Çocuklarda Vitamin-Mineral Kullanımı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çocuklarda Vitamin-Mineral Kullanımı"

Transkript

1 Çocuklarda Vitamin-Mineral Kullanımı Prof. Dr. Sadık Akşit Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri BD, İzmir Kanıta Dayalı Koruyucu Çocuk Sağlığı Uygulamaları Sempozyumu, Kasım 2013, Denizli

2 Sunum planı Vitamin ve minerallerin: Önemi Besin kaynakları Eksikliğinde ortaya çıkan klinik bulgular Dünyada ve ülkemizde eksikliğin boyutları Risk grupları Eksikliğin önlenmesi için öneriler

3 Vitaminler Yağda eriyenler A, D, E, K Suda eriyenler B kompleks vitaminler ve C vitamini

4 A vitamini Görme İmmun sistem Hücresel farklılaşma Üreme

5 Diyetteki A vitamini Retinol (A vitamini): %50-90 emilim Karaciğer Yumurta sarısı Süt ürünleri Karotenoidler Yeşil yapraklı sebzelerrı meyveler

6 A vitamini eksikliği

7 Dünyada A vitamini Eksikliği

8 Türkiye de A vitamini Eksikliği Wetherilt H ve ark, yaş çocuklarda %16 Hatun ve ark, 1991 (Ankara) <2 yaş çocuklarda %30 Tansuğ N ve ark yaş çocuklarda %11

9 2008

10 Önerilen A Vitamini Alımı (RDA) Yaş A vit (mcg RE) 0-6 ay ay yaş yaş yaş (E/K) 900 / 700 Gebelik / Laktasyon 770 / RE = 1 mcg retinol = 12 mcg B-karoten

11 Besinlerdeki A vitamini miktarı Yiyecek 100 gm besin içindeki retinol eşdeğeri (µg) Karaciğer (sığır, domuz, hindi, tavuk, balık) 6500 Havuç 835 Ispanak 470 Yumurta 140 Kayısı 96 Süt 28

12 D Vitamini Barsak: Ca ve P absorbsiyonu Böbrek: Ca reabsorbsiyonu Kemik: Osteoblastların stimulasyonu (kemik oluşumu) Paratiroid : Parathormon inhibisyonu Lenfoid: İmmun sistem stimulasyonu Diğer (?): Kanser, otoimmun hast, DM, KVS, hipertansiyon, MS

13 7-dehidrokolesterol Ergokalsiferol (D3) deri (D2) diyet uv kolekalsiferol aktif ergokalsiferol α2-globuline bağlanarak karaciğer 25-hidroksilaz 25(OH)D3 25(OH)D2 proksimal tubul hücreleri hipokalsemi 1-α hidroksilaz PTH 1,25(OH)2D3 İnce barsak Kemik Böbrek

14 D vitamini yarılanma ömrü 25(OH)D 15 gün (1, 25 (OH)2 D 4-15 saat

15 Barsak Böbrek Paratiroid D vitamininin değişik dokulardaki etkileri Kalsiyum ve fosfor emilimi (Serum D vit düzeyi 32 ng/ml üzerinde en fazla) Kalsiyum reabsorbsiyonu Parathormon baskılanması Lenfoid doku İmmun sistem uyarılması Kemik Diğer Osteoblastların uyarılması (kemik oluşumu) Hücresel proliferasyon baskılanması Anjiyogenezis baskılanması İnsülin üretimini uyarır Renin üretimini baskılar

16 D Vitamini Eksikliğine Bağlı Rikets Kraniotabes (0-3 ay normal) Fontanel genişliği Raşitik tesbih El bileklerinde genişleme X-bacak (okul çocukları) O-bacak (2-4 yaş çocuklar) Boy artış hızında azalma Hipotoni /Motor retardasyon

17 Günlük Önerilen D Vitamini (DRI) Yaş D vit (IU) 0-1 yaş yaş

18 Güvenli günlük D vitamini alım miktarları IOM, 2011 Yaşlar D vitamini alımı üst sınırı (IU/gün) 0-6 ay ay yaş yaş 3000 >9 yaş 4000

19 Serum 25(OH)D3 düzeyi.. D vitamini eksikliği <20 ng/ml ng/ml Hafif 5-10 ng/ml Orta 5 ng/ml Ciddi D vitamini yetersizliği ng/ml D vitamini yeterli 30 ng/ml IOM, 2011

20 D Vitamini Eksikliği İçin Riskli Gruplar 0-24 ay arası çocuklar Adolesanlar Doğurganlık çağındaki kadınlar Gebe ve emzikli kadınlar Yaşlılar

21 Ülkemizde.. Rikets 0-3 yaş, %6 (%2-19) (1998) Rikets 0-3 yaş, %0.1 (2008) Maternal D vitamini eksikliği %80 Ozkan B et al. Prevalence of vitamin D deficiency rickets in the eastern part of Turkey Eur J Pediatr 2009 Pehlivan I, et al. Maternal vitamin D deficiency and vitamin D supplementation in healthy infants. Turkish Journal of Pediatrics Andiran N, et al. Risk factors for vitamin D deficiency in breast-fed newborns and their mothers. Nutrition Erol M ve ark. Evaluation of maternal D vitamin deficiency. (Annede D vitaminieksikliginin degerlendirilmesi). Türk Pediatri Ars ivi 2007.

22 Türkiye de yapılan çalışmalar Çalışmalar Yıl Yer Zaman n D vitamini eksikliği Orhan MF 2006 Erzurum Tüm yıl Pehlivan ark 2000 Kocaeli Yaz-sonbahar 87 %80 (Anne-bebek) Andıran ark 1999 Ankara Sonbahar 54 %46 (Anne-bebek) Erol ve ark 2005 İstanbul İlkbahar 44 %70 (Anne) Alagol ve ark 2000 İstanbul Yaz 48 <15

23 4 aylık, sadece AS ile beslenen 143 bebek..

24 İzmir de 4 aylık bebeklerde D vitamini eksikliği sıklığı

25

26 TC. SAĞLIK BAKANLIĞI GEBELERE D VİTAMİNİ DESTEK PROGRAMI REHBERİ Gebeye uygulanacak D vitamini desteği, gebeliğin 12. haftasından itibaren başlanmalı, gebelik süresince anneye destek sağlanmalı, doğum sonrası 6 ay sürdürülmelidir. Doğum öncesi dönemde gebelere ve doğumdan sonraki dönemde annelere uygulanacak D vitamini dozu günlük tek doz olarak alınmak üzere 1200 IU (9 damla) olmalıdır. D vitamini damlası içeren preparat; program kapsamında ödeme gücü olmayanlar için ücretsiz olarak temin edilecek sosyal güvencesi olanlar için ise reçete edilecektir. gov.tr

27 D vitamini eksikliğinin önlenmesi için öneriler Risk grubundaki kişilerde tarama amacıyla serum 25(OH)D düzeylerine bakılmalıdır. Bir yaşından küçük bebeklerin günde 400 IU, 1-70 yaş arasında 600 IU/gün, 70 yaş üzerindeki kişilerin ise 800/gün D vitamini alması sağlanmalıdır. Obez çocuk ve yetişkinler ile bazı ilaç kullananlar (antikonvülzan ilaçlar, glukokortikoidler, ketokonazol gibi antifungal ve AIDS ilaçları..) kendi yaş grubu için günlük önerilen D vitamini miktarının en az 2-3 kat daha fazlasını almalıdır.

28 D vitamini eksikliğinin tedavisi için öneriler Çocuklarda 2000 IU/gün veya haftada bir kez IU D vitamini 6 hafta süreyle verilmelidir. Daha sonra IU/gün idame Erişkinlerde günde 6000 IU veya haftada bir kez IU D vitamini 8 hafta süreyle verilir Daha sonra günde IU D vitamini idame Obez hastalarda, malabsorbsiyon sendromlarında ve D vitamini metabolizmasını etkileyen ilaç kullananlarda, tedavi için normalde önerilen dozun 2-3 katı ( IU/gün) kullanılır Daha sonra IU D vitamini idame dozla devam edilir.

29 Vitaminler (1) Vitamin Fonksiyon Eksiklik Kaynaklar KC, et, süt, buğday, kabuklu Thiamin (B1) Oksidatif dekarboksilasyon Beriberi çerezler Riboflavin (B2) KH, aa yağ asit met da enzimlerin yapısına girer Fotofobi, büyüme geriliği, cheilosis Karaciğer, et, süt, yumurta, yeşil yapraklı sebzeler, tahıllar Niasin (B3) Pek çok enzimin yapısına koenzim olarak (NAD..) Pellegra Etler, karaciğer, yeşil sebzeler Pantotenik asit (B5) Koenzim A yapısına girer Yorgunluk, halsizlik Karaciğer, et, süt, yumurta, tahıllar Pridoksin (B6) Koenzim (dekarboksilasyon, transaminasyon) Konvulziyon, anemi, nörit Etler, Karaciğer, tahıllar, fındık, yeşil sebzeler Biotin (B8) Karboksilaz koenzimi Dermatit, sebore Maya, hayvansal ürünler

30 Vitaminler (2) Vitamin Fonksiyon Eksiklik Kaynaklar Folik asit Karaciğer, yeşil sebzeler, Nükleik asit sentezinde Megaloblastik anemi (B9) maya, baklagiller, meyve Kobalamin (B12) Pürin metabolizmasında Pernisiyöz anemi Etler, süt, yumurta E Vitamini Antioksidan Prematürelerde hemoliz Ayçiçek yağı, fındık, sebzeler K Vitamini Faktör II, VII, IX, X, protein S, protein C Hemorajik diatez Yeşil yapraklı sebzeler, KC C vitamini Kollagen sentezi, antioksidan Skorbüt Taze meyve ve sebzeler

31 Mineraller Sodyum Potasyum Klor Kalsiyum Fosfor Magnezyum Manganez Molibden Bor Arsenik İyot Demir Çinko Selenyum Krom Bakır Kobalt Flor Vanadyum

32 Demir Hemoglobin Myoglobin Oksidatif enzimler

33 Non-hem Fe Emilimini Azaltan Besinler Besin Etki Derecesi Aktif madde Tahıllar Fitat Çay, yeşil yapraklı sebzeler Polifenol Süt, peynir - - Kalsiyum, fosfor Ispanak - Polifenol, oksalik asit Yumurta - Fosfoprotein, albumin

34 Non-hem Demir Emilimini Artıran Besinler Besin Etki Derecesi Aktif madde Karaciğer, et, balık +++ Meat factor Portakal, armut, elma +++ C vitamini Muz ++ C vitamini Karnıbahar ++ C vitamini Domates, yeşil biber + C vitamini Havuç, patates, brokoli ++/+ Sitrik ve tartarik asit

35 Demir Eksikliği Anemisinin Gebelik Üzerine Etkileri Maternal mortalite Prenatal ve perinatal mortalite Fetal büyüme geriliği (DDA bebek) Gillespie S, et al. 1998

36 Ülkemizde demir eksikliği Okul öncesi çocuk %32 Gebelerde %40 Gebe olmayan kadınlarda %26

37 Önerilen günlük demir alımı (DRI) Yaş Demir (mg) 7-12 ay yaş yaş 10 Erkek 9-13 yaş yaş >18 yaş Kadın 9-13 yaş yaş yaş >50 yaş Gebelik Laktasyon

38 Çocuklarda Demir Desteği (CDC) Ek besinlere başlandığı dönemde bebek ek besinlerden 1 mg/kg/gün Fe almalı Bebek ek besinlerden yeterli Fe alamıyorsa; 1 mg/kg/gün desteği Preterm ve DDA bebeklere 1. aydan itibaren bir yaşına kadar 2-4 mg/kg/gün (max. 15 mg) Fe MMWR 1998;47:1-36

39 Çinko İnsan, hayvan ve bitkiler için esansiyel 300 enzim fonksiyonu Protein ve nükleik asit sentezi Büyüme ve gelişme Yara iyileşmesi Enfeksiyonlara direnç Tat ve koku duyuları

40 Önerilen Çinko Alımı (DRI) Yaş Günlük önerilen Çinko (mg/gün) Üst sınır 0-6 ay ay y y yaş Erkek Kadın Gebelik/ Emzirme 12 40

41 Çinko Açısından Zengin Besinler Besinler mg Zn/100g Süt, yoğurt 0.4 Peynir 2-4 Yumurta 1.35 Et 4 Karaciğer 6-8 Karides 2 İstiridye >7

42 Çinko desteği ile ilgili çalışmaların özeti.. Çinko desteği 1 yaş üzerindeki çocuklarda ve SGA bebeklerde ishal ve ASYE sıklığını ve mortaliteyi azaltıyor Koruyucu dozda çinko verilmesinin demir ve bakır metabolizması üzerine olumsuz bir etkisi saptanmamış Çinko eksikliğinin yaygın olduğu ülkelerde önleyici programlar geliştirilmelidir

43

44 Akut ishalde çinko tedavisi İshal süresini %25 kısaltır Dışkı miktarını %30 azaltır Uzamış ishal sıklığını %25 azaltır Sonraki 2-3 ayda ishal insidansını azaltır <6 ay 10 mg/g gün >6 ay 20 mg/g gün

45 İyot eksikliği İntauterin ve erken çocukluk döneminde beyin gelişimi olumsuz etkilenir Ağır iyot eksikliği olan bölgelerde yaşayanlarda ortalama IQ 13.5 puan daha düşük* Evde, işte, okulda mental sağlık olumsuz etkileniyor Gebelerde ağır iyot eksikliği.düşük, ölü doğum, konjenital bozukluklar.. * Bleichrodt N, Born MA. Meta-analysis of research on iodine and its relationship to cognitive development. In: Stanbury JB, ed. The damaged brain of iodine deficiency. New York, Cognizant Communication Corporation, 1994:

46 İyotlu tuz kullanımından önce Türkiye de guatr prevalansı (%) Edirne Bursa Bolu Kastamonu Samsun Trabzon Çorum Bayburt Erzurum Erzincan Van Diyarbakır Malatya Kayseri Konya Ankara Isparta Burdur Aydın Kütahya Erdoğan J. Endocrinol Invest,2002

47 Türkiye 2009 İyot eksikliği durumu Erdoğan MF, at al. Current iodine status in Turkey. J Endocrinol Invest. 2009;32: şehirde 900 okul çocuğunda idrar iyot atımı Ortanca iyot atımı 107 mcg/l İyot eksikliği Ağır..%7 Orta..%21 Hafif.%19 İyotlu tuz kullanma oranı %73

48 Önerilen İyot Alımı (DRI) Yaş İyot (mcg/gün) 0-6 ay ay y y 120 >14 y 150

49 Flor Diş çürüklerinin önlenmesinde etkili

50 Amerikan Pediatri Akademisi ve Amerikan Diş Hekimleri Birliği tarafından önerilen flor desteği Yaş İçme suyunda flor (ppm) < > ay ay-3 yaş 0.25 mg/gün yaş 0.50 mg/gün 0.25 mg/gün yaş 1.0 mg/gün 0.50 mg/gün -

51 Diş macunu miktarı <2 yaş 2-5 yaş

52 Mineraller (1) Mineral Fonksiyon Eksiklik Kaynaklar Kalsiyum Fosfor Kemik, diş yapısı, kas kontraksiyonu, koagulasyon Kemik-diş yapısı, enerji transportu, nükleus yapısına Magnezyum Kemik-diş yapısı, sinir iletimi, KH metabolizması Krom Kan şekeri regülasyonu Osteoporoz, tetani, raşitizm Raşitizm, kas güçsüzlüğü tetani Hayvanlarda diabet Maya Süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler Süt ve süt ürünleri, yumurta sarısı, tahıllar Tahıllar, et, süt, fındık

53 Mineraller (2) Mineral Fonksiyon Eksiklik Kaynaklar Sodyum Osmotik basınç, asit-baz dengesi, sinir iletimi Bulantı, kusma, kas krampları, hipotansiyon Tuz, süt, yumurta Klor Asit-baz dengesi, osmotik basınç Hipokloremik alkaloz Tuz, et, süt, yumurta Bakır Enzimlerin yapısı (transferrin ) Anemi, nötropeni, ataksi, osteoporoz KC, etler, fındık, deniz ürünleri, Selenyum GSH için kofaktör Kardiomyopati Et, sebzeler

54 Yaşlara göre önerilen günlük vitamin alımı

55 Yaşlara göre önerilen günlük mineral alımı

56 Yaşlara göre günlük vitamin üst sınırları

57 Yaşlara göre günlük mineral üst sınırları

58 Multivitamin-mineral preparatları (MVM) Her yaşta kullanılmalı mı?? Eğer RDA nın önerdiği üst sınırları geçmiyorsa genel olarak güvenli kabul ediliyor İçeriğine mutlaka bakılmalı Postmenapozal kadınlarda kullanılan MVM demir içermemeli Gebelerde kullanılan MVM A vitamini yüksek olmamalı

59 Vitamin-mineral eksiklikleri açısından riskli gruplar Risk grupları Vitamin-mineral Doğurganlık çağındaki kadınlar FA, Fe, D vit Gebe ve emziren kadınlar Fe, FA, B6, D vit Günde <1200 kcal alanlar, düşük SED bireyler MVM Hızlı büyümenin olduğu çocukluk dönemleri D vit Koyu tenli, kapalı giyinen, güneş kremi kullananlar D vit Yaşlılar B12, D vit, Zn Yağ malabsorbsiyonu yapan hastalıklar A, D, E, K Alkolikler A, B vitaminleri Sigara içenler E, C Vejetaryenler, hayvansal besinleri alamayanlar B12, Zn, Fe, D, Ca Proton pompa inhibitörü kullananlar B12 Sık aspirin kullananlar C

60 1-3 yaş arasındaki çocuklar için günlük önerilen vitamin-mineral alımı ve Türkiye de bulunan bazı multivitamin-mineral preparatlarının içeriği A (IU) C (MG) D (IU) B1 (MG) B2 (MG) B3 (MG) B5 (MG) B6 (MG) FOLİK ASİT (MCG) B12 (MCG) E (MG) DEMİR (MG) ÇİNKO (MG) BAKIR (MG) İYOD (MCG) SE (MCG) RDA ,5 0,5 6-0, , , Multitabs , , LGG tb Nutrigen , , , supra sir Megadyn ,9 1,1 12 3,5 1,1 75 1,4 10 2,25 1,88 0, Junior sir Multimix , ,5 1, Vidaylin ,5 1, Supradyn ,9 1,1 12 3,5 1, ,4 2,25 1,88 0, (<4 Yaş) Supravit , ,5 1, Pikovit , Sanasol ,75 0,85 7,5 0,25 0, Unicap d Vi- Mineral * ,07 0, Dapta 12/ml , Minadex ,4 1,7 0,7 3

61

D vitamini eksikliği ve önlenmesinde yeni öneriler

D vitamini eksikliği ve önlenmesinde yeni öneriler D vitamini eksikliği ve önlenmesinde yeni öneriler Prof. Dr. Sadık Akşit Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı, İzmir II. Ulusal Sosyal Pediatri Kongresi, 7-11 Kasım 2012, İstanbul

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar. Prof.Dr.Dildar Konukoğlu

Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar. Prof.Dr.Dildar Konukoğlu Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar Prof.Dr.Dildar Konukoğlu Vitaminler Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 2. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu İnsan ve hayvan organizması temel olarak; organik, inorganik maddelerden kuruludur. Organik Yapıyı: Karbonhidrat, Lipit, Protein, Hormon İnorganik

Detaylı

Pfizer İlaçları Ltd.Şti. Ortaköy - İstanbul KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

Pfizer İlaçları Ltd.Şti. Ortaköy - İstanbul KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 500 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 25 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.4 mg 127 B2 Vitamini 1.75 mg 125 Niasinamid 20 mg 125

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Bilim Dalı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Bilim Dalı DÜNYADA VE TÜRKİYE DE DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Bilim Dalı Demir Yerkabuğunda en çok bulunan minerallerden biri Demir

Detaylı

Menopozdaki kadınların % 50'sinde D vitamin eksikliği vardır. Ülkemizde de çocuk ve genç erişkinlerde % 30-50'sinde D vitamini eksikliği vardır.

Menopozdaki kadınların % 50'sinde D vitamin eksikliği vardır. Ülkemizde de çocuk ve genç erişkinlerde % 30-50'sinde D vitamini eksikliği vardır. KADINLARDA VE GEBELİKTE VİTAMİN VE MİNERAL KULLANIMI Kadınlar gebelik,hamilelik gibi dönemleri nedeniyle bazı vitamin ve mineral desteğine daha çok ihtiyaç duyarlar. Aşağıda kadınların hangi vitaminleri

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

EMZİREN ANNE BESLENMESİ NASIL OLMALIDIR?

EMZİREN ANNE BESLENMESİ NASIL OLMALIDIR? EMZİREN ANNE BESLENMESİ NASIL OLMALIDIR? Gebe ve emziren annede yeterli ve dengeli beslenme gereklidir. 1 Tüm annelerin kendi fizyolojik gereksinimlerini karşılamaları Kendi vücut besin depolarını dengede

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

VİTAMİN D KİME? NE KADAR?

VİTAMİN D KİME? NE KADAR? VİTAMİN D KİME? NE KADAR? Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD D Vitamini Olarak Adlandırılmış Olan molekül Steroid Hormondur Vitamin D reseptörleri hemen

Detaylı

Madde 3- Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne göre hazırlanmıştır.

Madde 3- Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne göre hazırlanmıştır. Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Yetki Kanunu Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete 24.12.2001-24620 Tebliğ No 2001/42 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı, özel tıbbi amaçlı diyet gıdaların

Detaylı

VİTAMİNLER MİNERALLER ve SAĞLIĞIMIZ

VİTAMİNLER MİNERALLER ve SAĞLIĞIMIZ VİTAMİNLER MİNERALLER ve SAĞLIĞIMIZ HAZIRLAYAN Yrd. Doç. Dr. Gülhan SAMUR Ekim-2006 ANKARA Birinci Basım : Ekim-2006 Ankara 3000 Adet ISBN : 975 590 181-7 Baskı : Sinem Matbaacılık Bardacık Sokak No:7/B

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Hipokalsemi. Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı

Hipokalsemi. Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Hipokalsemi Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Kalsiyum 03.01.2014 57.Milli Pediatri Kongresi 2 Kalsiyum Fetal dönem Çocukluk çağı Erişkin

Detaylı

PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL

PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL Multivitamin ve Mineral Kombinasyonu FORMÜLÜ : PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL 11 Vitamin Vitamin A 10.000 I.U Vitamin B 1 20 mg Vitamin B 2 5 mg Vitamin B 6 10 mg Vitamin B 12 0.005 mg Vitamin C 150

Detaylı

21 OCAK 2015. 21.01.2015 Prof. Dr. A. Emel Önal

21 OCAK 2015. 21.01.2015 Prof. Dr. A. Emel Önal Prof. Dr. A. Emel Önal 21 OCAK 2015 21.01.2015 Prof. Dr. A. Emel Önal 1 Doğru beslenme çocukların normal büyüme ve gelişmesini sağlar ve daha sonra da yaşamı sağlıklı sürdürmek için gereklidir. Protein,

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

DECAVİT Pronatal Film tablet

DECAVİT Pronatal Film tablet DECAVİT Pronatal Film tablet FORMÜL: Bir DECAVİT Pronatal Film tablet: Vitamin olarak: A vitamini (retinol) B1 vitamini (tiamin) B2 vitamini (riboflavin) B6 vitamini (piridoksin) B12 vitamini (siyanokobalamin)

Detaylı

Sağlığın A B C si. http://vitamingiller.com

Sağlığın A B C si. http://vitamingiller.com Sağlığın A B C si A Vitamini Göz Sağlığı Cilt Sağlığı Üreme Sağlığı Bağışıklık Sisteminin Çalışması 1. 2. 3. 4. 5. Hindi Ciğeri Süt Danası Ciğeri Dana Ciğeri Ciğer Salamı Kuzu Ciğeri (75,337 IU) (70,559

Detaylı

Su vücudun her yanına dağılmıştır Su oranı, kas, karaciğer, böbrek gibi organlarda yüksek, kemik ve dişlerde düşüktür.

Su vücudun her yanına dağılmıştır Su oranı, kas, karaciğer, böbrek gibi organlarda yüksek, kemik ve dişlerde düşüktür. Su ve Mineraller Su Suyun Önemi Su bütün canlıların yapılarının en büyük bölümünü oluşturan önemli bir maddedir. İnsan, besin almadan haftalarca canlılığını sürdürmesine karşın, susuz ancak birkaç gün

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı?

Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı? Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı? Vitaminler, vücudumuzdaki birçok metabolik olayın gerçekleşmesinde önemli görevleri olan maddelerdir. Vücudumuz vitaminleri kendisi yapamadığından gıdalarla almak

Detaylı

PROSPEKTÜS. Multimix Pediatrik Şurup, dengeli oranlarda bir araya getirilmiş bir multivitamin kombinasyonudur.

PROSPEKTÜS. Multimix Pediatrik Şurup, dengeli oranlarda bir araya getirilmiş bir multivitamin kombinasyonudur. PROSPKTÜS FORMÜLÜ: Her 5 ml (1ölçek) Multimix Pediatrik Şurup etkin madde olarak 2500, 0.9 B 1, 1 B 2, 1.3 B 6, 45, 400 D 3, 8.94, 3.5 D-Pantotenol, 0.085 D-, 11, tatlandırıcı olarak Ksilitol, tat ve koku

Detaylı

VİTAMİN D: GÜNCELLEME

VİTAMİN D: GÜNCELLEME VİTAMİN D: GÜNCELLEME Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD D Vitamini Olarak Adlandırılmış Olan molekül Steroid Hormondur Vitamin D reseptörleri hemen

Detaylı

MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME

MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı GEBELİKTE BESLENME SA Ğ LIKLI BEBEKLER = SA Ğ LIKLI NES İ LLER B İ R ANNEN

Detaylı

Vitaminler. Vitaminler, vücut fonksiyonlarının devamı için esansiyeldir. Enzimlerle beraber görev alırlar.

Vitaminler. Vitaminler, vücut fonksiyonlarının devamı için esansiyeldir. Enzimlerle beraber görev alırlar. Vitaminler Vitaminler Vitaminler, vücut fonksiyonlarının devamı için esansiyeldir. Enzimlerle beraber görev alırlar. Vitaminler enzimlerle beraber hareket ederek vücutta katalizör olarak davranırlar. Vitaminler

Detaylı

Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik

Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik VİTAMİNLER Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik bileşiklerdir. Vitaminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. * Etkin madde: 4000 1U (1201.2 gg)a vitamini, 1.6 mg Bi vitamini, 1.8 mg B2 vitamini, 2.6 mg Bö vitamini, 4 gg B]2 vitamini, 100 mg C vitamini, 500IUD2 vitamini, 15 mg E vitamini,200 gg B8 vitamini, 10

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği

Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Resmi Gazete Tarihi Sayısı Değişiklik Açıklaması İlk Yayın 24.12.2001 24620 1. Değişiklik 31.08.2003 25125 EK-1 in 7 inci maddesi, Madde 6 (Eklendi)

Detaylı

Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ

Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ ÖZEL TIBBİ AMAÇLI DİYET GIDALAR TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete 24.12.2001-24620 Tebliğ No 2001/42 Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması

Detaylı

Diyet Önerileri ve Etkisi

Diyet Önerileri ve Etkisi Akılcı Hipertansiyon Tedavisi Diyet Önerileri ve Etkisi Dr. Soner Duman Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç ç Hastalıkları Anabilim Dalı 15. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi, 24-26 Nisan

Detaylı

Hücrelerin içinde bol miktarda bulunup, kanda ve doku arası sıvılarda daha az miktardadır.

Hücrelerin içinde bol miktarda bulunup, kanda ve doku arası sıvılarda daha az miktardadır. Vücuttaki Madensel Maddeler İnsan vücudunun en önemli kısmı sudur. Su canlılığın olabilmesi için vazgeçilmez bir maddedir. Ancak, suyun görev yapabilmesi için, tuza da gerek vardır. Sofra tuzu olarak tanıdığımız

Detaylı

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ SAĞLIKLI YAŞAM VE BESİNLER 726TR0019 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU

MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU Ahmet Anık, Gönül Çatlı, Ayhan Abacı, Ceyhun Dizdarer, Ece Böber 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk

Detaylı

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm Bölüm 24 Astım ve Beslenme Dr. Alpaslan TANOĞLU ve Dr. Mustafa DİNÇ Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm dünya yüzeyinde, son 50 yılda büyük bir

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

Vitaminlerin Sınıflandırılması. Vitaminler. Suda Çözünen Vitaminler. Yağda Çözünen Vitaminler. C ve B vitaminleri. A,D,K,E vitaminleri

Vitaminlerin Sınıflandırılması. Vitaminler. Suda Çözünen Vitaminler. Yağda Çözünen Vitaminler. C ve B vitaminleri. A,D,K,E vitaminleri VİTAMİNLER Vitaminler, normal büyüme ve yaşamın sürdürülebilmesi için gıdalarla dışardan alınması zorunlu olan bileşiklerdir. Her vitaminin vücutta belirli ve kendine özgü bir işlevi olduğundan, yiyeceklerle

Detaylı

Vit - Min İşlevi Yetersizlik Fazlalık Gereksinim Kaynakları Not Risk

Vit - Min İşlevi Yetersizlik Fazlalık Gereksinim Kaynakları Not Risk A Vitamini D Vitamini E Vitamini K Vitamini B1 Vitamini (Tiamin) Görme Büyüme Enfeksiyonlara karşı direnç sağlar. Üreme Deri, akciğer, mesane kanserlerini önler. Epitel dokunun korunmasını sağlar. Kalsiyum

Detaylı

GEBELĠKTE BESĠN DESTEKLERĠ FETÜSE OLUMLU VE OLUMSUZ ETKĠLERĠ. Doç. Dr. Hülya DEDE

GEBELĠKTE BESĠN DESTEKLERĠ FETÜSE OLUMLU VE OLUMSUZ ETKĠLERĠ. Doç. Dr. Hülya DEDE GEBELĠKTE BESĠN DESTEKLERĠ FETÜSE OLUMLU VE OLUMSUZ ETKĠLERĠ Doç. Dr. Hülya DEDE Zekai Tahir Burak Kadın Hastalıkları E.A.H. Ankara 2014 YÖNERGELER IOM Institude of Medicine 1990 Pregnancy Report HHS

Detaylı

2) Kolekalsiferol (D 3)

2) Kolekalsiferol (D 3) Sunum İçeriği Öğretim Görevlisi :Yrd.Doç.Dr.Bekir ÇÖL Hazırlayan ve Sunan : Fulya ÇELEBİ Konu : D Vitamini 31/10/2008 D vitamini formları kaynaklarına genel bakış Deride ve vücutta D vitamini sentezi İnce

Detaylı

Yetişkin bir insanın vücut ağırlığının %60 kadarı sudan oluşmaktadır. İnsan vücudunun su içeriği yaşa ve cinsiyete göre %42-71 arasındadır.

Yetişkin bir insanın vücut ağırlığının %60 kadarı sudan oluşmaktadır. İnsan vücudunun su içeriği yaşa ve cinsiyete göre %42-71 arasındadır. SU ve MİNERALLER SU İnsan besin almadan haftalarca canlılığını sürdürmesine karşın, susuz ancak birkaç gün yaşayabilir. Yetişkin bir insanın vücut ağırlığının %60 kadarı sudan oluşmaktadır İnsan vücudunun

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) YİYECEK İÇECEK HİZMETLERİ BESİN ÖĞELERİ - 2 ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma Gıdalar ve Güzellik Besinlerin dengeli bir şekilde tüketilmesi cildin sağlıklı bir görünüme sahip olmasını sağlar. Aşağıda cilt sağlığına katkıları olan besinler ve içerdikleri vitaminler ile mineraller

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi ALERJEN UYARISI Ürünlerimiz gluten, süt, yumurta, fındık gibi sert kabuklu meyveler, soya ve susam içerebilir. Detaylı bilgi için, ürün içerik bilgilerini incelemenizi

Detaylı

1.4.2. Vitaminlerin Gruplandırılması Vitaminler, yağda çözünen A, D, E, K ve suda çözünen, C ve B grubu vitaminleri olmak üzere ikiye ayrılır.

1.4.2. Vitaminlerin Gruplandırılması Vitaminler, yağda çözünen A, D, E, K ve suda çözünen, C ve B grubu vitaminleri olmak üzere ikiye ayrılır. 1 1.4. Vitaminler 1.4.1. Vitaminlerin Tanımı ve Önemi Vitaminler, sağlıklı yaģam, büyüme, geliģme, vücudun düzenli çalıģması için besinlerle alınması gereken ve metabolizmada görevli olan organik maddelerdir.

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

03.04.2016 GEBELİKTE BESLENME

03.04.2016 GEBELİKTE BESLENME Hayatımızın her döneminde önemli olan beslenme, gebelikte de çok önemlidir. GEBELİKTE BESLENME Prof. Dr. Nursan ÇINAR Beslenme Ģekli MERAK KONUSU 1 / 76 2 / 76 Yetersiz ve dengesiz beslenme sorunlarından

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK; Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. BESLENME; Büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken

Detaylı

vitamin ve mineral kullanımı Dr. Meda KONDOLOT

vitamin ve mineral kullanımı Dr. Meda KONDOLOT vitamin ve mineral kullanımı Dr. Meda KONDOLOT A VİT ÇİNKO İYOT D VİT DEMİR FLOR sunum planı D vitamini* Demir* Flor A vitamini Çinko Balık yağları *Ulusal uygulama vitamin ve mineral kullanımı Eksiklikleri

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIK Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre sağlık ; bedensel ve ruhsal olarak tam iyi olma halidir. BESLENME Bir insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken

Detaylı

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ 2009-2010,Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı Eritrositlerin yapısal özellikleri Fonksiyonları Eritrosit yapımı ve gerekli maddeler Demir metabolizması Hemoliz Eritrosit

Detaylı

MİNERALLER 14.10.2015 GIDA KİMYASI VE BİYOKİMYASI MİNERALLER. İnsan vücudunda mineral maddeler: iyonlar (Na +, K +, CI -, HCO 3- , SO 4- , fosfatlar)

MİNERALLER 14.10.2015 GIDA KİMYASI VE BİYOKİMYASI MİNERALLER. İnsan vücudunda mineral maddeler: iyonlar (Na +, K +, CI -, HCO 3- , SO 4- , fosfatlar) MİNERALLER GIDA KİMYASI VE BİYOKİMYASI MİNERALLER Doğada 100 ü aşkın inorganik element bulunmakla birlikte yaklaşık olarak 20-25 tanesi yaşam için elzem olup canlı hücrelerde yer alır. Canlı hücrelerde

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİKTE BESLENME BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

GEBELİKTE DEMİR ve İYOT KULLANIMI Prof. Dr. Acar KOÇ

GEBELİKTE DEMİR ve İYOT KULLANIMI Prof. Dr. Acar KOÇ GEBELİKTE DEMİR ve İYOT KULLANIMI Prof. Dr. Acar KOÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Hangi durumlarda destek gerekir? Yetersiz beslenme, diyet yetersizliği (düşük

Detaylı

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat LOGO ĐÇERĐK Tarihsel Bakış B6 Vitamininin Genel Özellikleri Kimyasal Ve Biyolojik Fonksiyonları Biyokimyasal Fonksiyonları YRD. DOÇ. DR. BEKİR ÇÖL SUNAN: DUYGU BAHÇE Emilim, Transport ve Metabolizma İmmün

Detaylı

VİTAMİNLER MİNERALLER VE SAĞLIĞIMIZ

VİTAMİNLER MİNERALLER VE SAĞLIĞIMIZ VİTAMİNLER MİNERALLER VE SAĞLIĞIMIZ Hazırlayan Yrd. Doç. Dr. Gülhan Samur Hacettepe Üniversitesi - Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008

Detaylı

Hangi vitamin ne işe yarar?

Hangi vitamin ne işe yarar? On5yirmi5.com Hangi vitamin ne işe yarar? Vitaminler ve mineraller, vücudun biyokimyasal işlevlerinin sürdürülmesini sağlarlar. Yayın Tarihi : 10 Ekim 2012 Çarşamba (oluşturma : 8/24/2015) Yağda eriyen

Detaylı

Kanser Hastalarında Beslenme

Kanser Hastalarında Beslenme Kanser Hastalarında Beslenme Tedavi Öncesi, Tedavi Süresince ve Tedavi Sonrası Beslenme İpuçları Uzm.Dyt.Elvan YILMAZ AKYÜZ Hedefler Sağlıklı kiloyu korumak Vücudun onarımını ve tedavisini sağlayan sağlıklı

Detaylı

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI Dr. Dilek TORUN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 13-17 Kasım 2013 30. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon Diyaliz ve Transplantasyon

Detaylı

ÜNİTE 1 ÇOCUK BESLENMESİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER BESLENME I. Yrd. Doç. Dr. Aynur AYTEKİN

ÜNİTE 1 ÇOCUK BESLENMESİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER BESLENME I. Yrd. Doç. Dr. Aynur AYTEKİN BESLENME I İÇİNDEKİLER Beslenme ile İlgili Kavramlar Besin Ögeleri Proteinler Karbonhidratlar Yağlar Vitaminler Mineraller ÇOCUK BESLENMESİ Yrd. Doç. Dr. Aynur AYTEKİN HEDEFLER Bu üniteyi çalıştıktan sonra;

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

VİTAMİNLER MİNERALLER VE SAĞLIĞIMIZ

VİTAMİNLER MİNERALLER VE SAĞLIĞIMIZ VİTAMİNLER MİNERALLER VE SAĞLIĞIMIZ Hazırlayan Doç. Dr. Gülhan Ero ğlu Samur Hacettepe Üniversitesi - Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Şubat - 2008 2012 ANKARA ANKARA Birinci Basım

Detaylı

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin Prospektüs Betakin sarı renkli, berrak çözelti olup, her ml'si 5 mg Thiamin HC1 (Vit. B,), 2 mg Riboflavin (Vit. B 2 ), 2 mg Pridoksin HC1 (Vit. B 6 ), 4 mcg Siyanokobalamin (Vit B] 2 ), 20 mg Niasin,

Detaylı

Suda eriyen vitaminler. Vücutta kullanılması TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ)

Suda eriyen vitaminler. Vücutta kullanılması TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ) TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ) Suda eriyen vitaminler B grubu vitaminleri içinde ilk tanınanıdır. Bitkilerde serbest, hayvanlarda ise fosfat veya proteine bağlı olarak bulunur. Vücutta kullanılması Bazı çiğ balıklardaki

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

TAMAMLAYICI BESLENME Prof.Dr Sevin Altınkaynak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

TAMAMLAYICI BESLENME Prof.Dr Sevin Altınkaynak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı TAMAMLAYICI BESLENME Prof.Dr Sevin Altınkaynak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı 1 / 29 Tanım Tamamlayıcı beslenme DSÖ tamamlayıcı beslenmeyi; 6. aydan sonra anne sütü yanında diğer Sadece anne

Detaylı

BESLENME. Doç. Dr. Emel ĐRGĐL

BESLENME. Doç. Dr. Emel ĐRGĐL BESLENME Doç. Dr. Emel ĐRGĐL Oktay ın Yemek Duası Beslenme Fetal gelişimin en başından itibaren, bebeklik, çocukluk, adölesan dönemlerden erişkin döneme kadar yaşamın her döneminde; Yeterli gıda, Đyi beslenme,

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME ve ANTİOKSİDANLAR

SAĞLIKLI BESLENME ve ANTİOKSİDANLAR Talasemide SAĞLIKLI BESLENME ve ANTİOKSİDANLAR İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI ve HASTALIKLARI ANABİLİM DALI DİYETİSYEN BEYZA ELİUZ http://www.cnpp.usda.gov/fgv.htm http://www.beslenme.saglik.gov.tr

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

ÖĞR.GÖR.İHSAN KAZKONDU

ÖĞR.GÖR.İHSAN KAZKONDU 1 VİTAMİNLER 2 Vitaminler, büyüme, sağlıklı yaşama ve metabolik olayların düzenli yürütülmesi için gerekli olan organik öğelerdir. Yetersiz alındıklarında büyüme, gelişme ve vücudun çalışması olumsuz yönde

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

Mutfağınızdaki Eczane: Vitaminler

Mutfağınızdaki Eczane: Vitaminler Mutfağınızdaki Eczane: Vitaminler Vitaminler, vücutta meydana gelen metabolik reaksiyonların gerçekleşmesinde rol alan, vücutta üretilmeyen, yiyeceklerle birlikte dışarıdan alınmak zorunda olan organik

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

D VİTAMİNİ METABOLİZMASI ve RİKETS

D VİTAMİNİ METABOLİZMASI ve RİKETS D VİTAMİNİ METABOLİZMASI ve RİKETS D vitamini kemik yapımı ile kalsiyum ve fosfor minerallerinin dengesi için gereklidir. D VİTAMİNİ Bitkisel ve hayvansal kaynaklı olarak alınan D vitamini öncülleri deride

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME Doğumdan itibaren büyüme ve gelişme, sağlıklı ve uzun bir yaşam için vücudumuza gerekli olan bütün maddeleri besinlerle alırız. Besin; yenilebilen ve yenildiğinde

Detaylı

BESLENME VE SAĞLIK AÇISINDAN KEÇİ SÜTÜNÜN NİTELİKLERİ

BESLENME VE SAĞLIK AÇISINDAN KEÇİ SÜTÜNÜN NİTELİKLERİ BESLENME VE SAĞLIK AÇISINDAN KEÇİ SÜTÜNÜN NİTELİKLERİ Keçi, kuru ve sıcak yerlerde ve özellikle tarımsal açıdan geri kalmış bölgelerde yaşayan insanlar için çok önemli bir besin ve gelir kaynağıdır. Gerek

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. CALCİUM-D- SANDOZ 600 mg/ 400 IU efervesan tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. CALCİUM-D- SANDOZ 600 mg/ 400 IU efervesan tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI CALCİUM-D- SANDOZ 600 mg/ 400 IU efervesan tablet Ağızdan alınır. Etkin Madde: Her bir efervesan tablette, 600 mg iyonize kalsiyuma eşdeğer 1500 mg kalsiyum karbonat ve 400 IU vitamin

Detaylı

ÜNİTE 17 Biyoelementler II (Eser Elementler)

ÜNİTE 17 Biyoelementler II (Eser Elementler) ÜNİTE 17 Biyoelementler II (Eser Elementler) Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Eser element kavramını tanıyacak, Eser elementlerin biyoelementler içindeki yer ve önemini kavrayacak, Sağlıklı bir yaşam

Detaylı

YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu

YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu Yaşlılık döneminde yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması; sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, yaşam süresinin ve kalitesinin arttırılmasında

Detaylı

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620)

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmış diyetler için hazırlanan

Detaylı

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti Prospektüs ; berrak sarı renkli çözelti olup her ml'si 500.000 IU Vitamin A, 75.000 IU Vitamin D 3 ve 50 mg Vitamin E içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ uygun farmasötik şekli, içerdiği A, D 3 ve E vitamin

Detaylı

1. CALCIMAX D3 2. CALCIMAX D3 3. CALCIMAX D3 4. 5. CALCIMAX D3

1. CALCIMAX D3 2. CALCIMAX D3 3. CALCIMAX D3 4. 5. CALCIMAX D3 KULLANMA TALİMATI CALCIMAX D 3 efervesan tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir efervesan tablette, 1000 mg kalsiyum iyonuna eşdeğer 2500 mg kalsiyum karbonat ve 880 IU vitamin D 3 e eşdeğer 9,68

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ BESLENME

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ BESLENME T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ BESLENME ANKARA, 2009 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir. KANSER HASTALARINDA BESLENME DESTEĞİ Dengeli ve sağlıklı beslenme sadece tedavi gören kanser hastaları için değil tedavi sonrası süreçte de sağlıklı yaşamı oluşturan önemli unsurlardan biridir. Kanser

Detaylı

Osteoporozdan korunmak için Sağlık için Sağlıklı süt için! Programı Tanıtımı ve İl Düzeyinde Yürütülmesi

Osteoporozdan korunmak için Sağlık için Sağlıklı süt için! Programı Tanıtımı ve İl Düzeyinde Yürütülmesi Osteoporozdan korunmak için Sağlık için Sağlıklı süt için! Programı Tanıtımı ve İl Düzeyinde Yürütülmesi Nazime Yüksekkaya Ziraat Yüksek Mühendisi (Süt Teknolojisi Bölümü) Tespitler Süt ve süt ürünlerinin

Detaylı