EMZİREN ANNE BESLENMESİ ve SÜT KALİTESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EMZİREN ANNE BESLENMESİ ve SÜT KALİTESİ"

Transkript

1 EMZİREN ANNE BESLENMESİ ve SÜT KALİTESİ DOÇ.DR. GÜLHAN SAMUR Hacettepe Üniversitesi, SBF Beslenme ve Diyetetik Bölümü

2 EMZİRME DÖNEMİNDE BESLENMENİN ÖNEMİ Maternal fizyolojik gereksinmelerini karşılamak Anne sütü yapımı ve bileşimi için maternal enerji ve besin öğeleri depolarını dengede tutmak Laktasyon nedeni ile artan enerji ve besin ögeleri gereksinmesini karşılamak Yeni doğanın ANNE SÜTÜ ile büyüme ve gelişmesini sağlamak

3 MATERNAL YETERLİ ve DENGELİ BESLENME BEBEK Sağlıklı Büyüme ve gelişme Anne Sütü miktarı Anne sütünün enerji ve besin ögeleri bileşimi ANNE Sağlıklı bir Laktasyon için Maternal gereksinmeler Maternal besin ögesi depoları ADA, 2012 ESPGHAN,2010 Am J Clin Nutr 2014

4 Türkiye de Emzikli Kadınlarda Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar Beslenme anemileri Demir yetersizliği anemisi Megolablastik anemiler (vit.b12, B6, Folik asit ) İyot yetersizliği hastalıkları (IDD) Vitamin A yetersizliği Vitamin B 2 yetersizliği Vitamin B 6 yetersizliği Kalsiyum (kemik bozuklukları, osteomalasi ) Çinko yetersizliği Eur J Clin Nutr 49:613,1995 DPT 2001.

5 Emzikli Kadınlarda Vitamin ve Mineral Yetersizlikleri (%) %39 %43,1 %36,4 %60 %73, Ferritin B2 vit B6 vit B12 vit Folat Eur J Clin Nutr 49:613,1995

6 DEMİR EKSİKLİĞİ Türkiye deki gebe ve emzikli kadınların %50 sinde demir eksikliği bulunmaktadır. 2 kadından 1 i Pekcan G, Türkiye' de beslenme sorunları ve boyutları DPT, Ulusal Gıda ve Beslenme Stratejisi Çalışma Grubu Raporu 2001.

7 MATERNAL DİYETLE ALINAN VİTAMİN ve MİNERAL MİKTARLARI- TBSA 2010 Vitamin ve mineraller Emzikli kadın Gereksinmeyi Karşılama % Demir (mg) ,7 İyot(mcg) ,7 Çinko (mg) ,0 Kalsiyum (mg) ,4 Magnezyum(mg) Niasin (mg) ,1 Tiamin (mg) ,0 Riboflavin (mg) ,3 B12 (mg) ,6 Türkiye Beslenme ve Sağlık araştırması TBSA 2010

8 SAĞLIKLI BÜYÜME ve GELİŞME İÇİN İLK 6 AY SADECE ANNE SÜTÜ. WHO ESPGHAN

9 TÜRKİYE de ANNE SÜTÜ İLE BESLENME DURUMU İlk 6 ay tekbaşına anne sütü ile beslenme oranı: < 2 ay bebeklerin.. %70 < 6 ay bebeklerin. % 40 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008

10 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması-2013 İlk 6 aya kadar tekbaşına anne sütü ile beslenme durumu %30.1

11 MATERNAL BESLENME-ANNE SÜTÜ ANNE SÜTÜNÜN ENERJİSİ VE BESİN ÖĞELERİ 1. MATERNAL DİYET 2. MATERNAL DEPOLAR Yetersiz ve dengesiz beslenme Maternal besin ögeleri depolarının yetersizliği ANNE SÜTÜNÜN BİLEŞİMİNİ VE MİKTARINI ETKİLER... ESPGHAN,2009 Pediatr Clin N Am, 2013;60 Am J Clin Nutr 2014;99

12 MATERNAL ENERJİ ALIMI-ANNE SÜTÜ Maternal Enerji alımı - Süt Miktarını ve Bileşimini etkiler Yetersiz enerji (gereksinmenin %50 ve ) Enerji sınırlaması (zayıflama diyetleri vb.) Süt salınımını %20 Sütün yağ asitleri kompozisyonu değişir. CHO ve protein miktarı fazla etkilenmez Maternal yağ depoları, AS yağ asitlerini etkiler. Eur J Nutr (2013);52

13 MATERNAL ENERJİ-ANNE SÜTÜ Ağırlık kaybının laktasyona etkisi var mı??? Çalışma sayısı yeterli değil RCT çalışmalar sınırlı.. Hafif şişman ve şişman kadınlarda; 1500 kal/gün enerji alımı, süt bileşimini ve miktarını olumsuz etkiliyor kal/gün enerji ağırlık kaybı sağlarken süt bileşimini çok fazla etkilemiyor.. Butte N. et al. UptoDate 2014 N Engl J Med. 2000;342(7):502

14 MATERNAL DİYET YAĞ ALIMI-ANNESÜTÜ Maternal diyet yağ asiti örüntüsü ile anne sütünün yağ asiti örüntüsü benzerdir. Diyetin LCPUFA miktarı arttıkça sütün LCPUFA Diyetle PUFA Süt miktarı Süt PUFA Sütün toplam yağ miktarı Eur J Nutr (2013);52 Lipids 2009 ESPGHAN,2009

15 Gebelik ve postpartum dönemde; (18-35 yaş n=45) Diyet ω-3/ω-6 FA oranı anne sütü PUFA bileşimini, Maternal diyetle DHA ve EPA alımı anne sütü DHA ve EPA yağ asitleri miktarını ve bileşimini etkiler. Nutrition (2014):30:

16 Maternal diyet MUFA alımı AS MUFA Maternal diyet PUFA alımı AS PUFA Maternal diyet SFA alımı AS MUFA, AS PUFA Eur J Nutr (2013) 52:

17 Maternal diyet trans y.a. alımı AS trans y.a. Maternal diyet PUFA alımı AS PUFA Lipids (2009):44 (5);

18 Anne Sütü TFA izomerleri; Palmitoelaidic acid (16:1t9), Petroselaidic acid (18:1t6), Elaidic acid (18:1t9), Vaccenic acid (18:1t11) Linoelaidic acid (18:2t9,12)* Anne Sütü TFA miktarı 2.94±0.96 FA% Diyet TFA alımı(1.27g/gün) Anne Sütü TFA miktarı arasında ilişki bulunmadı.. Asia Pac J Clin Nutr. 2013;22(3):431-42

19 GLOBAL EXPLORATION of HUMAN MILK STUDY Cincinnati, Ohio, USA Shanghai, China Mexico City, Mexico Maternal beslenmedeki farklılıklara göre anne sütü yağ asitleri bileşimi (özellikle DHA) farklılık göstermektedir. The FASEB Journal,2014 Nutrients 2015: 7;

20 MATERNAL DİYET ANNE SÜTÜ VİTAMİN/MİNERALLER Maternal Diyetin vitamin ve mineral miktarı Anne sütü vitamin mineral düzeyini etkileyebilir. Pediatr Clin N Am (2013);60, ESPGHAN,2009

21 MATERNAL DİYETİN ANNE SÜTÜ VİTAMİN/MİNERALLERİ ÜZERİNE ETKİSİ MATERNAL DİYETTEN ETKİLENEN Yağda Eriyen Vitaminler (A, D, K) B1, B2, Niasin,B6, B12, C vitamini İyot, selenyum MATERNAL DİYETTEN ETKİLENMEYEN E vitamini, folik asit Demir, kalsiyum, çinko, bakır Pediatr Clin N Am (2013) Adv Nutr 2012; ESPGHAN, 2009

22 SAĞLIKLI BİR LAKTASYON İÇİN 1. Yeterli ve dengeli beslenme/besin çeşitliliği, 2. Artan maternal enerji gereksinmesinin karşılanması, 3. Zamanında ve uygun vitamin/mineral suplementasyonu 4. Uygun fiziksel aktivite 5. Besin güvenliği (hazırlama/pişirme vb.), 6. Alkol,sigara vb. zararlı maddelerden sakınma, ANAHTAR BİLEŞENLERDİR. ADA Reports, 2008

23 ENERJİ GEREKSİNMESİ Anne sütünün yapımı ve devamı, Maternal dokuların (meme dokusu vb.) gelişimi, BMH (anne gereksinimi), fiziksel aktivite Emziklilikte normal enerji gereksinmesine EK ENERJİ yapılmalıdır. Nutrition Bulletin 2006, ADA 2009

24 LAKTASYONDA ENERJİ EKİ NE OLMALIDIR? Günlük süt yapımı ml/gün (ort ml/gün) MATERNAL DİYET 500 kkal EK MATERNAL DEPO

25 LAKTASYONDA ENERJİ GEREKSİNMESİ Emzikli kadının yaş grubuna göre (>19yaş, 19yaş adolesan) enerji gereksinimi belirlenmelidir. Enerji = (BMH x FA) + Laktasyon Eki (>19yaş) Enerji = (BMH x FA) + Büyüme ek + Laktasyon Eki ( 19yaş) Enerji gereksinmesi doğum sonrası ağırlığına göre modifiye edilmelidir. İlk 6 aylık döneme kadar düşük enerjili (zayıflama diyetleri vb.) diyetler uygulanmaz. Günlük enerji alımı 1800 KALORİNİN ALTINA düşmemelidir.

26 MATERNAL DİYETLE ALINAN ENERJİ ve MAKRO BESİN ÖGELERİ MİKTARLARI-TBSA 2010 Enerji ve Makro Besin Ögeleri Emzikli kadın Gereksinmeyi Karşılama % Enerji ,5 Karbonhidrat (g) 241 (%53) 114,8 Protein (g) 56.3 (%12.6) 75 Bitkisel Protein (g) 32.2 (%58) - Hayvansal Protein (g) 24.1 (%42) - Yağ(g) 72.1 (%34) Posa (g) ,1 Türkiye Beslenme ve Sağlık araştırması TBSA 2010

27 PROTEİN GEREKSİNMESİ Laktasyonda artan protein gereksinmesi: Bebeğin sağlıklı büyüme ve gelişme Anne sütünün bileşimi, Maternal doku yapımı ve gelişimi (meme glandları vb.) Maternal protein depolarının korunması (maternal nitrojen dengesinin sağlanması) 750mL süt/gün 9 g prt./gün FAO/WHO/UNU 2004 Nutrition Bulletin,2006

28 PROTEİN GEREKSİNMESİ RDA g laktasyon eki veya g/kg/gün veya Enerjinin %12-15 Hayvansal kaynaklı protein miktarı %50 olmalı

29 KARBONHİDRAT GEREKSİNİMİ CHO Gereksinimi: Enerjinin % (GI, kompleks karbonhidrat tercih edilmeli) POSA İÇERİĞİ YÜKSEK Yeterli sebze ve meyve Meyve suyu yerine meyve Kurubaklagiller Tam tahıllı, kepekli ekmek Posa tüketimi g/gün

30 YAĞ GEREKSİNİMİ Emzirme Döneminde Diyet Yağlarının Önemi; Bu dönemde artan enerji ihtiyacını karşılar Anne sütünün yağ asitleri örüntüsünü düzenler Yenidoğanda büyüme ve gelişmeyi düzenler LCPUFA n3 yağ asitleri beyin ve diğer dokularda depolanarak bilişsel ve görsel fonksiyonların gelişiminde önemli rol oynar. Bu dönemde toplam yağ gereksinmesi (n3-lcpufa hariç) genel populasyon için yapılan önerilerle benzerdir. Dietary Fat Intakes for Pregnant and Lactating Women, Consensus Statement, 2007

31 YAĞ GEREKSİNİMİ Toplam Enerjinin % i yağlardan karşılanmalıdır %10 Doymuş yağ asitleri (SYA) % Tekli doymamış yağ asitleri (MUFA) % 8-10 Çoklu doymamış yağ aitleri (PUFA) (n6 ve n3 PUFA)

32 Maternal n3 LCPUFA,balık veya balık yağı alımı Anne sütü omega 3 bileşimi daha yüksek Yenidoğanlarda ağırlık kazanımı daha fazla Çocukların bilişsel ve motor gelişimi daha iyi Lancet 369 (17),2007 Am J Epidemiol, 166: 2007 Am J Clin Nutr 90(4): 2009 Ther Drug Monit 31(6):2009

33 YAĞ ASİTLERİ Maternal diyette uygun miktarda n3 LCPUFA alımı için enaz 200mg/gün DHA yer almalıdır. DHA miktarı.. 1g/gün veya n3 LCPUFA miktarı 2-7g/gün ı aşmamalıdır. 200mg/gün DHA, 2pors./hafta ( g) yağlı balık ile karşılanabilir Balıklar, omega 3 ilaveli sütler/süt tozları, özel içecekler vb. Academy of Nutrition and Dietetics 2013 Perinatal Lipid Metabolism (PeriLip) Çalışma Grubu,2010 British Journal of Nutrition, 2007

34 OMEGA-3 YAĞ ASİTLERİ Maternal sağlığın korunması, Bebeğin gelişimi için 300 mg/gün EPA+DHA 200 mg/gün ı DHA Gebelikte yağ asidi desteği için yeterli doz-yanıt çalışmaları olmadığından, bir besin desteği kullanılacaksa, bu desteğin önerilen balık tüketimi ile alınacak miktara benzer olması istenmektedir 1 g/gün balık yağı desteği FAO Food and Nutrition Paper Geneva, 2008

35 EMZİRME DÖNEMİNDE BALIK TÜKETİMİ Avantajları: n3 LCPUFA EPA ve DHA içeriği yüksek İyi kalite protein, Vit D ve kolin gibi vitaminler Selenyum, iyot, çinko vb. mineraller içermektedir. Dezavantajları: Kontaminasyon (metil merkür, PCBs poliklorid bifeniller vb.) Bu kontaminantların fetal beyin gelişimi üzerindeki olumsuz etkileri vardır (plesantadan geçer).

36 EMZİRME DÖNEMİNDE BALIK TÜKETİMİ KONTAMİNASYON (Metil merkür ) YÜKSEK DÜŞÜK ÇOK DÜŞÜK BALIK TÜRLERİ Taze veya donmuş Ton (tuna) balığı Köpek balığı, Kılıç balığı, Büyük uskumru (eskolar) Konserve Beyaz Ton Balığı Light Konserve Beyaz Ton Balığı (Skipjack, yellowfin, tongol vb.türleri içerir) Somon,Ringa, Mezgit Alabalık, hamsi Morino, dil balığı, göl balıkları KULLANIM MİKTARI (LİMİTLER) TÜKETİLMEMELİ 300g/hafta SINIRSIZ SINIRSIZ IOM,Seafood Choices: Balancing benefits and risks 2007

37 VİTAMİN ve MİNERALLER Laktasyonda toplam miktar Ca (mg) Fe(mg) Folik Asit (mcg) 600 B 1 (mg) 1.5 B 2 (mg) 1.6 C (mg) D vit.(mcg) 10 A (mcg/gün) 1200

38 MULTİVİTAMİN/MİNERAL SUPLEMANI GEREKLİ Mİ? Vitamin-mineral desteği gerekli olan durumlar: 1. Sigara, alkol içenler 2. İlaç kullananlarda 3. Demir eksikliği anemisi olanlarda, 4. Diyetin kalitesinin düşük olduğu durumlarda, 5. Hayvansal besinleri tüketmeyenlerde (vejeteryanlar) Supleman tercihinde, vitamin-minerallerin tolere edilebilen üst limitlerinin aşılmamasına dikkat edilmelidir.

39 VİTAMİN B 12 Katı vejeteryan/veganlar MULTİVİTAMİN/MİNERAL B 12 desteği almalı

40 GEBELERE D VİTAMİNİ DESTEK PROGRAMI (2011) Gebelikte 6 ay (2.trimesterdenitibaren) Doğum sonrası 6 ay (laktasyonda) Toplam 12 ay 1200 IU (9 damla) D3 TC Sağlık Bakanlığı 2011

41 TC Sağlık Bakanlığı Gebelere Demir Destek Programı Gebelerde klinik anemi olmasa da günlük demir gereksinimi göz önüne alınarak ; İkinci trimesterden başlayarak 6 ay ve doğum sonrası 3 ay olmak üzere toplam 9 ay süre ile Günlük mg elementer demir

42 SIVI litre

43 SIVI Tüketilebilecek en uygun sıvılar İçme suyu, Taze meyve suları Süt, sütlü içecekler Ayran, kefir vb. Yağı / yağsız süt Probiyotikli İçecekler (probiyotik süt/yoğurt) Sınırlı veya Kullanılmaması Gereken Kolalı içecekler, Gazozlar Çay ve kahve Enerji içecekleri (katkı maddeleri ve kafein içeriği nedeni ile ), Alkol (nörotoksik etkisi) Diyet içecekleri (Yapay tatlandırıcılar nedeniyle..)

44 KAFEİN 300 mg/gün den Fazla Kafein Tüketimi: Anne sütü ile bebeğe geçen kafein: Kalp atım ve solunum hızını arttırır, Bebeklerde uyku düzensizlikleri, irritabilite Ani bebek ölümlerine neden olmakta, Bebeklerde büyüme ve gelişmeyi olumsuz etkiler, Deney hayvanlarında teratojenik etkisi vardır. Laktasyonda kafein alımı 200 mg/gün British Nutrition Foundation Nutrition Bulletin, 34, ,2009 Food Standarts Agency (FSA),2005, ADA 2008

45 İçecekler Kafein 1 kupa instant kahve mg 1 kupa filtre kahve 140mg 1 kupa çay. 75 mg 1 kutu kola. 40 mg 1 kutu energy drink 80 mg 50 g sade çikolata.. 50 mg 50 g sütlü çikolata 25 mg Laktasyonda kafein alımı 200 mg/gün British Nutrition Foundation Nutrition Bulletin, 34, ,2009

46 BİTKİSEL SUPLEMANLAR ACOG gibi bir çok profesyonel kuruluş; Gebelik/emziklilik süresince bitkisel suplemanların kullanımını önermemektedir. Bu ürünlerin kullanımının güvenli olduğunu gösteren bilimsel kanıtlar yetersizdir. Kullanım dozu ve miktarı ile ilgili düzenlemeler bulunmamaktadır. Bitkilerdeki kurşun kontaminasyonu ve zararlı etkileri dikkatle değerlendirilmelidir..

47 BİTKİ ÇAYLARI Amerikan Pediatri Akademisi: Gebe/emziklilerin bitki çayı tüketimlerini sınırlamaları gerektiğinin bildirmektedir. Filtre edilmiş çaylar tercih edilmeli ve 240 ml/gün üstüne çıkılmamalıdır. Ihlamur, portakal kabuğu, turunçgil çayları, zencefil, kuşburnu, melissa çayı orta düzeyde kullanılabilir.

48 Emziklilikte Enerji ve Besin Ögeleri Gereksinmeleri Enerji ve Besin Ögeleri Normal Emzikli Enerji (kal/gün) Protein (g/kg) Kalsiyum (mg/gün) Demir (mg/gün) Çinko (mg/gün) İyot(mcg/gün) A vitamini (mcg/gün) D vitamini (mcg/gün) E vitamini (mg/gün) K vitamini (mcg/gün) C vitamini (mg/gün) B1 vitamini (mg/gün) B2 vitamini (mg/gün) Niasin(mg/gün) B6 vitamini(mg/gün) Folik asit(mcg/gün) B12 vit (mcg/gün) Türkiye ye Özgü Beslenme Rehberi,2004

49 TEŞEKKÜRLER...

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

EMZİREN ANNE BESLENMESİ NASIL OLMALIDIR?

EMZİREN ANNE BESLENMESİ NASIL OLMALIDIR? EMZİREN ANNE BESLENMESİ NASIL OLMALIDIR? Gebe ve emziren annede yeterli ve dengeli beslenme gereklidir. 1 Tüm annelerin kendi fizyolojik gereksinimlerini karşılamaları Kendi vücut besin depolarını dengede

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 2. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME

MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı GEBELİKTE BESLENME SA Ğ LIKLI BEBEKLER = SA Ğ LIKLI NES İ LLER B İ R ANNEN

Detaylı

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araş.Gör.İnci Türkoğlu Araş.Gör.Neslihan Ülger Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Genel Bilgiler Hasta Adı: Cinsiyet: B.Y. Kadın Yaş: 40 Eğitim: Meslek: Lise

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİKTE BESLENME BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU

AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU Adı, Soyadı: Hasta ID No: Doğum Tarihi (Gün/Ay/Yıl): / / Cinsiyeti: K E Uyruğu: KKTC TC Diğer: Kimlik No: Sosyal Güvencesi: Ücretli Hasta Devlet Sevkli

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIK Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre sağlık ; bedensel ve ruhsal olarak tam iyi olma halidir. BESLENME Bir insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken

Detaylı

Beslenme ve Sağlık Beyanları

Beslenme ve Sağlık Beyanları Beslenme ve Sağlık Beyanları PROF. DR. SİBEL KARAKAYA E.Ü. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BESLENME BİLİM DALI 12-14 KASIM 2014 Resmi Gazete Tarihi: 29.12.2011 Resmi Gazete Sayısı: 28157

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 SUNU PLANI Sağlıklı ve dengeli beslenme Temel besin öğeleri ve grupları Öğün içerikleri: Kahvaltı Fast-food ve zararları Çocuğunuzun beslenme çantası

Detaylı

GEBE KADINLARIN BESLENME DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

GEBE KADINLARIN BESLENME DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ December/Aralık 0 GEBE KADINLARIN BESLENME DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Nalan Hakime Noğay ÖZET Bu çalışmanın amacı, yaşları arasında u birinci trimestır, i ikinci trimestır ve 0 u üçüncü trimestırda

Detaylı

BENİM ANNEM GÜZEL ANNEM KARNINDA GÜZEL BESLE BENİ

BENİM ANNEM GÜZEL ANNEM KARNINDA GÜZEL BESLE BENİ BENİM ANNEM GÜZEL ANNEM KARNINDA GÜZEL BESLE BENİ Merhabalar, Uzun zamandır bilgi birikimimi yazıya dökme isteğim vardı. Bunun için de dolan bardağın taşmasını bekliyordum. İlk ne yazsam, neyi paylaşsam

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

ANNE BESLENME BĠLGĠSĠ ve ALIġKANLIKLARI. Doç.Dr.Pemra C.ÜNALAN Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

ANNE BESLENME BĠLGĠSĠ ve ALIġKANLIKLARI. Doç.Dr.Pemra C.ÜNALAN Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD ANNE BESLENME BĠLGĠSĠ ve ALIġKANLIKLARI Doç.Dr.Pemra C.ÜNALAN Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD Fetal Hayattan Çocukluğa Ġlk 1000 gün boyunca anne beslenmesi özellikle 2 evrede bebek

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK; Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. BESLENME; Büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken

Detaylı

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu çeşitli yağ tipleri kolesterol, trigliserid, LDL-kolestroldür.

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

Gebe Ve Emziklilikte Beslenme

Gebe Ve Emziklilikte Beslenme Gebe Ve Emziklilikte Beslenme Gebelikte Beslenmenin Önemi 1.Gebelik döneminde annenin sağlıklı beslenmesi hem fetüs hem de anne açısından oldukça önemlidir. 2.Gebelik döneminde annenin yetersiz ve dengesiz

Detaylı

OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARDA BESLENMENİN ÖNEMİ

OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARDA BESLENMENİN ÖNEMİ OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARDA BESLENMENİN ÖNEMİ Prof. Dr. Nevin ŞANLIER Doç. Dr. Eda KÖKSAL Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü BESLENME KARIN DOYURMAK YA DA AÇLIK DUYGUSUNU

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı?

Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı? Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı? Vitaminler, vücudumuzdaki birçok metabolik olayın gerçekleşmesinde önemli görevleri olan maddelerdir. Vücudumuz vitaminleri kendisi yapamadığından gıdalarla almak

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 3. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

DiYABET VE BESLENME N M.-

DiYABET VE BESLENME N M.- DiYABET VE BESLENME Diyabet tedavisinin amacı;kan şekeri kontrolünü sağlayarak diyabetin seyrinde gelişebilecek bozuklukları (komplikasyonları) önlemek veya geciktirmek; böylece yaşam kalitenizi yükseltmektir.

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME Besinlerle alınan enerjinin başlıca kaynağı olan besin öğeleri proteinler, karbonhidratlar ve yağlardır. Enerji gereksinimi ne olursa olsun, günlük alınan

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn

AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn Geçen sayıda beslenme konusuna genel bir giriş yaparak besin öğeleri hakkında bilgiler vermiştim. Bu sayıda ise temel besin grupları ve doğru

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

GEBELĠKTE BESĠN DESTEKLERĠ FETÜSE OLUMLU VE OLUMSUZ ETKĠLERĠ. Doç. Dr. Hülya DEDE

GEBELĠKTE BESĠN DESTEKLERĠ FETÜSE OLUMLU VE OLUMSUZ ETKĠLERĠ. Doç. Dr. Hülya DEDE GEBELĠKTE BESĠN DESTEKLERĠ FETÜSE OLUMLU VE OLUMSUZ ETKĠLERĠ Doç. Dr. Hülya DEDE Zekai Tahir Burak Kadın Hastalıkları E.A.H. Ankara 2014 YÖNERGELER IOM Institude of Medicine 1990 Pregnancy Report HHS

Detaylı

21 OCAK 2015. 21.01.2015 Prof. Dr. A. Emel Önal

21 OCAK 2015. 21.01.2015 Prof. Dr. A. Emel Önal Prof. Dr. A. Emel Önal 21 OCAK 2015 21.01.2015 Prof. Dr. A. Emel Önal 1 Doğru beslenme çocukların normal büyüme ve gelişmesini sağlar ve daha sonra da yaşamı sağlıklı sürdürmek için gereklidir. Protein,

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği

Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Resmi Gazete Tarihi Sayısı Değişiklik Açıklaması İlk Yayın 24.12.2001 24620 1. Değişiklik 31.08.2003 25125 EK-1 in 7 inci maddesi, Madde 6 (Eklendi)

Detaylı

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ SPORCU BESLENMESİ SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği, ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık problemlerine ve performans

Detaylı

Süt Çocuklarında Beslenme ve Ek Gıdalar. Prof. Dr. Esin Koç Gazi Üniversitesi

Süt Çocuklarında Beslenme ve Ek Gıdalar. Prof. Dr. Esin Koç Gazi Üniversitesi Süt Çocuklarında Beslenme ve Ek Gıdalar Prof. Dr. Esin Koç Gazi Üniversitesi Süt çocuğunun beslenmesi 0-6 ay: Emme dönemi Anne sütü Hazır mamalar İnek sütü 6-9 ay: Geçiş dönemi Çorbalar (tahıl, sebze),

Detaylı

UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU

UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU SPOR KULUBÜ YAYINI VUCUDUMUZ VE DENGELİ BESLENME 2015 BOĞAZLIYAN / YOZGAT SUNU PLANI * Sağlıklı ve Dengeli beslenme * Temel besin öğeleri ve grupları * Öğün içerikleri: Kahvaltı

Detaylı

BESLENME. Doç. Dr. Emel ĐRGĐL

BESLENME. Doç. Dr. Emel ĐRGĐL BESLENME Doç. Dr. Emel ĐRGĐL Oktay ın Yemek Duası Beslenme Fetal gelişimin en başından itibaren, bebeklik, çocukluk, adölesan dönemlerden erişkin döneme kadar yaşamın her döneminde; Yeterli gıda, Đyi beslenme,

Detaylı

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli

Detaylı

Gebelikte Beslenme Vitaminler

Gebelikte Beslenme Vitaminler Gebelik döneminizde dengeli bir beslenme alışkanlığı edindiğinizde, sıvıyı bol miktarda aldığınızda, doktorunuzun verdiği demir içerikli preparatları düzenli olarak aldığınızda, normal sınırlar içinde

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

UZMAN GÖRÜŞLERİ. Tavuk Etinin Optimal Beslenmedeki Yeri ve Önemi

UZMAN GÖRÜŞLERİ. Tavuk Etinin Optimal Beslenmedeki Yeri ve Önemi UZMAN GÖRÜŞLERİ Etinin Optimal Beslenmedeki Yeri ve Önemi Prof. Dr Sevinç YÜCECAN Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü seviyu@gmail.com Günümüzde diyete bağlı

Detaylı

MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ

MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ Sporcuların performansını etkileyen faktörlerden genetik yapı, uygun antrenmanın yanında beslenmeleri de son derece önem taşımaktadır.

Detaylı

GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME

GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME Hazırlayan Yrd. Doç. Dr. Gülhan Samur Hacettepe Üniversitesi-Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI ve ADOLESANLARDA BESLENME ve BESLENME PROGRAMLARININ GELİŞTİRİLMESİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI ve ADOLESANLARDA BESLENME ve BESLENME PROGRAMLARININ GELİŞTİRİLMESİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI ve ADOLESANLARDA BESLENME ve BESLENME PROGRAMLARININ GELİŞTİRİLMESİ Prof.Dr.Nilgün Karaağaoğlu BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Okul Çağı

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

Madde 3- Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne göre hazırlanmıştır.

Madde 3- Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne göre hazırlanmıştır. Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Yetki Kanunu Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete 24.12.2001-24620 Tebliğ No 2001/42 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı, özel tıbbi amaçlı diyet gıdaların

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ BESLENME Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ 2 SAĞLIKLI BESLENME O Beslenme, O Yeterli ve dengeli beslenme O Besin O Besin öğeleri 3 İnsanlar neden yemek yer? Beslenme; İnsanın büyümesi, gelişmesi,

Detaylı

Yağlar ve Proteinler

Yağlar ve Proteinler Yağlar ve Proteinler Yağlar Yağlar, yağ asitleri ve gliserolden oluşmuş organik bileşiklerdir. Yağlar en ekonomik enerji kaynaklarıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki katından

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME

GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME HAZIRLAYAN Yrd. Doç. Dr. Gülhan Samur Ekim-2006 ANKARA Birinci Basım : Ekim-2006 Ankara 3000 Adet ISBN : 975 590 181-7 Baskı : Sinem Matbaacılık Bardacık Sokak

Detaylı

Kanser Hastalarında Beslenme

Kanser Hastalarında Beslenme Kanser Hastalarında Beslenme Tedavi Öncesi, Tedavi Süresince ve Tedavi Sonrası Beslenme İpuçları Uzm.Dyt.Elvan YILMAZ AKYÜZ Hedefler Sağlıklı kiloyu korumak Vücudun onarımını ve tedavisini sağlayan sağlıklı

Detaylı

Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ

Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ ÖZEL TIBBİ AMAÇLI DİYET GIDALAR TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete 24.12.2001-24620 Tebliğ No 2001/42 Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması

Detaylı

Ekmeğin Besin Değeri ve Beslenmemizdeki Önemi

Ekmeğin Besin Değeri ve Beslenmemizdeki Önemi Ekmeğin Besin Değeri ve Beslenmemizdeki Önemi Doç. Dr. Nazan AKTAŞ Selçuk Üniversitesi Ekmek İsrafının Önlenmesi ve Tam Buğday Ekmeği Paneli 19 Mart 2013 - KONYA 2 Gıda Güvencesi: Bütün insanların her

Detaylı

KAFEİN. HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN

KAFEİN. HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN KAFEİN HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN KAFEİN NEDİR? Önemli fizyolojik etkileri olan alkoloid grubunun azotlu organik bir bileşiğidir. Kimyasal ismi trimethylxanthine dir ve formülü

Detaylı

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME 1 MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ 2 3 YAŞAM BEBEKLİK ÇOCUKLUK

Detaylı

YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu

YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu Yaşlılık döneminde yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması; sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, yaşam süresinin ve kalitesinin arttırılmasında

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

BESLENME VE SPOR. E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu

BESLENME VE SPOR. E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu BESLENME VE SPOR E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu BESLENME VE SPOR Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık

Detaylı

ÖZEL BESLENME AMAÇLI ve TAKVİYE EDİCİ GIDALAR

ÖZEL BESLENME AMAÇLI ve TAKVİYE EDİCİ GIDALAR ÖZEL BESLENME AMAÇLI ve TAKVİYE EDİCİ GIDALAR Selman Ayaz Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanı İstanbul Sağlık ve Beslenme Bienali 12-14 Kasım 2014 1 ÖZEL BESLENME AMAÇLI GIDALAR Özel Beslenme Amaçlı

Detaylı

Gazlı İçecekler Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?

Gazlı İçecekler Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor? Son yıllarda özellikle sofralarımıza hakim olmuş gazlı içecekleri içmeden önce bir kez daha düşünmek de yarar var. Gazlı içecekler hakkındaki gerçekleri anlatan Judith Valentine'in makalesi, bu yabancıyı

Detaylı

Biberon Maması İçerik ve Çeşitleri

Biberon Maması İçerik ve Çeşitleri Biberon Maması İçerik ve Çeşitleri Biberon Mamaları Annesütünün ikamesidir. Annesütü alamayan bebekler için Annesütü yetersizliğinde Annesütü ve inek sütünde enerji ve ana besin maddeleri Anne Sütü (100ml)

Detaylı

PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın!

PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! 1983 yılında Almanya da geliştirilen Prenet ürünleri, en son teknoloji ile üretilir. Konsept, içerisinde kişiye özel olarak uygulanan vücut analizini de barındıran,

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Menopozda Öz-bakım Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Yapılan araştırmalar, kadınların menopozun ne olduğunu, bedenlerinde meydana gelen değişikliklerin

Detaylı

Beslenme İle İlgili Altın Kurallar

Beslenme İle İlgili Altın Kurallar Beslenme İle İlgili Altın Kurallar Egzersiz yapanlar performanslarını artırmak için enerji ve besin öğelerini yeterli almalı, dengeli ve çeşitli beslenmelidirler. Besin öğeleri 6 farklı kategoride değerlendirilir.

Detaylı

SPORCULAR için......sizin için

SPORCULAR için......sizin için SPORCULAR için......sizin için 1 NEDEN EGZERSİZ YAPARIZ? Kilo kontrolü İyi bir görünüm Fitness / Egzersiz Performans 2 2 ENERJİ KAYNAKLARI 3 MAKROBESİNLER 4 Gün içinde beslenmenizi çeşitlendirmek önemlidir...

Detaylı

Conjugated Linoleic Acid

Conjugated Linoleic Acid Conjugated Linoleic Acid Conjugated Linoleic Acid (CLA) GENEL BAKIŞ Konjuge linoleik l ik asit bir omega-6 esansiyel yağğ asidi olan linoleik asit (LA) in 28 geometrik ve pozisyonel izomerlerini kapsar.

Detaylı

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620)

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmış diyetler için hazırlanan

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

TAKVİYE EDİCİ GIDALAR 2013

TAKVİYE EDİCİ GIDALAR 2013 TAKVİYE EDİCİ GIDALAR 2013 İlhami ŞAHİN Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü ilhami.sahin@tarim.gov.tr 8.Gıda Mühendisliği Kongresi 07 Kasım 2013,

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME Kalp hastalıkları deyince; kalp ve kan damarlarına ilişkin hastalıklar aklımıza gelmektedir. Damar sertliği; Atardamar duvarının kalınlaşmasıdır. Yavaş seyreden ilerleyici

Detaylı

BESLEYENİ BESLEMEK. Prof. Dr. Canan AYGÜN 19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi

BESLEYENİ BESLEMEK. Prof. Dr. Canan AYGÜN 19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi BESLEYENİ BESLEMEK Prof. Dr. Canan AYGÜN 19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kazan- Kazan Anne Sağlığı Bebek Sağlığı Kanser Anne sütüyle besle(n)me YENİ BİLGİLER Tip 2 DM Metabolik sendrom EMZİR(ME) ve

Detaylı

Diyabette Beslenme. Diyabet

Diyabette Beslenme. Diyabet Diyabette Beslenme Diyabet BR.HLİ.044 Diyabet Hastası Nasıl Beslenmeli? Halk arasında şeker hastalığı olarak adlandırılan diyabet, düzenli beslenme programı gerektirir. Düzenli ve bilinçli bir beslenme

Detaylı

DAHA İYİ BİR YAŞAM İÇİN RUHUMUZU BESLEYEN HERŞEYİ ÖZENLE SEÇERİZ İYİ ARKADAŞLIKLAR

DAHA İYİ BİR YAŞAM İÇİN RUHUMUZU BESLEYEN HERŞEYİ ÖZENLE SEÇERİZ İYİ ARKADAŞLIKLAR GÜZEL MÜZİKLER MÜTHİŞ MANZARALAR DAHA İYİ BİR YAŞAM İÇİN RUHUMUZU BESLEYEN HERŞEYİ ÖZENLE SEÇERİZ İYİ ARKADAŞLIKLAR PEKİ AYNI ÖZENİ BESLENMEMİZE GÖSTERİR MİYİZ? HER ŞEY DAHA İYİ BİR YAŞAM İÇİN Daha İyi

Detaylı

Premium quality Dry Dog

Premium quality Dry Dog ECOPET Premium quality Dry Dog Food Happy pet. Happy you. Puppy Formula ECOPET Alimento completo ed equilibrato per cuccioli e per cagne in gestazione o in allattamento Happy pet. Happy you. Farmina Pet

Detaylı

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME: Büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır. BESİNLER VE BESİN ÖĞELERİ Yaşamımız için gerekli olan bütün besinleri,

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

TÜRKİYE DE EKMEK TÜKETİMİ VE SAĞLIK İLİŞKİSİ Dyt. Elvan Odabaşı Kanar

TÜRKİYE DE EKMEK TÜKETİMİ VE SAĞLIK İLİŞKİSİ Dyt. Elvan Odabaşı Kanar TÜRKİYE DE EKMEK TÜKETİMİ VE SAĞLIK İLİŞKİSİ Dyt. Elvan Odabaşı Kanar EKMEK REYTINGI EN YUKSEK BESIN Ekmek KİLO ALDIRIYOR Ekmeğin üzerine SAĞLIĞA ZARARLIDIR yazılmalı (19.03.2013 Sabah Gazetesi) Ekmek

Detaylı

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm Bölüm 24 Astım ve Beslenme Dr. Alpaslan TANOĞLU ve Dr. Mustafa DİNÇ Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm dünya yüzeyinde, son 50 yılda büyük bir

Detaylı

PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın!

PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! PRENET LE KİLONUZU Kontrol Altına Alın! 1983 yılında Almanya da geliştirilen Prenet ürünleri, en son teknoloji ile üretilir. Konsept, içerisinde kişiye özel olarak uygulanan vücut analizini de barındıran,

Detaylı

BÖLÜM 3 ÖZEL DURUMLARDA BESLENME

BÖLÜM 3 ÖZEL DURUMLARDA BESLENME BÖLÜM 3 ÖZEL DURUMLARDA BESLENME İÇİNDEKİLER Sayfa No ÜNİTE 1. GEBE ve EMZİKLİ KADINLARDA BESLENME... 110 1. Genel Bilgi... 111 2. Yetersiz ve Dengesiz Beslenen Annenin Sağlığı... 112 3. Gebelikte Enerji

Detaylı

03.04.2016 GEBELİKTE BESLENME

03.04.2016 GEBELİKTE BESLENME Hayatımızın her döneminde önemli olan beslenme, gebelikte de çok önemlidir. GEBELİKTE BESLENME Prof. Dr. Nursan ÇINAR Beslenme Ģekli MERAK KONUSU 1 / 76 2 / 76 Yetersiz ve dengesiz beslenme sorunlarından

Detaylı

GEBE ve EMZİREN ANNEDE BESLENME Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

GEBE ve EMZİREN ANNEDE BESLENME Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Aile Hekimliği sisteminde ilk 1000 gündeki beslenmeye yaklaşım nasıl olmalı? Doktor, Hemşire, Ebenin rolü GEBE ve EMZİREN ANNEDE BESLENME Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Maternal,

Detaylı