SGK güvencesiyle hiç bir ücret ödemeden Böbrek Nakli! Kent Hastanesi BÖBREK NAKLİ MERKEZİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SGK güvencesiyle hiç bir ücret ödemeden Böbrek Nakli! Kent Hastanesi BÖBREK NAKLİ MERKEZİ"

Transkript

1 SGK güvencesiyle hiç bir ücret ödemeden Böbrek Nakli! Kent Hastanesi BÖBREK NAKLİ MERKEZİ

2

3 SGK güvencesiyle hiç bir ücret ödemeden böbrek nakli! Kent Hastanesi Böbrek Nakli Merkezi 1

4 Böbrek nedir? Böbreklerimiz görünüm olarak fasulyeye benzeyen bir çift organdır. Yetişkin insanlarda böbreklerin her biri gram ağırlığındadır. Böbreklerimiz karın boşluğu içerisinde, karın zarının arkasında, omurganın her iki yanında yer almaktadır. Böbrekler nasıl çalışır? Böbrekler, nefron olarak bilinen yüz binlerce küçük hücrenin bir araya gelmesinden oluşur. Her böbrekte yaklaşık olarak birer milyon nefron vardır. Her nefron başlı başına bir kimyasal fabrikadır. Kan buradan geçerken temizlenir ve idrar meydana gelir. Atık maddeler idrar yoluyla uzaklaştırılır. Nefronlar ürettikleri idrarı, toplama kanallarına boşaltır, oradan da idrar yolu (üreterler) ile mesaneye gider. Böbreğin görevleri: Nefronlar, içerilerinden geçen kandan atık ve zehirli maddeleri, fazla mineralleri ve suyu süzerek vücuttan dışarı atarlar. Kan basıncını kontrol altında tutar. Aktif D vitamini üreterek kemiklerimizin sağlıklı ve kuvvetli olmasına katkı verir. Kandan vücut için lüzumlu kimyasal ve başka maddelerin kaybını engellemek de böbreklerin görevleri arasındadır. Kırmızı kan hücresinin kemik iliğinde yapımı için gerekli olan eritropoietin hormonu böbreklerden salınır. Böbrek yetmezliği: Böbreğin görevlerini yapamaması ve fonksiyonlarını yitirmesi demektir. Vücudumuzda tüm organlar birbirleri ile bağlantılı olarak işlev görürler. Böbreklerimizin atıkları vücuttan ayırma-uzaklaştırma görevini yerine getirememesine böbrek yetmezliği denir. Böbrek yetmezliği; yaş, cinsiyet, ırk, din ve sosyal statü ayrımı yapmaksızın bir anda her birimizin karşısına çıkabilecek bir sağlık problemidir. 2

5 3 Böbreklerin işlevini yerine getirememesi ile birlikte yaşanabilecek problemler: 1. Yüksek tansiyon 2. İştahsızlık, bulantı - kusma 3. Kansızlık, kemik ağrıları 4. Halsizlik - yorgunluk 5. Ayaklarda ve göz çevresinde şişlik 6. Ciltte kaşıntı ve sarı renk 7. Baş ağrısı, kiloda artış, ağızda kötü koku, sinirlilik 8. İdrar olmaması ya da çok az olması 9. Baş dönmesi, göz kararması, cinsel isteksizlik, menstüral siklus bozukluğu Kronik Böbrek Yetmezliği teşhisi konulan hastanın yaşamını devam ettirmek için seçebileceği yöntemler: Hemodiyaliz Sürekli ayaktan periton diyalizi Böbrek Nakli

6 1-Hemodiyaliz: İşlevini göremeyen böbreğin yerine bazı görevlerin bir makine tarafından en az haftada 3 gün, 4 saat yapılarak yaşamın devamının sağlanması. 2-Sürekli ayaktan periton diyalizi: Periton diyalizi normal böbreğin bazı işlevlerinin taklit edildiği bir tedavi yöntemidir. Dışarıdan bir kateter yardımı ile karın zarı kullanılarak diyaliz solüsyonu karın boşluğuna verilir, verilen solüsyonun atık maddeleri vücuttan uzaklaştırması amaçlanır. 3-Böbrek nakli: Çalışmayan böbreğin görevini yerine getirmesi için yeni bir böbreğin insan bedenine nakledilmesidir. Nakil sırasında çalışmayan böbreğiniz sizin için risk taşımıyorsa yerinde kalır. Nakledilen böbrek kasık bölgesinin hemen üstüne yerleştirilir. 3.1-Kadavradan Böbrek Nakli: Trafik kazası, beyin kanaması, beyin tümörü veya kalp krizi sonrası beyin ölümü gerçekleşen kişilerin organlarını ailelerinin bağışlaması sonrası yapılabilir. Yapılan incelemeler organ veren hastanın herhangi bir bulaşıcı hastalık, kanser veya böbrek hastalığına sahip olmadığını göstermelidir. Uygun şartlarda çıkartılan ve özel koruma sıvılarında korunan böbreklerin en kısa sürede takılması gerekmektedir Canlı Vericiden Böbrek Nakli: Böbrek yetmezliği olan ve böbrek nakline ihtiyacı olan hastalara canlı bir vericidien alınan bir böbreğin nakledildiği ameliyat biçimidir. Kişinin en az 2 yıldır evli olduğu eşi, 4. dereceye kadar yakınlığı olan akrabaları, kayın kısmı ve etik kurulu tarafından onaylındığı taktirde başka bir yakını böbrek vericisi olabilir. 4

7 Kent Hastanesi'nde ameliyata hazırlık süreci: Böbrek nakli olmak üzere hastanemizde "Organ Nakli" bölümüne başvuran hastalar, böbrek nakli ekibi tarafından değerlendirilerek 4-5 gün içinde tüm tetkikleri tamamlanır. Sonuçlar ekip tarafından (Organ Nakli Konseyi'nde) değerlendirilir. Hem böbrek alacak hem de böbrek verecek kişinin ameliyata engel bir durumunun olmaması esastır. Ameliyata engel durumu olmayan hastalarda böbrek alacak aday ameliyattan 4 gün önce hastaneye yatırılarak tedaviye başlanır. Kent Hastanesi'nin böbrek nakli hedefi: Böbrek naklinde amaç, çalışan bir böbrekle bireyi bağımsız hale getirmek, yaşam kalitesini artırarak normal hayatına devam etmesini sağlamaktır. Verici olmanın faydaları: Ailenizden herhangi birini sağlığına kavuşturma şansınız vardır. Kardeşinizin, çocuğunuzun ya da eşinizin haftada 3 kere hemodiyalize girmesi ya da günde 4 kez periton değişimi yapması, ara ara rahatsızlanması ve zaman içinde bunların sıklığı ve şiddetinin artması; bunlara bağlı olarak da sağlığının ve psikolojisinin bozulduğunu görmek tüm aile bireyleri için yıpratıcıdır. Vericinin hasta ve ailesinin yaşam kalitesini yükseltme şansı vardır. Vericiye tüm tıbbi testler ayrıntılı olarak yapıldıktan sonra son karar tüm hekimlerin (Nefrolog, Cerrah, Organ Nakil Koordinatörü, Radyolog, Psikolog vb.) bulunduğu bir konsey tarafından verilir. Verici olma ya da olamama kararını bir hekim tek başına veremez. Buradaki amaç ailede iki hasta değil, sağlıklı iki birey yaratmaktır.

8 Verici olmanın riskleri Her ameliyatta olduğu gibi böbrek vericisi olmanın da ameliyat riskleri vardır. Bu yüzden hiç kimse ameliyatın % 100 başarılı olacağını garanti edemez. Bununla birlikte ameliyat riski safra kesesi, fıtık vb. gibi basit ameliyatlardan farklı değildir. Ameliyattan sonraki birkaç gün kesi yerinde ağrı olur. Verici genellikle ameliyatın 4. gününde hastaneden taburcu edilir. 5 gün içinde normal yaşamına dönebilir. Ameliyattan aylar ya da yıllar sonra vericinin tansiyonunda bir miktar yükselme olabilir. Bu yükselme nakil öncesi tüm testler yapıldığı zaman toplumdaki tansiyon yükselmesi ile aynı orandadır. Toplumdaki diğer bireyler gibi düzenli kontroller ile sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür. Alıcı olmanın faydaları Tüm çalışmalar göstermiştir ki; yaşam süresi böbrek nakli yapılan hastalarda diyaliz hastalarının 3 katıdır. Hastanın yaşam ömrü uzamaktadır. Ayrıca nakilden sonra takılan böbrek fonksiyonlarını kaybetse bile hastanın hem tekrar diyalize dönebilme hem de ikinci defa nakil olabilme şansı vardır. Ameliyat sonrası izlem Ameliyat günü önce böbrek vericiniz, kısa bir süre sonra da siz (böbrek alıcısı) ameliyata alınırsınız. Ameliyattan önce verici, daha sonra da siz çıkarsınız. Her ikiniz de ameliyat sonrası odasına alınarak, sık sık tansiyon, ateş ve nabız takipleriniz yapılır. İdrarınız ve kan tahlilleriniz sık takip edilir. Tedavi olarak serumlarınız vardır, ilaçlarınız belli sıklıkta hemşireniz tarafından yapılır. Ameliyat sonrası 8 saat ağızdan herhangi bir içecek ve yiyecek verilmez. Canlı vericiden yapılan nakilde böbrek hemen çalışmaya başlar ve tekrar diyalize girmeniz gerekmez. Kadavradan nakil yapıldığında böbreğin çalışmaya başlaması daha uzun zaman alabilir. Böbrek çalışmaya başlayıncaya kadar desteklemek için hemodiyaliz tedavisi uygulanması gerekebilir. Böbreğin takıldığı bölgede yüzeysel acıma ve uyuşukluk olabilir bu durum geçicidir ve zamanla düzelir. Bazı hastalarda böbreğin takıldığı taraftaki bacakta şişlik olabilir, şişen bacak uzatılmalı ve altına yastık konularak şişkinliğin artması engellenmelidir. 6

9 Kent Hastanesi'nde ameliyat sonrası izlem: Ameliyatınızdan sonraki üçüncü gün evde kullanacağınız ilaçlarınız böbrek nakli koordinatörü ve böbrek nakli hemşiresi tarafından size öğretilmeye başlanır. Taburcu oluncaya kadar kullanacağınız ilaçların ismini, hangi sıklıkta, hangi saatlerde ve ne kadar alacağınızı öğrenirsiniz. Taburcu olmadan önce böbrek nakli koordinatörü ya da hemşiresi evinizi ziyaret ederek ailenizin eğitimlerini verir, hastanın ev yaşamına göre eğitimini planlar. Taburcu olacağınız günden bir gün önce, böbrek nakli koordinatörü ya da böbrek nakli hemşiresi tarafından taburculuk eğitiminiz verilir. Taburcu olmadan evinizin ve ailenizin ziyaret edilmediği durumlarda, taburculuk sonrası mutlaka böbrek nakli koordinatörü ya da hemşiresi tarafından ziyaret edilirsiniz. 7

10 Taburcu olduktan sonra yapılacak kontrolleriniz: Taburcu olduktan sonra kontrolleriniz organ nakli / nefroloji polikliniğinde sürdürülecektir. Poliklinik kontrollerinin amacı; yeni böbreğinizin işlevlerini izlemek, oluşabilecek sorunları erken teşhis etmek ve yaşam kalitenizi arttırmaktır. İlk ay için haftada bir, İkinci ve üçüncü ayda iki haftada bir, 4 ay -1 yıl arasında ayda bir, 1 yıldan sonra 3 ayda bir kontrole gelmelisiniz. (Gerekli görülen durumlarda izlem araları kısaltılır.) Her kontrolde sabah saat 10.00'dan önce kan testleri istenir. Bu nedenle hastaneye aç karına gelmeniz gerekir. İlaç kartınızda kan verinceye kadar içmeniz gereken ilaçları saatinde içmelisiniz. Kullandığınız ilaçları ve ilaç kartınızı yanınızda getirin. Gerekli kan testlerini yaptıktan sonra yemeğinizi yiyerek diğer ilaçlarınızı alabilirsiniz. Farklı ya da yeni bir şikayetiniz olduğunda, bu durumu böbrek nakli bölümümüzde sizi takip eden hemşirenize veya doktorunuza ulaşıp hangi saatte olursa olsun bildirin. Aşağıdaki durumlarda mutlaka doktorunuzu arayın: Durumunuzu değerlendirin ve aşağıdaki değişiklikler olduğunda kontrol gününüzü beklemeden böbrek nakli bölümü hemşirenizi veya sizi takip eden doktorunuzu arayın, bilgilendirin. İdrar yaparken yanma ve ağrı varsa, İdrar ile birlikte kan geliyorsa, 24 saatte 600 ml'den daha az idrar çıkışı varsa, Vücut ısınız 37.8 C'den yüksek ise; halsizlik ve eklem ağrısı varsa, Nabız hızında artma ve çarpıntı hissiniz varsa, Nefes almakta zorluk, öksürük ve balgam çıkarma, balgamda kan şikayeti varsa, Rahatsızlık ve sinirlilik varsa, Tansiyonda ani düşme veya yükselme varsa, Ödem, göz çevresinde şişlik, kol ve bacaklarda şişlik varsa, Bulantı, kusma ve ishaliniz varsa mutlaka doktorunuzu arayın. * Sandimmun kapsül kullanıyorsanız sabah 08.00'da ilacınızı içiniz. Kanınız ilacınızı içtikten 2 saat sonra alınacaktır. Prograf kapsül kullanıyorsanız ilacınızı içmeden geliniz. İlaç düzeyini ölçüm için kan alınması, ilacın içilmesini takip eden 11. saatte yapılmalıdır. Rapamune veya Certican tablet kullanıyorsanız ilacınızı içmeden geliniz. İlaç düzeyini ölçüm için kan alınması, ilacın içilmesini takip eden 11. saatte yapılmalıdır. 8

11 Eve dönüş: Böbrek naklinden sonra eve dönüşte genelde hastalar kendilerini iyi hissederler. Fakat bu iyilik hali yanında, nakledilen böbreği kaybetme korkusu ile ilk birkaç hafta içinde endişe, sıkıntı ve stres yaşayabilirler, iyileşmenizde, ailenizin ve sizin böbrek nakli konusunda bilinçlenmeniz çok önemlidir. Bu süreçte doğru bilgileri öğrenmeniz size yol gösterici olacaktır. Ortalama ilk üç ay içinde bazı sorunlar olabilir. Yaşanabilecek bu sorunlara rağmen hastalar normal yaşamlarına geri dönerler. Çalışabilirler, evlenebilirler, çocuk sahibi olabilir ve toplumda sorumluluklar üstlenebilirler. Yaşamınızda öncelikle dikkat etmeniz gereken noktalar şunlardır; İlaçlarınızın düzenli kullanımı Enfeksiyonlardan korunma Beslenme düzeni Egzersiz 9

12 İLAÇLARINIZ: Nakil sonrası size verdiğimiz ilaçlar, bağışıklık sisteminizin etkinliğini azaltarak nakil olan organın reddini önler. Ancak bu ilaçlar enfeksiyona olan yatkınlığınızı arttırırlar. Ameliyattan sonraki ilk altı ay için nakil olan böbreğin çalışmasını korumak için bu ilaçlar daha yüksek dozlarda kullanılır. Takiplerinde sorun olmayan hastalarda ilaçların dozları altı aydan sonra azaltılır. Bununla birlikte bu ilaçların bazılarını sürekli kullanmanız gerekli olup, asla doktorunuzun önerdiği dozdan az ya da fazla dozda kullanmayınız. Bağışıklık sistemini baskılayan bütün ilaçların yan etkileri vardır. Doktorunuz yan etkileri en az olacak şekilde ilaç tedavinizi düzenleyecektir. Tedaviniz birkaç ilacı içerir. İlaç dozları her hastaya göre farklılık gösterir. Diğer hastaların sizden daha az ya da fazla ilaç kullanmasında kaygı duymayın. BÜTÜN İLAÇLARINIZ İÇİN UYULMASI GEREKEN KURALLAR: İlaçlarınızı hergün aynı saatte alın. Kendinizi çok iyi hissetseniz bile ilacınızı asla değiştirip, doz atlaması yapmayın. Eğer yanlışlıkla fazla doz kullandıysanız hemen doktorunuzu arayın. Sadece kendi ilaçlarınızı kullanın. Asla diğer hastalara ilaç vermeyin ve başkalarından ilaç alıp içmeyin. İlaçların son kullanım tarihlerine dikkat edin. Eğer geçmiş ise hiç kullanmadan aldığınız eczaneye geri gönderin İlaç yan etkilerini doktorunuza bildirin. Doktorunuzdan habersiz ilaç dozlarını değiştirmeyin. İlaçlarınızı serin, kuru, güneş ışığından uzak yerlerde bulundurun; buzdolabında saklamayın. Tüm ilaçlarınızı çocukların ulaşabileceği yerlerden uzak tutunuz. Kapsülleri yutabilirsiniz. Asla çiğnemeyin, ezmeyin ya da açmayın. Farklı bir ilaç kullanmanız gerektiğinde mutlaka doktorunuza danışın. Almakta olduğunuz ilaçlar başka ilaçlarla etkileşim gösterebilir; ilaç düzeyinde azalma veya yükselmeye neden olabilir. Eğer ilaçlarınız farklı renk ve kokuda ise ya da yumuşamış, kırılmış, katılaşmış ise muhtemelen bozulmuştur; bu ilaçları kullanmayın. Kimliğinizi ve kullandığınız ilaçların listesini her zaman yanınızda taşıyın. Nakil hastası olduğunuzu ve kortizon kullandığınızı belirtin. Bağışıklık sistemini baskılayan Sandimmun Neoral, Prograf, Cell-Cept, Myfortic, Rapamune, Certican ve Deltacortril gibi ilaçlardan almayı unuttuğunuzda, o dozu almış kabul edip devam ediniz. Bir sonraki dozu çift almak yapılacak en büyük hata olur. İlaç kartınızda yazılı olan ilaç isimlerinin yanında kaç miligram oldukları da yazmaktadır. Sizin kullanacağınız ilaç kalemle çerçeve içine alınmış dozda olandır. Reçetenizde ve ilaç raporunuzda yazılan ilaçlar ya da eczacının reçetenize göre tarif ettiği kullanım sıklığını, dozunu dikkate almayın. Size göre hazırlanmış ilaç kullanım bilgisi için sadece ilaç kullanım kartınızı kullanın. İlaçlarınızla ilgili hangi dozu kullanacağınızla ilgili anlaşılmayan bir bilgi varsa mutlaka doktorunuza ya da böbrek nakli hemşiresine başvurun. ÖNEMLİ: İlaçlarınızı her gün aynı saatte almaya özen gösterin. Kandaki düzeyinin tayini için Sandimmun alındıktan 2 saat sonra kan vermeniz gereklidir. Sandimmun un aç ya da tok karnına alınması fark etmez. Sandimmun bazı ilaçlarla etkileşime girebilir. Daima yeni bir ilaç aldığınızda doktorunuza danışarak alın. 10

13 NAKİL SONRASI OLUŞABİLECEK SORUNLAR: 1. Organ Reddi: Takılan yeni böbreğinizin vücut tarafından reddedilmesi ve ona karşı saldırının başlamasıdır. En sık ilk üç ay içinde görülebilir. En önemli nedeni ise bağışıklık sistemini baskılamak amacı ile kullanmakta olduğunuz Sandimmun Neoral, Prograf, Cell-Cept, Myfortic, Rapamune, Certican ve Deltacortril'in kan düzeyinin yetersiz kalmasıdır. Kan düzeyindeki bu yetersizlik; ya sizlerin ilaçları düzenli almamanız sonucu ya da düzenli alınan ilaçların bağırsaklardan emiliminin bozulması sonucu ortaya çıkar. Bu sorunla karşılaşmamanız için yapmanız gerekenler; ilaçlarınızı düzenli ve zamanında almak, İlaç kan düzeylerini ve böbrek fonksiyonları size belirtilen aralıklarda kontrol ettirmek, Alınan ilaçların bağırsaklardan emiliminin zor olduğu ishal, kusma gibi durumlarda hemşireniz ve doktorunuza bilgi vermektir. 11

14 Organ Reddi Tedavisi: Organ reddi olduğundan kan kreatinin düzeyinde artışla kuşkulanılır, ancak tanısı böbrek biyopsisi ile doğrulanır. Biyopside eğer hafif düzeyde bir organ reddi varsa kısa bir süre için (üç gün arka arkaya) yüksek doz kortikosteroid kullanacaksınız. Eğer organ reddi şiddetliyse tedavinizde başka ilaçlar kullanılacaktır ve tedavi gün arasında devam edecektir. İlk biyopsiden bir hafta sonra tekrar biyopsi yapılarak tedavinin etkinliğini değerlendirmek gerekebilir. 2. Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon) Hipertansiyon, tansiyonunuzun yükselme durumudur (>140/90). Genellikle ilerlemiş yaş grubunda görülmekle birlikte, böbrek nakli olan hastalarda da kullanılan ilaçlarla birlikte ortaya çıkabilir. Bunun için; Tansiyonunuzu sık kontrol ettirin. Aynı kolunuzdan, aynı saatlerde ve en az 30 dakika dinlenmiş durumda tansiyonunuzu kontrol edin. Diyetinizi mutlaka önerildiği gibi alın. Tuzu diyetinizden kaldırın. 4. Böbrek fonksiyonlarında değişim: Sizlere verdiğimiz bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar (Sandimmun, Prograf ve Rapamune veya Certican) böbrek işlevlerinde bozulmaya neden olabilir. İdrar miktarında azalma, İdrar renginde koyulaşma ve yanma hissi, Böbreğin nakledildiği kasığa vuran künt ağrı, Dinlenme ile geçmeyen yorgunluğunuz varsa doktorunuza başvurun. Bunun yanı sıra, su ve sıvı içecekleri yeterli miktarda tüketmeye çalışın. Stresten uzak durun. 3. Diyabet (Açlık Şekeri>126mg/dl) Böbrek nakli olan hastaların bazılarında, kullanılan bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar nedeni ile kan şekeri yükselebilir. Diyabet hastalığı tanısı konulabilir. Bunun için ek tedavi alabilirsiniz. Düzenli beslenmek, Size verilen egzersiz programına uymak, Diyabet ilaçlarının doğru kullanımı ile diyabetin getireceği sorunlardan korunabilirsiniz. 12

15 5. Baş ağrısı: Nakil sonrası kullanılan ilaçların (Sandimmun Neoral, Prograf) bir yan etkisi olarak ortaya çıkabilir. Uykusuzluk ve gerginlik yaşayabilirsiniz. Eğer alacağınız basit ağrı kesici ilaçlar ile (Vermidon veya Tamol gibi) baş ağrınız geçmiyor ise doktorunuz ile görüşüp kan testlerinizin yapılmasını sağlayın. Baş ağrısı için; Stresten uzak durun. İlaç alımınıza dikkat edin. Sigara kullanmayın. Gürültülü ortamlardan uzak durun. Romatizmal ağrı kesici ilaçlar kullanmayın! 13

16 6. Enfeksiyon: Bağışıklık sisteminin baskılanması organ reddinin önlenmesi için gereklidir. Fakat bu baskılanma sonucunda enfeksiyonlara karşı dirençte azalma olur. Nakil ameliyatından sonra kendinizi soğuğa karşı daha fazla korumalısınız. Enfeksiyon belirtileri: Ateşiniz 37.8 C ve üzeri ise İshal, bulantı, kusma, baş ağrısı, eklem ağrısı İştahsızlık ve yorgunluk, Nefes almakta zorluk çekiyorsanız, karın ağrınız var ise ve idrar yaparken sıkıntı hissediyorsanız Deri ve göz renginizde farklılık varsa ve yutma güçlüğü çekiyorsanız hemen doktora başvurmalısınız. Enfeksiyonu önlemek: Sizin ve ailenizin enfeksiyonlardan korunmak için bazı basit önlemler alması gereklidir. Bunlar; Yeterli, sağlıklı ve dengeli beslenin. Düzenli egzersiz ve kilo kontrolü yapın. Kalabalık alışveriş merkezlerinden, havalanmayan tiyatro, sinema gibi alanlarda bulunmaktan kaçının. Grip, nezle ve uçuk gibi aktif enfeksiyonu olanlardan uzak durun. Evinizdeki odayı en az sayıdaki kişi ile paylaşmaya çalışın. Odanızı hergün havalandırın ve güneş ışığı almasına dikkat edin. Özellikle taburcu olduktan hemen sonraki dönemlerde fazla ziyaretçi kabul etmeyin, ziyaret sürelerini kısa tutun. Çok kalabalık ortamlarda maske kullanın. Tuvaletten sonra ve yemekten önce ellerinizi mutlaka sabunla yıkayın. Açık ve kesik yaralarınızın üzerini steril sargı bezi ile kapatın. Bahçe işleri ve kirli işlerle uğraşırken eldiven giyin. Sigara içilen ortamlarda bulunmayın. Hava kirliliğinin olduğu günlerde sokağa çıkmayın. Meyve ve sebzeleri yıkamadan yemeyin. Asla sigara kullanmayın. Bu kendinize yapacağınız en büyük kötülüktür. Eylül ayında doktorunuza danışarak aşılarınızı (grip ve pnömokok) yaptırın. (Yumurta alerjiniz olmaması gerekir.) Dişlerinizi yumuşak bir fırça ve diş macunu ile günde 2-3 kez fırçalayın. 14

17 Ev hayvanları ve bitkiler: Enfeksiyon riski yüzünden tüylü ev hayvanlarını beslemek önerilmemektedir. Ancak birçok insan için bir ev hayvanını okşayabilmek ve ona bakabilmek iyileşme sürecini hızlandıran önemli bir faktördür. Balıklar en düşük enfeksiyon riskine sahiptirler. Köpekler de diğer bir seçenektir ve kısa tüylü bir cinsi temiz tutmak daha kolaydır. Toksoplazmosis enfeksiyonu yüzünden kedilerden sakınılmalıdır; kuşlar da, Stafilokok bakterisi taşıdıkları için önerilmezler. Eğer bir evcil hayvanınız varsa, onun dışkısı ile temas etmekten kaçınmalı ve kafesleri temizleme işini yapmamalısınız. Mecbur kalınırsa temizlik sırasında lastik eldiven giyilmelidir. Hayvanınızın elinizi ya da yüzünüzü yalamasına izin vermeyiniz; fakat bu kazayla olursa bu bölgeyi hemen su ve sabunla yıkamalısınız. Hayvanınızın yapay kemik, oyuncak, yemek tası gibi gereçlerini daima temiz ve sizin eşyalarınızdan uzak tutunuz. Saksılı ev bitkilerini toprak mikroplarından kaynaklanan enfeksiyon tehlikesi nedeniyle önermeyiz. Yüksek enfeksiyon riski sebebiyle, transplantasyonun ilk yılı içinde bahçe, tarla ve toprak işleriyle uğraşmamalısınız. Daha sonra bahçeyle az az uğraşabilirsiniz; fakat bitki dikimi ya da yaprak toplamak gibi işlerden sakınınız ve her zaman eldiven giyiniz. Ev temizliği: Banyo ve mutfağı özellikle de buzdolabını düzenli olarak temizlemelisiniz. Bunun için özel dezenfektanlar gerekmez. Normal ev deterjanları ve sıvı ovma sabunları yeterlidir. Diğer odalarda alışageldiği gibi temizlemeli ve yatak takımları en az haftada bir değiştirilmelidir. Cilt bakımı / Cilt yaralanmaları ve çizikler: Her gün içmeniz gereken ilaçlar yüzünüzde, göğüs ve omuzlarınızda sivilcelere neden olabilir. Cildinizi yağlandırmayan ve tahriş etmeyen bir temizleme ürünü ile temizleyip yağsız nemlendirici ile nemlendirin. Ellerinizi yüzünüzden uzak tutarak sürtünme ve cildinizin kirlenmesini önleyin, sivilcenizle oynamayın. Açık renk cilde sahipseniz güneşe çıkarken mutlaka güneş koruyucu bir ürün kullanın. Küçük çizik şeklinde olan cilt kesişi ve yaralanmalarında su ve sabunla temizleyin. Köpek ısırması olursa ya da vücudunuzda morluklar görürseniz hemen nakil merkezinize başvurun Saç temizliğiniz için saç derinizi tahriş etmeyecek bir şampuan kullanın Saç boyanızı çok sık değiştirmekten ve cilde zarar veren işlemlerden kaçının. 15

18 Diş bakımı: Transplantasyon öncesinde diş çürükleriniz ve ağız içi enfeksiyonunuz varsa gerekli tedaviyi yaptırmalısınız. Diş tedaviniz bitmeden nakil olmanız tavsiye edilmez. Nakil sonrası diş ve dişetlerinize zarar vermeyecek bir diş fırçası ile dişlerinizi günde 2-3 kez fırçalamanız gereklidir. Nakilden sonra diş temizletme, diş parlatma ve ağız içi enfeksiyona neden olabilecek işlemler 4-6 ay sonrasına ertelenmelidir. Diş tedavinizi yaptırdığınız halde nakil sonrası dişlerinizde çürük oluşup, ağız içinde gelişen yaralarınız varsa doktorunuza mutlaka bildiriniz. Çürük dişler veya diş etlerindeki iltihabi hastalıklar transplantasyon sonrasında bazen önemli sorunlara yol açabilir. Bunu önleyebilmek için 6 ay gibi aralıklarla diş hekimine gitmeniz ve gereken tedavileri yaptırmanız yararlıdır. Geceleri takma dişlerinizi çıkartın, ıslak bir ortamda saklayın. Takma dişlerinizi önerilen diş temizleyiciler ve fırça ile yıkayın. Diş fırçanızı 3 ayda bir değiştirin. Aşılar ve aşılanma: Nakil sonrasında hastalar için uygun aşıların yapılması enfeksiyonlardan korunmak için önemlidir. Canlı aşılar dışındaki aşılar böbrek nakli hastalarına uygulanabilir. Bu aşılar içinde grip aşıları, hepatit aşısı, pnömokok aşısı sayılabilir. Canlı virüs içeren aşılar: Kızamık, kabakulak, çocuk felci aşıları ise uygulanmamalıdır. Özellikle hepatit B aşısının nakilden önceki dönemde başarı ile tamamlanması sonradan gelişebilecek hepatit B'ye bağlı ciddi karaciğer hastalıklarını önlemede çok başarılıdır. Nakil öncesi aşısı tamamlanmayan hastaların hepatit aşılarını tamamlatmaları gereklidir. Grip aşılarının her sene önerilen sonbahar dönemlerinde tekrarlanması faydalı olur. Pnömokok aşısının da hekiminizin bilgisi dahilinde önerilen aralıklarla yapılması uygun olur. 16

19 DİYET ve BESLENME BÖBREK NAKLİ YAPILMIŞ HASTALARDA UYGULANMASI GEREKEN DİYET: Nakil sonrası diyetinizdeki kısıtlamalar oldukça azalacaktır. Yine de ilaç tedavisi devam ettiği süre boyunca dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar vardır. Bunlar; 1. Nakil sonrası hem diyetteki yasaklar listesinin azalması hem de uygulanan kortizon içeren ilaçlar nedeniyle iştahta açılma ve ağırlık artışı ayrıca vücutta sıvı toplanması (ödem) ortaya çıkabilir. Bu ağırlık artışı nakledilen böbreğin yükünü arttırmakta, kan şekeri düzensizliklerine ve tansiyon dengesizliklerine neden olmaktadır. 2. Kullandığınız ilaçlar nedeniyle diyetinizde tuz kısıtlaması yapılmalı, yüksek kolesterol içeren besinler, şeker ve şekerli besinlerden uzak durulmalıdır. Konserveler, turşu, zeytin, peynir gibi salamura besinler suda bekletilerek tuzdan arındırılmalı ya da tüketilmemelidir. Bal, reçel, pekmez, çay şekeri gibi basit şekerlerden; çikolata, şerbetli tatlılar, soslu, kremalı, tereyağlı tatlılardan uzak durulmalıdır. Tereyağı, margarin, içyağı, kuyrukyağı gibi katı yağlar; sakatatlar (karaciğer, dalak, böbrek, işkembe, beyin, vb), şarküteri ürünleri (salam, sucuk, pastırma, sosis vb), yağlı etler (kuzu eti, yağlı balıklar, tavuk kanat ve deri kısmı), yağlı süt ve yağlı yoğurt, yağlı peynir ve kaymak tüketilmemelidir. Yağda kızartmalar (hamur ya da sebze kızartmaları), kavurmalar tüketilmemelidir. Hazır çorbalar, kremalı pastalar, soslar, tahin, tahin helvası, mayonez, kola, hazır meyve suları, hazır et ve tavuk suları, şalgam suyu, turşu, ev salçası, tarhana tüketilmemelidir. 17

20 3. Özellikle nakil sonrası ilk dönemlerde yüksek protein ve kalsiyum içeren besinlerin tüketimi arttırılmalı; yüksek potasyum içeren besinlerin tüketimi azaltılmalıdır. Her öğün; 2-3 ince dilim ekmek Günde; 2 bardak süt ya da yoğurt (DİYET ya da YARIM YAĞLI) (ya da bu yoğurt ile yapılmış ayran, cacık) 2-3 köfte kadar peynir 4-5 yumurta büyüklüğünde tavuk, balık ya da kırmızı et (günde en fazla 2 yumurta büyüklüğünde kırmızı et tüketebilirsiniz) 3-4 porsiyon meyve tüketilmeli (1 orta boy armut, 1 orta boy elma, 1 orta boy portakal, 1 orta boy şeftali, 2 küçük boy mandalina gibi) Haftada; 1-2 defa yumurta tüketilmelidir, (haşlanmış olarak) Bulgur, patates, pestil, bakla, pancar, ıspanak, pazı, mantar, kereviz, enginar asma yaprağı, muz, avokado, hurma, kuru meyveler (kuru kayısı, kuru incir, kuru üzüm) kepekli ürünler, kuru yemişler, çikolata vb kakaolu ürünler, kuru baklagiller, mısır, tarhana, çay, kahve gibi yüksek oranda potasyum içeren gıdalar potasyum düzeyi yüksek olanlarda daha dikkatli tüketilmelidir. Tuz tüketimi: Deltacortril vücudunuzda su birikmesine neden olur. Su tutulumu da kan basıncınızın artmasına neden olur. Yapmanız gerekenler; Yemek pişirirken tuz kullanmayın Yemeği pişirdikten sonra tuz kullanmayın Patates cipsi gibi tuzlu yiyeceklerden kaçının Tuz oranı çok olan teneke konservelerden kaçının 18

21 Öneriler: Günde 3 ana 3 ara öğün olmak üzere 6 öğünde beslenin. Ara öğünlerinizde meyve, sebze, süt, yoğurt, tuzsuz kraker, galeta gibi masum besinleri seçin. Canınız sıkıldığında bir şeyler atıştırmak yerine can sıkıntınızı azaltacak hoşlandığınız hobilerinize yönelin. Tatlı, kuruyemiş gibi enerjisi yüksek ve iştah açan besinleri evde bulundurmayın. Yavaş yiyin, lokmaları küçültün ve çok iyi çiğneyin. Yemek sırasında, öncesinde ya da sonrasında su tüketilerek tokluk hissi yaratın. Yemek için küçük, salata için büyük tabak seçin. Yemek süresini uzatın çünkü tokluk hissi 20. dakikada başlar. Yemek biter bitmez masayı terk edin. GREYFURT tüketmeyin. Yemeklerinizi tuzsuz olarak hazırlayın. Yemeklerinizi hazırlarken zeytin, ayçiçeği, mısır özü, soya yağı gibi sıvı yağlar kullanın fakat asla katı yağları tercih etmeyin. Yemeklerde yağsız olarak söğüş sebze ya da salata tüketin. Haftalık kilo takibinizi yapın. Her gün uygun bir egzersiz programı ile fiziksel aktivitenizi arttırın bu hem ilaçların kötü etkilerini azaltacak hem de kilo alışınızı engelleyecektir. Sigara tüketmeyin. Alkollü içeceklerden uzak durun. 19

22 NAKİL SONRASI YAŞAM Acil durumlar için önlemler: Hastalar nakil sonrası normal yaşamları boyunca acil bir durumla karşılaştıklarında nakil olduklarını ve kullandıkları ilaçları sağlık ekibine bildirmelidir. Acil müdahale gerektiren bir durumda, nakil sonrası izlemi yapan doktora bilgi verilmelidir. Reçete ve ilaç kullanımı Hastaneden taburcu olmadan önce hangi ilaçları kullanacağınız, hangi saatte kaç tane alacağınız böbrek nakli sorumlu hemşiresi/koordinatörü tarafından size öğretilir. Taburcu olurken tedavinizin devamı için gerekli ilaçlarınız doktorunuz tarafından reçete edilir. Hastaneden ayrılmadan önce ilaçlarınızı almalı ve ilaç kullanmakla ilgili bilginizi sizi takip eden hemşireye tekrarlamalısınız. Böbrek nakli sonrası sürekli kullanacağınız ilaçlarınız için ilaç raporu hazırlanarak size verilir. Başka bir hastaneye başvurduğunuzda size yeni ilaç önerilirse kullanmadan önce mutlaka nakil merkezinize danışmalısınız. 20

23 Egzersiz ve spor Egzersize başlamak için böbrek naklinden sonra en az 6 hafta beklemek gereklidir. Spor yapmaktaki amaç daha sağlıklı bir bedene sahip olmak ve ilaçların yaratacağı yan etkileri en aza indirgemek olmalıdır. Önceleri, kortizonlu ilaçlara bağlı olarak kas güçsüzlüğü olabilir. Yapılacak egzersiz kasın çalışma gücünü arttıracak, tansiyonu düşürecek ve böbreklere yük bindirmeyecek şekilde olmalıdır. Aerobik, düz bisiklet sürmek, yürüyüş, temiz bir denizde yüzmek; hem kalp ve akciğer, hem de kas iskelet sistemi için en iyi, en güvenilir egzersizlerdir. Deniz ve havuza girmek için bir yıl beklenmelidir. Haftada 2 veya 3 defa dakikalık yürüyüşle başlayarak, farklı bir egzersiz / spor planı nakil ekibine danışılmalıdır. Hastaların, vücutlarına darbe gelecek futbol, voleybol, basketbol, tenis, judo vb. sporları kesinlikle yapmamaları, ağırlık kaldırarak vücut geliştirmeye çalışmamaları gerekir. Nakilden 6 hafta sonra yürüyüşlere yavaş yavaş başlayıp giderek mesafeyi arttırınız. Çok soğuk ve çok sıcak ortamlarda egzersiz yapmayınız. Egzersiz yaparken pamuklu ve teri emecek giysiler tercih ediniz. Egzersizin bir yarış olmadığını, amacın ilaçlara bağlı ortaya çıkacak kas ve iskelet sistemini ilgilendiren yan etkileri en aza indirmek, kilo vermek, tansiyonu düşürmek, psikolojik rahatlama sağlamak için bir araç olduğunu unutmayınız. Egzersize bağlı bir problem ortaya çıktığında doktorunuza danışınız. Nakil sonrası sırt ağrılarınız olabilir. Duruş pozisyonunuz ağrılarınızı artıracağı için vücut duruşunuzun kambur olmaması gerekir. Okul ve iş Nakil sonrası 3 ay, çalışmamanız ya da okula gitmemeniz için rapor düzenlenir. Sonrasın da okulunuza ya da işinize dönebilirsiniz. Ağır fiziksel güç kullanmanız gereken bir işte çalışıyorsanız nakil ekibiniz durumunuza göre çalışmaya başlama zamanınızı size söyleyecektir. 21

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ

Böbrek Hastalıklarında BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize

Detaylı

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir. KANSER HASTALARINDA BESLENME DESTEĞİ Dengeli ve sağlıklı beslenme sadece tedavi gören kanser hastaları için değil tedavi sonrası süreçte de sağlıklı yaşamı oluşturan önemli unsurlardan biridir. Kanser

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein,

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, karbonhidrat, yağ ve enerji ihtiyacınızı karşılayacaktır. * Bu

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir.

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. KEMOTERAPİ KEMOTERAPİ NEDİR? Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. Kemoterapide, bir veya birden fazla ilaç bir arada kullanılabilir. Her ilacın

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41 FR-HYE-04-719-41 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 7 İlk yayın tarihi: 01.05.2007

Detaylı

ZAYIFLAMA DiYETi. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ

ZAYIFLAMA DiYETi. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ ZAYIFLAMA DiYETi TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ ZAYIFLAMA DiYETi Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize göre size özgü planlanmıştır.

Detaylı

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER Gribin nasıl bir hastalık olduğunu, Gripten korunmak için neler yapmamız gerektiğini, Grip aşısını ve ne zaman aşı olmamız

Detaylı

YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı

YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı Yaşlanma her canlıda görülen ve vücutta değişiklik yapan bir süreçtir Herkes bir gün yaşlanacaktır

Detaylı

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri;

Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Gebeliğiniz süresince Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri; Aile Sağlığı Merkezlerinde Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezlerinde Toplum Sağlığı Merkezlerinde ÜCRETSİZ verilmektedir. Temizlik, genel vücut

Detaylı

PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME

PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME FR-HYE-04-423-05 Bu broşürün amacı diyaliz hastalarında hasta ve hasta yakınlarına beslenme ile ilgili önemli noktaları hatırlatmak ve diyetimizde dikkat edilmesi

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ ÖRNEK YEMEK LİSTESİ

1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ ÖRNEK YEMEK LİSTESİ 1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ BİR GÜNDE ALINMASI GEREKEN YİYECEK MİKTARLARI BESİN GRUBU DEĞİŞİM MİKTARI SÜT 3 ET 5 EKMEK VE EKMEK YERİNE GEÇEN 10 SEBZE YEMEĞİ 2 MEYVE 5 YAĞ 4 SABAH: ÖRNEK YEMEK LİSTESİ

Detaylı

Diyabette Beslenme. Diyabet

Diyabette Beslenme. Diyabet Diyabette Beslenme Diyabet BR.HLİ.044 Diyabet Hastası Nasıl Beslenmeli? Halk arasında şeker hastalığı olarak adlandırılan diyabet, düzenli beslenme programı gerektirir. Düzenli ve bilinçli bir beslenme

Detaylı

DiYABET VE BESLENME N M.-

DiYABET VE BESLENME N M.- DiYABET VE BESLENME Diyabet tedavisinin amacı;kan şekeri kontrolünü sağlayarak diyabetin seyrinde gelişebilecek bozuklukları (komplikasyonları) önlemek veya geciktirmek; böylece yaşam kalitenizi yükseltmektir.

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ BAĞIRSAK PARAZİTLERİ VE KORUNMA YOLLARI BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli

Detaylı

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR.

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR. KAZANIMLAR; BOŞALTIM SİSTEMİ. KARACİĞER: Proteinlerin kullanılması sonucunda amonyak açığa çıkmaktadır. Zehirli olan amonyağı daha az zararlı olması için üreye dönüştürmektedir. 1. Boşaltım sistemi ile

Detaylı

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir.

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. BEYAZ KAN HÜCRELERİ Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. 1 Görevleri nelerdir? Bu hücreler vücudu bulaşıcı hastalıklara ve yabancı maddelere karşı korur.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her VENDİOS tablet 600 mg diosmin içermektedir. Yardımcı maddeler: Her VENDİOS tablet povidon, mikrokristalin selüloz, mısır nişastası

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ

KOAH VE EGZERSİZ KOAH TA EGZERSİZ TAVSİYELERİ KOAH VE EGZERSİZ KOAH kalıcı nefes darlığı ile kendini gösteren, geri dönüşü olmayan bir akciğer hastalığıdır. Sigara ve cevre kirliliği gibi faktörlerin etkisiyle hasta sayısı hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. CASODEX film tablet 28 tablet içeren ambalajda sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. CASODEX film tablet 28 tablet içeren ambalajda sunulmaktadır. KULLANMA TALİMATI CASODEX 50 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde : 50 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, metil hidroksi

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI GRİZİNC 15 mg / 5 ml şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: Her 5 ml şurupta 15 mg çinkoya eşdeğer 66 mg çinko sülfat heptahidrat bulunur. Yardımcı maddeler: Şeker (sükroz), gliserin, nipajin

Detaylı

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir.

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Böbreğin tam fonksiyone olmaması nedeniyle; SIVI-ELEKTROLĠT DENGESĠZLĠĞĠ

Detaylı

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME Kalp hastalıkları deyince; kalp ve kan damarlarına ilişkin hastalıklar aklımıza gelmektedir. Damar sertliği; Atardamar duvarının kalınlaşmasıdır. Yavaş seyreden ilerleyici

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol.

KULLANMA TALİMATI. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. KULLANMA TALİMATI STİDERM jel Cilde uygulanır. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. Yardımcı Maddeler: Benzalkonyum klorür, mentol kristali, karbomer 980, disodyum EDTA, sodyum

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. MODET 500 mg Kapsül Ağızdan alınır. KULLANMA TALĐMATI Etkin madde: Bir kapsül; etkin madde olarak 500 mg kalsiyum dobesilat içerir. Yardımcı maddeler: Mısır nişastası, magnezyum stearat, kırmızı demir

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin vücuda alınıp kullanılabilmesidir.

Detaylı

Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir.

Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir. Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir. Diyabete ait özel bir diyet yktur. Fakat her diyabetliye özel bir diyet vardır. Diyabetliye uygulanacak diyet; diyabetlinin kilsuna, byuna, yaşına,

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. SINECOD depo tablet 50 mg Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALİMATI. SINECOD depo tablet 50 mg Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALİMATI SINECOD depo tablet 50 mg Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir depo tablet 50 mg butamirat sitrat içerir. Yardımcı maddeler: Laktoz, tartarik asit, povidon K30, hidroksipropil metil

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TESTOGEL 50 mg transdermal jel içeren saşe Haricen kullanılır Etkin madde Herbir Testogel saşe 50 mg testosteron içerir. Yardımcı maddeler karbamer 980, izopropil miristat, etanol % 96,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. ZİNCOPLEX 15 mg / 5 ml şurup Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her 5 ml şurupta 15 mg çinkoya eşdeğer 66 mg çinko sülfat heptahidrat Yardımcı maddeler: Gliserin, sorbitol, esans olarak raspberry

Detaylı

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Aşırı sıcaklar çeşitli sağlık problemlerini de beraberinde getirmektedir.sıcaklık ve nem artışına bağlı olarak

Detaylı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı

Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı Kemoterapi Hastalarında Tedavi Uyumunun Arttırılmasında Eczacı Danışmanlığı 3. Ulusal Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi 23-27 Mart 2016, Muğla Uz. Ecz. Metin Deniz KARAKOÇ Denizli Devlet Hastanesi Hasta

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ Sağlıklı bir yaşam için vücudun deri, saç, el ayak, ağız ve diş gibi kısımlarının bakımı ve temizliğine önem verilmesi gerekir. Derinin sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi ve vücuda

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ HİPOGLİSEMİ (KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİ) Tedavi planınız kan şekerinizi hedef değerler arasında tutmada daha etkili hale geldikçe, arada sırada hipoglisemi (düşük

Detaylı

BOŞALTIM SİSTEMİ ORGANLARI

BOŞALTIM SİSTEMİ ORGANLARI BOŞALTIM SİSTEMİ BOŞALTIM NEDİR? O Vücudumuzda gerçekleşen olaylar sonucunda oluşan karbondioksit, üre, tuz, fazla miktarda bulunan su gibi atık maddelerin dışarı atılmasına boşaltım denir. BOŞALTIM SİSTEMİ

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. STİLEX jel Cilde uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. STİLEX jel Cilde uygulanır. KULLANMA TALİMATI STİLEX jel Cilde uygulanır. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. Yardımcı Maddeler: Koruyucu olarak benzalkonyum klorür, koku verici olarak oleum adonia,

Detaylı

KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA

KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? KALP DAMAR HASTALIĞI NEDİR? DAMARLAR NEDEN DARALIR? KALP DAMAR HASTALIĞININ BULGULARI RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR? KALP

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. MEGACE 160 mg tablet Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALĐMATI. MEGACE 160 mg tablet Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALĐMATI MEGACE 160 mg tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir tablet 160 mg megestrol asetat içerir. Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, mikrokristalize selüloz, kolloidal silikon

Detaylı

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONRASI AĞRI Altı haftaya kadar karın alt bölgesinde aralıklı ağrılar

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-01 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/BİRİM(ler) : Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 9 OBESİTE HASTALARI

Detaylı

PIHTIÖNLER(KAN SULANDIRICI) İLAÇ KULLANIM KILAVUZLARI DABİGATRAN(PRADAXA)

PIHTIÖNLER(KAN SULANDIRICI) İLAÇ KULLANIM KILAVUZLARI DABİGATRAN(PRADAXA) DABİGATRAN (PRADAXA) NE İÇİN KULLANILIR? Dabigatran (PRADAXA) pıhtıönler ilaç grubundadır. Halk arasında kan sulandırıcı ilaç olarak bahsedilen ilaçlardan bir tanesidir. Kan damarları içerisinde pıhtı

Detaylı

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu çeşitli yağ tipleri kolesterol, trigliserid, LDL-kolestroldür.

Detaylı

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ BESLENME Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ 2 SAĞLIKLI BESLENME O Beslenme, O Yeterli ve dengeli beslenme O Besin O Besin öğeleri 3 İnsanlar neden yemek yer? Beslenme; İnsanın büyümesi, gelişmesi,

Detaylı

Index. Besin Grubu kalori Cetveli. 1... Süt ve Süt Ürünleri. 5... Meyveler. 4... Sebzeler. 6... Yağlar. 3...Tahıllar. 7...

Index. Besin Grubu kalori Cetveli. 1... Süt ve Süt Ürünleri. 5... Meyveler. 4... Sebzeler. 6... Yağlar. 3...Tahıllar. 7... Sayfa Besin Grubu kalori Cetveli 1... Süt ve Süt Ürünleri Index 1... Tatlılar 2... Et Gurubu 3...Tahıllar 3...Sebzeler 4... Sebzeler 5... Meyveler 6... Yağlar 7... Kahvaltılıklar 8... Erişteli Ayran Aşı

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Diyabette böbrek sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabette böbrek sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 09 Diyabette böbrek sorunları Diyabet

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI ZEFFĐX 100 mg film tablet Ağızdan alınır Etkin madde: Her tablette; 100 mg lamivudin içerir. Yardımcı maddeler: Titanyum dioksit, sentetik kırmızı demir oksit, sentetik sarı demir oksit

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-02

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-02 FR-HYE-04-719-02 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/Birim(ler):Beslenme ve DiyetBirimi Sayfa 1 / 10 İlkyayın tarihi:

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. DOXİUM FORT film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir tablet; etkin madde olarak 1000 mg kalsiyum dobesilat monohidrat içerir.

KULLANMA TALİMATI. DOXİUM FORT film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir tablet; etkin madde olarak 1000 mg kalsiyum dobesilat monohidrat içerir. KULLANMA TALİMATI DOXİUM FORT film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir tablet; etkin madde olarak 1000 mg kalsiyum dobesilat monohidrat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, sepisperse dry

Detaylı

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA 392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI GRİPİN kapsül Ağızdan alınır. Etkin maddeler: Her bir kapsül; etkin madde olarak 250 mg Parasetamol ve 15 mg Kafein içermektedir. Yardımcı maddeler: Mısır nişastası, Magnezyum Stearat,

Detaylı

Gebelikte Beslenme Vitaminler

Gebelikte Beslenme Vitaminler Gebelik döneminizde dengeli bir beslenme alışkanlığı edindiğinizde, sıvıyı bol miktarda aldığınızda, doktorunuzun verdiği demir içerikli preparatları düzenli olarak aldığınızda, normal sınırlar içinde

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME Doğumdan itibaren büyüme ve gelişme, sağlıklı ve uzun bir yaşam için vücudumuza gerekli olan bütün maddeleri besinlerle alırız. Besin; yenilebilen ve yenildiğinde

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-17

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-17 FR-HYE-04-719-17 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA BESLENME KILAVUZU AD ve SOYAD :... TARİH :... Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. ENEAS 10 mg / 20 mg Tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. ENEAS 10 mg / 20 mg Tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI ENEAS 10 mg / 20 mg Tablet Ağızdan alınır. - Etkin madde: Her bir tablet 10 mg enalapril maleat ve 20 mg nitrendipin içerir. - Yardımcı maddeler: Sodyum hidrojen karbonat, Mikrokristalin

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI FUSİNAT 500 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir film kaplı tablet 500 mg sodyum fusidat içerir. Yardımcı maddeler: Mikrokristal selüloz PH 200, krospovidon, laktoz anhidrat,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir enterik kaplı tablet 250 mg B 1 vitamini, 250 mg B 6 vitamini ve 1 mg B 12 vitamini içerir. Yardımcı madde(ler):

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

NE YİYECEĞİNİZİ PLANLAYIN! YENİ BİR YAŞAM İÇİN

NE YİYECEĞİNİZİ PLANLAYIN! YENİ BİR YAŞAM İÇİN NE YİYECEĞİNİZİ PLANLAYIN! YENİ BİR YAŞAM İÇİN Kilo vermenin ötesinde. Yeni bir yaşam için. Yediğiniz gıdalar, sağlığınız için gerekli besinleri içermelidir ancak, bunun şekline sizde karar verebilirsiniz.

Detaylı

Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi

Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi OCAK Balık: Kefal, tekir,kırlangıç, istrongilos, levrek, Sebze: Kereviz, lahana, brüksel lahanası, brokoli, havuç, pırasa, ıspanak, pazı, kara turp, kırmızı turp

Detaylı

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 13 Diyabet ve diş-dişeti sorunları

Detaylı

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu*

Tip 2 Diyabet Hastaları için. Beslenme Kılavuzu* Tip 2 Diyabet Hastaları için Beslenme Kılavuzu* Değerli hastalar, Hazırladığımız bu kısa kılavuz ile size günlük hayatınızda tüketeceğiniz gıda maddelerini seçerken, yönünüzü daha iyi belirleyebilmenize

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır.

KULLANMA TALİMATI. VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır. KULLANMA TALİMATI VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır. Etkin madde: Her 1 g krem %5 a/a 50 mg asiklovir içerir. Yardımcı madde(ler): Poloksamer, setostearil alkol, sodyum lauril sülfat, beyaz yumuşak parafin,

Detaylı