GEBELİKTE İLAÇ KULLANIMI STRATEJİLERİ AKILLI İLAÇ KULLANIMI GEBELİKTE VİTAMİN KULLANIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GEBELİKTE İLAÇ KULLANIMI STRATEJİLERİ AKILLI İLAÇ KULLANIMI GEBELİKTE VİTAMİN KULLANIMI"

Transkript

1 GEBELİKTE İLAÇ KULLANIMI STRATEJİLERİ AKILLI İLAÇ KULLANIMI GEBELİKTE VİTAMİN KULLANIMI Doç. Dr. Mehmet A. OSMANAĞAOĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD, Trabzon Perinatoloji Ünitesi 16 Mart 2014

2 AKILLI İLAÇ KULLANIMI Gelişmekte olan toplumların en büyük sorunlarından biri haline gelen ve yeterince üzerinde durulmayan uygunsuz ilaç kullanımına dikkat çekmek, sorunun ciddiyeti hakkında hekimleri ve halkı bilinçlendirmek.

3 AKILCI İLAÇ KULLANIMI NEDİR? WHO 1985 yılında Nairobi de Kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine göre; uygun ilacı, uygun süre ve dozda, en uygun maliyetle ve kolayca sağlayabilmeleridir.

4 AKILLI İLAÇ KULLANIMI Türkiye de Sağlık Bakanlığınca, Akılcı ilaç Kullanımı ile ilgili ilk çalışmalar 1992 yılında başlatılmış olup, sahada hekimlerin ve halkın akılcı ilaç kullanımı konusundaki bilgi, tutum ve davranışını tespit etmeye yönelik araştırmalar yapılmıştır.

5 AKILLI İLAÇ KULLANIMI AKILCI İLAÇ KULLANIMI İLKELERİ Etkililik Güvenlilik Uygunluk Maliyet

6 ÖZEL GRUPLAR (Hekime Sormadan asla) Hamilelik ve emzirme dönemi Çocuklar Yaşlılar Böbrek ve karaciğer yetmezliği olan hastalar Kronik hastalığı olanlar İlaç ve besin alerjisi öyküsü olanlar

7 Gebelikte anne beslenmesini etkileyen faktörler Annenin riskli gebelik özellikleri olması Kısa doğum aralığı (<24 ay), <18 veya >35 yaşında olma, Eğitim düzeyinin düşüklüğü, Çok sayıda doğum (4+) Sigara, alkol, toksik madde kullanımı Kronik sistemik hastalıklar Besin emiliminin bozulması Aşırı fiziksel aktivite Yetersiz doğum öncesi bakım hizmeti

8 Yetersiz- Dengesiz Beslenmenin Yol Açtığı Sorunlar Bebekte; DDA Gebelikte vitamin kullanımı Prematür doğum Ölü doğum Mental gelişme geriliği NEONATAL VE POST NEONATAL ÖLÜM HIZLARI

9 Gebelikte vitamin kullanımı Annede; Emzirme döneminde verimsizlik Çocuk ve aile bakımı güçleşir Beslenme yetersizliği hastalıkları ortaya çıkar Anemi Osteomalasi Basit guatr Avitaminozlar

10 Gebelikte Beslenme Gebe olmayan Gebe Artış Vit A (µg) Yeşil sebze ve narenci, KC Vit D (IU) D vit ile zengin tahıl Tiamin (mg) Tahıl Riboflavin (mg) Et, KC Piridoksin (B 6 ) (mg) Et, KC Niasin (mg) Et, fındık, sakatat Kobalamin (B 12 ) (µg) Et Folik a. (µg) Lifli sebzeler, Kc C (mg) Narenci, Domates Erden BF, Tanyeri P. Ülkemizde vitamin ve mineral eklentilerinin akılcı kullanımı. Sted 2004; 13:

11 Vitamin A Retinol, retinal, retinoik asit olmak üzere üç formda bulunur. Sebzelerde bulunan β karoten oksidatif parçalanma ile Vitamin A ya dönüşür. Dönüşen barsak mukozası başta olmak üzere karaciğer ve meme bezlerindedir.

12 Vitamin A Yeşil yapraklı bitkiler, mısır gluten unu, havuç, patates, kayısı, ıspanak ve turp yaprakları, mısır, domates ve domatesten elde edilen ürünler, karaciğer, yumurta sarısı, balık yağı, süt, böbrek, tereyağ

13 Vitamin A fonksiyonları *Görmedeki rolü: Retinal görme pigmenti olan rodopsinin bir komponendir. trans-retinol trans-retinal Karanlık 11 cis-retinal Opsin Rodopsin

14 Vitamin A 1. Üreme sisteminde 2. Solunum sistemi (mukus salgılanması) 3. Sindirim sistemi (sindirim sistemi mukozasının korunması) 4. Boşaltım sistemi (keratinleşmenin önlenmesi) 5. Ayrıca Vitamin A büyümede önemlidir. Normal kemik gelişimi, serebrospinal sıvı basıncının ayarlanması ve deride anormal değişimleri önler.

15 Vitamin A Antioksidan etkiye sahiptir. Düşük oksijen basıncında serbest, peroksit radikallerinin dokularda yakalanmasında rol oynayarak antikanserojen aktiviteye sahiptir. Β-karoten düşük O 2 basıncında etkili olduğundan daha yüksek O 2 basıncında etkili olan vit. E nin antioksidan etkisini tamamlar.

16 Eksiliğinde: Gece körlüğü oluşur. Büyümede gerileme Vitamin A Göz retinası ve kornea da yapısal bozulmalar, Daha ileri eksiklik durumlarında müköz sekresyonda azalma, göz, akciğer, GİS ve genito üriner kanallara ait epiteliyal dokularda keratinizasyon oluşur. Göz dokusunun bozulması olan kseroftalmi (korneanın ve konjunktivanın kuruması körlüğe neden olur.

17 Vitamin A Fazlalığında: Deride kuruluk, hepatik büyüme, eklem ağrısı.

18 Vitamin A A vitamininin yetersiz alınması prematürelik ve düşük doğum ağırlığı, mikrosefali, görme kusurlarına yol açar. Ancak fazla alınmasının teratojenik etkileri vardır: Spontan abortus, fetüste malformasyonlar, yarık damak, konjenital kalp hastalıkları

19 Vitamin A Gebe kadınlar günlük 5000 IU den daha az vit A almalıdır (Kanıt B). Günlük IU den fazla alımı kranial-nöral defekti ile ilişkilidir.

20 B1 vitamini (Tiamin) Saflaştırılmış tahıl taneleri, yağsız et, balık, süt, kurutulmuş bira mayası, buğday kepeği Eksikliğinde: 1-Kardiovasküler bozukluklar (nefes darlığı, göğüste sıkışma, taşikardi vb.) 2-Sinirsel bozukluklar (aşırı duyarlılık veya duyarlılık eksikliği, ayaklarda yanma, nevritler, kas zayıflığı ve kas ağrıları, kramplar ve felç)

21 B1 vitamini (Tiamin) Beriberi Wernicke Korsakoff (Wernicke ensefalopatisi; ataksi, oküler kaslarda paralizi, Korsakoff psikozu; amnesia, hafıza kaybı).

22 B1 vitamini (Tiamin) Leigh's sendromu: sporadik mitokondriyal hastalık olup subakut nörolojik bulgularla birliktedir. Ataksi, dizartri, hareket bozuklukları, arefleksiya, kas atrofisi ve güçsüzliük. Kandaki laktat ve pirüvat seviyelerindeki artış tiamin eksikliğinin işaretidir. Transketolaz aktivitesinin ölçümü ile tiamin eksikliğini doğrulayabilir.

23 B1 vitamini (Tiamin) RDA, ABD de 1.1 mg /gün erişkin kadınlarda (yaklaşık 0.5 mg/1000 kcal), ve 1.4 mg/gün gebelik boyunca ve laktasyonda

24 Vitamin B2 (Riboflavin) Karaciğer, maya, buğday kepeği, yeşil lifli sebzeler, süt, yumurta Isıya dayanıklı, ışıktan çabuk bozulur. Hormonlar (tiroid hormonu, ACTH), ilaçlar (Ör. Klorpromazin) gibi bazı faktörler, riboflavinin aktif hale geçişini engeller.

25 Vitamin B2 (Riboflavin) Eksikliğinde: Ağrılı boğaz, faringeal ve oral mukoza membranlarında hiperemi ve ödem, stomatitis, glossitis (mor ve pürüzsüz dil), dermatitis, ağız kenarları ile ciltte kuruma ve çatlamalar.

26 Niasin (Pellegraya karşı koruyucu =Nikotinik asit faktör, B3 vitamini) Yerfıstığı, bira mayası, buğday unu, balık yağı, süt, sakatat, karides, fasülye, havuç, çay, kahve, karaciğerde Memelilerde triptofandan sentezlenir. Eksikliğinde: Pellegra (4D Sendromu): Dermatit, diare, demanstır ve ölüm. Kilo kaybı, sindirim bozuklukları görülebilir.

27 Niasin (Pellegraya karşı koruyucu faktör, B3 vitamini) Eksikliğinin oluşabilmesi için diyette hem niyasin hem de triptofan bakımından yetersizlik olması gerekir. Aşırı miktarda mısır tüketen toplumlarda görülür. Mısır triptofan bakımından fakirdir, hem de niyasinin kullanamayan formunu (niyasidin) içerir. Yine triptofandan NAD sentezinde vit. B 6 koenzim olarak görev yapar. Vit. B 6 eksikliği de niyasin eksikliğini güçlendirir.

28 Niasin (Pellegraya karşı koruyucu faktör, B3 vitamini) Hartnup hastalığında (triptofan emilimi azalır) * Alkoliklerde * Malign karsinoid sendrom (triptofan metabolizmasının serotonine sapması) * Tüberkülozda izoniazid tedavisi sonrası ı SEROTONİN: Triptofandan sentezlenir. Bronş kasları tonusunun ve bağırsak peristaltiğinin regülasyonunu sağlar. Uyku/uyanıklık ritmini de düzenler. Fazlalığı serebral aktivitenin artmasına neden olurken eksikliği depresif etki gösterir.

29 Güneşe maruz kalan bölgelerde simetrik koyu renkli, kalın döküntüler, parlak kırmızı dil

30 Niasin (Pellegraya karşı koruyucu Tedavide: faktör, B3 vitamini) 1- Kristalize nikotinik asit 1.5-2g (max 6g) Doğrudan salınımlı 2- Kristalize nikotinik asit 1-2g (max 2g) Yavaş salınımlı 3-PG dopamin 2 reseptör antagonisti lapopiprant (dislipidemide)

31 Pantotenik asit (B5) Süt, et, karaciğer, böbrek, yumurta, buğday, pirinç ve diğer kuru sebzelerde bulunur. Sıcaklıkla bozulur. Eksikliği: Nadirdir. Deneysel olarak hayvanlarda pantotenik asit yetersizliği sindirim kanalı bozuklukları, gastrit, enterit ve cilt lezyonlarına neden olur. Sinir sisteminde fonksiyon bozuklukları, Burning feet sendromu

32 Biotin (H vitamini) Karaciğer, süt ve yumurta sarısında en fazla olmakla birlikte tüm besinlerde bulunur. İnsanlarda biyotin gereksiniminin büyük bir bölümü intestinal bakteriyel sentez ile karşılanır.

33 Biotin (H vitamini) Eksikliğinde: Çiğ yumurta tüketimi biyotin yetmezliğine yol açabilir. (Yumurta beyazında biyotin ile çok sıkı bağlanarak emilimini engelleyen ısıya dayanaksız bir protein olan avidin bulunur).

34 Biotin (H vitamini) Cilt kuruluğu Mantar infeksiyonları Deri döküntüleri Hassas ve kırılgan saçlar Saç dökülmesi Hafif depresyon Uyku hali Kas ağrısı Bulantı-kusma, Anoreksi

35 Piridoksin (B6) Buğday, mısır, yumurta, karaciğer, çeşitli et, maya, avakado, muz ve sebzelerde bulunur.

36 Piridoksin (B6) Eksikliğinde: İnfeksiyon durumlarında, hamilelikte, laktasyonda, alkoliklerde, antitüberkülotik ilaç olan izoniyasid pridoksine olan ihtiyacı arttırır. İzoniyasid piridoksal ile hidrazin oluşturarak B 6 vitamini eksikliğini uyarabilir. Ratlarda ve maymunlarda deneysel olarak vit. B 6 eksik diyetle beslenirlerse dermatitis ve neuro patolojik değişiklikler gelişir. Nörolojik semptomlar neuro transmitler olan α - amino bütürik asit (GABA) nın sentezindeki azalma nedeniyledir.

37 Piridoksin (B6) Aşırı stres, depresyon, ruhsal dengesizlik ve bozukluklar Nörit, koordinasyon bozuklukları Anemi Göz ve ağız çevresinde ağrılar ve yaralar Zayıf bağışıklık - kolayca hastalanma Kaşıntı, uykusuzluk Baş ağrıları

38 Folik asit (B9) Doğal formu folat olarak da adlandırılan, karaciğer, yeşil yapraklı sebzelerde (brokoli, ıspanak, kıvırcık salata, marul) ve bazı meyvelerde (portakal, muz) bulunan, suda eriyen B9 vitaminidir.

39 Folik asit Nükleik asit ve aminoasit metabolizmasının tek karbon transferindeki koenzimidir. DNA / RNA sentezi, aminoasit dönüşümleri, eritrosit yapımında önemli rolü vardır. Hücre oluşumu ve idamesinde gerekli olan folik asite, yaşamın hızlı hücre büyümesi ve bölünmesi olan evrelerde gereksinim artar.

40 Folik asit Folik asit ile ilişkisi kesin olarak kanıtlanan konjenital anomali nöral tüp defektleridir. Türkiye de prevalans 1/ olup ABD den 3-4 kat fazladır. Nöral tüp normalde kraniokaudal aksta kapanır. Fetal hayatın gününde nöral tüpün kapanmaması ile NTD oluşur.

41 Folik asit MTHFR geninin polimorfizminin termolabil THFR oluşumu ile folik asit eksikliğine yol açarak NTD re yatkınlıkta rol oynadığı birçok çalışma ile gösterilmiştir. Önlemek için planlı gebeliklerde gebe kalınmadan 3 ay önce folik asit alınması (400 µg/gün) gerekmektedir. Nöral tüpün kapanması intrauterin yaşamın 4. haftasının sonunda tamamlandığı için daha sonra alınan folik asitin etkisi yoktur.

42 ÖNERİLEN FOLİK ASİT DOZLARI 1992, ABD Halk Sağlığı Servisi Süt çocuğu (tek başına anne sütü alan) 0-6 ay 65 µg/gün DFE 9.4 µg/kg 7-12 ay µg/kg 1-3 yaş yaş yaş 300 >14 yaş 400 (>70 yaş dahil) Gebelik (14-50yaş) 600 Laktasyon 500 Riskli gebelikler 4000

43 NTD ÖNLENEBİLİR Mİ? SIKLIĞI AZALTILABİLİR Mİ? 1-Üreme çağındaki kadınların FA/NTD ilişkisi konusunda bilgilendirilmesi 2-Dengeli beslenme konusunda toplumun bilinçlendirilmesi 3-Sağlık Bakanlığının önerisi ile tahıllara günlük gereksinim dozunda Folik Asit katkısının eklenmesi 4-Üreme çağındaki tüm anne adaylarının günlük dozda folik asit kullanması (400 µg/gün) 5-Tüm gebeliklerin haftalar arasında maternal serum AFP düzeyleri ve/veya USG ile değerlendirilmesi 6-Yüksek riskli anne adaylarına perikonsepsiyonel yüksek doz FA kullanımı önerilmesi

44 Folik asit katkılı (%100 veya %25) tahıl ürünlerinin Sağlık Bakanlığı desteğiyle kullanıma sunulması ABD de 1998 de FDA in kararı ile buğday, pirinç ve mısır gibi tahıllar (140 µg/100 g) folik asitle zenginleştirildi ve bireylerin çoğunluğunun günde 100µg folik asit alması sağlanmış oldu. Bu kararda etkili olan üreme çağındaki kadınların sadece %25 inin vitamin alarak folik asit desteği alması idi. SONUÇ : Katkılı tahıl ürünlerinin kullanılmasıyla spina bifida ve anensefali oranı yılda %19 azalmıştır (JAMA, 2001 ; 285: ) İskoçyada 1970 lerde 500 de 1 olan NTD sıklığı besinlere folik asit eklenmesi ve tarama programları ile 5000 de 1 e inmiştir. Kanada da 1999 yılından sonra folik asit katkılı tahıl ürünleri kullanıma sunulmuştur.

45 NTD ÖNLENEBİLİR Mİ? SIKLIĞI AZALTILABİLİR Mİ? 1-Üreme çağındaki kadınların FA/NTD ilişkisi konusunda bilgilendirilmesi 2-Dengeli beslenme konusunda toplumun bilinçlendirilmesi 3-Sağlık Bakanlığının önerisi ile tahıllara günlük gereksinim dozunda Folik Asit katkısının eklenmesi 4-Üreme çağındaki tüm anne adaylarının günlük dozda folik asit kullanması (400 µg/gün) 5-Tüm gebeliklerin haftalar arasında maternal serum AFP düzeyleri ve/veya USG ile değerlendirilmesi 6-Yüksek riskli anne adaylarına perikonsepsiyonel yüksek doz FA kullanımı önerilmesi

46 Üreme çağındaki kadınların (14-50 yaş) FA içeren multivitamin preparatlarını gerekli günlük dozda kullanımı (400 µg/gün) Düzenli folik asit kullanımının, homosistein düzeyini düşürerek, kalp hastalığı ve inme riskini de azalttığı ve bazı kanserler (kolon / serviks) için de koruyucu etkisi olduğu vurgulanmalıdır * Batı Avusturalya ve ABD de, gebede FA desteğinin NTD riskini %72 oranında azalttığı gösterildi. Milunsky ve ark ( ABD, 1989 ), Bower ve ark ( Batı Avustralya, 1989 )

47 NTD ÖNLENEBİLİR Mİ? SIKLIĞI AZALTILABİLİR Mİ? 1-Üreme çağındaki kadınların FA/NTD ilişkisi konusunda bilgilendirilmesi 2-Dengeli beslenme konusunda toplumun bilinçlendirilmesi 3-Sağlık Bakanlığının önerisi ile tahıllara günlük gereksinim dozunda Folik Asit katkısının eklenmesi 4-Üreme çağındaki tüm anne adaylarının günlük dozda folik asit kullanması (400 µg/gün) 5-Tüm gebeliklerin haftalar arasında maternal serum AFP düzeyleri ve/veya USG ile değerlendirilmesi 6-Yüksek riskli anne adaylarına perikonsepsiyonel yüksek doz FA kullanımı önerilmesi

48 Gebeliklerin GH larda maternal serumda alfafetoprotein ölçümü (%95-97 güvenilir) 2,5-5 MOM 5 MOM 2.düzey USG NTD(-) NTD+ Genetik Danışma 2.kez AFP / amniotik sıvıda asetilkolinesteraz

49 NTD ÖNLENEBİLİR Mİ? SIKLIĞI AZALTILABİLİR Mİ? 1-Üreme çağındaki kadınların FA/NTD ilişkisi konusunda bilgilendirilmesi 2-Dengeli beslenme konusunda toplumun bilinçlendirilmesi 3-Sağlık Bakanlığının önerisi ile tahıllara günlük gereksinim dozunda Folik Asit katkısının eklenmesi 4-Üreme çağındaki tüm anne adaylarının günlük dozda folik asit kullanması (400 µg/gün) 5-Tüm gebeliklerin haftalar arasında maternal serum AFP düzeyleri ve/veya USG ile değerlendirilmesi 6-Yüksek riskli anne adaylarına perikonsepsiyonel yüksek doz FA kullanımı önerilmesi

50 Folik asit NTD li çocuğu ve/veya 2-3. derece yakınları olan veya diğer nedenlerle (diyabet, obesite) yüksek riskli kabul edilen anne adaylarının gebelik öncesinde bilinçlendirilmesi Yüksek doz folik asit içeren preparatların (1-4 mg/gün) prekonsepsiyonel dönemde 1-3 ay ve post konsepsiyonel dönemde 2 ay kullanımı için yönlendirilmesi..

51 Folik asit (sonuç) Gebelik öncesi 1-3 ay öncesinde 0.4 mg/gün doz primer nöral tüp defektini önler (Kanıt A). Daha önce NTD olan kadınlara 4 mg/gün doz uygulaması; sekonder önleme (Kanıt A). Uygun diyet 600 µg/gün folata eşdeğer besinler (yeşil lifli sebzeler, turunçgiller ) Folat yetersizliği; DDA, konj. kardiak anomali, preeklampsi, spontan abortus Expert Advisory Group in the UK & US Department of Health and Human Services

52 Folik asit (sonuç) Konuşmada ciddi gecikmeyi, bazı çocukluk kanserleri, konotrunkal kalp defektlerini, otizm spketrumlu bozuklukları önlemede de etkili oldukları bildirilmiş ancak daha çalışmaya ve optimal dozu belirlemeye ihtiyaç var denilmiş yılında yapılan bir derlemede, folik asit ilavesi preterm doğum ve perinatal ölüm açısından bir azalmaya neden olmadığı belirtilmiş. Expert Advisory Group in the UK & US Department of Health and Human Services. Lassi ZS, Salam RA, Haider BA, et al. Folic acid supplementation during pregnancy for maternal health and pregnancy outcomes. Cochrane Database Syst Rev. 2013;

53 Vitamin B 12 (Kobalamin) Bitkilerde bulunmaz, GİS mikroorganizmalarda sentezlenir. Karaciğer, süt, yumurta ve tavuk gibi hayvansal gıdalarda bulunur B 12 eksikliğinde metilkobalamin oluşamaz ve DNA sentezi yapılamaz. Megaloblastik anemi, doğumsal anomaliler oluşur. B12 vitamini eksikliği olan olgularda tek başına folik asit verilmesi nörolojik bulguların ağırlaşmasına neden olabilir.

54 Vitamin B 12 (Kobalamin) Hayvansal besinlerde bulunduğundan sadece vejetaryen beslenenlerde, İleal rezeksiyon veya gastrektomi olanlarda, Malabsorpsiyon veya uzun süreli histamin 2 reseptör blokeri kullananlarda görülür. Emiliminde midenin HCl salgılayan gastrik perietal hücrelerinden sentezlenen intrinsik faktör önemlidir. IF-B 12 kompleksi ileumdan emilir. IF eksikliğine bağlı olarak vit. B 12 emilemez ve pernisiyöz anemi oluşur. Pernisiyöz anemi: Normal IF ün yetersiz sekresyonundan dolayı vit. B 12 nin emilememesi sonucu oluşan bir megaloblastik anemidir.

55 Vitamin B 12 (Kobalamin) Homosistinüri metil malonik asidüri görülür. Uzun süren eksiklik durumlarında sinirsel bozukluklarda (omurilik nöronlarının eksen silindirinde dejenerasyon) şekillenir. Bu bozuklukların insanlarda B 12 vitamini verilmesiyle giderilmesi güçtür.

56 Vitamin B 12 (Kobalamin) Solukluk, hafif ikter, takipne, taşikardi gibi anemi bulguları Açıklanamayan parestezi, kol-bacakta hissizlik, kognitif değişiklikler, dengesiz yürüme, ataksi, yaşlılarda açıklanamayan psikiyatrik bozukluklar, demans bulguları gibi nörolojik belirti ve bulgular Omuriliğin posterolateral kolon tutulumunda, alt ekstremitede vibrasyon ve pozisyon hissinin kaybı Dilde papillaların atrofisi, düz, parlak kırmızı dil

57 B12 vitamini eksikliğine özgü laboratuar testleri Tetkik Uygulanması Özel durum Serum B12 vitamin düzeyi Serum holotranskobalamin düzeyi Serum homosistein düzeyi * B12 vitamin eksikliğini Saptamada standart testtir. * Yaygın olarak <200 pg/ml alt düzey olarak kabul edilir. * B12 vitamininin metabolik olarak aktif formunu ölçer. *B12 vitamini eksikliğinde düzeyi yükselebilir. Homosistein düzeyine göre 300 pmol/l, metilmalonik asit düzeyine göre 150 pmol/l alt sınırdır. * Klinik olarak şiddetle B12 vitamini eksikliği düşünülen hastalarda normal değerler bulunabilir. *Yeni kullanıma giren bir test olduğu için, kullanımı henüz çok yaygın değildir. *Normal olması tanıyı dışlamaz. *Özellikle B12 vitamini eksikliği düşünülen, ancak düzeyi normal bulunan hastalarda homosistein düzeyinin yüksek bulunması tanı için oldukça anlamlı kabul edilir. Serum ve/veya idrar metilmalonik asit düzeyi *B12 vitamini eksikliğinde düzeyi yükselebilir. *Normal olması tanıyı dışlamaz *Özellikle B12 vitamini eksikliği düşünülen, ancak düzeyi normal bulunan hastalarda metilmalonik asit düzeyinin yüksek bulunması tanı için oldukça anlamlı kabul edilir.

58 Vitamin B12 eksikliğinde tedavi

59 Vitamin B12 eksikliğinde tedavi

60 Vitamin C (Askorbik asit) İnsanlar, primatlar ve kobaylar bu enzime sahip olmadığından vitamin C yi sentez edemezler. Vit. C kuvvetli bir indirgendir. Antioksidan özellikli bir maddedir. Kollajen sentezinde prolin ve lizinin hidroksilasyonlarında görevlidir.

61 Vitamin C (Askorbik asit) Gebelik, laktasyon, stres, ateşli hastalıklar gibi durumlarda vücudun ihtiyacı artar. Demir emilimi vit. C varlığında belirgin olarak hızlanır. Epinefrinin tirozinden sentezinde dopamin β-hidroksilaz basamağında gereklidir. Safra asit oluşumunda 7α-hidroksilaz başlangıç basamağında görevlidir.

62 Vitamin C (Askorbik asit) Yeşil sebzeler, meyveler, domates, turunçgiller, karaciğer, süt. Eksikliğinde: Skorbüte bağlı olarak deri altında, diş etinde, iç organlarda kanamaya eğilim artar. Kollagen metabolizmasının bozulmasıyla kemik yapımı ve büyümesinde değişiklikler, dişlerin gevşemesi ve düşmesi, deride sertlik ve çatlaklıklar görülür.

63 Vitamin C (Askorbik asit)

64 Öncül moleküller Vitamin D 1.Ergosterol (vitamin D 2 olarak bilinen ergokalsiferolün öncül molekülü bitki, maya ve mantarlarda bulunur) 2.7-dehidrokolesterol (vitamin D 3 olarak bilinen kolekalsiferolün öncül molekülü hayvanlarda bulunur) 3.En etkili vit. D metaboliti olan 1-25 dihidroksikolekalsiferol (kalsitrol) dür. Kalsiyumun bağırsaklardan emilimini hızlandırır.

65 Gebelikte yeterli D vitamini Gebelik sırasında D vitamininin aktif formu 2. ve 3. trimestrde yükselir ve fetüsün beyin ve sinir sistemi üzerinde gelişimine katkıda bulunur. Preeklampsi riski azalır IUGR riski azalır Kemik mineralizasyonu artar Gebelik süresini düzeltir. Osteoporoz, kanser, astım, multipl skleroz, tip I diyabet riskini azaltır J Nutrition 2007; 137: ; Nutr Rev 2008; 66: ; Am J Clin Nutr 2008; 88: 520S-8S. Nutr Rev 2008; 66:

66 Vitamin D (Osteomalazi) Teni koyu olan gebelerde sıcak iklimlerden Kuzey Amerika ve Avrupa gibi soğuk iklimlere göç ettiklerinde osteomalazi ile sonuçlanan ağır vitamin D yetmezliği görülmüştür. Gebelik sırasındaki osteomalazi açısından diğer risk faktörleri güneş ışınlarını geçirmeyen koruyucu elbiseler, malabsorpsiyon (çöliak, kalsiyum emilimini engelleyen fitat içeren beslenme) ve malnütrisyon). Semptomlar gebe olmayanlar gibidir. Persistan ve non-spesiifk kas-iskelet ağrısı ve hareketsizliğe bağlı olarak kilo alımı. Bazılarında mültipl kırıklar görülebilir. Ağır osteomalazi varlığında CPD nedeniyle sezaryen doğum riski artar. Lee C, Lashari S. Pseudofracture of the neck of femur secondary to osteomalacia. J Bone Joint Surg Br. 2007;89(7): Henry A, Bowyer L. Fracture of the neck of the femur and osteomalacia in pregnancy. BJOG Mar;110(3):

67 Vitamin D Bebeğin kemik yoğunluğunun az olmasına, raşitik doğmasına ve hipokalsemiye yol açar. Güneşe çıkılması önemlidir. Gebelikte en az 1200 IU (9 damla)/gün D vitamini alınması Sağlık Bakanlığı tarafından önerilmektedir. D vit için 2000 IU ye kadar tolerans vardır. Yüksek dozu toksik olabilir. Early Hum Dev 2009; Nutr Rev 2008

68 Maternal D vitamin eksikliği ve etkileri Vitamin D EKSİKLİĞİN DERECESİ SERUM 25-OHD DÜZEYİ (ng/ml) ANNEYE ETKİLERİ Şiddetli eksiklik <10 Preeklampsi/Eklampsi riskinde artma, Kalsiyum emiliminde azalma, Kemik kaybı, Yetersiz kilo alımı, Yüksek PTH düzeyleri Yetersizlik Kemik kaybı Subklinik miyopati Fazlalık/toksisite >100 Hiperkalsemi, hiperkalsiüri YENİDOĞANA ETKİLERİ Düşük doğum ağırlığı, Neonatal hipokalsemi, nöbet, İnfantile kalp yetmezliği, Enamel defekt, fontanel genişliği, Konjenital rikets, İnfantil rikets (D vitamin desteği almadan anne sütü ile beslenenlerde ) Neonatal hipokalsemi, Düşük kemik mineral dansitesi, İnfantil rikets (D vitamin desteği almadan anne sütü ile beslenenlerde ) İnfantile idiopatik hiperkalsemi

69 Vitamin D 1. Gebelerde D vitamini kan düzeyine bakılmaksızın başlanır. 2. Gebeliğin 12. haftasından itibaren başlanmalı, gebelik süresince anneye destek sağlanmalı, doğum sonrası 6 ay sürdürülmelidir. 3. D vitamini dozu günlük tek doz olarak alınmak üzere 1200 IU (9 damla) olmalıdır.

70 Vitamin D 4. Anne; hiperkalsemi bulguları hakkında (iştahsızlık, bulantı, kabızlık, poliüri, polidipsi vb) bilgilendirilmeli, izlenmeli ve değerlendirilmelidir. 5. Gerekli durumlarda serum Ca, serum 25- OHD ve spot idrarda kalsiyum düzeyi bakılmalı 6. Ödeme gücü olmayanlar için ücretsiz, sosyal güvencesi olanlar için ise reçete edilecektir. 7. Gebeler, ek olarak önerilen D vitamin damlasının yanı sıra önerilen multivitamin içerikli ilaçları kullanmaya devam edebileceklerdir.

71 Vitamin D

72 Vitamin E Gebelikte E vitamini seviyesinde düşüş yoktur. Gebelikte yetersiz E vitamini alımında, preeklampsi, düşük doğum ağırlığı ve plasenta dekolmanı riskinde artış olabilir. D vitamininden farklı olarak gebelikte E vitamini yüksek dozda toksik değildir. Ancak yapılan çalışmalarda, gebelikte profilaktik E vitamini verilmesinin preeklampsi ve düşük doğum ağırlığını azalttığı yönünde yeterli kanıt bulunamamıştır. Bu nedenle gebelikte profilaktik kullanımı önerilmemektedir.

73 Vitamin K Gebelikte K vitamini eksikliği son derece nadirdir. Gebelikte profilaktik kullanımı önerilmemektedir. Hatta gebelikte birçok pıhtılaşma faktörünün arttığı düşünülürse K vitamini kullanımı tromboz oluşumuna neden olması açısından tehlikeli bile olabilmektedir.

74 Sigara ve alkolün zararları Tütün bırakılmalıdır (Kanıt A). Alkolün kötüye kullanımı açısından taranmalıdır (Kanıt B). Alkol tüketiminin azaltılmasıyla gebe ve bebeği morbidite açısından olumlu etkileri kanıtlanmıştır. Gebelik süresince alkol tüketiminin güvenlik sınırı bilinmemektedir (Kanıt B). Kullanılmaması tavsiye edilir.

75 Sonuç: Gebelikte Profilaktik Multivitamin Kullanımı Gerekli mi? Sağlıklı ve düzenli beslenebilen tekil gebeliklerde, multivitamin kompleksi profilaksisine gerek yoktur. Hatta zararı olabilir. Ancak, folik asit mutlaka kullanılmalıdır. Gebeliğin indüklediği hipertansiyon ve preeklampsi riskinin azaltılmasında halen vitamin kullanımının önemli olduğu kanıtlanamamıştır. Rumbold A, Duley L, Crowther CA, Haslam RR. Antioxidants for preventing pre-eclampsia. Cochrane Database Syst Rev 2008, 23; CD

76 Gebelikte vitamin kullanımı

77 Teşekkür ederim. Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi

Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar. Prof.Dr.Dildar Konukoğlu

Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar. Prof.Dr.Dildar Konukoğlu Vitamin metabolizması bozukluklarında laboratuvar Prof.Dr.Dildar Konukoğlu Vitaminler Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Suda eriyen vitaminler. Vücutta kullanılması TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ)

Suda eriyen vitaminler. Vücutta kullanılması TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ) TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ) Suda eriyen vitaminler B grubu vitaminleri içinde ilk tanınanıdır. Bitkilerde serbest, hayvanlarda ise fosfat veya proteine bağlı olarak bulunur. Vücutta kullanılması Bazı çiğ balıklardaki

Detaylı

Dr. Erol Erduran K.T.Ü. Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalı Trabzon

Dr. Erol Erduran K.T.Ü. Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalı Trabzon Dr. Erol Erduran K.T.Ü. Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalı Trabzon Vit-B12 nin günlük ihtiyacı; 0.4 ug/g 0-6 ay 0.5 ug/g 7-12 ay 0.9 ug/g 1-3 yaş 1.2 ug/g 4-8 yaş 1.8 ug/g 9-13 yaş 2.4 ug/g 14 yaş

Detaylı

D vitamini eksikliği ve önlenmesinde yeni öneriler

D vitamini eksikliği ve önlenmesinde yeni öneriler D vitamini eksikliği ve önlenmesinde yeni öneriler Prof. Dr. Sadık Akşit Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı, İzmir II. Ulusal Sosyal Pediatri Kongresi, 7-11 Kasım 2012, İstanbul

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı?

Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı? Kimler Vitamin Almalı ve Nasıl Kullanmalı? Vitaminler, vücudumuzdaki birçok metabolik olayın gerçekleşmesinde önemli görevleri olan maddelerdir. Vücudumuz vitaminleri kendisi yapamadığından gıdalarla almak

Detaylı

VİTAMİNLER. Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

VİTAMİNLER. Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu VİTAMİNLER Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Vitaminler: Sağlıklı beslenme için küçük miktarlarda alınmaları zorunlu olan, vücut tarafından üretilemeyen, vücutta düzenleyici olarak

Detaylı

Vitaminlerin Sınıflandırılması. Vitaminler. Suda Çözünen Vitaminler. Yağda Çözünen Vitaminler. C ve B vitaminleri. A,D,K,E vitaminleri

Vitaminlerin Sınıflandırılması. Vitaminler. Suda Çözünen Vitaminler. Yağda Çözünen Vitaminler. C ve B vitaminleri. A,D,K,E vitaminleri VİTAMİNLER Vitaminler, normal büyüme ve yaşamın sürdürülebilmesi için gıdalarla dışardan alınması zorunlu olan bileşiklerdir. Her vitaminin vücutta belirli ve kendine özgü bir işlevi olduğundan, yiyeceklerle

Detaylı

Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik

Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik VİTAMİNLER Vitaminler büyüme, sağlık, her türlü verim performansı gibi yaşamsal fonksiyonların devamlılığı için çok az miktarlarda ihtiyaç duyulan organik bileşiklerdir. Vitaminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik YB 205 Beslenme İkeleri Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr YAŞLANMA Amerika da yaşlı bireyler eskiye göre

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 2. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL

PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL Multivitamin ve Mineral Kombinasyonu FORMÜLÜ : PROSPEKTÜS DECAVİT YUMUŞAK KAPSÜL 11 Vitamin Vitamin A 10.000 I.U Vitamin B 1 20 mg Vitamin B 2 5 mg Vitamin B 6 10 mg Vitamin B 12 0.005 mg Vitamin C 150

Detaylı

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat LOGO ĐÇERĐK Tarihsel Bakış B6 Vitamininin Genel Özellikleri Kimyasal Ve Biyolojik Fonksiyonları Biyokimyasal Fonksiyonları YRD. DOÇ. DR. BEKİR ÇÖL SUNAN: DUYGU BAHÇE Emilim, Transport ve Metabolizma İmmün

Detaylı

DECAVİT Pronatal Film tablet

DECAVİT Pronatal Film tablet DECAVİT Pronatal Film tablet FORMÜL: Bir DECAVİT Pronatal Film tablet: Vitamin olarak: A vitamini (retinol) B1 vitamini (tiamin) B2 vitamini (riboflavin) B6 vitamini (piridoksin) B12 vitamini (siyanokobalamin)

Detaylı

2) Kolekalsiferol (D 3)

2) Kolekalsiferol (D 3) Sunum İçeriği Öğretim Görevlisi :Yrd.Doç.Dr.Bekir ÇÖL Hazırlayan ve Sunan : Fulya ÇELEBİ Konu : D Vitamini 31/10/2008 D vitamini formları kaynaklarına genel bakış Deride ve vücutta D vitamini sentezi İnce

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

ÜNİTE 8 Vitaminler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 8 Vitaminler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 8 Vitaminler Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Vitaminlerin genel özelliklerini ve sınıflandırılmasını, Vitaminlerin hangi besin maddelerinde bulunduklarını, Organizmadaki görevlerini, Yetersizliklerinde

Detaylı

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Prenatal tarama testleri kavramları Tarama testi: Normal vakalarda anormal sonuçlar, hasta vakalarda normal sonuçlar elde edilebilir.

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü Sayı : B100AÇS0120000/2600-9216/3238 Konu : Gebelerde Demir Destek Programı Uygulaması 29.09.2005 GENELGE 2005/147 Gebelikte meydana

Detaylı

PROSPEKTÜS. Multimix Pediatrik Şurup, dengeli oranlarda bir araya getirilmiş bir multivitamin kombinasyonudur.

PROSPEKTÜS. Multimix Pediatrik Şurup, dengeli oranlarda bir araya getirilmiş bir multivitamin kombinasyonudur. PROSPKTÜS FORMÜLÜ: Her 5 ml (1ölçek) Multimix Pediatrik Şurup etkin madde olarak 2500, 0.9 B 1, 1 B 2, 1.3 B 6, 45, 400 D 3, 8.94, 3.5 D-Pantotenol, 0.085 D-, 11, tatlandırıcı olarak Ksilitol, tat ve koku

Detaylı

Menopozdaki kadınların % 50'sinde D vitamin eksikliği vardır. Ülkemizde de çocuk ve genç erişkinlerde % 30-50'sinde D vitamini eksikliği vardır.

Menopozdaki kadınların % 50'sinde D vitamin eksikliği vardır. Ülkemizde de çocuk ve genç erişkinlerde % 30-50'sinde D vitamini eksikliği vardır. KADINLARDA VE GEBELİKTE VİTAMİN VE MİNERAL KULLANIMI Kadınlar gebelik,hamilelik gibi dönemleri nedeniyle bazı vitamin ve mineral desteğine daha çok ihtiyaç duyarlar. Aşağıda kadınların hangi vitaminleri

Detaylı

MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME

MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı GEBELİKTE BESLENME SA Ğ LIKLI BEBEKLER = SA Ğ LIKLI NES İ LLER B İ R ANNEN

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

VİTAMİN D KİME? NE KADAR?

VİTAMİN D KİME? NE KADAR? VİTAMİN D KİME? NE KADAR? Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD D Vitamini Olarak Adlandırılmış Olan molekül Steroid Hormondur Vitamin D reseptörleri hemen

Detaylı

EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM

EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM Prof. Dr. Hayri Ermiş İstanbul Tıp Fakültesi, Kadın Hast. Ve Doğum A.B.D. Perinatoloji B.D. Gebeliğin kriz sıklığına etkisi? Gebelerin 1/3 ünde kriz

Detaylı

Çocuklarda Vitamin-Mineral Kullanımı

Çocuklarda Vitamin-Mineral Kullanımı Çocuklarda Vitamin-Mineral Kullanımı Prof. Dr. Sadık Akşit Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri BD, İzmir Kanıta Dayalı Koruyucu Çocuk Sağlığı Uygulamaları Sempozyumu, 15-16 Kasım 2013, Denizli

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

Hangi vitamin ne işe yarar?

Hangi vitamin ne işe yarar? On5yirmi5.com Hangi vitamin ne işe yarar? Vitaminler ve mineraller, vücudun biyokimyasal işlevlerinin sürdürülmesini sağlarlar. Yayın Tarihi : 10 Ekim 2012 Çarşamba (oluşturma : 8/24/2015) Yağda eriyen

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Konunun Önemi Gebelikte karşılaşılan en sık dahili sorun HİPERTANSİYON (Tüm gebeliklerin % 6-8 i) 1. Kronik

Detaylı

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm Bölüm 24 Astım ve Beslenme Dr. Alpaslan TANOĞLU ve Dr. Mustafa DİNÇ Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm dünya yüzeyinde, son 50 yılda büyük bir

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma Gıdalar ve Güzellik Besinlerin dengeli bir şekilde tüketilmesi cildin sağlıklı bir görünüme sahip olmasını sağlar. Aşağıda cilt sağlığına katkıları olan besinler ve içerdikleri vitaminler ile mineraller

Detaylı

08.11.2008 KONU BA LIKLARI. Vitaminler. Vitaminlerin Sınıflandırılmaları VİTAMİNLERİN ADLANDIRILMASI

08.11.2008 KONU BA LIKLARI. Vitaminler. Vitaminlerin Sınıflandırılmaları VİTAMİNLERİN ADLANDIRILMASI DERSİN ADI: VİTAMİNBİYOKİMYASI ÖĞRT. GÖREVLİSİ: Yrd. Doç. Dr Bekir ÇÖL HAZIRLAYAN VE SUNAN Murat BULUR Tarih: 10/10/2008 KONU BA LIKLARI 1) Vitaminlerin Adlandırılması 2) Vitaminlerin Sınıflandırılmaları

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

Gebelikte Beslenme Vitaminler

Gebelikte Beslenme Vitaminler Gebelik döneminizde dengeli bir beslenme alışkanlığı edindiğinizde, sıvıyı bol miktarda aldığınızda, doktorunuzun verdiği demir içerikli preparatları düzenli olarak aldığınızda, normal sınırlar içinde

Detaylı

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME 1 MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ 2 3 YAŞAM BEBEKLİK ÇOCUKLUK

Detaylı

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Habib BİLEN Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı SUNU PLANI Örnek olgu

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

PİRİDOKSİN VE BİOTİN MERYEM ÇAKIR KONU BA LIKLARI. B6 Vitamini (piridoksin) Eksikliği Beslenme İle ilgili Bilgiler Besin Kaynakları Toksisitesi

PİRİDOKSİN VE BİOTİN MERYEM ÇAKIR KONU BA LIKLARI. B6 Vitamini (piridoksin) Eksikliği Beslenme İle ilgili Bilgiler Besin Kaynakları Toksisitesi KONU BA LIKLARI PİRİDOKSİN VE BİOTİN B6 Vitamini (piridoksin) Eksikliği Beslenme İle ilgili Bilgiler Besin Kaynakları Toksisitesi MERYEM ÇAKIR B7 Vitamini (biyotin) Eksikliği Beslenme İle İlgili Bilgiler

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU

MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU Ahmet Anık, Gönül Çatlı, Ayhan Abacı, Ceyhun Dizdarer, Ece Böber 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk

Detaylı

Yağlar ve Proteinler

Yağlar ve Proteinler Yağlar ve Proteinler Yağlar Yağlar, yağ asitleri ve gliserolden oluşmuş organik bileşiklerdir. Yağlar en ekonomik enerji kaynaklarıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki katından

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI BİOAK 5 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet, 5 mg biotin (Vitamin H) içerir. Yardımcı madde(ler): Laktoz anhidr, mikrokristalin selüloz, krospovidon, povidon K-30 ve

Detaylı

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Perinatal dönemde herpesvirus geçişi. Virus Gebelik sırasında Doğum kanalından Doğum

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ SAĞLIKLI YAŞAM VE BESİNLER 726TR0019 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ Slayt No: 22 Bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini kolaylaştırır. Bebekte kulak enfeksiyonları

Detaylı

Demir Eksikliği Nedenleri Klinik Bulgular. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi

Demir Eksikliği Nedenleri Klinik Bulgular. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Demir Eksikliği Nedenleri Klinik Bulgular Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Demir eksikliğinin nedenleri Demir depolarının yetersiz olması Prematürelik,

Detaylı

Sağlığın A B C si. http://vitamingiller.com

Sağlığın A B C si. http://vitamingiller.com Sağlığın A B C si A Vitamini Göz Sağlığı Cilt Sağlığı Üreme Sağlığı Bağışıklık Sisteminin Çalışması 1. 2. 3. 4. 5. Hindi Ciğeri Süt Danası Ciğeri Dana Ciğeri Ciğer Salamı Kuzu Ciğeri (75,337 IU) (70,559

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

Kanser Hastalarında Beslenme

Kanser Hastalarında Beslenme Kanser Hastalarında Beslenme Tedavi Öncesi, Tedavi Süresince ve Tedavi Sonrası Beslenme İpuçları Uzm.Dyt.Elvan YILMAZ AKYÜZ Hedefler Sağlıklı kiloyu korumak Vücudun onarımını ve tedavisini sağlayan sağlıklı

Detaylı

Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul

Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul Tiroid Hastalıkları Gebelerin %2-3 ünde tiroid disfonksiyonu var Gebelik tiroid fonksiyonlarını

Detaylı

TARIMDA ÇALIŞANLAR AÇISINDAN TERATOJENLER

TARIMDA ÇALIŞANLAR AÇISINDAN TERATOJENLER TARIMDA ÇALIŞANLAR AÇISINDAN TERATOJENLER Vaka Ayşe Hanım 39 yaşında, evli ve 2 çocuk annesi, adetleri normal ve 34 günde 1 adet görüyor. Son adet tarihinden 2 hafta sırtındaki sivilceler için komşusunun

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. * Etkin madde: 4000 1U (1201.2 gg)a vitamini, 1.6 mg Bi vitamini, 1.8 mg B2 vitamini, 2.6 mg Bö vitamini, 4 gg B]2 vitamini, 100 mg C vitamini, 500IUD2 vitamini, 15 mg E vitamini,200 gg B8 vitamini, 10

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ 2009-2010,Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı Eritrositlerin yapısal özellikleri Fonksiyonları Eritrosit yapımı ve gerekli maddeler Demir metabolizması Hemoliz Eritrosit

Detaylı

Amino Asit Metabolizması Bozuklukları. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD

Amino Asit Metabolizması Bozuklukları. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD Amino Asit Metabolizması Bozuklukları Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD Amino Asit Metabolizması Bozuklukları Genelde hepsi kalıtsal ve otozomal resesifir

Detaylı

Mutfağınızdaki Eczane: Vitaminler

Mutfağınızdaki Eczane: Vitaminler Mutfağınızdaki Eczane: Vitaminler Vitaminler, vücutta meydana gelen metabolik reaksiyonların gerçekleşmesinde rol alan, vücutta üretilmeyen, yiyeceklerle birlikte dışarıdan alınmak zorunda olan organik

Detaylı

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Riskler Down sendromu 1/800 Spina bifida 1/1800 Anensefali 1/1800 Trizomi 18 1/3800 Omfalosel 1/6000 Gastroşizis 1/10000 Türkiye de her

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Bilim Dalı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ. Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Bilim Dalı DÜNYADA VE TÜRKİYE DE DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ Prof. Dr. Özcan Bör Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Bilim Dalı Demir Yerkabuğunda en çok bulunan minerallerden biri Demir

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME. Beslenme BESİN ÖĞELERİ. Beslenme karın doyurmak veya doydurmak demek değildir. Besin maddesi

SAĞLIKLI BESLENME. Beslenme BESİN ÖĞELERİ. Beslenme karın doyurmak veya doydurmak demek değildir. Besin maddesi SAĞLIKLI BESLENME Yrd. Doç. Dr. Omca DEMİRKOL Beslenme Bilim Dalı Beslenme, besinlerin üretiminden hücrede kullanımına değin geçen tüm evrelerde insan-besin ilişkisini inceleyen bir bilim dalıdır. Beslenme

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

VİTAMİN D: GÜNCELLEME

VİTAMİN D: GÜNCELLEME VİTAMİN D: GÜNCELLEME Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD D Vitamini Olarak Adlandırılmış Olan molekül Steroid Hormondur Vitamin D reseptörleri hemen

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

I. BÖLÜM B 12 VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

I. BÖLÜM B 12 VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 B VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ I. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU B VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU B VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ B vitamini (kobalamin),

Detaylı

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır.

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır. Sayın meslektaşlarım, Kişisel çalışmalarım sonucu elde ettiğim bazı bilgileri, yararlı olacağını düşünerek sizlerle paylaşmak istiyorum. Çalışmalarımı iki ana başlık halinde sunacağım. MADDE BAĞIMLILIĞI

Detaylı

TÜRKİYE DE EKMEK TÜKETİMİ VE SAĞLIK İLİŞKİSİ Dyt. Elvan Odabaşı Kanar

TÜRKİYE DE EKMEK TÜKETİMİ VE SAĞLIK İLİŞKİSİ Dyt. Elvan Odabaşı Kanar TÜRKİYE DE EKMEK TÜKETİMİ VE SAĞLIK İLİŞKİSİ Dyt. Elvan Odabaşı Kanar EKMEK REYTINGI EN YUKSEK BESIN Ekmek KİLO ALDIRIYOR Ekmeğin üzerine SAĞLIĞA ZARARLIDIR yazılmalı (19.03.2013 Sabah Gazetesi) Ekmek

Detaylı

VİTAMİN B12 EKSİKLİĞİNDE KLİNİK BULGULAR. Prof Dr Adalet Meral Güneş Uludağ Üniversitesi Tıp Fak. Çocuk Hematoloji Bilimdalı

VİTAMİN B12 EKSİKLİĞİNDE KLİNİK BULGULAR. Prof Dr Adalet Meral Güneş Uludağ Üniversitesi Tıp Fak. Çocuk Hematoloji Bilimdalı VİTAMİN B12 EKSİKLİĞİNDE KLİNİK BULGULAR Prof Dr Adalet Meral Güneş Uludağ Üniversitesi Tıp Fak. Çocuk Hematoloji Bilimdalı Kanada ABD Avrupa Vejeteryanlıkoranı %8 37 B 12 eksikliği %3 12 Dünyada Sıklık

Detaylı

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım http:www.babycentre.co.uk/midwives 10 steps to a healthy pregnancy (Turkish) Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım 1. Hamilelik sürecini erkenden planlayın ve organize edin! 2. Sağlıklı

Detaylı

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620)

TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) TGK-KĐLO VERME AMAÇLI ENERJĐSĐ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLĐĞĐ ( 2001/41) (Yayımlandığı R.G.24.12.2001/24620) Amaç Madde 1 Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi kısıtlanmış diyetler için hazırlanan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI DEVİT-3

KULLANMA TALİMATI DEVİT-3 KULLANMA TALİMATI DEVİT-3 IM/oral ampul Ağızdan alınır. Etkin madde: Her 1 ml lik ampulde: 7.5 mg (300.000 IU) D 3 vitamini içerir Yardımcı maddeler: Bütilhidroksitoluen, ayçiçek yağı Bu ilacı kullanmaya

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı