin kaybı meydana gelir. Süt işlemelerindeki kayıplar ise: Tiamin kaybı (%) Pastorizasyon 3-20 Sterilizasyon Püskürtmeli kurutma 10 Tamburlu kurutma Et ürünlerindeki pişirme sırasındaki kayıplar kesimin ebadına, yağ içeriğine bağlıdır. Tiamin kaybı (%) Kaynatma Kızartma Fırında pişirme Konserve yapma 50-75

49 Tahıllarda öğütme sırasında (değirmende) da kayıplar oluşur. Aynı zamanda tahılların depolanması sırasında da kayıplar meydana gelir. Bu kayıplar daha çok neme bağlıdır. 5 aylık depolama sonunda, normal atmosfer koşullarında kayıp % 12 %17 nemli bir ortamda % 30 % 6 lık nem ortamında ise hiç kayıp olmamıştır.

50 Bazı Gıdaların Tiaminİçeriği mg/100 g Badem 0.24 Mısır 0.37 Yumurta Sığır kalbi 0.53 Sığır karaciğeri 0.25 Makarna (zenginleştirilmiş) 0.88 Makarna (zenginleştirilmemiş) 0.09 Süt 0.03 Bezelye 0.28 Domuz eti 0.87 Patates 0.10 Buğday (sert kırmızı ) 0.57 Buğday unu (zenginleştirilmiş) 0.44 Buğday unu (zenginleştirilmemiş) 0.08

51 B2 VİTAMİNİ (Riboflavin, Laktoflavin) Riboflavin molekülü: D- ribitol ünitesi + izoalloksazin halkası Riboflavin sarı renkli bir madde olup sarımsı- yeşil bir floresans gösterir. Bu vitamin iki tane koenzimin bileşenidir. Bunlar; flavin mononükleotid (FMN), flavin adenin nükleotid (FAD).

52 Flavin mononükleotid, riboflavin-5 -fosfattır ve çeşitli enzimlerin parçasını oluşturur. En iyi kaynak süt ve süt ürünleridir. Diğer riboflavin kaynakları ise sığır eti, karaciğer, böbrek, tavuk, domates, yumurta, yeşil sebzeler ve mayalardır. Riboflavin ısıya ve oksijene karşı dayanıklıdır. Alkali ortamda ve ışığa maruz kaldığında çabuk bozulur. Asidik veya nötral ortamda ısıya karşı dayanıklıdır. Günlük gereksinim 1-3 mg civarındadır. Gıdalardaki riboflavin dinükleotid, fosforik asit esteri veyahut proteinlere bağlı olarak bulunur. Sadece sütte serbest riboflavin bulunur.

53 Riboflavin Işık veya alkali asit Lumiflavin (sarı-yeşil floresan) Lumikrom + Ribitol (mavi floresan) Işığa maruz kaldığında veya alkali ph da riboflavin Lumiflavine dönüşür. Bu haliyle sarı-yeşil floresanslı inaktif bir bileşiktir. Asidik ortamda diğer bir inaktifşekli olan Lumikrom ve ribitole dönüşür. Bu bileşik ise mavi floresans gösterir

54 B6 VİTAMİNİ (Pyridoksin) B6 vitamini etkisine sahip üç bileşik vardır. Pyridoxol, Pyridoxal, pyridoxamine dir. Bu bileşikler birbirlerine kolayca dönüşebilirler. Bitkilerde bu bileşikler çoğunlukla beraber bulunurlar. Hayvani organizmalarda sadece pyridoxal ve pyridoxamin birlikte bulunur.

55 Fizyolojik olarak aktif şekli pridoksal-5-fosfat tır. Hücrede pridoksal kinaz enzimi ile fosforlanır. Pridoksal + ATP pridoxal-5-fosfat + ADP Pridoksal-5-fosfat koenzimi daha ziyade aminoasit metabolizmasını etkileyen enzimlerde bulunur. Pridoxal-5-fosfat linoleik asidin araşidonik aside dönüşümü için gerekli bir koenzimdir.

56 Günlük ihtiyaç 2-3 mg civarındadır. Ancak alınan proteine bağlı olarak ihtiyaç artar. Pridoksin ısıya, alkaliye ve asitlere karşı dayanıklıdır. Ancak ışığa karşı özellikle UV ışığa çok duyarlıdır. Pridoksal ve pridoksamin havaya, ısıya ve ışığa maruz kaldığında çabuk tahrip olur. Vitamin B6 sütte, yumurta sarısında, mayalarda, tahıllarda ve yeşil sebzelerde bulunur. Sütte ortalama 0.54 mg/l B6 vitamini bulunur. Buğdayın değirmende işlenmesi (öğütülmesi) sırasında B6 vitamini kaybı %80-90 a çıkabilir. Ekmeğin pişirilmesi sırasında ise kayıp % 17 civarında olur.

57 NİASİN Nikotinik asit Nikotinik asit amidi Her ikisi de aynı etkiye sahiptir ve organizmada biri diğerine dönüşebilir. Niasine PP vitamini veya PP Faktör de denir. Pellegra Prevention (pellegrayı önleyen) İnsan vücudunda triptofan amino asidi nikotinik asite dönüşebilir.

58 Nikotin amid iki önemli enzimin bir bileşeni olarak etki yapar. Bunlar NAD (Nikotin Amid Adenin Dinükleotid )ve NADP (Nikotin Amid Adenin Dinükleotid Fosfat) Her ikisi de glikolizis, yağ sentezi ve doku solunumunda yer alır. NAD ve NADP dehidrogenaz enzimlerinin koenzimleridir. Hidrojen akseptörlerine (alıcı) substrattan hidrojen transfer ederler.

59 Vücudun niasin gereksinimi gıdalarla alınan triptofan amino asidine bağlıdır. Diyetle alınan 60 mg triptofan = 1 mg niasine eşdeğerdir kcal lik gıdaya karşılık 4.7 mg niasin alınması öngörülür. Nikotinik asit tahıllarda özellikle mısırda bağlı olarak bulunur. Bu polipepditlere bağlı şekli asitlere karşı oldukça dayanıklıdır. Fakat alkaliler ile muamele edildiğinde serbest hale geçer. Barsaklarda bağlı niasini serbest hale geçiren enzimler yoktur. Dolayısıyla vücut bundan yararlanamaz. Bunun için alkaliler ile muamele edilirse serbest hale geçer. Niasin daha çok tahıllar, tavuk eti, böbrek, karaciğer, mantar, yerfıstığı, bezelye, buğday, mayalar ve sütte bulunur.

60 B-5 PANTOTENİK ASİT Mayaların büyümesi ve gelişmesi için gerekli bir vitamindir. Hemen hemen tüm bitkisel ve hayvansal gıdalarda bulunur. Panto, her yerde anlamına gelmektedir. İnsanlar için gerekli bir vitamindir. CH 3 HO- CH 2 - C-CH(OH)- CO- NH- CH 2 - CH 2 - COOH CH 3 α-β-dihidroksi-β-β-dimetilbutiril-β-alanin

61 Pantotenik asitin alkolü olan pantotenol de vitamin etkisine sahiptir. Ancak mikroorganizmaların gelişmesini sağlamaz. Pantotenik asit viskoz, yapışkan bir maddedir. Suda, mutlak alkolde ve asetonda çözünür. Asit ortamda veya alkali çözeltide hidroliz edildiğinde β-alanin ve pantotenik asitin laktonu şekline dönüşür. Pantotenol organizmada pantotenik asite dönüşür. Bunun organizmada etkili şekli Koenzim A dır. En çok et, karaciğer, böbrek, meyveler,sebzeler, süt, yumurta sarısı, tahıllar ve fındık- ceviz gibi sert kabuklu yemişlerde bulunur.

62 B-9 FOLİK ASİT (FOLASİN) Pteridin p-amino benzoik asit glutamik asit ten oluşur. Pteridin: pirimidin molekülü ve pirazin halkasından meydana gelir. Folik asite sitrovorum faktör (büyüme faktörü) de denir. Bu maddenin insanlarda anemiye karşı etkili olduğu bilinmektedir. Böbrek, karaciğer ve yeşil yapraklı sebzelerden sentez edilmiştir. Bu kaynaklarda daha çok poliglutamatşeklindedir.

63 Metabolik aktivite için, barsak mukozasında konjugaz enzimi ile serbest hale geçer. Folik asit, asit ortamda daha stabildir. Isıya dayanıklıdır. Alkali ve nötral ortamda çabuk bozulur. Folik asit en çok bütün canlı hayvan ve bitki dokularında ( mg/100 g) ve koyu yeşil bitki yapraklarında hayvanların karaciğer ve böbreklerinde bulunur.

64 BİOTİN (H Vitamini) Bitkilerin büyüyüp gelişmesi için gerekli olan vitamindir. Üre ve tiyofen halkasının birleşmesinden oluşmuştur. Isıya dayanıklı olmasına karşın, ışık ve oksijene karşı duyarlıdır.

65 Biotin barsak mukozasındaki mikroorganizmalar tarafından sentezlenebilir. Gıda ile alınan biotinin 3-6 katı kadarı idrar ile atılır. Günlük alım µg arasındadır. Pişmemiş (ham) yumurta akı biotini inaktif hale geçirir. Buna sebep ise glikoprotein olan ve yumurta akında bulunan avidin maddesidir. Pişirilmek suretiyle inaktive etme özelliği ortadan kalkar. Biotin pek çok biyokimyasal reaksiyonda: protein metabolizması, yağ asidi metabolizması ve pürivik asit metabolizması için gereklidir.

66 B12 VİTAMİNİ (Siyanokobalamin) Porfirin halkasına benzeyen çok karmaşık bir yapısı vardır. Kompleks içinde üç değerlikli bir kobalt atomu (Co+3) vardır. Co atomuna bir de siyanid (CN) grubu bağlıdır. Bu grup güneş ışığından kolaylıkla etkilenip, ayrılabilir CN grubu olmayan B-12 vitaminine kobalamin denir. Kobalt atomunun 6 koordinasyon bağı vardır: 4 ü pirol halkalarının azotları ile, bir tanesi CN- grubu ile, 6. ise imidazol azotu iledir.

67 B12 vitamini C nin altında erimeyen kırmızı bir maddedir. En çok organ etlerinde (sakatat) bulunur. Bu vitamin çeşitli koenzimlerin bir bileşenidir. Normal kan oluşumu ve bazı temel metabolizma olayları için gerekli bir maddedir. Sağlıklı kişiler için günlük ihtiyaç 5 µg civarındadır.

68 C VİTAMİNİ ( Askorbik asit) Sebze ve meyvelerde çok yaygın olarak bulunan C vitamini, özellikle narenciyelerde, yeşil sebzelerde, domates ve patates, kuşburnu, çilek ve kirazda bulunur. Bütün yeşil bitkilerde hegsozların ve C vitamininin bulunması bu iki grup bileşik arasında bir ilişki bulunduğunu gösterir. C vitamininin canlı dokulardaki sentezi için ana madde: glukoz ile α- ketogulonik asit (2- keto gulonik asit) tir.

69 Sentetik olarak C vitamini : D-Glukoz D-sorbitol aerobacter D-sorboza Pt ++ 2-ketogulonik asit Enolizasyon Askobik asit

70 Günlük C vitamini gereksinimi mg civarındadır. 1 IU = 0.05 mg Askorbik asit C vitamininin anti-skorbütik etkisi C vitamininin konfigürasyonu ile alakalıdır. C vitamininin biyolojik olarak aktif şekli: dekstro-rotary-(+)-l-askorbik asittir.

71 D- Arabo askorbik asit antioksidan aktiviteye sahiptir ve gıdalarda antioksidan olarak kullanılır. Bunun biyolojik olarak C vitamini etkisi yoktur. L- askorbik asit hızlı bir şekilde reversibil olarak L- dehidro askorbik asite dönüşür. Ancak bunun C vitamini aktivitesi hala vardır. Bu bileşik daha sonra diketo- L- gulonik aside oksitlenir. Artık bu şeklin C vitamini aktivitesi bulunmamaktadır. L- Askorbik Asit C vit. aktivitesi var L- Dehidro Askorbik Asit C vit. aktivitesi var Diketo- L- Glonik Asit C vit. aktivitesi yok

72 Diketo-L-Gulonik asit stabil değildir. Başka bileşiklere okside olabilir. Dehidrasyonu veya dekarboksilasyonu furfural oluşumuna yol açar. Bu da polimerize olarak kahverengi pigmentlerin oluşmasına yol açar veya amino asitlerle kombine olabilir. Askorbik asit, asitli ve oksijensiz ortamlarda daha dayanıklıdır. Alkali ve nötral ortamlarda, demir ve bakır gibi minerallerin iz miktarlarda bile ortamda bulunması durumunda çok büyük bir hızla oksijen ile parçalanır. Ayrıca Cu ve Fe içeren enzimlerle de çabuk bozunur. Bu grup enzimlerden en önemlileri askorbik asit oksidaz, fenolaz, sitokrom oksidaz ve peroksidazlardır.

73 Askorbik asitteki OH grupları yağ asitleri ile esterleşebilir. Bu şekli ile yağda çözünebilir hale geçer ve gıda sanayinde yağlarda antioksidan sinerjisti olarak kullanılır. Sodyum askorbat Askorbil palmitat Askorbik asitin fizyolojik etkisi, insanlarda skorbitin önlenmesi ile ilgilidir. Bu bütün enfeksiyonlara karşı savunmayı sağlar ve savuma mekanizmasının hareketliliğini sağlar. Ayrıca hücre metabolizmasında hidrojen transferinde bir redoks sistemi olarak etki yapar.

Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI

Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI 13. Hafta: Vitaminler ve Koenzimler: Vitamin tanımı, vitaminlerin görevleri, vitaminlerin sınıflandırılmaları, koenzim tanımı, önemli vitaminler, suda çözünen vitaminler, yağda çözünen vitaminler, vitaminlerin

Detaylı

14. Hafta: Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI Biyotin (B7 Vitamini) Biyotin Siyanokobalamin (B12 Vitamini)

14. Hafta: Prof. Dr. Şule PEKYARDIMCI Biyotin (B7 Vitamini) Biyotin Siyanokobalamin (B12 Vitamini) 14. Hafta: Vitaminler ve Koenzimler: Vitamin tanımı, vitaminlerin görevleri, vitaminlerin sınıflandırılmaları, koenzim tanımı, önemli vitaminler, suda çözünen vitaminler, yağda çözünen vitaminler, vitaminlerin

Detaylı

Suda eriyen vitaminler Organizma için fazla olanı atılır Yağda eriyen vitaminler Depo edilir.

Suda eriyen vitaminler Organizma için fazla olanı atılır Yağda eriyen vitaminler Depo edilir. VİTAMİNLER Hücrelerin normal metabolizması için gerekli organik maddelerdir. Organizmaya doğal besin kaynaklarından alınırlar. Vitaminlerin besin maddesi ve farmakolojik madde olarak iki farklı görevi

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Vitaminlerin Sınıflandırılması. Vitaminler. Suda Çözünen Vitaminler. Yağda Çözünen Vitaminler. C ve B vitaminleri. A,D,K,E vitaminleri

Vitaminlerin Sınıflandırılması. Vitaminler. Suda Çözünen Vitaminler. Yağda Çözünen Vitaminler. C ve B vitaminleri. A,D,K,E vitaminleri VİTAMİNLER Vitaminler, normal büyüme ve yaşamın sürdürülebilmesi için gıdalarla dışardan alınması zorunlu olan bileşiklerdir. Her vitaminin vücutta belirli ve kendine özgü bir işlevi olduğundan, yiyeceklerle

Detaylı

ÜNİTE 8 Vitaminler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 8 Vitaminler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 8 Vitaminler Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Vitaminlerin genel özelliklerini ve sınıflandırılmasını, Vitaminlerin hangi besin maddelerinde bulunduklarını, Organizmadaki görevlerini, Yetersizliklerinde

Detaylı

* Yapılarında C, H, O bulunur. Bazılarında C, H, O dan başka N, P, S bulunur.

* Yapılarında C, H, O bulunur. Bazılarında C, H, O dan başka N, P, S bulunur. Lipitler ortak özellikleri su ile karışmamak olan organik maddelerdir ve kimyasal olarak yağ asitlerinin bir alkolle esterleşmesinden oluşur. 1.1. Lipitlerin Yapısı ve Ortak Özellikleri * Yapılarında C,

Detaylı

Vitaminler 14.10.2015. Gıda Kimyası ve Biyokimyası VİTAMİNLER

Vitaminler 14.10.2015. Gıda Kimyası ve Biyokimyası VİTAMİNLER Gıda Kimyası ve Biyokimyası VİTAMİLER Vitaminler Vitamin Latince yaşam anlamına gelen vita sözcüğünden kaynaklanır. Vitaminler, insan ve hayvanlar tarafından sentezlenemeyen, fakat normal hayati fonksiyonların

Detaylı

Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik

Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik VİTAMİNLER Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik bileşiklerdir. Vitaminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

YAĞLAR (LİPİTLER) Yağların görevleri:

YAĞLAR (LİPİTLER) Yağların görevleri: LİPİTLER (YAĞLAR) YAĞLAR (LİPİTLER) Yapılarında C,H, O den başka N,P da bulunabilir. İçerikleri C miktarı O a göre daha fazla olduğu için çok enerji verirler. Yağlar solunumda kullanılınca çok oksijen

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

21.11.2008. I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI.

21.11.2008. I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI. Hazırlayan: Sibel ÖCAL 0501150027 I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI. Eksikliği 1 2 Pantotenik asit (Vitamin

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

gereksinimi kadar sağlamasıdır.

gereksinimi kadar sağlamasıdır. Yeterli beslenme, vücudun yaşamı ve çalışmasını sürdürebilesi için gerekli olan enerjinin sağlanması anlamına gelir. Dengeli beslenme ise, alınan enerjinin yanında bütün besin öğelerini gereksinimi kadar

Detaylı

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat LOGO ĐÇERĐK Tarihsel Bakış B6 Vitamininin Genel Özellikleri Kimyasal Ve Biyolojik Fonksiyonları Biyokimyasal Fonksiyonları YRD. DOÇ. DR. BEKİR ÇÖL SUNAN: DUYGU BAHÇE Emilim, Transport ve Metabolizma İmmün

Detaylı

PROTEİNLER. -Proteinlerin Yapısında Bulunan Elementler. -Aminoasitler. --Kimyasal Yapılarına Göre Amino Asitlerin Sınıflandırılması

PROTEİNLER. -Proteinlerin Yapısında Bulunan Elementler. -Aminoasitler. --Kimyasal Yapılarına Göre Amino Asitlerin Sınıflandırılması PROTEİNLER -Proteinlerin Yapısında Bulunan Elementler -Aminoasitler --Kimyasal Yapılarına Göre Amino Asitlerin Sınıflandırılması - Esansiyel olan veya olmayan amino asitler -Proteinlerin Kimyasal Özellikleri

Detaylı

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin Prospektüs Betakin sarı renkli, berrak çözelti olup, her ml'si 5 mg Thiamin HC1 (Vit. B,), 2 mg Riboflavin (Vit. B 2 ), 2 mg Pridoksin HC1 (Vit. B 6 ), 4 mcg Siyanokobalamin (Vit B] 2 ), 20 mg Niasin,

Detaylı

Ek 2 Takviye Edici Gıdalarda Kullanılan Vitamin ve Minerallerin Formları

Ek 2 Takviye Edici Gıdalarda Kullanılan Vitamin ve Minerallerin Formları Ek 2 Takviye Edici Gıdalarda Kullanılan Vitamin ve Minerallerin Formları A. VİTAMİNLER 1) VİTAMİN A retinol retinil asetat retinil palmitat beta-karoten 2) VİTAMİN D kolekalsiferol ergokalsiferol 3) VİTAMİN

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi ALERJEN UYARISI Ürünlerimiz gluten, süt, yumurta, fındık gibi sert kabuklu meyveler, soya ve susam içerebilir. Detaylı bilgi için, ürün içerik bilgilerini incelemenizi

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 2. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir.

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir. DERS: BİYOLOJİ KONU: C.T.B(Vitaminler e Nükleik Asitler) VİTAMİNLER Bitkiler ihtiyaç duydukları bütün vitaminleri üretip, insanlar ise bir kısmını hazır alır. Özellikleri: Yapıcı, onarıcı, düzenleyicidirler.

Detaylı

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi ALERJEN UYARISI Ürünlerimiz gluten, süt, yumurta, fındık gibi sert kabuklu meyveler, soya ve susam içerebilir. Detaylı bilgi için, ürün içerik bilgilerini incelemenizi

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

Suda eriyen vitaminler. Vücutta kullanılması TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ)

Suda eriyen vitaminler. Vücutta kullanılması TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ) TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ) Suda eriyen vitaminler B grubu vitaminleri içinde ilk tanınanıdır. Bitkilerde serbest, hayvanlarda ise fosfat veya proteine bağlı olarak bulunur. Vücutta kullanılması Bazı çiğ balıklardaki

Detaylı

Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik

Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik VİTAMİNLER Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik bileşiklerdir. Vitaminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

3. GIDALARDA ASKORBİK ASİT TAYİNİ

3. GIDALARDA ASKORBİK ASİT TAYİNİ 3. GIDALARDA ASKORBİK ASİT TAYİNİ C vitamini olarak bilinen L-Askorbik asit (ASA), besinlerle alınması gereken önemli bir vitamindir. L-Askorbik asit, kimyasal olarak suda çözünen, hafif asidik bir karbohidrattır.

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ

SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ Doğada yeterli ve dengeli beslenmenin gerektirdiği ögelerin tümünü amaca uygun biçimde içeren ve her yaştaki insanın beslenme kaynağı olarak kullanılabilecek

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Sağlığın A B C si. http://vitamingiller.com

Sağlığın A B C si. http://vitamingiller.com Sağlığın A B C si A Vitamini Göz Sağlığı Cilt Sağlığı Üreme Sağlığı Bağışıklık Sisteminin Çalışması 1. 2. 3. 4. 5. Hindi Ciğeri Süt Danası Ciğeri Dana Ciğeri Ciğer Salamı Kuzu Ciğeri (75,337 IU) (70,559

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ)

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ) YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ) DOĞRU YANLIŞ SORULARI Depo yağlar iç organları basınç ve darbelerden korur. Steroitler hücre zarının yapısına katılır ve geçirgenliğini artırır.

Detaylı

7. ÜNİTE - Beslenme İlkelerini Fiziksel Aktivite Programına Uygulamak. Bölüm -2- Beslenme ve sindirim ile ilgili kavramlar

7. ÜNİTE - Beslenme İlkelerini Fiziksel Aktivite Programına Uygulamak. Bölüm -2- Beslenme ve sindirim ile ilgili kavramlar Mikro Besinler Vitaminler ve Mineraller Makro besin maddelerine oranla çok daha az miktarlarda ihtiyaç duyulmaları nedeniyle vitamin ve mineraller mikro besin maddeleri olarak adlandırılır. Bununla birlikte,

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma Gıdalar ve Güzellik Besinlerin dengeli bir şekilde tüketilmesi cildin sağlıklı bir görünüme sahip olmasını sağlar. Aşağıda cilt sağlığına katkıları olan besinler ve içerdikleri vitaminler ile mineraller

Detaylı

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır?

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinde Lipitler Besinsel Yağlar 1. Trigliseritler (%90) 2. Kolesterol (serbest ya da yağ asitlerine bağlı halde) 3. Serbest Yağ Asitleri 4. Fosfolipitler 5. Yağda Çözünen Vitaminler (A,D,E,K) Suda çözünmezler

Detaylı

Yağlar ve Proteinler

Yağlar ve Proteinler Yağlar ve Proteinler Yağlar Yağlar, yağ asitleri ve gliserolden oluşmuş organik bileşiklerdir. Yağlar en ekonomik enerji kaynaklarıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki katından

Detaylı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin β Oksidayonu Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin Beta Oksidasyonu Yağ asitlerinin enerji üretimi amacı ile yıkımında (yükseltgenme) en önemli yol β oksidasyon yoldudur. β oksidasyon yolu

Detaylı

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER VE ALKALİ GIDA LİSTESİ ph değerinin sağlığımız için önemi nedir? Asidik bir vücut hastalıkları kendine çeken güçlü bir mıknatıstır. Bu nedenle de vücudun ph

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER

ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER ADIM ADIM YGS-LYS 14. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ ORGANİK MADDELER 8- VİTAMİNLER 4) VİTAMİN Vücut metabolizması için gerekli olan ancak insan vücudunda üretilemeyen organik maddelerdir. Dışarıdan hazır

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

Beslenme Farmakolojisi Vitaminler

Beslenme Farmakolojisi Vitaminler Beslenme Farmakolojisi Vitaminler Prof.Dr. Ender Yarsan A.Ü.Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı Vitaminler Yağda çözünenler Suda çözünenler Mineraller Kalsiyum, fosfor, sodyum,

Detaylı

DENGELİ BESLENME NEDİR?

DENGELİ BESLENME NEDİR? DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gereken dört temel besin grubu olan; süt ve ürünleri, et ve benzeri, sebze ve meyveler, ekmek ve tahıllar dan hergün sizin için gerekli

Detaylı

60 kcal/100 ml (250 kj/100 ml) 70 kcal/100ml (295 kj/100 ml)

60 kcal/100 ml (250 kj/100 ml) 70 kcal/100ml (295 kj/100 ml) Ek-1 Tüketime Hazır Devam Formüllerinin Temel Bileşimi Ek-1 de yer alan değerler üretici tarafından verilen kullanım talimatına göre hazırlanan veya doğrudan kullanıma hazır olarak satışa sunulan ürünler

Detaylı

Karbohidratlar. Karbohidratların sınıflandırılması. Monosakkaritler

Karbohidratlar. Karbohidratların sınıflandırılması. Monosakkaritler Karbohidratlar Yeryüzünde en çok bulunan organik molekül grubudur, (CH 2 O) n genel formülüyle ifade edilebilirler. Genelde suda çözünürler, Güneş ışığının fotosentez yapan organizmalar tarafından tutulmasıyla

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SETİ. 5. Sınıf FEN BİLİMLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SETİ. 5. Sınıf FEN BİLİMLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SETİ 5. Sınıf FEN BİLİMLERİ 1. Fasikül İÇİNDEKİLER 3 Besin İçerikleri 10 Vitamin, Su ve Mineraller 17 Dengeli Beslenme ve Besinlerin Tazeliği 24 Besinlerin Sindirimi 31 Vücudumuzda Boşaltım

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

Spor alanında beslenme ile ilgili bilgileri bu ünite kapsamında sizlere vereceğiz. Ünite içeriğinde yer alan teorik bilgi ve sizlerin

Spor alanında beslenme ile ilgili bilgileri bu ünite kapsamında sizlere vereceğiz. Ünite içeriğinde yer alan teorik bilgi ve sizlerin 1 Giriş Spor alanında beslenme ile ilgili bilgileri bu ünite kapsamında sizlere vereceğiz. Ünite içeriğinde yer alan teorik bilgi ve sizlerin tamamlayacağı yazılı, sözlü ve uygulamalı görevler beslenme,

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME Doğumdan itibaren büyüme ve gelişme, sağlıklı ve uzun bir yaşam için vücudumuza gerekli olan bütün maddeleri besinlerle alırız. Besin; yenilebilen ve yenildiğinde

Detaylı

5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ

5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ 02.12. 5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİ TARAFINDAN 2.12. TARİHİNDE ENFORMATİK BÖLÜM BAŞKANLIĞINDA HAZIRLANMIŞTIR.

Detaylı

VİTAMİNLER. Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

VİTAMİNLER. Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu VİTAMİNLER Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Vitaminler: Sağlıklı beslenme için küçük miktarlarda alınmaları zorunlu olan, vücut tarafından üretilemeyen, vücutta düzenleyici olarak

Detaylı

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz LİPİTLER Hayvan ve bitki dokularının eter, benzin, kloroform gibi yağ çözücülerinde eriyen bölümlerine ham lipit denir. Organizmanın başlıca besin kaynağını oluştururlar, enerji verme ve depolama yönünden

Detaylı

08.11.2008 KONU BA LIKLARI. Vitaminler. Vitaminlerin Sınıflandırılmaları VİTAMİNLERİN ADLANDIRILMASI

08.11.2008 KONU BA LIKLARI. Vitaminler. Vitaminlerin Sınıflandırılmaları VİTAMİNLERİN ADLANDIRILMASI DERSİN ADI: VİTAMİNBİYOKİMYASI ÖĞRT. GÖREVLİSİ: Yrd. Doç. Dr Bekir ÇÖL HAZIRLAYAN VE SUNAN Murat BULUR Tarih: 10/10/2008 KONU BA LIKLARI 1) Vitaminlerin Adlandırılması 2) Vitaminlerin Sınıflandırılmaları

Detaylı

Anti-oksidan nedir? Etkileri Nelerde bulunur?

Anti-oksidan nedir? Etkileri Nelerde bulunur? Yaşamımız boyunca mükemmel işleyişine akıl sır erdiremediğimiz vücudumuz belli bir yaştan sonra ihanet eder ve toksit maddeler, cildin kolejen tabakasını tahrip eden serbest radikaller ve karbon monoksit

Detaylı

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015 BİTKİSEL VE HAYVANSAL YAĞ ANALİZLERİ GT 1 KIRILMA İNDİSİ TS 4960 EN ISO 6320 50 GT 2 ÖZGÜL AĞIRLIK (YOĞUNLUK) TS 4959 40 GT 3 İYOT SAYISI (Katı ve Sıvı Yağlarda) EN ISO 3961 60 GT 4 İYOT SAYISI (Ekstre

Detaylı

PROSPEKTÜS BECOVİTAL YUMUŞAK KAPSÜL

PROSPEKTÜS BECOVİTAL YUMUŞAK KAPSÜL PROSPEKTÜS BECOVİTAL YUMUŞAK KAPSÜL FORMÜLÜ : Bir Yumuşak Kapsül ; B 1 vitamini 15 mg B 2 vitamini 15 mg B 6 vitamini 10 mg B 12 vitamini 10 mcg Nikotinamid 50 mg Kalsiyum Pantotenat 25 mg D-Biotin 0.15

Detaylı

TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSĠ TAKVĠYE EDĠCĠ GIDALAR TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2013/49)

TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSĠ TAKVĠYE EDĠCĠ GIDALAR TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2013/49) 16 Ağustos 2013 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28737 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSĠ TAKVĠYE EDĠCĠ GIDALAR TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2013/49) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı;

Detaylı

BESLENME. Doç. Dr. Ferda Gürsel

BESLENME. Doç. Dr. Ferda Gürsel BESLENME Doç. Dr. Ferda Gürsel Genel Beslenme Kavramları Beslenmenin etkisi Sağlık Görünüş Davranış Ruh hali Diyette Besinlerin önemi Büyüme ve gelişme Enerji sağlar Metabolizmayı düzenler Sağlık ve Temel

Detaylı

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 1 METABOLİZMA Hücrede meydana gelen tüm reaksiyonlara denir Anabolizma: Basit moleküllerden kompleks moleküllerin sentezlendiği enerji gerektiren reaksiyonlardır X+Y+ENERJİ

Detaylı

SÜT VE ÜRÜNLERİ ANALİZLERİ

SÜT VE ÜRÜNLERİ ANALİZLERİ Süt Nedir? SÜT VE ÜRÜNLERİ ANALİZLERİ Gıda Mühendisi Tülay DURAN Türk standartları çiğ süt standardına göre: Süt; inek, koyun, keçi ve mandaların meme bezlerinden salgılanan, kendine özgü tat ve kıvamda

Detaylı

MARGARİN. İnsan tüketimine uygun. bitkisel ve/veya hayvansal yağlardan elde edilen, süt yağı içeriğine göre tanımlanan,

MARGARİN. İnsan tüketimine uygun. bitkisel ve/veya hayvansal yağlardan elde edilen, süt yağı içeriğine göre tanımlanan, MARGARİN NEDİR? MARGARİN İnsan tüketimine uygun bitkisel ve/veya hayvansal yağlardan elde edilen, süt yağı içeriğine göre tanımlanan, temel olarak yağ içinde su emülsiyonu tipinde, süt ve/veya süt ürünleri

Detaylı

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK (Botanik, 10. Hafta): Fotosentez FOTOSENTEZ

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK (Botanik, 10. Hafta): Fotosentez FOTOSENTEZ FOTOSENTEZ Elektron Koparılması ve Floresans Enerjisi Elektronlar negatif (e - ) ve protonlar pozitif (p + ) yüklüdür. Bu nedenle protonlar elektronları çekerler. Elektronlar ise, belli bir enerjiye sahiptir

Detaylı

OKSİJENLİ SOLUNUM

OKSİJENLİ SOLUNUM 1 ----------------------- OKSİJENLİ SOLUNUM ----------------------- **Oksijenli solunum (aerobik): Besinlerin, oksijen yardımıyla parçalanarak, ATP sentezlenmesine oksijenli solunum denir. Enzim C 6 H

Detaylı

Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol)

Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol) hücre solunumu Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol) C 6 H 12 O 6 + 6 O 2 6 CO 2 + 6 H 2 0 + enerji (ATP + ısı) Hücre solunumu karbonhidratlar, yağlar ve protein

Detaylı

NIRLINE. NIRLINE ile Ham Maddelerinizde Yağ Asidi Tayini, Sürdürülebilir Besleme ile Sizi Geleceğe Taşır!

NIRLINE. NIRLINE ile Ham Maddelerinizde Yağ Asidi Tayini, Sürdürülebilir Besleme ile Sizi Geleceğe Taşır! ile Ham Maddelerinizde Yağ Asidi Tayini, Sürdürülebilir Besleme ile Sizi Geleceğe Taşır! KONU Yağ Asidi Profillerinin Hayvan Beslemedeki Önemi ve Analizleri İLGİ ile Ham Maddelerinizde Yağ Asidi Tayini,

Detaylı

Sfingozin türevi membran lipidleri

Sfingozin türevi membran lipidleri Dr. Suat Erdoğan Sfingozin türevi membran lipidleri Sfingolipidler Sfingomyelin Glikolipidler Kolesterol ve Steroidler Bu tür lipidler gliserol içermezler Yapıda bir amino alkol olan sfingozin bulunur

Detaylı

Kanola Bitkisi, Yağı ve Özelikleri

Kanola Bitkisi, Yağı ve Özelikleri Kanola Bitkisi, Yağı ve Özelikleri Kanola, kolza bitkisinden geliştirilen ve şifalı özellik gösteren yağa verilen isimdi. Daha sonra, kolza bitkisinin istenmeyen özelliklerini elemeye yönelik bazı bitki

Detaylı

Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar. Prof.Dr.Dildar Konukoğlu

Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar. Prof.Dr.Dildar Konukoğlu Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar Prof.Dr.Dildar Konukoğlu Vitaminler Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

60 kcal/100 ml (250 kj/100 ml) 70 kcal/100ml (295 kj/100 ml)

60 kcal/100 ml (250 kj/100 ml) 70 kcal/100ml (295 kj/100 ml) Ek-1 Tüketime Hazır Bebek Formüllerinin Temel Bileşimi Ek-1 de yer alan değerler üretici tarafından verilen kullanım talimatına göre hazırlanan veya doğrudan kullanıma hazır olarak satışa sunulan ürünler

Detaylı

BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI

BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI Dr. Metin AYDIN KONYA 2011 BİTKİ BESİN ELEMENTLERİNİN GÖREVLERİ, ALINIŞ FORMLARI ve KAYNAKLARI Besin Elementi Bitkideki Görevi Alınış Formu Kaynakları Karbon (C) Karbonhidratların

Detaylı

Lipidler. Lipidlerin sınıflandırılması. Yağ asitleri

Lipidler. Lipidlerin sınıflandırılması. Yağ asitleri Lipidler Suda çözünmeyen ve organik çözücülerde iyi çözünen bileşiklere verilen genel isimdir Çoğunlukla hidrokarbon yapısındadırlar Canlılarda depo maddesi olarak yaygın bulunurlar Metabolize edilmeleriyle

Detaylı

Normal büyüme ve gelişme için mutlaka gereklidirler Farklı biyokimyasal işlevler için gereklidirler (koenzim) Genellikle vücut tarafından sentez

Normal büyüme ve gelişme için mutlaka gereklidirler Farklı biyokimyasal işlevler için gereklidirler (koenzim) Genellikle vücut tarafından sentez VİTAMİNLER Normal büyüme ve gelişme için mutlaka gereklidirler Farklı biyokimyasal işlevler için gereklidirler (koenzim) Genellikle vücut tarafından sentez edilemediği için diyetle alınmaları zorunludur

Detaylı

CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ

CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ 1 CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ Canlıların temel bileşenleri; inorganik ve organik bileşikler olmak üzere ikiye ayrılır. **İnorganik bileşikler: Canlılar tarafından sentezlenemezler. Dışarıdan hazır olarak

Detaylı

KARBOHİDRATLAR. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ

KARBOHİDRATLAR. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ KARBOHİDRATLAR Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ Karbohidratlar (CHO) şeker, nişasta, glikojen ve selüloz olarak canlılar aleminde en geniş yeri kaplayan makromoleküllerdir. İnsanlar, hayvanlar ve mikroorganizmalar

Detaylı

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu çeşitli yağ tipleri kolesterol, trigliserid, LDL-kolestroldür.

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM MAMALARI - DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ. (Tebliğ No: 2000/ 30 )

TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM MAMALARI - DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ. (Tebliğ No: 2000/ 30 ) Resmi Gazete tarih ve no: 16. 08. 2000-24142 Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM MAMALARI - DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (Tebliğ No: 2000/ 30 ) Amaç Madde 1- Bu Tebliğin

Detaylı

T.C. KÜTAHYA TİCARET BORSASI A Y L I K B Ü L T E N BÜLTEN NO : 9 SAYFA NO : 1

T.C. KÜTAHYA TİCARET BORSASI A Y L I K B Ü L T E N BÜLTEN NO : 9 SAYFA NO : 1 BÜLTEN AYI : EYLÜL 06 BÜLTEN NO : 9 SAYFA NO : GÖREN MADDELERİN HUBUBAT BUĞDAY BUĞDAY 0,68,00 0,79 8..96 KG 6.98.78,89 HMS BUĞDAY 0,7 0,88 0,8.78.690 KG.6.98,79 HTS BUĞDAY 0,8 0,99 0,90 69.98 KG.,9 KOOP.A

Detaylı

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry Chapter 4: Biomolecules, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry/Hikmet Geckil Chapter 4: Biomolecules 2 BİYOMOLEKÜLLER Bilim adamları hücreyi

Detaylı

7. ÜNİTE - Beslenme İlkelerini Fiziksel Aktivite Programına Uygulamak 1. Bölüm -3- Beslenme ve sindirim ile ilgili kavramlar

7. ÜNİTE - Beslenme İlkelerini Fiziksel Aktivite Programına Uygulamak 1. Bölüm -3- Beslenme ve sindirim ile ilgili kavramlar 7. ÜNİTE - Beslenme İlkelerini Fiziksel Aktivite Programına Uygulamak 1 Beslenme gereksinimleri İnsanlar sağlıklarını koruyabilmek ve diyete bağlı rahatsızlıkları yaşamamak için farklı besin gruplarında

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE Sağlıklı büyümek ve gelişmek için yeterli ve dengeli beslenmeliyiz. BESLENME İnsanın yaşına, cinsiyetine, çalışma ve özel

Detaylı

Premium quality Dry Dog

Premium quality Dry Dog ECOPET Premium quality Dry Dog Food Happy pet. Happy you. Puppy Formula ECOPET Alimento completo ed equilibrato per cuccioli e per cagne in gestazione o in allattamento Happy pet. Happy you. Farmina Pet

Detaylı

T.C. ERZURUM TİCARET BORSASI H A F T A L I K B Ü L T E N

T.C. ERZURUM TİCARET BORSASI H A F T A L I K B Ü L T E N 1 GÖREN MADDELERİN HUBUBATLAR HUBUBATLAR ARPA BUĞDAY PİRİNÇ AŞURELİK BUĞDAY AŞURELİK BUĞDAY AŞURELİK BUĞDAY PİRİNÇ KIRIK 0,54 0,55 0,55 43.500 KG 23.815,00 HMS 5 0,54 0,69 0,60 159.740 KG 96.195,60 HMS

Detaylı

T.C. KARAMAN TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat MISIR 604.80 KG 1

T.C. KARAMAN TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat MISIR 604.80 KG 1 HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-15 ARPA YEMLİK MTS 0.25 0.35 0.2992 116,60.00 KG 3,893.73 1 ARPA YEMLİK TTS 0.28 0.61 0.311 572,115.00 KG 195,152.60 35 ARPA YEMLİK ı: 230,06.33 9 ARPA ı 230,06.33

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3

İLK ANYONLAR , PO 4. Cl -, SO 4 , CO 3 , NO 3 İLK ANYONLAR Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - İLK ANYONLAR Anyonlar negatif yüklü iyonlardır. Kalitatif analitik kimya analizlerine ilk anyonlar olarak adlandırılan Cl -, SO -, CO -, PO -, NO - analizi ile

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin vücuda alınıp kullanılabilmesidir.

Detaylı

MUAMELE GÖREN MADDELERİN FİYATI (YTL.) SATIŞ MUAMELE CİNS VE NEVİLERİ AŞAĞI YUKARI ORTALAMA MİKTARI BİRİM TUTARI ŞEKLİ ADEDİ

MUAMELE GÖREN MADDELERİN FİYATI (YTL.) SATIŞ MUAMELE CİNS VE NEVİLERİ AŞAĞI YUKARI ORTALAMA MİKTARI BİRİM TUTARI ŞEKLİ ADEDİ RİZE TİCARET BORSASI YILLIK BÜLTEN 2010 BÜLTEN NO : 1 SAYFA NO : 1 MUAMELE GÖREN MADDELERİN FİYATI (YTL.) SATIŞ MUAMELE CİNS VE NEVİLERİ AŞAĞI YUKARI ORTALAMA MİKTARI BİRİM TUTARI ŞEKLİ ADEDİ ÇAY YAŞ ÇAY

Detaylı

FENOLİK MADDELER (Resveratrol)

FENOLİK MADDELER (Resveratrol) FENOLİK MADDELER (Resveratrol) Fenolik madde nedir? Fenolik bileşikler ve daha yaygın olarak kullanılan ismi ile polifenoller benzen halkası içeren maddelerdir. Fenollerin en basit bileşikleri bir adet

Detaylı