Lipitler; Yapı ve Fonksiyonları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Lipitler; Yapı ve Fonksiyonları"

Transkript

1 Lipitler 1

2 Lipitler; Yapı ve Fonksiyonları Biyolojik lipitler kimyasal olarak farklı özelliklere sahip bileşiklerden oluşmuş bir gruptur. Lipitlerin ortak ve tanımlayıcı özellikleri suda çözünmemeleridir. Lipitlerin biyolojik fonksiyonları tıpkı kimyasal yapıları gibi büyük bir çeşitlilik göstermektedir. Yağlar pek çok organizmada enerjinin depolandığı moleküllerdir. Fosfolipitler ve steroller biyolojik membranların ana yapısal elementleridir. Diğer lipitler, göreceli olarak daha düşük konsantrasyonlarda bulunurlar, ancak enzim kofaktörleri, elektron taşıyıcıları, ışık absorblayıcılar, membran proteinlerinin katlanmasına yardımcı olan şaperonlar, sindirim sisteminde emülsifiye edici ajanlar ve hücre içi mesajcılar olarak önemli görevler üstlenirler. 2

3 3

4 Depo Lipitleri Yağlar yağ asidi türevleridir ve neredeyse tüm canlılarda enerji deposu olarak kullanılırlar. Yak asitleri neredeyse fosil yakıtlarındaki hidrokarbonlar kadar düşük oksidasyon durumunda olan hidrokarbon türevleridir. Yağ asitlerinin hücresel oksidasyonu (CO 2 ve suya) tıpkı fosil yakıtlarının içten yanmalı motorlarda hızlı ve kontrollü bir şekilde yakılması gibi yüksek derecede enerji açığa çıkarır. Yağ asitleri 4-36 karbonlu (doymuş veya doymamış) hidrokarbon zincirine sahip karboksilik asitlerdir (C 4 -C 36 ). 4

5 5

6 6

7 Yağ asitlerinin basitleştirilmiş isimlendirilmesi karbon sayısı: çift bağın sayısı şeklinde yapılabilir. Örnek olarak palmitik asit (16 karbonlu doymuş yağ asidi) 16:0, oleik asit (18 karbonlu tek doymamışlık içeren) 18:1 olarak gösterilir. Eğer varsa çifte bağın yeri Δ (delta) ile gösterilir.. O halde C1 karboksil karbonu olmak üzere C9 ve C10 arasında bir, C12- C13 arasında bir olmak üzere iki çifte bağ içeren 20 karbonlu yağ asidi 20:2(Δ 9,12 ) olarak isimlendirebilir. Doğada en yaygın olarak bulunan yağ asitleri dallanmamış karbondan oluşmuş, çift karbon sayısına sahip yağ asitleridir. 7

8 Çifte bağların yeri genel olarak belirlidir; tek doymamışlık için C9-10, çift doymamışlık için C9-10, C12-13 ve üç doymamışlık için C9-10, C12-13 ve C15-16 Araşidonik asit bu genellemenin istisnasıdır. Çoklu doymamışlık içeren yağ asitlerinde çifte bağlar genellikle konjuge olarak yerleşmezler ; bunun yerine bir metilen grubu ile ayrılmış durumdadırlar: 8

9 Neredeyse tüm doğal olarak bulunan yağ asitlerinde çifte bağlar cis konfigürasyonundadır. Trans yağ asitleri geviş getiren hayvanların rumenlerinde fermantasyon sırasında meydana gelir ve et ve et ürünlerinde bulunabilirler. Ayrıca balık ve bitkisel yağların hidrojenasyonu sırasında da oluşabilirler. Yüksek trans yağ içeren diyetler kandaki yüksel LDL ve düşük HDL kolesterol seviyeleri ile ilişkilendirildiklerinden, yüksek miktarda trans yağ asitlerinin tüketilmemesi önerilmektedir. Omurgalılarda, serbest yağ asitleri kanda serum albumin proteinine nonkovalent bir şekilde bağlanmış olarak dolaşır. 9

10 10

11 Yağ asitlerinin ve oluşturdukları bileşiklerin erime noktası gibi fiziksel özellikleri, hidrokarbon zincirinin uzunluğuna ve doymamışlığının derecesine bağlıdır. Yağ asitlerinin sudaki çözünürlüğü içerdikleri uzun, polar olmayan hidrokarbon zincirleri nedeniyle düşüktür. Yağ asidi zincirinin karbon sayısı arttıkça ve çifte bağlarının sayısı azaldıkça sudaki çözünürlüğü azalır. Kısa zincirli yağ asitleri içerdikleri karboksil grupları nedeniyle suda az da olsa çözünürler. 11

12 12

13 Yağ asitlerinin erime noktalarındaki farklılıklar yağ asidi moleküllerinin farklı yerleşimlerine de bağlıdır. 13

14 Yağ asitlerinden türeyen en küçük lipitler trigliseritler, yağlar ve nötral yağlar olarak da adlandırılan triaçilgliserollerdir. Triaçilgliseroller üç yağ asidinin tek bir gliserol molekülüne ester bağı ile bağlanması ile oluşur. 14

15 Her üç pozisyonunda da aynı yağ asidini içeren triaçilgliseroller basit yağlar olarak adlandırılırlar. Bununla birlikte doğal olarak bulunan çoğu triaçilgliseroller karışık yapıdadırlar; iki ya da daha farklı yapıda yağ asitlerinden oluşurlar. Bu bileşikler adlandırılırken yağ asitlerinin adı ve pozisyonu belirtilmelidir. Gliserolün polar hidroksil grupları yağ asitlerinin polar karboksil grupları ile ester bağı yaptıkları için triaçilgliseroller polar değildirler ve suda çözünmezler. 15

16 16

17 Çoğu ökaryotik hücrelerde, triaçilgliseroller sitozolün içinde mikroskobik damlalar halinde bulunurlar ve metabolik yakıt depoları olarak kullanılırlar. Omurgalılar, yağların depolanması için adipozit veya yağ hücreleri adı verilen özelleşmiş hücrelere sahiptirler ve bu hücrelerin neredeyse tamamı yağ damlacıkları ile doludur. Triaçilgliseroller pek çok bitkinin tohumunda depolanırlar. Adipozitler ve çimlenen tohumlar lipaz adı verilen enzim sayesinde depolanmış olan triaçilgliserollerden yağ asitlerinin serbest kalmalarını sağlarlar. 17

18 Enerji deposu olarak yağların kullanılmasının iki sebebi vardır. Yağ asitlerinin karbon atomları şekerlerin karbon atomlarından daha düşük oksidasyon seviyesine sahiptirler ve bu sebeple yağlardan karbohidratlara göre daha çok enerji elde edilir. Triaçilgliseroller hidrofobik oldukları için depolanmaları için suya ihtiyaç yoktur. Bir gram karbohidratın depolanması içinse neredeyse 2 g su gerekir. Glukoz gibi karbohidratlar suda yüksek oranda çözünebildikleri için hızlı enerji ihtiyacı durumunda önem kazanırlar. 18

19 Bazı hayvanlarda, triaçilgliserollerin deri altında depolanması sadece enerji deposu olarak değil aynı zamanda düşük sıcaklıklarda canlıyı korumak için yalıtım malzemesi olarak görev yapar. Kış uykusuna yatan hayvanlarda, çok büyük miktarlardaki yağ depoları hem enerji depolanması hem de yalıtım malzemesi olarak görev yapar. İspermeçet balinalarında depolanmış olan mumlar ve triaçilgliseroller hem soğuk sularda yaşamasını sağlarken hem de suda batmamasına yardımcı olur. 19

20 Çoğu doğal yağlar, basit ve karışık triaçilgliserollerin bir karışımından oluşmuştur. Bu bileşikleri oluşturan yağ asitleri zincir uzunlukları ve doymuşluk dereceleri açısından birbirlerinden farklılaşırlar. Yağ açısından zengin gıdalar oksijenli ortamda uzun süre bırakıldıklarında bozulurlar. Hoş olmayan tat ve koku çifte bağların oksidatif yıkımı sonucu oluşan kısa zincirli ve dolayısıyla uçucu aldehitlerden ve yağ asitlerinden kaynaklanır. 20

21 Mumlar Biyolojik mumlar uzun zincirli doymuş veya doymamış yağ asitlerinin (C14-36) uzun zincirli alkollerle (C16-30) oluşturdukları esterlerdir. Erime noktaları o C dir ve genellikle triaçilgliserollerden daha yüksektir. Planktonlarda mumlar metabolik yakıtın depo şeklidir. Mumlar su itici özellikleri ve sağlam yapıları nedeniyle farklı görevler de üstlenirler. Omurgalılarda bazı deri bezleri saç ve derinin korunması, ve su geçirmez özellik kazanması için mum salgılarlar. Biyolojik mumların farmasötik, kozmetik ve diğer endüstrilerde uygulama alanları bulunmaktadır. 21

22 Zarlardaki Yapısal Lipitler Biyolojik zarların yapısı çift katlı lipit yapısındadır. Bu yapı ploar moleküller ve iyonlar için bir bariyer olarak davranır. Membran lipitleri amfipatik yapıdadırlar: molekülün bir ucu hidrofobik diğer ucu ise hidrofiliktir. Birbirleri ile olan hidrofobik ve su ile olan hidrofilik etkileşimlerinden dolayı membranlar çift tabaka şeklinde katlanmıştır. 22

23 Membran lipitlerini 5 sınıfta incelemek mümkündür: gliserofosfolipitler, hidrofobik kısım gliserole bağlanmış iki yağ asidinden oluşur; hidrofilik kısım ise fosfattır Galaktolipitler ve sulfolipitler, gliserofosfolipitlere benzerler ancak fosfat yerine başka gruplar içerirler. Arkaebakteriyel tetraeter lipitler, iki çok uzun alkil zinciri her iki uçtan da gliserol ile eter bağı yapmıştır. sfingolipitler, tek bir yağ asidi sfingozine bağlıdır; steroller, dörtlü hidrokarbon halkasına sahip sistemlerdir. 23

24 24

25 Gliserofosfolipitler Gliserofosfolipitler, fosfogliseroller olarak da adlandırılırlar ve bir gliserol molekülüne iki yağ asidi molekülünün ester bağı ile bağlandığı yapılardır. Gliserolün üçüncü karbonuna ise yüksek derecede polar bir molekül bir fosfodiester bağı ile bağlanmıştır. Gliserol kiral olmamasına rağmen, bir ucuna fosfatın eklenmesi ile kiral bir bileşiğe dönüşür. 25

26 26

27 Tüm bu bileşiklerde, polar grup gliserole bir fosfodiester bağı ile bağlıdır ve fosfat grubu nötral ph da negatif yüklüdür Polar alkol grupları ise farklı yüklere sahip olabilirler. Bu yükler membranların yüzey özelliklerine büyük ölçüde katkıda bulunurlar. Genel olarak, fosfogliseroller C1 de C16-C18 doymuş yağ asitlerini C2 de ise C18-C20 doymamış yağ asitlerini içerirler. 27

28 28

29 Galaktolipitler ve Sulfolipitler İkinci grup membran lipitleri özellikle bitkilerde yaygın olarak bulunurlar. 29

30 Galaktolipitler thykaloid membranda yerleşmişlerdir ve damarlı bitkilerin toplam membran lipitlerinin %70 ila %80 ini oluştururlar. Muhtemelen biyosferde en fazla bulunan membran lipitleridir. Topraktaki fosfat miktarı bitki için çok belirleyici bir büyüme faktörü olduğundan belki de evrim sürecinde bitkiler fosfatı daha önemli işlerde kullanmak üzere fosfatsız membranlara sahip olmuşlardır. Bitki membranları ayrıca sülfolanmış glukoz kalıntılarının glikozidik bağ ile diaçilgliserole bağlandığı sülfolipitleri de içerirler. Sülfolipitlerde, sülfonat grubu negatif bir yük taşır. 30

31 Arkeabakteriyel Tetraeter Lipitler Yüksek sıcaklık, düşük ph, yüksek iyonik güç gibi yer yüzünde normal hayatın var olmasının çok zor olduğu bölgelerde yaşamlarını sürdüren arkebakteriler uzun zincirli (32C) dallanmış hidrokarbonların her iki uçlarından da gliserole bağlandıkları membran lipitlerine sahiptirler. Bu bağlar ester bağı yerine düşük ph ve yüksek sıcaklıkta hidrolize çok daha dirençli olan eter bağları ile yapılmıştır. 31

32 Sfingolipitler Sfingolipitler yapısal olarak tıpkı fosfogliseritler ve galaktolipitler gibi bir polar ve iki apolar grup içerirler. Ancak gliserol içermezler. Sfingolipitler bir uzun zincirli amino alkol (sfingozin veya türevi) bir uzun zincirli yağ asidi ve bir polar grup (fosfodiester veya glikozidik bağlı) içerirler. 32

33 Sfingozin molekülünün C-1, C-2 ve C-3 karbonu yapısal olarak gliserolün üç karbonu ile analogdur. Bir yağ asidi amid bağı ile C-2 ye bağlanırsa yapı seramit adını alır ve yapısal olarak diaçilgliserolden farklıdır. Seramit tüm sfingolipitlerin yapısal öncül bileşiğidir. 33

34 Sfingolipitlerin üç alt sınıfı vardır; sfingomyelinler, nötral glikolipitler ve gangliozitler. Sfingomyelinler fosfokolin veya fosfoetanolamin içerirler ve hayvan hücrelerinin zarlarında, özellikle myelin adı verilen bazı nöronların zarlarının yapısında bulunurlar. 34

35 Glikosfingolipitler, hücre zarlarının dış yüzeyinde bulunurlar ve seramit kalıntısının C-1 OH grubuna bağlı bir veya daha fazla şeker yapısı içerirler. Galaktoz içeren serebrositler yaygın olarak nöral dokunun hücre zarlarında bulunurken glukoz içerenler diğer hücrelerin zar yapısında bulunurlar. Globozitler glukoz, galaktoz veya N-asetil galaktoz amin içeren yapılardır. Her iki yapıda yüksüzdür. 35

36 36

37 Gangliozitler, en kompleks yapıya sahip sfingolipitlerdir. Yapılarındaki siyalik asit nedeniyle negatif yüklülerdir ve bu açıdan globozitlerden ayrılırlar. 37

38 İnsanda hücre zarında en az 60 farklı sfingolipit tanımlanmıştır. Bunlardan pek çoğu özellikle nöron zarında yaygındır, bir kısmı hücre yüzeyinin tanımlama bölgeleri olarak hizmet ederler ancak sadece çok az sayıda sfingolipitin spesifik fonksiyonu tanımlanabilmiştir. Bazı sfingolipitlerdeki karbohidrat kalıntıları insan kan gruplarını belirler. Gangliozitler hücre yüzeyinin dışında yoğunlaşmışlardır ve yanlarındaki hücrelerin ekstraselüler moleküllerini tanımlamada görevlidirler. 38

39 39

40 Pek çok hücre sürekli olarak membran lipitlerini yıkar ve yeniden sentezler. Gliserofosfolipilerin hidrolizlenebilen her bir bağı için özel bir hidrolitik enzim vardır. 40

41 Steroller Steroller çoğu ökaryotik hücrenin membranlarında bulunan yapısal lipitlerdir. Sterollerin karakteristik özelliği 3 altılı ve bir beşli halkadan oluşan siklopentanoperhidrofenantren halka sistemine sahip olmalarıdır. 41

42 42

43 Sterol çekirdek yapısı neredeyse düzlemseldir ve göreli olarak rijit bir yapıya sahiptir; halkaların birbiri içine geçmesi sonucu olarak C-C bağları arasında dönüş yoktur. Kolesterol hayvan dokularındaki en yüksek miktarda bulunan steroldür. Diğer ökaryotlarda benzer yapılı farklı steroller bulunur, bitkilerde stigmasterol ve mantarlarda ergosterol gibi. Bakteriler sterol sentezleyemezler ancak az sayıda bakteri türleri dışarıdan aldıkları sterolleri kendi membran yapılarına katabilir. 43

44 Membran yapı bileşenleri olarak görevlerinin yanı sıra, steroller farklı spesifik biyolojik aktiviteye sahip bileşiklerin öncülleri olarak da görev alırlar. Örnek olarak, steroid hormonları gen ekspresyonunu düzenleyen önemli biyolojik sinyallerdir. Safra asitleri kolestrolün polar türevleridir ve sindirim sisteminde diyet ile alınan yağları daha kolay sindirilmeleri için emülsifiye eden deterjanlar olarak görev alırlar. 44

45 Sinyal molekülleri, kofaktörler ve pigmentler Birkaç önemli istisna dışında depo lipitleri ve yapısal lipitler hücre içinde pasif bir rol üstlenirler. Bununla birlikte çok daha küçük miktarlarda bulunan bir lipit grubu metabolitler ve sinyal iletiminden sorumlu moleküller olarak metabolizmada önemli roller üstlenirler. Bazıları hormonlar olarak hormonal düzenlenmede görev alırlar. Diğerleri ise enzim kofaktörleri olarak görev yaparlar. Konjuge çifte bağlara sahip bir lipit grubu ise fotosentetik organizmalarda ışık absorblamaya yarayan pigment moleküllerini oluştururlar. 45

46 Fosfatidilinositol ve fosforillenmiş türevleri hücre yapı ve metabolizmasının kontrolünde farklı seviyelerde görev alırlar. Membran sfingolipitleri hücre içi mesajcı kaynakları olarak da görev alırlar. Hem seramit hem de sfingomyelin protein kinazların etkin regülatörleridir. Seramit ve türevleri ayrıca hücre bölünmesi, farklılaşması, göçü ve programlı hücre ölümü olaylarının düzenlenmesi olayına katılırlar. 46

47 Eikozanoidler ve parakrin hormonları sentezlendikleri hücrenin yakınında bir noktaya etki eden bileşikleridir. Bu yağ asidi türevleri omurgalı dokularında bazı önemli etkilerin açığa çıkmasına neden olurlar. Üreme fonksiyonlarının gerçekleşmesi, hastalık ve sakatlanma durumlarında ortaya çıkan enflamasyon, yüksek ateş ve ağrı durumları, kan pıhtılaşması, mide asidinin salgılanması ve benzeri insan sağlığı ile ilgili durumlarla ilişkili oldukları bilinmektedir. Tüm eikozanoidler araşidonik asitten türerler (20:4(Δ 5,8,11,14 )). 47

48 48

49 Steroitler sterollerin yükseltgenmiş türevleridir; sterol çekirdeğine sahiptirler ancak D halkasında yer alan alkil zincirine sahip değillerdir ve kolestrolden daha polar yapıya sahiptirler. Steroid hormonları kan dolaşımında protein taşıyıcılarına bağlı olarak taşınarak hedef dokulara erişirler. Hedef dokuda yüksek derecede spesifik reseptörlere bağlanarak gen ekspresyonu ve metabolizmada değişikliklere yol açarlar. Steroid hormonlarının ana kısmını kadın ve erkek cinsiyet hormonları ve adrenal kortekste üretilen kortizol, aldosteron ve benzeri hormonlar oluşturur. 49

50 Yağda çözünebilen vitaminler lipit yapısındadırlar. İzopren zinciri üzerinden sentezlenen izopreonid yapısındadırlar ve vitamin A, D, E, ve K olarak adlandırılırlar. Bu vitaminlerden A ve D hormon öncülleri olarak davranır. 50

51 D3 vitamini ayrıca kolekalsiferol olarak da adlandırılır ve deride fotokimyasal bir reaksiyon ile 7-dehidrokolestrol üzerinden sentezlenir. D3 vitamini biyolojik olarak aktif değildir ancak enzimatik olarak karaciğer ve böbrekte kalsiyum metabolizmasında düzenleyici rolü olan 1,25-dihidroksikolekalsiferol hormonuna dönüştürülür. 51

52 A vitamini (retinol) ve pek çok farklı formu hormon olarak davranır ve omurgalıların gözlerindeki görsel pigmenti oluşturur. Hücre çekirdeğindeki reseptörleri üzerinde etki ederek A vitamini türevi retinoik asit epital dokunun gelişiminde gen ekspresyonunu düzenler. A vitamini türevi retinal beyine iletilmek üzere retinada oluşturulan nöronal sinyalden sorumlu olan pigmenttir. 52

53 53

54 E vitamini yapısal olarak birbirlerine benzeyen ve tokoferoller olarak isimlendirilen bir lipit grubunun ortak ismidir. Hidrofobik yapıda olduklarından tokoferoller hücre membranı, lipit depoları ve kandaki lipoproteinler ile ilişkilidirler. od. Tokofeoller biyolojik antioksidanlar olarak davranırlar. Aromatik halka oksijen radikallerinin ve diğer radikallerin en reaktif formları ile reaksiyona girerek bunları yok eder. Bunun sonucu olarak doymamış yağ asitlerini oksitlenmeye karşı korumuş olur. 54

55 K vitaminin aromatik halkası aktif protrombin oluşması sırasında bir indirgenme yükseltgenme döngüsüne girer ve böylece kan pıhtılaşması metabolizmasına katılır. Protrombin fibrinojeni aktif formu olan fibrine (pıhtı) dönüştüren bir proteolitik enzimdir. K vitamini eksikliğinde kan pıhtılaşması yavaşlar ve bunun sonucu olarak kanın pıhtılaşamaması ölümcül olabilir. 55

56 Lipitler ve Fonksiyonları Biyolojik membranlar hücrelerin dış sınırını belirlerler ve hücre içindeki organelleri birbirlerinden ayırırlar. Tipik bir membran çift katlı lipit moleküllerinden ve bu yapıya gömülü proteinlerden oluşur ve difüzyonun gerçekleştiği pasif bariyerler değillerdir, pek çok farklı görevler üstlenirler. Membran yapısında bulunan bazı proteinler iyonların ve küçük moleküllerin hücre içine ve dışına taşınmaları için seçici pompalar olarak hizmet ederler. Membranlar aynı zamanda proton gradyanlarının oluşumundan ve korunmasından dolayısı ile ATP üretilmesinden sorumludurlar. Membranlarda yer alan reseptörler dışarıdan gelen sinyalleri tanıyarak bunları hücrenin iç kısmına iletir. 56

57 Lipit Çift Tabaka Amfipatik gliserofosfolipitler ve glikosfingolipitler sulu çözeltilerde kendiliğinden tek tabakalı yapılar oluşturabilirler. Hücrelerde bu lipitler misel yapısında değil, lipit çift tabak yapısında yer alırlar ve tüm biyolojik membranların bileşenleridirler. 57

58 Bir lipit çift tabaka tipik olarak 5-6 nm kalınlığındadır ve her bir tabakada polar kısımlar sulu çözelti ile temas halindedir, apolar kısımlar ise çift tabakanın içinde yer alır. Lipit çift tabakanın kendiliğinden oluşumu hidrofobik etkileşimler ile gerçekleşir. Lipit molekülleri bir araya geldiklerinde çözücü moleküllerinin entropisi artar ve bu sebeple lipit çift tabakanın oluşması termodinamik olarak tercih edilen bir olaydır. 58

59 Biyolojik Membranlar için Akıcı Mozaik Modeli Tipik bir biyolojik membran kütlece %25-50 lipit ve %50-75 protein içerir, karbohidrat içeriği genellikle %10 un altındadır. Membran yapısında fosfolipitler, glikosfingolipitler (hayvanlar) ve kolesterolün (bazı ökaryotlar) bir karışımı yer alır. Farklı dokularda farklı dağılmış olmalarının yanı sıra fosfolipitler ayrıca mebran içi ve dışında da farklı dağılımdadırlar. Akıcı mozaik modeline göre membran hem proteinlerin hem de lipitlerin rastgele ve hızlı bir şekilde difüze oldukları veya dönüş yaptıkları dinamik bir yapıdır. 59

60 60

61 Çift tabaka içindeki lipitler sürekli olarak hareket halindedirler ve bu nedenle membran akışkan bir yapıya sahiptirler. Lipitler farklı moleküler hareket tiplerine göre hareket ederler. Bu nedenle bir lipit çift tabaka iki boyutlu bir çözelti olarak kabul edilebilir. 61

62 Lipit çift tabakanın akıcı özellikleri yapısındaki yağ asidi açil zincirlerinin esnekliğine bağlıdır. Fosfolipitin yapısı membranın akışkanlığını önemli ölçüde etkiler. Fosfolipit yapısına doymamış bir yağ asidi zincirinini eklenmesi faz geçiş sıcaklığını düşürür. Membran akıcılığında meydana gelen değişimler membrandan geçişi ve membran proteinlerinin katalitik aktivitelerini etkiler. Kolesterol tipik bir memli hücresinin membranının lipit kütlesinin %20 ila 25 ini oluşturur ve membran akışkanlığını önemli bir ölçüde etkiler. Kolesterol yağ asidi zincirlerinin paketlenmesini engeller ve bu nedenle düşük sıcaklıklarda akışkanlığı arttırır. 62

63 Membran proteinleri Membranlar çeşitli proteinleri içerirler ve bu proteinler lipit çift tabaka ile etkileşimlerine göre üç sınıfta incelenirler; integral membran proteinleri, periferal membran proteinleri ve lipit-çapalı membran proteinleri. 63

64 İntegral Membran Proteinleri 64

65 Membranda Taşıma İşlemi Hücre zarları hücreyi çevresinden fiziksel olarak ayırır ancak hücre yaşamını sürdürebilmek için ihtiyaç duyduğu maddeleri dışarıdan almalı ve ürettiği atık maddeleri uzaklaştırmalıdır. Membranlar bu amaçla pek çok molekülün serbest geçişini engelleyen seçici geçirgen bariyerler olarak davranırlar. Hidrofobik moleküller ve küçük nötral moleküller membranlardan kolaylıkla difüzlenebilirler ancak polar ve yüklü bileşikler membrandan düfüzlenemezler. Hücreler polar ve iyonik bileşikleri membrandan taşımak için taşıma proteinlerini kullanırlar. Ayrıca endositoz ve ekzositoz yolları ile de bu moleküllerin taşımasını gerçekleştirebilirler. 65

66 O 2 ve CO 2 gibi polar olmayan gazlar ve steroid hormonları, lipit vitaminleri ve bazı ilaçlar gibi hidrofobik moleküller konsantrasyonlarının çok olduğu yerden az olduğu yere doğru hücre içine ve dışına difüzlenebilirler. Hareket hızı konsantrasyon farklılığına bağlıdır. Konsantrasyon gradyanına göre bir bileşiğin difüzlenmesi entropinin artmasına ve dolayısıyla serbest enerjinin düşmesine yol açtığı için kendiliğinden gerçekleşen bir prosestir. 66

67 Polar moleküllerin ve iyonların membrandan geçişleri üç tip integral protein ile gerçekleştirilir; kanallar ve porlar, pasif taşıyıcılar ve aktif taşıyıcılar. Bu taşıma sistemleri kinetik özellikleri ve enerji gereksinimleri açısından farklılık gösterirler. 67

68 Porlar (genellikle bakteri için kullanılır) ve kanallar (genellikle hayvanlar için kullanılır) transmembran proteinlerdir ve bu proteinlerin merkezinde iyonların ve küçük polar moleküllerin geçişini sağlayacak boşluklar yer alır. Uygun büyüklüğü, yüke ve yapıya sahip maddeler konsantrasyon gradyanlarına göre bu kanalların içinde hareket edebilirler. 68

69 Pasif ve aktif taşıma proteinleri geçişini sağlayacakları maddeye spesifik olarak bağlanırlar ve onların membrandan geçişlerini sağlarlar. Pasif taşımada taşınacak madde konsantrasyon gradyanına göre taşını ve bu nedenle taşıma kendiliğinden gerçekleşir. Aktif taşımada ise taşınacak madde konsantrasyon gradyanının veya yük farkının tersine taşınır ve mutlaka enerji üreten bir reaksiyon ile eşleşmiş olarak gerçekleşir. 69

70 En basit membran taşıma sistemi uniport taşıma sistemidir, tek bir molekül membrandan taşınır. Bununla birlikte pek çok taşıyıcı iki molekülü aynı anda taşır. Bu taşıma sisteminde geçiş aynı yönde oluyorsa simport, farklı yönde oluyorsa antiport olarak adlandırılır. 70

71 Aktif taşımada kullanılan en yaygın enerji birimi ATP dir. Doğrudan ATP veya ışık enerjisi kullanan taşıma sistemleri primer aktif taşıma olarak adlandırılırken, iyon konsantrasyonu gradyanından yararlanılarak gerçekleşen taşıma sistemleri sekonder aktif taşıma olarak adlandırılırlar. 71

72 Hücreler porlar, kanallar veya taşıma proteinleri ile taşınmak için çok büyük olan molekülleri hücre içine endositoz ile alırlar ve hücre dışına ekzositoz ile atarlar. Her iki durumda da taşıma işleminin gerçekleşmesi özelleşmiş bir lipit vezikülünün oluşumunu gerektirir. 72

Sfingozin türevi membran lipidleri

Sfingozin türevi membran lipidleri Dr. Suat Erdoğan Sfingozin türevi membran lipidleri Sfingolipidler Sfingomyelin Glikolipidler Kolesterol ve Steroidler Bu tür lipidler gliserol içermezler Yapıda bir amino alkol olan sfingozin bulunur

Detaylı

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır?

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinde Lipitler Besinsel Yağlar 1. Trigliseritler (%90) 2. Kolesterol (serbest ya da yağ asitlerine bağlı halde) 3. Serbest Yağ Asitleri 4. Fosfolipitler 5. Yağda Çözünen Vitaminler (A,D,E,K) Suda çözünmezler

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM HÜCRE ZARINDA TAŞINIM Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ TIP FAKÜLTESİ BİYOFİZİK AD Küçük moleküllerin zardan geçişi Lipid çift tabaka Polar moleküller için geçirgen olmayan bir bariyerdir Hücre içindeki suda

Detaylı

Lipidler. Yrd. Doç. Dr. Ahmet GENÇ Adıyaman Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

Lipidler. Yrd. Doç. Dr. Ahmet GENÇ Adıyaman Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Lipidler Yrd. Doç. Dr. Ahmet GENÇ Adıyaman Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Lipidler Suda çözünmeyen fakat kloroform gibi polar olmayan organik çözücülerde çözünebilen bileşiklerin heterojen

Detaylı

HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ. Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var.

HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ. Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var. HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var. HÜCRE ZARININ GÖREVLERİ Hücre içini çevresinden ayırır Hücrenin iç bölümlerini belirler Proteinlere bağlı

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D.

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Kolesterol Metabolizması Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Steroidler Steroidlerin yapı taşı birbirine yapışık 4 halkalı karbon iskelehdir, bu yapı

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin β Oksidayonu Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin Beta Oksidasyonu Yağ asitlerinin enerji üretimi amacı ile yıkımında (yükseltgenme) en önemli yol β oksidasyon yoldudur. β oksidasyon yolu

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz LİPİTLER Hayvan ve bitki dokularının eter, benzin, kloroform gibi yağ çözücülerinde eriyen bölümlerine ham lipit denir. Organizmanın başlıca besin kaynağını oluştururlar, enerji verme ve depolama yönünden

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

LİPİTLER. Lipitlerin Sınıflandırılması

LİPİTLER. Lipitlerin Sınıflandırılması LİPİTLER Lipitler polimer yapısında olmayan makromoleküllerdir. Hem yapısal hem de işlevsel olarak çok farklı moleküller ortak bir özellikleriyle lipit adı altında toplanmıştır: Bu özellik, apolar olmaları

Detaylı

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI Prokaryotlardan en karmaşık çok hücreli ökaryotlara kadar canlı sistemlerin hepsinde canlı organizma ve cansız ortam arasında madde alışverişi vardır. Hücresel seviyede madde

Detaylı

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması)

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) Gerek hayvansal yağlar gerekse bitkisel (nebati) yağlar, yağ asitlerinin gliserin (gliserol) ile oluşturdukları oldukça kompleks esterlerdir. Bu

Detaylı

Besinsel Yağlar. Besinde Lipitler. Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinsel lipitlerin fonksiyonu nedir? 09.03.2016

Besinsel Yağlar. Besinde Lipitler. Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinsel lipitlerin fonksiyonu nedir? 09.03.2016 Besinsel Yağlar 1. Trigliseritler (%90) 2. Kolesterol (serbest ya da yağ asitlerine bağlı halde) 3. Serbest Yağ Asitleri 4. Fosfolipitler 5. Yağda Çözünen Vitaminler (A,D,E,K) Besinde Lipitler Suda çözünmezler

Detaylı

Lipidler, ya gerçekten ya da potansiyel olarak yağ asitleri ile ilişkileri olan heterojen bir grup bileşiktir

Lipidler, ya gerçekten ya da potansiyel olarak yağ asitleri ile ilişkileri olan heterojen bir grup bileşiktir LİPİDLER Lipidler, ya gerçekten ya da potansiyel olarak yağ asitleri ile ilişkileri olan heterojen bir grup bileşiktir Lipidlerin ortak özellikleri Lipidler, biyolojik kaynaklı organik bileşiklerdir Lipidlerin

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu)

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Yağ Asitleri Uzun karbon zincirine sahip

Detaylı

ÜNİTE 5:HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞMESİ

ÜNİTE 5:HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞMESİ ÜNİTE 5:HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞMESİ Anahtar kavramlar 5.1.Hücre zarları sıvı haldedir ve yağ ile protein moleküllerinden meydana gelmişlerdir. 5.2.Hücre zarlarının birbirlerini tanımasında karbonhidrat

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler)

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Biyokimya Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Bölüm 1: Biyokimya ve önemi: 1. Biyokimya tanımı, önemi ve boyutsal

Detaylı

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm

ORGANĠK BĠLEġĠKLER. 2. ÜNİTE 6. Bölüm ORGANĠK BĠLEġĠKLER 2. ÜNİTE 6. Bölüm Organik ve Anorganik BileĢiklerin Ayırt Edilmesi Kimya bilimi temelde organik ve anorganik olmak üzere ikiye ayrılır. * Karbonun oksitleri (CO, CO 2 ) * Karbonatlar

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

Hücre Membranı Prof.Dr.SELMA YILMAZER Prof.Dr.TURGUT ULUTİN

Hücre Membranı Prof.Dr.SELMA YILMAZER Prof.Dr.TURGUT ULUTİN Hücre Membranı Prof.Dr.SELMA YILMAZER Prof.Dr.TURGUT ULUTİN İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı HÜCRE MEMBRANI PLAZMA MEMBRANI PLAZMALEMMA 75-80 Aº Elektron Mikroskobu

Detaylı

HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) DOYMAMIŞ

HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) DOYMAMIŞ HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR HİDROKARBONLAR 1. ALİFATİK HİDROKARBONLAR 2. AROMATİK HİDROKARBONLAR DOYMUŞ HİDROKARBONLAR DOYMAMIŞ HİDROKARBONLAR TEK HALKALI (BENZEN VE TÜREVLERİ) BİTİŞİK İKİ HALKALI (NAFTALİN)

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

ZAR YAPISI VE İŞLEVİ

ZAR YAPISI VE İŞLEVİ ZAR YAPISI VE İŞLEVİ Zar yapısı Karbohidratlar, lipitler ve proteinler zarların temel bileşenleridir. Zarlarda en bol bulunan lipitler fosfolipitlerdir. Fosfolipitler, amfipatik moleküllerdir. Zardaki

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU Suyun polaritesinin etkileri Su molekülünün polar olması hidrojen bağlarının oluşmasına neden olur. 2 Su molekülü Oldukça basit yapılıdır. Tekli bağla bağlı olup

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

ESANSİYEL YAĞ ASİTLERİ

ESANSİYEL YAĞ ASİTLERİ ESANSİYEL YAĞ ASİTLERİ 1 Yağ ğ asitleri i Yağ asitleri, hidrokarbon zincirli monokarboksilik organik asitlerdir. Yapılarında, 4-36 karbonlu hidrokarbon zincirinin i i i ucunda karboksil k grubu bulunur.

Detaylı

AMİNO ASİTLER. COO - H 3 N + C a H R

AMİNO ASİTLER. COO - H 3 N + C a H R AMİNO ASİTLER AMİNO ASİTLER H 3 N + C a H R a-amino Asit (AA) Yapılarında Amino (-NH 3 + ) grubu Karboksil (- ) grubu Yan zincir ( R ) taşıyan organik bileşiklerdir (a-amino karboksilik asitler) Kısa zincirli

Detaylı

www.demiraylisesi.com

www.demiraylisesi.com YÖNETİCİ MOLEKÜLLER C, H, O, N, P atomlarından meydana gelir. Hücrenin en büyük yapılı molekülüdür. Yönetici moleküller hücreye ait genetik bilgiyi taşır, hayatsal faaliyetleri yönetir, genetik bilginin

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 Canlıların prokaryot ve ökoaryot olma özelliğini hücre komponentlerinden hangisi belirler? MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 B. Stoplazmik membran C. Golgi membranı D. Nükleer membran E. Endoplazmik retikulum

Detaylı

21.11.2008. I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI.

21.11.2008. I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI. Hazırlayan: Sibel ÖCAL 0501150027 I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI. Eksikliği 1 2 Pantotenik asit (Vitamin

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ B FOTOSENTEZ : 1 Güneş Enerjisinin Dönüştürülüp Depolanması 2 Fotosentez Olayı (Karbondioksit Özümlemesi) 3 Fotosentez Hızını Etkileyen

Detaylı

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 9. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi:12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1.Aşağıda verilen özelliklerden hangisi canlılarda

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI Prokaryotlardan en karmaşık çok hücreli ökaryotlara kadar canlı sistemlerin hepsinde canlı organizma ve cansız ortam arasında madde alışverişi vardır. Suda eriyen moleküllerin

Detaylı

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı İlhan Onaran Doku organisazyonu: Hücrelerin bağlanması 1- Hücre-matriks bağlantıları: ekstraselüler matriks tarafından hücrelerin bir arada tutulması 2- Hücre-hücre

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV (5 Hafta) (04 Ocak-26 Şubat) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Biyokimya 36 10 46 Tıbbi Genetik 18 10

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat LOGO ĐÇERĐK Tarihsel Bakış B6 Vitamininin Genel Özellikleri Kimyasal Ve Biyolojik Fonksiyonları Biyokimyasal Fonksiyonları YRD. DOÇ. DR. BEKİR ÇÖL SUNAN: DUYGU BAHÇE Emilim, Transport ve Metabolizma İmmün

Detaylı

RNA DNA. Nükleosit Baz + Şeker Riboz (RNA) Deoksiriboz (DNA) Ribonükleozitler : Adenozin, Pürinler: Pirimidinler: AveGdışında

RNA DNA. Nükleosit Baz + Şeker Riboz (RNA) Deoksiriboz (DNA) Ribonükleozitler : Adenozin, Pürinler: Pirimidinler: AveGdışında Bazlar : Nükleik Asitlerin karakteristik Özellikleri DNA RNA Yasin EREN Recep LiMAN Muhsin KONUK Nükleik Asitlerin Yapısı Pürinler: Pirimidinler: AveGdışında TU T,U ve Sdışında d bazı theobromin, kafein,

Detaylı

FONKSİYONLU ORGANİK BİLEŞİKLER I

FONKSİYONLU ORGANİK BİLEŞİKLER I FNKSİYNLU GANİK BİLEŞİKLE rganik bileşiklerde, bileşiğin temel kimyasal ve fiziksel özelliklerini belirleyen ve formülleri yazıldığında tanınmalarını sağlayan atom gruplarına fonksiyonel gruplar denir.

Detaylı

Alkinler (Asetilenler)

Alkinler (Asetilenler) Organik-İnorganik Kimya Alkinler (Asetilenler) ALKİNLER (ASETİLENLER) Genel formülleri C n H 2n-2 şeklinde olan ve yapılarında en az bir üçlü bağ içeren bileşiklerdir. Bu bileşiklere, moleküllerindeki

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

Alkoller, Eterler ve Tiyoller

Alkoller, Eterler ve Tiyoller Alkoller, Eterler ve Tiyoller Alkoller (R- OH) Alkoller, OH (hidroksil) fonksiyonel grubu taşıyan organik bileşiklerdir (alkil veya aril grubuna bağlı hidroksil) Metanol (CH 3 OH) en basit alkoldür Chemistry,

Detaylı

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir?

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir? METABOL ZMA Canlıda olu an ve devam eden fiziksel ve kimyasal olayların tümüne birden metabolizma adı verilmektedir Ara metabolizma, katabolizma ve anabolizma olmak üzere iki faz içerir; bu iki faz arasındaki

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

2) Kolekalsiferol (D 3)

2) Kolekalsiferol (D 3) Sunum İçeriği Öğretim Görevlisi :Yrd.Doç.Dr.Bekir ÇÖL Hazırlayan ve Sunan : Fulya ÇELEBİ Konu : D Vitamini 31/10/2008 D vitamini formları kaynaklarına genel bakış Deride ve vücutta D vitamini sentezi İnce

Detaylı

En basit şekerlerdir. ll aldehid veya ketonlu türevleri olarak tanımlanır.

En basit şekerlerdir. ll aldehid veya ketonlu türevleri olarak tanımlanır. En basit şekerlerdir. Monosakkaritler polihidroksilli illi alkollerin ll aldehid veya ketonlu türevleri olarak tanımlanır. Glukoz ve fruktoz gibi monosakaritler bunlara örnek verilebilir. Monosakkarit

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

www.kimyahocam.com HİDROKARBONLAR I ÖRNEK 1

www.kimyahocam.com HİDROKARBONLAR I ÖRNEK 1 İDROKARBONLAR Yalnızca karbon (C) ve hidrojen () elementlerinden oluşan bileşiklere hidrokarbon denir. Karbon elementinin atom numarası 6 dır. Elektron dizilişi, 1s 2 2s 2 2p 2 olup değerlik elektron say

Detaylı

Monosakkaridler organizmadaki metabolik reaksiyonlara tek başlarına giremezler. Bu nedenle evvela aktifleşmeleri gerekir. Monosakkaridlerin aktif

Monosakkaridler organizmadaki metabolik reaksiyonlara tek başlarına giremezler. Bu nedenle evvela aktifleşmeleri gerekir. Monosakkaridlerin aktif Monosakkaridler organizmadaki metabolik reaksiyonlara tek başlarına giremezler. Bu nedenle evvela aktifleşmeleri gerekir. Monosakkaridlerin aktif formu, fosforik asitle yaptığı esterlerdir Glukoz, galaktoz

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

FENOLİK MADDELER (Resveratrol)

FENOLİK MADDELER (Resveratrol) FENOLİK MADDELER (Resveratrol) Fenolik madde nedir? Fenolik bileşikler ve daha yaygın olarak kullanılan ismi ile polifenoller benzen halkası içeren maddelerdir. Fenollerin en basit bileşikleri bir adet

Detaylı

madde2 Transport protein Transport protein

madde2 Transport protein Transport protein Terimler Uniport taşınma Hücre zarına yerleşmiş bir transport proteinin tek bir maddeyi tek yönde taşıması. Taşınan maddeye göre pasif veya aktif olarak gerçekleşir madde Transport protein Simport taşınma

Detaylı

SÜT VE ÜRÜNLERİ ANALİZLERİ

SÜT VE ÜRÜNLERİ ANALİZLERİ Süt Nedir? SÜT VE ÜRÜNLERİ ANALİZLERİ Gıda Mühendisi Tülay DURAN Türk standartları çiğ süt standardına göre: Süt; inek, koyun, keçi ve mandaların meme bezlerinden salgılanan, kendine özgü tat ve kıvamda

Detaylı

KARBOHİDRATLAR. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ

KARBOHİDRATLAR. Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ KARBOHİDRATLAR Yrd. Doç. Dr. Osman İBİŞ Karbohidratlar (CHO) şeker, nişasta, glikojen ve selüloz olarak canlılar aleminde en geniş yeri kaplayan makromoleküllerdir. İnsanlar, hayvanlar ve mikroorganizmalar

Detaylı

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER Enzimler Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu q Vücuttaki tüm reaksiyonlar, tüm işlem sonunda kendileri değişmeden reaksiyonların hızını artıran protein katalizörler olan enzimler

Detaylı

Yin i e a e y a nı ı du d rum m s in i di d r i im i kan a al a ı l ı m u m kozas a ın ı da d a d a d a gö g rülü l r i b u b nun s onucu em

Yin i e a e y a nı ı du d rum m s in i di d r i im i kan a al a ı l ı m u m kozas a ın ı da d a d a d a gö g rülü l r i b u b nun s onucu em A VĐTAMĐNĐ RAMAZAN KARAKAYA 0501150021 Yrd.Doç. BEKĐR ÇÖL Absorbsiyon, Transport, Metabolizma Vitamin A statüsünü etkileyen besin ile ilgili faktörler, A A vitamini eksikliği ve toksisitesi, 1 2 A Vitaminin

Detaylı

DEÜ TIP FAKÜLTESĐ 2010-2011 EĞĐTĐM YILI DÖNEM 1/3. BLOK/UYGULAMA 9 UYGULAMA REHBERĐ

DEÜ TIP FAKÜLTESĐ 2010-2011 EĞĐTĐM YILI DÖNEM 1/3. BLOK/UYGULAMA 9 UYGULAMA REHBERĐ DEÜ TIP FAKÜLTESĐ 2010-2011 EĞĐTĐM YILI DÖNEM 1/3. BLOK/UYGULAMA 9 UYGULAMA REHBERĐ Uygulamanın Adı: Sindirim Biyokimyası: Safra tuzlarının lipid sindirimindeki rolü. Uygulamanın Sorumlusu: Doç. Dr. Halil

Detaylı

Bileşiğin basit formülünün bulunması (moleküldeki C, H, O, X atomlarının oranından, veya molekül ağırlığından)

Bileşiğin basit formülünün bulunması (moleküldeki C, H, O, X atomlarının oranından, veya molekül ağırlığından) 1 SPEKTROSKOPİ PROBLEMLERİ Ref. e_makaleleri, Enstrümantal Analiz, Kütle Spektrometre Uygulamaları Molekül yapısı bilinmeyen bir organik molekülün yapısal formülünün tayin edilmesi istendiğinde, başlangıç

Detaylı

Yağlar ve Proteinler

Yağlar ve Proteinler Yağlar ve Proteinler Yağlar Yağlar, yağ asitleri ve gliserolden oluşmuş organik bileşiklerdir. Yağlar en ekonomik enerji kaynaklarıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki katından

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

HUBUBAT TEKNOLOJİSİ 26.02.2013. Buğday danesinin kimyasal yapısı: Buğday danesinde bulunan su miktarı,

HUBUBAT TEKNOLOJİSİ 26.02.2013. Buğday danesinin kimyasal yapısı: Buğday danesinde bulunan su miktarı, HUBUBAT TEKNOLOJİSİ Buğday danesinin kimyasal yapısı: 1. Karbonhidratlar (Mono, oligo ve polisakkaritler) 2. Kompleks karbonhidratlar (Pentozanlar, Hemiselüloz, Selüloz) 3. Azotlu maddeler (Proteinler

Detaylı

Proteinlerin Primer & Sekonder Yapıları. Dr. Suat Erdoğan

Proteinlerin Primer & Sekonder Yapıları. Dr. Suat Erdoğan Proteinlerin Primer & Sekonder Yapıları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Proteinlerin moleküler yapılarını hangi kimyasal güçler belirler? Proteinlerin moleküler yapıları Primer yapı Sekonder yapı α-heliks

Detaylı

Prof. Dr. Suat ERDOĞAN. 6 Mart 2014

Prof. Dr. Suat ERDOĞAN. 6 Mart 2014 Prof. Dr. Suat ERDOĞAN 6 Mart 2014 İçerik Lipidlerin tanımı Lipidlerin fonksiyonları Yağ asitleri Trigliserdiler Beslenmede önemi Fosfolipidler Kolesterol Steroidler Lipid Lipos Grekçede yağ anlamına gelir

Detaylı

19.10.2008. A vitamini, 1913-1915 yılları arasında keşfedilen ilk vitamin.

19.10.2008. A vitamini, 1913-1915 yılları arasında keşfedilen ilk vitamin. A vitamini, 1913-1915 yılları arasında keşfedilen ilk vitamin. Vitamin A, 3500 yıl öncesinden beri bilinen eksikliğinin hastalık oluşturduğu bir vitamindir. Bizim gece körlüğü olarak bildiğimiz hastalığın

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

BESİNLERİN ENERJİYE DÖNÜŞÜMÜ

BESİNLERİN ENERJİYE DÖNÜŞÜMÜ BESİNLERİN ENERJİYE DÖNÜŞÜMÜ Bir fabrikanın çalışması ve üretimi için nasıl işçilere ve makinalara ihtiyaç varsa canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için de enerjiye ihtiyaçları vardır. Enerji, bir

Detaylı

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý LYS BÝYOLOJÝ Soru Çözüm Dersi Kitapçığı 1 (MF) Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý Bu yayýnýn her hakký saklýdýr. Tüm haklarý bry Birey

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti Prospektüs ; berrak sarı renkli çözelti olup her ml'si 500.000 IU Vitamin A, 75.000 IU Vitamin D 3 ve 50 mg Vitamin E içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ uygun farmasötik şekli, içerdiği A, D 3 ve E vitamin

Detaylı

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Bitkilerin Yapısı Biyoloji Ders Notları A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Karasal bitkiler iki organ sistemine sahiptir. Toprakların su ve mineral alınmasını sağlayan toprak altı kök sistemi ve gövde,

Detaylı

Temel Makromoleküller ve Moleküler Biyolojinin Merkezi Doktrini

Temel Makromoleküller ve Moleküler Biyolojinin Merkezi Doktrini Temel Makromoleküller ve Moleküler Biyolojinin Merkezi Doktrini Yaşamın Yedi Temel Direği Makromoleküller Merkezi Doktrin ve Genetik Sınıflandırma Paul Selvin ve Arif Altıntaş ın ders notlarından derlenmiştir.

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 6. Hafta (20.03.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 6. Hafta (20.03. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 6. Hafta (20.03.2014) 1 6. Haftanın Ders İçeriği DNA izolasyonu DNA hakkında 2 DNA İzolasyonu

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

Bölüm 7 Alkenlerin Yapısı ve Sentezi

Bölüm 7 Alkenlerin Yapısı ve Sentezi Bölüm 7 Alkenlerin Yapısı ve Sentezi Burak Esat Fatih Üniversitesi 2006, Prentice all Giriş Karbon-karbon ikili bağı içeren hidrokarbonlardır Bazen olefinler olarak da adlandırılırlar, olefin= oil-forming

Detaylı

RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ

RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ RUMİNANT RASYONLARINDA MAYA KULLANIMI VE ÖNEMİ Rumen mikroorganizmaların (bakteriler,protozoalar ve mayaların) bir denge içinde çalıştırdığı kusursuz bir makinedir. Yüksek et-süt verimi isterken bu hayvandaki

Detaylı

BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA

BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA TANIMLAR GLĠKOLĠZ: (LĠZ LEZYON (LYSIS), YIKAMA, PARÇALAMA ANLAMINDADIR). Glikoliz hücrede sitozolde gerçekleģir. Glikoliz olayı hem aerobik hem de anaerobik organizmalarda

Detaylı

Ruminant BYPASS YAĞLAR HANGİ ÖZELLİKLERİNE GÖRE SEÇİLMELİDİR?

Ruminant BYPASS YAĞLAR HANGİ ÖZELLİKLERİNE GÖRE SEÇİLMELİDİR? BYPASS YAĞLAR HANGİ ÖZELLİKLERİNE GÖRE SEÇİLMELİDİR? KONU Bypass yağlar İLGİ TERCÜME VE DERLEME KAYNAKÇA YAYININ KAPSAMI Doğru bypass yağ seçiminde dikkat edilmesi gereken noktalar ve getirdiği avantajlar.

Detaylı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

HÜCRE FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ HÜCRE FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ 1 2 HÜCRELERİN GENEL ÖZELLİKLEİ Hücreler hem morfolojik (şekilsel) hem de metabolik olarak çok büyük farklılıklar gösterirler. E.coli isimli bakteri 1µm (µm=mikrometre=

Detaylı

Deney 1 HĐDROKSĐL GRUBU: ALKOL VE FENOLLERĐN REAKSĐYONLARI. Genel prensipler

Deney 1 HĐDROKSĐL GRUBU: ALKOL VE FENOLLERĐN REAKSĐYONLARI. Genel prensipler Deney 1 ĐDKSĐL GUBU: ALKL VE FENLLEĐN EAKSĐYNLAI Genel prensipler Alkol ve fenoller su benzeri organik yapılardır. - yapısındaki nin yerine; alkollerde alifatik grup(-),fenollerde ise aromatik grup(ar-)

Detaylı